శ్రీశుక ఉవాచ
వితథస్య సుతాన్ మన్యోర్బృహత్క్షత్రో జయస్తతః ।
మహావీర్యో నరో గర్గః సఙ్కృతిస్తు నరాత్మజః ॥ ౧ ॥
వితథస్య సుతాన్ మన్యోర్బృహత్క్షత్రో జయస్తతః ।
మహావీర్యో నరో గర్గః సఙ్కృతిస్తు నరాత్మజః ॥ ౧ ॥
గురుశ్చ రన్తిదేవశ్చ సఙ్కృతేః పాణ్డునన్దన ।
రన్తిదేవస్య మహిమా ఇహాముత్ర చ గీయతే ॥ ౨ ॥
రన్తిదేవస్య మహిమా ఇహాముత్ర చ గీయతే ॥ ౨ ॥
వియద్విత్తస్య దదతో లబ్ధం లబ్ధం బుభుక్షతః ।
నిష్కిఞ్చనస్య ధీరస్య సకుటుమ్బస్య సీదతః ॥ ౩ ॥
నిష్కిఞ్చనస్య ధీరస్య సకుటుమ్బస్య సీదతః ॥ ౩ ॥
వ్యతీయురష్టచత్వారింశదహాన్యపిబతః కిల ।
ఘృతపాయససంయావం తోయం ప్రాతరుపస్థితమ్ ॥ ౪ ॥
ఘృతపాయససంయావం తోయం ప్రాతరుపస్థితమ్ ॥ ౪ ॥
కృచ్ఛ్రప్రాప్తకుటుమ్బస్య క్షుత్తృడ్భ్యాం జాతవేపథోః ।
అతిథిర్బ్రాహ్మణః కాలే భోక్తుకామస్య చాగమత్ ॥ ౫ ॥
అతిథిర్బ్రాహ్మణః కాలే భోక్తుకామస్య చాగమత్ ॥ ౫ ॥
తస్మై సంవ్యభజత్ సోఽన్నమాదృత్య శ్రద్ధయాన్వితః ।
హరిం సర్వత్ర సంపశ్యన్ స భుక్త్వా ప్రయయౌ ద్విజః ॥ ౬ ॥
హరిం సర్వత్ర సంపశ్యన్ స భుక్త్వా ప్రయయౌ ద్విజః ॥ ౬ ॥
అథాన్యో భోక్ష్యమాణస్య విభక్తస్య మహీపతేః ।
విభక్తం వ్యభజత్ తస్మై వృషలాయ హరిం స్మరన్ ॥ ౭ ॥
విభక్తం వ్యభజత్ తస్మై వృషలాయ హరిం స్మరన్ ॥ ౭ ॥
యాతే శూద్రే తమన్యోఽగాదతిథిః శ్వభిరావృతః ।
రాజన్ మే దీయతామన్నం సగణాయ బుభుక్షతే ॥ ౮ ॥
రాజన్ మే దీయతామన్నం సగణాయ బుభుక్షతే ॥ ౮ ॥
స ఆదృత్యావశిష్టం యద్మ బహుమానపురస్కృతమ్ ।
తచ్చ దత్త్వా నమశ్చక్రే శ్వభ్యః శ్వపతయే విభుః ॥ ౯ ॥
తచ్చ దత్త్వా నమశ్చక్రే శ్వభ్యః శ్వపతయే విభుః ॥ ౯ ॥
పానీయమాత్రముచ్ఛేషం తచ్చైకపరితర్పణమ్ ।
పాస్యతః పుల్కసోఽభ్యాగాదపో దేహ్యశుభాయ మే ॥ ౧౦ ॥
పాస్యతః పుల్కసోఽభ్యాగాదపో దేహ్యశుభాయ మే ॥ ౧౦ ॥
తస్య తాం కరుణాం వాచం నిశమ్య విపులశ్రమామ్ ।
కృపయా భృశసన్తప్త ఇదమాహామృతం వచః ॥ ౧౧ ॥
కృపయా భృశసన్తప్త ఇదమాహామృతం వచః ॥ ౧౧ ॥
న కామయేఽహం గతిమీశ్వరాత్ పరా-
మష్టర్ద్ధియుక్తామపునర్భవం వా ।
ఆర్తిం ప్రపద్యేఽఖిలదేహభాజా-
మన్తఃస్థితో యేన భవన్త్యదుఃఖాః ॥ ౧౨ ॥
మష్టర్ద్ధియుక్తామపునర్భవం వా ।
ఆర్తిం ప్రపద్యేఽఖిలదేహభాజా-
మన్తఃస్థితో యేన భవన్త్యదుఃఖాః ॥ ౧౨ ॥
క్షుత్తృట్శ్రమో గాత్రపరిభ్రమశ్చ
దైన్యం క్లమః శోకవిషాదమోహాః ।
సర్వే నివృత్తాః కృపణస్య జన్తో-
ర్జిజీవిషోర్జీవజలార్పణాన్మే ॥ ౧౩ ॥
దైన్యం క్లమః శోకవిషాదమోహాః ।
సర్వే నివృత్తాః కృపణస్య జన్తో-
ర్జిజీవిషోర్జీవజలార్పణాన్మే ॥ ౧౩ ॥
ఇతి ప్రభాష్య పానీయం మ్రియమాణః పిపాసయా ।
పుల్కసాయాదదాద్ధీరో నిసర్గకరుణో నృపః ॥ ౧౪ ॥
పుల్కసాయాదదాద్ధీరో నిసర్గకరుణో నృపః ॥ ౧౪ ॥
తస్య త్రిభువనాధీశాః ఫలదాః ఫలమిచ్ఛతామ్ ।
ఆత్మానం దర్శయాం చక్రుర్మాయా విష్ణువినిర్మితాః ॥ ౧౫ ॥
ఆత్మానం దర్శయాం చక్రుర్మాయా విష్ణువినిర్మితాః ॥ ౧౫ ॥
స వై తేభ్యో నమస్కృత్య నిఃసఙ్గో విగతస్పృహః ।
వాసుదేవే భగవతి భక్త్యా చక్రే మనః పరమ్ ॥ ౧౬ ॥
వాసుదేవే భగవతి భక్త్యా చక్రే మనః పరమ్ ॥ ౧౬ ॥
ఈశ్వరాలమ్బనం చిత్తం కుర్వతోఽనన్యరాధసః ।
మాయా గుణమయీ రాజన్స్వప్నవత్ ప్రత్యలీయత ॥ ౧౭ ॥
మాయా గుణమయీ రాజన్స్వప్నవత్ ప్రత్యలీయత ॥ ౧౭ ॥
తత్ప్రసఙ్గానుభావేన రన్తిదేవానువర్తినః ।
అభవన్ యోగినః సర్వే నారాయణపరాయణాః ॥ ౧౮ ॥
అభవన్ యోగినః సర్వే నారాయణపరాయణాః ॥ ౧౮ ॥
గర్గాచ్ఛినిస్తతో గార్గ్యః క్షత్రాద్ బ్రహ్మ హ్యవర్తత ।
దురితక్షయో మహావీర్యాత్ తస్య త్రయ్యారుణిః కవిః ॥ ౧౯ ॥
దురితక్షయో మహావీర్యాత్ తస్య త్రయ్యారుణిః కవిః ॥ ౧౯ ॥
పుష్కరారుణిరిత్యత్ర యే బ్రాహ్మణగతిం గతాః ।
బృహత్క్షత్రస్య పుత్రోఽభూద్ధస్తీ యద్ధస్తినాపురమ్ ॥ ౨౦ ॥
బృహత్క్షత్రస్య పుత్రోఽభూద్ధస్తీ యద్ధస్తినాపురమ్ ॥ ౨౦ ॥
అజమీఢో ద్విమీఢశ్చ పురుమీఢశ్చ హస్తినః ।
అజమీఢస్య వంశ్యాః స్యుః ప్రియమేధాదయో ద్విజాః ॥ ౨౧ ॥
అజమీఢస్య వంశ్యాః స్యుః ప్రియమేధాదయో ద్విజాః ॥ ౨౧ ॥
అజమీఢాద్ బృహదిషుస్తస్య పుత్రో బృహద్ధనుః ।
బృహత్కాయస్తతస్తస్య పుత్ర ఆసీజ్జయద్రథః ॥ ౨౨ ॥
బృహత్కాయస్తతస్తస్య పుత్ర ఆసీజ్జయద్రథః ॥ ౨౨ ॥
తత్సుతో విశదస్తస్య స్యేనజిత్ సమజాయత ।
రుచిరాశ్వో దృఢహనుః కాశ్యో వత్సశ్చ తత్సుతాః ॥ ౨౩ ॥
రుచిరాశ్వో దృఢహనుః కాశ్యో వత్సశ్చ తత్సుతాః ॥ ౨౩ ॥
రుచిరాశ్వసుతః పారః పృథుసేనస్తదాత్మజః ।
పారస్య తనయో నీపస్తస్య పుత్రశతం త్వభూత్ ॥ ౨౪ ॥
పారస్య తనయో నీపస్తస్య పుత్రశతం త్వభూత్ ॥ ౨౪ ॥
స కృత్వ్యాం శుకకన్యాయాం బ్రహ్మదత్తమజీజనత్ ।
యోగీ స గవి భార్యాయాం విష్వక్సేనమధాత్ సుతమ్ ॥ ౨౫ ॥
యోగీ స గవి భార్యాయాం విష్వక్సేనమధాత్ సుతమ్ ॥ ౨౫ ॥
జైగీషవ్యోపదేశేన యోగతన్త్రం చకార హ ।
ఉదక్సేనస్తతస్తస్మాద్ భల్లాటో బార్హదీషవాః ॥ ౨౬ ॥
ఉదక్సేనస్తతస్తస్మాద్ భల్లాటో బార్హదీషవాః ॥ ౨౬ ॥
యవీనరో ద్విమీఢస్య కృతిమాంస్తత్సుతః స్మృతః ।
నామ్నా సత్యధృతిస్తస్య దృఢనేమిః సుపార్శ్వకృత్ ॥ ౨౭ ॥
నామ్నా సత్యధృతిస్తస్య దృఢనేమిః సుపార్శ్వకృత్ ॥ ౨౭ ॥
సుపార్శ్వాత్ సుమతిస్తస్య పుత్రః సన్నతిమాంస్తతః ।
కృతీ హిరణ్యనాభాద్ యో యోగం ప్రాప్య జగౌ స్మ షట్ ॥ ౨౮ ॥
కృతీ హిరణ్యనాభాద్ యో యోగం ప్రాప్య జగౌ స్మ షట్ ॥ ౨౮ ॥
సంహితాః ప్రాచ్యసామ్నాం వై నీపో హ్యుద్గ్రాయుధస్తతః ।
తస్య క్షేమ్యః సువీరోఽథ సువీరస్య రిపుఞ్జయః ॥ ౨౯ ॥
తస్య క్షేమ్యః సువీరోఽథ సువీరస్య రిపుఞ్జయః ॥ ౨౯ ॥
తతో బహురథో నామ పురుమీఢోఽప్రజోఽభవత్ ।
నలిన్యామజమీఢస్య నీలః శాన్తిస్తు తత్సుతః ॥ ౩౦ ॥
నలిన్యామజమీఢస్య నీలః శాన్తిస్తు తత్సుతః ॥ ౩౦ ॥
శాన్తేః సుశాన్తిస్తత్పుత్రః పురుజోఽర్కస్తతోఽభవత్ ।
భర్మ్యాశ్వస్తనయస్తస్య పఞ్చాసన్ముద్గలాదయః ॥ ౩౧ ॥
భర్మ్యాశ్వస్తనయస్తస్య పఞ్చాసన్ముద్గలాదయః ॥ ౩౧ ॥
యవీనరో బృహద్విశ్వః కామ్పిల్లః సఞ్జయః సుతాః ।
భర్మ్యాశ్వః ప్రాహ పుత్రా మే పఞ్చానాం రక్షణాయ హి ॥ ౩౨ ॥
భర్మ్యాశ్వః ప్రాహ పుత్రా మే పఞ్చానాం రక్షణాయ హి ॥ ౩౨ ॥
విషయాణామలమిమే ఇతి పఞ్చాలసంజ్ఞితాః ।
ముద్గలాద్ బ్రహ్మనిర్వృత్తం గోత్రం మౌద్గల్యసంజ్ఞితమ్ ॥ ౩౩ ॥
ముద్గలాద్ బ్రహ్మనిర్వృత్తం గోత్రం మౌద్గల్యసంజ్ఞితమ్ ॥ ౩౩ ॥
మిథునం ముద్గలాద్ భార్మ్యాద్ దివోదాసః పుమానభూత్ ।
అహల్యా కన్యకా యస్యాం శతానన్దస్తు గౌతమాత్ ॥ ౩౪ ॥
అహల్యా కన్యకా యస్యాం శతానన్దస్తు గౌతమాత్ ॥ ౩౪ ॥
తస్య సత్యధృతిః పుత్రో ధనుర్వేదవిశారదః ।
శరద్వాంస్తత్సుతో యస్మాదుర్వశీదర్శనాత్ కిల ।
శరస్తమ్బేఽపతద్ రేతో మిథునం తదభూచ్ఛుభమ్ ॥ ౩౫ ॥
శరద్వాంస్తత్సుతో యస్మాదుర్వశీదర్శనాత్ కిల ।
శరస్తమ్బేఽపతద్ రేతో మిథునం తదభూచ్ఛుభమ్ ॥ ౩౫ ॥
తద్ దృష్ట్వా కృపయాగృహ్ణాచ్ఛాన్తనుర్మృగయాం చరన్ ।
కృపః కుమారః కన్యా చ ద్రోణపత్న్యభవత్కృపీ ॥ ౩౬ ॥
కృపః కుమారః కన్యా చ ద్రోణపత్న్యభవత్కృపీ ॥ ౩౬ ॥