শ্ৰীশুক উৱাচ
শৰ্যাতিৰ্মানৱো ৰাজা ব্ৰহ্মিষ্ঠঃ সম্বভূৱ হ ।
যো ৱা অঙ্গিৰসাং সত্ৰে দ্ৱিতীযমহৰূচিৱান্ ॥ ১ ॥
শৰ্যাতিৰ্মানৱো ৰাজা ব্ৰহ্মিষ্ঠঃ সম্বভূৱ হ ।
যো ৱা অঙ্গিৰসাং সত্ৰে দ্ৱিতীযমহৰূচিৱান্ ॥ ১ ॥
সুকন্যা নাম তস্যাসীত্ কন্যা কমললোচনা ।
তযা সাৰ্ধং ৱনগতো হ্যগমচ্চ্যৱনাশ্ৰমম্ ॥ ২ ॥
তযা সাৰ্ধং ৱনগতো হ্যগমচ্চ্যৱনাশ্ৰমম্ ॥ ২ ॥
সা সখীভিঃ পৰিৱৃতা ৱিচিন্ৱন্ত্যঙ্ঘ্ৰিপান্ ৱনে ।
ৱল্মীকৰন্ধ্ৰে দদৃশে খদ্যোতে ইৱ জ্যোতিষী ॥ ৩ ॥
ৱল্মীকৰন্ধ্ৰে দদৃশে খদ্যোতে ইৱ জ্যোতিষী ॥ ৩ ॥
তে দৈৱচোদিতা বালা জ্যোতিষী কণ্টকেন ৱৈ ।
অৱিধ্যন্মুগ্ধভাৱেন সুস্ৰাৱাসৃক্ ততো বহিঃ ॥ ৪ ॥
অৱিধ্যন্মুগ্ধভাৱেন সুস্ৰাৱাসৃক্ ততো বহিঃ ॥ ৪ ॥
শকৃন্মূত্ৰনিৰোধোঽভূত্ সৈনিকানাং চ তত্ক্ষণাত্ ।
ৰাজৰ্ষিস্তমুপালক্ষ্য পুৰুষান্ ৱিস্মিতোঽব্ৰৱীত্ ॥ ৫ ॥
ৰাজৰ্ষিস্তমুপালক্ষ্য পুৰুষান্ ৱিস্মিতোঽব্ৰৱীত্ ॥ ৫ ॥
অপ্যভদ্ৰং ন যুষ্মাভিৰ্ভাৰ্গৱস্য ৱিচেষ্টিতম্ ।
ৱ্যক্তং কেনাপি নস্তস্য কৃতমাশ্ৰমদূষণম্ ॥ ৬ ॥
ৱ্যক্তং কেনাপি নস্তস্য কৃতমাশ্ৰমদূষণম্ ॥ ৬ ॥
সুকন্যা প্ৰাহ পিতৰং ভীতা কিঞ্চিত্ কৃতং মযা ।
দ্ৱে জ্যোতিষী অজানন্ত্যা নিৰ্ভিন্নে কণ্টকেন ৱৈ ॥ ৭ ॥
দ্ৱে জ্যোতিষী অজানন্ত্যা নিৰ্ভিন্নে কণ্টকেন ৱৈ ॥ ৭ ॥
দুহিতুস্তদ্ ৱচঃ শ্ৰুত্ৱা শৰ্যাতিৰ্জাতসাধ্ৱসঃ ।
মুনিং প্ৰসাদযামাস ৱল্মীকান্তৰ্হিতং শনৈঃ ॥ ৮ ॥
মুনিং প্ৰসাদযামাস ৱল্মীকান্তৰ্হিতং শনৈঃ ॥ ৮ ॥
তদভিপ্ৰাযমাজ্ঞায প্ৰাদাদ্ দুহিতৰং মুনেঃ ।
কৃচ্ছ্ৰান্মুক্তস্তমামন্ত্ৰ্য পুৰং প্ৰাযাত্ সমাহিতঃ ॥ ৯ ॥
কৃচ্ছ্ৰান্মুক্তস্তমামন্ত্ৰ্য পুৰং প্ৰাযাত্ সমাহিতঃ ॥ ৯ ॥
সুকন্যা চ্যৱনং প্ৰাপ্য পতিং পৰমকোপনম্ ।
প্ৰীণযামাস চিত্তজ্ঞা অপ্ৰমত্তানুৱৃত্তিভিঃ ॥ ১০ ॥
প্ৰীণযামাস চিত্তজ্ঞা অপ্ৰমত্তানুৱৃত্তিভিঃ ॥ ১০ ॥
কস্যচিত্ ত্ৱথ কালস্য নাসত্যাৱাশ্ৰমাগতৌ ।
তৌ পূজযিত্ৱা প্ৰোৱাচ ৱযো মে দত্তমীশ্ৱৰৌ ॥ ১১ ॥
তৌ পূজযিত্ৱা প্ৰোৱাচ ৱযো মে দত্তমীশ্ৱৰৌ ॥ ১১ ॥
গ্ৰহং গ্ৰহীষ্যে সোমস্য যজ্ঞে ৱামপ্যসোমপোঃ ।
ক্ৰিযতাং মে ৱযো ৰূপং প্ৰমদানাং যদীপ্সিতম্ ॥ ১২ ॥
ক্ৰিযতাং মে ৱযো ৰূপং প্ৰমদানাং যদীপ্সিতম্ ॥ ১২ ॥
বাঢমিত্যূচতুৰ্ৱিপ্ৰমভিনন্দ্য ভিষক্তমৌ ।
নিমজ্জতাং ভৱানস্মিন্ হ্ৰদে সিদ্ধৱিনিৰ্মিতে ॥ ১৩ ॥
নিমজ্জতাং ভৱানস্মিন্ হ্ৰদে সিদ্ধৱিনিৰ্মিতে ॥ ১৩ ॥
ইত্যুক্তো জৰযা গ্ৰস্তদেহো ধমনিসন্ততঃ ।
হ্ৰদং প্ৰৱেশিতোঽশ্ৱিভ্যাং ৱলীপলিতৱিগ্ৰহঃ ॥ ১৪ ॥
হ্ৰদং প্ৰৱেশিতোঽশ্ৱিভ্যাং ৱলীপলিতৱিগ্ৰহঃ ॥ ১৪ ॥
পুৰুষাস্ত্ৰয উত্তস্থুৰপীৱ্যা ৱনিতাপ্ৰিযাঃ ।
পদ্মস্ৰজঃ কুণ্ডলিনস্তুল্যৰূপাঃ সুৱাসসঃ ॥ ১৫ ॥
পদ্মস্ৰজঃ কুণ্ডলিনস্তুল্যৰূপাঃ সুৱাসসঃ ॥ ১৫ ॥
তান্ নিৰীক্ষ্য ৱৰাৰোহা সৰূপান্ সূৰ্যৱৰ্চসঃ ।
অজানতী পতিং সাধ্ৱী অশ্ৱিনৌ শৰণং যযৌ ॥ ১৬ ॥
অজানতী পতিং সাধ্ৱী অশ্ৱিনৌ শৰণং যযৌ ॥ ১৬ ॥
দৰ্শযিত্ৱা পতিং তস্যৈ পাতিৱ্ৰত্যেন তোষিতৌ ।
ঋষিমামন্ত্ৰ্য যযতুৰ্ৱিমানেন ত্ৰিৱিষ্টপম্ ॥ ১৭ ॥
ঋষিমামন্ত্ৰ্য যযতুৰ্ৱিমানেন ত্ৰিৱিষ্টপম্ ॥ ১৭ ॥
যক্ষ্যমাণোঽথ শৰ্যাতিশ্চ্যৱনস্যাশ্ৰমং গতঃ ।
দদৰ্শ দুহিতুঃ পাৰ্শ্ৱে পুৰুষং সূৰ্যৱৰ্চসম্ ॥ ১৮ ॥
দদৰ্শ দুহিতুঃ পাৰ্শ্ৱে পুৰুষং সূৰ্যৱৰ্চসম্ ॥ ১৮ ॥
ৰাজা দুহিতৰং প্ৰাহ কৃতপাদাভিৱন্দনাম্ ।
আশিষশ্চাপ্ৰযুঞ্জানো নাতিপ্ৰীতিমনা ইৱ ॥ ১৯ ॥
আশিষশ্চাপ্ৰযুঞ্জানো নাতিপ্ৰীতিমনা ইৱ ॥ ১৯ ॥
চিকীৰ্ষিতং তে কিমিদং পতিস্ত্ৱযা
প্ৰলম্ভিতো লোকনমস্কৃতো মুনিঃ ।
যত্ ত্ৱং জৰাগ্ৰস্তমসত্যসম্মতং
ৱিহায জাৰং ভজসেঽমুমধ্ৱগম্ ॥ ২০ ॥
প্ৰলম্ভিতো লোকনমস্কৃতো মুনিঃ ।
যত্ ত্ৱং জৰাগ্ৰস্তমসত্যসম্মতং
ৱিহায জাৰং ভজসেঽমুমধ্ৱগম্ ॥ ২০ ॥
কথং মতিস্তেঽৱগতান্যথা সতাং
কুলপ্ৰসূতে কুলদূষণং ত্ৱিদম্ ।
বিভৰ্ষি জাৰং যদপত্ৰপা কুলং
পিতুশ্চ ভৰ্তুশ্চ নযস্যধস্তমঃ ॥ ২১ ॥
কুলপ্ৰসূতে কুলদূষণং ত্ৱিদম্ ।
বিভৰ্ষি জাৰং যদপত্ৰপা কুলং
পিতুশ্চ ভৰ্তুশ্চ নযস্যধস্তমঃ ॥ ২১ ॥
এৱং ব্ৰুৱাণং পিতৰং স্মযমানা শুচিস্মিতা ।
উৱাচতাত জামাতা তৱৈষ ভৃগুনন্দনঃ ॥ ২২ ॥
উৱাচতাত জামাতা তৱৈষ ভৃগুনন্দনঃ ॥ ২২ ॥
শশংস পিত্ৰে তত্ সৰ্ৱং ৱযোৰূপাভিলম্ভনম্ ।
ৱিস্মিতঃ পৰমপ্ৰীতস্তনযাং পৰিষস্ৱজে ॥ ২৩ ॥
ৱিস্মিতঃ পৰমপ্ৰীতস্তনযাং পৰিষস্ৱজে ॥ ২৩ ॥
সোমেন যাজযন্ ৱীৰং গ্ৰহং সোমস্য চাগ্ৰহীত্ ।
অসোমপোৰপ্যশ্ৱিনোশ্চ্যৱনঃ স্ৱেন তেজসা ॥ ২৪ ॥
অসোমপোৰপ্যশ্ৱিনোশ্চ্যৱনঃ স্ৱেন তেজসা ॥ ২৪ ॥
হন্তুং তমাদদে ৱজ্ৰং সদ্যোমন্যুৰমৰ্ষিতঃ ।
সৱজ্ৰং স্তম্ভযামাস ভুজমিন্দ্ৰস্য ভাৰ্গৱঃ ॥ ২৫ ॥
সৱজ্ৰং স্তম্ভযামাস ভুজমিন্দ্ৰস্য ভাৰ্গৱঃ ॥ ২৫ ॥
অন্ৱজানংস্ততঃ সৰ্ৱে গ্ৰহং সোমস্য চাশ্ৱিনোঃ ।
ভিষজাৱিতি যত্ পূৰ্ৱং সোমাহুত্যা বহিষ্কৃতৌ ॥ ২৬ ॥
ভিষজাৱিতি যত্ পূৰ্ৱং সোমাহুত্যা বহিষ্কৃতৌ ॥ ২৬ ॥
উত্তানবৰ্হিৰানৰ্তো ভূৰিষেণ ইতি ত্ৰযঃ ।
শৰ্যাতেৰভৱন্ পুত্ৰা আনৰ্তাদ্ ৰেৱতোঽভৱত্ ॥ ২৭ ॥
শৰ্যাতেৰভৱন্ পুত্ৰা আনৰ্তাদ্ ৰেৱতোঽভৱত্ ॥ ২৭ ॥
সোঽন্তঃসমুদ্ৰে নগৰীং ৱিনিৰ্মায কুশস্থলীম্ ।
আস্থিতোঽভুঙ্ক্ত ৱিষযানানৰ্তাদীনৰিন্দম ।
তস্য পুত্ৰশতং জজ্ঞে ককুদ্মিজ্যেষ্ঠমুত্তমম্ ॥ ২৮ ॥
আস্থিতোঽভুঙ্ক্ত ৱিষযানানৰ্তাদীনৰিন্দম ।
তস্য পুত্ৰশতং জজ্ঞে ককুদ্মিজ্যেষ্ঠমুত্তমম্ ॥ ২৮ ॥
ককুদ্মী ৰেৱতীং কন্যাং স্ৱামাদায ৱিভুং গতঃ ।
পুত্ৰ্যাৱৰং পৰিপ্ৰষ্টুং ব্ৰহ্মলোকমপাৱৃতম্ ॥ ২৯ ॥
পুত্ৰ্যাৱৰং পৰিপ্ৰষ্টুং ব্ৰহ্মলোকমপাৱৃতম্ ॥ ২৯ ॥
আৱৰ্তমানে গান্ধৰ্ৱে স্থিতোঽলব্ধক্ষণঃ ক্ষণম্ ।
তদন্ত আদ্যমানম্য স্ৱাভিপ্ৰাযং ন্যৱেদযত্ ॥ ৩০ ॥
তদন্ত আদ্যমানম্য স্ৱাভিপ্ৰাযং ন্যৱেদযত্ ॥ ৩০ ॥
তচ্ছ্ৰুত্ৱা ভগৱান্ ব্ৰহ্মা প্ৰহস্য তমুৱাচ হ ।
অহো ৰাজন্ নিৰুদ্ধাস্তে কালেন হৃদি যে কৃতাঃ ॥ ৩১ ॥
অহো ৰাজন্ নিৰুদ্ধাস্তে কালেন হৃদি যে কৃতাঃ ॥ ৩১ ॥
তত্পুত্ৰপৌত্ৰনপ্তৃণাং গোত্ৰাণি চ ন শৃণ্মহে ।
কালোঽভিযাতস্ত্ৰিণৱচতুৰ্যুগৱিকল্পিতঃ ॥ ৩২ ॥
কালোঽভিযাতস্ত্ৰিণৱচতুৰ্যুগৱিকল্পিতঃ ॥ ৩২ ॥
তদ্ গচ্ছ দেৱদেৱাংশো বলদেৱো মহাবলঃ ।
কন্যাৰত্নমিদং ৰাজন্ নৰৰত্নায দেহি ভোঃ ॥ ৩৩ ॥
কন্যাৰত্নমিদং ৰাজন্ নৰৰত্নায দেহি ভোঃ ॥ ৩৩ ॥
ভুৱো ভাৰাৱতাৰায ভগৱান্ ভূতভাৱনঃ ।
অৱতীৰ্ণো নিজাংশেন পুণ্যশ্ৰৱণকীৰ্তনঃ ॥ ৩৪ ॥
অৱতীৰ্ণো নিজাংশেন পুণ্যশ্ৰৱণকীৰ্তনঃ ॥ ৩৪ ॥
ইত্যাদিষ্টোঽভিৱন্দ্যাজং নৃপঃ স্ৱপুৰমাগতঃ ।
ত্যক্তং পুণ্যজনত্ৰাসাদ্ ভ্ৰাতৃভিৰ্দিক্ষ্ৱৱস্থিতৈঃ ॥ ৩৫ ॥
ত্যক্তং পুণ্যজনত্ৰাসাদ্ ভ্ৰাতৃভিৰ্দিক্ষ্ৱৱস্থিতৈঃ ॥ ৩৫ ॥
সুতাং দত্ত্ৱানৱদ্যাঙ্গীং বলায বলশালিনে ।
বদৰ্যাখ্যং গতো ৰাজা তপ্তুং নাৰাযণাশ্ৰমম্ ॥ ৩৬ ॥
বদৰ্যাখ্যং গতো ৰাজা তপ্তুং নাৰাযণাশ্ৰমম্ ॥ ৩৬ ॥