ശ്രീശുക ഉവാച
ശര്യാതിര്മാനവോ രാജാ ബ്രഹ്മിഷ്ഠഃ സമ്ബഭൂവ ഹ ।
യോ വാ അങ്ഗിരസാം സത്രേ ദ്വിതീയമഹരൂചിവാന് ॥ ൧ ॥
ശര്യാതിര്മാനവോ രാജാ ബ്രഹ്മിഷ്ഠഃ സമ്ബഭൂവ ഹ ।
യോ വാ അങ്ഗിരസാം സത്രേ ദ്വിതീയമഹരൂചിവാന് ॥ ൧ ॥
സുകന്യാ നാമ തസ്യാസീത് കന്യാ കമലലോചനാ ।
തയാ സാര്ധം വനഗതോ ഹ്യഗമച്ച്യവനാശ്രമമ് ॥ ൨ ॥
തയാ സാര്ധം വനഗതോ ഹ്യഗമച്ച്യവനാശ്രമമ് ॥ ൨ ॥
സാ സഖീഭിഃ പരിവൃതാ വിചിന്വന്ത്യങ്ഘ്രിപാന് വനേ ।
വല്മീകരന്ധ്രേ ദദൃശേ ഖദ്യോതേ ഇവ ജ്യോതിഷീ ॥ ൩ ॥
വല്മീകരന്ധ്രേ ദദൃശേ ഖദ്യോതേ ഇവ ജ്യോതിഷീ ॥ ൩ ॥
തേ ദൈവചോദിതാ ബാലാ ജ്യോതിഷീ കണ്ടകേന വൈ ।
അവിധ്യന്മുഗ്ധഭാവേന സുസ്രാവാസൃക് തതോ ബഹിഃ ॥ ൪ ॥
അവിധ്യന്മുഗ്ധഭാവേന സുസ്രാവാസൃക് തതോ ബഹിഃ ॥ ൪ ॥
ശകൃന്മൂത്രനിരോധോഽഭൂത് സൈനികാനാം ച തത്ക്ഷണാത് ।
രാജര്ഷിസ്തമുപാലക്ഷ്യ പുരുഷാന് വിസ്മിതോഽബ്രവീത് ॥ ൫ ॥
രാജര്ഷിസ്തമുപാലക്ഷ്യ പുരുഷാന് വിസ്മിതോഽബ്രവീത് ॥ ൫ ॥
അപ്യഭദ്രം ന യുഷ്മാഭിര്ഭാര്ഗവസ്യ വിചേഷ്ടിതമ് ।
വ്യക്തം കേനാപി നസ്തസ്യ കൃതമാശ്രമദൂഷണമ് ॥ ൬ ॥
വ്യക്തം കേനാപി നസ്തസ്യ കൃതമാശ്രമദൂഷണമ് ॥ ൬ ॥
സുകന്യാ പ്രാഹ പിതരം ഭീതാ കിഞ്ചിത് കൃതം മയാ ।
ദ്വേ ജ്യോതിഷീ അജാനന്ത്യാ നിര്ഭിന്നേ കണ്ടകേന വൈ ॥ ൭ ॥
ദ്വേ ജ്യോതിഷീ അജാനന്ത്യാ നിര്ഭിന്നേ കണ്ടകേന വൈ ॥ ൭ ॥
ദുഹിതുസ്തദ് വചഃ ശ്രുത്വാ ശര്യാതിര്ജാതസാധ്വസഃ ।
മുനിം പ്രസാദയാമാസ വല്മീകാന്തര്ഹിതം ശനൈഃ ॥ ൮ ॥
മുനിം പ്രസാദയാമാസ വല്മീകാന്തര്ഹിതം ശനൈഃ ॥ ൮ ॥
തദഭിപ്രായമാജ്ഞായ പ്രാദാദ് ദുഹിതരം മുനേഃ ।
കൃച്ഛ്രാന്മുക്തസ്തമാമന്ത്ര്യ പുരം പ്രായാത് സമാഹിതഃ ॥ ൯ ॥
കൃച്ഛ്രാന്മുക്തസ്തമാമന്ത്ര്യ പുരം പ്രായാത് സമാഹിതഃ ॥ ൯ ॥
സുകന്യാ ച്യവനം പ്രാപ്യ പതിം പരമകോപനമ് ।
പ്രീണയാമാസ ചിത്തജ്ഞാ അപ്രമത്താനുവൃത്തിഭിഃ ॥ ൧൦ ॥
പ്രീണയാമാസ ചിത്തജ്ഞാ അപ്രമത്താനുവൃത്തിഭിഃ ॥ ൧൦ ॥
കസ്യചിത് ത്വഥ കാലസ്യ നാസത്യാവാശ്രമാഗതൌ ।
തൌ പൂജയിത്വാ പ്രോവാച വയോ മേ ദത്തമീശ്വരൌ ॥ ൧൧ ॥
തൌ പൂജയിത്വാ പ്രോവാച വയോ മേ ദത്തമീശ്വരൌ ॥ ൧൧ ॥
ഗ്രഹം ഗ്രഹീഷ്യേ സോമസ്യ യജ്ഞേ വാമപ്യസോമപോഃ ।
ക്രിയതാം മേ വയോ രൂപം പ്രമദാനാം യദീപ്സിതമ് ॥ ൧൨ ॥
ക്രിയതാം മേ വയോ രൂപം പ്രമദാനാം യദീപ്സിതമ് ॥ ൧൨ ॥
ബാഢമിത്യൂചതുര്വിപ്രമഭിനന്ദ്യ ഭിഷക്തമൌ ।
നിമജ്ജതാം ഭവാനസ്മിന് ഹ്രദേ സിദ്ധവിനിര്മിതേ ॥ ൧൩ ॥
നിമജ്ജതാം ഭവാനസ്മിന് ഹ്രദേ സിദ്ധവിനിര്മിതേ ॥ ൧൩ ॥
ഇത്യുക്തോ ജരയാ ഗ്രസ്തദേഹോ ധമനിസന്തതഃ ।
ഹ്രദം പ്രവേശിതോഽശ്വിഭ്യാം വലീപലിതവിഗ്രഹഃ ॥ ൧൪ ॥
ഹ്രദം പ്രവേശിതോഽശ്വിഭ്യാം വലീപലിതവിഗ്രഹഃ ॥ ൧൪ ॥
പുരുഷാസ്ത്രയ ഉത്തസ്ഥുരപീവ്യാ വനിതാപ്രിയാഃ ।
പദ്മസ്രജഃ കുണ്ഡലിനസ്തുല്യരൂപാഃ സുവാസസഃ ॥ ൧൫ ॥
പദ്മസ്രജഃ കുണ്ഡലിനസ്തുല്യരൂപാഃ സുവാസസഃ ॥ ൧൫ ॥
താന് നിരീക്ഷ്യ വരാരോഹാ സരൂപാന് സൂര്യവര്ചസഃ ।
അജാനതീ പതിം സാധ്വീ അശ്വിനൌ ശരണം യയൌ ॥ ൧൬ ॥
അജാനതീ പതിം സാധ്വീ അശ്വിനൌ ശരണം യയൌ ॥ ൧൬ ॥
ദര്ശയിത്വാ പതിം തസ്യൈ പാതിവ്രത്യേന തോഷിതൌ ।
ഋഷിമാമന്ത്ര്യ യയതുര്വിമാനേന ത്രിവിഷ്ടപമ് ॥ ൧൭ ॥
ഋഷിമാമന്ത്ര്യ യയതുര്വിമാനേന ത്രിവിഷ്ടപമ് ॥ ൧൭ ॥
യക്ഷ്യമാണോഽഥ ശര്യാതിശ്ച്യവനസ്യാശ്രമം ഗതഃ ।
ദദര്ശ ദുഹിതുഃ പാര്ശ്വേ പുരുഷം സൂര്യവര്ചസമ് ॥ ൧൮ ॥
ദദര്ശ ദുഹിതുഃ പാര്ശ്വേ പുരുഷം സൂര്യവര്ചസമ് ॥ ൧൮ ॥
രാജാ ദുഹിതരം പ്രാഹ കൃതപാദാഭിവന്ദനാമ് ।
ആശിഷശ്ചാപ്രയുഞ്ജാനോ നാതിപ്രീതിമനാ ഇവ ॥ ൧൯ ॥
ആശിഷശ്ചാപ്രയുഞ്ജാനോ നാതിപ്രീതിമനാ ഇവ ॥ ൧൯ ॥
ചികീര്ഷിതം തേ കിമിദം പതിസ്ത്വയാ
പ്രലമ്ഭിതോ ലോകനമസ്കൃതോ മുനിഃ ।
യത് ത്വം ജരാഗ്രസ്തമസത്യസമ്മതം
വിഹായ ജാരം ഭജസേഽമുമധ്വഗമ് ॥ ൨൦ ॥
പ്രലമ്ഭിതോ ലോകനമസ്കൃതോ മുനിഃ ।
യത് ത്വം ജരാഗ്രസ്തമസത്യസമ്മതം
വിഹായ ജാരം ഭജസേഽമുമധ്വഗമ് ॥ ൨൦ ॥
കഥം മതിസ്തേഽവഗതാന്യഥാ സതാം
കുലപ്രസൂതേ കുലദൂഷണം ത്വിദമ് ।
ബിഭര്ഷി ജാരം യദപത്രപാ കുലം
പിതുശ്ച ഭര്തുശ്ച നയസ്യധസ്തമഃ ॥ ൨൧ ॥
കുലപ്രസൂതേ കുലദൂഷണം ത്വിദമ് ।
ബിഭര്ഷി ജാരം യദപത്രപാ കുലം
പിതുശ്ച ഭര്തുശ്ച നയസ്യധസ്തമഃ ॥ ൨൧ ॥
ഏവം ബ്രുവാണം പിതരം സ്മയമാനാ ശുചിസ്മിതാ ।
ഉവാചതാത ജാമാതാ തവൈഷ ഭൃഗുനന്ദനഃ ॥ ൨൨ ॥
ഉവാചതാത ജാമാതാ തവൈഷ ഭൃഗുനന്ദനഃ ॥ ൨൨ ॥
ശശംസ പിത്രേ തത് സര്വം വയോരൂപാഭിലമ്ഭനമ് ।
വിസ്മിതഃ പരമപ്രീതസ്തനയാം പരിഷസ്വജേ ॥ ൨൩ ॥
വിസ്മിതഃ പരമപ്രീതസ്തനയാം പരിഷസ്വജേ ॥ ൨൩ ॥
സോമേന യാജയന് വീരം ഗ്രഹം സോമസ്യ ചാഗ്രഹീത് ।
അസോമപോരപ്യശ്വിനോശ്ച്യവനഃ സ്വേന തേജസാ ॥ ൨൪ ॥
അസോമപോരപ്യശ്വിനോശ്ച്യവനഃ സ്വേന തേജസാ ॥ ൨൪ ॥
ഹന്തും തമാദദേ വജ്രം സദ്യോമന്യുരമര്ഷിതഃ ।
സവജ്രം സ്തമ്ഭയാമാസ ഭുജമിന്ദ്രസ്യ ഭാര്ഗവഃ ॥ ൨൫ ॥
സവജ്രം സ്തമ്ഭയാമാസ ഭുജമിന്ദ്രസ്യ ഭാര്ഗവഃ ॥ ൨൫ ॥
അന്വജാനംസ്തതഃ സര്വേ ഗ്രഹം സോമസ്യ ചാശ്വിനോഃ ।
ഭിഷജാവിതി യത് പൂര്വം സോമാഹുത്യാ ബഹിഷ്കൃതൌ ॥ ൨൬ ॥
ഭിഷജാവിതി യത് പൂര്വം സോമാഹുത്യാ ബഹിഷ്കൃതൌ ॥ ൨൬ ॥
ഉത്താനബര്ഹിരാനര്തോ ഭൂരിഷേണ ഇതി ത്രയഃ ।
ശര്യാതേരഭവന് പുത്രാ ആനര്താദ് രേവതോഽഭവത് ॥ ൨൭ ॥
ശര്യാതേരഭവന് പുത്രാ ആനര്താദ് രേവതോഽഭവത് ॥ ൨൭ ॥
സോഽന്തഃസമുദ്രേ നഗരീം വിനിര്മായ കുശസ്ഥലീമ് ।
ആസ്ഥിതോഽഭുങ്ക്ത വിഷയാനാനര്താദീനരിന്ദമ ।
തസ്യ പുത്രശതം ജജ്ഞേ കകുദ്മിജ്യേഷ്ഠമുത്തമമ് ॥ ൨൮ ॥
ആസ്ഥിതോഽഭുങ്ക്ത വിഷയാനാനര്താദീനരിന്ദമ ।
തസ്യ പുത്രശതം ജജ്ഞേ കകുദ്മിജ്യേഷ്ഠമുത്തമമ് ॥ ൨൮ ॥
കകുദ്മീ രേവതീം കന്യാം സ്വാമാദായ വിഭും ഗതഃ ।
പുത്ര്യാവരം പരിപ്രഷ്ടും ബ്രഹ്മലോകമപാവൃതമ് ॥ ൨൯ ॥
പുത്ര്യാവരം പരിപ്രഷ്ടും ബ്രഹ്മലോകമപാവൃതമ് ॥ ൨൯ ॥
ആവര്തമാനേ ഗാന്ധര്വേ സ്ഥിതോഽലബ്ധക്ഷണഃ ക്ഷണമ് ।
തദന്ത ആദ്യമാനമ്യ സ്വാഭിപ്രായം ന്യവേദയത് ॥ ൩൦ ॥
തദന്ത ആദ്യമാനമ്യ സ്വാഭിപ്രായം ന്യവേദയത് ॥ ൩൦ ॥
തച്ഛ്രുത്വാ ഭഗവാന് ബ്രഹ്മാ പ്രഹസ്യ തമുവാച ഹ ।
അഹോ രാജന് നിരുദ്ധാസ്തേ കാലേന ഹൃദി യേ കൃതാഃ ॥ ൩൧ ॥
അഹോ രാജന് നിരുദ്ധാസ്തേ കാലേന ഹൃദി യേ കൃതാഃ ॥ ൩൧ ॥
തത്പുത്രപൌത്രനപ്തൃണാം ഗോത്രാണി ച ന ശൃണ്മഹേ ।
കാലോഽഭിയാതസ്ത്രിണവചതുര്യുഗവികല്പിതഃ ॥ ൩൨ ॥
കാലോഽഭിയാതസ്ത്രിണവചതുര്യുഗവികല്പിതഃ ॥ ൩൨ ॥
തദ് ഗച്ഛ ദേവദേവാംശോ ബലദേവോ മഹാബലഃ ।
കന്യാരത്നമിദം രാജന് നരരത്നായ ദേഹി ഭോഃ ॥ ൩൩ ॥
കന്യാരത്നമിദം രാജന് നരരത്നായ ദേഹി ഭോഃ ॥ ൩൩ ॥
ഭുവോ ഭാരാവതാരായ ഭഗവാന് ഭൂതഭാവനഃ ।
അവതീര്ണോ നിജാംശേന പുണ്യശ്രവണകീര്തനഃ ॥ ൩൪ ॥
അവതീര്ണോ നിജാംശേന പുണ്യശ്രവണകീര്തനഃ ॥ ൩൪ ॥
ഇത്യാദിഷ്ടോഽഭിവന്ദ്യാജം നൃപഃ സ്വപുരമാഗതഃ ।
ത്യക്തം പുണ്യജനത്രാസാദ് ഭ്രാതൃഭിര്ദിക്ഷ്വവസ്ഥിതൈഃ ॥ ൩൫ ॥
ത്യക്തം പുണ്യജനത്രാസാദ് ഭ്രാതൃഭിര്ദിക്ഷ്വവസ്ഥിതൈഃ ॥ ൩൫ ॥
സുതാം ദത്ത്വാനവദ്യാങ്ഗീം ബലായ ബലശാലിനേ ।
ബദര്യാഖ്യം ഗതോ രാജാ തപ്തും നാരായണാശ്രമമ് ॥ ൩൬ ॥
ബദര്യാഖ്യം ഗതോ രാജാ തപ്തും നാരായണാശ്രമമ് ॥ ൩൬ ॥