Lord Krishna

శ్రీమద్భాగవతమ్ ౯.౪

(Srimad Bhagavatam Canto 9, Chapter 4 — Ambarīṣa and the Disc That Pursued Durvāsā in Telugu)

Vyasa

Also known as nabhago nabhagapatyam yam tatam bhratara kavim

Ambarīṣa and the Disc That Pursued Durvāsā. Śrīmad Bhāgavatam Canto 9, Chapter 4 — 71 verses in Sanskrit with transliteration in 9 scripts.

#of 71
శ్రీశుక ఉవాచ
నాభాగో నభగాపత్యం యం తతం భ్రాతరః కవిమ్ ।
యవిష్ఠం వ్యభజన్ దాయం బ్రహ్మచారిణమాగతమ్ ॥ ౧ ॥
భ్రాతరోఽభాఙ్క్త కిం మహ్యం భజామ పితరం తవ ।
త్వాం మమార్యాస్తతాభాఙ్క్షుర్మా పుత్రక తదాదృథాః ॥ ౨ ॥
ఇమే అఙ్గిరసః సత్రమాసతేఽద్య సుమేధసః ।
షష్ఠం షష్ఠముపేత్యాహః కవే ముహ్యన్తి కర్మణి ॥ ౩ ॥
తాంస్త్వం శంసయ సూక్తే ద్వే వైశ్వదేవే మహాత్మనః ।
తే స్వర్యన్తో ధనం సత్రపరిశేషితమాత్మనః ॥ ౪ ॥
దాస్యన్తి తేఽథ తాన్గచ్ఛ తథా స కృతవాన్ యథా ।
తస్మై దత్త్వా యయుః స్వర్గం తే సత్రపరిశేషణమ్ ॥ ౫ ॥
తం కశ్చిత్ స్వీకరిష్యన్తం పురుషః కృష్ణదర్శనః ।
ఉవాచోత్తరతోఽభ్యేత్య మమేదం వాస్తుకం వసు ॥ ౬ ॥
మమేదమృషిభిర్దత్తమితి తర్హి స్మ మానవః ।
స్యాన్నౌ తే పితరి ప్రశ్న: పృష్టవాన్ పితరం యథా ॥ ౭ ॥
యజ్ఞవాస్తుగతం సర్వముచ్ఛిష్టమృషయః క్వచిత్ ।
చక్రుర్హి భాగం రుద్రాయ స దేవః సర్వమర్హతి ॥ ౮ ॥
నాభాగస్తం ప్రణమ్యాహ తవేశ కిల వాస్తుకమ్ ।
ఇత్యాహ మే పితా బ్రహ్మఞ్ఛిరసా త్వాం ప్రసాదయే ॥ ౯ ॥
యత్ తే పితావదద్ ధర్మం త్వం చ సత్యం ప్రభాషసే ।
దదామి తే మన్త్రదృశో జ్ఞానం బ్రహ్మ సనాతనమ్ ॥ ౧౦ ॥
గృహాణ ద్రవిణం దత్తం మత్సత్రపరిశేషితమ్ ।
ఇత్యుక్త్వాన్తర్హితో రుద్రో భగవాన్ ధర్మవత్సలః ॥ ౧౧ ॥
య ఏతత్ సంస్మరేత్ ప్రాతః సాయం చ సుసమాహితః ।
కవిర్భవతి మన్త్రజ్ఞో గతిం చైవ తథాత్మనః ॥ ౧౨ ॥
నాభాగాదమ్బరీషోఽభూన్మహాభాగవతః కృతీ ।
నాస్పృశద్ బ్రహ్మశాపోఽపి యం న ప్రతిహతః క్వచిత్ ॥ ౧౩ ॥
శ్రీరాజోవాచ
భగవఞ్ఛ్రోతుమిచ్ఛామి రాజర్షేస్తస్య ధీమతః ।
న ప్రాభూద్ యత్ర నిర్ముక్తో బ్రహ్మదణ్డో దురత్యయః ॥ ౧౪ ॥
శ్రీశుక ఉవాచ
అమ్బరీషో మహాభాగః సప్తద్వీపవతీం మహీమ్ ।
అవ్యయాం చ శ్రియం లబ్ధ్వా విభవం చాతులం భువి ॥ ౧౫ ॥
మేనేఽతిదుర్లభం పుంసాం సర్వం తత్ స్వప్నసంస్తుతమ్ ।
విద్వాన్ విభవనిర్వాణం తమో విశతి యత్ పుమాన్ ॥ ౧౬ ॥
వాసుదేవే భగవతి తద్భక్తేషు చ సాధుషు ।
ప్రాప్తో భావం పరం విశ్వం యేనేదం లోష్ట్రవత్ స్మృతమ్ ॥ ౧౭ ॥
స వై మనః కృష్ణపదారవిన్దయో-
ర్వచాంసి వైకుణ్ఠగుణానువర్ణనే ।
కరౌ హరేర్మన్దిరమార్జనాదిషు
శ్రుతిం చకారాచ్యుతసత్కథోదయే ॥ ౧౮ ॥
ముకున్దలిఙ్గాలయదర్శనే దృశౌ
తద్భృత్యగాత్రస్పర్శేఽఙ్గసఙ్గమమ్ ।
ఘ్రాణం చ తత్పాదసరోజసౌరభే
శ్రీమత్తులస్యా రసనాం తదర్పితే ॥ ౧౯ ॥
పాదౌ హరేః క్షేత్రపదానుసర్పణే
శిరో హృషీకేశపదాభివన్దనే ।
కామం చ దాస్యే న తు కామకామ్యయా
యథోత్తమశ్లోకజనాశ్రయా రతిః ॥ ౨౦ ॥
ఏవం సదా కర్మకలాపమాత్మనః
పరేఽధియజ్ఞే భగవత్యధోక్షజే ।
సర్వాత్మభావం విదధన్మహీమిమాం
తన్నిష్ఠవిప్రాభిహితః శశాస హ ॥ ౨౧ ॥
ఈజేఽశ్వమేధైరధియజ్ఞమీశ్వరం
మహావిభూత్యోపచితాఙ్గదక్షిణైః ।
తతైర్వసిష్ఠాసితగౌతమాదిభి-
ర్ధన్వన్యభిస్రోతమసౌ సరస్వతీమ్ ॥ ౨౨ ॥
యస్య క్రతుషు గీర్వాణైః సదస్యా ఋత్విజో జనాః ।
తుల్యరూపాశ్చానిమిషా వ్యదృశ్యన్త సువాససః ॥ ౨౩ ॥
స్వర్గో న ప్రార్థితో యస్య మనుజైరమరప్రియః ।
శృణ్వద్భిరుపగాయద్భిరుత్తమశ్లోకచేష్టితమ్ ॥ ౨౪ ॥
సంవర్ధయన్తి యత్ కామాః స్వారాజ్యపరిభావితాః ।
దుర్లభా నాపి సిద్ధానాం ముకున్దం హృది పశ్యతః ॥ ౨౫ ॥
స ఇత్థం భక్తియోగేన తపోయుక్తేన పార్థివః ।
స్వధర్మేణ హరిం ప్రీణన్ సర్వాన్ కామాన్శనైర్జహౌ ॥ ౨౬ ॥
గృహేషు దారేషు సుతేషు బన్ధుషు
ద్విపోత్తమస్యన్దనవాజివస్తుషు ।
అక్షయ్యరత్నాభరణామ్బరాది-
ష్వనన్తకోశేష్వకరోదసన్మతిమ్ ॥ ౨౭ ॥
తస్మా అదాద్ధరిశ్చక్రం ప్రత్యనీకభయావహమ్ ।
ఏకాన్తభక్తిభావేన ప్రీతో భక్తాభిరక్షణమ్ ॥ ౨౮ ॥
ఆరిరాధయిషుః కృష్ణం మహిష్యా తుల్యశీలయా ।
యుక్తః సాంవత్సరం వీరో దధార ద్వాదశీవ్రతమ్ ॥ ౨౯ ॥
వ్రతాన్తే కార్తికే మాసి త్రిరాత్రం సముపోషితః ।
స్నాతః కదాచిత్ కాలిన్ద్యాం హరిం మధువనేఽర్చయత్ ॥ ౩౦ ॥
మహాభిషేకవిధినా సర్వోపస్కరసమ్పదా ।
అభిషిచ్యామ్బరాకల్పైర్గన్ధమాల్యార్హణాదిభిః ॥ ౩౧ ॥
తద్గతాన్తరభావేన పూజయామాస కేశవమ్ ।
బ్రాహ్మణాంశ్చ మహాభాగాన్ సిద్ధార్థానపి భక్తితః ॥ ౩౨ ॥
గవాం రుక్మవిషాణీనాం రూప్యాఙ్ఘ్రీణాం సువాససామ్ ।
పయఃశీలవయోరూపవత్సోపస్కరసమ్పదామ్ ॥ ౩౩ ॥
ప్రాహిణోత్ సాధువిప్రేభ్యో గృహేషు న్యర్బుదాని షట్ ।
భోజయిత్వా ద్విజానగ్రే స్వాద్వన్నం గుణవత్తమమ్ ॥ ౩౪ ॥
లబ్ధకామైరనుజ్ఞాతః పారణాయోపచక్రమే ।
తస్య తర్హ్యతిథిః సాక్షాద్ దుర్వాస భగవానభూత్ ॥ ౩౫ ॥
తమానర్చాతిథిం భూపః ప్రత్యుత్థానాసనార్హణైః ।
యయాచేఽభ్యవహారాయ పాదమూలముపాగతః ॥ ౩౬ ॥
ప్రతినన్ద్య స తాం యాఞ్చాం కర్తుమావశ్యకం గతః ।
నిమమజ్జ బృహద్ ధ్యాయన్ కాలిన్దీసలిలే శుభే ॥ ౩౭ ॥
ముహూర్తార్ధావశిష్టాయాం ద్వాదశ్యాం పారణం ప్రతి ।
చిన్తయామాస ధర్మజ్ఞో ద్విజైస్తద్ధర్మసఙ్కటే ॥ ౩౮ ॥
బ్రాహ్మణాతిక్రమే దోషో ద్వాదశ్యాం యదపారణే ।
యత్ కృత్వా సాధు మే భూయాదధర్మో వా న మాం స్పృశేత్ ॥ ౩౯ ॥
అమ్భసా కేవలేనాథ కరిష్యే వ్రతపారణమ్ ।
ఆహురబ్భక్షణం విప్రా హ్యశితం నాశితం చ తత్ ॥ ౪౦ ॥
ఇత్యపః ప్రాశ్య రాజర్షిశ్చిన్తయన్ మనసాచ్యుతమ్ ।
ప్రత్యచష్ట కురుశ్రేష్ఠ ద్విజాగమనమేవ సః ॥ ౪౧ ॥
దుర్వాస యమునాకూలాత్ కృతావశ్యక ఆగతః ।
రాజ్ఞాభినన్దితస్తస్య బుబుధే చేష్టితం ధియా ॥ ౪౨ ॥
మన్యునా ప్రచలద్గాత్రో భ్రుకుటీకుటిలాననః ।
బుభుక్షితశ్చ సుతరాం కృతాఞ్జలిమభాషత ॥ ౪౩ ॥
అహో అస్య నృశంసస్య శ్రియోన్మత్తస్య పశ్యత ।
ధర్మవ్యతిక్రమం విష్ణోరభక్తస్యేశమానినః ॥ ౪౪ ॥
యో మామతిథిమాయాతమాతిథ్యేన నిమన్త్ర్య చ ।
అదత్త్వా భుక్తవాంస్తస్య సద్యస్తే దర్శయే ఫలమ్ ॥ ౪౫ ॥
ఏవం బ్రువాణ ఉత్కృత్య జటాం రోషప్రదీపితః ।
తయా స నిర్మమే తస్మై కృత్యాం కాలానలోపమామ్ ॥ ౪౬ ॥
తామాపతన్తీం జ్వలతీమసిహస్తాం పదా భువమ్ ।
వేపయన్తీం సముద్వీక్ష్య న చచాల పదాన్నృపః ॥ ౪౭ ॥
ప్రాగ్దిష్టం భృత్యరక్షాయాం పురుషేణ మహాత్మనా ।
దదాహ కృత్యాం తాం చక్రం క్రుద్ధాహిమివ పావకః ॥ ౪౮ ॥
తదభిద్రవదుద్వీక్ష్య స్వప్రయాసం చ నిష్ఫలమ్ ।
దుర్వాస దుద్రువే భీతో దిక్షు ప్రాణపరీప్సయా ॥ ౪౯ ॥
తమన్వధావద్ భగవద్రథాఙ్గం
దావాగ్నిరుద్ధూతశిఖో యథాహిమ్ ।
తథానుషక్తం మునిరీక్షమాణో
గుహాం వివిక్షుః ప్రససార మేరోః ॥ ౫౦ ॥
దిశో నభః క్ష్మాం వివరాన్సముద్రాన్
లోకాన్ సపాలాంస్త్రిదివం గతః సః ।
యతో యతో ధావతి తత్ర తత్ర
సుదర్శనం దుష్ప్రసహం దదర్శ ॥ ౫౧ ॥
అలబ్ధనాథః స సదా కుతశ్చిత్
సన్త్రస్తచిత్తోఽరణమేషమాణః ।
దేవం విరిఞ్చం సమగాద్విధాత-
స్త్రాహ్యాత్మయోనేఽజితతేజసో మామ్ ॥ ౫౨ ॥
శ్రీబ్రహ్మోవాచ
స్థానం మదీయం సహవిశ్వమేతత్
క్రీడావసానే ద్విపరార్ధసంజ్ఞే ।
భ్రూభఙ్గమాత్రేణ హి సన్దిధక్షోః
కాలాత్మనో యస్య తిరోభవిష్యతి ॥ ౫౩ ॥
అహం భవో దక్షభృగుప్రధానాః
ప్రజేశభూతేశసురేశముఖ్యాః ।
సర్వే వయం యన్నియమం ప్రపన్నా
మూర్ధ్న్యార్పితం లోకహితం వహామః ॥ ౫౪ ॥
ప్రత్యాఖ్యాతో విరిఞ్చేన విష్ణుచక్రోపతాపితః ।
దుర్వాసః శరణం యాతః శర్వం కైలాసవాసినమ్ ॥ ౫౫ ॥
శ్రీశఙ్కర ఉవాచ
వయం న తాత ప్రభవామ భూమ్ని
యస్మిన్ పరేఽన్యేఽప్యజజీవకోశాః ।
భవన్తి కాలే న భవన్తి హీదృశాః
సహస్రశో యత్ర వయం భ్రమామః ॥ ౫౬ ॥
అహం సనత్కుమారశ్చ నారదో భగవానజః ।
కపిలోఽపాన్తరతమో దేవలో ధర్మ ఆసురిః ॥ ౫౭ ॥
మరీచిప్రముఖాశ్చాన్యే సిద్ధేశాః పారదర్శనాః ।
విదామ న వయం సర్వే యన్మాయాం మాయయావృతాః ॥ ౫౮ ॥
తస్య విశ్వేశ్వరస్యేదం శస్త్రం దుర్విషహం హి నః ।
తమేవం శరణం యాహి హరిస్తే శం విధాస్యతి ॥ ౫౯ ॥
తతో నిరాశో దుర్వాసః పదం భగవతో యయౌ ।
వైకుణ్ఠాఖ్యం యదధ్యాస్తే శ్రీనివాసః శ్రియా సహ ॥ ౬౦ ॥
సన్దహ్యమానోఽజితశస్త్రవహ్నినా
తత్పాదమూలే పతితః సవేపథుః ।
ఆహాచ్యుతానన్త సదీప్సిత ప్రభో
కృతాగసం మావ హి విశ్వభావన ॥ ౬౧ ॥
అజానతా తే పరమానుభావం
కృతం మయాఘం భవతః ప్రియాణామ్ ।
విధేహి తస్యాపచితిం విధాత-
ర్ముచ్యేత యన్నామ్న్యుదితే నారకోఽపి ॥ ౬౨ ॥
శ్రీభగవానువాచ
అహం భక్తపరాధీనో హ్యస్వతన్త్ర ఇవ ద్విజ ।
సాధుభిర్గ్రస్తహృదయో భక్తైర్భక్తజనప్రియః ॥ ౬౩ ॥
నాహమాత్మానమాశాసే మద్భక్తైః సాధుభిర్వినా ।
శ్రియం చాత్యన్తికీం బ్రహ్మన్ యేషాం గతిరహం పరా ॥ ౬౪ ॥
యే దారాగారపుత్రాప్తప్రాణాన్ విత్తమిమం పరమ్ ।
హిత్వా మాం శరణం యాతాః కథం తాంస్త్యక్తుముత్సహే ॥ ౬౫ ॥
మయి నిర్బద్ధహృదయాః సాధవః సమదర్శనాః ।
వశీకుర్వన్తి మాం భక్త్యా సత్స్త్రియః సత్పతిం యథా ॥ ౬౬ ॥
మత్సేవయా ప్రతీతం తే సాలోక్యాదిచతుష్టయమ్ ।
నేచ్ఛన్తి సేవయా పూర్ణాః కుతోఽన్యత్ కాలవిప్లుతమ్ ॥ ౬౭ ॥
సాధవో హృదయం మహ్యం సాధూనాం హృదయం త్వహమ్ ।
మదన్యత్ తే న జానన్తి నాహం తేభ్యో మనాగపి ॥ ౬౮ ॥
ఉపాయం కథయిష్యామి తవ విప్ర శృణుష్వ తత్ ।
అయం హ్యాత్మాభిచారస్తే యతస్తం యాహి మా చిరమ్ ।
సాధుషు ప్రహితం తేజః ప్రహర్తుః కురుతేఽశివమ్ ॥ ౬౯ ॥
తపో విద్యా చ విప్రాణాం నిఃశ్రేయసకరే ఉభే ।
తే ఏవ దుర్వినీతస్య కల్పేతే కర్తురన్యథా ॥ ౭౦ ॥
బ్రహ్మంస్తద్ గచ్ఛ భద్రం తే నాభాగతనయం నృపమ్ ।
క్షమాపయ మహాభాగం తతః శాన్తిర్భవిష్యతి ॥ ౭౧ ॥

Explore More