ಶ್ರೀಶುಕ ಉವಾಚ
ಹರಿತೋ ರೋಹಿತಸುತಶ್ಚಮ್ಪಸ್ತಸ್ಮಾದ್ ವಿನಿರ್ಮಿತಾ ।
ಚಮ್ಪಾಪುರೀ ಸುದೇವೋಽತೋ ವಿಜಯೋ ಯಸ್ಯ ಚಾತ್ಮಜಃ ॥ ೧ ॥
ಹರಿತೋ ರೋಹಿತಸುತಶ್ಚಮ್ಪಸ್ತಸ್ಮಾದ್ ವಿನಿರ್ಮಿತಾ ।
ಚಮ್ಪಾಪುರೀ ಸುದೇವೋಽತೋ ವಿಜಯೋ ಯಸ್ಯ ಚಾತ್ಮಜಃ ॥ ೧ ॥
ಭರುಕಸ್ತತ್ಸುತಸ್ತಸ್ಮಾದ್ ವೃಕಸ್ತಸ್ಯಾಪಿ ಬಾಹುಕಃ ।
ಸೋಽರಿಭಿರ್ಹೃತಭೂ ರಾಜಾ ಸಭಾರ್ಯೋ ವನಮಾವಿಶತ್ ॥ ೨ ॥
ಸೋಽರಿಭಿರ್ಹೃತಭೂ ರಾಜಾ ಸಭಾರ್ಯೋ ವನಮಾವಿಶತ್ ॥ ೨ ॥
ವೃದ್ಧಂ ತಂ ಪಞ್ಚತಾಂ ಪ್ರಾಪ್ತಂ ಮಹಿಷ್ಯನುಮರಿಷ್ಯತೀ ।
ಔರ್ವೇಣ ಜಾನತಾತ್ಮಾನಂ ಪ್ರಜಾವನ್ತಂ ನಿವಾರಿತಾ ॥ ೩ ॥
ಔರ್ವೇಣ ಜಾನತಾತ್ಮಾನಂ ಪ್ರಜಾವನ್ತಂ ನಿವಾರಿತಾ ॥ ೩ ॥
ಆಜ್ಞಾಯಾಸ್ಯೈ ಸಪತ್ನೀಭಿರ್ಗರೋ ದತ್ತೋಽನ್ಧಸಾ ಸಹ ।
ಸಹ ತೇನೈವ ಸಞ್ಜಾತಃ ಸಗರಾಖ್ಯೋ ಮಹಾಯಶಾಃ ।
ಸಗರಶ್ಚಕ್ರವರ್ತ್ಯಾಸೀತ್ ಸಾಗರೋ ಯತ್ಸುತೈಃ ಕೃತಃ ॥ ೪ ॥
ಸಹ ತೇನೈವ ಸಞ್ಜಾತಃ ಸಗರಾಖ್ಯೋ ಮಹಾಯಶಾಃ ।
ಸಗರಶ್ಚಕ್ರವರ್ತ್ಯಾಸೀತ್ ಸಾಗರೋ ಯತ್ಸುತೈಃ ಕೃತಃ ॥ ೪ ॥
ಯಸ್ತಾಲಜಙ್ಘಾನ್ ಯವನಾಞ್ಛಕಾನ್ ಹೈಹಯಬರ್ಬರಾನ್ ।
ನಾವಧೀದ್ ಗುರುವಾಕ್ಯೇನ ಚಕ್ರೇ ವಿಕೃತವೇಷಿಣಃ ॥ ೫ ॥
ನಾವಧೀದ್ ಗುರುವಾಕ್ಯೇನ ಚಕ್ರೇ ವಿಕೃತವೇಷಿಣಃ ॥ ೫ ॥
ಮುಣ್ಡಾಞ್ಛ್ಮಶ್ರುಧರಾನ್ ಕಾಂಶ್ಚಿನ್ಮುಕ್ತಕೇಶಾರ್ಧಮುಣ್ಡಿತಾನ್ ।
ಅನನ್ತರ್ವಾಸಸಃ ಕಾಂಶ್ಚಿದಬಹಿರ್ವಾಸಸೋಽಪರಾನ್ ॥ ೬ ॥
ಅನನ್ತರ್ವಾಸಸಃ ಕಾಂಶ್ಚಿದಬಹಿರ್ವಾಸಸೋಽಪರಾನ್ ॥ ೬ ॥
ಸೋಽಶ್ವಮೇಧೈರಯಜತ ಸರ್ವವೇದಸುರಾತ್ಮಕಮ್ ।
ಔರ್ವೋಪದಿಷ್ಟಯೋಗೇನ ಹರಿಮಾತ್ಮಾನಮೀಶ್ವರಮ್ ।
ತಸ್ಯೋತ್ಸೃಷ್ಟಂ ಪಶುಂ ಯಜ್ಞೇ ಜಹಾರಾಶ್ವಂ ಪುರನ್ದರಃ ॥ ೭ ॥
ಔರ್ವೋಪದಿಷ್ಟಯೋಗೇನ ಹರಿಮಾತ್ಮಾನಮೀಶ್ವರಮ್ ।
ತಸ್ಯೋತ್ಸೃಷ್ಟಂ ಪಶುಂ ಯಜ್ಞೇ ಜಹಾರಾಶ್ವಂ ಪುರನ್ದರಃ ॥ ೭ ॥
ಸುಮತ್ಯಾಸ್ತನಯಾ ದೃಪ್ತಾಃ ಪಿತುರಾದೇಶಕಾರಿಣಃ ।
ಹಯಮನ್ವೇಷಮಾಣಾಸ್ತೇ ಸಮನ್ತಾನ್ನ್ಯಖನನ್ ಮಹೀಮ್ ॥ ೮ ॥
ಹಯಮನ್ವೇಷಮಾಣಾಸ್ತೇ ಸಮನ್ತಾನ್ನ್ಯಖನನ್ ಮಹೀಮ್ ॥ ೮ ॥
ಪ್ರಾಗುದೀಚ್ಯಾಂ ದಿಶಿ ಹಯಂ ದದೃಶುಃ ಕಪಿಲಾನ್ತಿಕೇ ।
ಏಷ ವಾಜಿಹರಶ್ಚೌರ ಆಸ್ತೇ ಮೀಲಿತಲೋಚನಃ ॥ ೯ ॥
ಏಷ ವಾಜಿಹರಶ್ಚೌರ ಆಸ್ತೇ ಮೀಲಿತಲೋಚನಃ ॥ ೯ ॥
ಹನ್ಯತಾಂ ಹನ್ಯತಾಂ ಪಾಪ ಇತಿ ಷಷ್ಟಿಸಹಸ್ರಿಣಃ ।
ಉದಾಯುಧಾ ಅಭಿಯಯುರುನ್ಮಿಮೇಷ ತದಾ ಮುನಿಃ ॥ ೧೦ ॥
ಉದಾಯುಧಾ ಅಭಿಯಯುರುನ್ಮಿಮೇಷ ತದಾ ಮುನಿಃ ॥ ೧೦ ॥
ಸ್ವಶರೀರಾಗ್ನಿನಾ ತಾವನ್ಮಹೇನ್ದ್ರಹೃತಚೇತಸಃ ।
ಮಹದ್ವ್ಯತಿಕ್ರಮಹತಾ ಭಸ್ಮಸಾದಭವನ್ ಕ್ಷಣಾತ್ ॥ ೧೧ ॥
ಮಹದ್ವ್ಯತಿಕ್ರಮಹತಾ ಭಸ್ಮಸಾದಭವನ್ ಕ್ಷಣಾತ್ ॥ ೧೧ ॥
ನ ಸಾಧುವಾದೋ ಮುನಿಕೋಪಭರ್ಜಿತಾ
ನೃಪೇನ್ದ್ರಪುತ್ರಾ ಇತಿ ಸತ್ತ್ವಧಾಮನಿ ।
ಕಥಂ ತಮೋ ರೋಷಮಯಂ ವಿಭಾವ್ಯತೇ
ಜಗತ್ಪವಿತ್ರಾತ್ಮನಿ ಖೇ ರಜೋ ಭುವಃ ॥ ೧೨ ॥
ನೃಪೇನ್ದ್ರಪುತ್ರಾ ಇತಿ ಸತ್ತ್ವಧಾಮನಿ ।
ಕಥಂ ತಮೋ ರೋಷಮಯಂ ವಿಭಾವ್ಯತೇ
ಜಗತ್ಪವಿತ್ರಾತ್ಮನಿ ಖೇ ರಜೋ ಭುವಃ ॥ ೧೨ ॥
ಯಸ್ಯೇರಿತಾ ಸಾಙ್ಖ್ಯಮಯೀ ದೃಢೇಹ ನೌ-
ರ್ಯಯಾ ಮುಮುಕ್ಷುಸ್ತರತೇ ದುರತ್ಯಯಮ್ ।
ಭವಾರ್ಣವಂ ಮೃತ್ಯುಪಥಂ ವಿಪಶ್ಚಿತಃ
ಪರಾತ್ಮಭೂತಸ್ಯ ಕಥಂ ಪೃಥಙ್ಮತಿಃ ॥ ೧೩ ॥
ರ್ಯಯಾ ಮುಮುಕ್ಷುಸ್ತರತೇ ದುರತ್ಯಯಮ್ ।
ಭವಾರ್ಣವಂ ಮೃತ್ಯುಪಥಂ ವಿಪಶ್ಚಿತಃ
ಪರಾತ್ಮಭೂತಸ್ಯ ಕಥಂ ಪೃಥಙ್ಮತಿಃ ॥ ೧೩ ॥
ಯೋಽಸಮಞ್ಜಸ ಇತ್ಯುಕ್ತಃ ಸ ಕೇಶಿನ್ಯಾ ನೃಪಾತ್ಮಜಃ ।
ತಸ್ಯ ಪುತ್ರೋಶುಮಾನ್ ನಾಮ ಪಿತಾಮಹಹಿತೇ ರತಃ ॥ ೧೪ ॥
ತಸ್ಯ ಪುತ್ರೋಶುಮಾನ್ ನಾಮ ಪಿತಾಮಹಹಿತೇ ರತಃ ॥ ೧೪ ॥
ಅಸಮಞ್ಜಸ ಆತ್ಮಾನಂ ದರ್ಶಯನ್ನಸಮಞ್ಜಸಮ್ ।
ಜಾತಿಸ್ಮರಃ ಪುರಾ ಸಙ್ಗಾದ್ ಯೋಗೀ ಯೋಗಾದ್ ವಿಚಾಲಿತಃ ॥ ೧೫ ॥
ಜಾತಿಸ್ಮರಃ ಪುರಾ ಸಙ್ಗಾದ್ ಯೋಗೀ ಯೋಗಾದ್ ವಿಚಾಲಿತಃ ॥ ೧೫ ॥
ಆಚರನ್ ಗರ್ಹಿತಂ ಲೋಕೇ ಜ್ಞಾತೀನಾಂ ಕರ್ಮ ವಿಪ್ರಿಯಮ್ ।
ಸರಯ್ವಾಂ ಕ್ರೀಡತೋ ಬಾಲಾನ್ಪ್ರಾಸ್ಯದುದ್ವೇಜಯಞ್ಜನಮ್ ॥ ೧೬ ॥
ಸರಯ್ವಾಂ ಕ್ರೀಡತೋ ಬಾಲಾನ್ಪ್ರಾಸ್ಯದುದ್ವೇಜಯಞ್ಜನಮ್ ॥ ೧೬ ॥
ಏವಂ ವೃತ್ತಃ ಪರಿತ್ಯಕ್ತಃ ಪಿತ್ರಾ ಸ್ನೇಹಮಪೋಹ್ಯ ವೈ ।
ಯೋಗೈಶ್ವರ್ಯೇಣ ಬಾಲಾಂಸ್ತಾನ್ ದರ್ಶಯಿತ್ವಾ ತತೋ ಯಯೌ ॥ ೧೭ ॥
ಯೋಗೈಶ್ವರ್ಯೇಣ ಬಾಲಾಂಸ್ತಾನ್ ದರ್ಶಯಿತ್ವಾ ತತೋ ಯಯೌ ॥ ೧೭ ॥
ಅಯೋಧ್ಯಾವಾಸಿನಃ ಸರ್ವೇ ಬಾಲಕಾನ್ ಪುನರಾಗತಾನ್ ।
ದೃಷ್ಟ್ವಾ ವಿಸಿಸ್ಮಿರೇ ರಾಜನ್ ರಾಜಾ ಚಾಪ್ಯನ್ವತಪ್ಯತ ॥ ೧೮ ॥
ದೃಷ್ಟ್ವಾ ವಿಸಿಸ್ಮಿರೇ ರಾಜನ್ ರಾಜಾ ಚಾಪ್ಯನ್ವತಪ್ಯತ ॥ ೧೮ ॥
ಅಂಶುಮಾಂಶ್ಚೋದಿತೋ ರಾಜ್ಞಾ ತುರಗಾನ್ವೇಷಣೇ ಯಯೌ ।
ಪಿತೃವ್ಯಖಾತಾನುಪಥಂ ಭಸ್ಮಾನ್ತಿ ದದೃಶೇ ಹಯಮ್ ॥ ೧೯ ॥
ಪಿತೃವ್ಯಖಾತಾನುಪಥಂ ಭಸ್ಮಾನ್ತಿ ದದೃಶೇ ಹಯಮ್ ॥ ೧೯ ॥
ತತ್ರಾಸೀನಂ ಮುನಿಂ ವೀಕ್ಷ್ಯ ಕಪಿಲಾಖ್ಯಮಧೋಕ್ಷಜಮ್ ।
ಅಸ್ತೌತ್ ಸಮಾಹಿತಮನಾಃ ಪ್ರಾಞ್ಜಲಿಃ ಪ್ರಣತೋ ಮಹಾನ್ ॥ ೨೦ ॥
ಅಸ್ತೌತ್ ಸಮಾಹಿತಮನಾಃ ಪ್ರಾಞ್ಜಲಿಃ ಪ್ರಣತೋ ಮಹಾನ್ ॥ ೨೦ ॥
ಅಂಶುಮಾನುವಾಚ
ನ ಪಶ್ಯತಿ ತ್ವಾಂ ಪರಮಾತ್ಮನೋಽಜನೋ
ನ ಬುಧ್ಯತೇಽದ್ಯಾಪಿ ಸಮಾಧಿಯುಕ್ತಿಭಿಃ ।
ಕುತೋಽಪರೇ ತಸ್ಯ ಮನಃಶರೀರಧೀ-
ವಿಸರ್ಗಸೃಷ್ಟಾ ವಯಮಪ್ರಕಾಶಾಃ ॥ ೨೧ ॥
ನ ಪಶ್ಯತಿ ತ್ವಾಂ ಪರಮಾತ್ಮನೋಽಜನೋ
ನ ಬುಧ್ಯತೇಽದ್ಯಾಪಿ ಸಮಾಧಿಯುಕ್ತಿಭಿಃ ।
ಕುತೋಽಪರೇ ತಸ್ಯ ಮನಃಶರೀರಧೀ-
ವಿಸರ್ಗಸೃಷ್ಟಾ ವಯಮಪ್ರಕಾಶಾಃ ॥ ೨೧ ॥
ಯೇ ದೇಹಭಾಜಸ್ತ್ರಿಗುಣಪ್ರಧಾನಾ
ಗುಣಾನ್ ವಿಪಶ್ಯನ್ತ್ಯುತ ವಾ ತಮಶ್ಚ ।
ಯನ್ಮಾಯಯಾ ಮೋಹಿತಚೇತಸಸ್ತ್ವಾಂ
ವಿದುಃ ಸ್ವಸಂಸ್ಥಂ ನ ಬಹಿಃಪ್ರಕಾಶಾಃ ॥ ೨೨ ॥
ಗುಣಾನ್ ವಿಪಶ್ಯನ್ತ್ಯುತ ವಾ ತಮಶ್ಚ ।
ಯನ್ಮಾಯಯಾ ಮೋಹಿತಚೇತಸಸ್ತ್ವಾಂ
ವಿದುಃ ಸ್ವಸಂಸ್ಥಂ ನ ಬಹಿಃಪ್ರಕಾಶಾಃ ॥ ೨೨ ॥
ತಂ ತ್ವಾಮಹಂ ಜ್ಞಾನಘನಂ ಸ್ವಭಾವ-
ಪ್ರಧ್ವಸ್ತಮಾಯಾಗುಣಭೇದಮೋಹೈಃ ।
ಸನನ್ದನಾದ್ಯೈರ್ಮುನಿಭಿರ್ವಿಭಾವ್ಯಂ
ಕಥಂ ವಿಮೂಢಃ ಪರಿಭಾವಯಾಮಿ ॥ ೨೩ ॥
ಪ್ರಧ್ವಸ್ತಮಾಯಾಗುಣಭೇದಮೋಹೈಃ ।
ಸನನ್ದನಾದ್ಯೈರ್ಮುನಿಭಿರ್ವಿಭಾವ್ಯಂ
ಕಥಂ ವಿಮೂಢಃ ಪರಿಭಾವಯಾಮಿ ॥ ೨೩ ॥
ಪ್ರಶಾನ್ತ ಮಾಯಾಗುಣಕರ್ಮಲಿಙ್ಗ-
ಮನಾಮರೂಪಂ ಸದಸದ್ವಿಮುಕ್ತಮ್ ।
ಜ್ಞಾನೋಪದೇಶಾಯ ಗೃಹೀತದೇಹಂ
ನಮಾಮಹೇ ತ್ವಾಂ ಪುರುಷಂ ಪುರಾಣಮ್ ॥ ೨೪ ॥
ಮನಾಮರೂಪಂ ಸದಸದ್ವಿಮುಕ್ತಮ್ ।
ಜ್ಞಾನೋಪದೇಶಾಯ ಗೃಹೀತದೇಹಂ
ನಮಾಮಹೇ ತ್ವಾಂ ಪುರುಷಂ ಪುರಾಣಮ್ ॥ ೨೪ ॥
ತ್ವನ್ಮಾಯಾರಚಿತೇ ಲೋಕೇ ವಸ್ತುಬುದ್ಧ್ಯಾ ಗೃಹಾದಿಷು ।
ಭ್ರಮನ್ತಿ ಕಾಮಲೋಭೇರ್ಷ್ಯಾಮೋಹವಿಭ್ರಾನ್ತಚೇತಸಃ ॥ ೨೫ ॥
ಭ್ರಮನ್ತಿ ಕಾಮಲೋಭೇರ್ಷ್ಯಾಮೋಹವಿಭ್ರಾನ್ತಚೇತಸಃ ॥ ೨೫ ॥
ಅದ್ಯ ನಃ ಸರ್ವಭೂತಾತ್ಮನ್ ಕಾಮಕರ್ಮೇನ್ದ್ರಿಯಾಶಯಃ ।
ಮೋಹಪಾಶೋ ದೃಢಶ್ಛಿನ್ನೋ ಭಗವಂಸ್ತವ ದರ್ಶನಾತ್ ॥ ೨೬ ॥
ಮೋಹಪಾಶೋ ದೃಢಶ್ಛಿನ್ನೋ ಭಗವಂಸ್ತವ ದರ್ಶನಾತ್ ॥ ೨೬ ॥
ಶ್ರೀಶುಕ ಉವಾಚ
ಇತ್ಥಂಗೀತಾನುಭಾವಸ್ತಂ ಭಗವಾನ್ಕಪಿಲೋ ಮುನಿಃ ।
ಅಂಶುಮನ್ತಮುವಾಚೇದಮನುಗ್ರಾಹ್ಯ ಧಿಯಾ ನೃಪ ॥ ೨೭ ॥
ಇತ್ಥಂಗೀತಾನುಭಾವಸ್ತಂ ಭಗವಾನ್ಕಪಿಲೋ ಮುನಿಃ ।
ಅಂಶುಮನ್ತಮುವಾಚೇದಮನುಗ್ರಾಹ್ಯ ಧಿಯಾ ನೃಪ ॥ ೨೭ ॥
ಶ್ರೀಭಗವಾನುವಾಚ
ಅಶ್ವೋಽಯಂ ನೀಯತಾಂ ವತ್ಸ ಪಿತಾಮಹಪಶುಸ್ತವ ।
ಇಮೇ ಚ ಪಿತರೋ ದಗ್ಧಾ ಗಙ್ಗಾಮ್ಭೋಽರ್ಹನ್ತಿ ನೇತರತ್ ॥ ೨೮ ॥
ಅಶ್ವೋಽಯಂ ನೀಯತಾಂ ವತ್ಸ ಪಿತಾಮಹಪಶುಸ್ತವ ।
ಇಮೇ ಚ ಪಿತರೋ ದಗ್ಧಾ ಗಙ್ಗಾಮ್ಭೋಽರ್ಹನ್ತಿ ನೇತರತ್ ॥ ೨೮ ॥
ತಂ ಪರಿಕ್ರಮ್ಯ ಶಿರಸಾ ಪ್ರಸಾದ್ಯ ಹಯಮಾನಯತ್ ।
ಸಗರಸ್ತೇನ ಪಶುನಾ ಯಜ್ಞಶೇಷಂ ಸಮಾಪಯತ್ ॥ ೨೯ ॥
ಸಗರಸ್ತೇನ ಪಶುನಾ ಯಜ್ಞಶೇಷಂ ಸಮಾಪಯತ್ ॥ ೨೯ ॥
ರಾಜ್ಯಮಂಶುಮತೇ ನ್ಯಸ್ಯ ನಿಃಸ್ಪೃಹೋ ಮುಕ್ತಬನ್ಧನಃ ।
ಔರ್ವೋಪದಿಷ್ಟಮಾರ್ಗೇಣ ಲೇಭೇ ಗತಿಮನುತ್ತಮಾಮ್ ॥ ೩೦ ॥
ಔರ್ವೋಪದಿಷ್ಟಮಾರ್ಗೇಣ ಲೇಭೇ ಗತಿಮನುತ್ತಮಾಮ್ ॥ ೩೦ ॥
ರಾಜ್ಯಮಂಶುಮತೇ ನ್ಯಸ್ಯ ನಿಃಸ್ಪೃಹೋ ಮುಕ್ತಬನ್ಧನಃ ।
ಔರ್ವೋಪದಿಷ್ಟಮಾರ್ಗೇಣ ಲೇಭೇ ಗತಿಮನುತ್ತಮಾಮ್
ಔರ್ವೋಪದಿಷ್ಟಮಾರ್ಗೇಣ ಲೇಭೇ ಗತಿಮನುತ್ತಮಾಮ್