വിഘ്നേശ്വര അഷ്ടോത്തര ശത നാമ സ്തോത്രമ്

• വിനായകഃ (vināyakaḥ)the one who leads, and who has no one over him
• വിഘ്നരാജഃ (vighnarājaḥ)the king of obstacles
• ഗൌരീപുത്രഃ (gaurīputraḥ)the son of Gauri
• ഗണേശ്വരഃ (gaṇeśvaraḥ)the lord of the ganas
• സ്കന്ദാഗ്രജഃ (skandāgrajaḥ)born before Skanda
• അവ്യയഃ (avyayaḥ)never running out
• പൂതഃ (pūtaḥ)clean
• ദക്ഷഃ (dakṣaḥ)deft
• അധ്യക്ഷഃ (adhyakṣaḥ)presiding
• ദ്വിജപ്രിയഃ (dvijapriyaḥ)dear to the twice-born

anvaya വിനായകഃ വിഘ്നരാജഃ ഗൌരീപുത്രഃ ഗണേശ്വരഃ സ്കന്ദാഗ്രജഃ അവ്യയഃ പൂതഃ ദക്ഷഃ അധ്യക്ഷഃ ദ്വിജപ്രിയഃ

chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas

note The hundred and eight names of Vighneshvara, strung into verse. The last verses say who first said them and what to do with them.

• അഗ്നിഗര്വച്ഛിത് (agnigarvacchit)who broke the pride of fire
• ഇന്ദ്രശ്രീപ്രദഃ (indraśrīpradaḥ)who gave Indra his fortune
• വാണീപ്രദഃ (vāṇīpradaḥ)the giver of speech
• അവ്യയഃ (avyayaḥ)never running out
• സര്വസിദ്ധിപ്രദഃ (sarvasiddhipradaḥ)the giver of every success
• ശര്വതനയഃ (śarvatanayaḥ)the son of Sharva
• ശര്വരീപ്രിയഃ (śarvarīpriyaḥ)the one who loves the night

anvaya അഗ്നിഗര്വച്ഛിത് ഇന്ദ്രശ്രീപ്രദഃ വാണീപ്രദഃ അവ്യയഃ സര്വസിദ്ധിപ്രദഃ ശര്വതനയഃ ശര്വരീപ്രിയഃ

chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas

note Other copies read അഗ്നിഗര്ഭച്ഛിദ്, who cut open the womb that held fire.

• സര്വാത്മകഃ (sarvātmakaḥ)the self of everything
• സൃഷ്ടികര്താ (sṛṣṭikartā)the maker of all that is made
• ദേവഃ (devaḥ)the god
• അനേകാര്ചിതഃ (anekārcitaḥ)whom many have worshipped
• ശിവഃ (śivaḥ)the kindly one
• ശുദ്ധഃ (śuddhaḥ)the pure one
• ബുദ്ധിപ്രിയഃ (buddhipriyaḥ)who loves good sense
• ശാന്തഃ (śāntaḥ)the quiet one
• ബ്രഹ്മചാരീ (brahmacārī)the keeper of the student's vow
• ഗജാനനഃ (gajānanaḥ)the elephant-faced

anvaya സര്വാത്മകഃ സൃഷ്ടികര്താ ദേവഃ അനേകാര്ചിതഃ ശിവഃ ശുദ്ധഃ ബുദ്ധിപ്രിയഃ ശാന്തഃ ബ്രഹ്മചാരീ ഗജാനനഃ

chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas

• ദ്വൈമാത്രേയഃ (dvaimātreyaḥ)the child of two mothers
• മുനിസ്തുത്യഃ (munistutyaḥ)praised by the sages
• ഭക്തവിഘ്നവിനാശനഃ (bhaktavighnavināśanaḥ)the destroyer of the obstacles of those who love him
• ഏകദന്തഃ (ekadantaḥ)the one-tusked
• ചതുര്ബാഹുഃ (caturbāhuḥ)the four-armed
• ചതുരഃ (caturaḥ)the clever one
• ശക്തിസംയുതഃ (śaktisaṃyutaḥ)the one joined with his Shakti

anvaya ദ്വൈമാത്രേയഃ മുനിസ്തുത്യഃ ഭക്തവിഘ്നവിനാശനഃ ഏകദന്തഃ ചതുര്ബാഹുഃ ചതുരഃ ശക്തിസംയുതഃ

chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas

• ലമ്ബോദരഃ (lambodaraḥ)the hanging-bellied
• ശൂര്പകര്ണഃ (śūrpakarṇaḥ)whose ears are winnowing baskets
• ഹരഃ (haraḥ)Hara
• ബ്രഹ്മവിദുത്തമഃ (brahmaviduttamaḥ)the best of those who know Brahman
• കാലഃ (kālaḥ)time itself
• ഗ്രഹപതിഃ (grahapatiḥ)the lord of the planets
• കാമീ (kāmī)the one who wants, and is wanted
• സോമസൂര്യാഗ്നിലോചനഃ (somasūryāgnilocanaḥ)whose eyes are moon, sun and fire

anvaya ലമ്ബോദരഃ ശൂര്പകര്ണഃ ഹരഃ ബ്രഹ്മവിദുത്തമഃ കാലഃ ഗ്രഹപതിഃ കാമീ സോമസൂര്യാഗ്നിലോചനഃ

chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas

note Where this copy reads ഹരഃ and കാലഃ, the other recension of the same hymn reads ഹരിഃ and കാവ്യഃ.

• പാശാങ്കുശധരഃ (pāśāṅkuśadharaḥ)who holds the noose and the goad
• ചണ്ഡഃ (caṇḍaḥ)the fierce one
• ഗുണാതീതഃ (guṇātītaḥ)past the three strands of nature
• നിരഞ്ജനഃ (nirañjanaḥ)without a smudge on him
• അകല്മഷഃ (akalmaṣaḥ)without a stain
• സ്വയംസിദ്ധഃ (svayaṃsiddhaḥ)come to his own perfection
• സിദ്ധാര്ചിതപദാമ്ബുജഃ (siddhārcitapadāmbujaḥ)whose lotus feet the perfected worship

anvaya പാശാങ്കുശധരഃ ചണ്ഡഃ ഗുണാതീതഃ നിരഞ്ജനഃ അകല്മഷഃ സ്വയംസിദ്ധഃ സിദ്ധാര്ചിതപദാമ്ബുജഃ

chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas

• ബീജപൂരഫലാസക്തഃ (bījapūraphalāsaktaḥ)fond of the citron
• വരദഃ (varadaḥ)the giver of boons
• ശാശ്വതഃ (śāśvataḥ)the one who does not end
• കൃതീ (kṛtī)the one who gets things done
• വിദ്വത്പ്രിയഃ (vidvatpriyaḥ)dear to the learned
• വീതഭയഃ (vītabhayaḥ)whom fear has left
• ഗദീ (gadī)the one with the mace
• ചക്രീ (cakrī)the one with the disc
• ഇക്ഷുചാപധൃത് (ikṣucāpadhṛt)who carries the sugar-cane bow

anvaya ബീജപൂരഫലാസക്തഃ വരദഃ ശാശ്വതഃ കൃതീ വിദ്വത്പ്രിയഃ വീതഭയഃ ഗദീ ചക്രീ ഇക്ഷുചാപധൃത്

chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas

• ശ്രീദഃ (śrīdaḥ)the giver of fortune
• അജഃ (ajaḥ)the unborn
• ഉത്പലകരഃ (utpalakaraḥ)with a lotus in his hand
• ശ്രീപതിഃ (śrīpatiḥ)the lord of fortune
• സ്തുതിഹര്ഷിതഃ (stutiharṣitaḥ)delighted by praise
• കുലാദ്രിഭേത്താ (kulādribhettā)who split the mountain of his line
• ജടിലഃ (jaṭilaḥ)with matted hair
• കലികല്മഷനാശനഃ (kalikalmaṣanāśanaḥ)who wipes out the stain of the Kali age

anvaya ശ്രീദഃ അജഃ ഉത്പലകരഃ ശ്രീപതിഃ സ്തുതിഹര്ഷിതഃ കുലാദ്രിഭേത്താ ജടിലഃ കലികല്മഷനാശനഃ

chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas

• ചന്ദ്രചൂഡാമണിഃ (candracūḍāmaṇiḥ)with the moon for a crest jewel
• കാന്തഃ (kāntaḥ)the lovely one
• പാപഹാരീ (pāpahārī)who carries wrongdoing away
• സമാഹിതഃ (samāhitaḥ)whose mind is gathered
• ആശ്രിതശ്രീകരഃ (āśritaśrīkaraḥ)who makes those who come to him prosper
• സൌമ്യഃ (saumyaḥ)the gentle one
• ഭക്തവാഞ്ഛിതദായകഃ (bhaktavāñchitadāyakaḥ)who gives his devotees what they long for

anvaya ചന്ദ്രചൂഡാമണിഃ കാന്തഃ പാപഹാരീ സമാഹിതഃ ആശ്രിതശ്രീകരഃ സൌമ്യഃ ഭക്തവാഞ്ഛിതദായകഃ

chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas

note അശ്രിത is printed for ആശ്രിത.

• ശാന്തഃ (śāntaḥ)the quiet one
• കൈവല്യസുഖദഃ (kaivalyasukhadaḥ)who gives the happiness of freedom
• സച്ചിദാനന്ദവിഗ്രഹഃ (saccidānandavigrahaḥ)whose body is being, awareness and joy
• ജ്ഞാനീ (jñānī)the one who knows
• ദയായുതഃ (dayāyutaḥ)full of kindness
• ദാന്തഃ (dāntaḥ)with himself in hand
• ബ്രഹ്മദ്വേഷവിവര്ജിതഃ (brahmadveṣavivarjitaḥ)in whom there is no hatred of the sacred

anvaya ശാന്തഃ കൈവല്യസുഖദഃ സച്ചിദാനന്ദവിഗ്രഹഃ ജ്ഞാനീ ദയായുതഃ ദാന്തഃ ബ്രഹ്മദ്വേഷവിവര്ജിതഃ

chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas

കൈവല്യ freedom — Kaivalya is being wholly oneself, with nothing else mixed in.

• പ്രമത്തദൈത്യഭയദഃ (pramattadaityabhayadaḥ)who puts fear into reckless demons
• ശ്രീകണ്ഠഃ (śrīkaṇṭhaḥ)Shrikantha
• വിബുധേശ്വരഃ (vibudheśvaraḥ)the lord of the wise ones
• രമാര്ചിതഃ (ramārcitaḥ)worshipped by Rama
• നിധിഃ (nidhiḥ)the store of treasure
• നാഗരാജയജ്ഞോപവീതവാന് (nāgarājayajñopavītavān)whose sacred thread is the king of snakes

anvaya പ്രമത്തദൈത്യഭയദഃ ശ്രീകണ്ഠഃ വിബുധേശ്വരഃ രമാര്ചിതഃ നിധിഃ നാഗരാജയജ്ഞോപവീതവാന്

chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas

ശ്രീകണ്ഠഃ Shrikantha — The one with the beautiful throat, a name of Shiva, given here to the son.

• സ്ഥൂലകണ്ഠഃ (sthūlakaṇṭhaḥ)the thick-throated
• സ്വയങ്കര്താ (svayaṅkartā)who makes himself
• സാമഘോഷപ്രിയഃ (sāmaghoṣapriyaḥ)who loves the sound of the Saman
• പരഃ (paraḥ)the supreme
• സ്ഥൂലതുണ്ഡഃ (sthūlatuṇḍaḥ)the thick-trunked
• അഗ്രണീഃ (agraṇīḥ)the one who goes in front
• ധീരഃ (dhīraḥ)the steady one
• വാഗീശഃ (vāgīśaḥ)the lord of speech
• സിദ്ധിദായകഃ (siddhidāyakaḥ)the giver of success

anvaya സ്ഥൂലകണ്ഠഃ സ്വയങ്കര്താ സാമഘോഷപ്രിയഃ പരഃ സ്ഥൂലതുണ്ഡഃ അഗ്രണീഃ ധീരഃ വാഗീശഃ സിദ്ധിദായകഃ

chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas

• ദൂര്വാബില്വപ്രിയഃ (dūrvābilvapriyaḥ)who loves durva grass and bilva leaves
• അവ്യക്തമൂര്തിഃ (avyaktamūrtiḥ)whose form is not shown
• അദ്ഭുതമൂര്തിമാന് (adbhutamūrtimān)whose form is a wonder
• ശൈലേന്ദ്രതനുജോത്സങ്ഗഖേലനോത്സുകമാനസഃ (śailendratanujotsaṅgakhelanotsukamānasaḥ)whose heart is set on playing in the lap of the mountain king's daughter

anvaya ദൂര്വാബില്വപ്രിയഃ അവ്യക്തമൂര്തിഃ അദ്ഭുതമൂര്തിമാന് ശൈലേന്ദ്രതനുജോത്സങ്ഗഖേലനോത്സുകമാനസഃ

chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas

ഉത്സങ്ഗ the lap — The lap a child is held in. Two names in a row make him formless and then a child at play.

• സ്വലാവണ്യസുധാസാരജിതമന്മഥവിഗ്രഹഃ (svalāvaṇyasudhāsārajitamanmathavigrahaḥ)whose beauty, a flood of nectar, has outdone the god of desire
• സമസ്തജഗദാധാരഃ (samastajagadādhāraḥ)who holds up the whole world
• മായീ (māyī)who wields maya
• മൂഷകവാഹനഃ (mūṣakavāhanaḥ)who rides a mouse

anvaya സ്വലാവണ്യസുധാസാരജിതമന്മഥവിഗ്രഹഃ സമസ്തജഗദാധാരഃ മായീ മൂഷകവാഹനഃ

chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas

• ഹൃഷ്ടഃ (hṛṣṭaḥ)glad
• തുഷ്ടഃ (tuṣṭaḥ)contented
• പ്രസന്നാത്മാ (prasannātmā)clear and kind in himself
• സര്വസിദ്ധിപ്രദായകഃ (sarvasiddhipradāyakaḥ)the giver of every success
• അഷ്ടോത്തരശതേന (aṣṭottaraśatena)with the hundred and eight
• ഏവമ് (evam)in this way
• നാമ്നാമ് (nāmnām)of names
• വിഘ്നേശ്വരമ് (vighneśvaram)Vighneshvara
• വിഭുമ് (vibhum)the mighty

anvaya ഹൃഷ്ടഃ തുഷ്ടഃ പ്രസന്നാത്മാ സര്വസിദ്ധിപ്രദായകഃ ഏവമ് നാമ്നാമ് അഷ്ടോത്തരശതേന വിഭുമ് വിഘ്നേശ്വരമ്

chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas

note The names end in the middle of this verse, and the sentence that began with them runs on into the next.

• തുഷ്ടാവ (tuṣṭāva)praised
• ശങ്കരഃ (śaṅkaraḥ)Shankara
• പുത്രമ് (putram)his son
• ത്രിപുരമ് (tripuram)Tripura
• ഹന്തുമ് (hantum)to destroy
• ഉദ്യതഃ (udyataḥ)setting out
• യഃ (yaḥ)whoever
• പൂജയേത് (pūjayet)worships
• അനേന (anena)with this
• ഏവ (eva)itself
• ഭക്ത്യാ (bhaktyā)with devotion
• സിദ്ധിവിനായകമ് (siddhivināyakam)Siddhivinayaka

anvaya ത്രിപുരമ് ഹന്തുമ് ഉദ്യതഃ ശങ്കരഃ പുത്രമ് തുഷ്ടാവ യഃ അനേന ഏവ ഭക്ത്യാ സിദ്ധിവിനായകമ് പൂജയേത്

chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas

ത്രിപുരമ് Tripura — The three flying cities of the asuras, burned by Shiva with a single arrow. The story goes that his chariot broke down first because he had not saluted his son, which is why the hymn is placed here.

note This recension names the speaker: the hymn is Shiva's, said before the battle.

• ദൂര്വാദലൈഃ (dūrvādalaiḥ)with blades of durva
• ബില്വപത്രൈഃ (bilvapatraiḥ)with bilva leaves
• പുഷ്പൈഃ (puṣpaiḥ)with flowers
• വാ (vā)or
• ചന്ദനാക്ഷതൈഃ (candanākṣataiḥ)with sandal and unbroken rice
• സര്വാന് (sarvān)all
• കാമാന് (kāmān)the things he wants
• അവാപ്നോതി (avāpnoti)he gets
• സര്വവിഘ്നൈഃ (sarvavighnaiḥ)from every obstacle
• പ്രമുച്യതേ (pramucyate)he is let loose

anvaya ദൂര്വാദലൈഃ ബില്വപത്രൈഃ പുഷ്പൈഃ വാ ചന്ദനാക്ഷതൈഃ [സഃ] സര്വാന് കാമാന് അവാപ്നോതി സര്വവിഘ്നൈഃ പ്രമുച്യതേ

chandas Anuṣṭubh (śloka), 8 syllables in each of 4 pādas

അക്ഷത unbroken rice — Whole rice grains, offered because what is unhurt is fit to give. The word means exactly that: not broken.

note The offerings named are deliberately small: grass, a leaf, a flower, a little sandal and rice.