Lord Hanuman

વીરવિંશતિકાખ્યં શ્રી હનુમત્સ્તોત્રમ્

(Viravimsatikakhyam Sri Hanumatstotram in Gujarati)

Umapati Sharma Dvivedi

Also known as viravinshatika hanumat stotram · viravimsatikakhyam sri hanumatstotra

Twenty verses by Umapati Sharma Dvivedi, who writes under the name Kavipati and says in his closing verse that the poem grew out of his boyhood. Its meditation verse is the all-red one that also opens the Hanuman Tandava Stotram — vermilion-coloured, dressed in red cloth, bright with red unguent, a red tail. What follows is in long ornate metres and dwells on Sita more than most of these hymns do: the tail sweeping the sky as he goes by the mid-path of the ocean; the terrible and wonderful vow kept in the middle of the night-wanderers' unbearable terror; the messenger of many shapes sent to her husband, whose body Sita herself honoured; and the trees of the Ashoka grove torn up like clouds, because they were the cause of her pain of separation.

॥ ધ્યાન ॥
વન્દે સિન્દૂરવર્ણાભં લોહિતામ્બરભૂષિતમ્।
રક્તાઙ્ગરાગશોભાઢ્યં શોણાપુચ્છં કપીશ્વરમ્॥
॥ સ્તોત્ર પાઠ ॥
લાઙ્ગૂલમૃષ્ટવિયદમ્બુધિમધ્યમાર્ગ-
મુત્પ્લુત્ય યાન્તમમરેન્દ્રમુદો નિદાનમ્।
આસ્ફાલિતસ્વકભુજસ્ફુટિતાદ્રિકાણ્ડં
દ્રાઙ્મૈથિલીનયનનન્દનમદ્ય વન્દે॥૧॥
મધ્યેનિશાચરમહાભયદુર્વિષહ્યં
ઘોરાદ્ભુતવ્રતમિયં યદદશ્ચચાર।
પત્યે તદસ્ય બહુધાપરિણામદૂતં
સીતાપુરસ્કૃતતનું હનુમન્તમીડે॥૨॥
યઃ પાદપઙ્કજયુગં રઘુનાથપત્ન્યા
નૈરાશ્યરૂષિતવિરક્તમપિ સ્વરાગૈઃ।
પ્રાગેવ રાગિ વિદધે બહુ વન્દમાનો
વન્દેઽઞ્જનાજનુષમેષ વિશેષતુષ્ટ્યૈ॥૩॥
તાઞ્જાનકીવિરહવેદનહેતુભૂતાન્
દ્રાગાકલય્ય સદશોકવનીયવૃક્ષાન્।
લઙ્કાલકાનિવ ઘનાનુદપાટયદ્ય-
સ્તં હેમસુન્દરકપિં પ્રણમામિ પુષ્ટ્યૈ॥૪॥
ઘોષપ્રતિધ્વનિતશૈલગુહાસહસ્ર
સમ્ભ્રાન્તનાદિતવલન્મૃગનાથયૂથમ્।
અક્ષક્ષયક્ષણવિલક્ષિતરાક્ષસેન્દ્ર-
મિન્દ્રં કપીન્દ્રપૃતનાવલયસ્ય વન્દે॥૫॥
હેલાવિલઙ્ઘિતમહાર્ણવમપ્યમન્દં
ધૂર્ણદ્ગદાવિહતિવિક્ષતરાક્ષસેષુ।
સ્વમ્મોદવારિધિમપારમિવેક્ષમાણં
વન્દેઽહમક્ષયકુમારકમારકેશમ્॥૬॥
જમ્ભારિજિત્પ્રસભલમ્ભિતપાશબન્ધં
બ્રહ્માનુરોધમિવ તત્ક્ષણમુદ્વહન્તમ્।
રૌદ્રાવતારમપિ રાવણદીર્ઘદૃષ્ટિ
સઙ્કોચકારણમુદારહરિં ભજામિ॥૭॥
દર્પોન્નમન્નિશિચરેશ્વરમૂર્ધચઞ્ચત્-
કોટીરચુમ્બિ નિજબિમ્બમુદીક્ષ્ય હૃષ્ટમ્।
પશ્યન્તમાત્મભુજયન્ત્રણપિષ્યમાણ
તત્કાયશોણિતનિપાતમપેક્ષિ વક્ષઃ॥૮॥
અક્ષપ્રભૃત્યમરવિક્રમવીરનાશ-
ક્રોધાદિવ દ્રુતમુદઞ્ચિતચન્દ્રહાસામ્।
નિદ્રાપિતાભ્રઘનગર્જનઘોરઘોષૈઃ
સંસ્તમ્ભયન્તમભિનૌમિ દશાસ્યમૂર્તિમ્॥૯॥
આશંસ્યમાનવિજયં રઘુનાથધામ
શંસન્તમાત્મકૃતભૂરિપરાક્રમેણ।
દૌત્યે સમાગમસમન્વયમાદિશન્તં
વન્દે હરેઃ ક્ષિતિભૃતઃ પૃતનાપ્રધાનમ્॥૧૦॥
યસ્યૌચિતીં સમુપદિષ્ટવતોઽધિપુચ્છ
દમ્ભાન્ધિતાં ધિયમપેક્ષ્ય વિવર્ધમાનઃ।
નક્તઞ્ચરાધિપતિરોષહિરણ્યરેતા
લઙ્કાં દિધક્ષુરપતત્તમહં વૃણોમિ॥૧૧॥
ક્રન્દન્નિશાચરકુલાં જ્વલનાવલીઢૈઃ
સાક્ષાદ્ગૃહૈરિવ બહિઃ પરિદેવમાનામ્।
સ્તબ્ધસ્વપુચ્છતટલગ્નકૃપીટયોનિ
દન્દહ્યમાનનગરીં પરિગાહમાનામ્॥૧૨॥
મૂર્તૈર્ગૃહાસુભિરિવ દ્યુપુરં વ્રજદ્ભિ-
ર્વ્યોમ્નિ ક્ષણં પરિગતં પતગૈર્જ્વલદ્ભિઃ।
પીતામ્બરં દધતમુચ્છ્રિતદીપ્તિ પુચ્છં
સેનાં વહદ્વિહગરાજમિવાહમીડે॥૧૩॥
સ્તમ્ભીભવત્સ્વગુરુબાલધિલગ્નવહ્નિ
જ્વાલોલ્લલદ્ધ્વજપટામિવ દેવતુષ્ટ્યૈ।
વન્દે યથોપરિ પુરો દિવિ દર્શયન્ત-
મદ્યૈવ રામવિજયાજિકવૈજયન્તીમ્॥૧૪॥
રક્ષશ્ચયૈકચિતકક્ષકપૂશ્ચિતૌ યઃ
સીતાશુચો નિજવિલોકનતો મૃતાયાઃ।
દાહં વ્યધાદિવ તદન્ત્યવિધેયભૂતં
લાઙ્ગૂલદત્તદહનેન મુદે સ નોઽસ્તુ॥૧૫॥
આશુદ્ધયે રઘુપતિપ્રણયૈકસાક્ષ્યે
વૈદેહરાજદુહિતુઃ સરિદીશ્વરાય।
ન્યાસં દદાનમિવ પાવકમાપતન્ત-
મબ્ધૌ પ્રભઞ્જનતનૂજનુષં ભજામિ॥૧૬॥
રક્ષસ્સ્વતૃપ્તિરુડશાન્તિવિશેષશોણં
અક્ષક્ષયક્ષણવિધાનમિતાત્મદાક્ષ્યમ્।
ભાસ્વત્પ્રભાતરવિભાનુભરાવભાસં
લઙ્કાભયંકરમમું ભગવન્તમીડે॥૧૭॥
તીર્ત્વોદધિં જનકજાર્પિતમાપ્ય ચૂડારત્નં
રિપોરપિ પુરં પરમસ્ય દગ્ધ્વા।
શ્રીરામહર્ષગલદશ્રુભિષિચ્યમાનં
તં બ્રહ્મચારિવરવાનરમાશ્રયેઽહમ્॥૧૮॥
યઃ પ્રાણવાયુજનિતો ગિરિશસ્ય શાન્તઃ
શિષ્યોઽપિ ગૌતમગુરુર્મુનિશઙ્કરાત્મા।
હૃદ્યો હરસ્ય હરિવદ્ધરિતાં ગતોઽપિ
ધીધૈર્યશાસ્ત્રવિભવેઽતુલમાશ્રયે તમ્॥૧૯॥
સ્કન્ધેઽધિવાહ્ય જગદુત્તરગીતિરીત્યા
યઃ પાર્વતીશ્વરમતોષયદાશુતોષમ્।
તસ્માદવાપ ચ વરાનપરાનવાપ્યાન્
તં વાનરં પરમવૈષ્ણવમીશમીડે॥૨૦॥
ઉમાપતેઃ કવિપતેઃ સ્તુતિર્બાલ્યવિજૃમ્ભિતા।
હનૂમતસ્તુષ્ટયેઽસ્તુ વીરવિંશતિકાભિધા॥૨૧॥
॥ ઇતિ શ્રી કવિપત્યુપનામકોમાપતિ શર્મદ્વિવેદિવિરચિતં વીરવિંશતિકાખ્યં શ્રીહનુમત્સ્તોત્રં સમ્પૂર્ણમ્ ॥

Explore More