Lord Hanuman

വീരവിംശതികാഖ്യം ശ്രീ ഹനുമത്സ്തോത്രമ്

(Viravimsatikakhyam Sri Hanumatstotram in Malayalam)

Umapati Sharma Dvivedi

Also known as viravinshatika hanumat stotram · viravimsatikakhyam sri hanumatstotra

Twenty verses by Umapati Sharma Dvivedi, who writes under the name Kavipati and says in his closing verse that the poem grew out of his boyhood. Its meditation verse is the all-red one that also opens the Hanuman Tandava Stotram — vermilion-coloured, dressed in red cloth, bright with red unguent, a red tail. What follows is in long ornate metres and dwells on Sita more than most of these hymns do: the tail sweeping the sky as he goes by the mid-path of the ocean; the terrible and wonderful vow kept in the middle of the night-wanderers' unbearable terror; the messenger of many shapes sent to her husband, whose body Sita herself honoured; and the trees of the Ashoka grove torn up like clouds, because they were the cause of her pain of separation.

॥ ധ്യാന ॥
വന്ദേ സിന്ദൂരവര്ണാഭം ലോഹിതാമ്ബരഭൂഷിതമ്।
രക്താങ്ഗരാഗശോഭാഢ്യം ശോണാപുച്ഛം കപീശ്വരമ്॥
॥ സ്തോത്ര പാഠ ॥
ലാങ്ഗൂലമൃഷ്ടവിയദമ്ബുധിമധ്യമാര്ഗ-
മുത്പ്ലുത്യ യാന്തമമരേന്ദ്രമുദോ നിദാനമ്।
ആസ്ഫാലിതസ്വകഭുജസ്ഫുടിതാദ്രികാണ്ഡം
ദ്രാങ്മൈഥിലീനയനനന്ദനമദ്യ വന്ദേ॥൧॥
മധ്യേനിശാചരമഹാഭയദുര്വിഷഹ്യം
ഘോരാദ്ഭുതവ്രതമിയം യദദശ്ചചാര।
പത്യേ തദസ്യ ബഹുധാപരിണാമദൂതം
സീതാപുരസ്കൃതതനും ഹനുമന്തമീഡേ॥൨॥
യഃ പാദപങ്കജയുഗം രഘുനാഥപത്ന്യാ
നൈരാശ്യരൂഷിതവിരക്തമപി സ്വരാഗൈഃ।
പ്രാഗേവ രാഗി വിദധേ ബഹു വന്ദമാനോ
വന്ദേഽഞ്ജനാജനുഷമേഷ വിശേഷതുഷ്ട്യൈ॥൩॥
താഞ്ജാനകീവിരഹവേദനഹേതുഭൂതാന്
ദ്രാഗാകലയ്യ സദശോകവനീയവൃക്ഷാന്।
ലങ്കാലകാനിവ ഘനാനുദപാടയദ്യ-
സ്തം ഹേമസുന്ദരകപിം പ്രണമാമി പുഷ്ട്യൈ॥൪॥
ഘോഷപ്രതിധ്വനിതശൈലഗുഹാസഹസ്ര
സമ്ഭ്രാന്തനാദിതവലന്മൃഗനാഥയൂഥമ്।
അക്ഷക്ഷയക്ഷണവിലക്ഷിതരാക്ഷസേന്ദ്ര-
മിന്ദ്രം കപീന്ദ്രപൃതനാവലയസ്യ വന്ദേ॥൫॥
ഹേലാവിലങ്ഘിതമഹാര്ണവമപ്യമന്ദം
ധൂര്ണദ്ഗദാവിഹതിവിക്ഷതരാക്ഷസേഷു।
സ്വമ്മോദവാരിധിമപാരമിവേക്ഷമാണം
വന്ദേഽഹമക്ഷയകുമാരകമാരകേശമ്॥൬॥
ജമ്ഭാരിജിത്പ്രസഭലമ്ഭിതപാശബന്ധം
ബ്രഹ്മാനുരോധമിവ തത്ക്ഷണമുദ്വഹന്തമ്।
രൌദ്രാവതാരമപി രാവണദീര്ഘദൃഷ്ടി
സങ്കോചകാരണമുദാരഹരിം ഭജാമി॥൭॥
ദര്പോന്നമന്നിശിചരേശ്വരമൂര്ധചഞ്ചത്-
കോടീരചുമ്ബി നിജബിമ്ബമുദീക്ഷ്യ ഹൃഷ്ടമ്।
പശ്യന്തമാത്മഭുജയന്ത്രണപിഷ്യമാണ
തത്കായശോണിതനിപാതമപേക്ഷി വക്ഷഃ॥൮॥
അക്ഷപ്രഭൃത്യമരവിക്രമവീരനാശ-
ക്രോധാദിവ ദ്രുതമുദഞ്ചിതചന്ദ്രഹാസാമ്।
നിദ്രാപിതാഭ്രഘനഗര്ജനഘോരഘോഷൈഃ
സംസ്തമ്ഭയന്തമഭിനൌമി ദശാസ്യമൂര്തിമ്॥൯॥
ആശംസ്യമാനവിജയം രഘുനാഥധാമ
ശംസന്തമാത്മകൃതഭൂരിപരാക്രമേണ।
ദൌത്യേ സമാഗമസമന്വയമാദിശന്തം
വന്ദേ ഹരേഃ ക്ഷിതിഭൃതഃ പൃതനാപ്രധാനമ്॥൧൦॥
യസ്യൌചിതീം സമുപദിഷ്ടവതോഽധിപുച്ഛ
ദമ്ഭാന്ധിതാം ധിയമപേക്ഷ്യ വിവര്ധമാനഃ।
നക്തഞ്ചരാധിപതിരോഷഹിരണ്യരേതാ
ലങ്കാം ദിധക്ഷുരപതത്തമഹം വൃണോമി॥൧൧॥
ക്രന്ദന്നിശാചരകുലാം ജ്വലനാവലീഢൈഃ
സാക്ഷാദ്ഗൃഹൈരിവ ബഹിഃ പരിദേവമാനാമ്।
സ്തബ്ധസ്വപുച്ഛതടലഗ്നകൃപീടയോനി
ദന്ദഹ്യമാനനഗരീം പരിഗാഹമാനാമ്॥൧൨॥
മൂര്തൈര്ഗൃഹാസുഭിരിവ ദ്യുപുരം വ്രജദ്ഭി-
ര്വ്യോമ്നി ക്ഷണം പരിഗതം പതഗൈര്ജ്വലദ്ഭിഃ।
പീതാമ്ബരം ദധതമുച്ഛ്രിതദീപ്തി പുച്ഛം
സേനാം വഹദ്വിഹഗരാജമിവാഹമീഡേ॥൧൩॥
സ്തമ്ഭീഭവത്സ്വഗുരുബാലധിലഗ്നവഹ്നി
ജ്വാലോല്ലലദ്ധ്വജപടാമിവ ദേവതുഷ്ട്യൈ।
വന്ദേ യഥോപരി പുരോ ദിവി ദര്ശയന്ത-
മദ്യൈവ രാമവിജയാജികവൈജയന്തീമ്॥൧൪॥
രക്ഷശ്ചയൈകചിതകക്ഷകപൂശ്ചിതൌ യഃ
സീതാശുചോ നിജവിലോകനതോ മൃതായാഃ।
ദാഹം വ്യധാദിവ തദന്ത്യവിധേയഭൂതം
ലാങ്ഗൂലദത്തദഹനേന മുദേ സ നോഽസ്തു॥൧൫॥
ആശുദ്ധയേ രഘുപതിപ്രണയൈകസാക്ഷ്യേ
വൈദേഹരാജദുഹിതുഃ സരിദീശ്വരായ।
ന്യാസം ദദാനമിവ പാവകമാപതന്ത-
മബ്ധൌ പ്രഭഞ്ജനതനൂജനുഷം ഭജാമി॥൧൬॥
രക്ഷസ്സ്വതൃപ്തിരുഡശാന്തിവിശേഷശോണം
അക്ഷക്ഷയക്ഷണവിധാനമിതാത്മദാക്ഷ്യമ്।
ഭാസ്വത്പ്രഭാതരവിഭാനുഭരാവഭാസം
ലങ്കാഭയംകരമമും ഭഗവന്തമീഡേ॥൧൭॥
തീര്ത്വോദധിം ജനകജാര്പിതമാപ്യ ചൂഡാരത്നം
രിപോരപി പുരം പരമസ്യ ദഗ്ധ്വാ।
ശ്രീരാമഹര്ഷഗലദശ്രുഭിഷിച്യമാനം
തം ബ്രഹ്മചാരിവരവാനരമാശ്രയേഽഹമ്॥൧൮॥
യഃ പ്രാണവായുജനിതോ ഗിരിശസ്യ ശാന്തഃ
ശിഷ്യോഽപി ഗൌതമഗുരുര്മുനിശങ്കരാത്മാ।
ഹൃദ്യോ ഹരസ്യ ഹരിവദ്ധരിതാം ഗതോഽപി
ധീധൈര്യശാസ്ത്രവിഭവേഽതുലമാശ്രയേ തമ്॥൧൯॥
സ്കന്ധേഽധിവാഹ്യ ജഗദുത്തരഗീതിരീത്യാ
യഃ പാര്വതീശ്വരമതോഷയദാശുതോഷമ്।
തസ്മാദവാപ ച വരാനപരാനവാപ്യാന്
തം വാനരം പരമവൈഷ്ണവമീശമീഡേ॥൨൦॥
ഉമാപതേഃ കവിപതേഃ സ്തുതിര്ബാല്യവിജൃമ്ഭിതാ।
ഹനൂമതസ്തുഷ്ടയേഽസ്തു വീരവിംശതികാഭിധാ॥൨൧॥
॥ ഇതി ശ്രീ കവിപത്യുപനാമകോമാപതി ശര്മദ്വിവേദിവിരചിതം വീരവിംശതികാഖ്യം ശ്രീഹനുമത്സ്തോത്രം സമ്പൂര്ണമ് ॥

Explore More