শান্তিপাঠঃ
যো ৱৈ ৱেদাংশ্চ প্ৰহিণোতি তস্মৈ ।
তং হ দেৱমাত্মবুদ্ধিপ্ৰকাশং
মুমুক্ষুৰ্ৱৈ শৰণমহং প্ৰপদ্যে ॥
- যঃ (yaḥ)who
- ব্ৰহ্মাণম্ (brahmāṇam)Brahmā
- ৱিদধাতি (vidadhāti)creates
- পূৰ্ৱম্ (pūrvam)in the beginning
- যঃ ৱৈ ৱেদান্ (yaḥ vai vedān)who indeed the Vedas
- প্ৰহিণোতি (prahiṇoti)sends forth
- তস্মৈ (tasmai)to him
- তম্ হ দেৱম্ (tam ha devam)that very god
- আত্মবুদ্ধিপ্ৰকাশম্ (ātmabuddhiprakāśam)the light of the Self’s own understanding
- মুমুক্ষুঃ (mumukṣuḥ)seeking liberation
- শৰণম্ অহম্ প্ৰপদ্যে (śaraṇam aham prapadye)I take refuge
ওঁ মৌনৱ্যাখ্যা প্ৰকটিত পৰব্ৰহ্মতত্ত্ৱং যুৱানং
ৱৰ্ষিষ্ঠান্তে ৱসদৃষিগণৈৰাৱৃতং ব্ৰহ্মনিষ্ঠৈঃ ।
আচাৰ্যেন্দ্ৰং কৰকলিত চিন্মুদ্ৰমানন্দমূৰ্তিং
স্ৱাত্মাৰামং মুদিতৱদনং দক্ষিণামূৰ্তিমীডে ॥ 1 ॥
- ওঁ (oṃ)sacred sound
- মৌনৱ্যাখ্যা (maunavyākhyā)explanation through silence (mauna:silence | vyākhyā:explanation)
- প্ৰকটিত (prakaṭita)revealed
- পৰব্ৰহ্মতত্ৱং (parabrahmatattvaṃ)essence of supreme Brahman (para:supreme | brahma:Brahman | tattvaṃ:essence)
- যুৱানং (yuvānaṃ)youthful
- ৱৰ্শিষ্ঠান্তেৱসদৃষিগণৈঃ (varśiṣṭhāntevasadṛṣigaṇaiḥ)surrounded by great sages (varśiṣṭha:great | antevasad:disciples | ṛṣigaṇaiḥ:by sages)
- আৱৃতং (āvṛtaṃ)surrounded
- ব্ৰহ্মনিষ্ঠৈঃ (brahmaniṣṭhaiḥ)devoted to Brahman (brahma:Brahman | niṣṭhaiḥ:devoted)
- আচাৰ্যেন্দ্ৰং (ācāryendraṃ)teacher of teachers (ācārya:teacher | indraṃ:chief)
- কৰকলিত (karakalita)held in hand (kara:hand | kalita:held)
- চিন্মুদ্ৰং (cinmudraṃ)gesture of knowledge (cit:knowledge | mudraṃ:gesture)
- আনন্দমূৰ্তিং (ānandamūrtiṃ)embodiment of bliss (ānanda:bliss | mūrtiṃ:embodiment)
- স্ৱাত্মৰামং (svātmarāmaṃ)rejoicing in self (sva:self | ātmarāmaṃ:rejoicing)
- মুদিতৱদনং (muditavadanaṃ)with joyful face (mudita:joyful | vadanaṃ:face)
- দক্ষিণামূৰ্তিম্ (dakṣiṇāmūrtim)Dakshinamurti
- ঈডে (īḍe)I worship
সকলমুনিজনানাং জ্ঞানদাতাৰমাৰাত্ ।
ত্ৰিভুৱনগুৰুমীশং দক্ষিণামূৰ্তিদেৱং
জননমৰণদুঃখচ্ছেদদক্ষং নমামি ॥ 2 ॥
- ৱটৱিটপিসমীপে (vaṭaviṭapisamīpe)near the banyan tree (vaṭa:banyan | viṭapi:tree | samīpe:near)
- ভূমিভাগে (bhūmibhāge)on the ground (bhūmi:ground | bhāge:on)
- নিষণ্ণং (niṣaṇṇaṃ)seated
- সকলমুনিজনানাং (sakalamunijanānāṃ)of all sages (sakala:all | muni:sage | janānāṃ:of people)
- জ্ঞানদাতাৰম্ (jñānadātāram)giver of knowledge (jñāna:knowledge | dātāram:giver)
- আৰাত্ (ārāt)from near
- ত্ৰিভুৱনগুৰুমীশং (tribhuvanagurumīśaṃ)teacher of three worlds (tri:three | bhuvana:worlds | guru:teacher | īśaṃ:lord)
- দক্ষিণামূৰ্তিদেৱং (dakṣiṇāmūrtidevaṃ)Dakshinamurti deity (dakṣiṇa:south | mūrti:form | devaṃ:deity)
- জননমৰণদুঃখচ্ছেদ (jananamaraṇaduḥkhaccheda)destroyer of birth-death sorrow (janana:birth | maraṇa:death | duḥkha:sorrow | ccheda:destroyer)
- দক্ষং (dakṣaṃ)capable
- নমামি (namāmi)I bow down
গুৰোস্তু মৌনং ৱ্যাখ্যানং শিষ্যাস্তুচ্ছিন্নসংশযাঃ ॥ 3 ॥
- চিত্ৰং (citraṃ)wonderous
- ৱটতৰোঃ (vaṭataroḥ)of the banyan tree (vaṭa:banyan | taroḥ:of the tree)
- মূলে (mūle)at the base
- ৱৃদ্ধাঃ (vṛddhāḥ)aged
- শিষ্যাঃ (śiṣyāḥ)disciples
- গুৰুঃ (guruḥ)Guru
- যুৱা (yuvā)youthful
- গুৰোঃ (guroḥ)of the Guru
- তু (tu)but
- মৌনৱ্যাখ্যানং (maunavyākhyānaṃ)silent teaching (mauna:silence | vyākhyānaṃ:teaching)
- শিষ্যাঃ (śiṣyāḥ)disciples
- তু (tu)but
- ছিন্নসংশযাঃ (chinnasaṃśayāḥ)doubts dispelled (chinna:cut off | saṃśayāḥ:doubts)
গুৰৱে সৰ্ৱলোকানাং দক্ষিণামূৰ্তযে নমঃ ॥ 4 ॥
- নিধযে (nidhaye)abode
- সৰ্ৱৱিদ্যানাম্ (sarvavidyānām)of all learnings (sarva:all | vidyānām:of learnings)
- ভিষজে (bhiṣaje)to the healer
- ভৱৰোগিণাম্ (bhavarogiṇām)of those suffering from saṃsāra (bhava:saṃsāra | rogiṇām:of those suffering)
- গুৰৱে (gurave)to the teacher
- সৰ্ৱলোকানাম্ (sarvalokānām)of all worlds (sarva:all | lokānām:of worlds)
- দক্ষিণামূৰ্তযে (dakṣiṇāmūrtaye)to Dakshinamurti (dakṣiṇa:south | mūrtaye:to the form)
- নমঃ (namaḥ)salutations
নিৰ্মলায প্ৰশান্তায দক্ষিণামূৰ্তযে নমঃ ॥ 5 ॥
- ওঁ (oṃ)Om
- নমঃ (namaḥ)salutations
- প্ৰণৱাৰ্থায (praṇavārthāya)to the meaning of Om (praṇava:Om | arthāya:to the meaning)
- শুদ্ধজ্ঞানৈকমূৰ্তযে (śuddhajñānaikamūrtaye)embodiment of pure knowledge (śuddha:pure | jñāna:knowledge | eka:one | mūrtaye:to the embodiment)
- নিৰ্মলায (nirmalāya)to the pure
- প্ৰশান্তায (praśāntāya)to the calm
- দক্ষিণামূৰ্তযে (dakṣiṇāmūrtaye)to Dakshinamurti (dakṣiṇa:south | mūrti:form)
- নমঃ (namaḥ)salutations
সচ্চিদানন্দৰূপায দক্ষিণামূৰ্তযে নমঃ ॥ 6 ॥
- চিদোঘনায (cidoghanāya)to the solid consciousness (cit:consciousness | ghana:solid | āya:to)
- মহেশায (maheśāya)to the great god (mahā:great | īśa:god | āya:to)
- ৱটমূলনিৱাসিনে (vaṭamūlanivāsine)to the one dwelling at the root of the banyan tree (vaṭa:banyan tree | mūla:root | nivāsine:to the one dwelling)
- সচ্চিদানন্দ (saccidānanda)existence, consciousness, bliss (sat:existence | cit:consciousness | ānanda:bliss)
- ৰূপায (rūpāya)to the form
- দক্ষিণামূৰ্তযে (dakṣiṇāmūrtaye)to Dakshinamurti
- নমঃ (namaḥ)salutations
ৱ্যোমৱদ্ৱ্যাপ্তদেহায দক্ষিণামূৰ্তযে নমঃ ॥ 7 ॥
- ঈশ্ৱৰঃ (īśvaraḥ)Lord
- গুৰুঃ (guruḥ)Guru
- আত্মা (ātmā)Self
- ইতি (iti)thus
- মূৰ্তিভেদৱিভাগিনে (mūrtibhedavibhāgine)to the one who appears divided (mūrti:form | bheda:division | vibhāgine:to the one who appears)
- ৱ্যোমৱত্ (vyomavat)like space
- ৱ্যাপ্তদেহায (vyāptadehāya)to the all-pervasive one (vyāpta:pervasive | dehāya:to the one with a body)
- দক্ষিণামূৰ্তযে (dakṣiṇāmūrtaye)to Dakshinamurti
- নমঃ (namaḥ)salutations
শ্ৰুত্যৰ্থং ব্ৰহ্মজীৱৈক্যং দৰ্শযন্যোগতা শিৱঃ ॥ 8 ॥
ওঁ শান্তিঃ শান্তিঃ শান্তিঃ ॥
- অঙ্গুষ্ঠতৰ্জনীযোগমুদ্ৰা (aṅguṣṭhatarjanīyogamudrā)the seal formed by thumb and forefinger
- ৱ্যাজেন (vyājena)by that token
- যোগিনাম্ (yoginām)to the yogins
- শ্ৰুত্যৰ্থম্ (śrutyartham)the meaning of the Veda
- ব্ৰহ্মজীৱৈক্যম্ (brahmajīvaikyam)the oneness of Brahman and the individual
- দৰ্শযন্ (darśayan)showing
- যোগতা শিৱঃ (yogatā śivaḥ)Śiva absorbed in yoga
- শান্তিঃ (śāntiḥ)peace, thrice invoked
ৱিশ্ৱং দৰ্পণ-দৃশ্যমান-নগৰী তুল্যং নিজান্তৰ্গতং
পশ্যন্নাত্মনি মাযযা বহিৰিৱোদ্ভূতং যথা নিদ্ৰযা ।
য-স্সাক্ষাত্কুৰুতে প্ৰবোধসমযে স্ৱাত্মানমে-ৱাদ্ৱযং
তস্মৈ শ্ৰীগুৰুমূৰ্তযে নম ইদং শ্ৰী দক্ষিণামূৰ্তযে ॥ 1 ॥
- ৱিশ্ৱং (viśvaṃ)universe
- দৰ্পণদৃশ্যমাননগৰী (darpaṇadṛśyamānanagarī)like a city seen in a mirror (darpaṇa:mirror | dṛśyamāna:seen | nagarī:city)
- তুল্যং (tulyaṃ)like
- নিজান্তৰ্গতং (nijāntargataṃ)contained within oneself (nija:own | antargataṃ:contained within)
- পশ্যন্ (paśyan)seeing
- আত্মনি (ātmani)in the self
- মাযযা (māyayā)by illusion
- বহিৰিৱ (bahiriva)as though outside (bahis:outside | iva:as though)
- উদ্ভূতং (udbhūtaṃ)produced
- যথা (yathā)as
- নিদ্ৰযা (nidrayā)by sleep
- যঃ (yaḥ)he who
- সাক্ষাত্কুৰুতে (sākṣātkurute)realizes
- প্ৰবোধসমযে (prabodhasamaye)at the time of realization (prabodha:realization | samaye:at the time)
- স্ৱাত্মানমেৱ (svātmānameva)his own self alone (sva:own | ātmānam:self | eva:alone)
- অদ্ৱযং (advayaṃ)non-dual
- তস্মৈ (tasmai)to him
- শ্ৰীগুৰুমূৰ্তযে (śrīgurumūrtaye)to the divine teacher (śrī:divine | guru:teacher | mūrtaye:to the form)
- নম (nama)prostration
- ইদং (idaṃ)this
- শ্ৰীদক্ষিণামূৰ্তযে (śrīdakṣiṇāmūrtaye)to Sri Dakshinamurti (śrī:Sri | dakṣiṇa:southern | mūrtaye:to the form)
মাযাকল্পিত দেশকালকলনা ৱৈচিত্ৰ্যচিত্ৰীকৃতম্ ।
মাযাৱীৱ ৱিজৃম্ভযত্যপি মহাযোগীৱ যঃ স্ৱেচ্ছযা
তস্মৈ শ্ৰীগুৰুমূৰ্তযে নম ইদং শ্ৰী দক্ষিণামূৰ্তযে ॥ 2 ॥
- বীজস্য (bījasya)of the seed
- অন্তৰ (antara)inside
- ইৱ (iva)like
- অঙ্কুৰঃ (aṅkuraḥ)sprout
- জগত্ (jagat)world
- ইদং (idaṃ)this
- প্ৰ (pra)forth
- নিৰ্ৱিকল্পং (nirvikalpaṃ)undifferentiated
- পুনঃ (punaḥ)again
- মাযা (māyā)illusion
- কল্পিত (kalpita)imagined
- দেশ (deśa)space
- কাল (kāla)time
- কলনা (kalanā)calculation
- ৱৈচিত্ৰ্য (vaicitrya)variety
- চিত্ৰীকৃতম্ (citrīkṛtam)made varied
- মাযাৱী (māyāvī)illusionist
- ইৱ (iva)like
- ৱিজৃম্ভযতি (vijṛmbhayati)manifests
- অপি (api)also
- মহাযোগী (mahāyogī)great yogi (mahā:great | yogī:yogi)
- ইৱ (iva)like
- যঃ (yaḥ)who
- স্ৱেচ্ছযা (svecchayā)by own will (sva:own | icchayā:by will)
- তস্মৈ (tasmai)to him
- শ্ৰীগুৰুমূৰ্তযে (śrīgurumūrtaye)to the divine teacher (śrī:divine | guru:teacher | mūrtaye:to the form)
- নম (nama)salutation
- ইদং (idaṃ)this
- শ্ৰীদক্ষিণামূৰ্তযে (śrīdakṣiṇāmūrtaye)to Sri Dakshinamurti (śrī:Sri | dakṣiṇa:southern | mūrtaye:to the form)
সাক্ষাত্তত্ত্ৱমসীতি ৱেদৱচসা যো বোধযত্যাশ্ৰিতান্ ।
যত্সাক্ষাত্কৰণাদ্ভৱেন্ন পুনৰাৱৃত্তিৰ্ভৱাম্ভোনিধৌ
তস্মৈ শ্ৰীগুৰুমূৰ্তযে নম ইদং শ্ৰী দক্ষিণামূৰ্তযে ॥ 3 ॥
- যস্য (yasya)whose
- এৱ (eva)indeed
- স্ফুৰণং (sphuraṇam)manifestation
- সদাত্মকম্ (sadātmakam)of the nature of reality (sat:reality | ātmakam:of the nature)
- অসত্কল্পাৰ্থকম্ (asatkalpārthakam)appearing as unreal objects (asat:unreal | kalpa:appearing as | arthakam:objects)
- ভাসতে (bhāsate)shines
- সাক্ষাত্ (sākṣāt)directly
- তত্ত্ৱমসি (tat-tvam-asi)That Thou Art (tat:that | tvam:thou | asi:art)
- ইতি (iti)thus
- ৱেদৱচসা (veda-vacasā)by the Vedic commandment (veda:Vedic | vacasā:by the commandment)
- যঃ (yaḥ)who
- বোধযতি (bodhayati)enlightens
- আশ্ৰিতান্ (āśritān)those who have surrendered
- যত্ (yat)which
- সাক্ষাত্কৰণাত্ (sākṣātkaraṇāt)by direct realization (sākṣāt:direct | karaṇāt:by realization)
- ভৱেত্ (bhavet)there is
- ন (na)no
- পুনঃ (punaḥ)again
- আৱৃত্তিঃ (āvṛttiḥ)return
- ভৱাম্ভোনিধৌ (bhavāmbhonidhau)to the ocean of existence (bhava:existence | ambho:ocean | nidhau:to)
- তস্মৈ (tasmai)to Him
- শ্ৰীগুৰুমূৰ্তযে (śrī-gurumūrtaye)to the divine teacher (śrī:divine | guru:teacher | mūrtaye:to)
- নম (nama)prostration
- ইদং (idaṃ)this
- শ্ৰীদক্ষিণামূৰ্তযে (śrī-dakṣiṇāmūrtaye)to Sri Dakshinamurty (śrī:Sri | dakṣiṇa:Dakshina | mūrtaye:to)
জ্ঞানং যস্য তু চক্ষুৰাদিকৰণ দ্ৱাৰা বহিঃ স্পন্দতে ।
জানামীতি তমেৱ ভান্তমনুভাত্যেতত্সমস্তং জগত্
তস্মৈ শ্ৰী গুৰুমূৰ্তযে নম ইদং শ্ৰী দক্ষিণামূৰ্তযে ॥ 4 ॥
- নানাচ্ছিদ্ৰ (nānācchidra)many holes (nānā:many | chidra:holes)
- ঘটোদৰ (ghaṭodara)inside a pot (ghaṭa:pot | udara:inside)
- স্থিত (sthita)situated
- মহা (mahā)great
- দীপপ্ৰভা (dīpaprabhā)lamp's light (dīpa:lamp | prabhā:light)
- ভাস্ৱৰং (bhāsvaraṃ)shining
- জ্ঞানং (jñānaṃ)knowledge
- যস্য (yasya)whose
- তু (tu)but
- চক্ষুৰাদিকৰণদ্ৱাৰা (cakṣurādikaraṇadvārā)through eyes and other senses (cakṣus:eyes | ādi:and others | karaṇa:senses | dvārā:through)
- বহিঃ (bahiḥ)outside
- স্পন্দতে (spandate)vibrates
- জানামি (jānāmi)I know
- ইতি (iti)thus
- তম্ (tam)him
- এৱ (eva)indeed
- ভান্তম্ (bhāntam)shining
- অনুভাতি (anubhāti)shines after
- এতত্ (etat)this
- সমস্তং (samastaṃ)entire
- জগত্ (jagat)world
- তস্মৈ (tasmai)to him
- শ্ৰীগুৰুমূৰ্তযে (śrīgurumūrtaye)to the divine teacher (śrī:divine | guru:teacher | mūrti:form | ye:to)
- নম (nama)salutation
- ইদং (idaṃ)this
- শ্ৰীদক্ষিণামূৰ্তযে (śrīdakṣiṇāmūrtaye)to Sri Dakshinamurthy (śrī:Sri | dakṣiṇa:southern | mūrti:form | ye:to)
স্ত্ৰী বালান্ধ জডোপমাস্ত্ৱহমিতি ভ্ৰান্তাভৃশং ৱাদিনঃ ।
মাযাশক্তি ৱিলাসকল্পিত মহাৱ্যামোহ সংহাৰিণে
তস্মৈ শ্ৰী গুৰুমূৰ্তযে নম ইদং শ্ৰী দক্ষিণামূৰ্তযে ॥ 5 ॥
- দেহং (dehaṃ)body
- প্ৰাণম্ (prāṇam)life force
- অপি (api)also
- ইন্দ্ৰিযাণি (indriyāṇi)senses
- অপি (api)also
- চলাং (calāṃ)changing
- বুদ্ধিং (buddhiṃ)intellect
- চ (ca)and
- শূন্যং (śūnyaṃ)void
- ৱিদুঃ (viduḥ)consider
- স্ত্ৰীবালান্ধজডোপমাঃ (strībālāndhajaḍopamāḥ)like women, children, blind, dull (strī:woman | bāla:child | andha:blind | jaḍa:dull | upamāḥ:like)
- তু (tu)but
- অহম্ (aham)I
- ইতি (iti)thus
- ভ্ৰান্তাঃ (bhrāntāḥ)deluded
- ভৃশং (bhṛśam)greatly
- ৱাদিনঃ (vādinaḥ)speakers
- মাযাশক্তি (māyāśakti)power of illusion (māyā:illusion | śakti:power)
- ৱিলাস (vilāsa)play
- কল্পিত (kalpita)created
- মহা (mahā)great
- ৱ্যামোহ (vyāmoha)delusion
- সংহাৰিণে (saṃhāriṇe)remover
- তস্মৈ (tasmai)to him
- শ্ৰীগুৰুমূৰ্তযে (śrīgurumūrtaye)to the divine teacher (śrī:divine | guru:teacher | mūrti:form)
- নম (nama)salutation
- ইদং (idaṃ)this
- শ্ৰীদক্ষিণামূৰ্তযে (śrīdakṣiṇāmūrtaye)to Sri Dakshinamurthy (śrī:divine | dakṣiṇa:south | mūrti:form)
সন্মাত্ৰঃ কৰণোপসংহৰণতো যোঽভূত্সুষুপ্তঃ পুমান্ ।
প্ৰাগস্ৱাপ্সমিতি প্ৰবোধসমযে যঃ প্ৰত্যভিজ্ঞাযতে
তস্মৈ শ্ৰী গুৰুমূৰ্তযে নম ইদং শ্ৰী দক্ষিণামূৰ্তযে ॥ 6 ॥
- ৰাহুগ্ৰস্তদিৱাকৰেন্দুসদৃশঃ (rāhugrastadivākarendusadṛśaḥ)like the sun and moon eclipsed (rāhu:Rahu | grasta:eclipsed | divākara:sun | indu:moon | sadṛśaḥ:like)
- মাযাসমাচ্ছাদনাত্ (māyāsamācchādanāt)due to maya's covering (māyā:maya | samācchādanāt:due to covering)
- সন্মাত্ৰঃ (sanmātraḥ)pure existence (sat:existence | mātraḥ:only)
- কৰণোপসংহৰণতঃ (karaṇopasaṃharaṇataḥ)by withdrawing the senses (karaṇa:senses | upasaṃharaṇataḥ:by withdrawing)
- যঃ (yaḥ)who
- অভূত্ (abhūt)became
- সুষুপ্তঃ (suṣuptaḥ)deep sleep
- পুমান্ (pumān)man
- প্ৰাক্ (prāk)before
- অস্ৱাপ্সম্ (asvāpsam)I slept
- ইতি (iti)thus
- প্ৰবোধসমযে (prabodhasamaye)at the time of awakening (prabodha:awakening | samaye:at the time)
- যঃ (yaḥ)who
- প্ৰত্যভিজ্ঞাযতে (pratyabhijñāyate)is recognized
- তস্মৈ (tasmai)to him
- শ্ৰীগুৰুমূৰ্তযে (śrīgurumūrtaye)to the divine teacher (śrī:divine | guru:teacher | mūrtaye:to the form)
- নম (nama)salutation
- ইদং (idaṃ)this
- শ্ৰীদক্ষিণামূৰ্তযে (śrīdakṣiṇāmūrtaye)to Sri Dakshinamurthy (śrī:Sri | dakṣiṇa:south | mūrtaye:to the form)
ৱ্যাৱৃত্তা-স্ৱনুৱৰ্তমান-মহমিত্যন্তঃ স্ফুৰন্তং সদা ।
স্ৱাত্মানং প্ৰকটীকৰোতি ভজতাং যো মুদ্ৰযা ভদ্ৰযা
তস্মৈ শ্ৰী গুৰুমূৰ্তযে নম ইদং শ্ৰী দক্ষিণামূৰ্তযে ॥ 7 ॥
- বাল্যাদিষু (bālyādiṣu)in childhood and others (bālya:childhood | ādiṣu:and others)
- অপি (api)even
- জাগ্ৰদাদিষু (jāgradādiṣu)in waking and others (jāgrat:waking | ādiṣu:and others)
- তথা (tathā)similarly
- সৰ্ৱাস্ৱৱস্থাস্ৱপি (sarvāsvavasthāsvapi)in all states even (sarvāsu:in all | avasthāsu:states | api:even)
- ৱ্যাৱৃত্তাসু (vyāvṛttāsu)in the distinct
- অনুৱৰ্তমানম্ (anuvartamānam)continuing
- অহম্ (aham)I
- ইতি (iti)thus
- অন্তঃ (antaḥ)within
- স্ফুৰন্তম্ (sphurantaṃ)shining
- সদা (sadā)always
- স্ৱাত্মানম্ (svātmānam)own Self
- প্ৰকটীকৰোতি (prakaṭīkaroti)reveals
- ভজতাম্ (bhajatām)to the devotees
- যঃ (yaḥ)who
- মুদ্ৰযা (mudrayā)by the sign
- ভদ্ৰযা (bhadrayā)auspicious
- তস্মৈ (tasmai)to Him
- শ্ৰীগুৰুমূৰ্তযে (śrīgurumūrtaye)to the divine teacher (śrī:divine | guru:teacher | mūrtaye:to the form)
- নম (nama)prostration
- ইদং (idaṃ)this
- শ্ৰীদক্ষিণামূৰ্তযে (śrīdakṣiṇāmūrtaye)to Sri Dakshinamurthy (śrī:divine | dakṣiṇa:south | mūrtaye:to the form)
শিষ্যাচাৰ্যতযা তথৈৱ পিতৃ পুত্ৰাদ্যাত্মনা ভেদতঃ ।
স্ৱপ্নে জাগ্ৰতি ৱা য এষ পুৰুষো মাযা পৰিভ্ৰামিতঃ
তস্মৈ শ্ৰী গুৰুমূৰ্তযে নম ইদং শ্ৰী দক্ষিণামূৰ্তযে ॥ 8 ॥
- ৱিশ্ৱং (viśvam)the world
- পশ্যতি (paśyati)sees
- কাৰ্যকাৰণতযা (kāryakāraṇatayā)as cause and effect (kārya:effect | kāraṇa:cause | tayā:as)
- স্ৱস্ৱামিসংবন্ধতঃ (svasvāmi-saṃbandhataḥ)as possessor and possession (sva:own | svāmi:master | saṃbandhataḥ:in relation)
- শিষ্যাচাৰ্যতযা (śiṣyācāryatayā)as teacher and taught (śiṣya:student | ācārya:teacher | tayā:as)
- তথৈৱ (tathaiva)and also
- পিতৃপুত্ৰাদ্যাত্মনা (pitṛputrādyātmanā)as father and son, etc. (pitṛ:father | putra:son | ādi:etc. | ātmanā:as)
- ভেদতঃ (bhedataḥ)in diversity
- স্ৱপ্নে (svapne)in dream
- জাগ্ৰতি (jāgrati)in waking
- ৱা (vā)or
- য (ya)who
- এষ (eṣa)this
- পুৰুষঃ (puruṣaḥ)person
- মাযাপৰিভ্ৰামিতঃ (māyāparibhrāmitaḥ)deluded by illusion (māyā:illusion | paribhrāmitaḥ:deluded)
- তস্মৈ (tasmai)to him
- শ্ৰীগুৰুমূৰ্তযে (śrīgurumūrtaye)to the divine teacher (śrī:divine | guru:teacher | mūrtaye:to the form)
- নম (nama)salutation
- ইদং (idaṃ)this
- শ্ৰীদক্ষিণামূৰ্তযে (śrīdakṣiṇāmūrtaye)to Sri Dakshinamurthy (śrī:Sri | dakṣiṇa:south | mūrtaye:to the form)
ইত্যাভাতি চৰাচৰাত্মকমিদং যস্যৈৱ মূৰ্ত্যষ্টকম্ ।
নান্যত্কিঞ্চন ৱিদ্যতে ৱিমৃশতাং যস্মাত্পৰস্মাদ্ৱিভোঃ
তস্মৈ শ্ৰী গুৰুমূৰ্তযে নম ইদং শ্ৰী দক্ষিণামূৰ্তযে ॥ 9 ॥
- ভূঃ (bhūḥ)Earth
- অম্ভাংসি (ambhāṃsi)Water
- অনলঃ (analaḥ)Fire
- অনিলঃ (anilaḥ)Air
- অম্বৰম্ (ambaram)Ether
- অহৰ্নাথঃ (aharnāthaḥ)Sun
- হিমাংশুঃ (himāṃśuḥ)Moon
- পুমান্ (pumān)Jiva
- ইতি (iti)thus
- আভাতি (ābhāti)manifests
- চৰাচৰাত্মকম্ (carācarātmakam)of movable and immovable (cara:movable | acara:immovable | ātmakam:nature of)
- ইদং (idaṃ)this
- যস্মৈ (yasmai)to whom
- এৱ (eva)indeed
- মূৰ্ত্যষ্টকম্ (mūrtyaṣṭakam)eight-fold forms (mūrti:form | aṣṭakam:eight-fold)
- ন (na)not
- অন্যত্ (anyat)other
- কিঞ্চন (kiñcana)anything
- ৱিদ্যতে (vidyate)exists
- ৱিমৃশতাম্ (vimṛśatām)to those who reflect
- যস্মাত্ (yasmāt)from which
- পৰস্মাত্ (parasmāt)supreme
- ৱিভোঃ (vibhoḥ)all-pervading lord
- তস্মৈ (tasmai)to him
- শ্ৰীগুৰুমূৰ্তযে (śrīgurumūrtaye)to the divine teacher (śrī:divine | guru:teacher | mūrti:form)
- নম (nama)prostration
- ইদং (idaṃ)this
- শ্ৰীদক্ষিণামূৰ্তযে (śrīdakṣiṇāmūrtaye)to Sri Dakshinamurthy (śrī:divine | dakṣiṇa:south | mūrti:form)
তেনাস্য শ্ৰৱণাত্তদৰ্থ মননাদ্ধ্যানাচ্চ সঙ্কীৰ্তনাত্ ।
সৰ্ৱাত্মত্ৱ মহাৱিভূতিসহিতং স্যাদীশ্ৱৰত্ৱং স্ৱতঃ
সিদ্ধ্যেত্তত্পুনৰষ্টধা পৰিণতং চৈশ্ৱৰ্য-মৱ্যাহতম্ ॥ 10 ॥
- সৰ্ৱাত্মত্ৱম্ (sarvātmatvam)all-Self-hood (sarva:all | ātmatvam:Self-hood)
- ইতি (iti)thus
- স্ফুটীকৃতম্ (sphuṭīkṛtam)explained
- ইদং (idaṃ)this
- যস্মাত্ (yasmād)because
- অমুষ্মিন্ (amuṣmin)in this
- স্তৱে (stave)hymn
- তেন (tena)by that
- অস্য (asya)of this
- শ্ৰৱণাত্ (śravaṇāt)by hearing
- তদৰ্থ (tadartha)its meaning (tad:its | artha:meaning)
- মননাত্ (mananād)by reflecting
- ধ্যানাত্ (dhyānād)by meditating
- চ (ca)and
- সঙ্কীৰ্তনাত্ (saṅkīrtanāt)by reciting
- সৰ্ৱাত্মত্ৱমহাৱিভূতিসহিতম্ (sarvātmatva-mahā-vibhūti-sahitam)endued with great glory (sarvātmatva:all-Self-hood | mahā:great | vibhūti:glory | sahitam:endued with)
- স্যাত্ (syāt)would be
- ঈশ্ৱৰত্ৱং (īśvaratvaṃ)Godhood
- স্ৱতঃ (svataḥ)by oneself
- সিদ্ধ্যেত্ (siddhyet)attain
- তত্ (tat)that
- পুনঃ (punaḥ)again
- অষ্টধা (aṣṭadhā)eight-fold
- পৰিণতম্ (pariṇatam)transformed
- চ (ca)and
- ঐশ্ৱৰ্যম্ (aiśvaryam)powers of Godhood
- অৱ্যাহতম্ (avyāhatam)unobstructed
