শান্তিপাঠঃ
যো বৈ বেদাংশ্চ প্রহিণোতি তস্মৈ ।
তং হ দেবমাত্মবুদ্ধিপ্রকাশং
মুমুক্ষুর্বৈ শরণমহং প্রপদ্যে ॥
- যঃ (yaḥ)who
- ব্রহ্মাণম্ (brahmāṇam)Brahmā
- বিদধাতি (vidadhāti)creates
- পূর্বম্ (pūrvam)in the beginning
- যঃ বৈ বেদান্ (yaḥ vai vedān)who indeed the Vedas
- প্রহিণোতি (prahiṇoti)sends forth
- তস্মৈ (tasmai)to him
- তম্ হ দেবম্ (tam ha devam)that very god
- আত্মবুদ্ধিপ্রকাশম্ (ātmabuddhiprakāśam)the light of the Self’s own understanding
- মুমুক্ষুঃ (mumukṣuḥ)seeking liberation
- শরণম্ অহম্ প্রপদ্যে (śaraṇam aham prapadye)I take refuge
ওঁ মৌনব্যাখ্যা প্রকটিত পরব্রহ্মতত্ত্বং যুবানং
বর্ষিষ্ঠান্তে বসদৃষিগণৈরাবৃতং ব্রহ্মনিষ্ঠৈঃ ।
আচার্যেন্দ্রং করকলিত চিন্মুদ্রমানন্দমূর্তিং
স্বাত্মারামং মুদিতবদনং দক্ষিণামূর্তিমীডে ॥ 1 ॥
- ওঁ (oṃ)sacred sound
- মৌনব্যাখ্যা (maunavyākhyā)explanation through silence (mauna:silence | vyākhyā:explanation)
- প্রকটিত (prakaṭita)revealed
- পরব্রহ্মতত্বং (parabrahmatattvaṃ)essence of supreme Brahman (para:supreme | brahma:Brahman | tattvaṃ:essence)
- যুবানং (yuvānaṃ)youthful
- বর্শিষ্ঠান্তেবসদৃষিগণৈঃ (varśiṣṭhāntevasadṛṣigaṇaiḥ)surrounded by great sages (varśiṣṭha:great | antevasad:disciples | ṛṣigaṇaiḥ:by sages)
- আবৃতং (āvṛtaṃ)surrounded
- ব্রহ্মনিষ্ঠৈঃ (brahmaniṣṭhaiḥ)devoted to Brahman (brahma:Brahman | niṣṭhaiḥ:devoted)
- আচার্যেন্দ্রং (ācāryendraṃ)teacher of teachers (ācārya:teacher | indraṃ:chief)
- করকলিত (karakalita)held in hand (kara:hand | kalita:held)
- চিন্মুদ্রং (cinmudraṃ)gesture of knowledge (cit:knowledge | mudraṃ:gesture)
- আনন্দমূর্তিং (ānandamūrtiṃ)embodiment of bliss (ānanda:bliss | mūrtiṃ:embodiment)
- স্বাত্মরামং (svātmarāmaṃ)rejoicing in self (sva:self | ātmarāmaṃ:rejoicing)
- মুদিতবদনং (muditavadanaṃ)with joyful face (mudita:joyful | vadanaṃ:face)
- দক্ষিণামূর্তিম্ (dakṣiṇāmūrtim)Dakshinamurti
- ঈডে (īḍe)I worship
সকলমুনিজনানাং জ্ঞানদাতারমারাত্ ।
ত্রিভুবনগুরুমীশং দক্ষিণামূর্তিদেবং
জননমরণদুঃখচ্ছেদদক্ষং নমামি ॥ 2 ॥
- বটবিটপিসমীপে (vaṭaviṭapisamīpe)near the banyan tree (vaṭa:banyan | viṭapi:tree | samīpe:near)
- ভূমিভাগে (bhūmibhāge)on the ground (bhūmi:ground | bhāge:on)
- নিষণ্ণং (niṣaṇṇaṃ)seated
- সকলমুনিজনানাং (sakalamunijanānāṃ)of all sages (sakala:all | muni:sage | janānāṃ:of people)
- জ্ঞানদাতারম্ (jñānadātāram)giver of knowledge (jñāna:knowledge | dātāram:giver)
- আরাত্ (ārāt)from near
- ত্রিভুবনগুরুমীশং (tribhuvanagurumīśaṃ)teacher of three worlds (tri:three | bhuvana:worlds | guru:teacher | īśaṃ:lord)
- দক্ষিণামূর্তিদেবং (dakṣiṇāmūrtidevaṃ)Dakshinamurti deity (dakṣiṇa:south | mūrti:form | devaṃ:deity)
- জননমরণদুঃখচ্ছেদ (jananamaraṇaduḥkhaccheda)destroyer of birth-death sorrow (janana:birth | maraṇa:death | duḥkha:sorrow | ccheda:destroyer)
- দক্ষং (dakṣaṃ)capable
- নমামি (namāmi)I bow down
গুরোস্তু মৌনং ব্যাখ্যানং শিষ্যাস্তুচ্ছিন্নসংশযাঃ ॥ 3 ॥
- চিত্রং (citraṃ)wonderous
- বটতরোঃ (vaṭataroḥ)of the banyan tree (vaṭa:banyan | taroḥ:of the tree)
- মূলে (mūle)at the base
- বৃদ্ধাঃ (vṛddhāḥ)aged
- শিষ্যাঃ (śiṣyāḥ)disciples
- গুরুঃ (guruḥ)Guru
- যুবা (yuvā)youthful
- গুরোঃ (guroḥ)of the Guru
- তু (tu)but
- মৌনব্যাখ্যানং (maunavyākhyānaṃ)silent teaching (mauna:silence | vyākhyānaṃ:teaching)
- শিষ্যাঃ (śiṣyāḥ)disciples
- তু (tu)but
- ছিন্নসংশযাঃ (chinnasaṃśayāḥ)doubts dispelled (chinna:cut off | saṃśayāḥ:doubts)
গুরবে সর্বলোকানাং দক্ষিণামূর্তযে নমঃ ॥ 4 ॥
- নিধযে (nidhaye)abode
- সর্ববিদ্যানাম্ (sarvavidyānām)of all learnings (sarva:all | vidyānām:of learnings)
- ভিষজে (bhiṣaje)to the healer
- ভবরোগিণাম্ (bhavarogiṇām)of those suffering from saṃsāra (bhava:saṃsāra | rogiṇām:of those suffering)
- গুরবে (gurave)to the teacher
- সর্বলোকানাম্ (sarvalokānām)of all worlds (sarva:all | lokānām:of worlds)
- দক্ষিণামূর্তযে (dakṣiṇāmūrtaye)to Dakshinamurti (dakṣiṇa:south | mūrtaye:to the form)
- নমঃ (namaḥ)salutations
নির্মলায প্রশান্তায দক্ষিণামূর্তযে নমঃ ॥ 5 ॥
- ওঁ (oṃ)Om
- নমঃ (namaḥ)salutations
- প্রণবার্থায (praṇavārthāya)to the meaning of Om (praṇava:Om | arthāya:to the meaning)
- শুদ্ধজ্ঞানৈকমূর্তযে (śuddhajñānaikamūrtaye)embodiment of pure knowledge (śuddha:pure | jñāna:knowledge | eka:one | mūrtaye:to the embodiment)
- নির্মলায (nirmalāya)to the pure
- প্রশান্তায (praśāntāya)to the calm
- দক্ষিণামূর্তযে (dakṣiṇāmūrtaye)to Dakshinamurti (dakṣiṇa:south | mūrti:form)
- নমঃ (namaḥ)salutations
সচ্চিদানন্দরূপায দক্ষিণামূর্তযে নমঃ ॥ 6 ॥
- চিদোঘনায (cidoghanāya)to the solid consciousness (cit:consciousness | ghana:solid | āya:to)
- মহেশায (maheśāya)to the great god (mahā:great | īśa:god | āya:to)
- বটমূলনিবাসিনে (vaṭamūlanivāsine)to the one dwelling at the root of the banyan tree (vaṭa:banyan tree | mūla:root | nivāsine:to the one dwelling)
- সচ্চিদানন্দ (saccidānanda)existence, consciousness, bliss (sat:existence | cit:consciousness | ānanda:bliss)
- রূপায (rūpāya)to the form
- দক্ষিণামূর্তযে (dakṣiṇāmūrtaye)to Dakshinamurti
- নমঃ (namaḥ)salutations
ব্যোমবদ্ব্যাপ্তদেহায দক্ষিণামূর্তযে নমঃ ॥ 7 ॥
- ঈশ্বরঃ (īśvaraḥ)Lord
- গুরুঃ (guruḥ)Guru
- আত্মা (ātmā)Self
- ইতি (iti)thus
- মূর্তিভেদবিভাগিনে (mūrtibhedavibhāgine)to the one who appears divided (mūrti:form | bheda:division | vibhāgine:to the one who appears)
- ব্যোমবত্ (vyomavat)like space
- ব্যাপ্তদেহায (vyāptadehāya)to the all-pervasive one (vyāpta:pervasive | dehāya:to the one with a body)
- দক্ষিণামূর্তযে (dakṣiṇāmūrtaye)to Dakshinamurti
- নমঃ (namaḥ)salutations
শ্রুত্যর্থং ব্রহ্মজীবৈক্যং দর্শযন্যোগতা শিবঃ ॥ 8 ॥
ওঁ শান্তিঃ শান্তিঃ শান্তিঃ ॥
- অঙ্গুষ্ঠতর্জনীযোগমুদ্রা (aṅguṣṭhatarjanīyogamudrā)the seal formed by thumb and forefinger
- ব্যাজেন (vyājena)by that token
- যোগিনাম্ (yoginām)to the yogins
- শ্রুত্যর্থম্ (śrutyartham)the meaning of the Veda
- ব্রহ্মজীবৈক্যম্ (brahmajīvaikyam)the oneness of Brahman and the individual
- দর্শযন্ (darśayan)showing
- যোগতা শিবঃ (yogatā śivaḥ)Śiva absorbed in yoga
- শান্তিঃ (śāntiḥ)peace, thrice invoked
বিশ্বং দর্পণ-দৃশ্যমান-নগরী তুল্যং নিজান্তর্গতং
পশ্যন্নাত্মনি মাযযা বহিরিবোদ্ভূতং যথা নিদ্রযা ।
য-স্সাক্ষাত্কুরুতে প্রবোধসমযে স্বাত্মানমে-বাদ্বযং
তস্মৈ শ্রীগুরুমূর্তযে নম ইদং শ্রী দক্ষিণামূর্তযে ॥ 1 ॥
- বিশ্বং (viśvaṃ)universe
- দর্পণদৃশ্যমাননগরী (darpaṇadṛśyamānanagarī)like a city seen in a mirror (darpaṇa:mirror | dṛśyamāna:seen | nagarī:city)
- তুল্যং (tulyaṃ)like
- নিজান্তর্গতং (nijāntargataṃ)contained within oneself (nija:own | antargataṃ:contained within)
- পশ্যন্ (paśyan)seeing
- আত্মনি (ātmani)in the self
- মাযযা (māyayā)by illusion
- বহিরিব (bahiriva)as though outside (bahis:outside | iva:as though)
- উদ্ভূতং (udbhūtaṃ)produced
- যথা (yathā)as
- নিদ্রযা (nidrayā)by sleep
- যঃ (yaḥ)he who
- সাক্ষাত্কুরুতে (sākṣātkurute)realizes
- প্রবোধসমযে (prabodhasamaye)at the time of realization (prabodha:realization | samaye:at the time)
- স্বাত্মানমেব (svātmānameva)his own self alone (sva:own | ātmānam:self | eva:alone)
- অদ্বযং (advayaṃ)non-dual
- তস্মৈ (tasmai)to him
- শ্রীগুরুমূর্তযে (śrīgurumūrtaye)to the divine teacher (śrī:divine | guru:teacher | mūrtaye:to the form)
- নম (nama)prostration
- ইদং (idaṃ)this
- শ্রীদক্ষিণামূর্তযে (śrīdakṣiṇāmūrtaye)to Sri Dakshinamurti (śrī:Sri | dakṣiṇa:southern | mūrtaye:to the form)
মাযাকল্পিত দেশকালকলনা বৈচিত্র্যচিত্রীকৃতম্ ।
মাযাবীব বিজৃম্ভযত্যপি মহাযোগীব যঃ স্বেচ্ছযা
তস্মৈ শ্রীগুরুমূর্তযে নম ইদং শ্রী দক্ষিণামূর্তযে ॥ 2 ॥
- বীজস্য (bījasya)of the seed
- অন্তর (antara)inside
- ইব (iva)like
- অঙ্কুরঃ (aṅkuraḥ)sprout
- জগত্ (jagat)world
- ইদং (idaṃ)this
- প্র (pra)forth
- নির্বিকল্পং (nirvikalpaṃ)undifferentiated
- পুনঃ (punaḥ)again
- মাযা (māyā)illusion
- কল্পিত (kalpita)imagined
- দেশ (deśa)space
- কাল (kāla)time
- কলনা (kalanā)calculation
- বৈচিত্র্য (vaicitrya)variety
- চিত্রীকৃতম্ (citrīkṛtam)made varied
- মাযাবী (māyāvī)illusionist
- ইব (iva)like
- বিজৃম্ভযতি (vijṛmbhayati)manifests
- অপি (api)also
- মহাযোগী (mahāyogī)great yogi (mahā:great | yogī:yogi)
- ইব (iva)like
- যঃ (yaḥ)who
- স্বেচ্ছযা (svecchayā)by own will (sva:own | icchayā:by will)
- তস্মৈ (tasmai)to him
- শ্রীগুরুমূর্তযে (śrīgurumūrtaye)to the divine teacher (śrī:divine | guru:teacher | mūrtaye:to the form)
- নম (nama)salutation
- ইদং (idaṃ)this
- শ্রীদক্ষিণামূর্তযে (śrīdakṣiṇāmūrtaye)to Sri Dakshinamurti (śrī:Sri | dakṣiṇa:southern | mūrtaye:to the form)
সাক্ষাত্তত্ত্বমসীতি বেদবচসা যো বোধযত্যাশ্রিতান্ ।
যত্সাক্ষাত্করণাদ্ভবেন্ন পুনরাবৃত্তির্ভবাম্ভোনিধৌ
তস্মৈ শ্রীগুরুমূর্তযে নম ইদং শ্রী দক্ষিণামূর্তযে ॥ 3 ॥
- যস্য (yasya)whose
- এব (eva)indeed
- স্ফুরণং (sphuraṇam)manifestation
- সদাত্মকম্ (sadātmakam)of the nature of reality (sat:reality | ātmakam:of the nature)
- অসত্কল্পার্থকম্ (asatkalpārthakam)appearing as unreal objects (asat:unreal | kalpa:appearing as | arthakam:objects)
- ভাসতে (bhāsate)shines
- সাক্ষাত্ (sākṣāt)directly
- তত্ত্বমসি (tat-tvam-asi)That Thou Art (tat:that | tvam:thou | asi:art)
- ইতি (iti)thus
- বেদবচসা (veda-vacasā)by the Vedic commandment (veda:Vedic | vacasā:by the commandment)
- যঃ (yaḥ)who
- বোধযতি (bodhayati)enlightens
- আশ্রিতান্ (āśritān)those who have surrendered
- যত্ (yat)which
- সাক্ষাত্করণাত্ (sākṣātkaraṇāt)by direct realization (sākṣāt:direct | karaṇāt:by realization)
- ভবেত্ (bhavet)there is
- ন (na)no
- পুনঃ (punaḥ)again
- আবৃত্তিঃ (āvṛttiḥ)return
- ভবাম্ভোনিধৌ (bhavāmbhonidhau)to the ocean of existence (bhava:existence | ambho:ocean | nidhau:to)
- তস্মৈ (tasmai)to Him
- শ্রীগুরুমূর্তযে (śrī-gurumūrtaye)to the divine teacher (śrī:divine | guru:teacher | mūrtaye:to)
- নম (nama)prostration
- ইদং (idaṃ)this
- শ্রীদক্ষিণামূর্তযে (śrī-dakṣiṇāmūrtaye)to Sri Dakshinamurty (śrī:Sri | dakṣiṇa:Dakshina | mūrtaye:to)
জ্ঞানং যস্য তু চক্ষুরাদিকরণ দ্বারা বহিঃ স্পন্দতে ।
জানামীতি তমেব ভান্তমনুভাত্যেতত্সমস্তং জগত্
তস্মৈ শ্রী গুরুমূর্তযে নম ইদং শ্রী দক্ষিণামূর্তযে ॥ 4 ॥
- নানাচ্ছিদ্র (nānācchidra)many holes (nānā:many | chidra:holes)
- ঘটোদর (ghaṭodara)inside a pot (ghaṭa:pot | udara:inside)
- স্থিত (sthita)situated
- মহা (mahā)great
- দীপপ্রভা (dīpaprabhā)lamp's light (dīpa:lamp | prabhā:light)
- ভাস্বরং (bhāsvaraṃ)shining
- জ্ঞানং (jñānaṃ)knowledge
- যস্য (yasya)whose
- তু (tu)but
- চক্ষুরাদিকরণদ্বারা (cakṣurādikaraṇadvārā)through eyes and other senses (cakṣus:eyes | ādi:and others | karaṇa:senses | dvārā:through)
- বহিঃ (bahiḥ)outside
- স্পন্দতে (spandate)vibrates
- জানামি (jānāmi)I know
- ইতি (iti)thus
- তম্ (tam)him
- এব (eva)indeed
- ভান্তম্ (bhāntam)shining
- অনুভাতি (anubhāti)shines after
- এতত্ (etat)this
- সমস্তং (samastaṃ)entire
- জগত্ (jagat)world
- তস্মৈ (tasmai)to him
- শ্রীগুরুমূর্তযে (śrīgurumūrtaye)to the divine teacher (śrī:divine | guru:teacher | mūrti:form | ye:to)
- নম (nama)salutation
- ইদং (idaṃ)this
- শ্রীদক্ষিণামূর্তযে (śrīdakṣiṇāmūrtaye)to Sri Dakshinamurthy (śrī:Sri | dakṣiṇa:southern | mūrti:form | ye:to)
স্ত্রী বালান্ধ জডোপমাস্ত্বহমিতি ভ্রান্তাভৃশং বাদিনঃ ।
মাযাশক্তি বিলাসকল্পিত মহাব্যামোহ সংহারিণে
তস্মৈ শ্রী গুরুমূর্তযে নম ইদং শ্রী দক্ষিণামূর্তযে ॥ 5 ॥
- দেহং (dehaṃ)body
- প্রাণম্ (prāṇam)life force
- অপি (api)also
- ইন্দ্রিযাণি (indriyāṇi)senses
- অপি (api)also
- চলাং (calāṃ)changing
- বুদ্ধিং (buddhiṃ)intellect
- চ (ca)and
- শূন্যং (śūnyaṃ)void
- বিদুঃ (viduḥ)consider
- স্ত্রীবালান্ধজডোপমাঃ (strībālāndhajaḍopamāḥ)like women, children, blind, dull (strī:woman | bāla:child | andha:blind | jaḍa:dull | upamāḥ:like)
- তু (tu)but
- অহম্ (aham)I
- ইতি (iti)thus
- ভ্রান্তাঃ (bhrāntāḥ)deluded
- ভৃশং (bhṛśam)greatly
- বাদিনঃ (vādinaḥ)speakers
- মাযাশক্তি (māyāśakti)power of illusion (māyā:illusion | śakti:power)
- বিলাস (vilāsa)play
- কল্পিত (kalpita)created
- মহা (mahā)great
- ব্যামোহ (vyāmoha)delusion
- সংহারিণে (saṃhāriṇe)remover
- তস্মৈ (tasmai)to him
- শ্রীগুরুমূর্তযে (śrīgurumūrtaye)to the divine teacher (śrī:divine | guru:teacher | mūrti:form)
- নম (nama)salutation
- ইদং (idaṃ)this
- শ্রীদক্ষিণামূর্তযে (śrīdakṣiṇāmūrtaye)to Sri Dakshinamurthy (śrī:divine | dakṣiṇa:south | mūrti:form)
সন্মাত্রঃ করণোপসংহরণতো যোঽভূত্সুষুপ্তঃ পুমান্ ।
প্রাগস্বাপ্সমিতি প্রবোধসমযে যঃ প্রত্যভিজ্ঞাযতে
তস্মৈ শ্রী গুরুমূর্তযে নম ইদং শ্রী দক্ষিণামূর্তযে ॥ 6 ॥
- রাহুগ্রস্তদিবাকরেন্দুসদৃশঃ (rāhugrastadivākarendusadṛśaḥ)like the sun and moon eclipsed (rāhu:Rahu | grasta:eclipsed | divākara:sun | indu:moon | sadṛśaḥ:like)
- মাযাসমাচ্ছাদনাত্ (māyāsamācchādanāt)due to maya's covering (māyā:maya | samācchādanāt:due to covering)
- সন্মাত্রঃ (sanmātraḥ)pure existence (sat:existence | mātraḥ:only)
- করণোপসংহরণতঃ (karaṇopasaṃharaṇataḥ)by withdrawing the senses (karaṇa:senses | upasaṃharaṇataḥ:by withdrawing)
- যঃ (yaḥ)who
- অভূত্ (abhūt)became
- সুষুপ্তঃ (suṣuptaḥ)deep sleep
- পুমান্ (pumān)man
- প্রাক্ (prāk)before
- অস্বাপ্সম্ (asvāpsam)I slept
- ইতি (iti)thus
- প্রবোধসমযে (prabodhasamaye)at the time of awakening (prabodha:awakening | samaye:at the time)
- যঃ (yaḥ)who
- প্রত্যভিজ্ঞাযতে (pratyabhijñāyate)is recognized
- তস্মৈ (tasmai)to him
- শ্রীগুরুমূর্তযে (śrīgurumūrtaye)to the divine teacher (śrī:divine | guru:teacher | mūrtaye:to the form)
- নম (nama)salutation
- ইদং (idaṃ)this
- শ্রীদক্ষিণামূর্তযে (śrīdakṣiṇāmūrtaye)to Sri Dakshinamurthy (śrī:Sri | dakṣiṇa:south | mūrtaye:to the form)
ব্যাবৃত্তা-স্বনুবর্তমান-মহমিত্যন্তঃ স্ফুরন্তং সদা ।
স্বাত্মানং প্রকটীকরোতি ভজতাং যো মুদ্রযা ভদ্রযা
তস্মৈ শ্রী গুরুমূর্তযে নম ইদং শ্রী দক্ষিণামূর্তযে ॥ 7 ॥
- বাল্যাদিষু (bālyādiṣu)in childhood and others (bālya:childhood | ādiṣu:and others)
- অপি (api)even
- জাগ্রদাদিষু (jāgradādiṣu)in waking and others (jāgrat:waking | ādiṣu:and others)
- তথা (tathā)similarly
- সর্বাস্ববস্থাস্বপি (sarvāsvavasthāsvapi)in all states even (sarvāsu:in all | avasthāsu:states | api:even)
- ব্যাবৃত্তাসু (vyāvṛttāsu)in the distinct
- অনুবর্তমানম্ (anuvartamānam)continuing
- অহম্ (aham)I
- ইতি (iti)thus
- অন্তঃ (antaḥ)within
- স্ফুরন্তম্ (sphurantaṃ)shining
- সদা (sadā)always
- স্বাত্মানম্ (svātmānam)own Self
- প্রকটীকরোতি (prakaṭīkaroti)reveals
- ভজতাম্ (bhajatām)to the devotees
- যঃ (yaḥ)who
- মুদ্রযা (mudrayā)by the sign
- ভদ্রযা (bhadrayā)auspicious
- তস্মৈ (tasmai)to Him
- শ্রীগুরুমূর্তযে (śrīgurumūrtaye)to the divine teacher (śrī:divine | guru:teacher | mūrtaye:to the form)
- নম (nama)prostration
- ইদং (idaṃ)this
- শ্রীদক্ষিণামূর্তযে (śrīdakṣiṇāmūrtaye)to Sri Dakshinamurthy (śrī:divine | dakṣiṇa:south | mūrtaye:to the form)
শিষ্যাচার্যতযা তথৈব পিতৃ পুত্রাদ্যাত্মনা ভেদতঃ ।
স্বপ্নে জাগ্রতি বা য এষ পুরুষো মাযা পরিভ্রামিতঃ
তস্মৈ শ্রী গুরুমূর্তযে নম ইদং শ্রী দক্ষিণামূর্তযে ॥ 8 ॥
- বিশ্বং (viśvam)the world
- পশ্যতি (paśyati)sees
- কার্যকারণতযা (kāryakāraṇatayā)as cause and effect (kārya:effect | kāraṇa:cause | tayā:as)
- স্বস্বামিসংবন্ধতঃ (svasvāmi-saṃbandhataḥ)as possessor and possession (sva:own | svāmi:master | saṃbandhataḥ:in relation)
- শিষ্যাচার্যতযা (śiṣyācāryatayā)as teacher and taught (śiṣya:student | ācārya:teacher | tayā:as)
- তথৈব (tathaiva)and also
- পিতৃপুত্রাদ্যাত্মনা (pitṛputrādyātmanā)as father and son, etc. (pitṛ:father | putra:son | ādi:etc. | ātmanā:as)
- ভেদতঃ (bhedataḥ)in diversity
- স্বপ্নে (svapne)in dream
- জাগ্রতি (jāgrati)in waking
- বা (vā)or
- য (ya)who
- এষ (eṣa)this
- পুরুষঃ (puruṣaḥ)person
- মাযাপরিভ্রামিতঃ (māyāparibhrāmitaḥ)deluded by illusion (māyā:illusion | paribhrāmitaḥ:deluded)
- তস্মৈ (tasmai)to him
- শ্রীগুরুমূর্তযে (śrīgurumūrtaye)to the divine teacher (śrī:divine | guru:teacher | mūrtaye:to the form)
- নম (nama)salutation
- ইদং (idaṃ)this
- শ্রীদক্ষিণামূর্তযে (śrīdakṣiṇāmūrtaye)to Sri Dakshinamurthy (śrī:Sri | dakṣiṇa:south | mūrtaye:to the form)
ইত্যাভাতি চরাচরাত্মকমিদং যস্যৈব মূর্ত্যষ্টকম্ ।
নান্যত্কিঞ্চন বিদ্যতে বিমৃশতাং যস্মাত্পরস্মাদ্বিভোঃ
তস্মৈ শ্রী গুরুমূর্তযে নম ইদং শ্রী দক্ষিণামূর্তযে ॥ 9 ॥
- ভূঃ (bhūḥ)Earth
- অম্ভাংসি (ambhāṃsi)Water
- অনলঃ (analaḥ)Fire
- অনিলঃ (anilaḥ)Air
- অম্বরম্ (ambaram)Ether
- অহর্নাথঃ (aharnāthaḥ)Sun
- হিমাংশুঃ (himāṃśuḥ)Moon
- পুমান্ (pumān)Jiva
- ইতি (iti)thus
- আভাতি (ābhāti)manifests
- চরাচরাত্মকম্ (carācarātmakam)of movable and immovable (cara:movable | acara:immovable | ātmakam:nature of)
- ইদং (idaṃ)this
- যস্মৈ (yasmai)to whom
- এব (eva)indeed
- মূর্ত্যষ্টকম্ (mūrtyaṣṭakam)eight-fold forms (mūrti:form | aṣṭakam:eight-fold)
- ন (na)not
- অন্যত্ (anyat)other
- কিঞ্চন (kiñcana)anything
- বিদ্যতে (vidyate)exists
- বিমৃশতাম্ (vimṛśatām)to those who reflect
- যস্মাত্ (yasmāt)from which
- পরস্মাত্ (parasmāt)supreme
- বিভোঃ (vibhoḥ)all-pervading lord
- তস্মৈ (tasmai)to him
- শ্রীগুরুমূর্তযে (śrīgurumūrtaye)to the divine teacher (śrī:divine | guru:teacher | mūrti:form)
- নম (nama)prostration
- ইদং (idaṃ)this
- শ্রীদক্ষিণামূর্তযে (śrīdakṣiṇāmūrtaye)to Sri Dakshinamurthy (śrī:divine | dakṣiṇa:south | mūrti:form)
তেনাস্য শ্রবণাত্তদর্থ মননাদ্ধ্যানাচ্চ সঙ্কীর্তনাত্ ।
সর্বাত্মত্ব মহাবিভূতিসহিতং স্যাদীশ্বরত্বং স্বতঃ
সিদ্ধ্যেত্তত্পুনরষ্টধা পরিণতং চৈশ্বর্য-মব্যাহতম্ ॥ 10 ॥
- সর্বাত্মত্বম্ (sarvātmatvam)all-Self-hood (sarva:all | ātmatvam:Self-hood)
- ইতি (iti)thus
- স্ফুটীকৃতম্ (sphuṭīkṛtam)explained
- ইদং (idaṃ)this
- যস্মাত্ (yasmād)because
- অমুষ্মিন্ (amuṣmin)in this
- স্তবে (stave)hymn
- তেন (tena)by that
- অস্য (asya)of this
- শ্রবণাত্ (śravaṇāt)by hearing
- তদর্থ (tadartha)its meaning (tad:its | artha:meaning)
- মননাত্ (mananād)by reflecting
- ধ্যানাত্ (dhyānād)by meditating
- চ (ca)and
- সঙ্কীর্তনাত্ (saṅkīrtanāt)by reciting
- সর্বাত্মত্বমহাবিভূতিসহিতম্ (sarvātmatva-mahā-vibhūti-sahitam)endued with great glory (sarvātmatva:all-Self-hood | mahā:great | vibhūti:glory | sahitam:endued with)
- স্যাত্ (syāt)would be
- ঈশ্বরত্বং (īśvaratvaṃ)Godhood
- স্বতঃ (svataḥ)by oneself
- সিদ্ধ্যেত্ (siddhyet)attain
- তত্ (tat)that
- পুনঃ (punaḥ)again
- অষ্টধা (aṣṭadhā)eight-fold
- পরিণতম্ (pariṇatam)transformed
- চ (ca)and
- ঐশ্বর্যম্ (aiśvaryam)powers of Godhood
- অব্যাহতম্ (avyāhatam)unobstructed
