శాన్తిపాఠః
యో వై వేదాంశ్చ ప్రహిణోతి తస్మై ।
తం హ దేవమాత్మబుద్ధిప్రకాశం
ముముక్షుర్వై శరణమహం ప్రపద్యే ॥
- యః (yaḥ)who
- బ్రహ్మాణమ్ (brahmāṇam)Brahmā
- విదధాతి (vidadhāti)creates
- పూర్వమ్ (pūrvam)in the beginning
- యః వై వేదాన్ (yaḥ vai vedān)who indeed the Vedas
- ప్రహిణోతి (prahiṇoti)sends forth
- తస్మై (tasmai)to him
- తమ్ హ దేవమ్ (tam ha devam)that very god
- ఆత్మబుద్ధిప్రకాశమ్ (ātmabuddhiprakāśam)the light of the Self’s own understanding
- ముముక్షుః (mumukṣuḥ)seeking liberation
- శరణమ్ అహమ్ ప్రపద్యే (śaraṇam aham prapadye)I take refuge
ఓం మౌనవ్యాఖ్యా ప్రకటిత పరబ్రహ్మతత్త్వం యువానం
వర్షిష్ఠాన్తే వసదృషిగణైరావృతం బ్రహ్మనిష్ఠైః ।
ఆచార్యేన్ద్రం కరకలిత చిన్ముద్రమానన్దమూర్తిం
స్వాత్మారామం ముదితవదనం దక్షిణామూర్తిమీడే ॥ 1 ॥
- ఓం (oṃ)sacred sound
- మౌనవ్యాఖ్యా (maunavyākhyā)explanation through silence (mauna:silence | vyākhyā:explanation)
- ప్రకటిత (prakaṭita)revealed
- పరబ్రహ్మతత్వం (parabrahmatattvaṃ)essence of supreme Brahman (para:supreme | brahma:Brahman | tattvaṃ:essence)
- యువానం (yuvānaṃ)youthful
- వర్శిష్ఠాన్తేవసదృషిగణైః (varśiṣṭhāntevasadṛṣigaṇaiḥ)surrounded by great sages (varśiṣṭha:great | antevasad:disciples | ṛṣigaṇaiḥ:by sages)
- ఆవృతం (āvṛtaṃ)surrounded
- బ్రహ్మనిష్ఠైః (brahmaniṣṭhaiḥ)devoted to Brahman (brahma:Brahman | niṣṭhaiḥ:devoted)
- ఆచార్యేన్ద్రం (ācāryendraṃ)teacher of teachers (ācārya:teacher | indraṃ:chief)
- కరకలిత (karakalita)held in hand (kara:hand | kalita:held)
- చిన్ముద్రం (cinmudraṃ)gesture of knowledge (cit:knowledge | mudraṃ:gesture)
- ఆనన్దమూర్తిం (ānandamūrtiṃ)embodiment of bliss (ānanda:bliss | mūrtiṃ:embodiment)
- స్వాత్మరామం (svātmarāmaṃ)rejoicing in self (sva:self | ātmarāmaṃ:rejoicing)
- ముదితవదనం (muditavadanaṃ)with joyful face (mudita:joyful | vadanaṃ:face)
- దక్షిణామూర్తిమ్ (dakṣiṇāmūrtim)Dakshinamurti
- ఈడే (īḍe)I worship
సకలమునిజనానాం జ్ఞానదాతారమారాత్ ।
త్రిభువనగురుమీశం దక్షిణామూర్తిదేవం
జననమరణదుఃఖచ్ఛేదదక్షం నమామి ॥ 2 ॥
- వటవిటపిసమీపే (vaṭaviṭapisamīpe)near the banyan tree (vaṭa:banyan | viṭapi:tree | samīpe:near)
- భూమిభాగే (bhūmibhāge)on the ground (bhūmi:ground | bhāge:on)
- నిషణ్ణం (niṣaṇṇaṃ)seated
- సకలమునిజనానాం (sakalamunijanānāṃ)of all sages (sakala:all | muni:sage | janānāṃ:of people)
- జ్ఞానదాతారమ్ (jñānadātāram)giver of knowledge (jñāna:knowledge | dātāram:giver)
- ఆరాత్ (ārāt)from near
- త్రిభువనగురుమీశం (tribhuvanagurumīśaṃ)teacher of three worlds (tri:three | bhuvana:worlds | guru:teacher | īśaṃ:lord)
- దక్షిణామూర్తిదేవం (dakṣiṇāmūrtidevaṃ)Dakshinamurti deity (dakṣiṇa:south | mūrti:form | devaṃ:deity)
- జననమరణదుఃఖచ్ఛేద (jananamaraṇaduḥkhaccheda)destroyer of birth-death sorrow (janana:birth | maraṇa:death | duḥkha:sorrow | ccheda:destroyer)
- దక్షం (dakṣaṃ)capable
- నమామి (namāmi)I bow down
గురోస్తు మౌనం వ్యాఖ్యానం శిష్యాస్తుచ్ఛిన్నసంశయాః ॥ 3 ॥
- చిత్రం (citraṃ)wonderous
- వటతరోః (vaṭataroḥ)of the banyan tree (vaṭa:banyan | taroḥ:of the tree)
- మూలే (mūle)at the base
- వృద్ధాః (vṛddhāḥ)aged
- శిష్యాః (śiṣyāḥ)disciples
- గురుః (guruḥ)Guru
- యువా (yuvā)youthful
- గురోః (guroḥ)of the Guru
- తు (tu)but
- మౌనవ్యాఖ్యానం (maunavyākhyānaṃ)silent teaching (mauna:silence | vyākhyānaṃ:teaching)
- శిష్యాః (śiṣyāḥ)disciples
- తు (tu)but
- ఛిన్నసంశయాః (chinnasaṃśayāḥ)doubts dispelled (chinna:cut off | saṃśayāḥ:doubts)
గురవే సర్వలోకానాం దక్షిణామూర్తయే నమః ॥ 4 ॥
- నిధయే (nidhaye)abode
- సర్వవిద్యానామ్ (sarvavidyānām)of all learnings (sarva:all | vidyānām:of learnings)
- భిషజే (bhiṣaje)to the healer
- భవరోగిణామ్ (bhavarogiṇām)of those suffering from saṃsāra (bhava:saṃsāra | rogiṇām:of those suffering)
- గురవే (gurave)to the teacher
- సర్వలోకానామ్ (sarvalokānām)of all worlds (sarva:all | lokānām:of worlds)
- దక్షిణామూర్తయే (dakṣiṇāmūrtaye)to Dakshinamurti (dakṣiṇa:south | mūrtaye:to the form)
- నమః (namaḥ)salutations
నిర్మలాయ ప్రశాన్తాయ దక్షిణామూర్తయే నమః ॥ 5 ॥
- ఓం (oṃ)Om
- నమః (namaḥ)salutations
- ప్రణవార్థాయ (praṇavārthāya)to the meaning of Om (praṇava:Om | arthāya:to the meaning)
- శుద్ధజ్ఞానైకమూర్తయే (śuddhajñānaikamūrtaye)embodiment of pure knowledge (śuddha:pure | jñāna:knowledge | eka:one | mūrtaye:to the embodiment)
- నిర్మలాయ (nirmalāya)to the pure
- ప్రశాన్తాయ (praśāntāya)to the calm
- దక్షిణామూర్తయే (dakṣiṇāmūrtaye)to Dakshinamurti (dakṣiṇa:south | mūrti:form)
- నమః (namaḥ)salutations
సచ్చిదానన్దరూపాయ దక్షిణామూర్తయే నమః ॥ 6 ॥
- చిదోఘనాయ (cidoghanāya)to the solid consciousness (cit:consciousness | ghana:solid | āya:to)
- మహేశాయ (maheśāya)to the great god (mahā:great | īśa:god | āya:to)
- వటమూలనివాసినే (vaṭamūlanivāsine)to the one dwelling at the root of the banyan tree (vaṭa:banyan tree | mūla:root | nivāsine:to the one dwelling)
- సచ్చిదానన్ద (saccidānanda)existence, consciousness, bliss (sat:existence | cit:consciousness | ānanda:bliss)
- రూపాయ (rūpāya)to the form
- దక్షిణామూర్తయే (dakṣiṇāmūrtaye)to Dakshinamurti
- నమః (namaḥ)salutations
వ్యోమవద్వ్యాప్తదేహాయ దక్షిణామూర్తయే నమః ॥ 7 ॥
- ఈశ్వరః (īśvaraḥ)Lord
- గురుః (guruḥ)Guru
- ఆత్మా (ātmā)Self
- ఇతి (iti)thus
- మూర్తిభేదవిభాగినే (mūrtibhedavibhāgine)to the one who appears divided (mūrti:form | bheda:division | vibhāgine:to the one who appears)
- వ్యోమవత్ (vyomavat)like space
- వ్యాప్తదేహాయ (vyāptadehāya)to the all-pervasive one (vyāpta:pervasive | dehāya:to the one with a body)
- దక్షిణామూర్తయే (dakṣiṇāmūrtaye)to Dakshinamurti
- నమః (namaḥ)salutations
శ్రుత్యర్థం బ్రహ్మజీవైక్యం దర్శయన్యోగతా శివః ॥ 8 ॥
ఓం శాన్తిః శాన్తిః శాన్తిః ॥
- అఙ్గుష్ఠతర్జనీయోగముద్రా (aṅguṣṭhatarjanīyogamudrā)the seal formed by thumb and forefinger
- వ్యాజేన (vyājena)by that token
- యోగినామ్ (yoginām)to the yogins
- శ్రుత్యర్థమ్ (śrutyartham)the meaning of the Veda
- బ్రహ్మజీవైక్యమ్ (brahmajīvaikyam)the oneness of Brahman and the individual
- దర్శయన్ (darśayan)showing
- యోగతా శివః (yogatā śivaḥ)Śiva absorbed in yoga
- శాన్తిః (śāntiḥ)peace, thrice invoked
విశ్వం దర్పణ-దృశ్యమాన-నగరీ తుల్యం నిజాన్తర్గతం
పశ్యన్నాత్మని మాయయా బహిరివోద్భూతం యథా నిద్రయా ।
య-స్సాక్షాత్కురుతే ప్రబోధసమయే స్వాత్మానమే-వాద్వయం
తస్మై శ్రీగురుమూర్తయే నమ ఇదం శ్రీ దక్షిణామూర్తయే ॥ 1 ॥
- విశ్వం (viśvaṃ)universe
- దర్పణదృశ్యమాననగరీ (darpaṇadṛśyamānanagarī)like a city seen in a mirror (darpaṇa:mirror | dṛśyamāna:seen | nagarī:city)
- తుల్యం (tulyaṃ)like
- నిజాన్తర్గతం (nijāntargataṃ)contained within oneself (nija:own | antargataṃ:contained within)
- పశ్యన్ (paśyan)seeing
- ఆత్మని (ātmani)in the self
- మాయయా (māyayā)by illusion
- బహిరివ (bahiriva)as though outside (bahis:outside | iva:as though)
- ఉద్భూతం (udbhūtaṃ)produced
- యథా (yathā)as
- నిద్రయా (nidrayā)by sleep
- యః (yaḥ)he who
- సాక్షాత్కురుతే (sākṣātkurute)realizes
- ప్రబోధసమయే (prabodhasamaye)at the time of realization (prabodha:realization | samaye:at the time)
- స్వాత్మానమేవ (svātmānameva)his own self alone (sva:own | ātmānam:self | eva:alone)
- అద్వయం (advayaṃ)non-dual
- తస్మై (tasmai)to him
- శ్రీగురుమూర్తయే (śrīgurumūrtaye)to the divine teacher (śrī:divine | guru:teacher | mūrtaye:to the form)
- నమ (nama)prostration
- ఇదం (idaṃ)this
- శ్రీదక్షిణామూర్తయే (śrīdakṣiṇāmūrtaye)to Sri Dakshinamurti (śrī:Sri | dakṣiṇa:southern | mūrtaye:to the form)
మాయాకల్పిత దేశకాలకలనా వైచిత్ర్యచిత్రీకృతమ్ ।
మాయావీవ విజృమ్భయత్యపి మహాయోగీవ యః స్వేచ్ఛయా
తస్మై శ్రీగురుమూర్తయే నమ ఇదం శ్రీ దక్షిణామూర్తయే ॥ 2 ॥
- బీజస్య (bījasya)of the seed
- అన్తర (antara)inside
- ఇవ (iva)like
- అఙ్కురః (aṅkuraḥ)sprout
- జగత్ (jagat)world
- ఇదం (idaṃ)this
- ప్ర (pra)forth
- నిర్వికల్పం (nirvikalpaṃ)undifferentiated
- పునః (punaḥ)again
- మాయా (māyā)illusion
- కల్పిత (kalpita)imagined
- దేశ (deśa)space
- కాల (kāla)time
- కలనా (kalanā)calculation
- వైచిత్ర్య (vaicitrya)variety
- చిత్రీకృతమ్ (citrīkṛtam)made varied
- మాయావీ (māyāvī)illusionist
- ఇవ (iva)like
- విజృమ్భయతి (vijṛmbhayati)manifests
- అపి (api)also
- మహాయోగీ (mahāyogī)great yogi (mahā:great | yogī:yogi)
- ఇవ (iva)like
- యః (yaḥ)who
- స్వేచ్ఛయా (svecchayā)by own will (sva:own | icchayā:by will)
- తస్మై (tasmai)to him
- శ్రీగురుమూర్తయే (śrīgurumūrtaye)to the divine teacher (śrī:divine | guru:teacher | mūrtaye:to the form)
- నమ (nama)salutation
- ఇదం (idaṃ)this
- శ్రీదక్షిణామూర్తయే (śrīdakṣiṇāmūrtaye)to Sri Dakshinamurti (śrī:Sri | dakṣiṇa:southern | mūrtaye:to the form)
సాక్షాత్తత్త్వమసీతి వేదవచసా యో బోధయత్యాశ్రితాన్ ।
యత్సాక్షాత్కరణాద్భవేన్న పునరావృత్తిర్భవామ్భోనిధౌ
తస్మై శ్రీగురుమూర్తయే నమ ఇదం శ్రీ దక్షిణామూర్తయే ॥ 3 ॥
- యస్య (yasya)whose
- ఏవ (eva)indeed
- స్ఫురణం (sphuraṇam)manifestation
- సదాత్మకమ్ (sadātmakam)of the nature of reality (sat:reality | ātmakam:of the nature)
- అసత్కల్పార్థకమ్ (asatkalpārthakam)appearing as unreal objects (asat:unreal | kalpa:appearing as | arthakam:objects)
- భాసతే (bhāsate)shines
- సాక్షాత్ (sākṣāt)directly
- తత్త్వమసి (tat-tvam-asi)That Thou Art (tat:that | tvam:thou | asi:art)
- ఇతి (iti)thus
- వేదవచసా (veda-vacasā)by the Vedic commandment (veda:Vedic | vacasā:by the commandment)
- యః (yaḥ)who
- బోధయతి (bodhayati)enlightens
- ఆశ్రితాన్ (āśritān)those who have surrendered
- యత్ (yat)which
- సాక్షాత్కరణాత్ (sākṣātkaraṇāt)by direct realization (sākṣāt:direct | karaṇāt:by realization)
- భవేత్ (bhavet)there is
- న (na)no
- పునః (punaḥ)again
- ఆవృత్తిః (āvṛttiḥ)return
- భవామ్భోనిధౌ (bhavāmbhonidhau)to the ocean of existence (bhava:existence | ambho:ocean | nidhau:to)
- తస్మై (tasmai)to Him
- శ్రీగురుమూర్తయే (śrī-gurumūrtaye)to the divine teacher (śrī:divine | guru:teacher | mūrtaye:to)
- నమ (nama)prostration
- ఇదం (idaṃ)this
- శ్రీదక్షిణామూర్తయే (śrī-dakṣiṇāmūrtaye)to Sri Dakshinamurty (śrī:Sri | dakṣiṇa:Dakshina | mūrtaye:to)
జ్ఞానం యస్య తు చక్షురాదికరణ ద్వారా బహిః స్పన్దతే ।
జానామీతి తమేవ భాన్తమనుభాత్యేతత్సమస్తం జగత్
తస్మై శ్రీ గురుమూర్తయే నమ ఇదం శ్రీ దక్షిణామూర్తయే ॥ 4 ॥
- నానాచ్ఛిద్ర (nānācchidra)many holes (nānā:many | chidra:holes)
- ఘటోదర (ghaṭodara)inside a pot (ghaṭa:pot | udara:inside)
- స్థిత (sthita)situated
- మహా (mahā)great
- దీపప్రభా (dīpaprabhā)lamp's light (dīpa:lamp | prabhā:light)
- భాస్వరం (bhāsvaraṃ)shining
- జ్ఞానం (jñānaṃ)knowledge
- యస్య (yasya)whose
- తు (tu)but
- చక్షురాదికరణద్వారా (cakṣurādikaraṇadvārā)through eyes and other senses (cakṣus:eyes | ādi:and others | karaṇa:senses | dvārā:through)
- బహిః (bahiḥ)outside
- స్పన్దతే (spandate)vibrates
- జానామి (jānāmi)I know
- ఇతి (iti)thus
- తమ్ (tam)him
- ఏవ (eva)indeed
- భాన్తమ్ (bhāntam)shining
- అనుభాతి (anubhāti)shines after
- ఏతత్ (etat)this
- సమస్తం (samastaṃ)entire
- జగత్ (jagat)world
- తస్మై (tasmai)to him
- శ్రీగురుమూర్తయే (śrīgurumūrtaye)to the divine teacher (śrī:divine | guru:teacher | mūrti:form | ye:to)
- నమ (nama)salutation
- ఇదం (idaṃ)this
- శ్రీదక్షిణామూర్తయే (śrīdakṣiṇāmūrtaye)to Sri Dakshinamurthy (śrī:Sri | dakṣiṇa:southern | mūrti:form | ye:to)
స్త్రీ బాలాన్ధ జడోపమాస్త్వహమితి భ్రాన్తాభృశం వాదినః ।
మాయాశక్తి విలాసకల్పిత మహావ్యామోహ సంహారిణే
తస్మై శ్రీ గురుమూర్తయే నమ ఇదం శ్రీ దక్షిణామూర్తయే ॥ 5 ॥
- దేహం (dehaṃ)body
- ప్రాణమ్ (prāṇam)life force
- అపి (api)also
- ఇన్ద్రియాణి (indriyāṇi)senses
- అపి (api)also
- చలాం (calāṃ)changing
- బుద్ధిం (buddhiṃ)intellect
- చ (ca)and
- శూన్యం (śūnyaṃ)void
- విదుః (viduḥ)consider
- స్త్రీబాలాన్ధజడోపమాః (strībālāndhajaḍopamāḥ)like women, children, blind, dull (strī:woman | bāla:child | andha:blind | jaḍa:dull | upamāḥ:like)
- తు (tu)but
- అహమ్ (aham)I
- ఇతి (iti)thus
- భ్రాన్తాః (bhrāntāḥ)deluded
- భృశం (bhṛśam)greatly
- వాదినః (vādinaḥ)speakers
- మాయాశక్తి (māyāśakti)power of illusion (māyā:illusion | śakti:power)
- విలాస (vilāsa)play
- కల్పిత (kalpita)created
- మహా (mahā)great
- వ్యామోహ (vyāmoha)delusion
- సంహారిణే (saṃhāriṇe)remover
- తస్మై (tasmai)to him
- శ్రీగురుమూర్తయే (śrīgurumūrtaye)to the divine teacher (śrī:divine | guru:teacher | mūrti:form)
- నమ (nama)salutation
- ఇదం (idaṃ)this
- శ్రీదక్షిణామూర్తయే (śrīdakṣiṇāmūrtaye)to Sri Dakshinamurthy (śrī:divine | dakṣiṇa:south | mūrti:form)
సన్మాత్రః కరణోపసంహరణతో యోఽభూత్సుషుప్తః పుమాన్ ।
ప్రాగస్వాప్సమితి ప్రబోధసమయే యః ప్రత్యభిజ్ఞాయతే
తస్మై శ్రీ గురుమూర్తయే నమ ఇదం శ్రీ దక్షిణామూర్తయే ॥ 6 ॥
- రాహుగ్రస్తదివాకరేన్దుసదృశః (rāhugrastadivākarendusadṛśaḥ)like the sun and moon eclipsed (rāhu:Rahu | grasta:eclipsed | divākara:sun | indu:moon | sadṛśaḥ:like)
- మాయాసమాచ్ఛాదనాత్ (māyāsamācchādanāt)due to maya's covering (māyā:maya | samācchādanāt:due to covering)
- సన్మాత్రః (sanmātraḥ)pure existence (sat:existence | mātraḥ:only)
- కరణోపసంహరణతః (karaṇopasaṃharaṇataḥ)by withdrawing the senses (karaṇa:senses | upasaṃharaṇataḥ:by withdrawing)
- యః (yaḥ)who
- అభూత్ (abhūt)became
- సుషుప్తః (suṣuptaḥ)deep sleep
- పుమాన్ (pumān)man
- ప్రాక్ (prāk)before
- అస్వాప్సమ్ (asvāpsam)I slept
- ఇతి (iti)thus
- ప్రబోధసమయే (prabodhasamaye)at the time of awakening (prabodha:awakening | samaye:at the time)
- యః (yaḥ)who
- ప్రత్యభిజ్ఞాయతే (pratyabhijñāyate)is recognized
- తస్మై (tasmai)to him
- శ్రీగురుమూర్తయే (śrīgurumūrtaye)to the divine teacher (śrī:divine | guru:teacher | mūrtaye:to the form)
- నమ (nama)salutation
- ఇదం (idaṃ)this
- శ్రీదక్షిణామూర్తయే (śrīdakṣiṇāmūrtaye)to Sri Dakshinamurthy (śrī:Sri | dakṣiṇa:south | mūrtaye:to the form)
వ్యావృత్తా-స్వనువర్తమాన-మహమిత్యన్తః స్ఫురన్తం సదా ।
స్వాత్మానం ప్రకటీకరోతి భజతాం యో ముద్రయా భద్రయా
తస్మై శ్రీ గురుమూర్తయే నమ ఇదం శ్రీ దక్షిణామూర్తయే ॥ 7 ॥
- బాల్యాదిషు (bālyādiṣu)in childhood and others (bālya:childhood | ādiṣu:and others)
- అపి (api)even
- జాగ్రదాదిషు (jāgradādiṣu)in waking and others (jāgrat:waking | ādiṣu:and others)
- తథా (tathā)similarly
- సర్వాస్వవస్థాస్వపి (sarvāsvavasthāsvapi)in all states even (sarvāsu:in all | avasthāsu:states | api:even)
- వ్యావృత్తాసు (vyāvṛttāsu)in the distinct
- అనువర్తమానమ్ (anuvartamānam)continuing
- అహమ్ (aham)I
- ఇతి (iti)thus
- అన్తః (antaḥ)within
- స్ఫురన్తమ్ (sphurantaṃ)shining
- సదా (sadā)always
- స్వాత్మానమ్ (svātmānam)own Self
- ప్రకటీకరోతి (prakaṭīkaroti)reveals
- భజతామ్ (bhajatām)to the devotees
- యః (yaḥ)who
- ముద్రయా (mudrayā)by the sign
- భద్రయా (bhadrayā)auspicious
- తస్మై (tasmai)to Him
- శ్రీగురుమూర్తయే (śrīgurumūrtaye)to the divine teacher (śrī:divine | guru:teacher | mūrtaye:to the form)
- నమ (nama)prostration
- ఇదం (idaṃ)this
- శ్రీదక్షిణామూర్తయే (śrīdakṣiṇāmūrtaye)to Sri Dakshinamurthy (śrī:divine | dakṣiṇa:south | mūrtaye:to the form)
శిష్యాచార్యతయా తథైవ పితృ పుత్రాద్యాత్మనా భేదతః ।
స్వప్నే జాగ్రతి వా య ఏష పురుషో మాయా పరిభ్రామితః
తస్మై శ్రీ గురుమూర్తయే నమ ఇదం శ్రీ దక్షిణామూర్తయే ॥ 8 ॥
- విశ్వం (viśvam)the world
- పశ్యతి (paśyati)sees
- కార్యకారణతయా (kāryakāraṇatayā)as cause and effect (kārya:effect | kāraṇa:cause | tayā:as)
- స్వస్వామిసంబన్ధతః (svasvāmi-saṃbandhataḥ)as possessor and possession (sva:own | svāmi:master | saṃbandhataḥ:in relation)
- శిష్యాచార్యతయా (śiṣyācāryatayā)as teacher and taught (śiṣya:student | ācārya:teacher | tayā:as)
- తథైవ (tathaiva)and also
- పితృపుత్రాద్యాత్మనా (pitṛputrādyātmanā)as father and son, etc. (pitṛ:father | putra:son | ādi:etc. | ātmanā:as)
- భేదతః (bhedataḥ)in diversity
- స్వప్నే (svapne)in dream
- జాగ్రతి (jāgrati)in waking
- వా (vā)or
- య (ya)who
- ఏష (eṣa)this
- పురుషః (puruṣaḥ)person
- మాయాపరిభ్రామితః (māyāparibhrāmitaḥ)deluded by illusion (māyā:illusion | paribhrāmitaḥ:deluded)
- తస్మై (tasmai)to him
- శ్రీగురుమూర్తయే (śrīgurumūrtaye)to the divine teacher (śrī:divine | guru:teacher | mūrtaye:to the form)
- నమ (nama)salutation
- ఇదం (idaṃ)this
- శ్రీదక్షిణామూర్తయే (śrīdakṣiṇāmūrtaye)to Sri Dakshinamurthy (śrī:Sri | dakṣiṇa:south | mūrtaye:to the form)
ఇత్యాభాతి చరాచరాత్మకమిదం యస్యైవ మూర్త్యష్టకమ్ ।
నాన్యత్కిఞ్చన విద్యతే విమృశతాం యస్మాత్పరస్మాద్విభోః
తస్మై శ్రీ గురుమూర్తయే నమ ఇదం శ్రీ దక్షిణామూర్తయే ॥ 9 ॥
- భూః (bhūḥ)Earth
- అమ్భాంసి (ambhāṃsi)Water
- అనలః (analaḥ)Fire
- అనిలః (anilaḥ)Air
- అమ్బరమ్ (ambaram)Ether
- అహర్నాథః (aharnāthaḥ)Sun
- హిమాంశుః (himāṃśuḥ)Moon
- పుమాన్ (pumān)Jiva
- ఇతి (iti)thus
- ఆభాతి (ābhāti)manifests
- చరాచరాత్మకమ్ (carācarātmakam)of movable and immovable (cara:movable | acara:immovable | ātmakam:nature of)
- ఇదం (idaṃ)this
- యస్మై (yasmai)to whom
- ఏవ (eva)indeed
- మూర్త్యష్టకమ్ (mūrtyaṣṭakam)eight-fold forms (mūrti:form | aṣṭakam:eight-fold)
- న (na)not
- అన్యత్ (anyat)other
- కిఞ్చన (kiñcana)anything
- విద్యతే (vidyate)exists
- విమృశతామ్ (vimṛśatām)to those who reflect
- యస్మాత్ (yasmāt)from which
- పరస్మాత్ (parasmāt)supreme
- విభోః (vibhoḥ)all-pervading lord
- తస్మై (tasmai)to him
- శ్రీగురుమూర్తయే (śrīgurumūrtaye)to the divine teacher (śrī:divine | guru:teacher | mūrti:form)
- నమ (nama)prostration
- ఇదం (idaṃ)this
- శ్రీదక్షిణామూర్తయే (śrīdakṣiṇāmūrtaye)to Sri Dakshinamurthy (śrī:divine | dakṣiṇa:south | mūrti:form)
తేనాస్య శ్రవణాత్తదర్థ మననాద్ధ్యానాచ్చ సఙ్కీర్తనాత్ ।
సర్వాత్మత్వ మహావిభూతిసహితం స్యాదీశ్వరత్వం స్వతః
సిద్ధ్యేత్తత్పునరష్టధా పరిణతం చైశ్వర్య-మవ్యాహతమ్ ॥ 10 ॥
- సర్వాత్మత్వమ్ (sarvātmatvam)all-Self-hood (sarva:all | ātmatvam:Self-hood)
- ఇతి (iti)thus
- స్ఫుటీకృతమ్ (sphuṭīkṛtam)explained
- ఇదం (idaṃ)this
- యస్మాత్ (yasmād)because
- అముష్మిన్ (amuṣmin)in this
- స్తవే (stave)hymn
- తేన (tena)by that
- అస్య (asya)of this
- శ్రవణాత్ (śravaṇāt)by hearing
- తదర్థ (tadartha)its meaning (tad:its | artha:meaning)
- మననాత్ (mananād)by reflecting
- ధ్యానాత్ (dhyānād)by meditating
- చ (ca)and
- సఙ్కీర్తనాత్ (saṅkīrtanāt)by reciting
- సర్వాత్మత్వమహావిభూతిసహితమ్ (sarvātmatva-mahā-vibhūti-sahitam)endued with great glory (sarvātmatva:all-Self-hood | mahā:great | vibhūti:glory | sahitam:endued with)
- స్యాత్ (syāt)would be
- ఈశ్వరత్వం (īśvaratvaṃ)Godhood
- స్వతః (svataḥ)by oneself
- సిద్ధ్యేత్ (siddhyet)attain
- తత్ (tat)that
- పునః (punaḥ)again
- అష్టధా (aṣṭadhā)eight-fold
- పరిణతమ్ (pariṇatam)transformed
- చ (ca)and
- ఐశ్వర్యమ్ (aiśvaryam)powers of Godhood
- అవ్యాహతమ్ (avyāhatam)unobstructed
