সমাস পহিলা : সিদ্ধাংতনিৰূপণ ॥ শ্ৰীৰামসমৰ্থ ॥
সমাস দুসৰা : চত্ৱাৰদেৱনিৰূপণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
সমাস তিসৰা : শিকৱণ নিৰূপণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
সমাস চৱথা : সাৰৱিৱেকনিৰূপণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
সমাস পাংচৱা : ৰাজকাৰণ নিৰূপণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
সমাস সহাৱা : মহংত লক্ষণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
সমাস সাতৱা : চংচল় নদীঈ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
সমাস আঠৱা : অংতৰাত্মাৱিৱৰণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
সমাস নৱাৱা : উপদেশ নিৰূপণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
সমাস দহাৱা : নিস্পৃহ ৱৰ্তণূক ॥ শ্ৰীৰাম ॥
সমাস পহিলা : সিদ্ধাংতনিৰূপণ ॥ শ্ৰীৰামসমৰ্থ ॥
আকাশাপাসূন ৱাযো হোতো । হা তোং প্ৰত্যযে যেতো ।
ৱাযোপাসূন অগ্নী জো তো । সাৱধ ঐকা ॥ ১ ॥
ৱাযোপাসূন অগ্নী জো তো । সাৱধ ঐকা ॥ ১ ॥
ৱাযোচী কঠীণ ঘিসণী । তেথেং নিৰ্মাণ জালা ৱন্হী ।
মংদ ৱাযো সীতল় পাণী । তেথুনি জালেং ॥ ২ ॥
মংদ ৱাযো সীতল় পাণী । তেথুনি জালেং ॥ ২ ॥
আপাপাসূন জালী পৃথ্ৱী । তে নানা বীজৰূপ জাণাৱী ।
বীজাপাসূন উত্পত্তি ৱ্হাৱী । হা স্ৱভাৱচি আহে ॥ ৩ ॥
বীজাপাসূন উত্পত্তি ৱ্হাৱী । হা স্ৱভাৱচি আহে ॥ ৩ ॥
মুল়ীং সৃষ্টী কল্পনেচী । কল্পনা আহে মুল়ীংচী ।
জযেপাসূন দেৱত্ৰযাচী । কাযা জালী ॥ ৪ ॥
জযেপাসূন দেৱত্ৰযাচী । কাযা জালী ॥ ৪ ॥
নিশ্চল়ামধেং চংচল় । তে চি কল্পনা কেৱল় ।
অষ্টধা প্ৰকৃতীচেং মূল় । কল্পনাৰূপ ॥ ৫ ॥
অষ্টধা প্ৰকৃতীচেং মূল় । কল্পনাৰূপ ॥ ৫ ॥
কল্পনা তেচি অষ্টধা প্ৰকৃতি । অষ্টধা তেচি কল্পনামুৰ্তী ।
মুল়াগ্ৰাপাসূন উত্পত্তি । অষ্টধা জাণাৱী ॥ ৬ ॥
মুল়াগ্ৰাপাসূন উত্পত্তি । অষ্টধা জাণাৱী ॥ ৬ ॥
পাংচ ভূতেং তীন গুণ । আঠ জালীং দোনী মিল়োন ।
ম্হণৌনি অষ্টধা প্ৰকৃতি জাণ । বোলিজেতে ॥ ৭ ॥
ম্হণৌনি অষ্টধা প্ৰকৃতি জাণ । বোলিজেতে ॥ ৭ ॥
মুল়ীং কল্পনাৰূপ জালী । পুঢেং তেচি ফাপাৱলী ।
কেৱল় জডত্ৱাস আলী । সৃষ্টিৰূপেং ॥ ৮ ॥
কেৱল় জডত্ৱাস আলী । সৃষ্টিৰূপেং ॥ ৮ ॥
মুল়ীং জালী তে মূল়মাযা । ত্ৰিগুণ জালে তে গুণমাযা ।
জডত্ৱ পাৱলী তে অৱিদ্যা মাযা । সৃষ্টিৰূপেং ॥ ৯ ॥
জডত্ৱ পাৱলী তে অৱিদ্যা মাযা । সৃষ্টিৰূপেং ॥ ৯ ॥
পুঢেং চ্যাৰী খাণী জাল্যা । চ্যাৰী ৱাণী ৱিস্তাৰল্যা ।
নানা যোনী প্ৰগটল্যা । নানা ৱেক্তী ॥ ১০ ॥
নানা যোনী প্ৰগটল্যা । নানা ৱেক্তী ॥ ১০ ॥
ঐসী জালী উভাৰণী । আতাং ঐকা সংৱ্হাৰণী ।
মাগীল দশকীং ৱিশদ কৰূনি । বোলিলেং অসে ॥ ১১ ॥
মাগীল দশকীং ৱিশদ কৰূনি । বোলিলেং অসে ॥ ১১ ॥
পৰংতু আতাং সংকল়িত । বোলিজেল সংৱ্হাৰসংকেত ।
শ্ৰোতে ৱক্তে যেথেং চিত্ত । দেঊন ঐকা ॥ ১২ ॥
শ্ৰোতে ৱক্তে যেথেং চিত্ত । দেঊন ঐকা ॥ ১২ ॥
শত ৱৰুষেং অনাৱৃষ্টি । তেথেং আটেল জীৱসৃষ্টি ।
ঐশা কল্পাংতাচ্যা গোষ্টী । শাস্ত্ৰীং নিৰোপিল্যা ॥ ১৩ ॥
ঐশা কল্পাংতাচ্যা গোষ্টী । শাস্ত্ৰীং নিৰোপিল্যা ॥ ১৩ ॥
বাৰাকল়ীং তপে সূৰ্য । তেণেং পৃথ্ৱীচী ৰক্শা হোযে ।
মগ তে ৰক্শা ৱিৰোন জাযে । জল়াংতৰীং ॥ ১৪ ॥
মগ তে ৰক্শা ৱিৰোন জাযে । জল়াংতৰীং ॥ ১৪ ॥
তেং জল় শোষী ৱৈশ্ৱানৰু । ৱন্হী ঝডপী সমীৰু ।
সমীৰ ৱিতুল়ে নিৰাকাৰু । জৈসেং তৈসেং ॥ ১৫ ॥
সমীৰ ৱিতুল়ে নিৰাকাৰু । জৈসেং তৈসেং ॥ ১৫ ॥
ঐসী সৃষ্টিসংহাৰণী জালী । মাগাং ৱিস্তাৰেং বোলিলী ।
মাযানিৰাসেং উৰলী । স্ৱৰূপস্থিতি ॥ ১৬ ॥
মাযানিৰাসেং উৰলী । স্ৱৰূপস্থিতি ॥ ১৬ ॥
তেথেং জীৱশিৱ পিংডব্ৰহ্মাংড । অটোন গেলেং থোতাংড ।
মাযেঅৱিদ্যেচেং বংড । ৱিতল়োন গেলেং ॥ ১৭ ॥
মাযেঅৱিদ্যেচেং বংড । ৱিতল়োন গেলেং ॥ ১৭ ॥
ৱিৱেকেংচি বোলিলা ক্শযে । ম্হণোনি ৱিৱেকপ্ৰল়যে ।
ৱিৱেকী জাণতী কাযে । মূৰ্খাস কল়ে ॥ ১৮ ॥
ৱিৱেকী জাণতী কাযে । মূৰ্খাস কল়ে ॥ ১৮ ॥
সৃষ্টি শোধিতাং সকল় । যেক চংচল় যেক নিশ্চল় ।
চংচল়াস কৰ্তা চংচল় । চংচল়ৰূপী ১৯ ॥
চংচল়াস কৰ্তা চংচল় । চংচল়ৰূপী ১৯ ॥
জো সকল় শৰীৰীং ৱৰ্তে । সকল কৰ্তুত্ৱাস প্ৰৱৰ্তে ।
কৰূন অকৰ্তা হা ৱৰ্তে । শব্দ জযা ॥ ২০ ॥
কৰূন অকৰ্তা হা ৱৰ্তে । শব্দ জযা ॥ ২০ ॥
ৰাৱ ৰংক ব্ৰহ্মাদিক । সকল়াংমধেং ৱৰ্তে যেক ।
নানা শৰীৰেং চাল়ক । ইংদ্ৰিযেংদ্ৱাৰেং ॥ ২১ ॥
নানা শৰীৰেং চাল়ক । ইংদ্ৰিযেংদ্ৱাৰেং ॥ ২১ ॥
ত্যাস পৰমাত্মা বোলতী । সকল় কৰ্তা ঐসেং জাণতী ।
পৰি তো নাসেল প্ৰচিতী । ৱিৱেকেং পাহাৱী ॥ ২২ ॥
পৰি তো নাসেল প্ৰচিতী । ৱিৱেকেং পাহাৱী ॥ ২২ ॥
জো স্ৱানামধেং গুৰুগুৰিতো । জো সূকৰাংমধেং কুৰুকুৰিতো ।
গাঢৱীং ভৰোন ভুংকতো । আটাহাস্যেং ॥ ২৩ ॥
গাঢৱীং ভৰোন ভুংকতো । আটাহাস্যেং ॥ ২৩ ॥
লোক নানা দেহ দেখতী । ৱিৱেকী দেহাংত পাহাতী ।
পংডিত সমদৰ্শনেং ঘেতী । যেণেং প্ৰকাৰেং ॥ ২৪ ॥
পংডিত সমদৰ্শনেং ঘেতী । যেণেং প্ৰকাৰেং ॥ ২৪ ॥
॥ শ্লোক ॥
ৱিদ্যাৱিনযসংপন্নে ব্ৰাহ্মণে গৱি হস্তিনি ।
শুনি চৈৱ শ্ৱপাকে চ পংডিতাঃ সমদৰ্শিনঃ ॥
শুনি চৈৱ শ্ৱপাকে চ পংডিতাঃ সমদৰ্শিনঃ ॥
দেহ পাহাতাং ৱেগল়ালে । পৰংতু অংতৰ যেকচি জালেং ।
প্ৰাণীমাত্ৰ দেখিলেং । যেকাংতৰেং ॥ ২৫ ॥
প্ৰাণীমাত্ৰ দেখিলেং । যেকাংতৰেং ॥ ২৫ ॥
অনেক প্ৰাণী নিৰ্মাণ হোতী । পৰী যেকচি কল়া ৱৰ্ততী ।
তযে নাংৱ জগজ্জোতী । জাণতীকল়া ॥ ২৬ ॥
তযে নাংৱ জগজ্জোতী । জাণতীকল়া ॥ ২৬ ॥
শ্ৰোত্ৰীং নানা শব্দ জাণে । ত্ৱচেমধেং সীতোষ্ণ জাণে ।
চক্ষুমধেং পাহোং জাণে । নানা পদাৰ্থ ॥ ২৭ ॥
চক্ষুমধেং পাহোং জাণে । নানা পদাৰ্থ ॥ ২৭ ॥
ৰসনেমধেং ৰস জাণে । ঘ্ৰাণামধেং ৱাস তো জাণে ।
কৰ্মৈংদ্ৰিযামধেং জাণে । নানা ৱিষযস্ৱাদ ॥ ২৮ ॥
কৰ্মৈংদ্ৰিযামধেং জাণে । নানা ৱিষযস্ৱাদ ॥ ২৮ ॥
সূক্শ্ম ৰূপেং স্থূল় ৰক্শী । নানা সুখদুঃখেং পৰীক্শী ।
ত্যাস ম্হণতী অংতৰসাক্শী । অংতৰাত্মা ॥ ২৯ ॥
ত্যাস ম্হণতী অংতৰসাক্শী । অংতৰাত্মা ॥ ২৯ ॥
আত্মা অংতৰাত্মা ৱিশ্ৱাত্মা । চৈতন্য সৰ্ৱাত্মা সুক্শ্মাত্মা ।
জীৱাত্মা শিৱাত্মা পৰমাত্মা । দ্ৰষ্টা সাক্শী সত্তাৰূপ ॥ ৩০ ॥
জীৱাত্মা শিৱাত্মা পৰমাত্মা । দ্ৰষ্টা সাক্শী সত্তাৰূপ ॥ ৩০ ॥
ৱিকাৰামধীল ৱিকাৰী । অখংড নানা ৱিকাৰ কৰী ।
তযাস ৱস্তু ম্হণতী ভিকাৰী । পৰম হীন ॥ ৩১ ॥
তযাস ৱস্তু ম্হণতী ভিকাৰী । পৰম হীন ॥ ৩১ ॥
সৰ্ৱ যেকচি দিসতী । অৱঘা যেকংকাৰ কৰিতী ।
তে অৱঘী মাঈক স্থিতী । চংচল়ামধেং ॥ ৩২ ॥
তে অৱঘী মাঈক স্থিতী । চংচল়ামধেং ॥ ৩২ ॥
চংচল় মাযা তে মাঈক । নিশ্চল় পৰব্ৰহ্ম যেক ।
নিত্যানিত্যৱিৱেক । যাকাৰণে ॥ ৩৩ ॥
নিত্যানিত্যৱিৱেক । যাকাৰণে ॥ ৩৩ ॥
জাতো জীৱ তো প্ৰাণ । নেণে জীৱ তো অজ্ঞান ।
জন্মতো জীৱ তো জাণ । ৱাসনাত্মক ॥ ৩৪ ॥
জন্মতো জীৱ তো জাণ । ৱাসনাত্মক ॥ ৩৪ ॥
ঐক্য জীৱ তো ব্ৰহ্মাংশ । জেথেং পিংডব্ৰহ্মাংডনিৰাস ।
যেথেং সাংগিতলে ৱিশেষ । চত্ৱাৰ জীৱ ॥ ৩৫ ॥
যেথেং সাংগিতলে ৱিশেষ । চত্ৱাৰ জীৱ ॥ ৩৫ ॥
অসো হেং অৱঘেং চংচল় । চংচল় জাঈল সকল় ।
নিশ্চল় তেং নিশ্চল় । আদিঅংতীং ॥ ৩৬ ॥
নিশ্চল় তেং নিশ্চল় । আদিঅংতীং ॥ ৩৬ ॥
আদ্য মধ্য অৱসান । জে ৱস্তু সমসমান ।
নিৰ্ৱিকাৰী নিৰ্গুণ নিৰংজন । নিঃসংগ নিঃপ্ৰপংচ ॥ ৩৭ ॥
নিৰ্ৱিকাৰী নিৰ্গুণ নিৰংজন । নিঃসংগ নিঃপ্ৰপংচ ॥ ৩৭ ॥
উপাধীনিৰাসেং তত্ৱতা । জীৱশিৱাস ঐক্যতা ।
ৱিৱংচূন পাহোং জাতাং । উপাধি কৈংচী ॥ ৩৮ ॥
ৱিৱংচূন পাহোং জাতাং । উপাধি কৈংচী ॥ ৩৮ ॥
অসো জাণণেং তিতুকেং জ্ঞান । পৰংতু হোতেং ৱিজ্ঞান ।
মনেং ৱোল়খাৱেং উন্মন । কোণ্যা প্ৰকাৰেং ॥ ৩৯ ॥
মনেং ৱোল়খাৱেং উন্মন । কোণ্যা প্ৰকাৰেং ॥ ৩৯ ॥
ৱৃত্তিস ন কল়ে নিৱৃত্তি । গুণাস কৈংচী নিৰ্গুণপ্ৰাপ্তী ।
গুণাতীত সাধক সংতীং । ৱিৱেকেং কেলেং ॥ ৪০ ॥
গুণাতীত সাধক সংতীং । ৱিৱেকেং কেলেং ॥ ৪০ ॥
শ্ৰৱণাপৰীস মনন সাৰ । মননেং কল়ে সাৰাসাৰ ।
নিজধ্যাসেং সাক্শাত্কাৰ । নিঃসংগ ৱস্তু ॥ ৪১ ॥
নিজধ্যাসেং সাক্শাত্কাৰ । নিঃসংগ ৱস্তু ॥ ৪১ ॥
নিৰ্গুণীং জে অনন্যতা । তেচি মুক্তি সাযোজ্যতা ।
লক্শ্যাংশ ৱাচ্যাংশ আতাং । পুৰে জালা ॥ ৪২ ॥
লক্শ্যাংশ ৱাচ্যাংশ আতাং । পুৰে জালা ॥ ৪২ ॥
অলক্শীং ৰাহিলেং লক্শ । সিদ্ধাংতীং কৈংচা পূৰ্ৱপক্শ ।
অপ্ৰত্যক্শাস কৈংচেং প্ৰত্যক্শ । অসোন নাহীং ॥ ৪৩ ॥
অপ্ৰত্যক্শাস কৈংচেং প্ৰত্যক্শ । অসোন নাহীং ॥ ৪৩ ॥
অসোন মাঈক উপাধী । তেচি সহজসমাধী ।
শ্ৰৱণেং বল়াৱী বুদ্ধী । নিশ্চযাচী ॥ ৪৪ ॥
শ্ৰৱণেং বল়াৱী বুদ্ধী । নিশ্চযাচী ॥ ৪৪ ॥
ইতি শ্ৰীদাসবোধে গুৰুশিষ্যসংৱাদে সিদ্ধাংতনিৰূপণনাম সমাস পহিলা ॥
সমাস দুসৰা : চত্ৱাৰদেৱনিৰূপণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
যেক নিশ্চল় যেক চংচল় । চংচল়ীং গুংতলেং সকল় ।
নিশ্চল় তেং নিশ্চল় । জৈসেং তৈসেং ॥ ১ ॥
নিশ্চল় তেং নিশ্চল় । জৈসেং তৈসেং ॥ ১ ॥
পাহে নিশ্চল়াচা ৱিৱেক । ঐসা লক্শাংমধেং যেক ।
নিশ্চল়াঐসা নিশ্চযাত্মক । নিশ্চল়চি তো ॥ ২ ॥
নিশ্চল়াঐসা নিশ্চযাত্মক । নিশ্চল়চি তো ॥ ২ ॥
যা নিশ্চল়াচ্যা গোষ্টী সাংগতী । পুন্হাং চংচল়াকডে ধাংৱতী ।
চংচল়চক্ৰীং নিঘোন জাতী । ঐসে থোডে ॥ ৩ ॥
চংচল়চক্ৰীং নিঘোন জাতী । ঐসে থোডে ॥ ৩ ॥
চংচল়ীং চংচল় জন্মলেং । চংচল়াচি মধেং ৱাঢলেং ।
অৱঘেং চংচল়চি বিংবলেং । জন্মৱৰী ॥ ৪ ॥
অৱঘেং চংচল়চি বিংবলেং । জন্মৱৰী ॥ ৪ ॥
পৃথ্ৱী অৱঘী চংচল়াকডে । কৰণেং তিতুকেং চংচল়ীং ঘডে ।
চংচল় সাংডূন নিশ্চল়ীং পৱাডে । ঐসা কৈংচা ॥ ৫ ॥
চংচল় সাংডূন নিশ্চল়ীং পৱাডে । ঐসা কৈংচা ॥ ৫ ॥
চংচল় কাংহীং নিশ্চল়েনা । নিশ্চল় কদাপী চল়েনা ।
নিত্যানিত্যৱিৱেকেং জনা । উমজে কাংহীং ॥ ৬ ॥
নিত্যানিত্যৱিৱেকেং জনা । উমজে কাংহীং ॥ ৬ ॥
কাংহীং উমজলেং তৰী নুমজে । কাংহীং সমজলেং তৰী ন সমজে ।
কাংহীং বুঝে তৰী নিৰ্বুজে । কিংচিত মাত্ৰ ॥ ৭ ॥
কাংহীং বুঝে তৰী নিৰ্বুজে । কিংচিত মাত্ৰ ॥ ৭ ॥
সংদেহ অনুমান আণী ভ্ৰম । অৱঘা চংচল়ামধেং শ্ৰম ।
নিশ্চল়ীং কদা নাহীং ৱৰ্ম । সমজলেং পাহিজে ॥ ৮ ॥
নিশ্চল়ীং কদা নাহীং ৱৰ্ম । সমজলেং পাহিজে ॥ ৮ ॥
চংচল়াকৰী তিতুকী মাযা । মাঈক জালে ৱিলযা ।
লহান থোৰ ম্হণাৱযা । কাৰ্য নাহীং ॥ ৯ ॥
লহান থোৰ ম্হণাৱযা । কাৰ্য নাহীং ॥ ৯ ॥
সগট মাযা ৱিস্তাৰলী । অষ্টধা প্ৰকৃতি ফাংপাৱলী ।
চিত্ৰৱিচিত্ৰ ৱিকাৰলী । নানা ৰূপেং ॥ ১০ ॥
চিত্ৰৱিচিত্ৰ ৱিকাৰলী । নানা ৰূপেং ॥ ১০ ॥
নানা উত্পত্তী নানা ৱিকাৰ । নানা প্ৰাণী লাহান থোৰ ।
নানা পদাৰ্থ মকাৰ । নানা ৰূপেং ॥ ১১ ॥
নানা পদাৰ্থ মকাৰ । নানা ৰূপেং ॥ ১১ ॥
ৱিকাৰৱংত ৱিকাৰলেং । সূক্শ্ম জডত্ৱা আলেং ।
অমৰ্যাদ দিসোং লাগলেং । কাংহীংচাবাহীং ॥ ১২ ॥
অমৰ্যাদ দিসোং লাগলেং । কাংহীংচাবাহীং ॥ ১২ ॥
মগ নানা শৰীৰেং নিৰ্মাণ জালীং । নানা নামাভিধানেং ঠেৱিলীং ।
ভাষা পৰত্ৱেং কল়োং আলীং । কাহীং কাংহীং ॥ ১৩ ॥
ভাষা পৰত্ৱেং কল়োং আলীং । কাহীং কাংহীং ॥ ১৩ ॥
মগ নানা ৰীতি নানা দংডক । আচাৰ যেকাহূন যেক ।
ৱৰ্তোং লাগলে সকল় লোক । লোকাচাৰেং ॥ ১৪ ॥
ৱৰ্তোং লাগলে সকল় লোক । লোকাচাৰেং ॥ ১৪ ॥
অষ্টধা প্ৰকৃতীচীং শৰীৰেং । নিৰ্মাণ জালীং লাহানথোৰেং ।
পুঢেং আপুলাল্যা প্ৰকাৰেং । ৱৰ্তোং লাগতী ॥ ১৫ ॥
পুঢেং আপুলাল্যা প্ৰকাৰেং । ৱৰ্তোং লাগতী ॥ ১৫ ॥
নানা মত্তেং নিৰ্মাণ জালীং । নানা পাষাংডেং ৱাঢলীং ।
নানা প্ৰকাৰীচীং উঠিলীং ॥ নানা বংডেং ॥
নানা প্ৰকাৰীচীং উঠিলীং ॥ নানা বংডেং ॥
১৬ ॥ জৈসা প্ৰৱাহ পডিলা । তৈসাচ লোক চালিলা ।
কোণ ৱাৰীল কোণালা । যেক নাহীং ॥ ১৭ ॥
কোণ ৱাৰীল কোণালা । যেক নাহীং ॥ ১৭ ॥
পৃথ্ৱীচা জালা গল়াংঠা । যেকাহূন যেক মোঠা ।
কোণ খৰা কোণ খোটা । কোণ জাণে ॥ ১৮ ॥
কোণ খৰা কোণ খোটা । কোণ জাণে ॥ ১৮ ॥
আচাৰ বহুকাচেংত পডিলা । কিত্যেক পোটাসাঠীং বুডালা ।
অৱঘা ৱৰপংগচি জালা । সাভিমানেং ॥ ১৯ ॥
অৱঘা ৱৰপংগচি জালা । সাভিমানেং ॥ ১৯ ॥
দেৱ জালে উদংড । দেৱাংচেং মাংডলেং ভংড ।
ভূতাদেৱতাংচেং থোতাংড । যেকচি জালেং ॥ ২০ ॥
ভূতাদেৱতাংচেং থোতাংড । যেকচি জালেং ॥ ২০ ॥
মুখ্য দেৱ তো কল়েনা । কাশাস কাংহীংচ মিল়েনা ।
যেকাস যেক ৱল়েনা । অনাৱৰ ॥ ২১ ॥
যেকাস যেক ৱল়েনা । অনাৱৰ ॥ ২১ ॥
ঐসা নাসলা ৱিচাৰ । কোণ পাহাতো সাৰাসাৰ ।
কৈচা লহান কৈংচা থোৰ । কল়েচিনা ॥ ২২ ॥
কৈচা লহান কৈংচা থোৰ । কল়েচিনা ॥ ২২ ॥
শাস্ত্ৰাংচা বাজাৰ ভৰলা । দেৱাংচা গল্বলা জালা ।
লোক কামনেচ্যা ৱ্ৰতালা । ঝোংবোন পডতী ॥ ২৩ ॥
লোক কামনেচ্যা ৱ্ৰতালা । ঝোংবোন পডতী ॥ ২৩ ॥
ঐসেং অৱঘেং নাসলেং । সত্যাসত্য হাৰপলেং ।
অৱঘেং অনাযেক জালেং । চহূংকডে ॥ ২৪ ॥
অৱঘেং অনাযেক জালেং । চহূংকডে ॥ ২৪ ॥
মতামতাংচা গল্বলা । কোণী পুসেনা কোণালা ।
জো জে মতীং সাংপডলা । তযাস তেংচি থোৰ ॥ ২৫ ॥
জো জে মতীং সাংপডলা । তযাস তেংচি থোৰ ॥ ২৫ ॥
অসত্যাচা অভিমান । তেণেং পাৱিজে পতন ।
ম্হণোনিযাং জ্ঞাতে জন । সত্য শোধিতী ॥ ২৬ ॥
ম্হণোনিযাং জ্ঞাতে জন । সত্য শোধিতী ॥ ২৬ ॥
লোক ৱৰ্ততী সকল় । তেং জ্ঞাত্যাস কৰতল়ামল় ।
আতাং এইকা কেৱল় । ৱিৱেকী হো ॥ ২৭ ॥
আতাং এইকা কেৱল় । ৱিৱেকী হো ॥ ২৭ ॥
লোক কোণ্যা পংথেং জাতী । আণি কোণ্যা দেৱাস ভজতী ।
ঐসী হে ৰোকডী প্ৰচিতী । সাৱধ ঐকা ॥ ২৮ ॥
ঐসী হে ৰোকডী প্ৰচিতী । সাৱধ ঐকা ॥ ২৮ ॥
মৃত্তিকা ধাতু পাষাণাদিক । ঐসিযা প্ৰতিমা অনেক ।
বহুতেক লোকাংচা দংডক । প্ৰতিমাদেৱীং ॥ ২৯ ॥
বহুতেক লোকাংচা দংডক । প্ৰতিমাদেৱীং ॥ ২৯ ॥
নানা দেৱাংচে অৱতাৰ । চৰিত্ৰেং ঐকতী যেক নৰ ।
জপ ধ্যান নিৰংতৰ । কৰিতী পূজা ॥ ৩০ ॥
জপ ধ্যান নিৰংতৰ । কৰিতী পূজা ॥ ৩০ ॥
যেক সকল়াংচা অংতৰাত্মা । ৱিশ্ৱীং ৱৰ্তে জো ৱিশ্ৱাত্মা ।
দ্ৰষ্টা সাক্শী জ্ঞানাত্মা । মানিতী যেক ॥ ৩১ ॥
দ্ৰষ্টা সাক্শী জ্ঞানাত্মা । মানিতী যেক ॥ ৩১ ॥
যেক তে নিৰ্মল় নিশ্চল় । কদাপী নৱ্হেতি চংচল় ।
অনন্যভাৱেং কেৱল় । ৱস্তুচ তে ॥ ৩২ ॥
অনন্যভাৱেং কেৱল় । ৱস্তুচ তে ॥ ৩২ ॥
যেক নানা প্ৰতিমা । দুসৰা অৱতাৰমহিমা ।
তিসৰা তো অংতৰাত্মা । চৌথা তো নিৰ্ৱিকাৰী ॥ ৩৩ ॥
তিসৰা তো অংতৰাত্মা । চৌথা তো নিৰ্ৱিকাৰী ॥ ৩৩ ॥
ঐসে হে চত্ৱাৰ দেৱ । সৃষ্টীমধীল স্ৱভাৱ ।
যাৱেগল়া অংতৰ্ভাৱ । কোঠেংচি নাহীং ॥ ৩৪ ॥
যাৱেগল়া অংতৰ্ভাৱ । কোঠেংচি নাহীং ॥ ৩৪ ॥
অৱঘেং যেকচি মানিতী । তে সাক্শ দেৱ জাণতী ।
পৰংতু অষ্টধা প্ৰকৃতি । ৱোল়খিলী পাহিজে ॥ ৩৫ ॥
পৰংতু অষ্টধা প্ৰকৃতি । ৱোল়খিলী পাহিজে ॥ ৩৫ ॥
প্ৰকৃতীমধীল দেৱ । তো প্ৰকৃতীচা স্ৱভাৱ ।
ভাৱাতীত মাহানভাৱ । ৱিৱেকেং জাণাৱা ॥ ৩৬ ॥
ভাৱাতীত মাহানভাৱ । ৱিৱেকেং জাণাৱা ॥ ৩৬ ॥
জো নিৰ্মল়াস ধ্যাঈল । তো নিৰ্মল়চি হোঈল ।
জো জযাস ভজেল । তো তদ্ৰূপ জাণাৱা ॥ ৩৭ ॥
জো জযাস ভজেল । তো তদ্ৰূপ জাণাৱা ॥ ৩৭ ॥
ক্শীৰ নীৰ নিৱডিতী । তে ৰাজহংস বোলিজেতী ।
সাৰাসাৰ জাণতী । তে মাহানভাৱ ॥ ৩৮ ॥
সাৰাসাৰ জাণতী । তে মাহানভাৱ ॥ ৩৮ ॥
অৰে জো চংচল়াস ধ্যাঈল । তো সহজচি চল়েল ।
জো নিশ্চল়াস ভজেল । তো নিশ্চল়চি ॥ ৩৯ ॥
জো নিশ্চল়াস ভজেল । তো নিশ্চল়চি ॥ ৩৯ ॥
প্ৰকৃতীসাৰিখেং চালাৱেং । পৰী অংতৰীং শাশ্ৱত ৱোল়খাৱেং ।
সত্য হোঊন ৱৰ্তাৱেং । লোকাংঐসেং ॥ ৪০ ॥
সত্য হোঊন ৱৰ্তাৱেং । লোকাংঐসেং ॥ ৪০ ॥
ইতি শ্ৰীদাসবোধে গুৰুশিষ্যসংৱাদে চত্ৱাৰদেৱনিৰূপণনাম সমাস দুসৰা ॥
সমাস তিসৰা : শিকৱণ নিৰূপণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
বহুতাং জন্মাংচা সেৱট । নৰদেহ সাংপডে অৱচট ।
যেথেং ৱৰ্তাৱেং চোখট । নিতিন্যাযেং ॥ ১ ॥
যেথেং ৱৰ্তাৱেং চোখট । নিতিন্যাযেং ॥ ১ ॥
প্ৰপংচ কৰাৱা নেমক । পাহাৱা পৰমাৰ্থৱিৱেক ।
জেণেংকৰিতাং উভয লোক । সংতুষ্ট হোতী ॥ ২ ॥
জেণেংকৰিতাং উভয লোক । সংতুষ্ট হোতী ॥ ২ ॥
শত ৱৰুষেং ৱয নেমিলেং । ত্যাংত বাল়পণ নেণতাং গেলেং ।
তাৰুণ্য অৱঘেং ৱেচলেং । ৱিষযাংকডে ॥ ৩ ॥
তাৰুণ্য অৱঘেং ৱেচলেং । ৱিষযাংকডে ॥ ৩ ॥
ৱৃদ্ধপণীং নানা ৰোগ । ভোগণেং লাগে কৰ্মভোগ ।
আতাং ভগৱংতাচা যোগ । কোণে ৱেল়ে ॥ ৪ ॥
আতাং ভগৱংতাচা যোগ । কোণে ৱেল়ে ॥ ৪ ॥
ৰাজিক দেৱিক উদেগ চিংতা । অন্ন ৱস্ত্ৰ দেহমমতা ।
নানা প্ৰসংগেং অৱচিতা । জন্ম গেলা ॥ ৫ ॥
নানা প্ৰসংগেং অৱচিতা । জন্ম গেলা ॥ ৫ ॥
লোক মৰমৰোং জাতী । ৱডিলেং গেলীং হে প্ৰচিতী ।
জাণত জাণত নিশ্চিতী । কাযে মানিলেং ॥ ৬ ॥
জাণত জাণত নিশ্চিতী । কাযে মানিলেং ॥ ৬ ॥
অগ্ন গৃহাসী লাগলা । আণি সাৱকাস নিজেলা ।
তো কৈসা ম্হণাৱা ভলা । আত্মহত্যাৰা ॥ ৭ ॥
তো কৈসা ম্হণাৱা ভলা । আত্মহত্যাৰা ॥ ৭ ॥
পুণ্যমাৰ্গ অৱঘা বুডালা । পাপসংগ্ৰহ উদংড জালা ।
যেমযাতনেচা ঝোলা । কঠীণ আহে ॥ ৮ ॥
যেমযাতনেচা ঝোলা । কঠীণ আহে ॥ ৮ ॥
তৰী আতাং ঐসেং ন কৰাৱেং । বহুত ৱিৱেকেং ৱৰ্তাৱেং ॥
ইক লোক পৰত্ৰ সাধাৱেং । দোহীকডে ॥ ৯ ॥
আল়সাচেং ফল় ৰোকডেং । জাংভযা দেঊন নিদ্ৰা পডে ।
সুখ ম্হণৌন আৱডে । আল়সী লোকাং ॥ ১০ ॥
সুখ ম্হণৌন আৱডে । আল়সী লোকাং ॥ ১০ ॥
সাক্শেপ কৰিতাং কষ্টতী । পৰংতু পুঢেং সুৰৱাডতী ।
খাতী জেৱিতী সুখী হোতী । যেত্নেংকৰূনী ॥ ১১ ॥
খাতী জেৱিতী সুখী হোতী । যেত্নেংকৰূনী ॥ ১১ ॥
আল়স উদাস নাগৱণা । আল়স প্ৰেত্নবুডৱণা ।
আল়সেং কৰংটপণাচ্যা খুণা । প্ৰগট কৰিতী ॥ ১২ ॥
আল়সেং কৰংটপণাচ্যা খুণা । প্ৰগট কৰিতী ॥ ১২ ॥
ম্হণৌন আল়স নসাৱা । তৰীচ পাৱিজে ৱৈভৱা ।
অৰত্ৰীং পৰত্ৰীং জীৱা । সমাধান ॥ ১৩ ॥
অৰত্ৰীং পৰত্ৰীং জীৱা । সমাধান ॥ ১৩ ॥
প্ৰেত্ন কৰাৱা তো কোণ । হেংচি ঐকা নিৰূপণ ।
সাৱধ কৰূন অংতঃকৰণ । নিমিষ্য যেক ॥ ১৪ ॥
সাৱধ কৰূন অংতঃকৰণ । নিমিষ্য যেক ॥ ১৪ ॥
প্ৰাতঃকাল়ী উঠাৱেং । কাংহীং পাঠাংতৰ কৰাৱে ।
যেথানশক্তী আঠৱাৱেং সৰ্ৱোত্তমাসী ॥ ১৫ ॥
যেথানশক্তী আঠৱাৱেং সৰ্ৱোত্তমাসী ॥ ১৫ ॥
মগ দিশেকডে জাৱেং । জে কোণাসিচ নৱ্হে ঠাৱেং ।
শৌচ্য আচ্মন কৰাৱেং । নিৰ্মল় জল়েং ॥ ১৬ ॥
শৌচ্য আচ্মন কৰাৱেং । নিৰ্মল় জল়েং ॥ ১৬ ॥
মুখমাৰ্জন প্ৰাতঃস্নান । সংধ্যা তৰ্পণ দেৱতাৰ্চন ।
পুঢেং ৱৈশ্যদেৱৌপাসন । যেথাসাংগ ॥ ১৭ ॥
পুঢেং ৱৈশ্যদেৱৌপাসন । যেথাসাংগ ॥ ১৭ ॥
কাংহীং ফল়াহাৰ ঘ্যাৱ । মগ সংসাৰধাংদা কৰাৱা ।
সুশব্দেং ৰাজী ৰাখাৱা । সকল় লোক ॥ ১৮ ॥
সুশব্দেং ৰাজী ৰাখাৱা । সকল় লোক ॥ ১৮ ॥
জ্যা জ্যাচা জো ৱ্যাপাৰ । তেথেং অসাৱে খবৰ্দাৰ ।
দুশ্চিতপণেং তৰী পোৰ । ৱেঢা লাৱী ॥ ১৯ ॥
দুশ্চিতপণেং তৰী পোৰ । ৱেঢা লাৱী ॥ ১৯ ॥
চুকে ঠকে ৱিসৰে সাংডী । আঠৱণ জালিযাং চৰ্ফডী ।
দুশ্চিত আল়সাচী ৰকডী । প্ৰচিত পাহা ॥ ২০ ॥
দুশ্চিত আল়সাচী ৰকডী । প্ৰচিত পাহা ॥ ২০ ॥
যাকাৰণেং সাৱধান । যেকাগ্ৰ অসাৱেং মন ।
তৰী মগ জেৱিতাং ভোজন । গোড ৱাটে॥ ২১ ॥
তৰী মগ জেৱিতাং ভোজন । গোড ৱাটে॥ ২১ ॥
পুঢেং ভোজন জালিযাংৱৰী । কাংহীং ৱাচী চৰ্চা কৰী ।
যেকাংতীং জাঊন ৱিৱৰী । নানা গ্ৰংথ ॥ ২২ ॥
যেকাংতীং জাঊন ৱিৱৰী । নানা গ্ৰংথ ॥ ২২ ॥
তৰীচ প্ৰাণী শাহাণা হোতো । নাহীংতৰী মূৰ্খচি ৰাহাতো ।
লোক খাতী আপণ পাহাতো । দৈন্যৱাণা ॥ ২৩ ॥
লোক খাতী আপণ পাহাতো । দৈন্যৱাণা ॥ ২৩ ॥
ঐক সদেৱপণাচেং লক্শণ । ৰিকাম্যা জাঊং নেদী যেক ক্শণ ।
প্ৰপংচৱেৱসাযাচেং জ্ঞান । বৰেং পাহে ॥ ২৪ ॥
প্ৰপংচৱেৱসাযাচেং জ্ঞান । বৰেং পাহে ॥ ২৪ ॥
কাংহীং মেল়ৱী মগ জেৱী । গুংতল্যা লোকাংস উগৱী ।
শৰীৰ কাৰণীং লাৱী । কাংহীং তৰী ॥ ২৫ ॥
শৰীৰ কাৰণীং লাৱী । কাংহীং তৰী ॥ ২৫ ॥
কাংহীং ধৰ্মচৰ্চা পুৰাণ । হৰীকথা নিৰূপণ ।
ৱাযাং জঊং নেদী ক্শণ । দোহীংকডে ॥ ২৬ ॥
ৱাযাং জঊং নেদী ক্শণ । দোহীংকডে ॥ ২৬ ॥
ঐসা জো সৰ্ৱসাৱধ । ত্যাস কৈংচা অসেল খেদ ।
ৱিৱেকেং তুটলা সমংধ । দেহবুদ্ধীচা ॥ ২৭ ॥
ৱিৱেকেং তুটলা সমংধ । দেহবুদ্ধীচা ॥ ২৭ ॥
আহে তিতুকেং দেৱাচেং । ঐসেং ৱৰ্তণেং নিশ্চযাচেং ।
মূল় তুটেং উদ্ৱেগাচেং । যেণেং ৰীতীং ॥ ২৮ ॥
মূল় তুটেং উদ্ৱেগাচেং । যেণেং ৰীতীং ॥ ২৮ ॥
প্ৰপংচীং পাহিজে সুৱৰ্ণ । পৰমাৰ্থীং পংচিকৰ্ণ ।
মাহাৱাক্যাচেং ৱিৱৰণ । কৰিতাং সুটে ॥ ২৯ ॥
মাহাৱাক্যাচেং ৱিৱৰণ । কৰিতাং সুটে ॥ ২৯ ॥
কৰ্ম উপাসনা আণি জ্ঞান । যেণেং ৰাহে সমাধান ।
পৰমাৰ্থাচেং জেং সাধন । তেংচি ঐকত জাৱেং ॥ ৩০ ॥
পৰমাৰ্থাচেং জেং সাধন । তেংচি ঐকত জাৱেং ॥ ৩০ ॥
ইতি শ্ৰীদাসবোধে গুৰুশিষ্যসংৱাদে সিকৱণনিৰূপণনাম সমাস তীসৰা ॥
সমাস চৱথা : সাৰৱিৱেকনিৰূপণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
ব্ৰহ্ম ম্হণিজে নিৰাকাৰ । গগনাসাৰিখা ৱিচাৰ ।
ৱিকাৰ নাহীং নিৰ্ৱিকাৰ । তেংচি ব্ৰহ্ম ॥ ১ ॥
ৱিকাৰ নাহীং নিৰ্ৱিকাৰ । তেংচি ব্ৰহ্ম ॥ ১ ॥
ব্ৰহ্ম ম্হণিজে নিশ্চল় । অংতৰাত্মা তো চংচল় ।
দ্ৰষ্টা সাক্শী কেৱল় । বোলিজে তযা ॥ ২ ॥
দ্ৰষ্টা সাক্শী কেৱল় । বোলিজে তযা ॥ ২ ॥
তো অংতৰাত্মা ম্হণিজে দেৱ । ত্যাচা চংচল় স্ৱভাৱ ।
পাল়িতাহে সকল় জীৱ । অংতৰী ৱসোনী ॥ ৩ ॥
পাল়িতাহে সকল় জীৱ । অংতৰী ৱসোনী ॥ ৩ ॥
ত্যাৱেগল়ে জড পদাৰ্থ । তেণেংৱীণ দেহ ৱেৰ্থ ।
তেণেংচি কল়ে পৰমাৰ্থ । সকল় কাংহী ॥ ৪ ॥
তেণেংচি কল়ে পৰমাৰ্থ । সকল় কাংহী ॥ ৪ ॥
কৰ্মমাৰ্গ উপাসনা মাৰ্গ । জ্ঞানমাৰ্গ সিদ্ধাংতমাৰ্গ ।
প্ৰৱৃত্তিমাৰ্গ নিৱৃত্তিমাৰ্গ । দেৱচী চালৱী ॥ ৫ ॥
প্ৰৱৃত্তিমাৰ্গ নিৱৃত্তিমাৰ্গ । দেৱচী চালৱী ॥ ৫ ॥
চংচল়েৱিণ নিশ্চল় কল়েনা । চংচল় তৰী স্থিৰাৱেনা ।
ঐসেং হে ৱিচাৰ নানা । বৰে পাহা ॥ ৬ ॥
ঐসেং হে ৱিচাৰ নানা । বৰে পাহা ॥ ৬ ॥
চংচল়নিশ্চল়াচী সংধী । তেথেং ভাংবাৱতে বুদ্ধি ।
কৰ্মমাৰ্গাচে জে ৱিধী । তে মগ ঐলিকডে ॥ ৭ ॥
কৰ্মমাৰ্গাচে জে ৱিধী । তে মগ ঐলিকডে ॥ ৭ ॥
দেৱ যা সকল়াংচে মূল় । দেৱাস মূল় না ডাল় ।
পৰব্ৰহ্ম তেং নিশ্চল় । নিৰ্ৱিকাৰী ॥ ৮ ॥
পৰব্ৰহ্ম তেং নিশ্চল় । নিৰ্ৱিকাৰী ॥ ৮ ॥
নিৰ্ৱিকাৰী আণি ৱিকাৰী। যেক ম্হণেল তো ভিকাৰী ।
ৱিচাৰাচী হোতে ৱাৰী । দেখতদেখতাং ॥ ৯ ॥
ৱিচাৰাচী হোতে ৱাৰী । দেখতদেখতাং ॥ ৯ ॥
সকল় পৰমাৰ্থাস মূল় । পংচীকৰ্ণ মাহাৱাক্য কেৱল় ।
তেংচী কৰাৱেং প্ৰাংজল় । পুনঃপুন্হাং ॥ ১০ ॥
তেংচী কৰাৱেং প্ৰাংজল় । পুনঃপুন্হাং ॥ ১০ ॥
পহিলা দেহ স্থূল়কাযা । আঠৱা দেহ মূল়মাযা ।
অষ্ট দেহ নিৰ্শলিযাং । ৱিকাৰ কৈংচা ॥ ১১ ॥
অষ্ট দেহ নিৰ্শলিযাং । ৱিকাৰ কৈংচা ॥ ১১ ॥
যাকাৰণেং ৱিকাৰী । সাচাঐসী বাজীগৰী ।
যেক সমজে যেক খৰী । মানিতাহে ॥ ১২ ॥
যেক সমজে যেক খৰী । মানিতাহে ॥ ১২ ॥
উত্পত্তি স্থিতী সংৱ্হাৰ । যাৱেগল়া নিৰ্ৱিকাৰ ।
কল়াযাসাঠীং সাৰাসাৰ । ৱিচাৰ কেলা ॥ ১৩ ॥
কল়াযাসাঠীং সাৰাসাৰ । ৱিচাৰ কেলা ॥ ১৩ ॥
সাৰ অসাৰ দোনী যেক । তেথেং কৈংচা উৰলা ৱিৱেক ।
পৰিক্শা নেণতী তংক । পাপী কৰংটে ॥ ১৪ ॥
পৰিক্শা নেণতী তংক । পাপী কৰংটে ॥ ১৪ ॥
জো যেকচি ৱিস্তাৰলা । তো অংতৰাত্মা বোলিলা ।
নানা ৱিকাৰীং ৱিকাৰলা । নিৰ্ৱিকাৰী নৱ্হে ॥ ১৫ ॥
নানা ৱিকাৰীং ৱিকাৰলা । নিৰ্ৱিকাৰী নৱ্হে ॥ ১৫ ॥
ঐসেং প্ৰগটচি আহে । আপুল্যা প্ৰত্যযেং পাহে ।
কায ৰাহে কায ন ৰাহে । হেং কল়েনা ॥ ১৬ ॥
কায ৰাহে কায ন ৰাহে । হেং কল়েনা ॥ ১৬ ॥
জেং অখংড হোত জাতেং । জেং সৰ্ৱদা সংৱ্হাৰতেং ।
ৰোকডেং প্ৰচিতীস যেতেং । জনামধেং ॥ ১৭ ॥
ৰোকডেং প্ৰচিতীস যেতেং । জনামধেং ॥ ১৭ ॥
যেক ৰডে যেক চৰ্ফডী । যেকাংচী ধৰী নৰডী ।
যেকমেকাং ঝোংবতী বৰাডী । দুকল়্ল়লে জৈসে ॥ ১৮ ॥
যেকমেকাং ঝোংবতী বৰাডী । দুকল়্ল়লে জৈসে ॥ ১৮ ॥
নাহীং ন্যাৱে নাহিং নীতি । ঐসে হে লোক ৱৰ্ততী ।
আণি অৱঘেংচ সাৰ ম্হণতী । ৱিৱেকহীন ॥ ১৯ ॥
আণি অৱঘেংচ সাৰ ম্হণতী । ৱিৱেকহীন ॥ ১৯ ॥
ধোংডে সাংডূন সোনেং ঘ্যাৱেং । মাতী সাংডূন অন্ন খাৱেং ।
আণি আৱঘেংচি সাৰ ম্হণাৱেং । বাষ্কল়পণেং ॥ ২০ ॥
আণি আৱঘেংচি সাৰ ম্হণাৱেং । বাষ্কল়পণেং ॥ ২০ ॥
ম্হণৌনি হা ৱিচাৰ কৰাৱা । সত্যমাৰ্গ তোচি ধৰাৱা ।
লাভ জাণোন ঘ্যাৱা । ৱিৱেকাচা ॥ ২১ ॥
লাভ জাণোন ঘ্যাৱা । ৱিৱেকাচা ॥ ২১ ॥
সাৰগাৰ যেকচি সৰী । তেথেং পৰীক্শেস কৈংচী উৰী ।
যাকাৰণেং চতুৰীং । পৰীক্শা কৰাৱী ॥ ২২ ॥
যাকাৰণেং চতুৰীং । পৰীক্শা কৰাৱী ॥ ২২ ॥
জেথেং পৰীক্শেচা অভাৱ । তেথেং দে ঘাৱ ঘে ঘাৱ ।
সগট সাৰিখা স্ৱভাৱ । লৌংদপণাচা ॥ ২৩ ॥
সগট সাৰিখা স্ৱভাৱ । লৌংদপণাচা ॥ ২৩ ॥
ঘেৱ যে তেংচি ঘ্যাৱেং । ঘেৱ ন যে তেং সোংডাৱেং ।
উংচ নীচ ৱোল়খাৱেং । ত্যা নাৱ জ্ঞান ॥ ২৪ ॥
উংচ নীচ ৱোল়খাৱেং । ত্যা নাৱ জ্ঞান ॥ ২৪ ॥
সংসাৰসাংতেস আলে । যেক লাভেং অমৰ জালে ।
যেক তে কৰংটে ঠকলে । মুদল গেলেং ॥ ২৫ ॥
যেক তে কৰংটে ঠকলে । মুদল গেলেং ॥ ২৫ ॥
জাণত্যানেং ঐসেং ন কৰাৱেং । সাৰ তেংচি শোধূন ঘ্যাৱেং ।
অসাৰ তেং জাণোন ত্যাগাৱেং । ৱমক জৈসেং ॥ ২৬ ॥
অসাৰ তেং জাণোন ত্যাগাৱেং । ৱমক জৈসেং ॥ ২৬ ॥
তেং ৱমক কৰী প্ৰাশন । তৰী তেং স্ৱানাচেং লক্শণ ।
তেথেং সুচিস্মংত ব্ৰাহ্মণ । কায কৰী ॥ ২৭ ॥
তেথেং সুচিস্মংত ব্ৰাহ্মণ । কায কৰী ॥ ২৭ ॥
জেহি।ম্ জৈসেং সংচিত কেলেং । তযাস তৈসেংচি ঘডলেং ।
জেং অভ্যাসীং পডোন জডলেং । তেং তোং সুটেনা ॥ ২৮ ॥
জেং অভ্যাসীং পডোন জডলেং । তেং তোং সুটেনা ॥ ২৮ ॥
যেক দিৱ্যান্নেং ভক্শিতী । যেক ৱিষ্ঠা সাৱডিতী ।
আপুল্যা ৱডিলাংচা ঘেতী । সাভিমান ॥ ২৯ ॥
আপুল্যা ৱডিলাংচা ঘেতী । সাভিমান ॥ ২৯ ॥
অসো ৱিৱেকেৱিণ । বোলণেং তিতুকা সীণ ।
কোণীযেকেং শ্ৰৱণ মনন । কেলেংচি কৰাৱেং ॥ ৩০ ॥
কোণীযেকেং শ্ৰৱণ মনন । কেলেংচি কৰাৱেং ॥ ৩০ ॥
ইতি শ্ৰীদাসবোধে গুৰুশিষ্যসংৱাদে সাৰৱিৱেকনিৰূপণনাম সমাস চৌথা ॥
সমাস পাংচৱা : ৰাজকাৰণ নিৰূপণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
কৰ্ম কেলেংচি কৰাৱেং । ধ্যান ধৰিলেংচি ধৰাৱেং ।
ৱিৱৰলেংচি ৱিৱৰাৱেং । পুন্হা নিৰূপণ ॥ ১ ॥
ৱিৱৰলেংচি ৱিৱৰাৱেং । পুন্হা নিৰূপণ ॥ ১ ॥
তৈসেং আম্হাংস ঘডলেং । বোলিলেংচি বোলণেং পডিলেং ।
কাং জেং বিঘডলেংচি ঘডলেং । পাহিজে সমাধান ॥ ২ ॥
কাং জেং বিঘডলেংচি ঘডলেং । পাহিজে সমাধান ॥ ২ ॥
অনন্য ৰাহে সমুদাৱ । ইতৰ জনাস উপজে ভাৱ ।
ঐসা আহে অভিপ্ৰাৱ । উপাযাচা ॥ ৩ ॥
ঐসা আহে অভিপ্ৰাৱ । উপাযাচা ॥ ৩ ॥
মুখ্য হৰিকথা নিৰূপণ । দুসৰেং তেং ৰাজকৰণ ।
তিসৰেং তেং সাৱধপণ । সৰ্ৱৱিষঈং ॥ ৪ ॥
তিসৰেং তেং সাৱধপণ । সৰ্ৱৱিষঈং ॥ ৪ ॥
চৌথা অত্যংত সাক্শপ । ফেডাৱে নানা আক্শপ ।
অন্যাযে থোৰ অথৱা অল্প । ক্শ্মা কৰীত জাৱে ॥ ৫ ॥
অন্যাযে থোৰ অথৱা অল্প । ক্শ্মা কৰীত জাৱে ॥ ৫ ॥
জাণাৱেং পৰাচেং অংতৰ । উদাসীনতা নিৰংতৰ ।
নীতিন্যাযাসি অংতৰ । পডোংচ নেদাৱেং ॥ ৬ ॥
নীতিন্যাযাসি অংতৰ । পডোংচ নেদাৱেং ॥ ৬ ॥
সংকেতেং লোক ৱেধাৱা । যেকূনযেক বোধাৱা ।
প্ৰপংচহি সাৱৰাৱা । যেথানশক্ত্যা ॥ ৭ ॥
প্ৰপংচহি সাৱৰাৱা । যেথানশক্ত্যা ॥ ৭ ॥
প্ৰপংচসমযো ৱোল়খাৱা । ধীৰ বহুত অসাৱা ।
সংমংধ পডোং নেদাৱা । অতি পৰী তযাচা ॥ ৮ ॥
সংমংধ পডোং নেদাৱা । অতি পৰী তযাচা ॥ ৮ ॥
উপাধীসী ৱিস্তাৰাৱেং । উপাধীংত ন সংপডাৱেং ।
নীচত্ৱ পহিলেংচ ঘ্যাৱেং । আণি মূৰ্খপণ ॥ ৯ ॥
নীচত্ৱ পহিলেংচ ঘ্যাৱেং । আণি মূৰ্খপণ ॥ ৯ ॥
দোষ দেখোন ঝাংকাৱে। অৱগুণ অখংড ন বোলাৱে ।
দুৰ্জন সাংপডোন সোডাৱে । পৰোপকাৰ কৰূনী ॥ ১০ ॥
দুৰ্জন সাংপডোন সোডাৱে । পৰোপকাৰ কৰূনী ॥ ১০ ॥
তৰ়্হে ভৰোংচ নযে । সুচাৱে নানা উপাযে ।
নৱ্হে তেংচি কৰাৱেং কাযেং । দীৰ্ঘ প্ৰেত্নেং ॥ ১১ ॥
নৱ্হে তেংচি কৰাৱেং কাযেং । দীৰ্ঘ প্ৰেত্নেং ॥ ১১ ॥
ফড নাসোংচি নেদাৱা । পডিলা প্ৰসংগ সাংৱৰাৱা ।
অতিৱাদ ন কৰাৱা । কোণীযেকাসী ॥ ১২ ॥
অতিৱাদ ন কৰাৱা । কোণীযেকাসী ॥ ১২ ॥
দুসৰ্যাচেং অভিষ্ট জাণাৱেং । বহুতাংচেং বহুত সোসাৱেং ।
ন সোসে তৰী জাৱেং । দিগাংতৰাপ্ৰতী ॥ ১৩ ॥
ন সোসে তৰী জাৱেং । দিগাংতৰাপ্ৰতী ॥ ১৩ ॥
দুখঃ দুসৰ্যাচেং জাণাৱেং । ঐকোন তৰী ৱাংটূন ঘ্যাৱেং ।
বৰেং ৱাঈট সোসাৱেং । সমুদাযাচেং ॥ ১৪ ॥
বৰেং ৱাঈট সোসাৱেং । সমুদাযাচেং ॥ ১৪ ॥
অপাৰ অসাৱেং পাঠাংতৰ । সন্নিধচি অসাৱা ৱিচাৰ ।
সদা সৰ্ৱদা তত্পৰ । পৰোপকাৰাসী ॥ ১৫ ॥
সদা সৰ্ৱদা তত্পৰ । পৰোপকাৰাসী ॥ ১৫ ॥
শাংতী কৰূন কৰৱাৱী । তৰ়্হে সাংডূন সাংডৱাৱী ।
ক্ৰিযা কৰূন কৰৱাৱী । বহুতাংকৰৱীং ॥ ১৬ ॥
ক্ৰিযা কৰূন কৰৱাৱী । বহুতাংকৰৱীং ॥ ১৬ ॥
কৰণেং অসেল অপাযে । তৰী বোলোন দাখঊং নযে ।
পৰস্পৰেংচি প্ৰত্যযে । প্ৰচিতীস আণাৱা ॥ ১৭ ॥
পৰস্পৰেংচি প্ৰত্যযে । প্ৰচিতীস আণাৱা ॥ ১৭ ॥
জো বহুতাংচে সোসীন । ত্যাস বহুতেক লোক মিল়েনা ।
বহুত সোসিতাং উৰেনা । মহত্ৱ আপুলেং ॥ ১৮ ॥
বহুত সোসিতাং উৰেনা । মহত্ৱ আপুলেং ॥ ১৮ ॥
ৰাজকাৰণ বহুত কৰাৱেং । পৰংতু কল়োংচ নেদাৱেং ।
পৰপীডেৱৰী নসাৱেং । অংতঃকৰণ ॥ ১৯ ॥
পৰপীডেৱৰী নসাৱেং । অংতঃকৰণ ॥ ১৯ ॥
লোক পাৰখূন সাংডাৱে । ৰাজকাৰণেং অভিমান ঝাডাৱে ।
পুন্হা মেল়ঊন ঘ্যাৱেং । দুৰীল দোৰে ॥ ২০ ॥
পুন্হা মেল়ঊন ঘ্যাৱেং । দুৰীল দোৰে ॥ ২০ ॥
হিৰৱটাসী দুৰী ধৰাৱেং । কচৰটাসী ন বোলাৱেং ।
সমংধ পডতা সোডূন জাৱেং । যেকীকডে ॥ ২১ ॥
সমংধ পডতা সোডূন জাৱেং । যেকীকডে ॥ ২১ ॥
ঐসেং অসো ৰাজকাৰণ । সাংগতাং তেং অসাধাৰণ ।
সুচিত অস্তাং অংতঃকৰণ । ৰাজকাৰণ জাণে ॥ ২২ ॥
সুচিত অস্তাং অংতঃকৰণ । ৰাজকাৰণ জাণে ॥ ২২ ॥
ৱৃক্ষীং ৰূঢাসী উচলাৱেং । যুদ্ধকৰ্ত্যাস ঢকলূন দ্যাৱেং ।
কাৰবাৰাচেং সাংগাৱেং । আংগ কৈসেং ॥ ২৩ ॥
কাৰবাৰাচেং সাংগাৱেং । আংগ কৈসেং ॥ ২৩ ॥
পাহাতাং তৰী সাংপডেনা । কীৰ্তি কৰূং তৰী ৰাহেনা ।
আলেং ৱৈভৱ অভিল়াসীনা । কাংহীং কেল্যাং ॥ ২৪ ॥
আলেং ৱৈভৱ অভিল়াসীনা । কাংহীং কেল্যাং ॥ ২৪ ॥
যেকাংচী পাঠী ৰাখণেং । যেকাংস দেখো ন সকণেং ।
ঐসীং নৱ্হেত কীং লক্ষণেং । চাতুৰ্যাচীং ॥ ২৫ ॥
ঐসীং নৱ্হেত কীং লক্ষণেং । চাতুৰ্যাচীং ॥ ২৫ ॥
ন্যায বোলতাংহি মানেনা । হিত তেংচি ন যে মনা ।
যেথেং কাংহীংচ চালেনা । ত্যাগেংৱীণ ॥ ২৬ ॥
যেথেং কাংহীংচ চালেনা । ত্যাগেংৱীণ ॥ ২৬ ॥
শ্ৰোতীং কল়োন আক্ষেপিলেং । ম্হণৌন বোলিলেংচি বোলিলেং ।
ন্যূনপূৰ্ণ ক্ষ্মা কেলেং । পাহিজে শ্ৰোতীং ॥ ২৭ ॥
ন্যূনপূৰ্ণ ক্ষ্মা কেলেং । পাহিজে শ্ৰোতীং ॥ ২৭ ॥
ইতি শ্ৰীদাসবোধে গুৰুশিষ্যসংৱাদে ৰাজকাৰণনিৰূপণনাম সমাস পাংচৱা ॥
সমাস সহাৱা : মহংত লক্ষণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
শুদ্ধ নেটকেং ল্যাহাৱেং । লেহোন শুদ্ধ শোধাৱেং ।
শোধূন শুদ্ধ ৱাচাৱেং । চুকোং নযে ॥ ১ ॥
শোধূন শুদ্ধ ৱাচাৱেং । চুকোং নযে ॥ ১ ॥
ৱিশ্কল়িত মাত্ৰুকা নেমস্ত কৰাৱ্যা । ধাট্যা জাণোন সদৃঢ ধৰাৱ্যা ।
ৰংগ ৰাখোন ভৰাৱ্যা । নানা কথা ॥ ২ ॥
ৰংগ ৰাখোন ভৰাৱ্যা । নানা কথা ॥ ২ ॥
জাণাযাচেং সাংগতাং ন যে । সাংগাযাচেং নেমস্ত ন যে ।
সমজল্যাৱিণ কাংহীংচ ন যে । কোণীযেক ॥ ৩ ॥
সমজল্যাৱিণ কাংহীংচ ন যে । কোণীযেক ॥ ৩ ॥
হৰিকথা নিৰূপণ । নেমস্তপণেং ৰাজকাৰণ ।
ৱৰ্তাযাচেং লক্ষণ । তেংহি অসাৱেং ॥ ৪ ॥
ৱৰ্তাযাচেং লক্ষণ । তেংহি অসাৱেং ॥ ৪ ॥
পুসোং জাণে সাংগোং জাণে । অৰ্থাংতৰ কৰূং জাণে ।
সকল়িকাংচেং ৰাখোং জাণে । সমাধান ॥ ৫ ॥
সকল়িকাংচেং ৰাখোং জাণে । সমাধান ॥ ৫ ॥
দীৰ্ঘ সূচনা আধীং কল়ে । সাৱধপণেং তৰ্ক প্ৰবল়ে ।
জাণজাণোনি নিৱল়ে । যেথাযোগ্য ॥ ৬ ॥
জাণজাণোনি নিৱল়ে । যেথাযোগ্য ॥ ৬ ॥
ঐসা জাণে জো সমস্ত । তোচি মহংত বুদ্ধিমংত ।
যাৱেগল়েং অংতৱংত । সকল় কাংহীং ॥ ৭ ॥
যাৱেগল়েং অংতৱংত । সকল় কাংহীং ॥ ৭ ॥
তাল়ৱেল় তানমানেং । প্ৰবংদ কৱিতা জাড ৱচনেং ।
মজ্যালসী নানা চিন্হেং । সুচতী তযা ॥ ৮ ॥
মজ্যালসী নানা চিন্হেং । সুচতী তযা ॥ ৮ ॥
জো যেকাংতাস তত্পৰ । আধীং কৰী পাঠাংতৰ ।
অথৱা শোধী অৰ্থাংতৰ । গ্ৰংথগৰ্ভীংচেং ॥ ৯ ॥
অথৱা শোধী অৰ্থাংতৰ । গ্ৰংথগৰ্ভীংচেং ॥ ৯ ॥
আধীংচ সিকোন জো সিকৱী । তোচি পাৱে শ্ৰেষ্ঠ পদৱী ।
গুংতল্যা লোকাংস উগৱী । ৱিৱেকবল়েং ॥ ১০ ॥
গুংতল্যা লোকাংস উগৱী । ৱিৱেকবল়েং ॥ ১০ ॥
অক্ষৰ সুংদৰ ৱাচণেং সুংদৰ । বোলণেং সুংদৰ চালণেং সুংদৰ ।
ভক্তি জ্ঞান ৱৈৰাগ্য সুংদৰ । কৰূন দাৱী ॥ ১১ ॥
ভক্তি জ্ঞান ৱৈৰাগ্য সুংদৰ । কৰূন দাৱী ॥ ১১ ॥
জযাস যেত্নচি আৱডে । নানা প্ৰসংগীং পৱাডে ।
ধীটপণেং প্ৰগটে দডে । ঐসা নৱ্হে ॥ ১২ ॥
ধীটপণেং প্ৰগটে দডে । ঐসা নৱ্হে ॥ ১২ ॥
সাংকডীমধেং ৱৰ্তোং জাণে । উপাধীমধেং মিল়োং জাণে ।
অলিপ্তপণেং ৰাখোং জাণে । আপণাসী ॥ ১৩ ॥
অলিপ্তপণেং ৰাখোং জাণে । আপণাসী ॥ ১৩ ॥
আহে তৰী সৰ্ৱাং ঠাঈং । পাহোং জাতাং কোঠেংচি নাহীং ।
জৈসা অংতৰাত্মা ঠাঈংচা ঠাঈং । গুপ্ত জালা ॥ ১৪ ॥
জৈসা অংতৰাত্মা ঠাঈংচা ঠাঈং । গুপ্ত জালা ॥ ১৪ ॥
ত্যাৱেগল়েং কাংহীংচ নসে । পাহোং জাতাং তো ন দিসে ।
ন দিসোন ৱৰ্তৱীতসে । প্ৰাণীমাত্ৰাংসী ॥ ১৫ ॥
ন দিসোন ৱৰ্তৱীতসে । প্ৰাণীমাত্ৰাংসী ॥ ১৫ ॥
তৈসাচ হাহি নানাপৰী । বহুত জনাস শাহাণে কৰী ।
নানা ৱিদ্যা ত্যা ৱিৱৰী । স্থূল় সূক্ষ্মা ॥ ১৬ ॥
নানা ৱিদ্যা ত্যা ৱিৱৰী । স্থূল় সূক্ষ্মা ॥ ১৬ ॥
আপণাকৰিতাং শাহাণে হোতী । তে সহজচি সোযে ধৰিতী ।
জাণতেপণাচী মহংতী । ঐসী অসে ॥ ১৭ ॥
জাণতেপণাচী মহংতী । ঐসী অসে ॥ ১৭ ॥
ৰাখোং জাণেং নীতিন্যায । ন কৰী ন কৰৱী অন্যাযে ।
কঠীণ প্ৰসংগীং উপাযে । কৰূং জাণে ॥ ১৮ ॥
কঠীণ প্ৰসংগীং উপাযে । কৰূং জাণে ॥ ১৮ ॥
ঐসা পুৰুষ ধাৰণেচা । তোচি আধাৰ বহুতাংচা ।
দাস ম্হণে ৰঘুনাথাচা । গুণ ঘ্যাৱা ॥ ১৯ ॥
দাস ম্হণে ৰঘুনাথাচা । গুণ ঘ্যাৱা ॥ ১৯ ॥
ইতি শ্ৰীদাসবোধে গুৰুশিষ্যসংৱাদে মহংতলক্ষণনিৰূপণনাম সমাস সহাৱা ॥
সমাস সাতৱা : চংচল় নদীঈ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
চংচল় নদী গুপ্ত গংগা । স্মৰণেং পাৱন কৰীং জগা ।
প্ৰচিত ৰোকডী পাহা গা । অন্যথা নৱ্হে ॥ ১ ॥
প্ৰচিত ৰোকডী পাহা গা । অন্যথা নৱ্হে ॥ ১ ॥
কেৱল় অচংচল়ীং নিৰ্মাণ জালী । অধোমুখেং বল়েং চালিলী ।
অখংড ৱাহে পৰী দেখিলী । নাহীংচ কোণীং ॥ ২ ॥
অখংড ৱাহে পৰী দেখিলী । নাহীংচ কোণীং ॥ ২ ॥
ৱল়ণেং ৱাংকাণেং ভোৱৰে । উকল়্যা তৰংগ ঝৰে ।
লাদা লাটা কাতৰে । ঠাঈং ঠাঈং ॥ ৩ ॥
লাদা লাটা কাতৰে । ঠাঈং ঠাঈং ॥ ৩ ॥
শুষ্ক জল়াচে চল়াল় । ধাৰা ধবাবে খল়াল় ।
চিপল়্যা চল়ক্যা ভল়াল় । চপল় পাণী ॥ ৪ ॥
চিপল়্যা চল়ক্যা ভল়াল় । চপল় পাণী ॥ ৪ ॥
ফেণ ফুগে হেলাৱে । সৈৰাৱৈৰা উদক ধাৱে ।
থেংব ফুঈ মোজাৱে । অণুৰেণু কিতী ॥ ৫ ॥
থেংব ফুঈ মোজাৱে । অণুৰেণু কিতী ॥ ৫ ॥
ৱোসাণে ৱাহতী উদংড । ঝোতাৱে দৰ্কুটে দগড ।
খডকেং বেটেং আড । ৱল়সা উঠে ॥ ৬ ॥
খডকেং বেটেং আড । ৱল়সা উঠে ॥ ৬ ॥
মৃদ ভূমী তুটোন গেল্যা । কঠীণ তৈশ্যাচি ৰাহিল্যা ।
ঠাঈং ঠাঈং উদংড পাহিল্যা । সৃষ্টীমধেং ॥ ৭ ॥
ঠাঈং ঠাঈং উদংড পাহিল্যা । সৃষ্টীমধেং ॥ ৭ ॥
যেক তে ৱাহতচি গেলে । যেক ৱল়শামধেং পডিলে ।
যেক সাংকডীংত আডকলে । অধোমুখ ॥ ৮ ॥
যেক সাংকডীংত আডকলে । অধোমুখ ॥ ৮ ॥
যেক আপটআপটোংচ গেলী । যেক চিৰডচিৰ্দোংচ মেলীং ।
কিতীযেক তে ফুগলীং । পাণী ভৰলেং ॥ ৯ ॥
কিতীযেক তে ফুগলীং । পাণী ভৰলেং ॥ ৯ ॥
যেক বল়াচে নিৱডলে । তে পোহতচি উগমাস গেলে ।
উগমদৰ্শনেং পৱিত্ৰ জালে । তীৰ্থৰূপ ॥ ১০ ॥
উগমদৰ্শনেং পৱিত্ৰ জালে । তীৰ্থৰূপ ॥ ১০ ॥
তেথেং ব্ৰহ্মাদিকাংচীং ভুৱনেং । ব্ৰহ্মাংডদেৱতাংচীং স্থানেং ।
উফৰাটী গংগা পাহাতাং মিল়ণেং । সকল়াংস তেথেং ॥ ১১ ॥
উফৰাটী গংগা পাহাতাং মিল়ণেং । সকল়াংস তেথেং ॥ ১১ ॥
ত্যা জল়াঐসেং নাহী নিৰ্মল় । ত্যা জল়াঐসেং নাহীং চংচল় ।
আপোনাৰাযণ কেৱল় । বোলিজে ত্যাসী ॥ ১২ ॥
আপোনাৰাযণ কেৱল় । বোলিজে ত্যাসী ॥ ১২ ॥
মাহানদী পৰী অংতৰাল়ীং । প্ৰত্যক্ষ ৱাহে সৰ্ৱকাল়ীং ।
স্ৱৰ্গমৃত্যুপাতাল়ী । পসৰলী পাহা ॥ ১৩ ॥
স্ৱৰ্গমৃত্যুপাতাল়ী । পসৰলী পাহা ॥ ১৩ ॥
অধোৰ্ধ অষ্টহি দিশা । তিচেং উদক কৰী ৱল়সা ।
জাণতে জাণতী জগদীশা । সাৰিখীচ তে ॥ ১৪ ॥
জাণতে জাণতী জগদীশা । সাৰিখীচ তে ॥ ১৪ ॥
অনংত পাত্ৰীং উদক ভৰলেং । কোঠেং পাঝপাঝৰোংচ গেলেং ।
কিতীযেক তেং ৱেচলেং । সংসাৰাসী ॥ ১৫ ॥
কিতীযেক তেং ৱেচলেং । সংসাৰাসী ॥ ১৫ ॥
যেক্যাসংগে তেং কডৱট । যেক্যাসংগেং তেং গুল়চট ।
যেক্যাসংগে তে তিখট । তুৰট ক্ষাৰ ॥ ১৬ ॥
যেক্যাসংগে তে তিখট । তুৰট ক্ষাৰ ॥ ১৬ ॥
জ্যা জ্যা পদাৰ্থাস মিল়ে । তেথেং তদ্ৰূপচি মিসল়ে ।
সখোলে ভূমীস তুংবল়ে । সখোলপণেং ॥ ১৭ ॥
সখোলে ভূমীস তুংবল়ে । সখোলপণেং ॥ ১৭ ॥
ৱিষামধেং ৱিষচি হোতেং । অমৃতামধেং মিল়োন জাতে ।
সুগংধীং সুগংধ তেং । দুৰ্গংধীং দুৰ্গংধ ॥ ১৮ ॥
সুগংধীং সুগংধ তেং । দুৰ্গংধীং দুৰ্গংধ ॥ ১৮ ॥
গুণীং অৱগুণীং মিল়ে । জ্যাচেং ত্যাপৰী নিৱল়ে ।
ত্যা উদকাচা মহিমা ন কল়ে । উদকেংৱিণ ॥ ১৯ ॥
ত্যা উদকাচা মহিমা ন কল়ে । উদকেংৱিণ ॥ ১৯ ॥
উদক ৱাহে অপৰংপাৰ । ন কল়ে নদী কীং সৰোৱৰ ।
জল়ৱাস কৰূন নৰ । ৰাহিলে কিতীযেক ॥ ২০ ॥
জল়ৱাস কৰূন নৰ । ৰাহিলে কিতীযেক ॥ ২০ ॥
উগমাপৈলিকডে গেলে । তেথেং পৰতোন পাহিলেং ।
তংৱ তেং পাণীচ আটলেং । কাংহীং নাহীং ॥ ২১ ॥
তংৱ তেং পাণীচ আটলেং । কাংহীং নাহীং ॥ ২১ ॥
ৱৃত্তিসুন্য যোগেশ্ৱৰ । যাচা পাহাৱা ৱিচাৰ ।
দাস ম্হণে ৱাৰংৱাৰ । কিতী সাংগোং ॥ ২২ ॥
দাস ম্হণে ৱাৰংৱাৰ । কিতী সাংগোং ॥ ২২ ॥
ইতি শ্ৰীদাসবোধে গুৰুশিষ্যসংৱাদে চংচল় নদীঈনিৰূপণনাম সমাস সাতৱা ॥
সমাস আঠৱা : অংতৰাত্মাৱিৱৰণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
আতাং ৱংদূং সকল়কৰ্তা । সমস্ত দেৱাংচা জো ভৰ্তা ।
ত্যাচে ভজনীং প্ৰৱৰ্তা । কোণীতৰী ॥ ১ ॥
ত্যাচে ভজনীং প্ৰৱৰ্তা । কোণীতৰী ॥ ১ ॥
তেণেংৱিণ কাৰ্য ন চলে । পডিলেং পৰ্ণ তেংহি ন হালে ।
অৱঘেং ত্ৰৈলোক্যেচি চালে । জযাচেনী ॥ ২ ॥
অৱঘেং ত্ৰৈলোক্যেচি চালে । জযাচেনী ॥ ২ ॥
তো অংতৰাত্মা সকল়াংচা । দেৱদানৱমানৱাংচা ।
চত্ৱাৰখাণীচত্ৱাৰৱাণীচা । প্ৰৱৰ্তকু ॥ ৩ ॥
চত্ৱাৰখাণীচত্ৱাৰৱাণীচা । প্ৰৱৰ্তকু ॥ ৩ ॥
তো যেকলাচি সকল়াং ঘটীং । কৰী ভিন্নভিন্না ৰাহাটী ।
সকল় সৃষ্টীচী গোষ্টী । কিতী ম্হণোন সাংগাৱী ॥ ৪ ॥
সকল় সৃষ্টীচী গোষ্টী । কিতী ম্হণোন সাংগাৱী ॥ ৪ ॥
ঐসা জো গুপ্তেশ্ৱৰ । ত্যাস ম্হণাৱেং ঈশ্ৱৰ ।
সকল় ঐশ্ৱৰ্য থোৰ থোৰ । জযাচেনি ভোগিতী ॥ ৫ ॥
সকল় ঐশ্ৱৰ্য থোৰ থোৰ । জযাচেনি ভোগিতী ॥ ৫ ॥
ঐসা জেণেং ৱোল়খিলা । তো ৱিশ্ৱংভৰচি জালা ।
সমাধী সহজস্থিতীলা । কোণ পুসে ॥ ৬ ॥
সমাধী সহজস্থিতীলা । কোণ পুসে ॥ ৬ ॥
অৱঘেং ত্ৰৈলোক্য ৱিৱৰাৱেং । তেৱ্হাং ৱৰ্ম পডেল ঠাৱেং ।
আৱচটেং ঘবাড সিণাৱেং । নলগেচি কাংহীং ॥ ৭ ॥
আৱচটেং ঘবাড সিণাৱেং । নলগেচি কাংহীং ॥ ৭ ॥
পাহাতাং ঐসা কোণ আহে । জো অংতৰাত্মা ৱিৱৰোন পাহে ।
অল্প স্ৱল্প কল়োন ৰাহে । সমাধানেং ॥ ৮ ॥
অল্প স্ৱল্প কল়োন ৰাহে । সমাধানেং ॥ ৮ ॥
আৰে হেং পাহিলেংচ পাহাৱেং । ৱিৱৰলেংচি মাগুতেং ৱিৱৰাৱেং ।
ৱাচিলেংচি ৱাচাৱেং । পুন্হাপুন্হা ॥ ৯ ॥
ৱাচিলেংচি ৱাচাৱেং । পুন্হাপুন্হা ॥ ৯ ॥
অংতৰাত্মা কেৱঢা কৈসা । পাহাণাৰাচী কোণ দশা ।
দেখিল্যা ঐকিল্যা ঐসা । ৱিৱেক সাংগে ॥ ১০ ॥
দেখিল্যা ঐকিল্যা ঐসা । ৱিৱেক সাংগে ॥ ১০ ॥
উদংড ঐকিলেং দেখিলেং । অংতৰাত্ম্যাস নৱচে পুৰৱিলেং ।
প্ৰাণী দেহধাৰী বাউলেং । কায জাণে ॥ ১১ ॥
প্ৰাণী দেহধাৰী বাউলেং । কায জাণে ॥ ১১ ॥
পূৰ্ণাস অপূৰ্ণ পুৰেনা । কাং জেং অখংড ৱিৱৰেনা ।
ৱিৱৰতাং ৱিৱৰতাং উৰেনা । দেৱাৱেগল়া ॥ ১২ ॥
ৱিৱৰতাং ৱিৱৰতাং উৰেনা । দেৱাৱেগল়া ॥ ১২ ॥
ৱিভক্তপণেং নসাৱেং । তৰীচ ভক্ত ম্হণৱাৱেং ।
নাহীংতৰী ৱেৰ্থচি সিণাৱেং । খটাটোপেং ॥ ১৩ ॥
নাহীংতৰী ৱেৰ্থচি সিণাৱেং । খটাটোপেং ॥ ১৩ ॥
উগাচ ঘৰ পাহোন গেলা । ঘৰধনী নাহীং ৱোল়খিলা ।
ৰাজ্যামধূনচি আলা । পৰী ৰাজা নেণে ॥ ১৪ ॥
ৰাজ্যামধূনচি আলা । পৰী ৰাজা নেণে ॥ ১৪ ॥
দেহসংগেং ৱিষযে ভোগিলে । দেহসংগেং প্ৰাণী মিৰৱলেং ।
দেহধৰ্ত্যাস চুকলেং । নৱল মোঠেং ॥ ১৫ ॥
দেহধৰ্ত্যাস চুকলেং । নৱল মোঠেং ॥ ১৫ ॥
ঐসে লোক অৱিৱেকী । আণি ম্হণতী আম্হী ৱিৱেকী ।
বৰেং জ্যাচী জৈসী টাকী । তৈসেং কৰাৱেং ॥ ১৬ ॥
বৰেং জ্যাচী জৈসী টাকী । তৈসেং কৰাৱেং ॥ ১৬ ॥
মূৰ্খ অংতৰ ৰাখোং নেণে । ম্হণৌন অসাৱেং শাহাণে ।
তে শাহাণেহি দৈন্যৱাণে । হোঊন গেলে ॥ ১৭ ॥
তে শাহাণেহি দৈন্যৱাণে । হোঊন গেলে ॥ ১৭ ॥
অংতৰীং ঠেৱণেং চুকলেং । দাৰোদাৰীং ধুংডূং লাগলেং ।
তৈসেং অজ্ঞানাস জালেং । দেৱ ন কল়ে ॥ ১৮ ॥
তৈসেং অজ্ঞানাস জালেং । দেৱ ন কল়ে ॥ ১৮ ॥
যা দেৱাচেং ধ্যান কৰী । ঐসা কোণ সৃষ্টীৱৰী ।
ৱৃত্তী যেকদেংসী তৰ্তৰী । পৱাডেল কোঠেং ॥ ১৯ ॥
ৱৃত্তী যেকদেংসী তৰ্তৰী । পৱাডেল কোঠেং ॥ ১৯ ॥
ব্ৰহ্মাংডীং দাটলে প্ৰাণী । বহুৰূপেং বহুৱাণী ।
ভূগৰ্ভীং আণি পাষাণীং । কিতীযেক ॥ ২০ ॥
ভূগৰ্ভীং আণি পাষাণীং । কিতীযেক ॥ ২০ ॥
ইতুকে ঠাঈং পুৰৱলা । অনেকীং যেকচি ৱৰ্তলা ।
গুপ্ত আণি প্ৰগটলা । কিতীযেক ॥ ২১ ॥
গুপ্ত আণি প্ৰগটলা । কিতীযেক ॥ ২১ ॥
চংচল়েং ন হোঈজে নিশ্চল় । প্ৰচিত জাণাৱী কেৱল় ।
চংচল় তেং নৱ্হে নিশ্চল় । পৰব্ৰহ্ম তেং ॥ ২২ ॥
চংচল় তেং নৱ্হে নিশ্চল় । পৰব্ৰহ্ম তেং ॥ ২২ ॥
তত্ৱেং তত্ৱ জেৱ্হাং উডে । তেৱ্হাং দেহবুদ্ধি ঝডে ।
নিৰ্মল় নিশ্চল় চহুংকডে । নিৰংজন ॥ ২৩ ॥
নিৰ্মল় নিশ্চল় চহুংকডে । নিৰংজন ॥ ২৩ ॥
আপণ কোণ কোঠেং কৈংচা । ঐসা মাৰ্গ ৱিৱেকচা ।
প্ৰাণী জো স্ৱযেং কাচা । ত্যাস হেং কল়েনা ॥ ২৪ ॥
প্ৰাণী জো স্ৱযেং কাচা । ত্যাস হেং কল়েনা ॥ ২৪ ॥
ভল্যানেং ৱিৱেক ধৰাৱা । দুস্তৰ সংসাৰ তৰাৱা ।
অৱঘা ৱংশচি উধৰাৱা । হৰিভক্তী কৰূনী ॥ ২৫ ॥
অৱঘা ৱংশচি উধৰাৱা । হৰিভক্তী কৰূনী ॥ ২৫ ॥
ইতি শ্ৰীদাসবোধে গুৰুশিষ্যসংৱাদে অংতৰাত্মাৱিৱৰণনিৰূপণনাম সমাস আঠৱা ॥
সমাস নৱাৱা : উপদেশ নিৰূপণ ॥ শ্ৰীৰাম ॥
আধীং কৰ্মাচা প্ৰসংগ । কৰ্ম কেলেং পাহিজে সাংগ ।
কদাচিত পডিলে ৱ্যংগ । তৰী প্ৰত্যৱায ঘডে ॥ ১ ॥
কদাচিত পডিলে ৱ্যংগ । তৰী প্ৰত্যৱায ঘডে ॥ ১ ॥
ম্হণৌন কৰ্ম আৰংভিলে । কাংহীংযেক সাংগ ঘডলেং ।
জেথজেথেং অংতৰ পডিলেং । তেথেং হৰিস্মৰণ কৰাৱেং ॥ ২ ॥
জেথজেথেং অংতৰ পডিলেং । তেথেং হৰিস্মৰণ কৰাৱেং ॥ ২ ॥
তৰী তো হৰী আহে কৈসা । ৱিচাৰ পাহাৱা ঐসা ।
সংধেপূৰ্ৱীং জগদীশা । চোৱিসাং নামীং স্মৰৱেং ॥ ৩ ॥
সংধেপূৰ্ৱীং জগদীশা । চোৱিসাং নামীং স্মৰৱেং ॥ ৩ ॥
চোৱীসনামী সহস্ত্ৰনামী । অনংতনামী তো অনামী ।
তো কৈসা আহে অংতৰ্যামীং । ৱিৱেকেং ৱোল়খাৱা ॥ ৪ ॥
তো কৈসা আহে অংতৰ্যামীং । ৱিৱেকেং ৱোল়খাৱা ॥ ৪ ॥
ব্ৰাহ্মণ স্নানসংধ্যা কৰূন আলা । মগ তো দেৱাৰ্চনাস বৈসলা ।
যেথাসাংগ তো পূজিলা । প্ৰতিমাদেৱো ॥ ৫ ॥
যেথাসাংগ তো পূজিলা । প্ৰতিমাদেৱো ॥ ৫ ॥
নানা দেৱাংচ্যা নানা প্ৰতিমা । লোক পূজিতী ধৰূন প্ৰেমা ।
জ্যাচ্যা প্ৰতিমা তো পৰমাত্মা । কৈসা আহে ॥ ৬ ॥
জ্যাচ্যা প্ৰতিমা তো পৰমাত্মা । কৈসা আহে ॥ ৬ ॥
ঐসেং ৱোল়খিলেং পাহিজে । ৱোল়খোন ভজন কীজে ।
জৈসা সাহেব নমস্কাৰিজে । ৱোল়খিল্যাউপৰী ॥ ৭ ॥
জৈসা সাহেব নমস্কাৰিজে । ৱোল়খিল্যাউপৰী ॥ ৭ ॥
তৈসা পৰমাত্মা পৰমেশ্ৱৰ । বৰা ৱোল়খাৱা পাহোন ৱিচাৰ ।
তৰীচ পাৱিজে পাৰ । ভ্ৰমসাগৰচা ॥ ৮ ॥
তৰীচ পাৱিজে পাৰ । ভ্ৰমসাগৰচা ॥ ৮ ॥
পূজা ঘেতাতী প্ৰতিমা । আংগা যেতো অংতৰাত্মা ।
অৱতাৰী তৰী নিজধামা । যেঊন গেলে ॥ ৯ ॥
অৱতাৰী তৰী নিজধামা । যেঊন গেলে ॥ ৯ ॥
পৰী তে নিজৰূপেং অসতী । তেং নিজৰূপ তে জগজ্জোতী ।
সত্ৱগুণ তযেস ম্হণতী । জাণতী কল়া ॥ ১০ ॥
সত্ৱগুণ তযেস ম্হণতী । জাণতী কল়া ॥ ১০ ॥
তযে কল়েচে পোটীং । দেৱ অসতী কোট্যান্-কোটী ।
যা অনুভৱাচ্যা গোষ্টী । প্ৰত্যযেং পাহাৱ্যা ॥ ১১ ॥
যা অনুভৱাচ্যা গোষ্টী । প্ৰত্যযেং পাহাৱ্যা ॥ ১১ ॥
দেহপুৰামধেং ঈশ । ম্হণোন তযা নাংৱ পুৰুষ ।
জগামধেং জগদীশ । তৈসা ৱোল়খাৱা ॥ ১২ ॥
জগামধেং জগদীশ । তৈসা ৱোল়খাৱা ॥ ১২ ॥
জাণীৱৰূপেং জগদাংতৰেং । প্ৰস্তুত ৱৰ্ততী শৰীৰেং ।
অংতঃকৰণৱিষ্ণু যেণেং প্ৰকাৰেং । ৱোল়খাৱা ॥ ১৩ ॥
অংতঃকৰণৱিষ্ণু যেণেং প্ৰকাৰেং । ৱোল়খাৱা ॥ ১৩ ॥
তো ৱিষ্ণু আহে জগদাংতৰীং । তোচি আপুলে অংতৰীং ।
কৰ্তা ভোক্তা চতুৰীং । অংতৰাত্মা ৱোল়খাৱা ॥ ১৪ ॥
কৰ্তা ভোক্তা চতুৰীং । অংতৰাত্মা ৱোল়খাৱা ॥ ১৪ ॥
ঐকে দেখে হুংগে চাখে । জাণোন ৱিচাৰেং ওল়খে ।
কিত্যেক আপুলে পাৰিখে । জাণতাহে ॥ ১৫ ॥
কিত্যেক আপুলে পাৰিখে । জাণতাহে ॥ ১৫ ॥
যেকচী জগাচা জিৱ্হাল়া । পৰী দেহলোভাচা আডতাল়া ।
দেহসমংধেং ৱেগল়া । অভিমান ধৰী ॥ ১৬ ॥
দেহসমংধেং ৱেগল়া । অভিমান ধৰী ॥ ১৬ ॥
উপজে ৱাঢে মৰে মাৰী । জৈশা উচলতী লহৰীৱৰী লহৰী ।
চংচল় সাগৰীং ভৰোৱৰী । ত্ৰৈলোক্য হোত জাতেং ॥ ১৭ ॥
চংচল় সাগৰীং ভৰোৱৰী । ত্ৰৈলোক্য হোত জাতেং ॥ ১৭ ॥
ত্ৰৈলোকা ৱৰ্তৱিতো যেক । ম্হণোন ত্ৰিলোক্যনাযেক ।
ঐসা প্ৰত্যযাচা ৱিৱেক । পাহানা কৈসা ॥ ১৮ ॥
ঐসা প্ৰত্যযাচা ৱিৱেক । পাহানা কৈসা ॥ ১৮ ॥
ঐসা অংতৰাত্মা বোলিলা । পৰী তোহি তত্ৱাংমধেং আলা ।
পুঢেং ৱিচাৰ পাহিজে কেলা । মাহাৱাক্যাচা ॥ ১৯ ॥
পুঢেং ৱিচাৰ পাহিজে কেলা । মাহাৱাক্যাচা ॥ ১৯ ॥
আধীং দেখিলা দেহধাৰী । মগ পাহাৱেং জগদাংতৰীং ।
তযাচেনিযাং উপৰী । পৰব্ৰহ্ম পাৱে ॥ ২০ ॥
তযাচেনিযাং উপৰী । পৰব্ৰহ্ম পাৱে ॥ ২০ ॥
পৰব্ৰহ্মাচা ৱিচাৰ । হোতাং নিৱডে সাৰাসাৰ ।
চংচল় জাঈল হা নিৰ্ধাৰ । চুকেনা কীং ॥ ২১ ॥
চংচল় জাঈল হা নিৰ্ধাৰ । চুকেনা কীং ॥ ২১ ॥
উত্পত্তি স্থিতি সংৱ্হাৰ জাণ । ত্যাহূন ৱেগল়া নিৰংজন ।
যেথেং জ্ঞানাচেং ৱিজ্ঞান । হোত আহে ॥ ২২ ॥
যেথেং জ্ঞানাচেং ৱিজ্ঞান । হোত আহে ॥ ২২ ॥
অষ্টদেহ থানমান । জাণোন জালিযাং নিৰ্শন ।
পুঢেং উৰে নিৰংজন । ৱিমল় ব্ৰহ্ম ॥ ২৩ ॥
পুঢেং উৰে নিৰংজন । ৱিমল় ব্ৰহ্ম ॥ ২৩ ॥
ৱিচাৰেংচি অনন্য জালা । পাহাণাৰাৱিণ প্ৰত্যয আলা ।
তেহি ৱৃত্তি নিৱৃত্তীলা । বৰেং পাহা ॥ ২৪ ॥
তেহি ৱৃত্তি নিৱৃত্তীলা । বৰেং পাহা ॥ ২৪ ॥
যেথেং ৰাহিলা ৱাচ্যাংশ । পাহোন সাংডিলা লক্ষ্যাংশ ।
লক্ষ্যাংশাসাৰিসা ৱৃত্তিলেশ । তোহি গেলা ॥ ২৫ ॥
লক্ষ্যাংশাসাৰিসা ৱৃত্তিলেশ । তোহি গেলা ॥ ২৫ ॥
ইতি শ্ৰীদাসবোধে গুৰুশিষ্যসংৱাদে উপদেশ নিৰূপণনাম সমাস নৱৱা ॥
সমাস দহাৱা : নিস্পৃহ ৱৰ্তণূক ॥ শ্ৰীৰাম ॥
মূৰ্খ যেকদেসী হোতো । চতুৰ সৰ্ৱত্ৰ পাহাতো ।
জৈসা বহুধা হোঊন ভোগিতো । নানা সুখেং ॥ ১ ॥
জৈসা বহুধা হোঊন ভোগিতো । নানা সুখেং ॥ ১ ॥
তোচি অংতৰাত্মা মহংত । তো কাং হোঈল সংকোচিত ।
প্ৰশস্ত জাণতা সমস্ত । ৱিখ্যাত যোগী ॥ ২ ॥
প্ৰশস্ত জাণতা সমস্ত । ৱিখ্যাত যোগী ॥ ২ ॥
কৰ্তা ভোক্তা তত্ৱতা । ভূমংডল়ীং সৰ্ৱ সত্তা ।
ত্যাৱেগল়া ত্যাস জ্ঞাতা । পাহেসা কৱণু ॥ ৩ ॥
ত্যাৱেগল়া ত্যাস জ্ঞাতা । পাহেসা কৱণু ॥ ৩ ॥
ঐসেং মহংতে অসাৱেং । সৰ্ৱ সাৰ শোধূন ঘ্যাৱেং ।
পাহোং জাতাং ন সাংপডাৱেং । যেকাযেকী ॥ ৪ ॥
পাহোং জাতাং ন সাংপডাৱেং । যেকাযেকী ॥ ৪ ॥
কীৰ্তিৰূপেং উদংড খ্যাত । জাণতী লহান থোৰ সমস্ত ।
ৱেশ পাহাতাং শাশ্ৱত । যেকচি নাহীং ॥ ৫ ॥
ৱেশ পাহাতাং শাশ্ৱত । যেকচি নাহীং ॥ ৫ ॥
প্ৰগট কীৰ্তি তে ঢল়েনা । বহুত জনাস কল়েনা ।
পাহোং জাতাং আডল়েনা । কাযে কৈসেং ॥ ৬ ॥
পাহোং জাতাং আডল়েনা । কাযে কৈসেং ॥ ৬ ॥
ৱেষভূষণ তে দূষণ । কীৰ্তিভূষণ তেং ভূষণ ।
চাল়ণেৱিণ যেক ক্ষণ । জাঊংচ নেদী ॥ ৭ ॥
চাল়ণেৱিণ যেক ক্ষণ । জাঊংচ নেদী ॥ ৭ ॥
ত্যাগী ৱোল়খীচে জন । সৰ্ৱকাল় নিত্য নূতন ।
লোক শোধূন পাহাতী মন । পৰী ইচ্ছা দিসেনা ॥ ৮ ॥
লোক শোধূন পাহাতী মন । পৰী ইচ্ছা দিসেনা ॥ ৮ ॥
পুৰ্তেং কোণাকডে পাহেনা । পুৰ্তেং কোণাসীং বোলেনা ।
পুৰ্তেং যেকে স্থল়ীং ৰাহেনা । উঠোন জাতো ॥ ৯ ॥
পুৰ্তেং যেকে স্থল়ীং ৰাহেনা । উঠোন জাতো ॥ ৯ ॥
জাতেং স্থল় তেং সাংগেনা । সাংগিতলেং তেথেং তৰী জাযেনা ।
আপুলী স্থিতি অনুমানা । যেৱোংচ জেদী ॥ ১০ ॥
আপুলী স্থিতি অনুমানা । যেৱোংচ জেদী ॥ ১০ ॥
লোকীং কেলেং তেং চুকাৱী । লোকী। ম্ ভাৱিলেং তেং উলথৱী ।
লোকীং তৰ্কিলেং তেং দাৱী । নিৰ্ফল কৰূনী ॥ ১১ ॥
লোকীং তৰ্কিলেং তেং দাৱী । নিৰ্ফল কৰূনী ॥ ১১ ॥
লোকাংস পাহ্যাচা আদৰ । তেথেং যাচা অনাদৰ ।
লোক সৰ্ৱকাল় তত্পৰ । তেথেং যাচী অনিছ্যা ॥ ১২ ॥
লোক সৰ্ৱকাল় তত্পৰ । তেথেং যাচী অনিছ্যা ॥ ১২ ॥
এৱং কল্পিতাং কল্পেনা । ন তৰ্কিতাংহি তৰ্কেনা ।
কদপী ভাৱিতাং ভাৱেনা । যোগেশ্ৱৰ ॥ ১৩ ॥
কদপী ভাৱিতাং ভাৱেনা । যোগেশ্ৱৰ ॥ ১৩ ॥
ঐসেং অংতৰ সাংপডেনা । শৰীৰ ঠাঈং পডেনা ।
ক্ষণযেক ৱিশংভেনা । কথাকীৰ্তন ॥ ১৪ ॥
ক্ষণযেক ৱিশংভেনা । কথাকীৰ্তন ॥ ১৪ ॥
লোক সংকল্প ৱিকল্প কৰিতী । তে অৱঘেচি নিৰ্ফল় হোতী ।
জনাচী জনা লাজৱী ৱৃত্তি । তেৱ্হাং যোগেশ্ৱৰ ॥ ১৫ ॥
জনাচী জনা লাজৱী ৱৃত্তি । তেৱ্হাং যোগেশ্ৱৰ ॥ ১৫ ॥
বহুতীং শোধূন পাহিলেং । বহুতাংচ্যা মনাস আলেং ।
তৰী মগ জাণাৱেং সাধিলেং । মহত্কৃত্য ॥ ১৬ ॥
তৰী মগ জাণাৱেং সাধিলেং । মহত্কৃত্য ॥ ১৬ ॥
অখংড যেকাং সেৱাৱা । অভ্যাসচি কৰীত জাৱা ।
কাল় সাৰ্থকচি কৰাৱা । জনাসহিত ॥ ১৭ ॥
কাল় সাৰ্থকচি কৰাৱা । জনাসহিত ॥ ১৭ ॥
উত্তম গুণ তিতুলে ঘ্যাৱে । ঘেঊন জনাস সিকৱাৱে ।
উদংড সমুদাযে কৰাৱে । পৰী গুপ্তৰূপেং ॥ ১৮ ॥
উদংড সমুদাযে কৰাৱে । পৰী গুপ্তৰূপেং ॥ ১৮ ॥
অখংড কামাচী লগবগ । উপাসনেস লাৱাৱেং জগ ।
লোক সমজোন মগ । আজ্ঞা ইছিতী ॥ ১৯ ॥
লোক সমজোন মগ । আজ্ঞা ইছিতী ॥ ১৯ ॥
আধীং কষ্ট মগ ফল় । কষ্টচি নাহীং তেং নিৰ্ফল় ।
সাক্ষেপেংৱিণ কেৱল় । ৱৃথাপুষ্ট ॥ ২০ ॥
সাক্ষেপেংৱিণ কেৱল় । ৱৃথাপুষ্ট ॥ ২০ ॥
লোক বহুত শোধাৱে । ত্যাংচে অধিকাৰ জাণাৱে ।
জাণজাণোন ধৰাৱে । জৱল়ী দুৰী ॥ ২১ ॥
জাণজাণোন ধৰাৱে । জৱল়ী দুৰী ॥ ২১ ॥
অধিকাৰপৰত্ৱেং কাৰ্য হোতেং । অধিকাৰ নস্তাং ৱেৰ্থ জাতেং ।
জাণোনি শোধাৱীং চিত্তেং । নানা প্ৰকাৰেং ॥ ২২ ॥
জাণোনি শোধাৱীং চিত্তেং । নানা প্ৰকাৰেং ॥ ২২ ॥
অধিকাৰ পাহোন কাৰ্য সাংগণেং । সাক্ষেপ পাহোন ৱিশ্ৱাস ধৰণেং ।
আপলা মগজ ৰাখণেং । কাংহীতৰী ॥ ২৩ ॥
আপলা মগজ ৰাখণেং । কাংহীতৰী ॥ ২৩ ॥
হেং প্ৰচিতীচেং বোলিলেং । আধীং কেলেং মগ সাংগিতলেং ।
মানেল তৰী পাহিজে ঘেতলেং । কোণীযেকেং ॥ ২৪ ॥
মানেল তৰী পাহিজে ঘেতলেং । কোণীযেকেং ॥ ২৪ ॥
মহংতেং মহংত কৰাৱে । যুক্তিবুদ্ধীনেং ভৰাৱে ।
জাণতে কৰূন ৱিখৰাৱে । নানা দেসীং ॥ ২৫ ॥
জাণতে কৰূন ৱিখৰাৱে । নানা দেসীং ॥ ২৫ ॥
ইতি শ্ৰীদাসবোধে গুৰুশিষ্যসংৱাদে নিস্পৃহ ৱৰ্তণূক নিৰূপণনাম সমাস দহাৱা ॥
॥ দশক অকৰাৱা সমাপ্ত ॥