samāsa pahilā : siddhāṃtanirūpaṇa || śrīrāmasamartha ||
samāsa dusarā : catvāradevanirūpaṇa || śrīrāma ||
samāsa tisarā : śikavaṇa nirūpaṇa || śrīrāma ||
samāsa cavathā : sāravivekanirūpaṇa || śrīrāma ||
samāsa pāṃcavā : rājakāraṇa nirūpaṇa || śrīrāma ||
samāsa sahāvā : mahaṃta lakṣaṇa || śrīrāma ||
samāsa sātavā : caṃcal̤a nadīī || śrīrāma ||
samāsa āṭhavā : aṃtarātmāvivaraṇa || śrīrāma ||
samāsa navāvā : upadeśa nirūpaṇa || śrīrāma ||
samāsa dahāvā : nispṛha vartaṇūka || śrīrāma ||
samāsa pahilā : siddhāṃtanirūpaṇa || śrīrāmasamartha ||
ākāśāpāsūna vāyo hoto | hā toṃ pratyaye yeto |
vāyopāsūna agnī jo to | sāvadha aikā || 1 ||
vāyopāsūna agnī jo to | sāvadha aikā || 1 ||
vāyocī kaṭhīṇa ghisaṇī | tetheṃ nirmāṇa jālā vanhī |
maṃda vāyo sītal̤a pāṇī | tethuni jāleṃ || 2 ||
maṃda vāyo sītal̤a pāṇī | tethuni jāleṃ || 2 ||
āpāpāsūna jālī pṛthvī | te nānā bījarūpa jāṇāvī |
bījāpāsūna utpatti vhāvī | hā svabhāvaci āhe || 3 ||
bījāpāsūna utpatti vhāvī | hā svabhāvaci āhe || 3 ||
mul̤īṃ sṛṣṭī kalpanecī | kalpanā āhe mul̤īṃcī |
jayepāsūna devatrayācī | kāyā jālī || 4 ||
jayepāsūna devatrayācī | kāyā jālī || 4 ||
niścal̤āmadheṃ caṃcal̤a | te ci kalpanā keval̤a |
aṣṭadhā prakṛtīceṃ mūl̤a | kalpanārūpa || 5 ||
aṣṭadhā prakṛtīceṃ mūl̤a | kalpanārūpa || 5 ||
kalpanā teci aṣṭadhā prakṛti | aṣṭadhā teci kalpanāmurtī |
mul̤āgrāpāsūna utpatti | aṣṭadhā jāṇāvī || 6 ||
mul̤āgrāpāsūna utpatti | aṣṭadhā jāṇāvī || 6 ||
pāṃca bhūteṃ tīna guṇa | āṭha jālīṃ donī mil̤ona |
mhaṇauni aṣṭadhā prakṛti jāṇa | bolijete || 7 ||
mhaṇauni aṣṭadhā prakṛti jāṇa | bolijete || 7 ||
mul̤īṃ kalpanārūpa jālī | puḍheṃ teci phāpāvalī |
keval̤a jaḍatvāsa ālī | sṛṣṭirūpeṃ || 8 ||
keval̤a jaḍatvāsa ālī | sṛṣṭirūpeṃ || 8 ||
mul̤īṃ jālī te mūl̤amāyā | triguṇa jāle te guṇamāyā |
jaḍatva pāvalī te avidyā māyā | sṛṣṭirūpeṃ || 9 ||
jaḍatva pāvalī te avidyā māyā | sṛṣṭirūpeṃ || 9 ||
puḍheṃ cyārī khāṇī jālyā | cyārī vāṇī vistāralyā |
nānā yonī pragaṭalyā | nānā vektī || 10 ||
nānā yonī pragaṭalyā | nānā vektī || 10 ||
aisī jālī ubhāraṇī | ātāṃ aikā saṃvhāraṇī |
māgīla daśakīṃ viśada karūni | bolileṃ ase || 11 ||
māgīla daśakīṃ viśada karūni | bolileṃ ase || 11 ||
paraṃtu ātāṃ saṃkal̤ita | bolijela saṃvhārasaṃketa |
śrote vakte yetheṃ citta | deūna aikā || 12 ||
śrote vakte yetheṃ citta | deūna aikā || 12 ||
śata varuṣeṃ anāvṛṣṭi | tetheṃ āṭela jīvasṛṣṭi |
aiśā kalpāṃtācyā goṣṭī | śāstrīṃ niropilyā || 13 ||
aiśā kalpāṃtācyā goṣṭī | śāstrīṃ niropilyā || 13 ||
bārākal̤īṃ tape sūrya | teṇeṃ pṛthvīcī rakśā hoye |
maga te rakśā virona jāye | jal̤āṃtarīṃ || 14 ||
maga te rakśā virona jāye | jal̤āṃtarīṃ || 14 ||
teṃ jal̤a śoṣī vaiśvānaru | vanhī jhaḍapī samīru |
samīra vitul̤e nirākāru | jaiseṃ taiseṃ || 15 ||
samīra vitul̤e nirākāru | jaiseṃ taiseṃ || 15 ||
aisī sṛṣṭisaṃhāraṇī jālī | māgāṃ vistāreṃ bolilī |
māyānirāseṃ uralī | svarūpasthiti || 16 ||
māyānirāseṃ uralī | svarūpasthiti || 16 ||
tetheṃ jīvaśiva piṃḍabrahmāṃḍa | aṭona geleṃ thotāṃḍa |
māyeavidyeceṃ baṃḍa | vital̤ona geleṃ || 17 ||
māyeavidyeceṃ baṃḍa | vital̤ona geleṃ || 17 ||
vivekeṃci bolilā kśaye | mhaṇoni vivekapral̤aye |
vivekī jāṇatī kāye | mūrkhāsa kal̤e || 18 ||
vivekī jāṇatī kāye | mūrkhāsa kal̤e || 18 ||
sṛṣṭi śodhitāṃ sakal̤a | yeka caṃcal̤a yeka niścal̤a |
caṃcal̤āsa kartā caṃcal̤a | caṃcal̤arūpī 19 ||
caṃcal̤āsa kartā caṃcal̤a | caṃcal̤arūpī 19 ||
jo sakal̤a śarīrīṃ varte | sakala kartutvāsa pravarte |
karūna akartā hā varte | śabda jayā || 20 ||
karūna akartā hā varte | śabda jayā || 20 ||
rāva raṃka brahmādika | sakal̤āṃmadheṃ varte yeka |
nānā śarīreṃ cāl̤aka | iṃdriyeṃdvāreṃ || 21 ||
nānā śarīreṃ cāl̤aka | iṃdriyeṃdvāreṃ || 21 ||
tyāsa paramātmā bolatī | sakal̤a kartā aiseṃ jāṇatī |
pari to nāsela pracitī | vivekeṃ pāhāvī || 22 ||
pari to nāsela pracitī | vivekeṃ pāhāvī || 22 ||
jo svānāmadheṃ gurugurito | jo sūkarāṃmadheṃ kurukurito |
gāḍhavīṃ bharona bhuṃkato | āṭāhāsyeṃ || 23 ||
gāḍhavīṃ bharona bhuṃkato | āṭāhāsyeṃ || 23 ||
loka nānā deha dekhatī | vivekī dehāṃta pāhātī |
paṃḍita samadarśaneṃ ghetī | yeṇeṃ prakāreṃ || 24 ||
paṃḍita samadarśaneṃ ghetī | yeṇeṃ prakāreṃ || 24 ||
|| śloka ||
vidyāvinayasaṃpanne brāhmaṇe gavi hastini |
śuni caiva śvapāke ca paṃḍitāḥ samadarśinaḥ ||
śuni caiva śvapāke ca paṃḍitāḥ samadarśinaḥ ||
deha pāhātāṃ vegal̤āle | paraṃtu aṃtara yekaci jāleṃ |
prāṇīmātra dekhileṃ | yekāṃtareṃ || 25 ||
prāṇīmātra dekhileṃ | yekāṃtareṃ || 25 ||
aneka prāṇī nirmāṇa hotī | parī yekaci kal̤ā vartatī |
taye nāṃva jagajjotī | jāṇatīkal̤ā || 26 ||
taye nāṃva jagajjotī | jāṇatīkal̤ā || 26 ||
śrotrīṃ nānā śabda jāṇe | tvacemadheṃ sītoṣṇa jāṇe |
cakṣumadheṃ pāhoṃ jāṇe | nānā padārtha || 27 ||
cakṣumadheṃ pāhoṃ jāṇe | nānā padārtha || 27 ||
rasanemadheṃ rasa jāṇe | ghrāṇāmadheṃ vāsa to jāṇe |
karmaiṃdriyāmadheṃ jāṇe | nānā viṣayasvāda || 28 ||
karmaiṃdriyāmadheṃ jāṇe | nānā viṣayasvāda || 28 ||
sūkśma rūpeṃ sthūl̤a rakśī | nānā sukhaduḥkheṃ parīkśī |
tyāsa mhaṇatī aṃtarasākśī | aṃtarātmā || 29 ||
tyāsa mhaṇatī aṃtarasākśī | aṃtarātmā || 29 ||
ātmā aṃtarātmā viśvātmā | caitanya sarvātmā sukśmātmā |
jīvātmā śivātmā paramātmā | draṣṭā sākśī sattārūpa || 30 ||
jīvātmā śivātmā paramātmā | draṣṭā sākśī sattārūpa || 30 ||
vikārāmadhīla vikārī | akhaṃḍa nānā vikāra karī |
tayāsa vastu mhaṇatī bhikārī | parama hīna || 31 ||
tayāsa vastu mhaṇatī bhikārī | parama hīna || 31 ||
sarva yekaci disatī | avaghā yekaṃkāra karitī |
te avaghī māīka sthitī | caṃcal̤āmadheṃ || 32 ||
te avaghī māīka sthitī | caṃcal̤āmadheṃ || 32 ||
caṃcal̤a māyā te māīka | niścal̤a parabrahma yeka |
nityānityaviveka | yākāraṇe || 33 ||
nityānityaviveka | yākāraṇe || 33 ||
jāto jīva to prāṇa | neṇe jīva to ajñāna |
janmato jīva to jāṇa | vāsanātmaka || 34 ||
janmato jīva to jāṇa | vāsanātmaka || 34 ||
aikya jīva to brahmāṃśa | jetheṃ piṃḍabrahmāṃḍanirāsa |
yetheṃ sāṃgitale viśeṣa | catvāra jīva || 35 ||
yetheṃ sāṃgitale viśeṣa | catvāra jīva || 35 ||
aso heṃ avagheṃ caṃcal̤a | caṃcal̤a jāīla sakal̤a |
niścal̤a teṃ niścal̤a | ādiaṃtīṃ || 36 ||
niścal̤a teṃ niścal̤a | ādiaṃtīṃ || 36 ||
ādya madhya avasāna | je vastu samasamāna |
nirvikārī nirguṇa niraṃjana | niḥsaṃga niḥprapaṃca || 37 ||
nirvikārī nirguṇa niraṃjana | niḥsaṃga niḥprapaṃca || 37 ||
upādhīnirāseṃ tatvatā | jīvaśivāsa aikyatā |
vivaṃcūna pāhoṃ jātāṃ | upādhi kaiṃcī || 38 ||
vivaṃcūna pāhoṃ jātāṃ | upādhi kaiṃcī || 38 ||
aso jāṇaṇeṃ titukeṃ jñāna | paraṃtu hoteṃ vijñāna |
maneṃ vol̤akhāveṃ unmana | koṇyā prakāreṃ || 39 ||
maneṃ vol̤akhāveṃ unmana | koṇyā prakāreṃ || 39 ||
vṛttisa na kal̤e nivṛtti | guṇāsa kaiṃcī nirguṇaprāptī |
guṇātīta sādhaka saṃtīṃ | vivekeṃ keleṃ || 40 ||
guṇātīta sādhaka saṃtīṃ | vivekeṃ keleṃ || 40 ||
śravaṇāparīsa manana sāra | mananeṃ kal̤e sārāsāra |
nijadhyāseṃ sākśātkāra | niḥsaṃga vastu || 41 ||
nijadhyāseṃ sākśātkāra | niḥsaṃga vastu || 41 ||
nirguṇīṃ je ananyatā | teci mukti sāyojyatā |
lakśyāṃśa vācyāṃśa ātāṃ | pure jālā || 42 ||
lakśyāṃśa vācyāṃśa ātāṃ | pure jālā || 42 ||
alakśīṃ rāhileṃ lakśa | siddhāṃtīṃ kaiṃcā pūrvapakśa |
apratyakśāsa kaiṃceṃ pratyakśa | asona nāhīṃ || 43 ||
apratyakśāsa kaiṃceṃ pratyakśa | asona nāhīṃ || 43 ||
asona māīka upādhī | teci sahajasamādhī |
śravaṇeṃ bal̤āvī buddhī | niścayācī || 44 ||
śravaṇeṃ bal̤āvī buddhī | niścayācī || 44 ||
iti śrīdāsabodhe guruśiṣyasaṃvāde siddhāṃtanirūpaṇanāma samāsa pahilā ||
samāsa dusarā : catvāradevanirūpaṇa || śrīrāma ||
yeka niścal̤a yeka caṃcal̤a | caṃcal̤īṃ guṃtaleṃ sakal̤a |
niścal̤a teṃ niścal̤a | jaiseṃ taiseṃ || 1 ||
niścal̤a teṃ niścal̤a | jaiseṃ taiseṃ || 1 ||
pāhe niścal̤ācā viveka | aisā lakśāṃmadheṃ yeka |
niścal̤āaisā niścayātmaka | niścal̤aci to || 2 ||
niścal̤āaisā niścayātmaka | niścal̤aci to || 2 ||
yā niścal̤ācyā goṣṭī sāṃgatī | punhāṃ caṃcal̤ākaḍe dhāṃvatī |
caṃcal̤acakrīṃ nighona jātī | aise thoḍe || 3 ||
caṃcal̤acakrīṃ nighona jātī | aise thoḍe || 3 ||
caṃcal̤īṃ caṃcal̤a janmaleṃ | caṃcal̤āci madheṃ vāḍhaleṃ |
avagheṃ caṃcal̤aci biṃbaleṃ | janmavarī || 4 ||
avagheṃ caṃcal̤aci biṃbaleṃ | janmavarī || 4 ||
pṛthvī avaghī caṃcal̤ākaḍe | karaṇeṃ titukeṃ caṃcal̤īṃ ghaḍe |
caṃcal̤a sāṃḍūna niścal̤īṃ pavāḍe | aisā kaiṃcā || 5 ||
caṃcal̤a sāṃḍūna niścal̤īṃ pavāḍe | aisā kaiṃcā || 5 ||
caṃcal̤a kāṃhīṃ niścal̤enā | niścal̤a kadāpī cal̤enā |
nityānityavivekeṃ janā | umaje kāṃhīṃ || 6 ||
nityānityavivekeṃ janā | umaje kāṃhīṃ || 6 ||
kāṃhīṃ umajaleṃ tarī numaje | kāṃhīṃ samajaleṃ tarī na samaje |
kāṃhīṃ bujhe tarī nirbuje | kiṃcita mātra || 7 ||
kāṃhīṃ bujhe tarī nirbuje | kiṃcita mātra || 7 ||
saṃdeha anumāna āṇī bhrama | avaghā caṃcal̤āmadheṃ śrama |
niścal̤īṃ kadā nāhīṃ varma | samajaleṃ pāhije || 8 ||
niścal̤īṃ kadā nāhīṃ varma | samajaleṃ pāhije || 8 ||
caṃcal̤ākarī titukī māyā | māīka jāle vilayā |
lahāna thora mhaṇāvayā | kārya nāhīṃ || 9 ||
lahāna thora mhaṇāvayā | kārya nāhīṃ || 9 ||
sagaṭa māyā vistāralī | aṣṭadhā prakṛti phāṃpāvalī |
citravicitra vikāralī | nānā rūpeṃ || 10 ||
citravicitra vikāralī | nānā rūpeṃ || 10 ||
nānā utpattī nānā vikāra | nānā prāṇī lāhāna thora |
nānā padārtha makāra | nānā rūpeṃ || 11 ||
nānā padārtha makāra | nānā rūpeṃ || 11 ||
vikāravaṃta vikāraleṃ | sūkśma jaḍatvā āleṃ |
amaryāda disoṃ lāgaleṃ | kāṃhīṃcābāhīṃ || 12 ||
amaryāda disoṃ lāgaleṃ | kāṃhīṃcābāhīṃ || 12 ||
maga nānā śarīreṃ nirmāṇa jālīṃ | nānā nāmābhidhāneṃ ṭhevilīṃ |
bhāṣā paratveṃ kal̤oṃ ālīṃ | kāhīṃ kāṃhīṃ || 13 ||
bhāṣā paratveṃ kal̤oṃ ālīṃ | kāhīṃ kāṃhīṃ || 13 ||
maga nānā rīti nānā daṃḍaka | ācāra yekāhūna yeka |
vartoṃ lāgale sakal̤a loka | lokācāreṃ || 14 ||
vartoṃ lāgale sakal̤a loka | lokācāreṃ || 14 ||
aṣṭadhā prakṛtīcīṃ śarīreṃ | nirmāṇa jālīṃ lāhānathoreṃ |
puḍheṃ āpulālyā prakāreṃ | vartoṃ lāgatī || 15 ||
puḍheṃ āpulālyā prakāreṃ | vartoṃ lāgatī || 15 ||
nānā matteṃ nirmāṇa jālīṃ | nānā pāṣāṃḍeṃ vāḍhalīṃ |
nānā prakārīcīṃ uṭhilīṃ || nānā baṃḍeṃ ||
nānā prakārīcīṃ uṭhilīṃ || nānā baṃḍeṃ ||
16 || jaisā pravāha paḍilā | taisāca loka cālilā |
koṇa vārīla koṇālā | yeka nāhīṃ || 17 ||
koṇa vārīla koṇālā | yeka nāhīṃ || 17 ||
pṛthvīcā jālā gal̤āṃṭhā | yekāhūna yeka moṭhā |
koṇa kharā koṇa khoṭā | koṇa jāṇe || 18 ||
koṇa kharā koṇa khoṭā | koṇa jāṇe || 18 ||
ācāra bahukāceṃta paḍilā | kityeka poṭāsāṭhīṃ buḍālā |
avaghā varapaṃgaci jālā | sābhimāneṃ || 19 ||
avaghā varapaṃgaci jālā | sābhimāneṃ || 19 ||
deva jāle udaṃḍa | devāṃceṃ māṃḍaleṃ bhaṃḍa |
bhūtādevatāṃceṃ thotāṃḍa | yekaci jāleṃ || 20 ||
bhūtādevatāṃceṃ thotāṃḍa | yekaci jāleṃ || 20 ||
mukhya deva to kal̤enā | kāśāsa kāṃhīṃca mil̤enā |
yekāsa yeka val̤enā | anāvara || 21 ||
yekāsa yeka val̤enā | anāvara || 21 ||
aisā nāsalā vicāra | koṇa pāhāto sārāsāra |
kaicā lahāna kaiṃcā thora | kal̤ecinā || 22 ||
kaicā lahāna kaiṃcā thora | kal̤ecinā || 22 ||
śāstrāṃcā bājāra bharalā | devāṃcā galbalā jālā |
loka kāmanecyā vratālā | jhoṃbona paḍatī || 23 ||
loka kāmanecyā vratālā | jhoṃbona paḍatī || 23 ||
aiseṃ avagheṃ nāsaleṃ | satyāsatya hārapaleṃ |
avagheṃ anāyeka jāleṃ | cahūṃkaḍe || 24 ||
avagheṃ anāyeka jāleṃ | cahūṃkaḍe || 24 ||
matāmatāṃcā galbalā | koṇī pusenā koṇālā |
jo je matīṃ sāṃpaḍalā | tayāsa teṃci thora || 25 ||
jo je matīṃ sāṃpaḍalā | tayāsa teṃci thora || 25 ||
asatyācā abhimāna | teṇeṃ pāvije patana |
mhaṇoniyāṃ jñāte jana | satya śodhitī || 26 ||
mhaṇoniyāṃ jñāte jana | satya śodhitī || 26 ||
loka vartatī sakal̤a | teṃ jñātyāsa karatal̤āmal̤a |
ātāṃ eikā keval̤a | vivekī ho || 27 ||
ātāṃ eikā keval̤a | vivekī ho || 27 ||
loka koṇyā paṃtheṃ jātī | āṇi koṇyā devāsa bhajatī |
aisī he rokaḍī pracitī | sāvadha aikā || 28 ||
aisī he rokaḍī pracitī | sāvadha aikā || 28 ||
mṛttikā dhātu pāṣāṇādika | aisiyā pratimā aneka |
bahuteka lokāṃcā daṃḍaka | pratimādevīṃ || 29 ||
bahuteka lokāṃcā daṃḍaka | pratimādevīṃ || 29 ||
nānā devāṃce avatāra | caritreṃ aikatī yeka nara |
japa dhyāna niraṃtara | karitī pūjā || 30 ||
japa dhyāna niraṃtara | karitī pūjā || 30 ||
yeka sakal̤āṃcā aṃtarātmā | viśvīṃ varte jo viśvātmā |
draṣṭā sākśī jñānātmā | mānitī yeka || 31 ||
draṣṭā sākśī jñānātmā | mānitī yeka || 31 ||
yeka te nirmal̤a niścal̤a | kadāpī navheti caṃcal̤a |
ananyabhāveṃ keval̤a | vastuca te || 32 ||
ananyabhāveṃ keval̤a | vastuca te || 32 ||
yeka nānā pratimā | dusarā avatāramahimā |
tisarā to aṃtarātmā | cauthā to nirvikārī || 33 ||
tisarā to aṃtarātmā | cauthā to nirvikārī || 33 ||
aise he catvāra deva | sṛṣṭīmadhīla svabhāva |
yāvegal̤ā aṃtarbhāva | koṭheṃci nāhīṃ || 34 ||
yāvegal̤ā aṃtarbhāva | koṭheṃci nāhīṃ || 34 ||
avagheṃ yekaci mānitī | te sākśa deva jāṇatī |
paraṃtu aṣṭadhā prakṛti | vol̤akhilī pāhije || 35 ||
paraṃtu aṣṭadhā prakṛti | vol̤akhilī pāhije || 35 ||
prakṛtīmadhīla deva | to prakṛtīcā svabhāva |
bhāvātīta māhānabhāva | vivekeṃ jāṇāvā || 36 ||
bhāvātīta māhānabhāva | vivekeṃ jāṇāvā || 36 ||
jo nirmal̤āsa dhyāīla | to nirmal̤aci hoīla |
jo jayāsa bhajela | to tadrūpa jāṇāvā || 37 ||
jo jayāsa bhajela | to tadrūpa jāṇāvā || 37 ||
kśīra nīra nivaḍitī | te rājahaṃsa bolijetī |
sārāsāra jāṇatī | te māhānabhāva || 38 ||
sārāsāra jāṇatī | te māhānabhāva || 38 ||
are jo caṃcal̤āsa dhyāīla | to sahajaci cal̤ela |
jo niścal̤āsa bhajela | to niścal̤aci || 39 ||
jo niścal̤āsa bhajela | to niścal̤aci || 39 ||
prakṛtīsārikheṃ cālāveṃ | parī aṃtarīṃ śāśvata vol̤akhāveṃ |
satya hoūna vartāveṃ | lokāṃaiseṃ || 40 ||
satya hoūna vartāveṃ | lokāṃaiseṃ || 40 ||
iti śrīdāsabodhe guruśiṣyasaṃvāde catvāradevanirūpaṇanāma samāsa dusarā ||
samāsa tisarā : śikavaṇa nirūpaṇa || śrīrāma ||
bahutāṃ janmāṃcā sevaṭa | naradeha sāṃpaḍe avacaṭa |
yetheṃ vartāveṃ cokhaṭa | nitinyāyeṃ || 1 ||
yetheṃ vartāveṃ cokhaṭa | nitinyāyeṃ || 1 ||
prapaṃca karāvā nemaka | pāhāvā paramārthaviveka |
jeṇeṃkaritāṃ ubhaya loka | saṃtuṣṭa hotī || 2 ||
jeṇeṃkaritāṃ ubhaya loka | saṃtuṣṭa hotī || 2 ||
śata varuṣeṃ vaya nemileṃ | tyāṃta bāl̤apaṇa neṇatāṃ geleṃ |
tāruṇya avagheṃ vecaleṃ | viṣayāṃkaḍe || 3 ||
tāruṇya avagheṃ vecaleṃ | viṣayāṃkaḍe || 3 ||
vṛddhapaṇīṃ nānā roga | bhogaṇeṃ lāge karmabhoga |
ātāṃ bhagavaṃtācā yoga | koṇe vel̤e || 4 ||
ātāṃ bhagavaṃtācā yoga | koṇe vel̤e || 4 ||
rājika devika udega ciṃtā | anna vastra dehamamatā |
nānā prasaṃgeṃ avacitā | janma gelā || 5 ||
nānā prasaṃgeṃ avacitā | janma gelā || 5 ||
loka maramaroṃ jātī | vaḍileṃ gelīṃ he pracitī |
jāṇata jāṇata niścitī | kāye mānileṃ || 6 ||
jāṇata jāṇata niścitī | kāye mānileṃ || 6 ||
agna gṛhāsī lāgalā | āṇi sāvakāsa nijelā |
to kaisā mhaṇāvā bhalā | ātmahatyārā || 7 ||
to kaisā mhaṇāvā bhalā | ātmahatyārā || 7 ||
puṇyamārga avaghā buḍālā | pāpasaṃgraha udaṃḍa jālā |
yemayātanecā jholā | kaṭhīṇa āhe || 8 ||
yemayātanecā jholā | kaṭhīṇa āhe || 8 ||
tarī ātāṃ aiseṃ na karāveṃ | bahuta vivekeṃ vartāveṃ ||
ika loka paratra sādhāveṃ | dohīkaḍe || 9 ||
āl̤asāceṃ phal̤a rokaḍeṃ | jāṃbhayā deūna nidrā paḍe |
sukha mhaṇauna āvaḍe | āl̤asī lokāṃ || 10 ||
sukha mhaṇauna āvaḍe | āl̤asī lokāṃ || 10 ||
sākśepa karitāṃ kaṣṭatī | paraṃtu puḍheṃ suravāḍatī |
khātī jevitī sukhī hotī | yetneṃkarūnī || 11 ||
khātī jevitī sukhī hotī | yetneṃkarūnī || 11 ||
āl̤asa udāsa nāgavaṇā | āl̤asa pretnabuḍavaṇā |
āl̤aseṃ karaṃṭapaṇācyā khuṇā | pragaṭa karitī || 12 ||
āl̤aseṃ karaṃṭapaṇācyā khuṇā | pragaṭa karitī || 12 ||
mhaṇauna āl̤asa nasāvā | tarīca pāvije vaibhavā |
aratrīṃ paratrīṃ jīvā | samādhāna || 13 ||
aratrīṃ paratrīṃ jīvā | samādhāna || 13 ||
pretna karāvā to koṇa | heṃci aikā nirūpaṇa |
sāvadha karūna aṃtaḥkaraṇa | nimiṣya yeka || 14 ||
sāvadha karūna aṃtaḥkaraṇa | nimiṣya yeka || 14 ||
prātaḥkāl̤ī uṭhāveṃ | kāṃhīṃ pāṭhāṃtara karāve |
yethānaśaktī āṭhavāveṃ sarvottamāsī || 15 ||
yethānaśaktī āṭhavāveṃ sarvottamāsī || 15 ||
maga diśekaḍe jāveṃ | je koṇāsica navhe ṭhāveṃ |
śaucya ācmana karāveṃ | nirmal̤a jal̤eṃ || 16 ||
śaucya ācmana karāveṃ | nirmal̤a jal̤eṃ || 16 ||
mukhamārjana prātaḥsnāna | saṃdhyā tarpaṇa devatārcana |
puḍheṃ vaiśyadevaupāsana | yethāsāṃga || 17 ||
puḍheṃ vaiśyadevaupāsana | yethāsāṃga || 17 ||
kāṃhīṃ phal̤āhāra ghyāva | maga saṃsāradhāṃdā karāvā |
suśabdeṃ rājī rākhāvā | sakal̤a loka || 18 ||
suśabdeṃ rājī rākhāvā | sakal̤a loka || 18 ||
jyā jyācā jo vyāpāra | tetheṃ asāve khabardāra |
duścitapaṇeṃ tarī pora | veḍhā lāvī || 19 ||
duścitapaṇeṃ tarī pora | veḍhā lāvī || 19 ||
cuke ṭhake visare sāṃḍī | āṭhavaṇa jāliyāṃ carphaḍī |
duścita āl̤asācī rakaḍī | pracita pāhā || 20 ||
duścita āl̤asācī rakaḍī | pracita pāhā || 20 ||
yākāraṇeṃ sāvadhāna | yekāgra asāveṃ mana |
tarī maga jevitāṃ bhojana | goḍa vāṭe|| 21 ||
tarī maga jevitāṃ bhojana | goḍa vāṭe|| 21 ||
puḍheṃ bhojana jāliyāṃvarī | kāṃhīṃ vācī carcā karī |
yekāṃtīṃ jāūna vivarī | nānā graṃtha || 22 ||
yekāṃtīṃ jāūna vivarī | nānā graṃtha || 22 ||
tarīca prāṇī śāhāṇā hoto | nāhīṃtarī mūrkhaci rāhāto |
loka khātī āpaṇa pāhāto | dainyavāṇā || 23 ||
loka khātī āpaṇa pāhāto | dainyavāṇā || 23 ||
aika sadevapaṇāceṃ lakśaṇa | rikāmyā jāūṃ nedī yeka kśaṇa |
prapaṃcavevasāyāceṃ jñāna | bareṃ pāhe || 24 ||
prapaṃcavevasāyāceṃ jñāna | bareṃ pāhe || 24 ||
kāṃhīṃ mel̤avī maga jevī | guṃtalyā lokāṃsa ugavī |
śarīra kāraṇīṃ lāvī | kāṃhīṃ tarī || 25 ||
śarīra kāraṇīṃ lāvī | kāṃhīṃ tarī || 25 ||
kāṃhīṃ dharmacarcā purāṇa | harīkathā nirūpaṇa |
vāyāṃ jaūṃ nedī kśaṇa | dohīṃkaḍe || 26 ||
vāyāṃ jaūṃ nedī kśaṇa | dohīṃkaḍe || 26 ||
aisā jo sarvasāvadha | tyāsa kaiṃcā asela kheda |
vivekeṃ tuṭalā samaṃdha | dehabuddhīcā || 27 ||
vivekeṃ tuṭalā samaṃdha | dehabuddhīcā || 27 ||
āhe titukeṃ devāceṃ | aiseṃ vartaṇeṃ niścayāceṃ |
mūl̤a tuṭeṃ udvegāceṃ | yeṇeṃ rītīṃ || 28 ||
mūl̤a tuṭeṃ udvegāceṃ | yeṇeṃ rītīṃ || 28 ||
prapaṃcīṃ pāhije suvarṇa | paramārthīṃ paṃcikarṇa |
māhāvākyāceṃ vivaraṇa | karitāṃ suṭe || 29 ||
māhāvākyāceṃ vivaraṇa | karitāṃ suṭe || 29 ||
karma upāsanā āṇi jñāna | yeṇeṃ rāhe samādhāna |
paramārthāceṃ jeṃ sādhana | teṃci aikata jāveṃ || 30 ||
paramārthāceṃ jeṃ sādhana | teṃci aikata jāveṃ || 30 ||
iti śrīdāsabodhe guruśiṣyasaṃvāde sikavaṇanirūpaṇanāma samāsa tīsarā ||
samāsa cavathā : sāravivekanirūpaṇa || śrīrāma ||
brahma mhaṇije nirākāra | gaganāsārikhā vicāra |
vikāra nāhīṃ nirvikāra | teṃci brahma || 1 ||
vikāra nāhīṃ nirvikāra | teṃci brahma || 1 ||
brahma mhaṇije niścal̤a | aṃtarātmā to caṃcal̤a |
draṣṭā sākśī keval̤a | bolije tayā || 2 ||
draṣṭā sākśī keval̤a | bolije tayā || 2 ||
to aṃtarātmā mhaṇije deva | tyācā caṃcal̤a svabhāva |
pāl̤itāhe sakal̤a jīva | aṃtarī vasonī || 3 ||
pāl̤itāhe sakal̤a jīva | aṃtarī vasonī || 3 ||
tyāvegal̤e jaḍa padārtha | teṇeṃvīṇa deha vertha |
teṇeṃci kal̤e paramārtha | sakal̤a kāṃhī || 4 ||
teṇeṃci kal̤e paramārtha | sakal̤a kāṃhī || 4 ||
karmamārga upāsanā mārga | jñānamārga siddhāṃtamārga |
pravṛttimārga nivṛttimārga | devacī cālavī || 5 ||
pravṛttimārga nivṛttimārga | devacī cālavī || 5 ||
caṃcal̤eviṇa niścal̤a kal̤enā | caṃcal̤a tarī sthirāvenā |
aiseṃ he vicāra nānā | bare pāhā || 6 ||
aiseṃ he vicāra nānā | bare pāhā || 6 ||
caṃcal̤aniścal̤ācī saṃdhī | tetheṃ bhāṃbāvate buddhi |
karmamārgāce je vidhī | te maga ailikaḍe || 7 ||
karmamārgāce je vidhī | te maga ailikaḍe || 7 ||
deva yā sakal̤āṃce mūl̤a | devāsa mūl̤a nā ḍāl̤a |
parabrahma teṃ niścal̤a | nirvikārī || 8 ||
parabrahma teṃ niścal̤a | nirvikārī || 8 ||
nirvikārī āṇi vikārī| yeka mhaṇela to bhikārī |
vicārācī hote vārī | dekhatadekhatāṃ || 9 ||
vicārācī hote vārī | dekhatadekhatāṃ || 9 ||
sakal̤a paramārthāsa mūl̤a | paṃcīkarṇa māhāvākya keval̤a |
teṃcī karāveṃ prāṃjal̤a | punaḥpunhāṃ || 10 ||
teṃcī karāveṃ prāṃjal̤a | punaḥpunhāṃ || 10 ||
pahilā deha sthūl̤akāyā | āṭhavā deha mūl̤amāyā |
aṣṭa deha nirśaliyāṃ | vikāra kaiṃcā || 11 ||
aṣṭa deha nirśaliyāṃ | vikāra kaiṃcā || 11 ||
yākāraṇeṃ vikārī | sācāaisī bājīgarī |
yeka samaje yeka kharī | mānitāhe || 12 ||
yeka samaje yeka kharī | mānitāhe || 12 ||
utpatti sthitī saṃvhāra | yāvegal̤ā nirvikāra |
kal̤āyāsāṭhīṃ sārāsāra | vicāra kelā || 13 ||
kal̤āyāsāṭhīṃ sārāsāra | vicāra kelā || 13 ||
sāra asāra donī yeka | tetheṃ kaiṃcā uralā viveka |
parikśā neṇatī taṃka | pāpī karaṃṭe || 14 ||
parikśā neṇatī taṃka | pāpī karaṃṭe || 14 ||
jo yekaci vistāralā | to aṃtarātmā bolilā |
nānā vikārīṃ vikāralā | nirvikārī navhe || 15 ||
nānā vikārīṃ vikāralā | nirvikārī navhe || 15 ||
aiseṃ pragaṭaci āhe | āpulyā pratyayeṃ pāhe |
kāya rāhe kāya na rāhe | heṃ kal̤enā || 16 ||
kāya rāhe kāya na rāhe | heṃ kal̤enā || 16 ||
jeṃ akhaṃḍa hota jāteṃ | jeṃ sarvadā saṃvhārateṃ |
rokaḍeṃ pracitīsa yeteṃ | janāmadheṃ || 17 ||
rokaḍeṃ pracitīsa yeteṃ | janāmadheṃ || 17 ||
yeka raḍe yeka carphaḍī | yekāṃcī dharī naraḍī |
yekamekāṃ jhoṃbatī barāḍī | dukal̤l̤ale jaise || 18 ||
yekamekāṃ jhoṃbatī barāḍī | dukal̤l̤ale jaise || 18 ||
nāhīṃ nyāve nāhiṃ nīti | aise he loka vartatī |
āṇi avagheṃca sāra mhaṇatī | vivekahīna || 19 ||
āṇi avagheṃca sāra mhaṇatī | vivekahīna || 19 ||
dhoṃḍe sāṃḍūna soneṃ ghyāveṃ | mātī sāṃḍūna anna khāveṃ |
āṇi āvagheṃci sāra mhaṇāveṃ | bāṣkal̤apaṇeṃ || 20 ||
āṇi āvagheṃci sāra mhaṇāveṃ | bāṣkal̤apaṇeṃ || 20 ||
mhaṇauni hā vicāra karāvā | satyamārga toci dharāvā |
lābha jāṇona ghyāvā | vivekācā || 21 ||
lābha jāṇona ghyāvā | vivekācā || 21 ||
sāragāra yekaci sarī | tetheṃ parīkśesa kaiṃcī urī |
yākāraṇeṃ caturīṃ | parīkśā karāvī || 22 ||
yākāraṇeṃ caturīṃ | parīkśā karāvī || 22 ||
jetheṃ parīkśecā abhāva | tetheṃ de ghāva ghe ghāva |
sagaṭa sārikhā svabhāva | lauṃdapaṇācā || 23 ||
sagaṭa sārikhā svabhāva | lauṃdapaṇācā || 23 ||
gheva ye teṃci ghyāveṃ | gheva na ye teṃ soṃḍāveṃ |
uṃca nīca vol̤akhāveṃ | tyā nāva jñāna || 24 ||
uṃca nīca vol̤akhāveṃ | tyā nāva jñāna || 24 ||
saṃsārasāṃtesa āle | yeka lābheṃ amara jāle |
yeka te karaṃṭe ṭhakale | mudala geleṃ || 25 ||
yeka te karaṃṭe ṭhakale | mudala geleṃ || 25 ||
jāṇatyāneṃ aiseṃ na karāveṃ | sāra teṃci śodhūna ghyāveṃ |
asāra teṃ jāṇona tyāgāveṃ | vamaka jaiseṃ || 26 ||
asāra teṃ jāṇona tyāgāveṃ | vamaka jaiseṃ || 26 ||
teṃ vamaka karī prāśana | tarī teṃ svānāceṃ lakśaṇa |
tetheṃ sucismaṃta brāhmaṇa | kāya karī || 27 ||
tetheṃ sucismaṃta brāhmaṇa | kāya karī || 27 ||
jehi|m jaiseṃ saṃcita keleṃ | tayāsa taiseṃci ghaḍaleṃ |
jeṃ abhyāsīṃ paḍona jaḍaleṃ | teṃ toṃ suṭenā || 28 ||
jeṃ abhyāsīṃ paḍona jaḍaleṃ | teṃ toṃ suṭenā || 28 ||
yeka divyānneṃ bhakśitī | yeka viṣṭhā sāvaḍitī |
āpulyā vaḍilāṃcā ghetī | sābhimāna || 29 ||
āpulyā vaḍilāṃcā ghetī | sābhimāna || 29 ||
aso vivekeviṇa | bolaṇeṃ titukā sīṇa |
koṇīyekeṃ śravaṇa manana | keleṃci karāveṃ || 30 ||
koṇīyekeṃ śravaṇa manana | keleṃci karāveṃ || 30 ||
iti śrīdāsabodhe guruśiṣyasaṃvāde sāravivekanirūpaṇanāma samāsa cauthā ||
samāsa pāṃcavā : rājakāraṇa nirūpaṇa || śrīrāma ||
karma keleṃci karāveṃ | dhyāna dharileṃci dharāveṃ |
vivaraleṃci vivarāveṃ | punhā nirūpaṇa || 1 ||
vivaraleṃci vivarāveṃ | punhā nirūpaṇa || 1 ||
taiseṃ āmhāṃsa ghaḍaleṃ | bolileṃci bolaṇeṃ paḍileṃ |
kāṃ jeṃ bighaḍaleṃci ghaḍaleṃ | pāhije samādhāna || 2 ||
kāṃ jeṃ bighaḍaleṃci ghaḍaleṃ | pāhije samādhāna || 2 ||
ananya rāhe samudāva | itara janāsa upaje bhāva |
aisā āhe abhiprāva | upāyācā || 3 ||
aisā āhe abhiprāva | upāyācā || 3 ||
mukhya harikathā nirūpaṇa | dusareṃ teṃ rājakaraṇa |
tisareṃ teṃ sāvadhapaṇa | sarvaviṣaīṃ || 4 ||
tisareṃ teṃ sāvadhapaṇa | sarvaviṣaīṃ || 4 ||
cauthā atyaṃta sākśapa | pheḍāve nānā ākśapa |
anyāye thora athavā alpa | kśmā karīta jāve || 5 ||
anyāye thora athavā alpa | kśmā karīta jāve || 5 ||
jāṇāveṃ parāceṃ aṃtara | udāsīnatā niraṃtara |
nītinyāyāsi aṃtara | paḍoṃca nedāveṃ || 6 ||
nītinyāyāsi aṃtara | paḍoṃca nedāveṃ || 6 ||
saṃketeṃ loka vedhāvā | yekūnayeka bodhāvā |
prapaṃcahi sāvarāvā | yethānaśaktyā || 7 ||
prapaṃcahi sāvarāvā | yethānaśaktyā || 7 ||
prapaṃcasamayo vol̤akhāvā | dhīra bahuta asāvā |
saṃmaṃdha paḍoṃ nedāvā | ati parī tayācā || 8 ||
saṃmaṃdha paḍoṃ nedāvā | ati parī tayācā || 8 ||
upādhīsī vistārāveṃ | upādhīṃta na saṃpaḍāveṃ |
nīcatva pahileṃca ghyāveṃ | āṇi mūrkhapaṇa || 9 ||
nīcatva pahileṃca ghyāveṃ | āṇi mūrkhapaṇa || 9 ||
doṣa dekhona jhāṃkāve| avaguṇa akhaṃḍa na bolāve |
durjana sāṃpaḍona soḍāve | paropakāra karūnī || 10 ||
durjana sāṃpaḍona soḍāve | paropakāra karūnī || 10 ||
taṟhe bharoṃca naye | sucāve nānā upāye |
navhe teṃci karāveṃ kāyeṃ | dīrgha pretneṃ || 11 ||
navhe teṃci karāveṃ kāyeṃ | dīrgha pretneṃ || 11 ||
phaḍa nāsoṃci nedāvā | paḍilā prasaṃga sāṃvarāvā |
ativāda na karāvā | koṇīyekāsī || 12 ||
ativāda na karāvā | koṇīyekāsī || 12 ||
dusaryāceṃ abhiṣṭa jāṇāveṃ | bahutāṃceṃ bahuta sosāveṃ |
na sose tarī jāveṃ | digāṃtarāpratī || 13 ||
na sose tarī jāveṃ | digāṃtarāpratī || 13 ||
dukhaḥ dusaryāceṃ jāṇāveṃ | aikona tarī vāṃṭūna ghyāveṃ |
bareṃ vāīṭa sosāveṃ | samudāyāceṃ || 14 ||
bareṃ vāīṭa sosāveṃ | samudāyāceṃ || 14 ||
apāra asāveṃ pāṭhāṃtara | sannidhaci asāvā vicāra |
sadā sarvadā tatpara | paropakārāsī || 15 ||
sadā sarvadā tatpara | paropakārāsī || 15 ||
śāṃtī karūna karavāvī | taṟhe sāṃḍūna sāṃḍavāvī |
kriyā karūna karavāvī | bahutāṃkaravīṃ || 16 ||
kriyā karūna karavāvī | bahutāṃkaravīṃ || 16 ||
karaṇeṃ asela apāye | tarī bolona dākhaūṃ naye |
paraspareṃci pratyaye | pracitīsa āṇāvā || 17 ||
paraspareṃci pratyaye | pracitīsa āṇāvā || 17 ||
jo bahutāṃce sosīna | tyāsa bahuteka loka mil̤enā |
bahuta sositāṃ urenā | mahatva āpuleṃ || 18 ||
bahuta sositāṃ urenā | mahatva āpuleṃ || 18 ||
rājakāraṇa bahuta karāveṃ | paraṃtu kal̤oṃca nedāveṃ |
parapīḍevarī nasāveṃ | aṃtaḥkaraṇa || 19 ||
parapīḍevarī nasāveṃ | aṃtaḥkaraṇa || 19 ||
loka pārakhūna sāṃḍāve | rājakāraṇeṃ abhimāna jhāḍāve |
punhā mel̤aūna ghyāveṃ | durīla dore || 20 ||
punhā mel̤aūna ghyāveṃ | durīla dore || 20 ||
hiravaṭāsī durī dharāveṃ | kacaraṭāsī na bolāveṃ |
samaṃdha paḍatā soḍūna jāveṃ | yekīkaḍe || 21 ||
samaṃdha paḍatā soḍūna jāveṃ | yekīkaḍe || 21 ||
aiseṃ aso rājakāraṇa | sāṃgatāṃ teṃ asādhāraṇa |
sucita astāṃ aṃtaḥkaraṇa | rājakāraṇa jāṇe || 22 ||
sucita astāṃ aṃtaḥkaraṇa | rājakāraṇa jāṇe || 22 ||
vṛkṣīṃ rūḍhāsī ucalāveṃ | yuddhakartyāsa ḍhakalūna dyāveṃ |
kārabārāceṃ sāṃgāveṃ | āṃga kaiseṃ || 23 ||
kārabārāceṃ sāṃgāveṃ | āṃga kaiseṃ || 23 ||
pāhātāṃ tarī sāṃpaḍenā | kīrti karūṃ tarī rāhenā |
āleṃ vaibhava abhil̤āsīnā | kāṃhīṃ kelyāṃ || 24 ||
āleṃ vaibhava abhil̤āsīnā | kāṃhīṃ kelyāṃ || 24 ||
yekāṃcī pāṭhī rākhaṇeṃ | yekāṃsa dekho na sakaṇeṃ |
aisīṃ navheta kīṃ lakṣaṇeṃ | cāturyācīṃ || 25 ||
aisīṃ navheta kīṃ lakṣaṇeṃ | cāturyācīṃ || 25 ||
nyāya bolatāṃhi mānenā | hita teṃci na ye manā |
yetheṃ kāṃhīṃca cālenā | tyāgeṃvīṇa || 26 ||
yetheṃ kāṃhīṃca cālenā | tyāgeṃvīṇa || 26 ||
śrotīṃ kal̤ona ākṣepileṃ | mhaṇauna bolileṃci bolileṃ |
nyūnapūrṇa kṣmā keleṃ | pāhije śrotīṃ || 27 ||
nyūnapūrṇa kṣmā keleṃ | pāhije śrotīṃ || 27 ||
iti śrīdāsabodhe guruśiṣyasaṃvāde rājakāraṇanirūpaṇanāma samāsa pāṃcavā ||
samāsa sahāvā : mahaṃta lakṣaṇa || śrīrāma ||
śuddha neṭakeṃ lyāhāveṃ | lehona śuddha śodhāveṃ |
śodhūna śuddha vācāveṃ | cukoṃ naye || 1 ||
śodhūna śuddha vācāveṃ | cukoṃ naye || 1 ||
viśkal̤ita mātrukā nemasta karāvyā | dhāṭyā jāṇona sadṛḍha dharāvyā |
raṃga rākhona bharāvyā | nānā kathā || 2 ||
raṃga rākhona bharāvyā | nānā kathā || 2 ||
jāṇāyāceṃ sāṃgatāṃ na ye | sāṃgāyāceṃ nemasta na ye |
samajalyāviṇa kāṃhīṃca na ye | koṇīyeka || 3 ||
samajalyāviṇa kāṃhīṃca na ye | koṇīyeka || 3 ||
harikathā nirūpaṇa | nemastapaṇeṃ rājakāraṇa |
vartāyāceṃ lakṣaṇa | teṃhi asāveṃ || 4 ||
vartāyāceṃ lakṣaṇa | teṃhi asāveṃ || 4 ||
pusoṃ jāṇe sāṃgoṃ jāṇe | arthāṃtara karūṃ jāṇe |
sakal̤ikāṃceṃ rākhoṃ jāṇe | samādhāna || 5 ||
sakal̤ikāṃceṃ rākhoṃ jāṇe | samādhāna || 5 ||
dīrgha sūcanā ādhīṃ kal̤e | sāvadhapaṇeṃ tarka prabal̤e |
jāṇajāṇoni nival̤e | yethāyogya || 6 ||
jāṇajāṇoni nival̤e | yethāyogya || 6 ||
aisā jāṇe jo samasta | toci mahaṃta buddhimaṃta |
yāvegal̤eṃ aṃtavaṃta | sakal̤a kāṃhīṃ || 7 ||
yāvegal̤eṃ aṃtavaṃta | sakal̤a kāṃhīṃ || 7 ||
tāl̤avel̤a tānamāneṃ | prabaṃda kavitā jāḍa vacaneṃ |
majyālasī nānā cinheṃ | sucatī tayā || 8 ||
majyālasī nānā cinheṃ | sucatī tayā || 8 ||
jo yekāṃtāsa tatpara | ādhīṃ karī pāṭhāṃtara |
athavā śodhī arthāṃtara | graṃthagarbhīṃceṃ || 9 ||
athavā śodhī arthāṃtara | graṃthagarbhīṃceṃ || 9 ||
ādhīṃca sikona jo sikavī | toci pāve śreṣṭha padavī |
guṃtalyā lokāṃsa ugavī | vivekabal̤eṃ || 10 ||
guṃtalyā lokāṃsa ugavī | vivekabal̤eṃ || 10 ||
akṣara suṃdara vācaṇeṃ suṃdara | bolaṇeṃ suṃdara cālaṇeṃ suṃdara |
bhakti jñāna vairāgya suṃdara | karūna dāvī || 11 ||
bhakti jñāna vairāgya suṃdara | karūna dāvī || 11 ||
jayāsa yetnaci āvaḍe | nānā prasaṃgīṃ pavāḍe |
dhīṭapaṇeṃ pragaṭe daḍe | aisā navhe || 12 ||
dhīṭapaṇeṃ pragaṭe daḍe | aisā navhe || 12 ||
sāṃkaḍīmadheṃ vartoṃ jāṇe | upādhīmadheṃ mil̤oṃ jāṇe |
aliptapaṇeṃ rākhoṃ jāṇe | āpaṇāsī || 13 ||
aliptapaṇeṃ rākhoṃ jāṇe | āpaṇāsī || 13 ||
āhe tarī sarvāṃ ṭhāīṃ | pāhoṃ jātāṃ koṭheṃci nāhīṃ |
jaisā aṃtarātmā ṭhāīṃcā ṭhāīṃ | gupta jālā || 14 ||
jaisā aṃtarātmā ṭhāīṃcā ṭhāīṃ | gupta jālā || 14 ||
tyāvegal̤eṃ kāṃhīṃca nase | pāhoṃ jātāṃ to na dise |
na disona vartavītase | prāṇīmātrāṃsī || 15 ||
na disona vartavītase | prāṇīmātrāṃsī || 15 ||
taisāca hāhi nānāparī | bahuta janāsa śāhāṇe karī |
nānā vidyā tyā vivarī | sthūl̤a sūkṣmā || 16 ||
nānā vidyā tyā vivarī | sthūl̤a sūkṣmā || 16 ||
āpaṇākaritāṃ śāhāṇe hotī | te sahajaci soye dharitī |
jāṇatepaṇācī mahaṃtī | aisī ase || 17 ||
jāṇatepaṇācī mahaṃtī | aisī ase || 17 ||
rākhoṃ jāṇeṃ nītinyāya | na karī na karavī anyāye |
kaṭhīṇa prasaṃgīṃ upāye | karūṃ jāṇe || 18 ||
kaṭhīṇa prasaṃgīṃ upāye | karūṃ jāṇe || 18 ||
aisā puruṣa dhāraṇecā | toci ādhāra bahutāṃcā |
dāsa mhaṇe raghunāthācā | guṇa ghyāvā || 19 ||
dāsa mhaṇe raghunāthācā | guṇa ghyāvā || 19 ||
iti śrīdāsabodhe guruśiṣyasaṃvāde mahaṃtalakṣaṇanirūpaṇanāma samāsa sahāvā ||
samāsa sātavā : caṃcal̤a nadīī || śrīrāma ||
caṃcal̤a nadī gupta gaṃgā | smaraṇeṃ pāvana karīṃ jagā |
pracita rokaḍī pāhā gā | anyathā navhe || 1 ||
pracita rokaḍī pāhā gā | anyathā navhe || 1 ||
keval̤a acaṃcal̤īṃ nirmāṇa jālī | adhomukheṃ bal̤eṃ cālilī |
akhaṃḍa vāhe parī dekhilī | nāhīṃca koṇīṃ || 2 ||
akhaṃḍa vāhe parī dekhilī | nāhīṃca koṇīṃ || 2 ||
val̤aṇeṃ vāṃkāṇeṃ bhovare | ukal̤yā taraṃga jhare |
lādā lāṭā kātare | ṭhāīṃ ṭhāīṃ || 3 ||
lādā lāṭā kātare | ṭhāīṃ ṭhāīṃ || 3 ||
śuṣka jal̤āce cal̤āl̤a | dhārā dhabābe khal̤āl̤a |
cipal̤yā cal̤akyā bhal̤āl̤a | capal̤a pāṇī || 4 ||
cipal̤yā cal̤akyā bhal̤āl̤a | capal̤a pāṇī || 4 ||
pheṇa phuge helāve | sairāvairā udaka dhāve |
theṃba phuī mojāve | aṇureṇu kitī || 5 ||
theṃba phuī mojāve | aṇureṇu kitī || 5 ||
vosāṇe vāhatī udaṃḍa | jhotāve darkuṭe dagaḍa |
khaḍakeṃ beṭeṃ āḍa | val̤asā uṭhe || 6 ||
khaḍakeṃ beṭeṃ āḍa | val̤asā uṭhe || 6 ||
mṛda bhūmī tuṭona gelyā | kaṭhīṇa taiśyāci rāhilyā |
ṭhāīṃ ṭhāīṃ udaṃḍa pāhilyā | sṛṣṭīmadheṃ || 7 ||
ṭhāīṃ ṭhāīṃ udaṃḍa pāhilyā | sṛṣṭīmadheṃ || 7 ||
yeka te vāhataci gele | yeka val̤aśāmadheṃ paḍile |
yeka sāṃkaḍīṃta āḍakale | adhomukha || 8 ||
yeka sāṃkaḍīṃta āḍakale | adhomukha || 8 ||
yeka āpaṭaāpaṭoṃca gelī | yeka ciraḍacirdoṃca melīṃ |
kitīyeka te phugalīṃ | pāṇī bharaleṃ || 9 ||
kitīyeka te phugalīṃ | pāṇī bharaleṃ || 9 ||
yeka bal̤āce nivaḍale | te pohataci ugamāsa gele |
ugamadarśaneṃ pavitra jāle | tīrtharūpa || 10 ||
ugamadarśaneṃ pavitra jāle | tīrtharūpa || 10 ||
tetheṃ brahmādikāṃcīṃ bhuvaneṃ | brahmāṃḍadevatāṃcīṃ sthāneṃ |
upharāṭī gaṃgā pāhātāṃ mil̤aṇeṃ | sakal̤āṃsa tetheṃ || 11 ||
upharāṭī gaṃgā pāhātāṃ mil̤aṇeṃ | sakal̤āṃsa tetheṃ || 11 ||
tyā jal̤āaiseṃ nāhī nirmal̤a | tyā jal̤āaiseṃ nāhīṃ caṃcal̤a |
āponārāyaṇa keval̤a | bolije tyāsī || 12 ||
āponārāyaṇa keval̤a | bolije tyāsī || 12 ||
māhānadī parī aṃtarāl̤īṃ | pratyakṣa vāhe sarvakāl̤īṃ |
svargamṛtyupātāl̤ī | pasaralī pāhā || 13 ||
svargamṛtyupātāl̤ī | pasaralī pāhā || 13 ||
adhordha aṣṭahi diśā | ticeṃ udaka karī val̤asā |
jāṇate jāṇatī jagadīśā | sārikhīca te || 14 ||
jāṇate jāṇatī jagadīśā | sārikhīca te || 14 ||
anaṃta pātrīṃ udaka bharaleṃ | koṭheṃ pājhapājharoṃca geleṃ |
kitīyeka teṃ vecaleṃ | saṃsārāsī || 15 ||
kitīyeka teṃ vecaleṃ | saṃsārāsī || 15 ||
yekyāsaṃge teṃ kaḍavaṭa | yekyāsaṃgeṃ teṃ gul̤acaṭa |
yekyāsaṃge te tikhaṭa | turaṭa kṣāra || 16 ||
yekyāsaṃge te tikhaṭa | turaṭa kṣāra || 16 ||
jyā jyā padārthāsa mil̤e | tetheṃ tadrūpaci misal̤e |
sakhole bhūmīsa tuṃbal̤e | sakholapaṇeṃ || 17 ||
sakhole bhūmīsa tuṃbal̤e | sakholapaṇeṃ || 17 ||
viṣāmadheṃ viṣaci hoteṃ | amṛtāmadheṃ mil̤ona jāte |
sugaṃdhīṃ sugaṃdha teṃ | durgaṃdhīṃ durgaṃdha || 18 ||
sugaṃdhīṃ sugaṃdha teṃ | durgaṃdhīṃ durgaṃdha || 18 ||
guṇīṃ avaguṇīṃ mil̤e | jyāceṃ tyāparī nival̤e |
tyā udakācā mahimā na kal̤e | udakeṃviṇa || 19 ||
tyā udakācā mahimā na kal̤e | udakeṃviṇa || 19 ||
udaka vāhe aparaṃpāra | na kal̤e nadī kīṃ sarovara |
jal̤avāsa karūna nara | rāhile kitīyeka || 20 ||
jal̤avāsa karūna nara | rāhile kitīyeka || 20 ||
ugamāpailikaḍe gele | tetheṃ paratona pāhileṃ |
taṃva teṃ pāṇīca āṭaleṃ | kāṃhīṃ nāhīṃ || 21 ||
taṃva teṃ pāṇīca āṭaleṃ | kāṃhīṃ nāhīṃ || 21 ||
vṛttisunya yogeśvara | yācā pāhāvā vicāra |
dāsa mhaṇe vāraṃvāra | kitī sāṃgoṃ || 22 ||
dāsa mhaṇe vāraṃvāra | kitī sāṃgoṃ || 22 ||
iti śrīdāsabodhe guruśiṣyasaṃvāde caṃcal̤a nadīīnirūpaṇanāma samāsa sātavā ||
samāsa āṭhavā : aṃtarātmāvivaraṇa || śrīrāma ||
ātāṃ vaṃdūṃ sakal̤akartā | samasta devāṃcā jo bhartā |
tyāce bhajanīṃ pravartā | koṇītarī || 1 ||
tyāce bhajanīṃ pravartā | koṇītarī || 1 ||
teṇeṃviṇa kārya na cale | paḍileṃ parṇa teṃhi na hāle |
avagheṃ trailokyeci cāle | jayācenī || 2 ||
avagheṃ trailokyeci cāle | jayācenī || 2 ||
to aṃtarātmā sakal̤āṃcā | devadānavamānavāṃcā |
catvārakhāṇīcatvāravāṇīcā | pravartaku || 3 ||
catvārakhāṇīcatvāravāṇīcā | pravartaku || 3 ||
to yekalāci sakal̤āṃ ghaṭīṃ | karī bhinnabhinnā rāhāṭī |
sakal̤a sṛṣṭīcī goṣṭī | kitī mhaṇona sāṃgāvī || 4 ||
sakal̤a sṛṣṭīcī goṣṭī | kitī mhaṇona sāṃgāvī || 4 ||
aisā jo gupteśvara | tyāsa mhaṇāveṃ īśvara |
sakal̤a aiśvarya thora thora | jayāceni bhogitī || 5 ||
sakal̤a aiśvarya thora thora | jayāceni bhogitī || 5 ||
aisā jeṇeṃ vol̤akhilā | to viśvaṃbharaci jālā |
samādhī sahajasthitīlā | koṇa puse || 6 ||
samādhī sahajasthitīlā | koṇa puse || 6 ||
avagheṃ trailokya vivarāveṃ | tevhāṃ varma paḍela ṭhāveṃ |
āvacaṭeṃ ghabāḍa siṇāveṃ | nalageci kāṃhīṃ || 7 ||
āvacaṭeṃ ghabāḍa siṇāveṃ | nalageci kāṃhīṃ || 7 ||
pāhātāṃ aisā koṇa āhe | jo aṃtarātmā vivarona pāhe |
alpa svalpa kal̤ona rāhe | samādhāneṃ || 8 ||
alpa svalpa kal̤ona rāhe | samādhāneṃ || 8 ||
āre heṃ pāhileṃca pāhāveṃ | vivaraleṃci māguteṃ vivarāveṃ |
vācileṃci vācāveṃ | punhāpunhā || 9 ||
vācileṃci vācāveṃ | punhāpunhā || 9 ||
aṃtarātmā kevaḍhā kaisā | pāhāṇārācī koṇa daśā |
dekhilyā aikilyā aisā | viveka sāṃge || 10 ||
dekhilyā aikilyā aisā | viveka sāṃge || 10 ||
udaṃḍa aikileṃ dekhileṃ | aṃtarātmyāsa navace puravileṃ |
prāṇī dehadhārī bāuleṃ | kāya jāṇe || 11 ||
prāṇī dehadhārī bāuleṃ | kāya jāṇe || 11 ||
pūrṇāsa apūrṇa purenā | kāṃ jeṃ akhaṃḍa vivarenā |
vivaratāṃ vivaratāṃ urenā | devāvegal̤ā || 12 ||
vivaratāṃ vivaratāṃ urenā | devāvegal̤ā || 12 ||
vibhaktapaṇeṃ nasāveṃ | tarīca bhakta mhaṇavāveṃ |
nāhīṃtarī verthaci siṇāveṃ | khaṭāṭopeṃ || 13 ||
nāhīṃtarī verthaci siṇāveṃ | khaṭāṭopeṃ || 13 ||
ugāca ghara pāhona gelā | gharadhanī nāhīṃ vol̤akhilā |
rājyāmadhūnaci ālā | parī rājā neṇe || 14 ||
rājyāmadhūnaci ālā | parī rājā neṇe || 14 ||
dehasaṃgeṃ viṣaye bhogile | dehasaṃgeṃ prāṇī miravaleṃ |
dehadhartyāsa cukaleṃ | navala moṭheṃ || 15 ||
dehadhartyāsa cukaleṃ | navala moṭheṃ || 15 ||
aise loka avivekī | āṇi mhaṇatī āmhī vivekī |
bareṃ jyācī jaisī ṭākī | taiseṃ karāveṃ || 16 ||
bareṃ jyācī jaisī ṭākī | taiseṃ karāveṃ || 16 ||
mūrkha aṃtara rākhoṃ neṇe | mhaṇauna asāveṃ śāhāṇe |
te śāhāṇehi dainyavāṇe | hoūna gele || 17 ||
te śāhāṇehi dainyavāṇe | hoūna gele || 17 ||
aṃtarīṃ ṭhevaṇeṃ cukaleṃ | dārodārīṃ dhuṃḍūṃ lāgaleṃ |
taiseṃ ajñānāsa jāleṃ | deva na kal̤e || 18 ||
taiseṃ ajñānāsa jāleṃ | deva na kal̤e || 18 ||
yā devāceṃ dhyāna karī | aisā koṇa sṛṣṭīvarī |
vṛttī yekadeṃsī tartarī | pavāḍela koṭheṃ || 19 ||
vṛttī yekadeṃsī tartarī | pavāḍela koṭheṃ || 19 ||
brahmāṃḍīṃ dāṭale prāṇī | bahurūpeṃ bahuvāṇī |
bhūgarbhīṃ āṇi pāṣāṇīṃ | kitīyeka || 20 ||
bhūgarbhīṃ āṇi pāṣāṇīṃ | kitīyeka || 20 ||
ituke ṭhāīṃ puravalā | anekīṃ yekaci vartalā |
gupta āṇi pragaṭalā | kitīyeka || 21 ||
gupta āṇi pragaṭalā | kitīyeka || 21 ||
caṃcal̤eṃ na hoīje niścal̤a | pracita jāṇāvī keval̤a |
caṃcal̤a teṃ navhe niścal̤a | parabrahma teṃ || 22 ||
caṃcal̤a teṃ navhe niścal̤a | parabrahma teṃ || 22 ||
tatveṃ tatva jevhāṃ uḍe | tevhāṃ dehabuddhi jhaḍe |
nirmal̤a niścal̤a cahuṃkaḍe | niraṃjana || 23 ||
nirmal̤a niścal̤a cahuṃkaḍe | niraṃjana || 23 ||
āpaṇa koṇa koṭheṃ kaiṃcā | aisā mārga vivekacā |
prāṇī jo svayeṃ kācā | tyāsa heṃ kal̤enā || 24 ||
prāṇī jo svayeṃ kācā | tyāsa heṃ kal̤enā || 24 ||
bhalyāneṃ viveka dharāvā | dustara saṃsāra tarāvā |
avaghā vaṃśaci udharāvā | haribhaktī karūnī || 25 ||
avaghā vaṃśaci udharāvā | haribhaktī karūnī || 25 ||
iti śrīdāsabodhe guruśiṣyasaṃvāde aṃtarātmāvivaraṇanirūpaṇanāma samāsa āṭhavā ||
samāsa navāvā : upadeśa nirūpaṇa || śrīrāma ||
ādhīṃ karmācā prasaṃga | karma keleṃ pāhije sāṃga |
kadācita paḍile vyaṃga | tarī pratyavāya ghaḍe || 1 ||
kadācita paḍile vyaṃga | tarī pratyavāya ghaḍe || 1 ||
mhaṇauna karma āraṃbhile | kāṃhīṃyeka sāṃga ghaḍaleṃ |
jethajetheṃ aṃtara paḍileṃ | tetheṃ harismaraṇa karāveṃ || 2 ||
jethajetheṃ aṃtara paḍileṃ | tetheṃ harismaraṇa karāveṃ || 2 ||
tarī to harī āhe kaisā | vicāra pāhāvā aisā |
saṃdhepūrvīṃ jagadīśā | covisāṃ nāmīṃ smaraveṃ || 3 ||
saṃdhepūrvīṃ jagadīśā | covisāṃ nāmīṃ smaraveṃ || 3 ||
covīsanāmī sahastranāmī | anaṃtanāmī to anāmī |
to kaisā āhe aṃtaryāmīṃ | vivekeṃ vol̤akhāvā || 4 ||
to kaisā āhe aṃtaryāmīṃ | vivekeṃ vol̤akhāvā || 4 ||
brāhmaṇa snānasaṃdhyā karūna ālā | maga to devārcanāsa baisalā |
yethāsāṃga to pūjilā | pratimādevo || 5 ||
yethāsāṃga to pūjilā | pratimādevo || 5 ||
nānā devāṃcyā nānā pratimā | loka pūjitī dharūna premā |
jyācyā pratimā to paramātmā | kaisā āhe || 6 ||
jyācyā pratimā to paramātmā | kaisā āhe || 6 ||
aiseṃ vol̤akhileṃ pāhije | vol̤akhona bhajana kīje |
jaisā sāheba namaskārije | vol̤akhilyāuparī || 7 ||
jaisā sāheba namaskārije | vol̤akhilyāuparī || 7 ||
taisā paramātmā parameśvara | barā vol̤akhāvā pāhona vicāra |
tarīca pāvije pāra | bhramasāgaracā || 8 ||
tarīca pāvije pāra | bhramasāgaracā || 8 ||
pūjā ghetātī pratimā | āṃgā yeto aṃtarātmā |
avatārī tarī nijadhāmā | yeūna gele || 9 ||
avatārī tarī nijadhāmā | yeūna gele || 9 ||
parī te nijarūpeṃ asatī | teṃ nijarūpa te jagajjotī |
satvaguṇa tayesa mhaṇatī | jāṇatī kal̤ā || 10 ||
satvaguṇa tayesa mhaṇatī | jāṇatī kal̤ā || 10 ||
taye kal̤ece poṭīṃ | deva asatī koṭyān-koṭī |
yā anubhavācyā goṣṭī | pratyayeṃ pāhāvyā || 11 ||
yā anubhavācyā goṣṭī | pratyayeṃ pāhāvyā || 11 ||
dehapurāmadheṃ īśa | mhaṇona tayā nāṃva puruṣa |
jagāmadheṃ jagadīśa | taisā vol̤akhāvā || 12 ||
jagāmadheṃ jagadīśa | taisā vol̤akhāvā || 12 ||
jāṇīvarūpeṃ jagadāṃtareṃ | prastuta vartatī śarīreṃ |
aṃtaḥkaraṇaviṣṇu yeṇeṃ prakāreṃ | vol̤akhāvā || 13 ||
aṃtaḥkaraṇaviṣṇu yeṇeṃ prakāreṃ | vol̤akhāvā || 13 ||
to viṣṇu āhe jagadāṃtarīṃ | toci āpule aṃtarīṃ |
kartā bhoktā caturīṃ | aṃtarātmā vol̤akhāvā || 14 ||
kartā bhoktā caturīṃ | aṃtarātmā vol̤akhāvā || 14 ||
aike dekhe huṃge cākhe | jāṇona vicāreṃ ol̤akhe |
kityeka āpule pārikhe | jāṇatāhe || 15 ||
kityeka āpule pārikhe | jāṇatāhe || 15 ||
yekacī jagācā jivhāl̤ā | parī dehalobhācā āḍatāl̤ā |
dehasamaṃdheṃ vegal̤ā | abhimāna dharī || 16 ||
dehasamaṃdheṃ vegal̤ā | abhimāna dharī || 16 ||
upaje vāḍhe mare mārī | jaiśā ucalatī laharīvarī laharī |
caṃcal̤a sāgarīṃ bharovarī | trailokya hota jāteṃ || 17 ||
caṃcal̤a sāgarīṃ bharovarī | trailokya hota jāteṃ || 17 ||
trailokā vartavito yeka | mhaṇona trilokyanāyeka |
aisā pratyayācā viveka | pāhānā kaisā || 18 ||
aisā pratyayācā viveka | pāhānā kaisā || 18 ||
aisā aṃtarātmā bolilā | parī tohi tatvāṃmadheṃ ālā |
puḍheṃ vicāra pāhije kelā | māhāvākyācā || 19 ||
puḍheṃ vicāra pāhije kelā | māhāvākyācā || 19 ||
ādhīṃ dekhilā dehadhārī | maga pāhāveṃ jagadāṃtarīṃ |
tayāceniyāṃ uparī | parabrahma pāve || 20 ||
tayāceniyāṃ uparī | parabrahma pāve || 20 ||
parabrahmācā vicāra | hotāṃ nivaḍe sārāsāra |
caṃcal̤a jāīla hā nirdhāra | cukenā kīṃ || 21 ||
caṃcal̤a jāīla hā nirdhāra | cukenā kīṃ || 21 ||
utpatti sthiti saṃvhāra jāṇa | tyāhūna vegal̤ā niraṃjana |
yetheṃ jñānāceṃ vijñāna | hota āhe || 22 ||
yetheṃ jñānāceṃ vijñāna | hota āhe || 22 ||
aṣṭadeha thānamāna | jāṇona jāliyāṃ nirśana |
puḍheṃ ure niraṃjana | vimal̤a brahma || 23 ||
puḍheṃ ure niraṃjana | vimal̤a brahma || 23 ||
vicāreṃci ananya jālā | pāhāṇārāviṇa pratyaya ālā |
tehi vṛtti nivṛttīlā | bareṃ pāhā || 24 ||
tehi vṛtti nivṛttīlā | bareṃ pāhā || 24 ||
yetheṃ rāhilā vācyāṃśa | pāhona sāṃḍilā lakṣyāṃśa |
lakṣyāṃśāsārisā vṛttileśa | tohi gelā || 25 ||
lakṣyāṃśāsārisā vṛttileśa | tohi gelā || 25 ||
iti śrīdāsabodhe guruśiṣyasaṃvāde upadeśa nirūpaṇanāma samāsa navavā ||
samāsa dahāvā : nispṛha vartaṇūka || śrīrāma ||
mūrkha yekadesī hoto | catura sarvatra pāhāto |
jaisā bahudhā hoūna bhogito | nānā sukheṃ || 1 ||
jaisā bahudhā hoūna bhogito | nānā sukheṃ || 1 ||
toci aṃtarātmā mahaṃta | to kāṃ hoīla saṃkocita |
praśasta jāṇatā samasta | vikhyāta yogī || 2 ||
praśasta jāṇatā samasta | vikhyāta yogī || 2 ||
kartā bhoktā tatvatā | bhūmaṃḍal̤īṃ sarva sattā |
tyāvegal̤ā tyāsa jñātā | pāhesā kavaṇu || 3 ||
tyāvegal̤ā tyāsa jñātā | pāhesā kavaṇu || 3 ||
aiseṃ mahaṃte asāveṃ | sarva sāra śodhūna ghyāveṃ |
pāhoṃ jātāṃ na sāṃpaḍāveṃ | yekāyekī || 4 ||
pāhoṃ jātāṃ na sāṃpaḍāveṃ | yekāyekī || 4 ||
kīrtirūpeṃ udaṃḍa khyāta | jāṇatī lahāna thora samasta |
veśa pāhātāṃ śāśvata | yekaci nāhīṃ || 5 ||
veśa pāhātāṃ śāśvata | yekaci nāhīṃ || 5 ||
pragaṭa kīrti te ḍhal̤enā | bahuta janāsa kal̤enā |
pāhoṃ jātāṃ āḍal̤enā | kāye kaiseṃ || 6 ||
pāhoṃ jātāṃ āḍal̤enā | kāye kaiseṃ || 6 ||
veṣabhūṣaṇa te dūṣaṇa | kīrtibhūṣaṇa teṃ bhūṣaṇa |
cāl̤aṇeviṇa yeka kṣaṇa | jāūṃca nedī || 7 ||
cāl̤aṇeviṇa yeka kṣaṇa | jāūṃca nedī || 7 ||
tyāgī vol̤akhīce jana | sarvakāl̤a nitya nūtana |
loka śodhūna pāhātī mana | parī icchā disenā || 8 ||
loka śodhūna pāhātī mana | parī icchā disenā || 8 ||
purteṃ koṇākaḍe pāhenā | purteṃ koṇāsīṃ bolenā |
purteṃ yeke sthal̤īṃ rāhenā | uṭhona jāto || 9 ||
purteṃ yeke sthal̤īṃ rāhenā | uṭhona jāto || 9 ||
jāteṃ sthal̤a teṃ sāṃgenā | sāṃgitaleṃ tetheṃ tarī jāyenā |
āpulī sthiti anumānā | yevoṃca jedī || 10 ||
āpulī sthiti anumānā | yevoṃca jedī || 10 ||
lokīṃ keleṃ teṃ cukāvī | lokī| m bhāvileṃ teṃ ulathavī |
lokīṃ tarkileṃ teṃ dāvī | nirphala karūnī || 11 ||
lokīṃ tarkileṃ teṃ dāvī | nirphala karūnī || 11 ||
lokāṃsa pāhyācā ādara | tetheṃ yācā anādara |
loka sarvakāl̤a tatpara | tetheṃ yācī anichyā || 12 ||
loka sarvakāl̤a tatpara | tetheṃ yācī anichyā || 12 ||
evaṃ kalpitāṃ kalpenā | na tarkitāṃhi tarkenā |
kadapī bhāvitāṃ bhāvenā | yogeśvara || 13 ||
kadapī bhāvitāṃ bhāvenā | yogeśvara || 13 ||
aiseṃ aṃtara sāṃpaḍenā | śarīra ṭhāīṃ paḍenā |
kṣaṇayeka viśaṃbhenā | kathākīrtana || 14 ||
kṣaṇayeka viśaṃbhenā | kathākīrtana || 14 ||
loka saṃkalpa vikalpa karitī | te avagheci nirphal̤a hotī |
janācī janā lājavī vṛtti | tevhāṃ yogeśvara || 15 ||
janācī janā lājavī vṛtti | tevhāṃ yogeśvara || 15 ||
bahutīṃ śodhūna pāhileṃ | bahutāṃcyā manāsa āleṃ |
tarī maga jāṇāveṃ sādhileṃ | mahatkṛtya || 16 ||
tarī maga jāṇāveṃ sādhileṃ | mahatkṛtya || 16 ||
akhaṃḍa yekāṃ sevāvā | abhyāsaci karīta jāvā |
kāl̤a sārthakaci karāvā | janāsahita || 17 ||
kāl̤a sārthakaci karāvā | janāsahita || 17 ||
uttama guṇa titule ghyāve | gheūna janāsa sikavāve |
udaṃḍa samudāye karāve | parī guptarūpeṃ || 18 ||
udaṃḍa samudāye karāve | parī guptarūpeṃ || 18 ||
akhaṃḍa kāmācī lagabaga | upāsanesa lāvāveṃ jaga |
loka samajona maga | ājñā ichitī || 19 ||
loka samajona maga | ājñā ichitī || 19 ||
ādhīṃ kaṣṭa maga phal̤a | kaṣṭaci nāhīṃ teṃ nirphal̤a |
sākṣepeṃviṇa keval̤a | vṛthāpuṣṭa || 20 ||
sākṣepeṃviṇa keval̤a | vṛthāpuṣṭa || 20 ||
loka bahuta śodhāve | tyāṃce adhikāra jāṇāve |
jāṇajāṇona dharāve | javal̤ī durī || 21 ||
jāṇajāṇona dharāve | javal̤ī durī || 21 ||
adhikāraparatveṃ kārya hoteṃ | adhikāra nastāṃ vertha jāteṃ |
jāṇoni śodhāvīṃ citteṃ | nānā prakāreṃ || 22 ||
jāṇoni śodhāvīṃ citteṃ | nānā prakāreṃ || 22 ||
adhikāra pāhona kārya sāṃgaṇeṃ | sākṣepa pāhona viśvāsa dharaṇeṃ |
āpalā magaja rākhaṇeṃ | kāṃhītarī || 23 ||
āpalā magaja rākhaṇeṃ | kāṃhītarī || 23 ||
heṃ pracitīceṃ bolileṃ | ādhīṃ keleṃ maga sāṃgitaleṃ |
mānela tarī pāhije ghetaleṃ | koṇīyekeṃ || 24 ||
mānela tarī pāhije ghetaleṃ | koṇīyekeṃ || 24 ||
mahaṃteṃ mahaṃta karāve | yuktibuddhīneṃ bharāve |
jāṇate karūna vikharāve | nānā desīṃ || 25 ||
jāṇate karūna vikharāve | nānā desīṃ || 25 ||
iti śrīdāsabodhe guruśiṣyasaṃvāde nispṛha vartaṇūka nirūpaṇanāma samāsa dahāvā ||
|| daśaka akarāvā samāpta ||
