The Guru

ಶ್ರೀ ದಾಸಬೋಧ ಅಧ್ಯಾಯ 11

(Dasbodh Dashak 11 in Kannada)

Samartha Ramdas

Also known as Dasbodh · Dasbodh adhyay 11 · Shri Dasbodh

Dasbodh Dashak 11. The Dasbodh of Samartha Ramdas, spoken in the caves at Shivthar Ghal and set down by his disciple Kalyan Swami. Cast as a dialogue between guru and disciple across twenty dashaks, each of ten samasas, it moves from the discipline of listening through discrimination between the real and the unreal to the nature of the Self — practical throughout, and addressed to people living in the world. This dashak is named in its colophon for निरूपण.

#of 321
ಸಮಾಸ ಪಹಿಲಾ : ಸಿದ್ಧಾಂತನಿರೂಪಣ ॥ ಶ್ರೀರಾಮಸಮರ್ಥ ॥
ಸಮಾಸ ದುಸರಾ : ಚತ್ವಾರದೇವನಿರೂಪಣ ॥ ಶ್ರೀರಾಮ ॥
ಸಮಾಸ ತಿಸರಾ : ಶಿಕವಣ ನಿರೂಪಣ ॥ ಶ್ರೀರಾಮ ॥
ಸಮಾಸ ಚವಥಾ : ಸಾರವಿವೇಕನಿರೂಪಣ ॥ ಶ್ರೀರಾಮ ॥
ಸಮಾಸ ಪಾಂಚವಾ : ರಾಜಕಾರಣ ನಿರೂಪಣ ॥ ಶ್ರೀರಾಮ ॥
ಸಮಾಸ ಸಹಾವಾ : ಮಹಂತ ಲಕ್ಷಣ ॥ ಶ್ರೀರಾಮ ॥
ಸಮಾಸ ಸಾತವಾ : ಚಂಚಳ ನದೀಈ ॥ ಶ್ರೀರಾಮ ॥
ಸಮಾಸ ಆಠವಾ : ಅಂತರಾತ್ಮಾವಿವರಣ ॥ ಶ್ರೀರಾಮ ॥
ಸಮಾಸ ನವಾವಾ : ಉಪದೇಶ ನಿರೂಪಣ ॥ ಶ್ರೀರಾಮ ॥
ಸಮಾಸ ದಹಾವಾ : ನಿಸ್ಪೃಹ ವರ್ತಣೂಕ ॥ ಶ್ರೀರಾಮ ॥
ಸಮಾಸ ಪಹಿಲಾ : ಸಿದ್ಧಾಂತನಿರೂಪಣ ॥ ಶ್ರೀರಾಮಸಮರ್ಥ ॥
ಆಕಾಶಾಪಾಸೂನ ವಾಯೋ ಹೋತೋ । ಹಾ ತೋಂ ಪ್ರತ್ಯಯೇ ಯೇತೋ ।
ವಾಯೋಪಾಸೂನ ಅಗ್ನೀ ಜೋ ತೋ । ಸಾವಧ ಐಕಾ ॥ ೧ ॥
ವಾಯೋಚೀ ಕಠೀಣ ಘಿಸಣೀ । ತೇಥೇಂ ನಿರ್ಮಾಣ ಜಾಲಾ ವನ್ಹೀ ।
ಮಂದ ವಾಯೋ ಸೀತಳ ಪಾಣೀ । ತೇಥುನಿ ಜಾಲೇಂ ॥ ೨ ॥
ಆಪಾಪಾಸೂನ ಜಾಲೀ ಪೃಥ್ವೀ । ತೇ ನಾನಾ ಬೀಜರೂಪ ಜಾಣಾವೀ ।
ಬೀಜಾಪಾಸೂನ ಉತ್ಪತ್ತಿ ವ್ಹಾವೀ । ಹಾ ಸ್ವಭಾವಚಿ ಆಹೇ ॥ ೩ ॥
ಮುಳೀಂ ಸೃಷ್ಟೀ ಕಲ್ಪನೇಚೀ । ಕಲ್ಪನಾ ಆಹೇ ಮುಳೀಂಚೀ ।
ಜಯೇಪಾಸೂನ ದೇವತ್ರಯಾಚೀ । ಕಾಯಾ ಜಾಲೀ ॥ ೪ ॥
ನಿಶ್ಚಳಾಮಧೇಂ ಚಂಚಳ । ತೇ ಚಿ ಕಲ್ಪನಾ ಕೇವಳ ।
ಅಷ್ಟಧಾ ಪ್ರಕೃತೀಚೇಂ ಮೂಳ । ಕಲ್ಪನಾರೂಪ ॥ ೫ ॥
ಕಲ್ಪನಾ ತೇಚಿ ಅಷ್ಟಧಾ ಪ್ರಕೃತಿ । ಅಷ್ಟಧಾ ತೇಚಿ ಕಲ್ಪನಾಮುರ್ತೀ ।
ಮುಳಾಗ್ರಾಪಾಸೂನ ಉತ್ಪತ್ತಿ । ಅಷ್ಟಧಾ ಜಾಣಾವೀ ॥ ೬ ॥
ಪಾಂಚ ಭೂತೇಂ ತೀನ ಗುಣ । ಆಠ ಜಾಲೀಂ ದೋನೀ ಮಿಳೋನ ।
ಮ್ಹಣೌನಿ ಅಷ್ಟಧಾ ಪ್ರಕೃತಿ ಜಾಣ । ಬೋಲಿಜೇತೇ ॥ ೭ ॥
ಮುಳೀಂ ಕಲ್ಪನಾರೂಪ ಜಾಲೀ । ಪುಢೇಂ ತೇಚಿ ಫಾಪಾವಲೀ ।
ಕೇವಳ ಜಡತ್ವಾಸ ಆಲೀ । ಸೃಷ್ಟಿರೂಪೇಂ ॥ ೮ ॥
ಮುಳೀಂ ಜಾಲೀ ತೇ ಮೂಳಮಾಯಾ । ತ್ರಿಗುಣ ಜಾಲೇ ತೇ ಗುಣಮಾಯಾ ।
ಜಡತ್ವ ಪಾವಲೀ ತೇ ಅವಿದ್ಯಾ ಮಾಯಾ । ಸೃಷ್ಟಿರೂಪೇಂ ॥ ೯ ॥
ಪುಢೇಂ ಚ್ಯಾರೀ ಖಾಣೀ ಜಾಲ್ಯಾ । ಚ್ಯಾರೀ ವಾಣೀ ವಿಸ್ತಾರಲ್ಯಾ ।
ನಾನಾ ಯೋನೀ ಪ್ರಗಟಲ್ಯಾ । ನಾನಾ ವೇಕ್ತೀ ॥ ೧೦ ॥
ಐಸೀ ಜಾಲೀ ಉಭಾರಣೀ । ಆತಾಂ ಐಕಾ ಸಂವ್ಹಾರಣೀ ।
ಮಾಗೀಲ ದಶಕೀಂ ವಿಶದ ಕರೂನಿ । ಬೋಲಿಲೇಂ ಅಸೇ ॥ ೧೧ ॥
ಪರಂತು ಆತಾಂ ಸಂಕಳಿತ । ಬೋಲಿಜೇಲ ಸಂವ್ಹಾರಸಂಕೇತ ।
ಶ್ರೋತೇ ವಕ್ತೇ ಯೇಥೇಂ ಚಿತ್ತ । ದೇಊನ ಐಕಾ ॥ ೧೨ ॥
ಶತ ವರುಷೇಂ ಅನಾವೃಷ್ಟಿ । ತೇಥೇಂ ಆಟೇಲ ಜೀವಸೃಷ್ಟಿ ।
ಐಶಾ ಕಲ್ಪಾಂತಾಚ್ಯಾ ಗೋಷ್ಟೀ । ಶಾಸ್ತ್ರೀಂ ನಿರೋಪಿಲ್ಯಾ ॥ ೧೩ ॥
ಬಾರಾಕಳೀಂ ತಪೇ ಸೂರ್ಯ । ತೇಣೇಂ ಪೃಥ್ವೀಚೀ ರಕ್ಶಾ ಹೋಯೇ ।
ಮಗ ತೇ ರಕ್ಶಾ ವಿರೋನ ಜಾಯೇ । ಜಳಾಂತರೀಂ ॥ ೧೪ ॥
ತೇಂ ಜಳ ಶೋಷೀ ವೈಶ್ವಾನರು । ವನ್ಹೀ ಝಡಪೀ ಸಮೀರು ।
ಸಮೀರ ವಿತುಳೇ ನಿರಾಕಾರು । ಜೈಸೇಂ ತೈಸೇಂ ॥ ೧೫ ॥
ಐಸೀ ಸೃಷ್ಟಿಸಂಹಾರಣೀ ಜಾಲೀ । ಮಾಗಾಂ ವಿಸ್ತಾರೇಂ ಬೋಲಿಲೀ ।
ಮಾಯಾನಿರಾಸೇಂ ಉರಲೀ । ಸ್ವರೂಪಸ್ಥಿತಿ ॥ ೧೬ ॥
ತೇಥೇಂ ಜೀವಶಿವ ಪಿಂಡಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ । ಅಟೋನ ಗೇಲೇಂ ಥೋತಾಂಡ ।
ಮಾಯೇಅವಿದ್ಯೇಚೇಂ ಬಂಡ । ವಿತಳೋನ ಗೇಲೇಂ ॥ ೧೭ ॥
ವಿವೇಕೇಂಚಿ ಬೋಲಿಲಾ ಕ್ಶಯೇ । ಮ್ಹಣೋನಿ ವಿವೇಕಪ್ರಳಯೇ ।
ವಿವೇಕೀ ಜಾಣತೀ ಕಾಯೇ । ಮೂರ್ಖಾಸ ಕಳೇ ॥ ೧೮ ॥
ಸೃಷ್ಟಿ ಶೋಧಿತಾಂ ಸಕಳ । ಯೇಕ ಚಂಚಳ ಯೇಕ ನಿಶ್ಚಳ ।
ಚಂಚಳಾಸ ಕರ್ತಾ ಚಂಚಳ । ಚಂಚಳರೂಪೀ ೧೯ ॥
ಜೋ ಸಕಳ ಶರೀರೀಂ ವರ್ತೇ । ಸಕಲ ಕರ್ತುತ್ವಾಸ ಪ್ರವರ್ತೇ ।
ಕರೂನ ಅಕರ್ತಾ ಹಾ ವರ್ತೇ । ಶಬ್ದ ಜಯಾ ॥ ೨೦ ॥
ರಾವ ರಂಕ ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಕ । ಸಕಳಾಂಮಧೇಂ ವರ್ತೇ ಯೇಕ ।
ನಾನಾ ಶರೀರೇಂ ಚಾಳಕ । ಇಂದ್ರಿಯೇಂದ್ವಾರೇಂ ॥ ೨೧ ॥
ತ್ಯಾಸ ಪರಮಾತ್ಮಾ ಬೋಲತೀ । ಸಕಳ ಕರ್ತಾ ಐಸೇಂ ಜಾಣತೀ ।
ಪರಿ ತೋ ನಾಸೇಲ ಪ್ರಚಿತೀ । ವಿವೇಕೇಂ ಪಾಹಾವೀ ॥ ೨೨ ॥
ಜೋ ಸ್ವಾನಾಮಧೇಂ ಗುರುಗುರಿತೋ । ಜೋ ಸೂಕರಾಂಮಧೇಂ ಕುರುಕುರಿತೋ ।
ಗಾಢವೀಂ ಭರೋನ ಭುಂಕತೋ । ಆಟಾಹಾಸ್ಯೇಂ ॥ ೨೩ ॥
ಲೋಕ ನಾನಾ ದೇಹ ದೇಖತೀ । ವಿವೇಕೀ ದೇಹಾಂತ ಪಾಹಾತೀ ।
ಪಂಡಿತ ಸಮದರ್ಶನೇಂ ಘೇತೀ । ಯೇಣೇಂ ಪ್ರಕಾರೇಂ ॥ ೨೪ ॥
॥ ಶ್ಲೋಕ ॥
ವಿದ್ಯಾವಿನಯಸಂಪನ್ನೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇ ಗವಿ ಹಸ್ತಿನಿ ।
ಶುನಿ ಚೈವ ಶ್ವಪಾಕೇ ಚ ಪಂಡಿತಾಃ ಸಮದರ್ಶಿನಃ ॥
ದೇಹ ಪಾಹಾತಾಂ ವೇಗಳಾಲೇ । ಪರಂತು ಅಂತರ ಯೇಕಚಿ ಜಾಲೇಂ ।
ಪ್ರಾಣೀಮಾತ್ರ ದೇಖಿಲೇಂ । ಯೇಕಾಂತರೇಂ ॥ ೨೫ ॥
ಅನೇಕ ಪ್ರಾಣೀ ನಿರ್ಮಾಣ ಹೋತೀ । ಪರೀ ಯೇಕಚಿ ಕಳಾ ವರ್ತತೀ ।
ತಯೇ ನಾಂವ ಜಗಜ್ಜೋತೀ । ಜಾಣತೀಕಳಾ ॥ ೨೬ ॥
ಶ್ರೋತ್ರೀಂ ನಾನಾ ಶಬ್ದ ಜಾಣೇ । ತ್ವಚೇಮಧೇಂ ಸೀತೋಷ್ಣ ಜಾಣೇ ।
ಚಕ್ಷುಮಧೇಂ ಪಾಹೋಂ ಜಾಣೇ । ನಾನಾ ಪದಾರ್ಥ ॥ ೨೭ ॥
ರಸನೇಮಧೇಂ ರಸ ಜಾಣೇ । ಘ್ರಾಣಾಮಧೇಂ ವಾಸ ತೋ ಜಾಣೇ ।
ಕರ್ಮೈಂದ್ರಿಯಾಮಧೇಂ ಜಾಣೇ । ನಾನಾ ವಿಷಯಸ್ವಾದ ॥ ೨೮ ॥
ಸೂಕ್ಶ್ಮ ರೂಪೇಂ ಸ್ಥೂಳ ರಕ್ಶೀ । ನಾನಾ ಸುಖದುಃಖೇಂ ಪರೀಕ್ಶೀ ।
ತ್ಯಾಸ ಮ್ಹಣತೀ ಅಂತರಸಾಕ್ಶೀ । ಅಂತರಾತ್ಮಾ ॥ ೨೯ ॥
ಆತ್ಮಾ ಅಂತರಾತ್ಮಾ ವಿಶ್ವಾತ್ಮಾ । ಚೈತನ್ಯ ಸರ್ವಾತ್ಮಾ ಸುಕ್ಶ್ಮಾತ್ಮಾ ।
ಜೀವಾತ್ಮಾ ಶಿವಾತ್ಮಾ ಪರಮಾತ್ಮಾ । ದ್ರಷ್ಟಾ ಸಾಕ್ಶೀ ಸತ್ತಾರೂಪ ॥ ೩೦ ॥
ವಿಕಾರಾಮಧೀಲ ವಿಕಾರೀ । ಅಖಂಡ ನಾನಾ ವಿಕಾರ ಕರೀ ।
ತಯಾಸ ವಸ್ತು ಮ್ಹಣತೀ ಭಿಕಾರೀ । ಪರಮ ಹೀನ ॥ ೩೧ ॥
ಸರ್ವ ಯೇಕಚಿ ದಿಸತೀ । ಅವಘಾ ಯೇಕಂಕಾರ ಕರಿತೀ ।
ತೇ ಅವಘೀ ಮಾಈಕ ಸ್ಥಿತೀ । ಚಂಚಳಾಮಧೇಂ ॥ ೩೨ ॥
ಚಂಚಳ ಮಾಯಾ ತೇ ಮಾಈಕ । ನಿಶ್ಚಳ ಪರಬ್ರಹ್ಮ ಯೇಕ ।
ನಿತ್ಯಾನಿತ್ಯವಿವೇಕ । ಯಾಕಾರಣೇ ॥ ೩೩ ॥
ಜಾತೋ ಜೀವ ತೋ ಪ್ರಾಣ । ನೇಣೇ ಜೀವ ತೋ ಅಜ್ಞಾನ ।
ಜನ್ಮತೋ ಜೀವ ತೋ ಜಾಣ । ವಾಸನಾತ್ಮಕ ॥ ೩೪ ॥
ಐಕ್ಯ ಜೀವ ತೋ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಶ । ಜೇಥೇಂ ಪಿಂಡಬ್ರಹ್ಮಾಂಡನಿರಾಸ ।
ಯೇಥೇಂ ಸಾಂಗಿತಲೇ ವಿಶೇಷ । ಚತ್ವಾರ ಜೀವ ॥ ೩೫ ॥
ಅಸೋ ಹೇಂ ಅವಘೇಂ ಚಂಚಳ । ಚಂಚಳ ಜಾಈಲ ಸಕಳ ।
ನಿಶ್ಚಳ ತೇಂ ನಿಶ್ಚಳ । ಆದಿಅಂತೀಂ ॥ ೩೬ ॥
ಆದ್ಯ ಮಧ್ಯ ಅವಸಾನ । ಜೇ ವಸ್ತು ಸಮಸಮಾನ ।
ನಿರ್ವಿಕಾರೀ ನಿರ್ಗುಣ ನಿರಂಜನ । ನಿಃಸಂಗ ನಿಃಪ್ರಪಂಚ ॥ ೩೭ ॥
ಉಪಾಧೀನಿರಾಸೇಂ ತತ್ವತಾ । ಜೀವಶಿವಾಸ ಐಕ್ಯತಾ ।
ವಿವಂಚೂನ ಪಾಹೋಂ ಜಾತಾಂ । ಉಪಾಧಿ ಕೈಂಚೀ ॥ ೩೮ ॥
ಅಸೋ ಜಾಣಣೇಂ ತಿತುಕೇಂ ಜ್ಞಾನ । ಪರಂತು ಹೋತೇಂ ವಿಜ್ಞಾನ ।
ಮನೇಂ ವೋಳಖಾವೇಂ ಉನ್ಮನ । ಕೋಣ್ಯಾ ಪ್ರಕಾರೇಂ ॥ ೩೯ ॥
ವೃತ್ತಿಸ ನ ಕಳೇ ನಿವೃತ್ತಿ । ಗುಣಾಸ ಕೈಂಚೀ ನಿರ್ಗುಣಪ್ರಾಪ್ತೀ ।
ಗುಣಾತೀತ ಸಾಧಕ ಸಂತೀಂ । ವಿವೇಕೇಂ ಕೇಲೇಂ ॥ ೪೦ ॥
ಶ್ರವಣಾಪರೀಸ ಮನನ ಸಾರ । ಮನನೇಂ ಕಳೇ ಸಾರಾಸಾರ ।
ನಿಜಧ್ಯಾಸೇಂ ಸಾಕ್ಶಾತ್ಕಾರ । ನಿಃಸಂಗ ವಸ್ತು ॥ ೪೧ ॥
ನಿರ್ಗುಣೀಂ ಜೇ ಅನನ್ಯತಾ । ತೇಚಿ ಮುಕ್ತಿ ಸಾಯೋಜ್ಯತಾ ।
ಲಕ್ಶ್ಯಾಂಶ ವಾಚ್ಯಾಂಶ ಆತಾಂ । ಪುರೇ ಜಾಲಾ ॥ ೪೨ ॥
ಅಲಕ್ಶೀಂ ರಾಹಿಲೇಂ ಲಕ್ಶ । ಸಿದ್ಧಾಂತೀಂ ಕೈಂಚಾ ಪೂರ್ವಪಕ್ಶ ।
ಅಪ್ರತ್ಯಕ್ಶಾಸ ಕೈಂಚೇಂ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಶ । ಅಸೋನ ನಾಹೀಂ ॥ ೪೩ ॥
ಅಸೋನ ಮಾಈಕ ಉಪಾಧೀ । ತೇಚಿ ಸಹಜಸಮಾಧೀ ।
ಶ್ರವಣೇಂ ಬಳಾವೀ ಬುದ್ಧೀ । ನಿಶ್ಚಯಾಚೀ ॥ ೪೪ ॥
ಇತಿ ಶ್ರೀದಾಸಬೋಧೇ ಗುರುಶಿಷ್ಯಸಂವಾದೇ ಸಿದ್ಧಾಂತನಿರೂಪಣನಾಮ ಸಮಾಸ ಪಹಿಲಾ ॥
ಸಮಾಸ ದುಸರಾ : ಚತ್ವಾರದೇವನಿರೂಪಣ ॥ ಶ್ರೀರಾಮ ॥
ಯೇಕ ನಿಶ್ಚಳ ಯೇಕ ಚಂಚಳ । ಚಂಚಳೀಂ ಗುಂತಲೇಂ ಸಕಳ ।
ನಿಶ್ಚಳ ತೇಂ ನಿಶ್ಚಳ । ಜೈಸೇಂ ತೈಸೇಂ ॥ ೧ ॥
ಪಾಹೇ ನಿಶ್ಚಳಾಚಾ ವಿವೇಕ । ಐಸಾ ಲಕ್ಶಾಂಮಧೇಂ ಯೇಕ ।
ನಿಶ್ಚಳಾಐಸಾ ನಿಶ್ಚಯಾತ್ಮಕ । ನಿಶ್ಚಳಚಿ ತೋ ॥ ೨ ॥
ಯಾ ನಿಶ್ಚಳಾಚ್ಯಾ ಗೋಷ್ಟೀ ಸಾಂಗತೀ । ಪುನ್ಹಾಂ ಚಂಚಳಾಕಡೇ ಧಾಂವತೀ ।
ಚಂಚಳಚಕ್ರೀಂ ನಿಘೋನ ಜಾತೀ । ಐಸೇ ಥೋಡೇ ॥ ೩ ॥
ಚಂಚಳೀಂ ಚಂಚಳ ಜನ್ಮಲೇಂ । ಚಂಚಳಾಚಿ ಮಧೇಂ ವಾಢಲೇಂ ।
ಅವಘೇಂ ಚಂಚಳಚಿ ಬಿಂಬಲೇಂ । ಜನ್ಮವರೀ ॥ ೪ ॥
ಪೃಥ್ವೀ ಅವಘೀ ಚಂಚಳಾಕಡೇ । ಕರಣೇಂ ತಿತುಕೇಂ ಚಂಚಳೀಂ ಘಡೇ ।
ಚಂಚಳ ಸಾಂಡೂನ ನಿಶ್ಚಳೀಂ ಪವಾಡೇ । ಐಸಾ ಕೈಂಚಾ ॥ ೫ ॥
ಚಂಚಳ ಕಾಂಹೀಂ ನಿಶ್ಚಳೇನಾ । ನಿಶ್ಚಳ ಕದಾಪೀ ಚಳೇನಾ ।
ನಿತ್ಯಾನಿತ್ಯವಿವೇಕೇಂ ಜನಾ । ಉಮಜೇ ಕಾಂಹೀಂ ॥ ೬ ॥
ಕಾಂಹೀಂ ಉಮಜಲೇಂ ತರೀ ನುಮಜೇ । ಕಾಂಹೀಂ ಸಮಜಲೇಂ ತರೀ ನ ಸಮಜೇ ।
ಕಾಂಹೀಂ ಬುಝೇ ತರೀ ನಿರ್ಬುಜೇ । ಕಿಂಚಿತ ಮಾತ್ರ ॥ ೭ ॥
ಸಂದೇಹ ಅನುಮಾನ ಆಣೀ ಭ್ರಮ । ಅವಘಾ ಚಂಚಳಾಮಧೇಂ ಶ್ರಮ ।
ನಿಶ್ಚಳೀಂ ಕದಾ ನಾಹೀಂ ವರ್ಮ । ಸಮಜಲೇಂ ಪಾಹಿಜೇ ॥ ೮ ॥
ಚಂಚಳಾಕರೀ ತಿತುಕೀ ಮಾಯಾ । ಮಾಈಕ ಜಾಲೇ ವಿಲಯಾ ।
ಲಹಾನ ಥೋರ ಮ್ಹಣಾವಯಾ । ಕಾರ್ಯ ನಾಹೀಂ ॥ ೯ ॥
ಸಗಟ ಮಾಯಾ ವಿಸ್ತಾರಲೀ । ಅಷ್ಟಧಾ ಪ್ರಕೃತಿ ಫಾಂಪಾವಲೀ ।
ಚಿತ್ರವಿಚಿತ್ರ ವಿಕಾರಲೀ । ನಾನಾ ರೂಪೇಂ ॥ ೧೦ ॥
ನಾನಾ ಉತ್ಪತ್ತೀ ನಾನಾ ವಿಕಾರ । ನಾನಾ ಪ್ರಾಣೀ ಲಾಹಾನ ಥೋರ ।
ನಾನಾ ಪದಾರ್ಥ ಮಕಾರ । ನಾನಾ ರೂಪೇಂ ॥ ೧೧ ॥
ವಿಕಾರವಂತ ವಿಕಾರಲೇಂ । ಸೂಕ್ಶ್ಮ ಜಡತ್ವಾ ಆಲೇಂ ।
ಅಮರ್ಯಾದ ದಿಸೋಂ ಲಾಗಲೇಂ । ಕಾಂಹೀಂಚಾಬಾಹೀಂ ॥ ೧೨ ॥
ಮಗ ನಾನಾ ಶರೀರೇಂ ನಿರ್ಮಾಣ ಜಾಲೀಂ । ನಾನಾ ನಾಮಾಭಿಧಾನೇಂ ಠೇವಿಲೀಂ ।
ಭಾಷಾ ಪರತ್ವೇಂ ಕಳೋಂ ಆಲೀಂ । ಕಾಹೀಂ ಕಾಂಹೀಂ ॥ ೧೩ ॥
ಮಗ ನಾನಾ ರೀತಿ ನಾನಾ ದಂಡಕ । ಆಚಾರ ಯೇಕಾಹೂನ ಯೇಕ ।
ವರ್ತೋಂ ಲಾಗಲೇ ಸಕಳ ಲೋಕ । ಲೋಕಾಚಾರೇಂ ॥ ೧೪ ॥
ಅಷ್ಟಧಾ ಪ್ರಕೃತೀಚೀಂ ಶರೀರೇಂ । ನಿರ್ಮಾಣ ಜಾಲೀಂ ಲಾಹಾನಥೋರೇಂ ।
ಪುಢೇಂ ಆಪುಲಾಲ್ಯಾ ಪ್ರಕಾರೇಂ । ವರ್ತೋಂ ಲಾಗತೀ ॥ ೧೫ ॥
ನಾನಾ ಮತ್ತೇಂ ನಿರ್ಮಾಣ ಜಾಲೀಂ । ನಾನಾ ಪಾಷಾಂಡೇಂ ವಾಢಲೀಂ ।
ನಾನಾ ಪ್ರಕಾರೀಚೀಂ ಉಠಿಲೀಂ ॥ ನಾನಾ ಬಂಡೇಂ ॥
೧೬ ॥ ಜೈಸಾ ಪ್ರವಾಹ ಪಡಿಲಾ । ತೈಸಾಚ ಲೋಕ ಚಾಲಿಲಾ ।
ಕೋಣ ವಾರೀಲ ಕೋಣಾಲಾ । ಯೇಕ ನಾಹೀಂ ॥ ೧೭ ॥
ಪೃಥ್ವೀಚಾ ಜಾಲಾ ಗಳಾಂಠಾ । ಯೇಕಾಹೂನ ಯೇಕ ಮೋಠಾ ।
ಕೋಣ ಖರಾ ಕೋಣ ಖೋಟಾ । ಕೋಣ ಜಾಣೇ ॥ ೧೮ ॥
ಆಚಾರ ಬಹುಕಾಚೇಂತ ಪಡಿಲಾ । ಕಿತ್ಯೇಕ ಪೋಟಾಸಾಠೀಂ ಬುಡಾಲಾ ।
ಅವಘಾ ವರಪಂಗಚಿ ಜಾಲಾ । ಸಾಭಿಮಾನೇಂ ॥ ೧೯ ॥
ದೇವ ಜಾಲೇ ಉದಂಡ । ದೇವಾಂಚೇಂ ಮಾಂಡಲೇಂ ಭಂಡ ।
ಭೂತಾದೇವತಾಂಚೇಂ ಥೋತಾಂಡ । ಯೇಕಚಿ ಜಾಲೇಂ ॥ ೨೦ ॥
ಮುಖ್ಯ ದೇವ ತೋ ಕಳೇನಾ । ಕಾಶಾಸ ಕಾಂಹೀಂಚ ಮಿಳೇನಾ ।
ಯೇಕಾಸ ಯೇಕ ವಳೇನಾ । ಅನಾವರ ॥ ೨೧ ॥
ಐಸಾ ನಾಸಲಾ ವಿಚಾರ । ಕೋಣ ಪಾಹಾತೋ ಸಾರಾಸಾರ ।
ಕೈಚಾ ಲಹಾನ ಕೈಂಚಾ ಥೋರ । ಕಳೇಚಿನಾ ॥ ೨೨ ॥
ಶಾಸ್ತ್ರಾಂಚಾ ಬಾಜಾರ ಭರಲಾ । ದೇವಾಂಚಾ ಗಲ್ಬಲಾ ಜಾಲಾ ।
ಲೋಕ ಕಾಮನೇಚ್ಯಾ ವ್ರತಾಲಾ । ಝೋಂಬೋನ ಪಡತೀ ॥ ೨೩ ॥
ಐಸೇಂ ಅವಘೇಂ ನಾಸಲೇಂ । ಸತ್ಯಾಸತ್ಯ ಹಾರಪಲೇಂ ।
ಅವಘೇಂ ಅನಾಯೇಕ ಜಾಲೇಂ । ಚಹೂಂಕಡೇ ॥ ೨೪ ॥
ಮತಾಮತಾಂಚಾ ಗಲ್ಬಲಾ । ಕೋಣೀ ಪುಸೇನಾ ಕೋಣಾಲಾ ।
ಜೋ ಜೇ ಮತೀಂ ಸಾಂಪಡಲಾ । ತಯಾಸ ತೇಂಚಿ ಥೋರ ॥ ೨೫ ॥
ಅಸತ್ಯಾಚಾ ಅಭಿಮಾನ । ತೇಣೇಂ ಪಾವಿಜೇ ಪತನ ।
ಮ್ಹಣೋನಿಯಾಂ ಜ್ಞಾತೇ ಜನ । ಸತ್ಯ ಶೋಧಿತೀ ॥ ೨೬ ॥
ಲೋಕ ವರ್ತತೀ ಸಕಳ । ತೇಂ ಜ್ಞಾತ್ಯಾಸ ಕರತಳಾಮಳ ।
ಆತಾಂ ಏಇಕಾ ಕೇವಳ । ವಿವೇಕೀ ಹೋ ॥ ೨೭ ॥
ಲೋಕ ಕೋಣ್ಯಾ ಪಂಥೇಂ ಜಾತೀ । ಆಣಿ ಕೋಣ್ಯಾ ದೇವಾಸ ಭಜತೀ ।
ಐಸೀ ಹೇ ರೋಕಡೀ ಪ್ರಚಿತೀ । ಸಾವಧ ಐಕಾ ॥ ೨೮ ॥
ಮೃತ್ತಿಕಾ ಧಾತು ಪಾಷಾಣಾದಿಕ । ಐಸಿಯಾ ಪ್ರತಿಮಾ ಅನೇಕ ।
ಬಹುತೇಕ ಲೋಕಾಂಚಾ ದಂಡಕ । ಪ್ರತಿಮಾದೇವೀಂ ॥ ೨೯ ॥
ನಾನಾ ದೇವಾಂಚೇ ಅವತಾರ । ಚರಿತ್ರೇಂ ಐಕತೀ ಯೇಕ ನರ ।
ಜಪ ಧ್ಯಾನ ನಿರಂತರ । ಕರಿತೀ ಪೂಜಾ ॥ ೩೦ ॥
ಯೇಕ ಸಕಳಾಂಚಾ ಅಂತರಾತ್ಮಾ । ವಿಶ್ವೀಂ ವರ್ತೇ ಜೋ ವಿಶ್ವಾತ್ಮಾ ।
ದ್ರಷ್ಟಾ ಸಾಕ್ಶೀ ಜ್ಞಾನಾತ್ಮಾ । ಮಾನಿತೀ ಯೇಕ ॥ ೩೧ ॥
ಯೇಕ ತೇ ನಿರ್ಮಳ ನಿಶ್ಚಳ । ಕದಾಪೀ ನವ್ಹೇತಿ ಚಂಚಳ ।
ಅನನ್ಯಭಾವೇಂ ಕೇವಳ । ವಸ್ತುಚ ತೇ ॥ ೩೨ ॥
ಯೇಕ ನಾನಾ ಪ್ರತಿಮಾ । ದುಸರಾ ಅವತಾರಮಹಿಮಾ ।
ತಿಸರಾ ತೋ ಅಂತರಾತ್ಮಾ । ಚೌಥಾ ತೋ ನಿರ್ವಿಕಾರೀ ॥ ೩೩ ॥
ಐಸೇ ಹೇ ಚತ್ವಾರ ದೇವ । ಸೃಷ್ಟೀಮಧೀಲ ಸ್ವಭಾವ ।
ಯಾವೇಗಳಾ ಅಂತರ್ಭಾವ । ಕೋಠೇಂಚಿ ನಾಹೀಂ ॥ ೩೪ ॥
ಅವಘೇಂ ಯೇಕಚಿ ಮಾನಿತೀ । ತೇ ಸಾಕ್ಶ ದೇವ ಜಾಣತೀ ।
ಪರಂತು ಅಷ್ಟಧಾ ಪ್ರಕೃತಿ । ವೋಳಖಿಲೀ ಪಾಹಿಜೇ ॥ ೩೫ ॥
ಪ್ರಕೃತೀಮಧೀಲ ದೇವ । ತೋ ಪ್ರಕೃತೀಚಾ ಸ್ವಭಾವ ।
ಭಾವಾತೀತ ಮಾಹಾನಭಾವ । ವಿವೇಕೇಂ ಜಾಣಾವಾ ॥ ೩೬ ॥
ಜೋ ನಿರ್ಮಳಾಸ ಧ್ಯಾಈಲ । ತೋ ನಿರ್ಮಳಚಿ ಹೋಈಲ ।
ಜೋ ಜಯಾಸ ಭಜೇಲ । ತೋ ತದ್ರೂಪ ಜಾಣಾವಾ ॥ ೩೭ ॥
ಕ್ಶೀರ ನೀರ ನಿವಡಿತೀ । ತೇ ರಾಜಹಂಸ ಬೋಲಿಜೇತೀ ।
ಸಾರಾಸಾರ ಜಾಣತೀ । ತೇ ಮಾಹಾನಭಾವ ॥ ೩೮ ॥
ಅರೇ ಜೋ ಚಂಚಳಾಸ ಧ್ಯಾಈಲ । ತೋ ಸಹಜಚಿ ಚಳೇಲ ।
ಜೋ ನಿಶ್ಚಳಾಸ ಭಜೇಲ । ತೋ ನಿಶ್ಚಳಚಿ ॥ ೩೯ ॥
ಪ್ರಕೃತೀಸಾರಿಖೇಂ ಚಾಲಾವೇಂ । ಪರೀ ಅಂತರೀಂ ಶಾಶ್ವತ ವೋಳಖಾವೇಂ ।
ಸತ್ಯ ಹೋಊನ ವರ್ತಾವೇಂ । ಲೋಕಾಂಐಸೇಂ ॥ ೪೦ ॥
ಇತಿ ಶ್ರೀದಾಸಬೋಧೇ ಗುರುಶಿಷ್ಯಸಂವಾದೇ ಚತ್ವಾರದೇವನಿರೂಪಣನಾಮ ಸಮಾಸ ದುಸರಾ ॥
ಸಮಾಸ ತಿಸರಾ : ಶಿಕವಣ ನಿರೂಪಣ ॥ ಶ್ರೀರಾಮ ॥
ಬಹುತಾಂ ಜನ್ಮಾಂಚಾ ಸೇವಟ । ನರದೇಹ ಸಾಂಪಡೇ ಅವಚಟ ।
ಯೇಥೇಂ ವರ್ತಾವೇಂ ಚೋಖಟ । ನಿತಿನ್ಯಾಯೇಂ ॥ ೧ ॥
ಪ್ರಪಂಚ ಕರಾವಾ ನೇಮಕ । ಪಾಹಾವಾ ಪರಮಾರ್ಥವಿವೇಕ ।
ಜೇಣೇಂಕರಿತಾಂ ಉಭಯ ಲೋಕ । ಸಂತುಷ್ಟ ಹೋತೀ ॥ ೨ ॥
ಶತ ವರುಷೇಂ ವಯ ನೇಮಿಲೇಂ । ತ್ಯಾಂತ ಬಾಳಪಣ ನೇಣತಾಂ ಗೇಲೇಂ ।
ತಾರುಣ್ಯ ಅವಘೇಂ ವೇಚಲೇಂ । ವಿಷಯಾಂಕಡೇ ॥ ೩ ॥
ವೃದ್ಧಪಣೀಂ ನಾನಾ ರೋಗ । ಭೋಗಣೇಂ ಲಾಗೇ ಕರ್ಮಭೋಗ ।
ಆತಾಂ ಭಗವಂತಾಚಾ ಯೋಗ । ಕೋಣೇ ವೇಳೇ ॥ ೪ ॥
ರಾಜಿಕ ದೇವಿಕ ಉದೇಗ ಚಿಂತಾ । ಅನ್ನ ವಸ್ತ್ರ ದೇಹಮಮತಾ ।
ನಾನಾ ಪ್ರಸಂಗೇಂ ಅವಚಿತಾ । ಜನ್ಮ ಗೇಲಾ ॥ ೫ ॥
ಲೋಕ ಮರಮರೋಂ ಜಾತೀ । ವಡಿಲೇಂ ಗೇಲೀಂ ಹೇ ಪ್ರಚಿತೀ ।
ಜಾಣತ ಜಾಣತ ನಿಶ್ಚಿತೀ । ಕಾಯೇ ಮಾನಿಲೇಂ ॥ ೬ ॥
ಅಗ್ನ ಗೃಹಾಸೀ ಲಾಗಲಾ । ಆಣಿ ಸಾವಕಾಸ ನಿಜೇಲಾ ।
ತೋ ಕೈಸಾ ಮ್ಹಣಾವಾ ಭಲಾ । ಆತ್ಮಹತ್ಯಾರಾ ॥ ೭ ॥
ಪುಣ್ಯಮಾರ್ಗ ಅವಘಾ ಬುಡಾಲಾ । ಪಾಪಸಂಗ್ರಹ ಉದಂಡ ಜಾಲಾ ।
ಯೇಮಯಾತನೇಚಾ ಝೋಲಾ । ಕಠೀಣ ಆಹೇ ॥ ೮ ॥
ತರೀ ಆತಾಂ ಐಸೇಂ ನ ಕರಾವೇಂ । ಬಹುತ ವಿವೇಕೇಂ ವರ್ತಾವೇಂ ॥
ಇಕ ಲೋಕ ಪರತ್ರ ಸಾಧಾವೇಂ । ದೋಹೀಕಡೇ ॥ ೯ ॥
ಆಳಸಾಚೇಂ ಫಳ ರೋಕಡೇಂ । ಜಾಂಭಯಾ ದೇಊನ ನಿದ್ರಾ ಪಡೇ ।
ಸುಖ ಮ್ಹಣೌನ ಆವಡೇ । ಆಳಸೀ ಲೋಕಾಂ ॥ ೧೦ ॥
ಸಾಕ್ಶೇಪ ಕರಿತಾಂ ಕಷ್ಟತೀ । ಪರಂತು ಪುಢೇಂ ಸುರವಾಡತೀ ।
ಖಾತೀ ಜೇವಿತೀ ಸುಖೀ ಹೋತೀ । ಯೇತ್ನೇಂಕರೂನೀ ॥ ೧೧ ॥
ಆಳಸ ಉದಾಸ ನಾಗವಣಾ । ಆಳಸ ಪ್ರೇತ್ನಬುಡವಣಾ ।
ಆಳಸೇಂ ಕರಂಟಪಣಾಚ್ಯಾ ಖುಣಾ । ಪ್ರಗಟ ಕರಿತೀ ॥ ೧೨ ॥
ಮ್ಹಣೌನ ಆಳಸ ನಸಾವಾ । ತರೀಚ ಪಾವಿಜೇ ವೈಭವಾ ।
ಅರತ್ರೀಂ ಪರತ್ರೀಂ ಜೀವಾ । ಸಮಾಧಾನ ॥ ೧೩ ॥
ಪ್ರೇತ್ನ ಕರಾವಾ ತೋ ಕೋಣ । ಹೇಂಚಿ ಐಕಾ ನಿರೂಪಣ ।
ಸಾವಧ ಕರೂನ ಅಂತಃಕರಣ । ನಿಮಿಷ್ಯ ಯೇಕ ॥ ೧೪ ॥
ಪ್ರಾತಃಕಾಳೀ ಉಠಾವೇಂ । ಕಾಂಹೀಂ ಪಾಠಾಂತರ ಕರಾವೇ ।
ಯೇಥಾನಶಕ್ತೀ ಆಠವಾವೇಂ ಸರ್ವೋತ್ತಮಾಸೀ ॥ ೧೫ ॥
ಮಗ ದಿಶೇಕಡೇ ಜಾವೇಂ । ಜೇ ಕೋಣಾಸಿಚ ನವ್ಹೇ ಠಾವೇಂ ।
ಶೌಚ್ಯ ಆಚ್ಮನ ಕರಾವೇಂ । ನಿರ್ಮಳ ಜಳೇಂ ॥ ೧೬ ॥
ಮುಖಮಾರ್ಜನ ಪ್ರಾತಃಸ್ನಾನ । ಸಂಧ್ಯಾ ತರ್ಪಣ ದೇವತಾರ್ಚನ ।
ಪುಢೇಂ ವೈಶ್ಯದೇವೌಪಾಸನ । ಯೇಥಾಸಾಂಗ ॥ ೧೭ ॥
ಕಾಂಹೀಂ ಫಳಾಹಾರ ಘ್ಯಾವ । ಮಗ ಸಂಸಾರಧಾಂದಾ ಕರಾವಾ ।
ಸುಶಬ್ದೇಂ ರಾಜೀ ರಾಖಾವಾ । ಸಕಳ ಲೋಕ ॥ ೧೮ ॥
ಜ್ಯಾ ಜ್ಯಾಚಾ ಜೋ ವ್ಯಾಪಾರ । ತೇಥೇಂ ಅಸಾವೇ ಖಬರ್ದಾರ ।
ದುಶ್ಚಿತಪಣೇಂ ತರೀ ಪೋರ । ವೇಢಾ ಲಾವೀ ॥ ೧೯ ॥
ಚುಕೇ ಠಕೇ ವಿಸರೇ ಸಾಂಡೀ । ಆಠವಣ ಜಾಲಿಯಾಂ ಚರ್ಫಡೀ ।
ದುಶ್ಚಿತ ಆಳಸಾಚೀ ರಕಡೀ । ಪ್ರಚಿತ ಪಾಹಾ ॥ ೨೦ ॥
ಯಾಕಾರಣೇಂ ಸಾವಧಾನ । ಯೇಕಾಗ್ರ ಅಸಾವೇಂ ಮನ ।
ತರೀ ಮಗ ಜೇವಿತಾಂ ಭೋಜನ । ಗೋಡ ವಾಟೇ॥ ೨೧ ॥
ಪುಢೇಂ ಭೋಜನ ಜಾಲಿಯಾಂವರೀ । ಕಾಂಹೀಂ ವಾಚೀ ಚರ್ಚಾ ಕರೀ ।
ಯೇಕಾಂತೀಂ ಜಾಊನ ವಿವರೀ । ನಾನಾ ಗ್ರಂಥ ॥ ೨೨ ॥
ತರೀಚ ಪ್ರಾಣೀ ಶಾಹಾಣಾ ಹೋತೋ । ನಾಹೀಂತರೀ ಮೂರ್ಖಚಿ ರಾಹಾತೋ ।
ಲೋಕ ಖಾತೀ ಆಪಣ ಪಾಹಾತೋ । ದೈನ್ಯವಾಣಾ ॥ ೨೩ ॥
ಐಕ ಸದೇವಪಣಾಚೇಂ ಲಕ್ಶಣ । ರಿಕಾಮ್ಯಾ ಜಾಊಂ ನೇದೀ ಯೇಕ ಕ್ಶಣ ।
ಪ್ರಪಂಚವೇವಸಾಯಾಚೇಂ ಜ್ಞಾನ । ಬರೇಂ ಪಾಹೇ ॥ ೨೪ ॥
ಕಾಂಹೀಂ ಮೇಳವೀ ಮಗ ಜೇವೀ । ಗುಂತಲ್ಯಾ ಲೋಕಾಂಸ ಉಗವೀ ।
ಶರೀರ ಕಾರಣೀಂ ಲಾವೀ । ಕಾಂಹೀಂ ತರೀ ॥ ೨೫ ॥
ಕಾಂಹೀಂ ಧರ್ಮಚರ್ಚಾ ಪುರಾಣ । ಹರೀಕಥಾ ನಿರೂಪಣ ।
ವಾಯಾಂ ಜಊಂ ನೇದೀ ಕ್ಶಣ । ದೋಹೀಂಕಡೇ ॥ ೨೬ ॥
ಐಸಾ ಜೋ ಸರ್ವಸಾವಧ । ತ್ಯಾಸ ಕೈಂಚಾ ಅಸೇಲ ಖೇದ ।
ವಿವೇಕೇಂ ತುಟಲಾ ಸಮಂಧ । ದೇಹಬುದ್ಧೀಚಾ ॥ ೨೭ ॥
ಆಹೇ ತಿತುಕೇಂ ದೇವಾಚೇಂ । ಐಸೇಂ ವರ್ತಣೇಂ ನಿಶ್ಚಯಾಚೇಂ ।
ಮೂಳ ತುಟೇಂ ಉದ್ವೇಗಾಚೇಂ । ಯೇಣೇಂ ರೀತೀಂ ॥ ೨೮ ॥
ಪ್ರಪಂಚೀಂ ಪಾಹಿಜೇ ಸುವರ್ಣ । ಪರಮಾರ್ಥೀಂ ಪಂಚಿಕರ್ಣ ।
ಮಾಹಾವಾಕ್ಯಾಚೇಂ ವಿವರಣ । ಕರಿತಾಂ ಸುಟೇ ॥ ೨೯ ॥
ಕರ್ಮ ಉಪಾಸನಾ ಆಣಿ ಜ್ಞಾನ । ಯೇಣೇಂ ರಾಹೇ ಸಮಾಧಾನ ।
ಪರಮಾರ್ಥಾಚೇಂ ಜೇಂ ಸಾಧನ । ತೇಂಚಿ ಐಕತ ಜಾವೇಂ ॥ ೩೦ ॥
ಇತಿ ಶ್ರೀದಾಸಬೋಧೇ ಗುರುಶಿಷ್ಯಸಂವಾದೇ ಸಿಕವಣನಿರೂಪಣನಾಮ ಸಮಾಸ ತೀಸರಾ ॥
ಸಮಾಸ ಚವಥಾ : ಸಾರವಿವೇಕನಿರೂಪಣ ॥ ಶ್ರೀರಾಮ ॥
ಬ್ರಹ್ಮ ಮ್ಹಣಿಜೇ ನಿರಾಕಾರ । ಗಗನಾಸಾರಿಖಾ ವಿಚಾರ ।
ವಿಕಾರ ನಾಹೀಂ ನಿರ್ವಿಕಾರ । ತೇಂಚಿ ಬ್ರಹ್ಮ ॥ ೧ ॥
ಬ್ರಹ್ಮ ಮ್ಹಣಿಜೇ ನಿಶ್ಚಳ । ಅಂತರಾತ್ಮಾ ತೋ ಚಂಚಳ ।
ದ್ರಷ್ಟಾ ಸಾಕ್ಶೀ ಕೇವಳ । ಬೋಲಿಜೇ ತಯಾ ॥ ೨ ॥
ತೋ ಅಂತರಾತ್ಮಾ ಮ್ಹಣಿಜೇ ದೇವ । ತ್ಯಾಚಾ ಚಂಚಳ ಸ್ವಭಾವ ।
ಪಾಳಿತಾಹೇ ಸಕಳ ಜೀವ । ಅಂತರೀ ವಸೋನೀ ॥ ೩ ॥
ತ್ಯಾವೇಗಳೇ ಜಡ ಪದಾರ್ಥ । ತೇಣೇಂವೀಣ ದೇಹ ವೇರ್ಥ ।
ತೇಣೇಂಚಿ ಕಳೇ ಪರಮಾರ್ಥ । ಸಕಳ ಕಾಂಹೀ ॥ ೪ ॥
ಕರ್ಮಮಾರ್ಗ ಉಪಾಸನಾ ಮಾರ್ಗ । ಜ್ಞಾನಮಾರ್ಗ ಸಿದ್ಧಾಂತಮಾರ್ಗ ।
ಪ್ರವೃತ್ತಿಮಾರ್ಗ ನಿವೃತ್ತಿಮಾರ್ಗ । ದೇವಚೀ ಚಾಲವೀ ॥ ೫ ॥
ಚಂಚಳೇವಿಣ ನಿಶ್ಚಳ ಕಳೇನಾ । ಚಂಚಳ ತರೀ ಸ್ಥಿರಾವೇನಾ ।
ಐಸೇಂ ಹೇ ವಿಚಾರ ನಾನಾ । ಬರೇ ಪಾಹಾ ॥ ೬ ॥
ಚಂಚಳನಿಶ್ಚಳಾಚೀ ಸಂಧೀ । ತೇಥೇಂ ಭಾಂಬಾವತೇ ಬುದ್ಧಿ ।
ಕರ್ಮಮಾರ್ಗಾಚೇ ಜೇ ವಿಧೀ । ತೇ ಮಗ ಐಲಿಕಡೇ ॥ ೭ ॥
ದೇವ ಯಾ ಸಕಳಾಂಚೇ ಮೂಳ । ದೇವಾಸ ಮೂಳ ನಾ ಡಾಳ ।
ಪರಬ್ರಹ್ಮ ತೇಂ ನಿಶ್ಚಳ । ನಿರ್ವಿಕಾರೀ ॥ ೮ ॥
ನಿರ್ವಿಕಾರೀ ಆಣಿ ವಿಕಾರೀ। ಯೇಕ ಮ್ಹಣೇಲ ತೋ ಭಿಕಾರೀ ।
ವಿಚಾರಾಚೀ ಹೋತೇ ವಾರೀ । ದೇಖತದೇಖತಾಂ ॥ ೯ ॥
ಸಕಳ ಪರಮಾರ್ಥಾಸ ಮೂಳ । ಪಂಚೀಕರ್ಣ ಮಾಹಾವಾಕ್ಯ ಕೇವಳ ।
ತೇಂಚೀ ಕರಾವೇಂ ಪ್ರಾಂಜಳ । ಪುನಃಪುನ್ಹಾಂ ॥ ೧೦ ॥
ಪಹಿಲಾ ದೇಹ ಸ್ಥೂಳಕಾಯಾ । ಆಠವಾ ದೇಹ ಮೂಳಮಾಯಾ ।
ಅಷ್ಟ ದೇಹ ನಿರ್ಶಲಿಯಾಂ । ವಿಕಾರ ಕೈಂಚಾ ॥ ೧೧ ॥
ಯಾಕಾರಣೇಂ ವಿಕಾರೀ । ಸಾಚಾಐಸೀ ಬಾಜೀಗರೀ ।
ಯೇಕ ಸಮಜೇ ಯೇಕ ಖರೀ । ಮಾನಿತಾಹೇ ॥ ೧೨ ॥
ಉತ್ಪತ್ತಿ ಸ್ಥಿತೀ ಸಂವ್ಹಾರ । ಯಾವೇಗಳಾ ನಿರ್ವಿಕಾರ ।
ಕಳಾಯಾಸಾಠೀಂ ಸಾರಾಸಾರ । ವಿಚಾರ ಕೇಲಾ ॥ ೧೩ ॥
ಸಾರ ಅಸಾರ ದೋನೀ ಯೇಕ । ತೇಥೇಂ ಕೈಂಚಾ ಉರಲಾ ವಿವೇಕ ।
ಪರಿಕ್ಶಾ ನೇಣತೀ ತಂಕ । ಪಾಪೀ ಕರಂಟೇ ॥ ೧೪ ॥
ಜೋ ಯೇಕಚಿ ವಿಸ್ತಾರಲಾ । ತೋ ಅಂತರಾತ್ಮಾ ಬೋಲಿಲಾ ।
ನಾನಾ ವಿಕಾರೀಂ ವಿಕಾರಲಾ । ನಿರ್ವಿಕಾರೀ ನವ್ಹೇ ॥ ೧೫ ॥
ಐಸೇಂ ಪ್ರಗಟಚಿ ಆಹೇ । ಆಪುಲ್ಯಾ ಪ್ರತ್ಯಯೇಂ ಪಾಹೇ ।
ಕಾಯ ರಾಹೇ ಕಾಯ ನ ರಾಹೇ । ಹೇಂ ಕಳೇನಾ ॥ ೧೬ ॥
ಜೇಂ ಅಖಂಡ ಹೋತ ಜಾತೇಂ । ಜೇಂ ಸರ್ವದಾ ಸಂವ್ಹಾರತೇಂ ।
ರೋಕಡೇಂ ಪ್ರಚಿತೀಸ ಯೇತೇಂ । ಜನಾಮಧೇಂ ॥ ೧೭ ॥
ಯೇಕ ರಡೇ ಯೇಕ ಚರ್ಫಡೀ । ಯೇಕಾಂಚೀ ಧರೀ ನರಡೀ ।
ಯೇಕಮೇಕಾಂ ಝೋಂಬತೀ ಬರಾಡೀ । ದುಕಳ್ಳಲೇ ಜೈಸೇ ॥ ೧೮ ॥
ನಾಹೀಂ ನ್ಯಾವೇ ನಾಹಿಂ ನೀತಿ । ಐಸೇ ಹೇ ಲೋಕ ವರ್ತತೀ ।
ಆಣಿ ಅವಘೇಂಚ ಸಾರ ಮ್ಹಣತೀ । ವಿವೇಕಹೀನ ॥ ೧೯ ॥
ಧೋಂಡೇ ಸಾಂಡೂನ ಸೋನೇಂ ಘ್ಯಾವೇಂ । ಮಾತೀ ಸಾಂಡೂನ ಅನ್ನ ಖಾವೇಂ ।
ಆಣಿ ಆವಘೇಂಚಿ ಸಾರ ಮ್ಹಣಾವೇಂ । ಬಾಷ್ಕಳಪಣೇಂ ॥ ೨೦ ॥
ಮ್ಹಣೌನಿ ಹಾ ವಿಚಾರ ಕರಾವಾ । ಸತ್ಯಮಾರ್ಗ ತೋಚಿ ಧರಾವಾ ।
ಲಾಭ ಜಾಣೋನ ಘ್ಯಾವಾ । ವಿವೇಕಾಚಾ ॥ ೨೧ ॥
ಸಾರಗಾರ ಯೇಕಚಿ ಸರೀ । ತೇಥೇಂ ಪರೀಕ್ಶೇಸ ಕೈಂಚೀ ಉರೀ ।
ಯಾಕಾರಣೇಂ ಚತುರೀಂ । ಪರೀಕ್ಶಾ ಕರಾವೀ ॥ ೨೨ ॥
ಜೇಥೇಂ ಪರೀಕ್ಶೇಚಾ ಅಭಾವ । ತೇಥೇಂ ದೇ ಘಾವ ಘೇ ಘಾವ ।
ಸಗಟ ಸಾರಿಖಾ ಸ್ವಭಾವ । ಲೌಂದಪಣಾಚಾ ॥ ೨೩ ॥
ಘೇವ ಯೇ ತೇಂಚಿ ಘ್ಯಾವೇಂ । ಘೇವ ನ ಯೇ ತೇಂ ಸೋಂಡಾವೇಂ ।
ಉಂಚ ನೀಚ ವೋಳಖಾವೇಂ । ತ್ಯಾ ನಾವ ಜ್ಞಾನ ॥ ೨೪ ॥
ಸಂಸಾರಸಾಂತೇಸ ಆಲೇ । ಯೇಕ ಲಾಭೇಂ ಅಮರ ಜಾಲೇ ।
ಯೇಕ ತೇ ಕರಂಟೇ ಠಕಲೇ । ಮುದಲ ಗೇಲೇಂ ॥ ೨೫ ॥
ಜಾಣತ್ಯಾನೇಂ ಐಸೇಂ ನ ಕರಾವೇಂ । ಸಾರ ತೇಂಚಿ ಶೋಧೂನ ಘ್ಯಾವೇಂ ।
ಅಸಾರ ತೇಂ ಜಾಣೋನ ತ್ಯಾಗಾವೇಂ । ವಮಕ ಜೈಸೇಂ ॥ ೨೬ ॥
ತೇಂ ವಮಕ ಕರೀ ಪ್ರಾಶನ । ತರೀ ತೇಂ ಸ್ವಾನಾಚೇಂ ಲಕ್ಶಣ ।
ತೇಥೇಂ ಸುಚಿಸ್ಮಂತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ । ಕಾಯ ಕರೀ ॥ ೨೭ ॥
ಜೇಹಿ।ಮ್ ಜೈಸೇಂ ಸಂಚಿತ ಕೇಲೇಂ । ತಯಾಸ ತೈಸೇಂಚಿ ಘಡಲೇಂ ।
ಜೇಂ ಅಭ್ಯಾಸೀಂ ಪಡೋನ ಜಡಲೇಂ । ತೇಂ ತೋಂ ಸುಟೇನಾ ॥ ೨೮ ॥
ಯೇಕ ದಿವ್ಯಾನ್ನೇಂ ಭಕ್ಶಿತೀ । ಯೇಕ ವಿಷ್ಠಾ ಸಾವಡಿತೀ ।
ಆಪುಲ್ಯಾ ವಡಿಲಾಂಚಾ ಘೇತೀ । ಸಾಭಿಮಾನ ॥ ೨೯ ॥
ಅಸೋ ವಿವೇಕೇವಿಣ । ಬೋಲಣೇಂ ತಿತುಕಾ ಸೀಣ ।
ಕೋಣೀಯೇಕೇಂ ಶ್ರವಣ ಮನನ । ಕೇಲೇಂಚಿ ಕರಾವೇಂ ॥ ೩೦ ॥
ಇತಿ ಶ್ರೀದಾಸಬೋಧೇ ಗುರುಶಿಷ್ಯಸಂವಾದೇ ಸಾರವಿವೇಕನಿರೂಪಣನಾಮ ಸಮಾಸ ಚೌಥಾ ॥
ಸಮಾಸ ಪಾಂಚವಾ : ರಾಜಕಾರಣ ನಿರೂಪಣ ॥ ಶ್ರೀರಾಮ ॥
ಕರ್ಮ ಕೇಲೇಂಚಿ ಕರಾವೇಂ । ಧ್ಯಾನ ಧರಿಲೇಂಚಿ ಧರಾವೇಂ ।
ವಿವರಲೇಂಚಿ ವಿವರಾವೇಂ । ಪುನ್ಹಾ ನಿರೂಪಣ ॥ ೧ ॥
ತೈಸೇಂ ಆಮ್ಹಾಂಸ ಘಡಲೇಂ । ಬೋಲಿಲೇಂಚಿ ಬೋಲಣೇಂ ಪಡಿಲೇಂ ।
ಕಾಂ ಜೇಂ ಬಿಘಡಲೇಂಚಿ ಘಡಲೇಂ । ಪಾಹಿಜೇ ಸಮಾಧಾನ ॥ ೨ ॥
ಅನನ್ಯ ರಾಹೇ ಸಮುದಾವ । ಇತರ ಜನಾಸ ಉಪಜೇ ಭಾವ ।
ಐಸಾ ಆಹೇ ಅಭಿಪ್ರಾವ । ಉಪಾಯಾಚಾ ॥ ೩ ॥
ಮುಖ್ಯ ಹರಿಕಥಾ ನಿರೂಪಣ । ದುಸರೇಂ ತೇಂ ರಾಜಕರಣ ।
ತಿಸರೇಂ ತೇಂ ಸಾವಧಪಣ । ಸರ್ವವಿಷಈಂ ॥ ೪ ॥
ಚೌಥಾ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಕ್ಶಪ । ಫೇಡಾವೇ ನಾನಾ ಆಕ್ಶಪ ।
ಅನ್ಯಾಯೇ ಥೋರ ಅಥವಾ ಅಲ್ಪ । ಕ್ಶ್ಮಾ ಕರೀತ ಜಾವೇ ॥ ೫ ॥
ಜಾಣಾವೇಂ ಪರಾಚೇಂ ಅಂತರ । ಉದಾಸೀನತಾ ನಿರಂತರ ।
ನೀತಿನ್ಯಾಯಾಸಿ ಅಂತರ । ಪಡೋಂಚ ನೇದಾವೇಂ ॥ ೬ ॥
ಸಂಕೇತೇಂ ಲೋಕ ವೇಧಾವಾ । ಯೇಕೂನಯೇಕ ಬೋಧಾವಾ ।
ಪ್ರಪಂಚಹಿ ಸಾವರಾವಾ । ಯೇಥಾನಶಕ್ತ್ಯಾ ॥ ೭ ॥
ಪ್ರಪಂಚಸಮಯೋ ವೋಳಖಾವಾ । ಧೀರ ಬಹುತ ಅಸಾವಾ ।
ಸಂಮಂಧ ಪಡೋಂ ನೇದಾವಾ । ಅತಿ ಪರೀ ತಯಾಚಾ ॥ ೮ ॥
ಉಪಾಧೀಸೀ ವಿಸ್ತಾರಾವೇಂ । ಉಪಾಧೀಂತ ನ ಸಂಪಡಾವೇಂ ।
ನೀಚತ್ವ ಪಹಿಲೇಂಚ ಘ್ಯಾವೇಂ । ಆಣಿ ಮೂರ್ಖಪಣ ॥ ೯ ॥
ದೋಷ ದೇಖೋನ ಝಾಂಕಾವೇ। ಅವಗುಣ ಅಖಂಡ ನ ಬೋಲಾವೇ ।
ದುರ್ಜನ ಸಾಂಪಡೋನ ಸೋಡಾವೇ । ಪರೋಪಕಾರ ಕರೂನೀ ॥ ೧೦ ॥
ತಱ್ಹೇ ಭರೋಂಚ ನಯೇ । ಸುಚಾವೇ ನಾನಾ ಉಪಾಯೇ ।
ನವ್ಹೇ ತೇಂಚಿ ಕರಾವೇಂ ಕಾಯೇಂ । ದೀರ್ಘ ಪ್ರೇತ್ನೇಂ ॥ ೧೧ ॥
ಫಡ ನಾಸೋಂಚಿ ನೇದಾವಾ । ಪಡಿಲಾ ಪ್ರಸಂಗ ಸಾಂವರಾವಾ ।
ಅತಿವಾದ ನ ಕರಾವಾ । ಕೋಣೀಯೇಕಾಸೀ ॥ ೧೨ ॥
ದುಸರ್ಯಾಚೇಂ ಅಭಿಷ್ಟ ಜಾಣಾವೇಂ । ಬಹುತಾಂಚೇಂ ಬಹುತ ಸೋಸಾವೇಂ ।
ನ ಸೋಸೇ ತರೀ ಜಾವೇಂ । ದಿಗಾಂತರಾಪ್ರತೀ ॥ ೧೩ ॥
ದುಖಃ ದುಸರ್ಯಾಚೇಂ ಜಾಣಾವೇಂ । ಐಕೋನ ತರೀ ವಾಂಟೂನ ಘ್ಯಾವೇಂ ।
ಬರೇಂ ವಾಈಟ ಸೋಸಾವೇಂ । ಸಮುದಾಯಾಚೇಂ ॥ ೧೪ ॥
ಅಪಾರ ಅಸಾವೇಂ ಪಾಠಾಂತರ । ಸನ್ನಿಧಚಿ ಅಸಾವಾ ವಿಚಾರ ।
ಸದಾ ಸರ್ವದಾ ತತ್ಪರ । ಪರೋಪಕಾರಾಸೀ ॥ ೧೫ ॥
ಶಾಂತೀ ಕರೂನ ಕರವಾವೀ । ತಱ್ಹೇ ಸಾಂಡೂನ ಸಾಂಡವಾವೀ ।
ಕ್ರಿಯಾ ಕರೂನ ಕರವಾವೀ । ಬಹುತಾಂಕರವೀಂ ॥ ೧೬ ॥
ಕರಣೇಂ ಅಸೇಲ ಅಪಾಯೇ । ತರೀ ಬೋಲೋನ ದಾಖಊಂ ನಯೇ ।
ಪರಸ್ಪರೇಂಚಿ ಪ್ರತ್ಯಯೇ । ಪ್ರಚಿತೀಸ ಆಣಾವಾ ॥ ೧೭ ॥
ಜೋ ಬಹುತಾಂಚೇ ಸೋಸೀನ । ತ್ಯಾಸ ಬಹುತೇಕ ಲೋಕ ಮಿಳೇನಾ ।
ಬಹುತ ಸೋಸಿತಾಂ ಉರೇನಾ । ಮಹತ್ವ ಆಪುಲೇಂ ॥ ೧೮ ॥
ರಾಜಕಾರಣ ಬಹುತ ಕರಾವೇಂ । ಪರಂತು ಕಳೋಂಚ ನೇದಾವೇಂ ।
ಪರಪೀಡೇವರೀ ನಸಾವೇಂ । ಅಂತಃಕರಣ ॥ ೧೯ ॥
ಲೋಕ ಪಾರಖೂನ ಸಾಂಡಾವೇ । ರಾಜಕಾರಣೇಂ ಅಭಿಮಾನ ಝಾಡಾವೇ ।
ಪುನ್ಹಾ ಮೇಳಊನ ಘ್ಯಾವೇಂ । ದುರೀಲ ದೋರೇ ॥ ೨೦ ॥
ಹಿರವಟಾಸೀ ದುರೀ ಧರಾವೇಂ । ಕಚರಟಾಸೀ ನ ಬೋಲಾವೇಂ ।
ಸಮಂಧ ಪಡತಾ ಸೋಡೂನ ಜಾವೇಂ । ಯೇಕೀಕಡೇ ॥ ೨೧ ॥
ಐಸೇಂ ಅಸೋ ರಾಜಕಾರಣ । ಸಾಂಗತಾಂ ತೇಂ ಅಸಾಧಾರಣ ।
ಸುಚಿತ ಅಸ್ತಾಂ ಅಂತಃಕರಣ । ರಾಜಕಾರಣ ಜಾಣೇ ॥ ೨೨ ॥
ವೃಕ್ಷೀಂ ರೂಢಾಸೀ ಉಚಲಾವೇಂ । ಯುದ್ಧಕರ್ತ್ಯಾಸ ಢಕಲೂನ ದ್ಯಾವೇಂ ।
ಕಾರಬಾರಾಚೇಂ ಸಾಂಗಾವೇಂ । ಆಂಗ ಕೈಸೇಂ ॥ ೨೩ ॥
ಪಾಹಾತಾಂ ತರೀ ಸಾಂಪಡೇನಾ । ಕೀರ್ತಿ ಕರೂಂ ತರೀ ರಾಹೇನಾ ।
ಆಲೇಂ ವೈಭವ ಅಭಿಳಾಸೀನಾ । ಕಾಂಹೀಂ ಕೇಲ್ಯಾಂ ॥ ೨೪ ॥
ಯೇಕಾಂಚೀ ಪಾಠೀ ರಾಖಣೇಂ । ಯೇಕಾಂಸ ದೇಖೋ ನ ಸಕಣೇಂ ।
ಐಸೀಂ ನವ್ಹೇತ ಕೀಂ ಲಕ್ಷಣೇಂ । ಚಾತುರ್ಯಾಚೀಂ ॥ ೨೫ ॥
ನ್ಯಾಯ ಬೋಲತಾಂಹಿ ಮಾನೇನಾ । ಹಿತ ತೇಂಚಿ ನ ಯೇ ಮನಾ ।
ಯೇಥೇಂ ಕಾಂಹೀಂಚ ಚಾಲೇನಾ । ತ್ಯಾಗೇಂವೀಣ ॥ ೨೬ ॥
ಶ್ರೋತೀಂ ಕಳೋನ ಆಕ್ಷೇಪಿಲೇಂ । ಮ್ಹಣೌನ ಬೋಲಿಲೇಂಚಿ ಬೋಲಿಲೇಂ ।
ನ್ಯೂನಪೂರ್ಣ ಕ್ಷ್ಮಾ ಕೇಲೇಂ । ಪಾಹಿಜೇ ಶ್ರೋತೀಂ ॥ ೨೭ ॥
ಇತಿ ಶ್ರೀದಾಸಬೋಧೇ ಗುರುಶಿಷ್ಯಸಂವಾದೇ ರಾಜಕಾರಣನಿರೂಪಣನಾಮ ಸಮಾಸ ಪಾಂಚವಾ ॥
ಸಮಾಸ ಸಹಾವಾ : ಮಹಂತ ಲಕ್ಷಣ ॥ ಶ್ರೀರಾಮ ॥
ಶುದ್ಧ ನೇಟಕೇಂ ಲ್ಯಾಹಾವೇಂ । ಲೇಹೋನ ಶುದ್ಧ ಶೋಧಾವೇಂ ।
ಶೋಧೂನ ಶುದ್ಧ ವಾಚಾವೇಂ । ಚುಕೋಂ ನಯೇ ॥ ೧ ॥
ವಿಶ್ಕಳಿತ ಮಾತ್ರುಕಾ ನೇಮಸ್ತ ಕರಾವ್ಯಾ । ಧಾಟ್ಯಾ ಜಾಣೋನ ಸದೃಢ ಧರಾವ್ಯಾ ।
ರಂಗ ರಾಖೋನ ಭರಾವ್ಯಾ । ನಾನಾ ಕಥಾ ॥ ೨ ॥
ಜಾಣಾಯಾಚೇಂ ಸಾಂಗತಾಂ ನ ಯೇ । ಸಾಂಗಾಯಾಚೇಂ ನೇಮಸ್ತ ನ ಯೇ ।
ಸಮಜಲ್ಯಾವಿಣ ಕಾಂಹೀಂಚ ನ ಯೇ । ಕೋಣೀಯೇಕ ॥ ೩ ॥
ಹರಿಕಥಾ ನಿರೂಪಣ । ನೇಮಸ್ತಪಣೇಂ ರಾಜಕಾರಣ ।
ವರ್ತಾಯಾಚೇಂ ಲಕ್ಷಣ । ತೇಂಹಿ ಅಸಾವೇಂ ॥ ೪ ॥
ಪುಸೋಂ ಜಾಣೇ ಸಾಂಗೋಂ ಜಾಣೇ । ಅರ್ಥಾಂತರ ಕರೂಂ ಜಾಣೇ ।
ಸಕಳಿಕಾಂಚೇಂ ರಾಖೋಂ ಜಾಣೇ । ಸಮಾಧಾನ ॥ ೫ ॥
ದೀರ್ಘ ಸೂಚನಾ ಆಧೀಂ ಕಳೇ । ಸಾವಧಪಣೇಂ ತರ್ಕ ಪ್ರಬಳೇ ।
ಜಾಣಜಾಣೋನಿ ನಿವಳೇ । ಯೇಥಾಯೋಗ್ಯ ॥ ೬ ॥
ಐಸಾ ಜಾಣೇ ಜೋ ಸಮಸ್ತ । ತೋಚಿ ಮಹಂತ ಬುದ್ಧಿಮಂತ ।
ಯಾವೇಗಳೇಂ ಅಂತವಂತ । ಸಕಳ ಕಾಂಹೀಂ ॥ ೭ ॥
ತಾಳವೇಳ ತಾನಮಾನೇಂ । ಪ್ರಬಂದ ಕವಿತಾ ಜಾಡ ವಚನೇಂ ।
ಮಜ್ಯಾಲಸೀ ನಾನಾ ಚಿನ್ಹೇಂ । ಸುಚತೀ ತಯಾ ॥ ೮ ॥
ಜೋ ಯೇಕಾಂತಾಸ ತತ್ಪರ । ಆಧೀಂ ಕರೀ ಪಾಠಾಂತರ ।
ಅಥವಾ ಶೋಧೀ ಅರ್ಥಾಂತರ । ಗ್ರಂಥಗರ್ಭೀಂಚೇಂ ॥ ೯ ॥
ಆಧೀಂಚ ಸಿಕೋನ ಜೋ ಸಿಕವೀ । ತೋಚಿ ಪಾವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪದವೀ ।
ಗುಂತಲ್ಯಾ ಲೋಕಾಂಸ ಉಗವೀ । ವಿವೇಕಬಳೇಂ ॥ ೧೦ ॥
ಅಕ್ಷರ ಸುಂದರ ವಾಚಣೇಂ ಸುಂದರ । ಬೋಲಣೇಂ ಸುಂದರ ಚಾಲಣೇಂ ಸುಂದರ ।
ಭಕ್ತಿ ಜ್ಞಾನ ವೈರಾಗ್ಯ ಸುಂದರ । ಕರೂನ ದಾವೀ ॥ ೧೧ ॥
ಜಯಾಸ ಯೇತ್ನಚಿ ಆವಡೇ । ನಾನಾ ಪ್ರಸಂಗೀಂ ಪವಾಡೇ ।
ಧೀಟಪಣೇಂ ಪ್ರಗಟೇ ದಡೇ । ಐಸಾ ನವ್ಹೇ ॥ ೧೨ ॥
ಸಾಂಕಡೀಮಧೇಂ ವರ್ತೋಂ ಜಾಣೇ । ಉಪಾಧೀಮಧೇಂ ಮಿಳೋಂ ಜಾಣೇ ।
ಅಲಿಪ್ತಪಣೇಂ ರಾಖೋಂ ಜಾಣೇ । ಆಪಣಾಸೀ ॥ ೧೩ ॥
ಆಹೇ ತರೀ ಸರ್ವಾಂ ಠಾಈಂ । ಪಾಹೋಂ ಜಾತಾಂ ಕೋಠೇಂಚಿ ನಾಹೀಂ ।
ಜೈಸಾ ಅಂತರಾತ್ಮಾ ಠಾಈಂಚಾ ಠಾಈಂ । ಗುಪ್ತ ಜಾಲಾ ॥ ೧೪ ॥
ತ್ಯಾವೇಗಳೇಂ ಕಾಂಹೀಂಚ ನಸೇ । ಪಾಹೋಂ ಜಾತಾಂ ತೋ ನ ದಿಸೇ ।
ನ ದಿಸೋನ ವರ್ತವೀತಸೇ । ಪ್ರಾಣೀಮಾತ್ರಾಂಸೀ ॥ ೧೫ ॥
ತೈಸಾಚ ಹಾಹಿ ನಾನಾಪರೀ । ಬಹುತ ಜನಾಸ ಶಾಹಾಣೇ ಕರೀ ।
ನಾನಾ ವಿದ್ಯಾ ತ್ಯಾ ವಿವರೀ । ಸ್ಥೂಳ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾ ॥ ೧೬ ॥
ಆಪಣಾಕರಿತಾಂ ಶಾಹಾಣೇ ಹೋತೀ । ತೇ ಸಹಜಚಿ ಸೋಯೇ ಧರಿತೀ ।
ಜಾಣತೇಪಣಾಚೀ ಮಹಂತೀ । ಐಸೀ ಅಸೇ ॥ ೧೭ ॥
ರಾಖೋಂ ಜಾಣೇಂ ನೀತಿನ್ಯಾಯ । ನ ಕರೀ ನ ಕರವೀ ಅನ್ಯಾಯೇ ।
ಕಠೀಣ ಪ್ರಸಂಗೀಂ ಉಪಾಯೇ । ಕರೂಂ ಜಾಣೇ ॥ ೧೮ ॥
ಐಸಾ ಪುರುಷ ಧಾರಣೇಚಾ । ತೋಚಿ ಆಧಾರ ಬಹುತಾಂಚಾ ।
ದಾಸ ಮ್ಹಣೇ ರಘುನಾಥಾಚಾ । ಗುಣ ಘ್ಯಾವಾ ॥ ೧೯ ॥
ಇತಿ ಶ್ರೀದಾಸಬೋಧೇ ಗುರುಶಿಷ್ಯಸಂವಾದೇ ಮಹಂತಲಕ್ಷಣನಿರೂಪಣನಾಮ ಸಮಾಸ ಸಹಾವಾ ॥
ಸಮಾಸ ಸಾತವಾ : ಚಂಚಳ ನದೀಈ ॥ ಶ್ರೀರಾಮ ॥
ಚಂಚಳ ನದೀ ಗುಪ್ತ ಗಂಗಾ । ಸ್ಮರಣೇಂ ಪಾವನ ಕರೀಂ ಜಗಾ ।
ಪ್ರಚಿತ ರೋಕಡೀ ಪಾಹಾ ಗಾ । ಅನ್ಯಥಾ ನವ್ಹೇ ॥ ೧ ॥
ಕೇವಳ ಅಚಂಚಳೀಂ ನಿರ್ಮಾಣ ಜಾಲೀ । ಅಧೋಮುಖೇಂ ಬಳೇಂ ಚಾಲಿಲೀ ।
ಅಖಂಡ ವಾಹೇ ಪರೀ ದೇಖಿಲೀ । ನಾಹೀಂಚ ಕೋಣೀಂ ॥ ೨ ॥
ವಳಣೇಂ ವಾಂಕಾಣೇಂ ಭೋವರೇ । ಉಕಳ್ಯಾ ತರಂಗ ಝರೇ ।
ಲಾದಾ ಲಾಟಾ ಕಾತರೇ । ಠಾಈಂ ಠಾಈಂ ॥ ೩ ॥
ಶುಷ್ಕ ಜಳಾಚೇ ಚಳಾಳ । ಧಾರಾ ಧಬಾಬೇ ಖಳಾಳ ।
ಚಿಪಳ್ಯಾ ಚಳಕ್ಯಾ ಭಳಾಳ । ಚಪಳ ಪಾಣೀ ॥ ೪ ॥
ಫೇಣ ಫುಗೇ ಹೇಲಾವೇ । ಸೈರಾವೈರಾ ಉದಕ ಧಾವೇ ।
ಥೇಂಬ ಫುಈ ಮೋಜಾವೇ । ಅಣುರೇಣು ಕಿತೀ ॥ ೫ ॥
ವೋಸಾಣೇ ವಾಹತೀ ಉದಂಡ । ಝೋತಾವೇ ದರ್ಕುಟೇ ದಗಡ ।
ಖಡಕೇಂ ಬೇಟೇಂ ಆಡ । ವಳಸಾ ಉಠೇ ॥ ೬ ॥
ಮೃದ ಭೂಮೀ ತುಟೋನ ಗೇಲ್ಯಾ । ಕಠೀಣ ತೈಶ್ಯಾಚಿ ರಾಹಿಲ್ಯಾ ।
ಠಾಈಂ ಠಾಈಂ ಉದಂಡ ಪಾಹಿಲ್ಯಾ । ಸೃಷ್ಟೀಮಧೇಂ ॥ ೭ ॥
ಯೇಕ ತೇ ವಾಹತಚಿ ಗೇಲೇ । ಯೇಕ ವಳಶಾಮಧೇಂ ಪಡಿಲೇ ।
ಯೇಕ ಸಾಂಕಡೀಂತ ಆಡಕಲೇ । ಅಧೋಮುಖ ॥ ೮ ॥
ಯೇಕ ಆಪಟಆಪಟೋಂಚ ಗೇಲೀ । ಯೇಕ ಚಿರಡಚಿರ್ದೋಂಚ ಮೇಲೀಂ ।
ಕಿತೀಯೇಕ ತೇ ಫುಗಲೀಂ । ಪಾಣೀ ಭರಲೇಂ ॥ ೯ ॥
ಯೇಕ ಬಳಾಚೇ ನಿವಡಲೇ । ತೇ ಪೋಹತಚಿ ಉಗಮಾಸ ಗೇಲೇ ।
ಉಗಮದರ್ಶನೇಂ ಪವಿತ್ರ ಜಾಲೇ । ತೀರ್ಥರೂಪ ॥ ೧೦ ॥
ತೇಥೇಂ ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಕಾಂಚೀಂ ಭುವನೇಂ । ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದೇವತಾಂಚೀಂ ಸ್ಥಾನೇಂ ।
ಉಫರಾಟೀ ಗಂಗಾ ಪಾಹಾತಾಂ ಮಿಳಣೇಂ । ಸಕಳಾಂಸ ತೇಥೇಂ ॥ ೧೧ ॥
ತ್ಯಾ ಜಳಾಐಸೇಂ ನಾಹೀ ನಿರ್ಮಳ । ತ್ಯಾ ಜಳಾಐಸೇಂ ನಾಹೀಂ ಚಂಚಳ ।
ಆಪೋನಾರಾಯಣ ಕೇವಳ । ಬೋಲಿಜೇ ತ್ಯಾಸೀ ॥ ೧೨ ॥
ಮಾಹಾನದೀ ಪರೀ ಅಂತರಾಳೀಂ । ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ವಾಹೇ ಸರ್ವಕಾಳೀಂ ।
ಸ್ವರ್ಗಮೃತ್ಯುಪಾತಾಳೀ । ಪಸರಲೀ ಪಾಹಾ ॥ ೧೩ ॥
ಅಧೋರ್ಧ ಅಷ್ಟಹಿ ದಿಶಾ । ತಿಚೇಂ ಉದಕ ಕರೀ ವಳಸಾ ।
ಜಾಣತೇ ಜಾಣತೀ ಜಗದೀಶಾ । ಸಾರಿಖೀಚ ತೇ ॥ ೧೪ ॥
ಅನಂತ ಪಾತ್ರೀಂ ಉದಕ ಭರಲೇಂ । ಕೋಠೇಂ ಪಾಝಪಾಝರೋಂಚ ಗೇಲೇಂ ।
ಕಿತೀಯೇಕ ತೇಂ ವೇಚಲೇಂ । ಸಂಸಾರಾಸೀ ॥ ೧೫ ॥
ಯೇಕ್ಯಾಸಂಗೇ ತೇಂ ಕಡವಟ । ಯೇಕ್ಯಾಸಂಗೇಂ ತೇಂ ಗುಳಚಟ ।
ಯೇಕ್ಯಾಸಂಗೇ ತೇ ತಿಖಟ । ತುರಟ ಕ್ಷಾರ ॥ ೧೬ ॥
ಜ್ಯಾ ಜ್ಯಾ ಪದಾರ್ಥಾಸ ಮಿಳೇ । ತೇಥೇಂ ತದ್ರೂಪಚಿ ಮಿಸಳೇ ।
ಸಖೋಲೇ ಭೂಮೀಸ ತುಂಬಳೇ । ಸಖೋಲಪಣೇಂ ॥ ೧೭ ॥
ವಿಷಾಮಧೇಂ ವಿಷಚಿ ಹೋತೇಂ । ಅಮೃತಾಮಧೇಂ ಮಿಳೋನ ಜಾತೇ ।
ಸುಗಂಧೀಂ ಸುಗಂಧ ತೇಂ । ದುರ್ಗಂಧೀಂ ದುರ್ಗಂಧ ॥ ೧೮ ॥
ಗುಣೀಂ ಅವಗುಣೀಂ ಮಿಳೇ । ಜ್ಯಾಚೇಂ ತ್ಯಾಪರೀ ನಿವಳೇ ।
ತ್ಯಾ ಉದಕಾಚಾ ಮಹಿಮಾ ನ ಕಳೇ । ಉದಕೇಂವಿಣ ॥ ೧೯ ॥
ಉದಕ ವಾಹೇ ಅಪರಂಪಾರ । ನ ಕಳೇ ನದೀ ಕೀಂ ಸರೋವರ ।
ಜಳವಾಸ ಕರೂನ ನರ । ರಾಹಿಲೇ ಕಿತೀಯೇಕ ॥ ೨೦ ॥
ಉಗಮಾಪೈಲಿಕಡೇ ಗೇಲೇ । ತೇಥೇಂ ಪರತೋನ ಪಾಹಿಲೇಂ ।
ತಂವ ತೇಂ ಪಾಣೀಚ ಆಟಲೇಂ । ಕಾಂಹೀಂ ನಾಹೀಂ ॥ ೨೧ ॥
ವೃತ್ತಿಸುನ್ಯ ಯೋಗೇಶ್ವರ । ಯಾಚಾ ಪಾಹಾವಾ ವಿಚಾರ ।
ದಾಸ ಮ್ಹಣೇ ವಾರಂವಾರ । ಕಿತೀ ಸಾಂಗೋಂ ॥ ೨೨ ॥
ಇತಿ ಶ್ರೀದಾಸಬೋಧೇ ಗುರುಶಿಷ್ಯಸಂವಾದೇ ಚಂಚಳ ನದೀಈನಿರೂಪಣನಾಮ ಸಮಾಸ ಸಾತವಾ ॥
ಸಮಾಸ ಆಠವಾ : ಅಂತರಾತ್ಮಾವಿವರಣ ॥ ಶ್ರೀರಾಮ ॥
ಆತಾಂ ವಂದೂಂ ಸಕಳಕರ್ತಾ । ಸಮಸ್ತ ದೇವಾಂಚಾ ಜೋ ಭರ್ತಾ ।
ತ್ಯಾಚೇ ಭಜನೀಂ ಪ್ರವರ್ತಾ । ಕೋಣೀತರೀ ॥ ೧ ॥
ತೇಣೇಂವಿಣ ಕಾರ್ಯ ನ ಚಲೇ । ಪಡಿಲೇಂ ಪರ್ಣ ತೇಂಹಿ ನ ಹಾಲೇ ।
ಅವಘೇಂ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯೇಚಿ ಚಾಲೇ । ಜಯಾಚೇನೀ ॥ ೨ ॥
ತೋ ಅಂತರಾತ್ಮಾ ಸಕಳಾಂಚಾ । ದೇವದಾನವಮಾನವಾಂಚಾ ।
ಚತ್ವಾರಖಾಣೀಚತ್ವಾರವಾಣೀಚಾ । ಪ್ರವರ್ತಕು ॥ ೩ ॥
ತೋ ಯೇಕಲಾಚಿ ಸಕಳಾಂ ಘಟೀಂ । ಕರೀ ಭಿನ್ನಭಿನ್ನಾ ರಾಹಾಟೀ ।
ಸಕಳ ಸೃಷ್ಟೀಚೀ ಗೋಷ್ಟೀ । ಕಿತೀ ಮ್ಹಣೋನ ಸಾಂಗಾವೀ ॥ ೪ ॥
ಐಸಾ ಜೋ ಗುಪ್ತೇಶ್ವರ । ತ್ಯಾಸ ಮ್ಹಣಾವೇಂ ಈಶ್ವರ ।
ಸಕಳ ಐಶ್ವರ್ಯ ಥೋರ ಥೋರ । ಜಯಾಚೇನಿ ಭೋಗಿತೀ ॥ ೫ ॥
ಐಸಾ ಜೇಣೇಂ ವೋಳಖಿಲಾ । ತೋ ವಿಶ್ವಂಭರಚಿ ಜಾಲಾ ।
ಸಮಾಧೀ ಸಹಜಸ್ಥಿತೀಲಾ । ಕೋಣ ಪುಸೇ ॥ ೬ ॥
ಅವಘೇಂ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯ ವಿವರಾವೇಂ । ತೇವ್ಹಾಂ ವರ್ಮ ಪಡೇಲ ಠಾವೇಂ ।
ಆವಚಟೇಂ ಘಬಾಡ ಸಿಣಾವೇಂ । ನಲಗೇಚಿ ಕಾಂಹೀಂ ॥ ೭ ॥
ಪಾಹಾತಾಂ ಐಸಾ ಕೋಣ ಆಹೇ । ಜೋ ಅಂತರಾತ್ಮಾ ವಿವರೋನ ಪಾಹೇ ।
ಅಲ್ಪ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಳೋನ ರಾಹೇ । ಸಮಾಧಾನೇಂ ॥ ೮ ॥
ಆರೇ ಹೇಂ ಪಾಹಿಲೇಂಚ ಪಾಹಾವೇಂ । ವಿವರಲೇಂಚಿ ಮಾಗುತೇಂ ವಿವರಾವೇಂ ।
ವಾಚಿಲೇಂಚಿ ವಾಚಾವೇಂ । ಪುನ್ಹಾಪುನ್ಹಾ ॥ ೯ ॥
ಅಂತರಾತ್ಮಾ ಕೇವಢಾ ಕೈಸಾ । ಪಾಹಾಣಾರಾಚೀ ಕೋಣ ದಶಾ ।
ದೇಖಿಲ್ಯಾ ಐಕಿಲ್ಯಾ ಐಸಾ । ವಿವೇಕ ಸಾಂಗೇ ॥ ೧೦ ॥
ಉದಂಡ ಐಕಿಲೇಂ ದೇಖಿಲೇಂ । ಅಂತರಾತ್ಮ್ಯಾಸ ನವಚೇ ಪುರವಿಲೇಂ ।
ಪ್ರಾಣೀ ದೇಹಧಾರೀ ಬಾಉಲೇಂ । ಕಾಯ ಜಾಣೇ ॥ ೧೧ ॥
ಪೂರ್ಣಾಸ ಅಪೂರ್ಣ ಪುರೇನಾ । ಕಾಂ ಜೇಂ ಅಖಂಡ ವಿವರೇನಾ ।
ವಿವರತಾಂ ವಿವರತಾಂ ಉರೇನಾ । ದೇವಾವೇಗಳಾ ॥ ೧೨ ॥
ವಿಭಕ್ತಪಣೇಂ ನಸಾವೇಂ । ತರೀಚ ಭಕ್ತ ಮ್ಹಣವಾವೇಂ ।
ನಾಹೀಂತರೀ ವೇರ್ಥಚಿ ಸಿಣಾವೇಂ । ಖಟಾಟೋಪೇಂ ॥ ೧೩ ॥
ಉಗಾಚ ಘರ ಪಾಹೋನ ಗೇಲಾ । ಘರಧನೀ ನಾಹೀಂ ವೋಳಖಿಲಾ ।
ರಾಜ್ಯಾಮಧೂನಚಿ ಆಲಾ । ಪರೀ ರಾಜಾ ನೇಣೇ ॥ ೧೪ ॥
ದೇಹಸಂಗೇಂ ವಿಷಯೇ ಭೋಗಿಲೇ । ದೇಹಸಂಗೇಂ ಪ್ರಾಣೀ ಮಿರವಲೇಂ ।
ದೇಹಧರ್ತ್ಯಾಸ ಚುಕಲೇಂ । ನವಲ ಮೋಠೇಂ ॥ ೧೫ ॥
ಐಸೇ ಲೋಕ ಅವಿವೇಕೀ । ಆಣಿ ಮ್ಹಣತೀ ಆಮ್ಹೀ ವಿವೇಕೀ ।
ಬರೇಂ ಜ್ಯಾಚೀ ಜೈಸೀ ಟಾಕೀ । ತೈಸೇಂ ಕರಾವೇಂ ॥ ೧೬ ॥
ಮೂರ್ಖ ಅಂತರ ರಾಖೋಂ ನೇಣೇ । ಮ್ಹಣೌನ ಅಸಾವೇಂ ಶಾಹಾಣೇ ।
ತೇ ಶಾಹಾಣೇಹಿ ದೈನ್ಯವಾಣೇ । ಹೋಊನ ಗೇಲೇ ॥ ೧೭ ॥
ಅಂತರೀಂ ಠೇವಣೇಂ ಚುಕಲೇಂ । ದಾರೋದಾರೀಂ ಧುಂಡೂಂ ಲಾಗಲೇಂ ।
ತೈಸೇಂ ಅಜ್ಞಾನಾಸ ಜಾಲೇಂ । ದೇವ ನ ಕಳೇ ॥ ೧೮ ॥
ಯಾ ದೇವಾಚೇಂ ಧ್ಯಾನ ಕರೀ । ಐಸಾ ಕೋಣ ಸೃಷ್ಟೀವರೀ ।
ವೃತ್ತೀ ಯೇಕದೇಂಸೀ ತರ್ತರೀ । ಪವಾಡೇಲ ಕೋಠೇಂ ॥ ೧೯ ॥
ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡೀಂ ದಾಟಲೇ ಪ್ರಾಣೀ । ಬಹುರೂಪೇಂ ಬಹುವಾಣೀ ।
ಭೂಗರ್ಭೀಂ ಆಣಿ ಪಾಷಾಣೀಂ । ಕಿತೀಯೇಕ ॥ ೨೦ ॥
ಇತುಕೇ ಠಾಈಂ ಪುರವಲಾ । ಅನೇಕೀಂ ಯೇಕಚಿ ವರ್ತಲಾ ।
ಗುಪ್ತ ಆಣಿ ಪ್ರಗಟಲಾ । ಕಿತೀಯೇಕ ॥ ೨೧ ॥
ಚಂಚಳೇಂ ನ ಹೋಈಜೇ ನಿಶ್ಚಳ । ಪ್ರಚಿತ ಜಾಣಾವೀ ಕೇವಳ ।
ಚಂಚಳ ತೇಂ ನವ್ಹೇ ನಿಶ್ಚಳ । ಪರಬ್ರಹ್ಮ ತೇಂ ॥ ೨೨ ॥
ತತ್ವೇಂ ತತ್ವ ಜೇವ್ಹಾಂ ಉಡೇ । ತೇವ್ಹಾಂ ದೇಹಬುದ್ಧಿ ಝಡೇ ।
ನಿರ್ಮಳ ನಿಶ್ಚಳ ಚಹುಂಕಡೇ । ನಿರಂಜನ ॥ ೨೩ ॥
ಆಪಣ ಕೋಣ ಕೋಠೇಂ ಕೈಂಚಾ । ಐಸಾ ಮಾರ್ಗ ವಿವೇಕಚಾ ।
ಪ್ರಾಣೀ ಜೋ ಸ್ವಯೇಂ ಕಾಚಾ । ತ್ಯಾಸ ಹೇಂ ಕಳೇನಾ ॥ ೨೪ ॥
ಭಲ್ಯಾನೇಂ ವಿವೇಕ ಧರಾವಾ । ದುಸ್ತರ ಸಂಸಾರ ತರಾವಾ ।
ಅವಘಾ ವಂಶಚಿ ಉಧರಾವಾ । ಹರಿಭಕ್ತೀ ಕರೂನೀ ॥ ೨೫ ॥
ಇತಿ ಶ್ರೀದಾಸಬೋಧೇ ಗುರುಶಿಷ್ಯಸಂವಾದೇ ಅಂತರಾತ್ಮಾವಿವರಣನಿರೂಪಣನಾಮ ಸಮಾಸ ಆಠವಾ ॥
ಸಮಾಸ ನವಾವಾ : ಉಪದೇಶ ನಿರೂಪಣ ॥ ಶ್ರೀರಾಮ ॥
ಆಧೀಂ ಕರ್ಮಾಚಾ ಪ್ರಸಂಗ । ಕರ್ಮ ಕೇಲೇಂ ಪಾಹಿಜೇ ಸಾಂಗ ।
ಕದಾಚಿತ ಪಡಿಲೇ ವ್ಯಂಗ । ತರೀ ಪ್ರತ್ಯವಾಯ ಘಡೇ ॥ ೧ ॥
ಮ್ಹಣೌನ ಕರ್ಮ ಆರಂಭಿಲೇ । ಕಾಂಹೀಂಯೇಕ ಸಾಂಗ ಘಡಲೇಂ ।
ಜೇಥಜೇಥೇಂ ಅಂತರ ಪಡಿಲೇಂ । ತೇಥೇಂ ಹರಿಸ್ಮರಣ ಕರಾವೇಂ ॥ ೨ ॥
ತರೀ ತೋ ಹರೀ ಆಹೇ ಕೈಸಾ । ವಿಚಾರ ಪಾಹಾವಾ ಐಸಾ ।
ಸಂಧೇಪೂರ್ವೀಂ ಜಗದೀಶಾ । ಚೋವಿಸಾಂ ನಾಮೀಂ ಸ್ಮರವೇಂ ॥ ೩ ॥
ಚೋವೀಸನಾಮೀ ಸಹಸ್ತ್ರನಾಮೀ । ಅನಂತನಾಮೀ ತೋ ಅನಾಮೀ ।
ತೋ ಕೈಸಾ ಆಹೇ ಅಂತರ್ಯಾಮೀಂ । ವಿವೇಕೇಂ ವೋಳಖಾವಾ ॥ ೪ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸ್ನಾನಸಂಧ್ಯಾ ಕರೂನ ಆಲಾ । ಮಗ ತೋ ದೇವಾರ್ಚನಾಸ ಬೈಸಲಾ ।
ಯೇಥಾಸಾಂಗ ತೋ ಪೂಜಿಲಾ । ಪ್ರತಿಮಾದೇವೋ ॥ ೫ ॥
ನಾನಾ ದೇವಾಂಚ್ಯಾ ನಾನಾ ಪ್ರತಿಮಾ । ಲೋಕ ಪೂಜಿತೀ ಧರೂನ ಪ್ರೇಮಾ ।
ಜ್ಯಾಚ್ಯಾ ಪ್ರತಿಮಾ ತೋ ಪರಮಾತ್ಮಾ । ಕೈಸಾ ಆಹೇ ॥ ೬ ॥
ಐಸೇಂ ವೋಳಖಿಲೇಂ ಪಾಹಿಜೇ । ವೋಳಖೋನ ಭಜನ ಕೀಜೇ ।
ಜೈಸಾ ಸಾಹೇಬ ನಮಸ್ಕಾರಿಜೇ । ವೋಳಖಿಲ್ಯಾಉಪರೀ ॥ ೭ ॥
ತೈಸಾ ಪರಮಾತ್ಮಾ ಪರಮೇಶ್ವರ । ಬರಾ ವೋಳಖಾವಾ ಪಾಹೋನ ವಿಚಾರ ।
ತರೀಚ ಪಾವಿಜೇ ಪಾರ । ಭ್ರಮಸಾಗರಚಾ ॥ ೮ ॥
ಪೂಜಾ ಘೇತಾತೀ ಪ್ರತಿಮಾ । ಆಂಗಾ ಯೇತೋ ಅಂತರಾತ್ಮಾ ।
ಅವತಾರೀ ತರೀ ನಿಜಧಾಮಾ । ಯೇಊನ ಗೇಲೇ ॥ ೯ ॥
ಪರೀ ತೇ ನಿಜರೂಪೇಂ ಅಸತೀ । ತೇಂ ನಿಜರೂಪ ತೇ ಜಗಜ್ಜೋತೀ ।
ಸತ್ವಗುಣ ತಯೇಸ ಮ್ಹಣತೀ । ಜಾಣತೀ ಕಳಾ ॥ ೧೦ ॥
ತಯೇ ಕಳೇಚೇ ಪೋಟೀಂ । ದೇವ ಅಸತೀ ಕೋಟ್ಯಾನ್-ಕೋಟೀ ।
ಯಾ ಅನುಭವಾಚ್ಯಾ ಗೋಷ್ಟೀ । ಪ್ರತ್ಯಯೇಂ ಪಾಹಾವ್ಯಾ ॥ ೧೧ ॥
ದೇಹಪುರಾಮಧೇಂ ಈಶ । ಮ್ಹಣೋನ ತಯಾ ನಾಂವ ಪುರುಷ ।
ಜಗಾಮಧೇಂ ಜಗದೀಶ । ತೈಸಾ ವೋಳಖಾವಾ ॥ ೧೨ ॥
ಜಾಣೀವರೂಪೇಂ ಜಗದಾಂತರೇಂ । ಪ್ರಸ್ತುತ ವರ್ತತೀ ಶರೀರೇಂ ।
ಅಂತಃಕರಣವಿಷ್ಣು ಯೇಣೇಂ ಪ್ರಕಾರೇಂ । ವೋಳಖಾವಾ ॥ ೧೩ ॥
ತೋ ವಿಷ್ಣು ಆಹೇ ಜಗದಾಂತರೀಂ । ತೋಚಿ ಆಪುಲೇ ಅಂತರೀಂ ।
ಕರ್ತಾ ಭೋಕ್ತಾ ಚತುರೀಂ । ಅಂತರಾತ್ಮಾ ವೋಳಖಾವಾ ॥ ೧೪ ॥
ಐಕೇ ದೇಖೇ ಹುಂಗೇ ಚಾಖೇ । ಜಾಣೋನ ವಿಚಾರೇಂ ಓಳಖೇ ।
ಕಿತ್ಯೇಕ ಆಪುಲೇ ಪಾರಿಖೇ । ಜಾಣತಾಹೇ ॥ ೧೫ ॥
ಯೇಕಚೀ ಜಗಾಚಾ ಜಿವ್ಹಾಳಾ । ಪರೀ ದೇಹಲೋಭಾಚಾ ಆಡತಾಳಾ ।
ದೇಹಸಮಂಧೇಂ ವೇಗಳಾ । ಅಭಿಮಾನ ಧರೀ ॥ ೧೬ ॥
ಉಪಜೇ ವಾಢೇ ಮರೇ ಮಾರೀ । ಜೈಶಾ ಉಚಲತೀ ಲಹರೀವರೀ ಲಹರೀ ।
ಚಂಚಳ ಸಾಗರೀಂ ಭರೋವರೀ । ತ್ರೈಲೋಕ್ಯ ಹೋತ ಜಾತೇಂ ॥ ೧೭ ॥
ತ್ರೈಲೋಕಾ ವರ್ತವಿತೋ ಯೇಕ । ಮ್ಹಣೋನ ತ್ರಿಲೋಕ್ಯನಾಯೇಕ ।
ಐಸಾ ಪ್ರತ್ಯಯಾಚಾ ವಿವೇಕ । ಪಾಹಾನಾ ಕೈಸಾ ॥ ೧೮ ॥
ಐಸಾ ಅಂತರಾತ್ಮಾ ಬೋಲಿಲಾ । ಪರೀ ತೋಹಿ ತತ್ವಾಂಮಧೇಂ ಆಲಾ ।
ಪುಢೇಂ ವಿಚಾರ ಪಾಹಿಜೇ ಕೇಲಾ । ಮಾಹಾವಾಕ್ಯಾಚಾ ॥ ೧೯ ॥
ಆಧೀಂ ದೇಖಿಲಾ ದೇಹಧಾರೀ । ಮಗ ಪಾಹಾವೇಂ ಜಗದಾಂತರೀಂ ।
ತಯಾಚೇನಿಯಾಂ ಉಪರೀ । ಪರಬ್ರಹ್ಮ ಪಾವೇ ॥ ೨೦ ॥
ಪರಬ್ರಹ್ಮಾಚಾ ವಿಚಾರ । ಹೋತಾಂ ನಿವಡೇ ಸಾರಾಸಾರ ।
ಚಂಚಳ ಜಾಈಲ ಹಾ ನಿರ್ಧಾರ । ಚುಕೇನಾ ಕೀಂ ॥ ೨೧ ॥
ಉತ್ಪತ್ತಿ ಸ್ಥಿತಿ ಸಂವ್ಹಾರ ಜಾಣ । ತ್ಯಾಹೂನ ವೇಗಳಾ ನಿರಂಜನ ।
ಯೇಥೇಂ ಜ್ಞಾನಾಚೇಂ ವಿಜ್ಞಾನ । ಹೋತ ಆಹೇ ॥ ೨೨ ॥
ಅಷ್ಟದೇಹ ಥಾನಮಾನ । ಜಾಣೋನ ಜಾಲಿಯಾಂ ನಿರ್ಶನ ।
ಪುಢೇಂ ಉರೇ ನಿರಂಜನ । ವಿಮಳ ಬ್ರಹ್ಮ ॥ ೨೩ ॥
ವಿಚಾರೇಂಚಿ ಅನನ್ಯ ಜಾಲಾ । ಪಾಹಾಣಾರಾವಿಣ ಪ್ರತ್ಯಯ ಆಲಾ ।
ತೇಹಿ ವೃತ್ತಿ ನಿವೃತ್ತೀಲಾ । ಬರೇಂ ಪಾಹಾ ॥ ೨೪ ॥
ಯೇಥೇಂ ರಾಹಿಲಾ ವಾಚ್ಯಾಂಶ । ಪಾಹೋನ ಸಾಂಡಿಲಾ ಲಕ್ಷ್ಯಾಂಶ ।
ಲಕ್ಷ್ಯಾಂಶಾಸಾರಿಸಾ ವೃತ್ತಿಲೇಶ । ತೋಹಿ ಗೇಲಾ ॥ ೨೫ ॥
ಇತಿ ಶ್ರೀದಾಸಬೋಧೇ ಗುರುಶಿಷ್ಯಸಂವಾದೇ ಉಪದೇಶ ನಿರೂಪಣನಾಮ ಸಮಾಸ ನವವಾ ॥
ಸಮಾಸ ದಹಾವಾ : ನಿಸ್ಪೃಹ ವರ್ತಣೂಕ ॥ ಶ್ರೀರಾಮ ॥
ಮೂರ್ಖ ಯೇಕದೇಸೀ ಹೋತೋ । ಚತುರ ಸರ್ವತ್ರ ಪಾಹಾತೋ ।
ಜೈಸಾ ಬಹುಧಾ ಹೋಊನ ಭೋಗಿತೋ । ನಾನಾ ಸುಖೇಂ ॥ ೧ ॥
ತೋಚಿ ಅಂತರಾತ್ಮಾ ಮಹಂತ । ತೋ ಕಾಂ ಹೋಈಲ ಸಂಕೋಚಿತ ।
ಪ್ರಶಸ್ತ ಜಾಣತಾ ಸಮಸ್ತ । ವಿಖ್ಯಾತ ಯೋಗೀ ॥ ೨ ॥
ಕರ್ತಾ ಭೋಕ್ತಾ ತತ್ವತಾ । ಭೂಮಂಡಳೀಂ ಸರ್ವ ಸತ್ತಾ ।
ತ್ಯಾವೇಗಳಾ ತ್ಯಾಸ ಜ್ಞಾತಾ । ಪಾಹೇಸಾ ಕವಣು ॥ ೩ ॥
ಐಸೇಂ ಮಹಂತೇ ಅಸಾವೇಂ । ಸರ್ವ ಸಾರ ಶೋಧೂನ ಘ್ಯಾವೇಂ ।
ಪಾಹೋಂ ಜಾತಾಂ ನ ಸಾಂಪಡಾವೇಂ । ಯೇಕಾಯೇಕೀ ॥ ೪ ॥
ಕೀರ್ತಿರೂಪೇಂ ಉದಂಡ ಖ್ಯಾತ । ಜಾಣತೀ ಲಹಾನ ಥೋರ ಸಮಸ್ತ ।
ವೇಶ ಪಾಹಾತಾಂ ಶಾಶ್ವತ । ಯೇಕಚಿ ನಾಹೀಂ ॥ ೫ ॥
ಪ್ರಗಟ ಕೀರ್ತಿ ತೇ ಢಳೇನಾ । ಬಹುತ ಜನಾಸ ಕಳೇನಾ ।
ಪಾಹೋಂ ಜಾತಾಂ ಆಡಳೇನಾ । ಕಾಯೇ ಕೈಸೇಂ ॥ ೬ ॥
ವೇಷಭೂಷಣ ತೇ ದೂಷಣ । ಕೀರ್ತಿಭೂಷಣ ತೇಂ ಭೂಷಣ ।
ಚಾಳಣೇವಿಣ ಯೇಕ ಕ್ಷಣ । ಜಾಊಂಚ ನೇದೀ ॥ ೭ ॥
ತ್ಯಾಗೀ ವೋಳಖೀಚೇ ಜನ । ಸರ್ವಕಾಳ ನಿತ್ಯ ನೂತನ ।
ಲೋಕ ಶೋಧೂನ ಪಾಹಾತೀ ಮನ । ಪರೀ ಇಚ್ಛಾ ದಿಸೇನಾ ॥ ೮ ॥
ಪುರ್ತೇಂ ಕೋಣಾಕಡೇ ಪಾಹೇನಾ । ಪುರ್ತೇಂ ಕೋಣಾಸೀಂ ಬೋಲೇನಾ ।
ಪುರ್ತೇಂ ಯೇಕೇ ಸ್ಥಳೀಂ ರಾಹೇನಾ । ಉಠೋನ ಜಾತೋ ॥ ೯ ॥
ಜಾತೇಂ ಸ್ಥಳ ತೇಂ ಸಾಂಗೇನಾ । ಸಾಂಗಿತಲೇಂ ತೇಥೇಂ ತರೀ ಜಾಯೇನಾ ।
ಆಪುಲೀ ಸ್ಥಿತಿ ಅನುಮಾನಾ । ಯೇವೋಂಚ ಜೇದೀ ॥ ೧೦ ॥
ಲೋಕೀಂ ಕೇಲೇಂ ತೇಂ ಚುಕಾವೀ । ಲೋಕೀ। ಮ್ ಭಾವಿಲೇಂ ತೇಂ ಉಲಥವೀ ।
ಲೋಕೀಂ ತರ್ಕಿಲೇಂ ತೇಂ ದಾವೀ । ನಿರ್ಫಲ ಕರೂನೀ ॥ ೧೧ ॥
ಲೋಕಾಂಸ ಪಾಹ್ಯಾಚಾ ಆದರ । ತೇಥೇಂ ಯಾಚಾ ಅನಾದರ ।
ಲೋಕ ಸರ್ವಕಾಳ ತತ್ಪರ । ತೇಥೇಂ ಯಾಚೀ ಅನಿಛ್ಯಾ ॥ ೧೨ ॥
ಏವಂ ಕಲ್ಪಿತಾಂ ಕಲ್ಪೇನಾ । ನ ತರ್ಕಿತಾಂಹಿ ತರ್ಕೇನಾ ।
ಕದಪೀ ಭಾವಿತಾಂ ಭಾವೇನಾ । ಯೋಗೇಶ್ವರ ॥ ೧೩ ॥
ಐಸೇಂ ಅಂತರ ಸಾಂಪಡೇನಾ । ಶರೀರ ಠಾಈಂ ಪಡೇನಾ ।
ಕ್ಷಣಯೇಕ ವಿಶಂಭೇನಾ । ಕಥಾಕೀರ್ತನ ॥ ೧೪ ॥
ಲೋಕ ಸಂಕಲ್ಪ ವಿಕಲ್ಪ ಕರಿತೀ । ತೇ ಅವಘೇಚಿ ನಿರ್ಫಳ ಹೋತೀ ।
ಜನಾಚೀ ಜನಾ ಲಾಜವೀ ವೃತ್ತಿ । ತೇವ್ಹಾಂ ಯೋಗೇಶ್ವರ ॥ ೧೫ ॥
ಬಹುತೀಂ ಶೋಧೂನ ಪಾಹಿಲೇಂ । ಬಹುತಾಂಚ್ಯಾ ಮನಾಸ ಆಲೇಂ ।
ತರೀ ಮಗ ಜಾಣಾವೇಂ ಸಾಧಿಲೇಂ । ಮಹತ್ಕೃತ್ಯ ॥ ೧೬ ॥
ಅಖಂಡ ಯೇಕಾಂ ಸೇವಾವಾ । ಅಭ್ಯಾಸಚಿ ಕರೀತ ಜಾವಾ ।
ಕಾಳ ಸಾರ್ಥಕಚಿ ಕರಾವಾ । ಜನಾಸಹಿತ ॥ ೧೭ ॥
ಉತ್ತಮ ಗುಣ ತಿತುಲೇ ಘ್ಯಾವೇ । ಘೇಊನ ಜನಾಸ ಸಿಕವಾವೇ ।
ಉದಂಡ ಸಮುದಾಯೇ ಕರಾವೇ । ಪರೀ ಗುಪ್ತರೂಪೇಂ ॥ ೧೮ ॥
ಅಖಂಡ ಕಾಮಾಚೀ ಲಗಬಗ । ಉಪಾಸನೇಸ ಲಾವಾವೇಂ ಜಗ ।
ಲೋಕ ಸಮಜೋನ ಮಗ । ಆಜ್ಞಾ ಇಛಿತೀ ॥ ೧೯ ॥
ಆಧೀಂ ಕಷ್ಟ ಮಗ ಫಳ । ಕಷ್ಟಚಿ ನಾಹೀಂ ತೇಂ ನಿರ್ಫಳ ।
ಸಾಕ್ಷೇಪೇಂವಿಣ ಕೇವಳ । ವೃಥಾಪುಷ್ಟ ॥ ೨೦ ॥
ಲೋಕ ಬಹುತ ಶೋಧಾವೇ । ತ್ಯಾಂಚೇ ಅಧಿಕಾರ ಜಾಣಾವೇ ।
ಜಾಣಜಾಣೋನ ಧರಾವೇ । ಜವಳೀ ದುರೀ ॥ ೨೧ ॥
ಅಧಿಕಾರಪರತ್ವೇಂ ಕಾರ್ಯ ಹೋತೇಂ । ಅಧಿಕಾರ ನಸ್ತಾಂ ವೇರ್ಥ ಜಾತೇಂ ।
ಜಾಣೋನಿ ಶೋಧಾವೀಂ ಚಿತ್ತೇಂ । ನಾನಾ ಪ್ರಕಾರೇಂ ॥ ೨೨ ॥
ಅಧಿಕಾರ ಪಾಹೋನ ಕಾರ್ಯ ಸಾಂಗಣೇಂ । ಸಾಕ್ಷೇಪ ಪಾಹೋನ ವಿಶ್ವಾಸ ಧರಣೇಂ ।
ಆಪಲಾ ಮಗಜ ರಾಖಣೇಂ । ಕಾಂಹೀತರೀ ॥ ೨೩ ॥
ಹೇಂ ಪ್ರಚಿತೀಚೇಂ ಬೋಲಿಲೇಂ । ಆಧೀಂ ಕೇಲೇಂ ಮಗ ಸಾಂಗಿತಲೇಂ ।
ಮಾನೇಲ ತರೀ ಪಾಹಿಜೇ ಘೇತಲೇಂ । ಕೋಣೀಯೇಕೇಂ ॥ ೨೪ ॥
ಮಹಂತೇಂ ಮಹಂತ ಕರಾವೇ । ಯುಕ್ತಿಬುದ್ಧೀನೇಂ ಭರಾವೇ ।
ಜಾಣತೇ ಕರೂನ ವಿಖರಾವೇ । ನಾನಾ ದೇಸೀಂ ॥ ೨೫ ॥
ಇತಿ ಶ್ರೀದಾಸಬೋಧೇ ಗುರುಶಿಷ್ಯಸಂವಾದೇ ನಿಸ್ಪೃಹ ವರ್ತಣೂಕ ನಿರೂಪಣನಾಮ ಸಮಾಸ ದಹಾವಾ ॥
॥ ದಶಕ ಅಕರಾವಾ ಸಮಾಪ್ತ ॥

Explore More