സമാസ പഹിലാ : സിദ്ധാംതനിരൂപണ ॥ ശ്രീരാമസമര്ഥ ॥
സമാസ ദുസരാ : ചത്വാരദേവനിരൂപണ ॥ ശ്രീരാമ ॥
സമാസ തിസരാ : ശികവണ നിരൂപണ ॥ ശ്രീരാമ ॥
സമാസ ചവഥാ : സാരവിവേകനിരൂപണ ॥ ശ്രീരാമ ॥
സമാസ പാംചവാ : രാജകാരണ നിരൂപണ ॥ ശ്രീരാമ ॥
സമാസ സഹാവാ : മഹംത ലക്ഷണ ॥ ശ്രീരാമ ॥
സമാസ സാതവാ : ചംചള നദീഈ ॥ ശ്രീരാമ ॥
സമാസ ആഠവാ : അംതരാത്മാവിവരണ ॥ ശ്രീരാമ ॥
സമാസ നവാവാ : ഉപദേശ നിരൂപണ ॥ ശ്രീരാമ ॥
സമാസ ദഹാവാ : നിസ്പൃഹ വര്തണൂക ॥ ശ്രീരാമ ॥
സമാസ പഹിലാ : സിദ്ധാംതനിരൂപണ ॥ ശ്രീരാമസമര്ഥ ॥
ആകാശാപാസൂന വായോ ഹോതോ । ഹാ തോം പ്രത്യയേ യേതോ ।
വായോപാസൂന അഗ്നീ ജോ തോ । സാവധ ഐകാ ॥ ൧ ॥
വായോപാസൂന അഗ്നീ ജോ തോ । സാവധ ഐകാ ॥ ൧ ॥
വായോചീ കഠീണ ഘിസണീ । തേഥേം നിര്മാണ ജാലാ വന്ഹീ ।
മംദ വായോ സീതള പാണീ । തേഥുനി ജാലേം ॥ ൨ ॥
മംദ വായോ സീതള പാണീ । തേഥുനി ജാലേം ॥ ൨ ॥
ആപാപാസൂന ജാലീ പൃഥ്വീ । തേ നാനാ ബീജരൂപ ജാണാവീ ।
ബീജാപാസൂന ഉത്പത്തി വ്ഹാവീ । ഹാ സ്വഭാവചി ആഹേ ॥ ൩ ॥
ബീജാപാസൂന ഉത്പത്തി വ്ഹാവീ । ഹാ സ്വഭാവചി ആഹേ ॥ ൩ ॥
മുളീം സൃഷ്ടീ കല്പനേചീ । കല്പനാ ആഹേ മുളീംചീ ।
ജയേപാസൂന ദേവത്രയാചീ । കായാ ജാലീ ॥ ൪ ॥
ജയേപാസൂന ദേവത്രയാചീ । കായാ ജാലീ ॥ ൪ ॥
നിശ്ചളാമധേം ചംചള । തേ ചി കല്പനാ കേവള ।
അഷ്ടധാ പ്രകൃതീചേം മൂള । കല്പനാരൂപ ॥ ൫ ॥
അഷ്ടധാ പ്രകൃതീചേം മൂള । കല്പനാരൂപ ॥ ൫ ॥
കല്പനാ തേചി അഷ്ടധാ പ്രകൃതി । അഷ്ടധാ തേചി കല്പനാമുര്തീ ।
മുളാഗ്രാപാസൂന ഉത്പത്തി । അഷ്ടധാ ജാണാവീ ॥ ൬ ॥
മുളാഗ്രാപാസൂന ഉത്പത്തി । അഷ്ടധാ ജാണാവീ ॥ ൬ ॥
പാംച ഭൂതേം തീന ഗുണ । ആഠ ജാലീം ദോനീ മിളോന ।
മ്ഹണൌനി അഷ്ടധാ പ്രകൃതി ജാണ । ബോലിജേതേ ॥ ൭ ॥
മ്ഹണൌനി അഷ്ടധാ പ്രകൃതി ജാണ । ബോലിജേതേ ॥ ൭ ॥
മുളീം കല്പനാരൂപ ജാലീ । പുഢേം തേചി ഫാപാവലീ ।
കേവള ജഡത്വാസ ആലീ । സൃഷ്ടിരൂപേം ॥ ൮ ॥
കേവള ജഡത്വാസ ആലീ । സൃഷ്ടിരൂപേം ॥ ൮ ॥
മുളീം ജാലീ തേ മൂളമായാ । ത്രിഗുണ ജാലേ തേ ഗുണമായാ ।
ജഡത്വ പാവലീ തേ അവിദ്യാ മായാ । സൃഷ്ടിരൂപേം ॥ ൯ ॥
ജഡത്വ പാവലീ തേ അവിദ്യാ മായാ । സൃഷ്ടിരൂപേം ॥ ൯ ॥
പുഢേം ച്യാരീ ഖാണീ ജാല്യാ । ച്യാരീ വാണീ വിസ്താരല്യാ ।
നാനാ യോനീ പ്രഗടല്യാ । നാനാ വേക്തീ ॥ ൧൦ ॥
നാനാ യോനീ പ്രഗടല്യാ । നാനാ വേക്തീ ॥ ൧൦ ॥
ഐസീ ജാലീ ഉഭാരണീ । ആതാം ഐകാ സംവ്ഹാരണീ ।
മാഗീല ദശകീം വിശദ കരൂനി । ബോലിലേം അസേ ॥ ൧൧ ॥
മാഗീല ദശകീം വിശദ കരൂനി । ബോലിലേം അസേ ॥ ൧൧ ॥
പരംതു ആതാം സംകളിത । ബോലിജേല സംവ്ഹാരസംകേത ।
ശ്രോതേ വക്തേ യേഥേം ചിത്ത । ദേഊന ഐകാ ॥ ൧൨ ॥
ശ്രോതേ വക്തേ യേഥേം ചിത്ത । ദേഊന ഐകാ ॥ ൧൨ ॥
ശത വരുഷേം അനാവൃഷ്ടി । തേഥേം ആടേല ജീവസൃഷ്ടി ।
ഐശാ കല്പാംതാച്യാ ഗോഷ്ടീ । ശാസ്ത്രീം നിരോപില്യാ ॥ ൧൩ ॥
ഐശാ കല്പാംതാച്യാ ഗോഷ്ടീ । ശാസ്ത്രീം നിരോപില്യാ ॥ ൧൩ ॥
ബാരാകളീം തപേ സൂര്യ । തേണേം പൃഥ്വീചീ രക്ശാ ഹോയേ ।
മഗ തേ രക്ശാ വിരോന ജായേ । ജളാംതരീം ॥ ൧൪ ॥
മഗ തേ രക്ശാ വിരോന ജായേ । ജളാംതരീം ॥ ൧൪ ॥
തേം ജള ശോഷീ വൈശ്വാനരു । വന്ഹീ ഝഡപീ സമീരു ।
സമീര വിതുളേ നിരാകാരു । ജൈസേം തൈസേം ॥ ൧൫ ॥
സമീര വിതുളേ നിരാകാരു । ജൈസേം തൈസേം ॥ ൧൫ ॥
ഐസീ സൃഷ്ടിസംഹാരണീ ജാലീ । മാഗാം വിസ്താരേം ബോലിലീ ।
മായാനിരാസേം ഉരലീ । സ്വരൂപസ്ഥിതി ॥ ൧൬ ॥
മായാനിരാസേം ഉരലീ । സ്വരൂപസ്ഥിതി ॥ ൧൬ ॥
തേഥേം ജീവശിവ പിംഡബ്രഹ്മാംഡ । അടോന ഗേലേം ഥോതാംഡ ।
മായേഅവിദ്യേചേം ബംഡ । വിതളോന ഗേലേം ॥ ൧൭ ॥
മായേഅവിദ്യേചേം ബംഡ । വിതളോന ഗേലേം ॥ ൧൭ ॥
വിവേകേംചി ബോലിലാ ക്ശയേ । മ്ഹണോനി വിവേകപ്രളയേ ।
വിവേകീ ജാണതീ കായേ । മൂര്ഖാസ കളേ ॥ ൧൮ ॥
വിവേകീ ജാണതീ കായേ । മൂര്ഖാസ കളേ ॥ ൧൮ ॥
സൃഷ്ടി ശോധിതാം സകള । യേക ചംചള യേക നിശ്ചള ।
ചംചളാസ കര്താ ചംചള । ചംചളരൂപീ ൧൯ ॥
ചംചളാസ കര്താ ചംചള । ചംചളരൂപീ ൧൯ ॥
ജോ സകള ശരീരീം വര്തേ । സകല കര്തുത്വാസ പ്രവര്തേ ।
കരൂന അകര്താ ഹാ വര്തേ । ശബ്ദ ജയാ ॥ ൨൦ ॥
കരൂന അകര്താ ഹാ വര്തേ । ശബ്ദ ജയാ ॥ ൨൦ ॥
രാവ രംക ബ്രഹ്മാദിക । സകളാംമധേം വര്തേ യേക ।
നാനാ ശരീരേം ചാളക । ഇംദ്രിയേംദ്വാരേം ॥ ൨൧ ॥
നാനാ ശരീരേം ചാളക । ഇംദ്രിയേംദ്വാരേം ॥ ൨൧ ॥
ത്യാസ പരമാത്മാ ബോലതീ । സകള കര്താ ഐസേം ജാണതീ ।
പരി തോ നാസേല പ്രചിതീ । വിവേകേം പാഹാവീ ॥ ൨൨ ॥
പരി തോ നാസേല പ്രചിതീ । വിവേകേം പാഹാവീ ॥ ൨൨ ॥
ജോ സ്വാനാമധേം ഗുരുഗുരിതോ । ജോ സൂകരാംമധേം കുരുകുരിതോ ।
ഗാഢവീം ഭരോന ഭുംകതോ । ആടാഹാസ്യേം ॥ ൨൩ ॥
ഗാഢവീം ഭരോന ഭുംകതോ । ആടാഹാസ്യേം ॥ ൨൩ ॥
ലോക നാനാ ദേഹ ദേഖതീ । വിവേകീ ദേഹാംത പാഹാതീ ।
പംഡിത സമദര്ശനേം ഘേതീ । യേണേം പ്രകാരേം ॥ ൨൪ ॥
പംഡിത സമദര്ശനേം ഘേതീ । യേണേം പ്രകാരേം ॥ ൨൪ ॥
॥ ശ്ലോക ॥
വിദ്യാവിനയസംപന്നേ ബ്രാഹ്മണേ ഗവി ഹസ്തിനി ।
ശുനി ചൈവ ശ്വപാകേ ച പംഡിതാഃ സമദര്ശിനഃ ॥
ശുനി ചൈവ ശ്വപാകേ ച പംഡിതാഃ സമദര്ശിനഃ ॥
ദേഹ പാഹാതാം വേഗളാലേ । പരംതു അംതര യേകചി ജാലേം ।
പ്രാണീമാത്ര ദേഖിലേം । യേകാംതരേം ॥ ൨൫ ॥
പ്രാണീമാത്ര ദേഖിലേം । യേകാംതരേം ॥ ൨൫ ॥
അനേക പ്രാണീ നിര്മാണ ഹോതീ । പരീ യേകചി കളാ വര്തതീ ।
തയേ നാംവ ജഗജ്ജോതീ । ജാണതീകളാ ॥ ൨൬ ॥
തയേ നാംവ ജഗജ്ജോതീ । ജാണതീകളാ ॥ ൨൬ ॥
ശ്രോത്രീം നാനാ ശബ്ദ ജാണേ । ത്വചേമധേം സീതോഷ്ണ ജാണേ ।
ചക്ഷുമധേം പാഹോം ജാണേ । നാനാ പദാര്ഥ ॥ ൨൭ ॥
ചക്ഷുമധേം പാഹോം ജാണേ । നാനാ പദാര്ഥ ॥ ൨൭ ॥
രസനേമധേം രസ ജാണേ । ഘ്രാണാമധേം വാസ തോ ജാണേ ।
കര്മൈംദ്രിയാമധേം ജാണേ । നാനാ വിഷയസ്വാദ ॥ ൨൮ ॥
കര്മൈംദ്രിയാമധേം ജാണേ । നാനാ വിഷയസ്വാദ ॥ ൨൮ ॥
സൂക്ശ്മ രൂപേം സ്ഥൂള രക്ശീ । നാനാ സുഖദുഃഖേം പരീക്ശീ ।
ത്യാസ മ്ഹണതീ അംതരസാക്ശീ । അംതരാത്മാ ॥ ൨൯ ॥
ത്യാസ മ്ഹണതീ അംതരസാക്ശീ । അംതരാത്മാ ॥ ൨൯ ॥
ആത്മാ അംതരാത്മാ വിശ്വാത്മാ । ചൈതന്യ സര്വാത്മാ സുക്ശ്മാത്മാ ।
ജീവാത്മാ ശിവാത്മാ പരമാത്മാ । ദ്രഷ്ടാ സാക്ശീ സത്താരൂപ ॥ ൩൦ ॥
ജീവാത്മാ ശിവാത്മാ പരമാത്മാ । ദ്രഷ്ടാ സാക്ശീ സത്താരൂപ ॥ ൩൦ ॥
വികാരാമധീല വികാരീ । അഖംഡ നാനാ വികാര കരീ ।
തയാസ വസ്തു മ്ഹണതീ ഭികാരീ । പരമ ഹീന ॥ ൩൧ ॥
തയാസ വസ്തു മ്ഹണതീ ഭികാരീ । പരമ ഹീന ॥ ൩൧ ॥
സര്വ യേകചി ദിസതീ । അവഘാ യേകംകാര കരിതീ ।
തേ അവഘീ മാഈക സ്ഥിതീ । ചംചളാമധേം ॥ ൩൨ ॥
തേ അവഘീ മാഈക സ്ഥിതീ । ചംചളാമധേം ॥ ൩൨ ॥
ചംചള മായാ തേ മാഈക । നിശ്ചള പരബ്രഹ്മ യേക ।
നിത്യാനിത്യവിവേക । യാകാരണേ ॥ ൩൩ ॥
നിത്യാനിത്യവിവേക । യാകാരണേ ॥ ൩൩ ॥
ജാതോ ജീവ തോ പ്രാണ । നേണേ ജീവ തോ അജ്ഞാന ।
ജന്മതോ ജീവ തോ ജാണ । വാസനാത്മക ॥ ൩൪ ॥
ജന്മതോ ജീവ തോ ജാണ । വാസനാത്മക ॥ ൩൪ ॥
ഐക്യ ജീവ തോ ബ്രഹ്മാംശ । ജേഥേം പിംഡബ്രഹ്മാംഡനിരാസ ।
യേഥേം സാംഗിതലേ വിശേഷ । ചത്വാര ജീവ ॥ ൩൫ ॥
യേഥേം സാംഗിതലേ വിശേഷ । ചത്വാര ജീവ ॥ ൩൫ ॥
അസോ ഹേം അവഘേം ചംചള । ചംചള ജാഈല സകള ।
നിശ്ചള തേം നിശ്ചള । ആദിഅംതീം ॥ ൩൬ ॥
നിശ്ചള തേം നിശ്ചള । ആദിഅംതീം ॥ ൩൬ ॥
ആദ്യ മധ്യ അവസാന । ജേ വസ്തു സമസമാന ।
നിര്വികാരീ നിര്ഗുണ നിരംജന । നിഃസംഗ നിഃപ്രപംച ॥ ൩൭ ॥
നിര്വികാരീ നിര്ഗുണ നിരംജന । നിഃസംഗ നിഃപ്രപംച ॥ ൩൭ ॥
ഉപാധീനിരാസേം തത്വതാ । ജീവശിവാസ ഐക്യതാ ।
വിവംചൂന പാഹോം ജാതാം । ഉപാധി കൈംചീ ॥ ൩൮ ॥
വിവംചൂന പാഹോം ജാതാം । ഉപാധി കൈംചീ ॥ ൩൮ ॥
അസോ ജാണണേം തിതുകേം ജ്ഞാന । പരംതു ഹോതേം വിജ്ഞാന ।
മനേം വോളഖാവേം ഉന്മന । കോണ്യാ പ്രകാരേം ॥ ൩൯ ॥
മനേം വോളഖാവേം ഉന്മന । കോണ്യാ പ്രകാരേം ॥ ൩൯ ॥
വൃത്തിസ ന കളേ നിവൃത്തി । ഗുണാസ കൈംചീ നിര്ഗുണപ്രാപ്തീ ।
ഗുണാതീത സാധക സംതീം । വിവേകേം കേലേം ॥ ൪൦ ॥
ഗുണാതീത സാധക സംതീം । വിവേകേം കേലേം ॥ ൪൦ ॥
ശ്രവണാപരീസ മനന സാര । മനനേം കളേ സാരാസാര ।
നിജധ്യാസേം സാക്ശാത്കാര । നിഃസംഗ വസ്തു ॥ ൪൧ ॥
നിജധ്യാസേം സാക്ശാത്കാര । നിഃസംഗ വസ്തു ॥ ൪൧ ॥
നിര്ഗുണീം ജേ അനന്യതാ । തേചി മുക്തി സായോജ്യതാ ।
ലക്ശ്യാംശ വാച്യാംശ ആതാം । പുരേ ജാലാ ॥ ൪൨ ॥
ലക്ശ്യാംശ വാച്യാംശ ആതാം । പുരേ ജാലാ ॥ ൪൨ ॥
അലക്ശീം രാഹിലേം ലക്ശ । സിദ്ധാംതീം കൈംചാ പൂര്വപക്ശ ।
അപ്രത്യക്ശാസ കൈംചേം പ്രത്യക്ശ । അസോന നാഹീം ॥ ൪൩ ॥
അപ്രത്യക്ശാസ കൈംചേം പ്രത്യക്ശ । അസോന നാഹീം ॥ ൪൩ ॥
അസോന മാഈക ഉപാധീ । തേചി സഹജസമാധീ ।
ശ്രവണേം ബളാവീ ബുദ്ധീ । നിശ്ചയാചീ ॥ ൪൪ ॥
ശ്രവണേം ബളാവീ ബുദ്ധീ । നിശ്ചയാചീ ॥ ൪൪ ॥
ഇതി ശ്രീദാസബോധേ ഗുരുശിഷ്യസംവാദേ സിദ്ധാംതനിരൂപണനാമ സമാസ പഹിലാ ॥
സമാസ ദുസരാ : ചത്വാരദേവനിരൂപണ ॥ ശ്രീരാമ ॥
യേക നിശ്ചള യേക ചംചള । ചംചളീം ഗുംതലേം സകള ।
നിശ്ചള തേം നിശ്ചള । ജൈസേം തൈസേം ॥ ൧ ॥
നിശ്ചള തേം നിശ്ചള । ജൈസേം തൈസേം ॥ ൧ ॥
പാഹേ നിശ്ചളാചാ വിവേക । ഐസാ ലക്ശാംമധേം യേക ।
നിശ്ചളാഐസാ നിശ്ചയാത്മക । നിശ്ചളചി തോ ॥ ൨ ॥
നിശ്ചളാഐസാ നിശ്ചയാത്മക । നിശ്ചളചി തോ ॥ ൨ ॥
യാ നിശ്ചളാച്യാ ഗോഷ്ടീ സാംഗതീ । പുന്ഹാം ചംചളാകഡേ ധാംവതീ ।
ചംചളചക്രീം നിഘോന ജാതീ । ഐസേ ഥോഡേ ॥ ൩ ॥
ചംചളചക്രീം നിഘോന ജാതീ । ഐസേ ഥോഡേ ॥ ൩ ॥
ചംചളീം ചംചള ജന്മലേം । ചംചളാചി മധേം വാഢലേം ।
അവഘേം ചംചളചി ബിംബലേം । ജന്മവരീ ॥ ൪ ॥
അവഘേം ചംചളചി ബിംബലേം । ജന്മവരീ ॥ ൪ ॥
പൃഥ്വീ അവഘീ ചംചളാകഡേ । കരണേം തിതുകേം ചംചളീം ഘഡേ ।
ചംചള സാംഡൂന നിശ്ചളീം പവാഡേ । ഐസാ കൈംചാ ॥ ൫ ॥
ചംചള സാംഡൂന നിശ്ചളീം പവാഡേ । ഐസാ കൈംചാ ॥ ൫ ॥
ചംചള കാംഹീം നിശ്ചളേനാ । നിശ്ചള കദാപീ ചളേനാ ।
നിത്യാനിത്യവിവേകേം ജനാ । ഉമജേ കാംഹീം ॥ ൬ ॥
നിത്യാനിത്യവിവേകേം ജനാ । ഉമജേ കാംഹീം ॥ ൬ ॥
കാംഹീം ഉമജലേം തരീ നുമജേ । കാംഹീം സമജലേം തരീ ന സമജേ ।
കാംഹീം ബുഝേ തരീ നിര്ബുജേ । കിംചിത മാത്ര ॥ ൭ ॥
കാംഹീം ബുഝേ തരീ നിര്ബുജേ । കിംചിത മാത്ര ॥ ൭ ॥
സംദേഹ അനുമാന ആണീ ഭ്രമ । അവഘാ ചംചളാമധേം ശ്രമ ।
നിശ്ചളീം കദാ നാഹീം വര്മ । സമജലേം പാഹിജേ ॥ ൮ ॥
നിശ്ചളീം കദാ നാഹീം വര്മ । സമജലേം പാഹിജേ ॥ ൮ ॥
ചംചളാകരീ തിതുകീ മായാ । മാഈക ജാലേ വിലയാ ।
ലഹാന ഥോര മ്ഹണാവയാ । കാര്യ നാഹീം ॥ ൯ ॥
ലഹാന ഥോര മ്ഹണാവയാ । കാര്യ നാഹീം ॥ ൯ ॥
സഗട മായാ വിസ്താരലീ । അഷ്ടധാ പ്രകൃതി ഫാംപാവലീ ।
ചിത്രവിചിത്ര വികാരലീ । നാനാ രൂപേം ॥ ൧൦ ॥
ചിത്രവിചിത്ര വികാരലീ । നാനാ രൂപേം ॥ ൧൦ ॥
നാനാ ഉത്പത്തീ നാനാ വികാര । നാനാ പ്രാണീ ലാഹാന ഥോര ।
നാനാ പദാര്ഥ മകാര । നാനാ രൂപേം ॥ ൧൧ ॥
നാനാ പദാര്ഥ മകാര । നാനാ രൂപേം ॥ ൧൧ ॥
വികാരവംത വികാരലേം । സൂക്ശ്മ ജഡത്വാ ആലേം ।
അമര്യാദ ദിസോം ലാഗലേം । കാംഹീംചാബാഹീം ॥ ൧൨ ॥
അമര്യാദ ദിസോം ലാഗലേം । കാംഹീംചാബാഹീം ॥ ൧൨ ॥
മഗ നാനാ ശരീരേം നിര്മാണ ജാലീം । നാനാ നാമാഭിധാനേം ഠേവിലീം ।
ഭാഷാ പരത്വേം കളോം ആലീം । കാഹീം കാംഹീം ॥ ൧൩ ॥
ഭാഷാ പരത്വേം കളോം ആലീം । കാഹീം കാംഹീം ॥ ൧൩ ॥
മഗ നാനാ രീതി നാനാ ദംഡക । ആചാര യേകാഹൂന യേക ।
വര്തോം ലാഗലേ സകള ലോക । ലോകാചാരേം ॥ ൧൪ ॥
വര്തോം ലാഗലേ സകള ലോക । ലോകാചാരേം ॥ ൧൪ ॥
അഷ്ടധാ പ്രകൃതീചീം ശരീരേം । നിര്മാണ ജാലീം ലാഹാനഥോരേം ।
പുഢേം ആപുലാല്യാ പ്രകാരേം । വര്തോം ലാഗതീ ॥ ൧൫ ॥
പുഢേം ആപുലാല്യാ പ്രകാരേം । വര്തോം ലാഗതീ ॥ ൧൫ ॥
നാനാ മത്തേം നിര്മാണ ജാലീം । നാനാ പാഷാംഡേം വാഢലീം ।
നാനാ പ്രകാരീചീം ഉഠിലീം ॥ നാനാ ബംഡേം ॥
നാനാ പ്രകാരീചീം ഉഠിലീം ॥ നാനാ ബംഡേം ॥
൧൬ ॥ ജൈസാ പ്രവാഹ പഡിലാ । തൈസാച ലോക ചാലിലാ ।
കോണ വാരീല കോണാലാ । യേക നാഹീം ॥ ൧൭ ॥
കോണ വാരീല കോണാലാ । യേക നാഹീം ॥ ൧൭ ॥
പൃഥ്വീചാ ജാലാ ഗളാംഠാ । യേകാഹൂന യേക മോഠാ ।
കോണ ഖരാ കോണ ഖോടാ । കോണ ജാണേ ॥ ൧൮ ॥
കോണ ഖരാ കോണ ഖോടാ । കോണ ജാണേ ॥ ൧൮ ॥
ആചാര ബഹുകാചേംത പഡിലാ । കിത്യേക പോടാസാഠീം ബുഡാലാ ।
അവഘാ വരപംഗചി ജാലാ । സാഭിമാനേം ॥ ൧൯ ॥
അവഘാ വരപംഗചി ജാലാ । സാഭിമാനേം ॥ ൧൯ ॥
ദേവ ജാലേ ഉദംഡ । ദേവാംചേം മാംഡലേം ഭംഡ ।
ഭൂതാദേവതാംചേം ഥോതാംഡ । യേകചി ജാലേം ॥ ൨൦ ॥
ഭൂതാദേവതാംചേം ഥോതാംഡ । യേകചി ജാലേം ॥ ൨൦ ॥
മുഖ്യ ദേവ തോ കളേനാ । കാശാസ കാംഹീംച മിളേനാ ।
യേകാസ യേക വളേനാ । അനാവര ॥ ൨൧ ॥
യേകാസ യേക വളേനാ । അനാവര ॥ ൨൧ ॥
ഐസാ നാസലാ വിചാര । കോണ പാഹാതോ സാരാസാര ।
കൈചാ ലഹാന കൈംചാ ഥോര । കളേചിനാ ॥ ൨൨ ॥
കൈചാ ലഹാന കൈംചാ ഥോര । കളേചിനാ ॥ ൨൨ ॥
ശാസ്ത്രാംചാ ബാജാര ഭരലാ । ദേവാംചാ ഗല്ബലാ ജാലാ ।
ലോക കാമനേച്യാ വ്രതാലാ । ഝോംബോന പഡതീ ॥ ൨൩ ॥
ലോക കാമനേച്യാ വ്രതാലാ । ഝോംബോന പഡതീ ॥ ൨൩ ॥
ഐസേം അവഘേം നാസലേം । സത്യാസത്യ ഹാരപലേം ।
അവഘേം അനായേക ജാലേം । ചഹൂംകഡേ ॥ ൨൪ ॥
അവഘേം അനായേക ജാലേം । ചഹൂംകഡേ ॥ ൨൪ ॥
മതാമതാംചാ ഗല്ബലാ । കോണീ പുസേനാ കോണാലാ ।
ജോ ജേ മതീം സാംപഡലാ । തയാസ തേംചി ഥോര ॥ ൨൫ ॥
ജോ ജേ മതീം സാംപഡലാ । തയാസ തേംചി ഥോര ॥ ൨൫ ॥
അസത്യാചാ അഭിമാന । തേണേം പാവിജേ പതന ।
മ്ഹണോനിയാം ജ്ഞാതേ ജന । സത്യ ശോധിതീ ॥ ൨൬ ॥
മ്ഹണോനിയാം ജ്ഞാതേ ജന । സത്യ ശോധിതീ ॥ ൨൬ ॥
ലോക വര്തതീ സകള । തേം ജ്ഞാത്യാസ കരതളാമള ।
ആതാം ഏഇകാ കേവള । വിവേകീ ഹോ ॥ ൨൭ ॥
ആതാം ഏഇകാ കേവള । വിവേകീ ഹോ ॥ ൨൭ ॥
ലോക കോണ്യാ പംഥേം ജാതീ । ആണി കോണ്യാ ദേവാസ ഭജതീ ।
ഐസീ ഹേ രോകഡീ പ്രചിതീ । സാവധ ഐകാ ॥ ൨൮ ॥
ഐസീ ഹേ രോകഡീ പ്രചിതീ । സാവധ ഐകാ ॥ ൨൮ ॥
മൃത്തികാ ധാതു പാഷാണാദിക । ഐസിയാ പ്രതിമാ അനേക ।
ബഹുതേക ലോകാംചാ ദംഡക । പ്രതിമാദേവീം ॥ ൨൯ ॥
ബഹുതേക ലോകാംചാ ദംഡക । പ്രതിമാദേവീം ॥ ൨൯ ॥
നാനാ ദേവാംചേ അവതാര । ചരിത്രേം ഐകതീ യേക നര ।
ജപ ധ്യാന നിരംതര । കരിതീ പൂജാ ॥ ൩൦ ॥
ജപ ധ്യാന നിരംതര । കരിതീ പൂജാ ॥ ൩൦ ॥
യേക സകളാംചാ അംതരാത്മാ । വിശ്വീം വര്തേ ജോ വിശ്വാത്മാ ।
ദ്രഷ്ടാ സാക്ശീ ജ്ഞാനാത്മാ । മാനിതീ യേക ॥ ൩൧ ॥
ദ്രഷ്ടാ സാക്ശീ ജ്ഞാനാത്മാ । മാനിതീ യേക ॥ ൩൧ ॥
യേക തേ നിര്മള നിശ്ചള । കദാപീ നവ്ഹേതി ചംചള ।
അനന്യഭാവേം കേവള । വസ്തുച തേ ॥ ൩൨ ॥
അനന്യഭാവേം കേവള । വസ്തുച തേ ॥ ൩൨ ॥
യേക നാനാ പ്രതിമാ । ദുസരാ അവതാരമഹിമാ ।
തിസരാ തോ അംതരാത്മാ । ചൌഥാ തോ നിര്വികാരീ ॥ ൩൩ ॥
തിസരാ തോ അംതരാത്മാ । ചൌഥാ തോ നിര്വികാരീ ॥ ൩൩ ॥
ഐസേ ഹേ ചത്വാര ദേവ । സൃഷ്ടീമധീല സ്വഭാവ ।
യാവേഗളാ അംതര്ഭാവ । കോഠേംചി നാഹീം ॥ ൩൪ ॥
യാവേഗളാ അംതര്ഭാവ । കോഠേംചി നാഹീം ॥ ൩൪ ॥
അവഘേം യേകചി മാനിതീ । തേ സാക്ശ ദേവ ജാണതീ ।
പരംതു അഷ്ടധാ പ്രകൃതി । വോളഖിലീ പാഹിജേ ॥ ൩൫ ॥
പരംതു അഷ്ടധാ പ്രകൃതി । വോളഖിലീ പാഹിജേ ॥ ൩൫ ॥
പ്രകൃതീമധീല ദേവ । തോ പ്രകൃതീചാ സ്വഭാവ ।
ഭാവാതീത മാഹാനഭാവ । വിവേകേം ജാണാവാ ॥ ൩൬ ॥
ഭാവാതീത മാഹാനഭാവ । വിവേകേം ജാണാവാ ॥ ൩൬ ॥
ജോ നിര്മളാസ ധ്യാഈല । തോ നിര്മളചി ഹോഈല ।
ജോ ജയാസ ഭജേല । തോ തദ്രൂപ ജാണാവാ ॥ ൩൭ ॥
ജോ ജയാസ ഭജേല । തോ തദ്രൂപ ജാണാവാ ॥ ൩൭ ॥
ക്ശീര നീര നിവഡിതീ । തേ രാജഹംസ ബോലിജേതീ ।
സാരാസാര ജാണതീ । തേ മാഹാനഭാവ ॥ ൩൮ ॥
സാരാസാര ജാണതീ । തേ മാഹാനഭാവ ॥ ൩൮ ॥
അരേ ജോ ചംചളാസ ധ്യാഈല । തോ സഹജചി ചളേല ।
ജോ നിശ്ചളാസ ഭജേല । തോ നിശ്ചളചി ॥ ൩൯ ॥
ജോ നിശ്ചളാസ ഭജേല । തോ നിശ്ചളചി ॥ ൩൯ ॥
പ്രകൃതീസാരിഖേം ചാലാവേം । പരീ അംതരീം ശാശ്വത വോളഖാവേം ।
സത്യ ഹോഊന വര്താവേം । ലോകാംഐസേം ॥ ൪൦ ॥
സത്യ ഹോഊന വര്താവേം । ലോകാംഐസേം ॥ ൪൦ ॥
ഇതി ശ്രീദാസബോധേ ഗുരുശിഷ്യസംവാദേ ചത്വാരദേവനിരൂപണനാമ സമാസ ദുസരാ ॥
സമാസ തിസരാ : ശികവണ നിരൂപണ ॥ ശ്രീരാമ ॥
ബഹുതാം ജന്മാംചാ സേവട । നരദേഹ സാംപഡേ അവചട ।
യേഥേം വര്താവേം ചോഖട । നിതിന്യായേം ॥ ൧ ॥
യേഥേം വര്താവേം ചോഖട । നിതിന്യായേം ॥ ൧ ॥
പ്രപംച കരാവാ നേമക । പാഹാവാ പരമാര്ഥവിവേക ।
ജേണേംകരിതാം ഉഭയ ലോക । സംതുഷ്ട ഹോതീ ॥ ൨ ॥
ജേണേംകരിതാം ഉഭയ ലോക । സംതുഷ്ട ഹോതീ ॥ ൨ ॥
ശത വരുഷേം വയ നേമിലേം । ത്യാംത ബാളപണ നേണതാം ഗേലേം ।
താരുണ്യ അവഘേം വേചലേം । വിഷയാംകഡേ ॥ ൩ ॥
താരുണ്യ അവഘേം വേചലേം । വിഷയാംകഡേ ॥ ൩ ॥
വൃദ്ധപണീം നാനാ രോഗ । ഭോഗണേം ലാഗേ കര്മഭോഗ ।
ആതാം ഭഗവംതാചാ യോഗ । കോണേ വേളേ ॥ ൪ ॥
ആതാം ഭഗവംതാചാ യോഗ । കോണേ വേളേ ॥ ൪ ॥
രാജിക ദേവിക ഉദേഗ ചിംതാ । അന്ന വസ്ത്ര ദേഹമമതാ ।
നാനാ പ്രസംഗേം അവചിതാ । ജന്മ ഗേലാ ॥ ൫ ॥
നാനാ പ്രസംഗേം അവചിതാ । ജന്മ ഗേലാ ॥ ൫ ॥
ലോക മരമരോം ജാതീ । വഡിലേം ഗേലീം ഹേ പ്രചിതീ ।
ജാണത ജാണത നിശ്ചിതീ । കായേ മാനിലേം ॥ ൬ ॥
ജാണത ജാണത നിശ്ചിതീ । കായേ മാനിലേം ॥ ൬ ॥
അഗ്ന ഗൃഹാസീ ലാഗലാ । ആണി സാവകാസ നിജേലാ ।
തോ കൈസാ മ്ഹണാവാ ഭലാ । ആത്മഹത്യാരാ ॥ ൭ ॥
തോ കൈസാ മ്ഹണാവാ ഭലാ । ആത്മഹത്യാരാ ॥ ൭ ॥
പുണ്യമാര്ഗ അവഘാ ബുഡാലാ । പാപസംഗ്രഹ ഉദംഡ ജാലാ ।
യേമയാതനേചാ ഝോലാ । കഠീണ ആഹേ ॥ ൮ ॥
യേമയാതനേചാ ഝോലാ । കഠീണ ആഹേ ॥ ൮ ॥
തരീ ആതാം ഐസേം ന കരാവേം । ബഹുത വിവേകേം വര്താവേം ॥
ഇക ലോക പരത്ര സാധാവേം । ദോഹീകഡേ ॥ ൯ ॥
ആളസാചേം ഫള രോകഡേം । ജാംഭയാ ദേഊന നിദ്രാ പഡേ ।
സുഖ മ്ഹണൌന ആവഡേ । ആളസീ ലോകാം ॥ ൧൦ ॥
സുഖ മ്ഹണൌന ആവഡേ । ആളസീ ലോകാം ॥ ൧൦ ॥
സാക്ശേപ കരിതാം കഷ്ടതീ । പരംതു പുഢേം സുരവാഡതീ ।
ഖാതീ ജേവിതീ സുഖീ ഹോതീ । യേത്നേംകരൂനീ ॥ ൧൧ ॥
ഖാതീ ജേവിതീ സുഖീ ഹോതീ । യേത്നേംകരൂനീ ॥ ൧൧ ॥
ആളസ ഉദാസ നാഗവണാ । ആളസ പ്രേത്നബുഡവണാ ।
ആളസേം കരംടപണാച്യാ ഖുണാ । പ്രഗട കരിതീ ॥ ൧൨ ॥
ആളസേം കരംടപണാച്യാ ഖുണാ । പ്രഗട കരിതീ ॥ ൧൨ ॥
മ്ഹണൌന ആളസ നസാവാ । തരീച പാവിജേ വൈഭവാ ।
അരത്രീം പരത്രീം ജീവാ । സമാധാന ॥ ൧൩ ॥
അരത്രീം പരത്രീം ജീവാ । സമാധാന ॥ ൧൩ ॥
പ്രേത്ന കരാവാ തോ കോണ । ഹേംചി ഐകാ നിരൂപണ ।
സാവധ കരൂന അംതഃകരണ । നിമിഷ്യ യേക ॥ ൧൪ ॥
സാവധ കരൂന അംതഃകരണ । നിമിഷ്യ യേക ॥ ൧൪ ॥
പ്രാതഃകാളീ ഉഠാവേം । കാംഹീം പാഠാംതര കരാവേ ।
യേഥാനശക്തീ ആഠവാവേം സര്വോത്തമാസീ ॥ ൧൫ ॥
യേഥാനശക്തീ ആഠവാവേം സര്വോത്തമാസീ ॥ ൧൫ ॥
മഗ ദിശേകഡേ ജാവേം । ജേ കോണാസിച നവ്ഹേ ഠാവേം ।
ശൌച്യ ആച്മന കരാവേം । നിര്മള ജളേം ॥ ൧൬ ॥
ശൌച്യ ആച്മന കരാവേം । നിര്മള ജളേം ॥ ൧൬ ॥
മുഖമാര്ജന പ്രാതഃസ്നാന । സംധ്യാ തര്പണ ദേവതാര്ചന ।
പുഢേം വൈശ്യദേവൌപാസന । യേഥാസാംഗ ॥ ൧൭ ॥
പുഢേം വൈശ്യദേവൌപാസന । യേഥാസാംഗ ॥ ൧൭ ॥
കാംഹീം ഫളാഹാര ഘ്യാവ । മഗ സംസാരധാംദാ കരാവാ ।
സുശബ്ദേം രാജീ രാഖാവാ । സകള ലോക ॥ ൧൮ ॥
സുശബ്ദേം രാജീ രാഖാവാ । സകള ലോക ॥ ൧൮ ॥
ജ്യാ ജ്യാചാ ജോ വ്യാപാര । തേഥേം അസാവേ ഖബര്ദാര ।
ദുശ്ചിതപണേം തരീ പോര । വേഢാ ലാവീ ॥ ൧൯ ॥
ദുശ്ചിതപണേം തരീ പോര । വേഢാ ലാവീ ॥ ൧൯ ॥
ചുകേ ഠകേ വിസരേ സാംഡീ । ആഠവണ ജാലിയാം ചര്ഫഡീ ।
ദുശ്ചിത ആളസാചീ രകഡീ । പ്രചിത പാഹാ ॥ ൨൦ ॥
ദുശ്ചിത ആളസാചീ രകഡീ । പ്രചിത പാഹാ ॥ ൨൦ ॥
യാകാരണേം സാവധാന । യേകാഗ്ര അസാവേം മന ।
തരീ മഗ ജേവിതാം ഭോജന । ഗോഡ വാടേ॥ ൨൧ ॥
തരീ മഗ ജേവിതാം ഭോജന । ഗോഡ വാടേ॥ ൨൧ ॥
പുഢേം ഭോജന ജാലിയാംവരീ । കാംഹീം വാചീ ചര്ചാ കരീ ।
യേകാംതീം ജാഊന വിവരീ । നാനാ ഗ്രംഥ ॥ ൨൨ ॥
യേകാംതീം ജാഊന വിവരീ । നാനാ ഗ്രംഥ ॥ ൨൨ ॥
തരീച പ്രാണീ ശാഹാണാ ഹോതോ । നാഹീംതരീ മൂര്ഖചി രാഹാതോ ।
ലോക ഖാതീ ആപണ പാഹാതോ । ദൈന്യവാണാ ॥ ൨൩ ॥
ലോക ഖാതീ ആപണ പാഹാതോ । ദൈന്യവാണാ ॥ ൨൩ ॥
ഐക സദേവപണാചേം ലക്ശണ । രികാമ്യാ ജാഊം നേദീ യേക ക്ശണ ।
പ്രപംചവേവസായാചേം ജ്ഞാന । ബരേം പാഹേ ॥ ൨൪ ॥
പ്രപംചവേവസായാചേം ജ്ഞാന । ബരേം പാഹേ ॥ ൨൪ ॥
കാംഹീം മേളവീ മഗ ജേവീ । ഗുംതല്യാ ലോകാംസ ഉഗവീ ।
ശരീര കാരണീം ലാവീ । കാംഹീം തരീ ॥ ൨൫ ॥
ശരീര കാരണീം ലാവീ । കാംഹീം തരീ ॥ ൨൫ ॥
കാംഹീം ധര്മചര്ചാ പുരാണ । ഹരീകഥാ നിരൂപണ ।
വായാം ജഊം നേദീ ക്ശണ । ദോഹീംകഡേ ॥ ൨൬ ॥
വായാം ജഊം നേദീ ക്ശണ । ദോഹീംകഡേ ॥ ൨൬ ॥
ഐസാ ജോ സര്വസാവധ । ത്യാസ കൈംചാ അസേല ഖേദ ।
വിവേകേം തുടലാ സമംധ । ദേഹബുദ്ധീചാ ॥ ൨൭ ॥
വിവേകേം തുടലാ സമംധ । ദേഹബുദ്ധീചാ ॥ ൨൭ ॥
ആഹേ തിതുകേം ദേവാചേം । ഐസേം വര്തണേം നിശ്ചയാചേം ।
മൂള തുടേം ഉദ്വേഗാചേം । യേണേം രീതീം ॥ ൨൮ ॥
മൂള തുടേം ഉദ്വേഗാചേം । യേണേം രീതീം ॥ ൨൮ ॥
പ്രപംചീം പാഹിജേ സുവര്ണ । പരമാര്ഥീം പംചികര്ണ ।
മാഹാവാക്യാചേം വിവരണ । കരിതാം സുടേ ॥ ൨൯ ॥
മാഹാവാക്യാചേം വിവരണ । കരിതാം സുടേ ॥ ൨൯ ॥
കര്മ ഉപാസനാ ആണി ജ്ഞാന । യേണേം രാഹേ സമാധാന ।
പരമാര്ഥാചേം ജേം സാധന । തേംചി ഐകത ജാവേം ॥ ൩൦ ॥
പരമാര്ഥാചേം ജേം സാധന । തേംചി ഐകത ജാവേം ॥ ൩൦ ॥
ഇതി ശ്രീദാസബോധേ ഗുരുശിഷ്യസംവാദേ സികവണനിരൂപണനാമ സമാസ തീസരാ ॥
സമാസ ചവഥാ : സാരവിവേകനിരൂപണ ॥ ശ്രീരാമ ॥
ബ്രഹ്മ മ്ഹണിജേ നിരാകാര । ഗഗനാസാരിഖാ വിചാര ।
വികാര നാഹീം നിര്വികാര । തേംചി ബ്രഹ്മ ॥ ൧ ॥
വികാര നാഹീം നിര്വികാര । തേംചി ബ്രഹ്മ ॥ ൧ ॥
ബ്രഹ്മ മ്ഹണിജേ നിശ്ചള । അംതരാത്മാ തോ ചംചള ।
ദ്രഷ്ടാ സാക്ശീ കേവള । ബോലിജേ തയാ ॥ ൨ ॥
ദ്രഷ്ടാ സാക്ശീ കേവള । ബോലിജേ തയാ ॥ ൨ ॥
തോ അംതരാത്മാ മ്ഹണിജേ ദേവ । ത്യാചാ ചംചള സ്വഭാവ ।
പാളിതാഹേ സകള ജീവ । അംതരീ വസോനീ ॥ ൩ ॥
പാളിതാഹേ സകള ജീവ । അംതരീ വസോനീ ॥ ൩ ॥
ത്യാവേഗളേ ജഡ പദാര്ഥ । തേണേംവീണ ദേഹ വേര്ഥ ।
തേണേംചി കളേ പരമാര്ഥ । സകള കാംഹീ ॥ ൪ ॥
തേണേംചി കളേ പരമാര്ഥ । സകള കാംഹീ ॥ ൪ ॥
കര്മമാര്ഗ ഉപാസനാ മാര്ഗ । ജ്ഞാനമാര്ഗ സിദ്ധാംതമാര്ഗ ।
പ്രവൃത്തിമാര്ഗ നിവൃത്തിമാര്ഗ । ദേവചീ ചാലവീ ॥ ൫ ॥
പ്രവൃത്തിമാര്ഗ നിവൃത്തിമാര്ഗ । ദേവചീ ചാലവീ ॥ ൫ ॥
ചംചളേവിണ നിശ്ചള കളേനാ । ചംചള തരീ സ്ഥിരാവേനാ ।
ഐസേം ഹേ വിചാര നാനാ । ബരേ പാഹാ ॥ ൬ ॥
ഐസേം ഹേ വിചാര നാനാ । ബരേ പാഹാ ॥ ൬ ॥
ചംചളനിശ്ചളാചീ സംധീ । തേഥേം ഭാംബാവതേ ബുദ്ധി ।
കര്മമാര്ഗാചേ ജേ വിധീ । തേ മഗ ഐലികഡേ ॥ ൭ ॥
കര്മമാര്ഗാചേ ജേ വിധീ । തേ മഗ ഐലികഡേ ॥ ൭ ॥
ദേവ യാ സകളാംചേ മൂള । ദേവാസ മൂള നാ ഡാള ।
പരബ്രഹ്മ തേം നിശ്ചള । നിര്വികാരീ ॥ ൮ ॥
പരബ്രഹ്മ തേം നിശ്ചള । നിര്വികാരീ ॥ ൮ ॥
നിര്വികാരീ ആണി വികാരീ। യേക മ്ഹണേല തോ ഭികാരീ ।
വിചാരാചീ ഹോതേ വാരീ । ദേഖതദേഖതാം ॥ ൯ ॥
വിചാരാചീ ഹോതേ വാരീ । ദേഖതദേഖതാം ॥ ൯ ॥
സകള പരമാര്ഥാസ മൂള । പംചീകര്ണ മാഹാവാക്യ കേവള ।
തേംചീ കരാവേം പ്രാംജള । പുനഃപുന്ഹാം ॥ ൧൦ ॥
തേംചീ കരാവേം പ്രാംജള । പുനഃപുന്ഹാം ॥ ൧൦ ॥
പഹിലാ ദേഹ സ്ഥൂളകായാ । ആഠവാ ദേഹ മൂളമായാ ।
അഷ്ട ദേഹ നിര്ശലിയാം । വികാര കൈംചാ ॥ ൧൧ ॥
അഷ്ട ദേഹ നിര്ശലിയാം । വികാര കൈംചാ ॥ ൧൧ ॥
യാകാരണേം വികാരീ । സാചാഐസീ ബാജീഗരീ ।
യേക സമജേ യേക ഖരീ । മാനിതാഹേ ॥ ൧൨ ॥
യേക സമജേ യേക ഖരീ । മാനിതാഹേ ॥ ൧൨ ॥
ഉത്പത്തി സ്ഥിതീ സംവ്ഹാര । യാവേഗളാ നിര്വികാര ।
കളായാസാഠീം സാരാസാര । വിചാര കേലാ ॥ ൧൩ ॥
കളായാസാഠീം സാരാസാര । വിചാര കേലാ ॥ ൧൩ ॥
സാര അസാര ദോനീ യേക । തേഥേം കൈംചാ ഉരലാ വിവേക ।
പരിക്ശാ നേണതീ തംക । പാപീ കരംടേ ॥ ൧൪ ॥
പരിക്ശാ നേണതീ തംക । പാപീ കരംടേ ॥ ൧൪ ॥
ജോ യേകചി വിസ്താരലാ । തോ അംതരാത്മാ ബോലിലാ ।
നാനാ വികാരീം വികാരലാ । നിര്വികാരീ നവ്ഹേ ॥ ൧൫ ॥
നാനാ വികാരീം വികാരലാ । നിര്വികാരീ നവ്ഹേ ॥ ൧൫ ॥
ഐസേം പ്രഗടചി ആഹേ । ആപുല്യാ പ്രത്യയേം പാഹേ ।
കായ രാഹേ കായ ന രാഹേ । ഹേം കളേനാ ॥ ൧൬ ॥
കായ രാഹേ കായ ന രാഹേ । ഹേം കളേനാ ॥ ൧൬ ॥
ജേം അഖംഡ ഹോത ജാതേം । ജേം സര്വദാ സംവ്ഹാരതേം ।
രോകഡേം പ്രചിതീസ യേതേം । ജനാമധേം ॥ ൧൭ ॥
രോകഡേം പ്രചിതീസ യേതേം । ജനാമധേം ॥ ൧൭ ॥
യേക രഡേ യേക ചര്ഫഡീ । യേകാംചീ ധരീ നരഡീ ।
യേകമേകാം ഝോംബതീ ബരാഡീ । ദുകള്ളലേ ജൈസേ ॥ ൧൮ ॥
യേകമേകാം ഝോംബതീ ബരാഡീ । ദുകള്ളലേ ജൈസേ ॥ ൧൮ ॥
നാഹീം ന്യാവേ നാഹിം നീതി । ഐസേ ഹേ ലോക വര്തതീ ।
ആണി അവഘേംച സാര മ്ഹണതീ । വിവേകഹീന ॥ ൧൯ ॥
ആണി അവഘേംച സാര മ്ഹണതീ । വിവേകഹീന ॥ ൧൯ ॥
ധോംഡേ സാംഡൂന സോനേം ഘ്യാവേം । മാതീ സാംഡൂന അന്ന ഖാവേം ।
ആണി ആവഘേംചി സാര മ്ഹണാവേം । ബാഷ്കളപണേം ॥ ൨൦ ॥
ആണി ആവഘേംചി സാര മ്ഹണാവേം । ബാഷ്കളപണേം ॥ ൨൦ ॥
മ്ഹണൌനി ഹാ വിചാര കരാവാ । സത്യമാര്ഗ തോചി ധരാവാ ।
ലാഭ ജാണോന ഘ്യാവാ । വിവേകാചാ ॥ ൨൧ ॥
ലാഭ ജാണോന ഘ്യാവാ । വിവേകാചാ ॥ ൨൧ ॥
സാരഗാര യേകചി സരീ । തേഥേം പരീക്ശേസ കൈംചീ ഉരീ ।
യാകാരണേം ചതുരീം । പരീക്ശാ കരാവീ ॥ ൨൨ ॥
യാകാരണേം ചതുരീം । പരീക്ശാ കരാവീ ॥ ൨൨ ॥
ജേഥേം പരീക്ശേചാ അഭാവ । തേഥേം ദേ ഘാവ ഘേ ഘാവ ।
സഗട സാരിഖാ സ്വഭാവ । ലൌംദപണാചാ ॥ ൨൩ ॥
സഗട സാരിഖാ സ്വഭാവ । ലൌംദപണാചാ ॥ ൨൩ ॥
ഘേവ യേ തേംചി ഘ്യാവേം । ഘേവ ന യേ തേം സോംഡാവേം ।
ഉംച നീച വോളഖാവേം । ത്യാ നാവ ജ്ഞാന ॥ ൨൪ ॥
ഉംച നീച വോളഖാവേം । ത്യാ നാവ ജ്ഞാന ॥ ൨൪ ॥
സംസാരസാംതേസ ആലേ । യേക ലാഭേം അമര ജാലേ ।
യേക തേ കരംടേ ഠകലേ । മുദല ഗേലേം ॥ ൨൫ ॥
യേക തേ കരംടേ ഠകലേ । മുദല ഗേലേം ॥ ൨൫ ॥
ജാണത്യാനേം ഐസേം ന കരാവേം । സാര തേംചി ശോധൂന ഘ്യാവേം ।
അസാര തേം ജാണോന ത്യാഗാവേം । വമക ജൈസേം ॥ ൨൬ ॥
അസാര തേം ജാണോന ത്യാഗാവേം । വമക ജൈസേം ॥ ൨൬ ॥
തേം വമക കരീ പ്രാശന । തരീ തേം സ്വാനാചേം ലക്ശണ ।
തേഥേം സുചിസ്മംത ബ്രാഹ്മണ । കായ കരീ ॥ ൨൭ ॥
തേഥേം സുചിസ്മംത ബ്രാഹ്മണ । കായ കരീ ॥ ൨൭ ॥
ജേഹി।മ് ജൈസേം സംചിത കേലേം । തയാസ തൈസേംചി ഘഡലേം ।
ജേം അഭ്യാസീം പഡോന ജഡലേം । തേം തോം സുടേനാ ॥ ൨൮ ॥
ജേം അഭ്യാസീം പഡോന ജഡലേം । തേം തോം സുടേനാ ॥ ൨൮ ॥
യേക ദിവ്യാന്നേം ഭക്ശിതീ । യേക വിഷ്ഠാ സാവഡിതീ ।
ആപുല്യാ വഡിലാംചാ ഘേതീ । സാഭിമാന ॥ ൨൯ ॥
ആപുല്യാ വഡിലാംചാ ഘേതീ । സാഭിമാന ॥ ൨൯ ॥
അസോ വിവേകേവിണ । ബോലണേം തിതുകാ സീണ ।
കോണീയേകേം ശ്രവണ മനന । കേലേംചി കരാവേം ॥ ൩൦ ॥
കോണീയേകേം ശ്രവണ മനന । കേലേംചി കരാവേം ॥ ൩൦ ॥
ഇതി ശ്രീദാസബോധേ ഗുരുശിഷ്യസംവാദേ സാരവിവേകനിരൂപണനാമ സമാസ ചൌഥാ ॥
സമാസ പാംചവാ : രാജകാരണ നിരൂപണ ॥ ശ്രീരാമ ॥
കര്മ കേലേംചി കരാവേം । ധ്യാന ധരിലേംചി ധരാവേം ।
വിവരലേംചി വിവരാവേം । പുന്ഹാ നിരൂപണ ॥ ൧ ॥
വിവരലേംചി വിവരാവേം । പുന്ഹാ നിരൂപണ ॥ ൧ ॥
തൈസേം ആമ്ഹാംസ ഘഡലേം । ബോലിലേംചി ബോലണേം പഡിലേം ।
കാം ജേം ബിഘഡലേംചി ഘഡലേം । പാഹിജേ സമാധാന ॥ ൨ ॥
കാം ജേം ബിഘഡലേംചി ഘഡലേം । പാഹിജേ സമാധാന ॥ ൨ ॥
അനന്യ രാഹേ സമുദാവ । ഇതര ജനാസ ഉപജേ ഭാവ ।
ഐസാ ആഹേ അഭിപ്രാവ । ഉപായാചാ ॥ ൩ ॥
ഐസാ ആഹേ അഭിപ്രാവ । ഉപായാചാ ॥ ൩ ॥
മുഖ്യ ഹരികഥാ നിരൂപണ । ദുസരേം തേം രാജകരണ ।
തിസരേം തേം സാവധപണ । സര്വവിഷഈം ॥ ൪ ॥
തിസരേം തേം സാവധപണ । സര്വവിഷഈം ॥ ൪ ॥
ചൌഥാ അത്യംത സാക്ശപ । ഫേഡാവേ നാനാ ആക്ശപ ।
അന്യായേ ഥോര അഥവാ അല്പ । ക്ശ്മാ കരീത ജാവേ ॥ ൫ ॥
അന്യായേ ഥോര അഥവാ അല്പ । ക്ശ്മാ കരീത ജാവേ ॥ ൫ ॥
ജാണാവേം പരാചേം അംതര । ഉദാസീനതാ നിരംതര ।
നീതിന്യായാസി അംതര । പഡോംച നേദാവേം ॥ ൬ ॥
നീതിന്യായാസി അംതര । പഡോംച നേദാവേം ॥ ൬ ॥
സംകേതേം ലോക വേധാവാ । യേകൂനയേക ബോധാവാ ।
പ്രപംചഹി സാവരാവാ । യേഥാനശക്ത്യാ ॥ ൭ ॥
പ്രപംചഹി സാവരാവാ । യേഥാനശക്ത്യാ ॥ ൭ ॥
പ്രപംചസമയോ വോളഖാവാ । ധീര ബഹുത അസാവാ ।
സംമംധ പഡോം നേദാവാ । അതി പരീ തയാചാ ॥ ൮ ॥
സംമംധ പഡോം നേദാവാ । അതി പരീ തയാചാ ॥ ൮ ॥
ഉപാധീസീ വിസ്താരാവേം । ഉപാധീംത ന സംപഡാവേം ।
നീചത്വ പഹിലേംച ഘ്യാവേം । ആണി മൂര്ഖപണ ॥ ൯ ॥
നീചത്വ പഹിലേംച ഘ്യാവേം । ആണി മൂര്ഖപണ ॥ ൯ ॥
ദോഷ ദേഖോന ഝാംകാവേ। അവഗുണ അഖംഡ ന ബോലാവേ ।
ദുര്ജന സാംപഡോന സോഡാവേ । പരോപകാര കരൂനീ ॥ ൧൦ ॥
ദുര്ജന സാംപഡോന സോഡാവേ । പരോപകാര കരൂനീ ॥ ൧൦ ॥
തറ്ഹേ ഭരോംച നയേ । സുചാവേ നാനാ ഉപായേ ।
നവ്ഹേ തേംചി കരാവേം കായേം । ദീര്ഘ പ്രേത്നേം ॥ ൧൧ ॥
നവ്ഹേ തേംചി കരാവേം കായേം । ദീര്ഘ പ്രേത്നേം ॥ ൧൧ ॥
ഫഡ നാസോംചി നേദാവാ । പഡിലാ പ്രസംഗ സാംവരാവാ ।
അതിവാദ ന കരാവാ । കോണീയേകാസീ ॥ ൧൨ ॥
അതിവാദ ന കരാവാ । കോണീയേകാസീ ॥ ൧൨ ॥
ദുസര്യാചേം അഭിഷ്ട ജാണാവേം । ബഹുതാംചേം ബഹുത സോസാവേം ।
ന സോസേ തരീ ജാവേം । ദിഗാംതരാപ്രതീ ॥ ൧൩ ॥
ന സോസേ തരീ ജാവേം । ദിഗാംതരാപ്രതീ ॥ ൧൩ ॥
ദുഖഃ ദുസര്യാചേം ജാണാവേം । ഐകോന തരീ വാംടൂന ഘ്യാവേം ।
ബരേം വാഈട സോസാവേം । സമുദായാചേം ॥ ൧൪ ॥
ബരേം വാഈട സോസാവേം । സമുദായാചേം ॥ ൧൪ ॥
അപാര അസാവേം പാഠാംതര । സന്നിധചി അസാവാ വിചാര ।
സദാ സര്വദാ തത്പര । പരോപകാരാസീ ॥ ൧൫ ॥
സദാ സര്വദാ തത്പര । പരോപകാരാസീ ॥ ൧൫ ॥
ശാംതീ കരൂന കരവാവീ । തറ്ഹേ സാംഡൂന സാംഡവാവീ ।
ക്രിയാ കരൂന കരവാവീ । ബഹുതാംകരവീം ॥ ൧൬ ॥
ക്രിയാ കരൂന കരവാവീ । ബഹുതാംകരവീം ॥ ൧൬ ॥
കരണേം അസേല അപായേ । തരീ ബോലോന ദാഖഊം നയേ ।
പരസ്പരേംചി പ്രത്യയേ । പ്രചിതീസ ആണാവാ ॥ ൧൭ ॥
പരസ്പരേംചി പ്രത്യയേ । പ്രചിതീസ ആണാവാ ॥ ൧൭ ॥
ജോ ബഹുതാംചേ സോസീന । ത്യാസ ബഹുതേക ലോക മിളേനാ ।
ബഹുത സോസിതാം ഉരേനാ । മഹത്വ ആപുലേം ॥ ൧൮ ॥
ബഹുത സോസിതാം ഉരേനാ । മഹത്വ ആപുലേം ॥ ൧൮ ॥
രാജകാരണ ബഹുത കരാവേം । പരംതു കളോംച നേദാവേം ।
പരപീഡേവരീ നസാവേം । അംതഃകരണ ॥ ൧൯ ॥
പരപീഡേവരീ നസാവേം । അംതഃകരണ ॥ ൧൯ ॥
ലോക പാരഖൂന സാംഡാവേ । രാജകാരണേം അഭിമാന ഝാഡാവേ ।
പുന്ഹാ മേളഊന ഘ്യാവേം । ദുരീല ദോരേ ॥ ൨൦ ॥
പുന്ഹാ മേളഊന ഘ്യാവേം । ദുരീല ദോരേ ॥ ൨൦ ॥
ഹിരവടാസീ ദുരീ ധരാവേം । കചരടാസീ ന ബോലാവേം ।
സമംധ പഡതാ സോഡൂന ജാവേം । യേകീകഡേ ॥ ൨൧ ॥
സമംധ പഡതാ സോഡൂന ജാവേം । യേകീകഡേ ॥ ൨൧ ॥
ഐസേം അസോ രാജകാരണ । സാംഗതാം തേം അസാധാരണ ।
സുചിത അസ്താം അംതഃകരണ । രാജകാരണ ജാണേ ॥ ൨൨ ॥
സുചിത അസ്താം അംതഃകരണ । രാജകാരണ ജാണേ ॥ ൨൨ ॥
വൃക്ഷീം രൂഢാസീ ഉചലാവേം । യുദ്ധകര്ത്യാസ ഢകലൂന ദ്യാവേം ।
കാരബാരാചേം സാംഗാവേം । ആംഗ കൈസേം ॥ ൨൩ ॥
കാരബാരാചേം സാംഗാവേം । ആംഗ കൈസേം ॥ ൨൩ ॥
പാഹാതാം തരീ സാംപഡേനാ । കീര്തി കരൂം തരീ രാഹേനാ ।
ആലേം വൈഭവ അഭിളാസീനാ । കാംഹീം കേല്യാം ॥ ൨൪ ॥
ആലേം വൈഭവ അഭിളാസീനാ । കാംഹീം കേല്യാം ॥ ൨൪ ॥
യേകാംചീ പാഠീ രാഖണേം । യേകാംസ ദേഖോ ന സകണേം ।
ഐസീം നവ്ഹേത കീം ലക്ഷണേം । ചാതുര്യാചീം ॥ ൨൫ ॥
ഐസീം നവ്ഹേത കീം ലക്ഷണേം । ചാതുര്യാചീം ॥ ൨൫ ॥
ന്യായ ബോലതാംഹി മാനേനാ । ഹിത തേംചി ന യേ മനാ ।
യേഥേം കാംഹീംച ചാലേനാ । ത്യാഗേംവീണ ॥ ൨൬ ॥
യേഥേം കാംഹീംച ചാലേനാ । ത്യാഗേംവീണ ॥ ൨൬ ॥
ശ്രോതീം കളോന ആക്ഷേപിലേം । മ്ഹണൌന ബോലിലേംചി ബോലിലേം ।
ന്യൂനപൂര്ണ ക്ഷ്മാ കേലേം । പാഹിജേ ശ്രോതീം ॥ ൨൭ ॥
ന്യൂനപൂര്ണ ക്ഷ്മാ കേലേം । പാഹിജേ ശ്രോതീം ॥ ൨൭ ॥
ഇതി ശ്രീദാസബോധേ ഗുരുശിഷ്യസംവാദേ രാജകാരണനിരൂപണനാമ സമാസ പാംചവാ ॥
സമാസ സഹാവാ : മഹംത ലക്ഷണ ॥ ശ്രീരാമ ॥
ശുദ്ധ നേടകേം ല്യാഹാവേം । ലേഹോന ശുദ്ധ ശോധാവേം ।
ശോധൂന ശുദ്ധ വാചാവേം । ചുകോം നയേ ॥ ൧ ॥
ശോധൂന ശുദ്ധ വാചാവേം । ചുകോം നയേ ॥ ൧ ॥
വിശ്കളിത മാത്രുകാ നേമസ്ത കരാവ്യാ । ധാട്യാ ജാണോന സദൃഢ ധരാവ്യാ ।
രംഗ രാഖോന ഭരാവ്യാ । നാനാ കഥാ ॥ ൨ ॥
രംഗ രാഖോന ഭരാവ്യാ । നാനാ കഥാ ॥ ൨ ॥
ജാണായാചേം സാംഗതാം ന യേ । സാംഗായാചേം നേമസ്ത ന യേ ।
സമജല്യാവിണ കാംഹീംച ന യേ । കോണീയേക ॥ ൩ ॥
സമജല്യാവിണ കാംഹീംച ന യേ । കോണീയേക ॥ ൩ ॥
ഹരികഥാ നിരൂപണ । നേമസ്തപണേം രാജകാരണ ।
വര്തായാചേം ലക്ഷണ । തേംഹി അസാവേം ॥ ൪ ॥
വര്തായാചേം ലക്ഷണ । തേംഹി അസാവേം ॥ ൪ ॥
പുസോം ജാണേ സാംഗോം ജാണേ । അര്ഥാംതര കരൂം ജാണേ ।
സകളികാംചേം രാഖോം ജാണേ । സമാധാന ॥ ൫ ॥
സകളികാംചേം രാഖോം ജാണേ । സമാധാന ॥ ൫ ॥
ദീര്ഘ സൂചനാ ആധീം കളേ । സാവധപണേം തര്ക പ്രബളേ ।
ജാണജാണോനി നിവളേ । യേഥായോഗ്യ ॥ ൬ ॥
ജാണജാണോനി നിവളേ । യേഥായോഗ്യ ॥ ൬ ॥
ഐസാ ജാണേ ജോ സമസ്ത । തോചി മഹംത ബുദ്ധിമംത ।
യാവേഗളേം അംതവംത । സകള കാംഹീം ॥ ൭ ॥
യാവേഗളേം അംതവംത । സകള കാംഹീം ॥ ൭ ॥
താളവേള താനമാനേം । പ്രബംദ കവിതാ ജാഡ വചനേം ।
മജ്യാലസീ നാനാ ചിന്ഹേം । സുചതീ തയാ ॥ ൮ ॥
മജ്യാലസീ നാനാ ചിന്ഹേം । സുചതീ തയാ ॥ ൮ ॥
ജോ യേകാംതാസ തത്പര । ആധീം കരീ പാഠാംതര ।
അഥവാ ശോധീ അര്ഥാംതര । ഗ്രംഥഗര്ഭീംചേം ॥ ൯ ॥
അഥവാ ശോധീ അര്ഥാംതര । ഗ്രംഥഗര്ഭീംചേം ॥ ൯ ॥
ആധീംച സികോന ജോ സികവീ । തോചി പാവേ ശ്രേഷ്ഠ പദവീ ।
ഗുംതല്യാ ലോകാംസ ഉഗവീ । വിവേകബളേം ॥ ൧൦ ॥
ഗുംതല്യാ ലോകാംസ ഉഗവീ । വിവേകബളേം ॥ ൧൦ ॥
അക്ഷര സുംദര വാചണേം സുംദര । ബോലണേം സുംദര ചാലണേം സുംദര ।
ഭക്തി ജ്ഞാന വൈരാഗ്യ സുംദര । കരൂന ദാവീ ॥ ൧൧ ॥
ഭക്തി ജ്ഞാന വൈരാഗ്യ സുംദര । കരൂന ദാവീ ॥ ൧൧ ॥
ജയാസ യേത്നചി ആവഡേ । നാനാ പ്രസംഗീം പവാഡേ ।
ധീടപണേം പ്രഗടേ ദഡേ । ഐസാ നവ്ഹേ ॥ ൧൨ ॥
ധീടപണേം പ്രഗടേ ദഡേ । ഐസാ നവ്ഹേ ॥ ൧൨ ॥
സാംകഡീമധേം വര്തോം ജാണേ । ഉപാധീമധേം മിളോം ജാണേ ।
അലിപ്തപണേം രാഖോം ജാണേ । ആപണാസീ ॥ ൧൩ ॥
അലിപ്തപണേം രാഖോം ജാണേ । ആപണാസീ ॥ ൧൩ ॥
ആഹേ തരീ സര്വാം ഠാഈം । പാഹോം ജാതാം കോഠേംചി നാഹീം ।
ജൈസാ അംതരാത്മാ ഠാഈംചാ ഠാഈം । ഗുപ്ത ജാലാ ॥ ൧൪ ॥
ജൈസാ അംതരാത്മാ ഠാഈംചാ ഠാഈം । ഗുപ്ത ജാലാ ॥ ൧൪ ॥
ത്യാവേഗളേം കാംഹീംച നസേ । പാഹോം ജാതാം തോ ന ദിസേ ।
ന ദിസോന വര്തവീതസേ । പ്രാണീമാത്രാംസീ ॥ ൧൫ ॥
ന ദിസോന വര്തവീതസേ । പ്രാണീമാത്രാംസീ ॥ ൧൫ ॥
തൈസാച ഹാഹി നാനാപരീ । ബഹുത ജനാസ ശാഹാണേ കരീ ।
നാനാ വിദ്യാ ത്യാ വിവരീ । സ്ഥൂള സൂക്ഷ്മാ ॥ ൧൬ ॥
നാനാ വിദ്യാ ത്യാ വിവരീ । സ്ഥൂള സൂക്ഷ്മാ ॥ ൧൬ ॥
ആപണാകരിതാം ശാഹാണേ ഹോതീ । തേ സഹജചി സോയേ ധരിതീ ।
ജാണതേപണാചീ മഹംതീ । ഐസീ അസേ ॥ ൧൭ ॥
ജാണതേപണാചീ മഹംതീ । ഐസീ അസേ ॥ ൧൭ ॥
രാഖോം ജാണേം നീതിന്യായ । ന കരീ ന കരവീ അന്യായേ ।
കഠീണ പ്രസംഗീം ഉപായേ । കരൂം ജാണേ ॥ ൧൮ ॥
കഠീണ പ്രസംഗീം ഉപായേ । കരൂം ജാണേ ॥ ൧൮ ॥
ഐസാ പുരുഷ ധാരണേചാ । തോചി ആധാര ബഹുതാംചാ ।
ദാസ മ്ഹണേ രഘുനാഥാചാ । ഗുണ ഘ്യാവാ ॥ ൧൯ ॥
ദാസ മ്ഹണേ രഘുനാഥാചാ । ഗുണ ഘ്യാവാ ॥ ൧൯ ॥
ഇതി ശ്രീദാസബോധേ ഗുരുശിഷ്യസംവാദേ മഹംതലക്ഷണനിരൂപണനാമ സമാസ സഹാവാ ॥
സമാസ സാതവാ : ചംചള നദീഈ ॥ ശ്രീരാമ ॥
ചംചള നദീ ഗുപ്ത ഗംഗാ । സ്മരണേം പാവന കരീം ജഗാ ।
പ്രചിത രോകഡീ പാഹാ ഗാ । അന്യഥാ നവ്ഹേ ॥ ൧ ॥
പ്രചിത രോകഡീ പാഹാ ഗാ । അന്യഥാ നവ്ഹേ ॥ ൧ ॥
കേവള അചംചളീം നിര്മാണ ജാലീ । അധോമുഖേം ബളേം ചാലിലീ ।
അഖംഡ വാഹേ പരീ ദേഖിലീ । നാഹീംച കോണീം ॥ ൨ ॥
അഖംഡ വാഹേ പരീ ദേഖിലീ । നാഹീംച കോണീം ॥ ൨ ॥
വളണേം വാംകാണേം ഭോവരേ । ഉകള്യാ തരംഗ ഝരേ ।
ലാദാ ലാടാ കാതരേ । ഠാഈം ഠാഈം ॥ ൩ ॥
ലാദാ ലാടാ കാതരേ । ഠാഈം ഠാഈം ॥ ൩ ॥
ശുഷ്ക ജളാചേ ചളാള । ധാരാ ധബാബേ ഖളാള ।
ചിപള്യാ ചളക്യാ ഭളാള । ചപള പാണീ ॥ ൪ ॥
ചിപള്യാ ചളക്യാ ഭളാള । ചപള പാണീ ॥ ൪ ॥
ഫേണ ഫുഗേ ഹേലാവേ । സൈരാവൈരാ ഉദക ധാവേ ।
ഥേംബ ഫുഈ മോജാവേ । അണുരേണു കിതീ ॥ ൫ ॥
ഥേംബ ഫുഈ മോജാവേ । അണുരേണു കിതീ ॥ ൫ ॥
വോസാണേ വാഹതീ ഉദംഡ । ഝോതാവേ ദര്കുടേ ദഗഡ ।
ഖഡകേം ബേടേം ആഡ । വളസാ ഉഠേ ॥ ൬ ॥
ഖഡകേം ബേടേം ആഡ । വളസാ ഉഠേ ॥ ൬ ॥
മൃദ ഭൂമീ തുടോന ഗേല്യാ । കഠീണ തൈശ്യാചി രാഹില്യാ ।
ഠാഈം ഠാഈം ഉദംഡ പാഹില്യാ । സൃഷ്ടീമധേം ॥ ൭ ॥
ഠാഈം ഠാഈം ഉദംഡ പാഹില്യാ । സൃഷ്ടീമധേം ॥ ൭ ॥
യേക തേ വാഹതചി ഗേലേ । യേക വളശാമധേം പഡിലേ ।
യേക സാംകഡീംത ആഡകലേ । അധോമുഖ ॥ ൮ ॥
യേക സാംകഡീംത ആഡകലേ । അധോമുഖ ॥ ൮ ॥
യേക ആപടആപടോംച ഗേലീ । യേക ചിരഡചിര്ദോംച മേലീം ।
കിതീയേക തേ ഫുഗലീം । പാണീ ഭരലേം ॥ ൯ ॥
കിതീയേക തേ ഫുഗലീം । പാണീ ഭരലേം ॥ ൯ ॥
യേക ബളാചേ നിവഡലേ । തേ പോഹതചി ഉഗമാസ ഗേലേ ।
ഉഗമദര്ശനേം പവിത്ര ജാലേ । തീര്ഥരൂപ ॥ ൧൦ ॥
ഉഗമദര്ശനേം പവിത്ര ജാലേ । തീര്ഥരൂപ ॥ ൧൦ ॥
തേഥേം ബ്രഹ്മാദികാംചീം ഭുവനേം । ബ്രഹ്മാംഡദേവതാംചീം സ്ഥാനേം ।
ഉഫരാടീ ഗംഗാ പാഹാതാം മിളണേം । സകളാംസ തേഥേം ॥ ൧൧ ॥
ഉഫരാടീ ഗംഗാ പാഹാതാം മിളണേം । സകളാംസ തേഥേം ॥ ൧൧ ॥
ത്യാ ജളാഐസേം നാഹീ നിര്മള । ത്യാ ജളാഐസേം നാഹീം ചംചള ।
ആപോനാരായണ കേവള । ബോലിജേ ത്യാസീ ॥ ൧൨ ॥
ആപോനാരായണ കേവള । ബോലിജേ ത്യാസീ ॥ ൧൨ ॥
മാഹാനദീ പരീ അംതരാളീം । പ്രത്യക്ഷ വാഹേ സര്വകാളീം ।
സ്വര്ഗമൃത്യുപാതാളീ । പസരലീ പാഹാ ॥ ൧൩ ॥
സ്വര്ഗമൃത്യുപാതാളീ । പസരലീ പാഹാ ॥ ൧൩ ॥
അധോര്ധ അഷ്ടഹി ദിശാ । തിചേം ഉദക കരീ വളസാ ।
ജാണതേ ജാണതീ ജഗദീശാ । സാരിഖീച തേ ॥ ൧൪ ॥
ജാണതേ ജാണതീ ജഗദീശാ । സാരിഖീച തേ ॥ ൧൪ ॥
അനംത പാത്രീം ഉദക ഭരലേം । കോഠേം പാഝപാഝരോംച ഗേലേം ।
കിതീയേക തേം വേചലേം । സംസാരാസീ ॥ ൧൫ ॥
കിതീയേക തേം വേചലേം । സംസാരാസീ ॥ ൧൫ ॥
യേക്യാസംഗേ തേം കഡവട । യേക്യാസംഗേം തേം ഗുളചട ।
യേക്യാസംഗേ തേ തിഖട । തുരട ക്ഷാര ॥ ൧൬ ॥
യേക്യാസംഗേ തേ തിഖട । തുരട ക്ഷാര ॥ ൧൬ ॥
ജ്യാ ജ്യാ പദാര്ഥാസ മിളേ । തേഥേം തദ്രൂപചി മിസളേ ।
സഖോലേ ഭൂമീസ തുംബളേ । സഖോലപണേം ॥ ൧൭ ॥
സഖോലേ ഭൂമീസ തുംബളേ । സഖോലപണേം ॥ ൧൭ ॥
വിഷാമധേം വിഷചി ഹോതേം । അമൃതാമധേം മിളോന ജാതേ ।
സുഗംധീം സുഗംധ തേം । ദുര്ഗംധീം ദുര്ഗംധ ॥ ൧൮ ॥
സുഗംധീം സുഗംധ തേം । ദുര്ഗംധീം ദുര്ഗംധ ॥ ൧൮ ॥
ഗുണീം അവഗുണീം മിളേ । ജ്യാചേം ത്യാപരീ നിവളേ ।
ത്യാ ഉദകാചാ മഹിമാ ന കളേ । ഉദകേംവിണ ॥ ൧൯ ॥
ത്യാ ഉദകാചാ മഹിമാ ന കളേ । ഉദകേംവിണ ॥ ൧൯ ॥
ഉദക വാഹേ അപരംപാര । ന കളേ നദീ കീം സരോവര ।
ജളവാസ കരൂന നര । രാഹിലേ കിതീയേക ॥ ൨൦ ॥
ജളവാസ കരൂന നര । രാഹിലേ കിതീയേക ॥ ൨൦ ॥
ഉഗമാപൈലികഡേ ഗേലേ । തേഥേം പരതോന പാഹിലേം ।
തംവ തേം പാണീച ആടലേം । കാംഹീം നാഹീം ॥ ൨൧ ॥
തംവ തേം പാണീച ആടലേം । കാംഹീം നാഹീം ॥ ൨൧ ॥
വൃത്തിസുന്യ യോഗേശ്വര । യാചാ പാഹാവാ വിചാര ।
ദാസ മ്ഹണേ വാരംവാര । കിതീ സാംഗോം ॥ ൨൨ ॥
ദാസ മ്ഹണേ വാരംവാര । കിതീ സാംഗോം ॥ ൨൨ ॥
ഇതി ശ്രീദാസബോധേ ഗുരുശിഷ്യസംവാദേ ചംചള നദീഈനിരൂപണനാമ സമാസ സാതവാ ॥
സമാസ ആഠവാ : അംതരാത്മാവിവരണ ॥ ശ്രീരാമ ॥
ആതാം വംദൂം സകളകര്താ । സമസ്ത ദേവാംചാ ജോ ഭര്താ ।
ത്യാചേ ഭജനീം പ്രവര്താ । കോണീതരീ ॥ ൧ ॥
ത്യാചേ ഭജനീം പ്രവര്താ । കോണീതരീ ॥ ൧ ॥
തേണേംവിണ കാര്യ ന ചലേ । പഡിലേം പര്ണ തേംഹി ന ഹാലേ ।
അവഘേം ത്രൈലോക്യേചി ചാലേ । ജയാചേനീ ॥ ൨ ॥
അവഘേം ത്രൈലോക്യേചി ചാലേ । ജയാചേനീ ॥ ൨ ॥
തോ അംതരാത്മാ സകളാംചാ । ദേവദാനവമാനവാംചാ ।
ചത്വാരഖാണീചത്വാരവാണീചാ । പ്രവര്തകു ॥ ൩ ॥
ചത്വാരഖാണീചത്വാരവാണീചാ । പ്രവര്തകു ॥ ൩ ॥
തോ യേകലാചി സകളാം ഘടീം । കരീ ഭിന്നഭിന്നാ രാഹാടീ ।
സകള സൃഷ്ടീചീ ഗോഷ്ടീ । കിതീ മ്ഹണോന സാംഗാവീ ॥ ൪ ॥
സകള സൃഷ്ടീചീ ഗോഷ്ടീ । കിതീ മ്ഹണോന സാംഗാവീ ॥ ൪ ॥
ഐസാ ജോ ഗുപ്തേശ്വര । ത്യാസ മ്ഹണാവേം ഈശ്വര ।
സകള ഐശ്വര്യ ഥോര ഥോര । ജയാചേനി ഭോഗിതീ ॥ ൫ ॥
സകള ഐശ്വര്യ ഥോര ഥോര । ജയാചേനി ഭോഗിതീ ॥ ൫ ॥
ഐസാ ജേണേം വോളഖിലാ । തോ വിശ്വംഭരചി ജാലാ ।
സമാധീ സഹജസ്ഥിതീലാ । കോണ പുസേ ॥ ൬ ॥
സമാധീ സഹജസ്ഥിതീലാ । കോണ പുസേ ॥ ൬ ॥
അവഘേം ത്രൈലോക്യ വിവരാവേം । തേവ്ഹാം വര്മ പഡേല ഠാവേം ।
ആവചടേം ഘബാഡ സിണാവേം । നലഗേചി കാംഹീം ॥ ൭ ॥
ആവചടേം ഘബാഡ സിണാവേം । നലഗേചി കാംഹീം ॥ ൭ ॥
പാഹാതാം ഐസാ കോണ ആഹേ । ജോ അംതരാത്മാ വിവരോന പാഹേ ।
അല്പ സ്വല്പ കളോന രാഹേ । സമാധാനേം ॥ ൮ ॥
അല്പ സ്വല്പ കളോന രാഹേ । സമാധാനേം ॥ ൮ ॥
ആരേ ഹേം പാഹിലേംച പാഹാവേം । വിവരലേംചി മാഗുതേം വിവരാവേം ।
വാചിലേംചി വാചാവേം । പുന്ഹാപുന്ഹാ ॥ ൯ ॥
വാചിലേംചി വാചാവേം । പുന്ഹാപുന്ഹാ ॥ ൯ ॥
അംതരാത്മാ കേവഢാ കൈസാ । പാഹാണാരാചീ കോണ ദശാ ।
ദേഖില്യാ ഐകില്യാ ഐസാ । വിവേക സാംഗേ ॥ ൧൦ ॥
ദേഖില്യാ ഐകില്യാ ഐസാ । വിവേക സാംഗേ ॥ ൧൦ ॥
ഉദംഡ ഐകിലേം ദേഖിലേം । അംതരാത്മ്യാസ നവചേ പുരവിലേം ।
പ്രാണീ ദേഹധാരീ ബാഉലേം । കായ ജാണേ ॥ ൧൧ ॥
പ്രാണീ ദേഹധാരീ ബാഉലേം । കായ ജാണേ ॥ ൧൧ ॥
പൂര്ണാസ അപൂര്ണ പുരേനാ । കാം ജേം അഖംഡ വിവരേനാ ।
വിവരതാം വിവരതാം ഉരേനാ । ദേവാവേഗളാ ॥ ൧൨ ॥
വിവരതാം വിവരതാം ഉരേനാ । ദേവാവേഗളാ ॥ ൧൨ ॥
വിഭക്തപണേം നസാവേം । തരീച ഭക്ത മ്ഹണവാവേം ।
നാഹീംതരീ വേര്ഥചി സിണാവേം । ഖടാടോപേം ॥ ൧൩ ॥
നാഹീംതരീ വേര്ഥചി സിണാവേം । ഖടാടോപേം ॥ ൧൩ ॥
ഉഗാച ഘര പാഹോന ഗേലാ । ഘരധനീ നാഹീം വോളഖിലാ ।
രാജ്യാമധൂനചി ആലാ । പരീ രാജാ നേണേ ॥ ൧൪ ॥
രാജ്യാമധൂനചി ആലാ । പരീ രാജാ നേണേ ॥ ൧൪ ॥
ദേഹസംഗേം വിഷയേ ഭോഗിലേ । ദേഹസംഗേം പ്രാണീ മിരവലേം ।
ദേഹധര്ത്യാസ ചുകലേം । നവല മോഠേം ॥ ൧൫ ॥
ദേഹധര്ത്യാസ ചുകലേം । നവല മോഠേം ॥ ൧൫ ॥
ഐസേ ലോക അവിവേകീ । ആണി മ്ഹണതീ ആമ്ഹീ വിവേകീ ।
ബരേം ജ്യാചീ ജൈസീ ടാകീ । തൈസേം കരാവേം ॥ ൧൬ ॥
ബരേം ജ്യാചീ ജൈസീ ടാകീ । തൈസേം കരാവേം ॥ ൧൬ ॥
മൂര്ഖ അംതര രാഖോം നേണേ । മ്ഹണൌന അസാവേം ശാഹാണേ ।
തേ ശാഹാണേഹി ദൈന്യവാണേ । ഹോഊന ഗേലേ ॥ ൧൭ ॥
തേ ശാഹാണേഹി ദൈന്യവാണേ । ഹോഊന ഗേലേ ॥ ൧൭ ॥
അംതരീം ഠേവണേം ചുകലേം । ദാരോദാരീം ധുംഡൂം ലാഗലേം ।
തൈസേം അജ്ഞാനാസ ജാലേം । ദേവ ന കളേ ॥ ൧൮ ॥
തൈസേം അജ്ഞാനാസ ജാലേം । ദേവ ന കളേ ॥ ൧൮ ॥
യാ ദേവാചേം ധ്യാന കരീ । ഐസാ കോണ സൃഷ്ടീവരീ ।
വൃത്തീ യേകദേംസീ തര്തരീ । പവാഡേല കോഠേം ॥ ൧൯ ॥
വൃത്തീ യേകദേംസീ തര്തരീ । പവാഡേല കോഠേം ॥ ൧൯ ॥
ബ്രഹ്മാംഡീം ദാടലേ പ്രാണീ । ബഹുരൂപേം ബഹുവാണീ ।
ഭൂഗര്ഭീം ആണി പാഷാണീം । കിതീയേക ॥ ൨൦ ॥
ഭൂഗര്ഭീം ആണി പാഷാണീം । കിതീയേക ॥ ൨൦ ॥
ഇതുകേ ഠാഈം പുരവലാ । അനേകീം യേകചി വര്തലാ ।
ഗുപ്ത ആണി പ്രഗടലാ । കിതീയേക ॥ ൨൧ ॥
ഗുപ്ത ആണി പ്രഗടലാ । കിതീയേക ॥ ൨൧ ॥
ചംചളേം ന ഹോഈജേ നിശ്ചള । പ്രചിത ജാണാവീ കേവള ।
ചംചള തേം നവ്ഹേ നിശ്ചള । പരബ്രഹ്മ തേം ॥ ൨൨ ॥
ചംചള തേം നവ്ഹേ നിശ്ചള । പരബ്രഹ്മ തേം ॥ ൨൨ ॥
തത്വേം തത്വ ജേവ്ഹാം ഉഡേ । തേവ്ഹാം ദേഹബുദ്ധി ഝഡേ ।
നിര്മള നിശ്ചള ചഹുംകഡേ । നിരംജന ॥ ൨൩ ॥
നിര്മള നിശ്ചള ചഹുംകഡേ । നിരംജന ॥ ൨൩ ॥
ആപണ കോണ കോഠേം കൈംചാ । ഐസാ മാര്ഗ വിവേകചാ ।
പ്രാണീ ജോ സ്വയേം കാചാ । ത്യാസ ഹേം കളേനാ ॥ ൨൪ ॥
പ്രാണീ ജോ സ്വയേം കാചാ । ത്യാസ ഹേം കളേനാ ॥ ൨൪ ॥
ഭല്യാനേം വിവേക ധരാവാ । ദുസ്തര സംസാര തരാവാ ।
അവഘാ വംശചി ഉധരാവാ । ഹരിഭക്തീ കരൂനീ ॥ ൨൫ ॥
അവഘാ വംശചി ഉധരാവാ । ഹരിഭക്തീ കരൂനീ ॥ ൨൫ ॥
ഇതി ശ്രീദാസബോധേ ഗുരുശിഷ്യസംവാദേ അംതരാത്മാവിവരണനിരൂപണനാമ സമാസ ആഠവാ ॥
സമാസ നവാവാ : ഉപദേശ നിരൂപണ ॥ ശ്രീരാമ ॥
ആധീം കര്മാചാ പ്രസംഗ । കര്മ കേലേം പാഹിജേ സാംഗ ।
കദാചിത പഡിലേ വ്യംഗ । തരീ പ്രത്യവായ ഘഡേ ॥ ൧ ॥
കദാചിത പഡിലേ വ്യംഗ । തരീ പ്രത്യവായ ഘഡേ ॥ ൧ ॥
മ്ഹണൌന കര്മ ആരംഭിലേ । കാംഹീംയേക സാംഗ ഘഡലേം ।
ജേഥജേഥേം അംതര പഡിലേം । തേഥേം ഹരിസ്മരണ കരാവേം ॥ ൨ ॥
ജേഥജേഥേം അംതര പഡിലേം । തേഥേം ഹരിസ്മരണ കരാവേം ॥ ൨ ॥
തരീ തോ ഹരീ ആഹേ കൈസാ । വിചാര പാഹാവാ ഐസാ ।
സംധേപൂര്വീം ജഗദീശാ । ചോവിസാം നാമീം സ്മരവേം ॥ ൩ ॥
സംധേപൂര്വീം ജഗദീശാ । ചോവിസാം നാമീം സ്മരവേം ॥ ൩ ॥
ചോവീസനാമീ സഹസ്ത്രനാമീ । അനംതനാമീ തോ അനാമീ ।
തോ കൈസാ ആഹേ അംതര്യാമീം । വിവേകേം വോളഖാവാ ॥ ൪ ॥
തോ കൈസാ ആഹേ അംതര്യാമീം । വിവേകേം വോളഖാവാ ॥ ൪ ॥
ബ്രാഹ്മണ സ്നാനസംധ്യാ കരൂന ആലാ । മഗ തോ ദേവാര്ചനാസ ബൈസലാ ।
യേഥാസാംഗ തോ പൂജിലാ । പ്രതിമാദേവോ ॥ ൫ ॥
യേഥാസാംഗ തോ പൂജിലാ । പ്രതിമാദേവോ ॥ ൫ ॥
നാനാ ദേവാംച്യാ നാനാ പ്രതിമാ । ലോക പൂജിതീ ധരൂന പ്രേമാ ।
ജ്യാച്യാ പ്രതിമാ തോ പരമാത്മാ । കൈസാ ആഹേ ॥ ൬ ॥
ജ്യാച്യാ പ്രതിമാ തോ പരമാത്മാ । കൈസാ ആഹേ ॥ ൬ ॥
ഐസേം വോളഖിലേം പാഹിജേ । വോളഖോന ഭജന കീജേ ।
ജൈസാ സാഹേബ നമസ്കാരിജേ । വോളഖില്യാഉപരീ ॥ ൭ ॥
ജൈസാ സാഹേബ നമസ്കാരിജേ । വോളഖില്യാഉപരീ ॥ ൭ ॥
തൈസാ പരമാത്മാ പരമേശ്വര । ബരാ വോളഖാവാ പാഹോന വിചാര ।
തരീച പാവിജേ പാര । ഭ്രമസാഗരചാ ॥ ൮ ॥
തരീച പാവിജേ പാര । ഭ്രമസാഗരചാ ॥ ൮ ॥
പൂജാ ഘേതാതീ പ്രതിമാ । ആംഗാ യേതോ അംതരാത്മാ ।
അവതാരീ തരീ നിജധാമാ । യേഊന ഗേലേ ॥ ൯ ॥
അവതാരീ തരീ നിജധാമാ । യേഊന ഗേലേ ॥ ൯ ॥
പരീ തേ നിജരൂപേം അസതീ । തേം നിജരൂപ തേ ജഗജ്ജോതീ ।
സത്വഗുണ തയേസ മ്ഹണതീ । ജാണതീ കളാ ॥ ൧൦ ॥
സത്വഗുണ തയേസ മ്ഹണതീ । ജാണതീ കളാ ॥ ൧൦ ॥
തയേ കളേചേ പോടീം । ദേവ അസതീ കോട്യാന്-കോടീ ।
യാ അനുഭവാച്യാ ഗോഷ്ടീ । പ്രത്യയേം പാഹാവ്യാ ॥ ൧൧ ॥
യാ അനുഭവാച്യാ ഗോഷ്ടീ । പ്രത്യയേം പാഹാവ്യാ ॥ ൧൧ ॥
ദേഹപുരാമധേം ഈശ । മ്ഹണോന തയാ നാംവ പുരുഷ ।
ജഗാമധേം ജഗദീശ । തൈസാ വോളഖാവാ ॥ ൧൨ ॥
ജഗാമധേം ജഗദീശ । തൈസാ വോളഖാവാ ॥ ൧൨ ॥
ജാണീവരൂപേം ജഗദാംതരേം । പ്രസ്തുത വര്തതീ ശരീരേം ।
അംതഃകരണവിഷ്ണു യേണേം പ്രകാരേം । വോളഖാവാ ॥ ൧൩ ॥
അംതഃകരണവിഷ്ണു യേണേം പ്രകാരേം । വോളഖാവാ ॥ ൧൩ ॥
തോ വിഷ്ണു ആഹേ ജഗദാംതരീം । തോചി ആപുലേ അംതരീം ।
കര്താ ഭോക്താ ചതുരീം । അംതരാത്മാ വോളഖാവാ ॥ ൧൪ ॥
കര്താ ഭോക്താ ചതുരീം । അംതരാത്മാ വോളഖാവാ ॥ ൧൪ ॥
ഐകേ ദേഖേ ഹുംഗേ ചാഖേ । ജാണോന വിചാരേം ഓളഖേ ।
കിത്യേക ആപുലേ പാരിഖേ । ജാണതാഹേ ॥ ൧൫ ॥
കിത്യേക ആപുലേ പാരിഖേ । ജാണതാഹേ ॥ ൧൫ ॥
യേകചീ ജഗാചാ ജിവ്ഹാളാ । പരീ ദേഹലോഭാചാ ആഡതാളാ ।
ദേഹസമംധേം വേഗളാ । അഭിമാന ധരീ ॥ ൧൬ ॥
ദേഹസമംധേം വേഗളാ । അഭിമാന ധരീ ॥ ൧൬ ॥
ഉപജേ വാഢേ മരേ മാരീ । ജൈശാ ഉചലതീ ലഹരീവരീ ലഹരീ ।
ചംചള സാഗരീം ഭരോവരീ । ത്രൈലോക്യ ഹോത ജാതേം ॥ ൧൭ ॥
ചംചള സാഗരീം ഭരോവരീ । ത്രൈലോക്യ ഹോത ജാതേം ॥ ൧൭ ॥
ത്രൈലോകാ വര്തവിതോ യേക । മ്ഹണോന ത്രിലോക്യനായേക ।
ഐസാ പ്രത്യയാചാ വിവേക । പാഹാനാ കൈസാ ॥ ൧൮ ॥
ഐസാ പ്രത്യയാചാ വിവേക । പാഹാനാ കൈസാ ॥ ൧൮ ॥
ഐസാ അംതരാത്മാ ബോലിലാ । പരീ തോഹി തത്വാംമധേം ആലാ ।
പുഢേം വിചാര പാഹിജേ കേലാ । മാഹാവാക്യാചാ ॥ ൧൯ ॥
പുഢേം വിചാര പാഹിജേ കേലാ । മാഹാവാക്യാചാ ॥ ൧൯ ॥
ആധീം ദേഖിലാ ദേഹധാരീ । മഗ പാഹാവേം ജഗദാംതരീം ।
തയാചേനിയാം ഉപരീ । പരബ്രഹ്മ പാവേ ॥ ൨൦ ॥
തയാചേനിയാം ഉപരീ । പരബ്രഹ്മ പാവേ ॥ ൨൦ ॥
പരബ്രഹ്മാചാ വിചാര । ഹോതാം നിവഡേ സാരാസാര ।
ചംചള ജാഈല ഹാ നിര്ധാര । ചുകേനാ കീം ॥ ൨൧ ॥
ചംചള ജാഈല ഹാ നിര്ധാര । ചുകേനാ കീം ॥ ൨൧ ॥
ഉത്പത്തി സ്ഥിതി സംവ്ഹാര ജാണ । ത്യാഹൂന വേഗളാ നിരംജന ।
യേഥേം ജ്ഞാനാചേം വിജ്ഞാന । ഹോത ആഹേ ॥ ൨൨ ॥
യേഥേം ജ്ഞാനാചേം വിജ്ഞാന । ഹോത ആഹേ ॥ ൨൨ ॥
അഷ്ടദേഹ ഥാനമാന । ജാണോന ജാലിയാം നിര്ശന ।
പുഢേം ഉരേ നിരംജന । വിമള ബ്രഹ്മ ॥ ൨൩ ॥
പുഢേം ഉരേ നിരംജന । വിമള ബ്രഹ്മ ॥ ൨൩ ॥
വിചാരേംചി അനന്യ ജാലാ । പാഹാണാരാവിണ പ്രത്യയ ആലാ ।
തേഹി വൃത്തി നിവൃത്തീലാ । ബരേം പാഹാ ॥ ൨൪ ॥
തേഹി വൃത്തി നിവൃത്തീലാ । ബരേം പാഹാ ॥ ൨൪ ॥
യേഥേം രാഹിലാ വാച്യാംശ । പാഹോന സാംഡിലാ ലക്ഷ്യാംശ ।
ലക്ഷ്യാംശാസാരിസാ വൃത്തിലേശ । തോഹി ഗേലാ ॥ ൨൫ ॥
ലക്ഷ്യാംശാസാരിസാ വൃത്തിലേശ । തോഹി ഗേലാ ॥ ൨൫ ॥
ഇതി ശ്രീദാസബോധേ ഗുരുശിഷ്യസംവാദേ ഉപദേശ നിരൂപണനാമ സമാസ നവവാ ॥
സമാസ ദഹാവാ : നിസ്പൃഹ വര്തണൂക ॥ ശ്രീരാമ ॥
മൂര്ഖ യേകദേസീ ഹോതോ । ചതുര സര്വത്ര പാഹാതോ ।
ജൈസാ ബഹുധാ ഹോഊന ഭോഗിതോ । നാനാ സുഖേം ॥ ൧ ॥
ജൈസാ ബഹുധാ ഹോഊന ഭോഗിതോ । നാനാ സുഖേം ॥ ൧ ॥
തോചി അംതരാത്മാ മഹംത । തോ കാം ഹോഈല സംകോചിത ।
പ്രശസ്ത ജാണതാ സമസ്ത । വിഖ്യാത യോഗീ ॥ ൨ ॥
പ്രശസ്ത ജാണതാ സമസ്ത । വിഖ്യാത യോഗീ ॥ ൨ ॥
കര്താ ഭോക്താ തത്വതാ । ഭൂമംഡളീം സര്വ സത്താ ।
ത്യാവേഗളാ ത്യാസ ജ്ഞാതാ । പാഹേസാ കവണു ॥ ൩ ॥
ത്യാവേഗളാ ത്യാസ ജ്ഞാതാ । പാഹേസാ കവണു ॥ ൩ ॥
ഐസേം മഹംതേ അസാവേം । സര്വ സാര ശോധൂന ഘ്യാവേം ।
പാഹോം ജാതാം ന സാംപഡാവേം । യേകായേകീ ॥ ൪ ॥
പാഹോം ജാതാം ന സാംപഡാവേം । യേകായേകീ ॥ ൪ ॥
കീര്തിരൂപേം ഉദംഡ ഖ്യാത । ജാണതീ ലഹാന ഥോര സമസ്ത ।
വേശ പാഹാതാം ശാശ്വത । യേകചി നാഹീം ॥ ൫ ॥
വേശ പാഹാതാം ശാശ്വത । യേകചി നാഹീം ॥ ൫ ॥
പ്രഗട കീര്തി തേ ഢളേനാ । ബഹുത ജനാസ കളേനാ ।
പാഹോം ജാതാം ആഡളേനാ । കായേ കൈസേം ॥ ൬ ॥
പാഹോം ജാതാം ആഡളേനാ । കായേ കൈസേം ॥ ൬ ॥
വേഷഭൂഷണ തേ ദൂഷണ । കീര്തിഭൂഷണ തേം ഭൂഷണ ।
ചാളണേവിണ യേക ക്ഷണ । ജാഊംച നേദീ ॥ ൭ ॥
ചാളണേവിണ യേക ക്ഷണ । ജാഊംച നേദീ ॥ ൭ ॥
ത്യാഗീ വോളഖീചേ ജന । സര്വകാള നിത്യ നൂതന ।
ലോക ശോധൂന പാഹാതീ മന । പരീ ഇച്ഛാ ദിസേനാ ॥ ൮ ॥
ലോക ശോധൂന പാഹാതീ മന । പരീ ഇച്ഛാ ദിസേനാ ॥ ൮ ॥
പുര്തേം കോണാകഡേ പാഹേനാ । പുര്തേം കോണാസീം ബോലേനാ ।
പുര്തേം യേകേ സ്ഥളീം രാഹേനാ । ഉഠോന ജാതോ ॥ ൯ ॥
പുര്തേം യേകേ സ്ഥളീം രാഹേനാ । ഉഠോന ജാതോ ॥ ൯ ॥
ജാതേം സ്ഥള തേം സാംഗേനാ । സാംഗിതലേം തേഥേം തരീ ജായേനാ ।
ആപുലീ സ്ഥിതി അനുമാനാ । യേവോംച ജേദീ ॥ ൧൦ ॥
ആപുലീ സ്ഥിതി അനുമാനാ । യേവോംച ജേദീ ॥ ൧൦ ॥
ലോകീം കേലേം തേം ചുകാവീ । ലോകീ। മ് ഭാവിലേം തേം ഉലഥവീ ।
ലോകീം തര്കിലേം തേം ദാവീ । നിര്ഫല കരൂനീ ॥ ൧൧ ॥
ലോകീം തര്കിലേം തേം ദാവീ । നിര്ഫല കരൂനീ ॥ ൧൧ ॥
ലോകാംസ പാഹ്യാചാ ആദര । തേഥേം യാചാ അനാദര ।
ലോക സര്വകാള തത്പര । തേഥേം യാചീ അനിഛ്യാ ॥ ൧൨ ॥
ലോക സര്വകാള തത്പര । തേഥേം യാചീ അനിഛ്യാ ॥ ൧൨ ॥
ഏവം കല്പിതാം കല്പേനാ । ന തര്കിതാംഹി തര്കേനാ ।
കദപീ ഭാവിതാം ഭാവേനാ । യോഗേശ്വര ॥ ൧൩ ॥
കദപീ ഭാവിതാം ഭാവേനാ । യോഗേശ്വര ॥ ൧൩ ॥
ഐസേം അംതര സാംപഡേനാ । ശരീര ഠാഈം പഡേനാ ।
ക്ഷണയേക വിശംഭേനാ । കഥാകീര്തന ॥ ൧൪ ॥
ക്ഷണയേക വിശംഭേനാ । കഥാകീര്തന ॥ ൧൪ ॥
ലോക സംകല്പ വികല്പ കരിതീ । തേ അവഘേചി നിര്ഫള ഹോതീ ।
ജനാചീ ജനാ ലാജവീ വൃത്തി । തേവ്ഹാം യോഗേശ്വര ॥ ൧൫ ॥
ജനാചീ ജനാ ലാജവീ വൃത്തി । തേവ്ഹാം യോഗേശ്വര ॥ ൧൫ ॥
ബഹുതീം ശോധൂന പാഹിലേം । ബഹുതാംച്യാ മനാസ ആലേം ।
തരീ മഗ ജാണാവേം സാധിലേം । മഹത്കൃത്യ ॥ ൧൬ ॥
തരീ മഗ ജാണാവേം സാധിലേം । മഹത്കൃത്യ ॥ ൧൬ ॥
അഖംഡ യേകാം സേവാവാ । അഭ്യാസചി കരീത ജാവാ ।
കാള സാര്ഥകചി കരാവാ । ജനാസഹിത ॥ ൧൭ ॥
കാള സാര്ഥകചി കരാവാ । ജനാസഹിത ॥ ൧൭ ॥
ഉത്തമ ഗുണ തിതുലേ ഘ്യാവേ । ഘേഊന ജനാസ സികവാവേ ।
ഉദംഡ സമുദായേ കരാവേ । പരീ ഗുപ്തരൂപേം ॥ ൧൮ ॥
ഉദംഡ സമുദായേ കരാവേ । പരീ ഗുപ്തരൂപേം ॥ ൧൮ ॥
അഖംഡ കാമാചീ ലഗബഗ । ഉപാസനേസ ലാവാവേം ജഗ ।
ലോക സമജോന മഗ । ആജ്ഞാ ഇഛിതീ ॥ ൧൯ ॥
ലോക സമജോന മഗ । ആജ്ഞാ ഇഛിതീ ॥ ൧൯ ॥
ആധീം കഷ്ട മഗ ഫള । കഷ്ടചി നാഹീം തേം നിര്ഫള ।
സാക്ഷേപേംവിണ കേവള । വൃഥാപുഷ്ട ॥ ൨൦ ॥
സാക്ഷേപേംവിണ കേവള । വൃഥാപുഷ്ട ॥ ൨൦ ॥
ലോക ബഹുത ശോധാവേ । ത്യാംചേ അധികാര ജാണാവേ ।
ജാണജാണോന ധരാവേ । ജവളീ ദുരീ ॥ ൨൧ ॥
ജാണജാണോന ധരാവേ । ജവളീ ദുരീ ॥ ൨൧ ॥
അധികാരപരത്വേം കാര്യ ഹോതേം । അധികാര നസ്താം വേര്ഥ ജാതേം ।
ജാണോനി ശോധാവീം ചിത്തേം । നാനാ പ്രകാരേം ॥ ൨൨ ॥
ജാണോനി ശോധാവീം ചിത്തേം । നാനാ പ്രകാരേം ॥ ൨൨ ॥
അധികാര പാഹോന കാര്യ സാംഗണേം । സാക്ഷേപ പാഹോന വിശ്വാസ ധരണേം ।
ആപലാ മഗജ രാഖണേം । കാംഹീതരീ ॥ ൨൩ ॥
ആപലാ മഗജ രാഖണേം । കാംഹീതരീ ॥ ൨൩ ॥
ഹേം പ്രചിതീചേം ബോലിലേം । ആധീം കേലേം മഗ സാംഗിതലേം ।
മാനേല തരീ പാഹിജേ ഘേതലേം । കോണീയേകേം ॥ ൨൪ ॥
മാനേല തരീ പാഹിജേ ഘേതലേം । കോണീയേകേം ॥ ൨൪ ॥
മഹംതേം മഹംത കരാവേ । യുക്തിബുദ്ധീനേം ഭരാവേ ।
ജാണതേ കരൂന വിഖരാവേ । നാനാ ദേസീം ॥ ൨൫ ॥
ജാണതേ കരൂന വിഖരാവേ । നാനാ ദേസീം ॥ ൨൫ ॥
ഇതി ശ്രീദാസബോധേ ഗുരുശിഷ്യസംവാദേ നിസ്പൃഹ വര്തണൂക നിരൂപണനാമ സമാസ ദഹാവാ ॥
॥ ദശക അകരാവാ സമാപ്ത ॥