સમાસ પહિલા : વિમળ લક્ષણ ॥ શ્રીરામ ॥
સમાસ દુસરા : પ્રત્યયનિરૂપણ ॥ શ્રીરામ ॥
સમાસ તિસરા : ભક્તનિરૂપણ ॥ શ્રીરામ ॥
સમાસ ચૌથા : વિવેકવૈરાગ્યનિરૂપણ ॥ શ્રીરામ ॥
સમાસ પાંચવા : આત્મનિવેદન ॥ શ્રીરામ ॥
સમાસ સહાવા : સૃષ્ટિક્રમનિરૂપણ ॥ શ્રીરામ ॥
સમાસ સાતવા : વિષયત્યાગ ॥ શ્રીરામ ॥
સમાસ આઠવા : કાળરૂપનિરૂપણ ॥ શ્રીરામ ॥
સમાસ નવવા : યત્નશિકવણ ॥ શ્રીરામ ॥
સમાસ દહાવા : ઉત્તમપુરુષહ્નિરૂપણ ॥ શ્રીરામ ॥
સમાસ પહિલા : વિમળ લક્ષણ ॥ શ્રીરામ ॥
આધી પ્રપંચ કરાવા નેટકા । મગ ઘ્યાવેં પરમાર્થવિવેકા ।
યેથેં આળસ કરૂં નકા । વિવેકી હો ॥ ૧ ॥
યેથેં આળસ કરૂં નકા । વિવેકી હો ॥ ૧ ॥
પ્રપંચ સાંડૂન પરમાર્થ કરાલ । તેણેં તુમ્હી કષ્ટી વ્હાલ ।
પ્રપંચ પરમાર્થ ચાલવાલ । તરી તુમ્હી વિવેકી ॥ ૨ ॥
પ્રપંચ પરમાર્થ ચાલવાલ । તરી તુમ્હી વિવેકી ॥ ૨ ॥
પ્રપંચ સાંડૂન પરમાર્થ કેલા । તરી અન્ન મિળેના ખાયાલા ।
મગ તયા કરંટ્યાલા । પરમાર્થ કૈંચા ॥ ૩ ॥
મગ તયા કરંટ્યાલા । પરમાર્થ કૈંચા ॥ ૩ ॥
પરમાર્થ સાંડૂન પ્રપંચ કરિસી । તરી તૂં યેમયાતના ભોગિસી ।
અંતીં પરમ કષ્ટી હોસી । યેમયાતના ભોગિતાં ॥ ૪ ॥
અંતીં પરમ કષ્ટી હોસી । યેમયાતના ભોગિતાં ॥ ૪ ॥
સાહેબકામાસ નાહીં ગેલા । ગૃહીંચ સુરવડોન બૈસલા ।
તરી સાહેબ કુટીલ તયાલા । પાહાતી લોક ॥ ૫ ॥
તરી સાહેબ કુટીલ તયાલા । પાહાતી લોક ॥ ૫ ॥
તેવ્હાં મહત્વચિ ગેલેં । દુર્જનાચેં હાસેં જાલેં ।
દુઃખ ઉદંડ ભોગિલેં । આપુલ્યા જીવેં ॥ ૬ ॥
દુઃખ ઉદંડ ભોગિલેં । આપુલ્યા જીવેં ॥ ૬ ॥
તૈસેચિ હોણાર અંતીં । મ્હણોન ભજાવેં ભગવંતીં ।
પરમાર્થાચી પ્રચિતી । રોકડી ઘ્યાવી ॥ ૭ ॥
પરમાર્થાચી પ્રચિતી । રોકડી ઘ્યાવી ॥ ૭ ॥
સંસારીં અસતાં મુક્ત । તોચિ જાણાવા સંયુક્ત ।
અખંડ પાહે યુક્તાયુક્ત । વિચારણા હે ॥ ૮ ॥
અખંડ પાહે યુક્તાયુક્ત । વિચારણા હે ॥ ૮ ॥
પ્રપંચી તો સાવધાન । તો પરમાર્થ કરીલ જાણ ।
પ્રપંચીં જો અપ્રમાણ । તો પરમાર્થીં ખોટા ॥ ૯ ॥
પ્રપંચીં જો અપ્રમાણ । તો પરમાર્થીં ખોટા ॥ ૯ ॥
મ્હણૌન સાવધપણેં । પ્રપંચ પરમાર્થ ચાલવણેં ।
ઐસેં ન કરિતા ભોગણેં । નાના દુઃખેં ॥ ૧૦ ॥
ઐસેં ન કરિતા ભોગણેં । નાના દુઃખેં ॥ ૧૦ ॥
પર્ણાળિ પાહોન ઉચલે । જીવસૃષ્ટિ વિવેકેં ચાલે ।
આણિ પુરુષ હોઊન ભ્રમલે । યાસી કાય મ્હણાવેં ॥ ૧૧ ॥
આણિ પુરુષ હોઊન ભ્રમલે । યાસી કાય મ્હણાવેં ॥ ૧૧ ॥
મ્હણૌન અસાવી દીર્ઘ સૂચના । અખંડ કરાવી ચાળણા ।
પુઢીલ હોણાર અનુમાના । આણૂન સોડાવેં ॥ ૧૨ ॥
પુઢીલ હોણાર અનુમાના । આણૂન સોડાવેં ॥ ૧૨ ॥
સુખી અસતો ખબર્દાર । દુઃખી હોતો બેખબર ।
ઐસા હા લોકિક વિચાર । દિસતચિ આહે ॥ ૧૩ ॥
ઐસા હા લોકિક વિચાર । દિસતચિ આહે ॥ ૧૩ ॥
મ્હણૌન સર્વસાવધાન । ધન્ય તયાચેં મહિમાન ।
જનીં રાખે સમાધાન । તોચિ યેક ॥ ૧૪ ॥
જનીં રાખે સમાધાન । તોચિ યેક ॥ ૧૪ ॥
ચાળણેચા આળસ કેલા । તરી અવચિતા પડેલ ઘાલા ।
તે વેળે સાવરાયાલા । અવકાશ કૈંચા ॥ ૧૫ ॥
તે વેળે સાવરાયાલા । અવકાશ કૈંચા ॥ ૧૫ ॥
મ્હણૌન દીર્ઘસૂચનેચે લોક । ત્યાંચા પાહાવા વિવેક ।
લોકાંકરિતા લોક । શાહાણે હોતી ॥ ૧૬ ॥
લોકાંકરિતા લોક । શાહાણે હોતી ॥ ૧૬ ॥
પરી તે શાહાણે વોળખાવે । ગુણવંતાચે ગુણ ઘ્યાવે ।
અવગુણ દેખોન સાંડાવે । જનામધેં ॥ ૧૭ ॥
અવગુણ દેખોન સાંડાવે । જનામધેં ॥ ૧૭ ॥
મનુષ્ય પારખૂં રાહેના । આણિ કોણાચેં મન તોડીના ।
મનુષ્યમાત્ર અનુમાના । આણૂન પાહે ॥ ૧૮ ॥
મનુષ્યમાત્ર અનુમાના । આણૂન પાહે ॥ ૧૮ ॥
દિસે સકળાંસ સારિખા । પાહાતાં વિવેકી નેટકા ।
કામી નિકામી લોકાં । બરેં પાહે ॥ ૧૯ ॥
કામી નિકામી લોકાં । બરેં પાહે ॥ ૧૯ ॥
જાણોન પાહિજેત સર્વ । હેંચિ તયાચેં અપૂર્વ ।
જ્યાચે ત્યાપરી ગૌરવ । રાખોં જાણે ॥ ૨૦ ॥
જ્યાચે ત્યાપરી ગૌરવ । રાખોં જાણે ॥ ૨૦ ॥
ઇતિ શ્રીદાસબોધે ગુરુશિષ્યસંવાદે વિમળલક્ષણનામ સમાસ પહિલા
॥
॥
સમાસ દુસરા : પ્રત્યયનિરૂપણ ॥ શ્રીરામ ॥
ઐકા સંસારાસી આલે હો । સ્ત્રી પુરુષ નિસ્પૃહ હો ।
સુચિતપણેં પાહો । અર્થાંતર ॥ ૧ ॥
સુચિતપણેં પાહો । અર્થાંતર ॥ ૧ ॥
કાયે મ્હણતે વાસના । કાયે કલ્પિતે કલ્પના ।
અંતરીંચે તરંગ નાના । પ્રકારેં ઉઠતી ॥ ૨ ॥
અંતરીંચે તરંગ નાના । પ્રકારેં ઉઠતી ॥ ૨ ॥
બરેં ખાવેં બરેં જેવાવેં । બરેં લ્યાવેં બરેં નેસાવેં ।
મનાસારિખેં અસાવેં । સકળ કાંહીં ॥ ૩ ॥
મનાસારિખેં અસાવેં । સકળ કાંહીં ॥ ૩ ॥
ઐસેં આહે મનોગત । તરી તેં કાંહીંચ ન હોત ।
બરેં કરિતાં અકસ્માત । વાઈટ હોતેં ॥ ૪ ॥
બરેં કરિતાં અકસ્માત । વાઈટ હોતેં ॥ ૪ ॥
યેક સુખી યેક દુઃખી । પ્રત્યક્ષ વર્તતેં લોકીં ।
કષ્ટી હોઊનિયાં સેખીં । પ્રારબ્ધાવરી ઘાલિતી ॥ ૫ ॥
કષ્ટી હોઊનિયાં સેખીં । પ્રારબ્ધાવરી ઘાલિતી ॥ ૫ ॥
અચુક યેત્ન કરવેના । મ્હણૌન કેલેં તેં સજેના ।
આપલા અવગુણ જાણવેના । કાંહીં કેલ્યાં ॥ ૬ ॥
આપલા અવગુણ જાણવેના । કાંહીં કેલ્યાં ॥ ૬ ॥
જો આપલા આપણ નેણે । તો દુસર્યાચેં કાયે જાણે ।
ન્યાયે સાંડિતાં દૈન્યવાણે । હોતી લોક ॥ ૭ ॥
ન્યાયે સાંડિતાં દૈન્યવાણે । હોતી લોક ॥ ૭ ॥
લોકાંચે મનોગત કળેના । લોકાંસારિખેં વર્તવેના ।
મૂર્ખપણેં લોકીં નાના । કળહ ઉઠતી ॥ ૮ ॥
મૂર્ખપણેં લોકીં નાના । કળહ ઉઠતી ॥ ૮ ॥
મગ તે કળો વાઢતી । પરસ્પરેં કષ્ટી હોતી ।
પ્રેત્ન રાહાતાં અંતીં । શ્રમચિ હોયેં ॥ ૯ ॥
પ્રેત્ન રાહાતાં અંતીં । શ્રમચિ હોયેં ॥ ૯ ॥
ઐસી નવ્હે વર્તણુક । પરિક્ષાવે નાના લોક ।
સમજલેં પાહિજે નેમક । જ્યાચેં ત્યાપરી ॥ ૧૦ ॥
સમજલેં પાહિજે નેમક । જ્યાચેં ત્યાપરી ॥ ૧૦ ॥
શબ્દ પરીક્ષા અંતરપરીક્ષા । કાંહીં યેક કળે દક્ષા ।
મનોગત નતદ્રક્ષા । કાય કળે ॥ ૧૧ ॥
મનોગત નતદ્રક્ષા । કાય કળે ॥ ૧૧ ॥
દુસર્યાસ શબ્દ ઠેવણેં । આપલા કૈપક્ષ ઘેણેં ।
પાહોં જાતાં લોકિક લક્ષણેં । બહુતેક ઐસીં ॥ ૧૨ ॥
પાહોં જાતાં લોકિક લક્ષણેં । બહુતેક ઐસીં ॥ ૧૨ ॥
લોકીં બરેં મ્હણાયાકારણેં । ભલ્યાસ લાગતેં સોસણેં ।
ન સોસિતાં ભંડવાણેં । સહજચિ હોયે ॥ ૧૩ ॥
ન સોસિતાં ભંડવાણેં । સહજચિ હોયે ॥ ૧૩ ॥
આપણાસ જેં માનેના । તેથેં કદાપિ રાહાવેના ।
ઉરી તોડૂન જાવેના । કોણીયેકેં ॥ ૧૪ ॥
ઉરી તોડૂન જાવેના । કોણીયેકેં ॥ ૧૪ ॥
બોલતો ખરેં ચાલતો ખરેં । ત્યાસ માનિતી લહાનથોરેં ।
ન્યાયે અન્યાયે પરસ્પરેં । સહજચિ કળે ॥ ૧૫ ॥
ન્યાયે અન્યાયે પરસ્પરેં । સહજચિ કળે ॥ ૧૫ ॥
લોકાંસ કળેના તંવરી । વિવેકેં ક્ષ્મા જો ન કરી ।
તેણેંકરિતાં બરાબરી । હોત જાતે ॥ ૧૬ ॥
તેણેંકરિતાં બરાબરી । હોત જાતે ॥ ૧૬ ॥
જંવરી ચંદન ઝિજેના । તંવ તો સુગંધ કળેના ।
ચંદન આણિ વૃક્ષ નાના । સગટ હોતી ॥ ૧૭ ॥
ચંદન આણિ વૃક્ષ નાના । સગટ હોતી ॥ ૧૭ ॥
જંવ ઉત્તમ ગુણ ન કળે । તોં યા જનાસ કાયે કળે ।
ઉત્તમ ગુણ દેખતાં નિવળે । જગદાંતર ॥ ૧૮ ॥
ઉત્તમ ગુણ દેખતાં નિવળે । જગદાંતર ॥ ૧૮ ॥
જગદાંતર નિવળત ગેલેં । જગદાંતરી સખ્ય જાલેં ।
મગ જાણાવેં વોળલે । વિશ્વજન ॥ ૧૯ ॥
મગ જાણાવેં વોળલે । વિશ્વજન ॥ ૧૯ ॥
જનીંજનાર્દન વોળલા । તરી કાયે ઉણેં તયાલા ।
રાજી રાખાવેં સકળાંલા । કઠીણ આહે ॥ ૨૦ ॥
રાજી રાખાવેં સકળાંલા । કઠીણ આહે ॥ ૨૦ ॥
પેરિલેં તેં ઉગવતેં । ઉસિણેં દ્યાવેં ઘ્યાવેં લાગતેં ।
વર્મ કાઢિતાં ભંગતેં । પરાંતર ॥ ૨૧ ॥
વર્મ કાઢિતાં ભંગતેં । પરાંતર ॥ ૨૧ ॥
લોકીકીં બરેપણ કેલેં । તેણેં સૌખ્ય વાઢલેં ।
ઉત્તરાસારિખેં આલેં । પ્રત્યોત્તર ॥ ૨૨ ॥
ઉત્તરાસારિખેં આલેં । પ્રત્યોત્તર ॥ ૨૨ ॥
હેં આવઘેં આપણાંપાસીં । યેથેં બોલ નાહીં જનાસી ।
સિકવાવેં આપલ્યા મનાસી । ક્ષણક્ષણા ॥ ૨૩ ॥
સિકવાવેં આપલ્યા મનાસી । ક્ષણક્ષણા ॥ ૨૩ ॥
ખળ દુર્જન ભેટલા । ક્ષમેચા ધીર બુડાલા ।
તરી મોનેંચિ સ્થળત્યાગ કેલા । પાહિજે સાધકેં ॥ ૨૪ ॥
તરી મોનેંચિ સ્થળત્યાગ કેલા । પાહિજે સાધકેં ॥ ૨૪ ॥
લોક નાના પરીક્ષા જાણતી । અંતરપરીક્ષા નેણતી ।
તેણેં પ્રાણી કરંટે હોતી । સંદેહ નાહીં ॥ ૨૫ ॥
તેણેં પ્રાણી કરંટે હોતી । સંદેહ નાહીં ॥ ૨૫ ॥
આપણાસ આહે મરણ । મ્હણૌન રાખાવેં બરેંપણ ।
કઠિણ આહે લક્ષણ । વિવેકાચેં ॥ ૨૬ ॥
કઠિણ આહે લક્ષણ । વિવેકાચેં ॥ ૨૬ ॥
થોર લાહાન સમાન । આપલે પારિખે સકળ જન ।
ચઢતેં વાઢતેં સનેધાન । કરિતાં બરેં ॥ ૨૭ ॥
ચઢતેં વાઢતેં સનેધાન । કરિતાં બરેં ॥ ૨૭ ॥
બરેં કરિતાં બરેં હોતેં । હેં તોં પ્રત્યયાસ યેતેં ।
આતાં પુઢેં સાંગાવેં તેં । કોણાસ કાયે ॥ ૨૮ ॥
આતાં પુઢેં સાંગાવેં તેં । કોણાસ કાયે ॥ ૨૮ ॥
હરિકથાનિરૂપણ । બરેપણેં રાજકારણ ।
પ્રસંગ પાહિલ્યાવિણ । સકળ ખોટેં ॥ ૨૯ ॥
પ્રસંગ પાહિલ્યાવિણ । સકળ ખોટેં ॥ ૨૯ ॥
વિદ્યા ઉદંડચિ સિકલા । પ્રસંગમાન ચુકતચિ ગેલા ।
તરી મગ તયે વિદ્યેલા । કોણ પુસે ॥ ૩૦ ॥
તરી મગ તયે વિદ્યેલા । કોણ પુસે ॥ ૩૦ ॥
ઇતિ શ્રીદાસબોધે ગુરુશિષ્યસંવાદે પ્રત્યયનિરૂપણનામ સમાસ દુસરા ॥
સમાસ તિસરા : ભક્તનિરૂપણ ॥ શ્રીરામ ॥
પૃથ્વીમધેં બહુત લોક । તેંહિ પાહાવા વિવેક ।
ઇહલોક આણિ પરલોક । બરા પાહાવા॥ ૧ ॥
ઇહલોક આણિ પરલોક । બરા પાહાવા॥ ૧ ॥
ઇહલોક સાધાયાકારણેં । જાણત્યાચી સંગતી ધરણેં ।
પરલોક સાધાયાકારણેં । સદ્ગુરુ પાહિજે ॥ ૨ ॥
પરલોક સાધાયાકારણેં । સદ્ગુરુ પાહિજે ॥ ૨ ॥
સદ્ગુરુસી પાય પુસાવેં । હેંહિ કળેના સ્વભાવેં ।
અનન્યભાવેં યેકભાવેં । દોની ગોષ્ટી પુસાવ્યા ॥ ૩ ॥
અનન્યભાવેં યેકભાવેં । દોની ગોષ્ટી પુસાવ્યા ॥ ૩ ॥
દોની ગોષ્ટી ત્યા કોણ । દેવ કોણ આપણ કોણ ।
યા ગોષ્ટીંચે વિવરણ । કેલેંચિ કરાવેં ॥ ૪ ॥
યા ગોષ્ટીંચે વિવરણ । કેલેંચિ કરાવેં ॥ ૪ ॥
આધીં મુખ્ય દેવ તો કોણ । મગ આપણ ભક્ત તો કોણ ।
પંચીકર્ણ માહાવાક્યવિવરણ । કેલેંચિ કરાવેં ॥ ૫ ॥
પંચીકર્ણ માહાવાક્યવિવરણ । કેલેંચિ કરાવેં ॥ ૫ ॥
સકળ કેલિયાચેં ફળ । શાશ્વત વોળખાવેં નિશ્ચળ ।
આપણ કોણ કા કેવળ । શોધ ઘ્યાવા ॥ ૬ ॥
આપણ કોણ કા કેવળ । શોધ ઘ્યાવા ॥ ૬ ॥
સારાસાર વિચાર ઘેતાં । પદાસ નાહીં શાશ્વતતા ।
આધી કારણ ભગવંતા । વોળખિલેં પાહિજે ॥ ૭ ॥
આધી કારણ ભગવંતા । વોળખિલેં પાહિજે ॥ ૭ ॥
નિશ્ચળ ચંચળ આણિ જડ । અવઘા માયેચા પવાડ ।
યામધેં વસ્તુ જાડ । જાણાર નાહીં ॥ ૮ ॥
યામધેં વસ્તુ જાડ । જાણાર નાહીં ॥ ૮ ॥
તેં પરબ્રહ્મ ધુંડાવેં । વિવેકેં ત્રૈલોક્ય હિંડાવેં ।
માઈક વિચાર ખંડાવેં । પરીક્ષવંતીં ॥ ૯ ॥
માઈક વિચાર ખંડાવેં । પરીક્ષવંતીં ॥ ૯ ॥
ખોટેં સાંડૂન ખરેં ઘ્યાવેં । પરીક્ષવંતીં પરીક્ષાવેં ।
માયેચેં અવઘેચિ જાણાવેં । રૂપ માઈક ॥ ૧૦ ॥
માયેચેં અવઘેચિ જાણાવેં । રૂપ માઈક ॥ ૧૦ ॥
પંચભૂતિક હે માયા । માઈક જાયે વિલયા ।
પિંડબ્રહ્માંડ અષ્ટકાયા । નસિવંત ॥ ૧૧ ॥
પિંડબ્રહ્માંડ અષ્ટકાયા । નસિવંત ॥ ૧૧ ॥
દિસેલ તિતુકેં નાસેલ । ઉપજેલ તિતુકેં મરેલ ।
રચેલ તિતુકેં ખચેલ । રૂપ માયેચેં ॥ ૧૨ ॥
રચેલ તિતુકેં ખચેલ । રૂપ માયેચેં ॥ ૧૨ ॥
વાઢેલ તિતુકેં મોડેલ । યેઈલ તિતુલેં જાઈલ ।
ભૂતાંસ ભૂત ખાઈલ । કલ્પાંતકાળીં ॥ ૧૩ ॥
ભૂતાંસ ભૂત ખાઈલ । કલ્પાંતકાળીં ॥ ૧૩ ॥
દેહધારક તિતુકે નાસતી । હે તોં રોકડી પ્રચિતી ।
મનુષ્યેંવિણ ઉત્પત્તિ । રેત કૈંચેં ॥ ૧૪ ॥
મનુષ્યેંવિણ ઉત્પત્તિ । રેત કૈંચેં ॥ ૧૪ ॥
અન્ન નસ્તાં રેત કૈંચેં । વોષધી નસ્તાં અન્ન કૈંચેં ।
વોષધીસ જિણેં કૈંચેં । પૃથ્વી નસ્તાં ॥ ૧૫ ॥
વોષધીસ જિણેં કૈંચેં । પૃથ્વી નસ્તાં ॥ ૧૫ ॥
આપ નસ્તાં પૃથ્વી નાહીં । તેજ નસ્તાં આપ નાહીં ।
વાયો નસ્તાં તેજ નાહીં । ઐસેં જાણાવેં ॥ ૧૬ ॥
વાયો નસ્તાં તેજ નાહીં । ઐસેં જાણાવેં ॥ ૧૬ ॥
અંતરાત્મા નસ્તાં વાયો કૈંચા । વિકાર નસ્તાં અંતરાત્મા કૈંચા ।
નિર્વિકારીં વિકાર કૈંચા । બરેં પાહા ॥ ૧૭ ॥
નિર્વિકારીં વિકાર કૈંચા । બરેં પાહા ॥ ૧૭ ॥
પૃથ્વી નાહીં આપ નાહીં । તેજ નાહીં વાયો નાહીં ।
અંતરાત્મા વિકાર નાહીં । નિર્વિકારીં ॥ ૧૮ ॥
અંતરાત્મા વિકાર નાહીં । નિર્વિકારીં ॥ ૧૮ ॥
નિર્વિકાર જેં નિર્ગુણ । તેચિ શાશ્વતાચી ખૂણ ।
અષ્ટધા પ્રકૃતિ સંપૂર્ણ । નાસિવંત ॥ ૧૯ ॥
અષ્ટધા પ્રકૃતિ સંપૂર્ણ । નાસિવંત ॥ ૧૯ ॥
નાસિવંત સમજોન પાહિલેં । તોં તેં અસ્તાંચિ નસ્તેં જાલેં ।
સારાસારેં કળોં આલેં । સમાધાન ॥ ૨૦ ॥
સારાસારેં કળોં આલેં । સમાધાન ॥ ૨૦ ॥
વિવેકેં પાહિલા વિચાર । મનાસ આલેં સારાસાર ।
યેણેંકરિતાં વિચાર । સદૃઢ જાલા ॥ ૨૧ ॥
યેણેંકરિતાં વિચાર । સદૃઢ જાલા ॥ ૨૧ ॥
શાશ્વત દેવ તો નિર્ગુણ । ઐસીં અંતરીં બાણલી ખૂણ ।
દેવ કળલા મી કોણ । કળલેં પાહિજે ॥ ૨૨ ॥
દેવ કળલા મી કોણ । કળલેં પાહિજે ॥ ૨૨ ॥
મી કોણ પાહિજે કળલેં । દેહતત્વ તિતુકેં શોધિલેં ।
મનોવૃત્તીચા ઠાઈં આલેં । મીતૂંપણ ॥ ૨૩ ॥
મનોવૃત્તીચા ઠાઈં આલેં । મીતૂંપણ ॥ ૨૩ ॥
સકળ દેહાચા શોધ ઘેતાં । મીપણ દિસેના પાહાતાં ।
મીતૂંપણ હેં તત્વતા । તત્વીં માવળલેં ॥ ૨૪ ॥
મીતૂંપણ હેં તત્વતા । તત્વીં માવળલેં ॥ ૨૪ ॥
દૃશ્ય પદાર્થચિ વોસરે । તત્વેં તત્વ તેવ્હાં સરે ।
મીતૂંપણ હેં કૈંચેં ઉરે । તત્વતા વસ્તુ ॥ ૨૫ ॥
મીતૂંપણ હેં કૈંચેં ઉરે । તત્વતા વસ્તુ ॥ ૨૫ ॥
પંચીકર્ણ તત્વવિવર્ણ । માહાવાક્યેં વસ્તુ આપણ ।
નિસંગપણેં નિવેદન । કેલે પાહિજે ॥ ૨૬ ॥
નિસંગપણેં નિવેદન । કેલે પાહિજે ॥ ૨૬ ॥
દેવાભક્તાંચે મૂળ । શોધૂન પાહાતાં સકળ ।
ઉપાધિવેગલા કેવળ । નિરોપાધી આત્મા ॥ ૨૭ ॥
ઉપાધિવેગલા કેવળ । નિરોપાધી આત્મા ॥ ૨૭ ॥
મીપણ તેં બુડાલેં । વિવેકેં વેગળેપણ ગેલેં ।
નિવૃત્તિપદાસ પ્રાપ્ત જાલેં । ઉન્મનીપદ ॥ ૨૮ ॥
નિવૃત્તિપદાસ પ્રાપ્ત જાલેં । ઉન્મનીપદ ॥ ૨૮ ॥
વિજ્ઞાનીં રાહિલેં જ્ઞાન । ધ્યેયે રાહિલેં ધ્યાન ।
સકળ કાંહીં કાર્યાકારણ । પાહોન સાંડિલેં ॥ ૨૯ ॥
સકળ કાંહીં કાર્યાકારણ । પાહોન સાંડિલેં ॥ ૨૯ ॥
જન્મમરણાચેં ચુકલેં । પાપ અવઘેંચિ બુડાલેં ।
યેમયાતનેચેં જાલેં । નિસંતાન ॥ ૩૦ ॥
યેમયાતનેચેં જાલેં । નિસંતાન ॥ ૩૦ ॥
નિર્બંદ અવઘાચિ તુટલા । વિચારેં મોક્ષ પ્રાપ્ત જાલા ।
જન્મ સાર્થકચિ વાટલા । સકળ કાંહીં ॥ ૩૧ ॥
જન્મ સાર્થકચિ વાટલા । સકળ કાંહીં ॥ ૩૧ ॥
નાના કિંત નિવારલે । ધોકે અવઘેચિ તુટલે ।
જ્ઞાનવિવેકેં પાવન જાલેં । બહુત લોક ॥ ૩૨ ॥
જ્ઞાનવિવેકેં પાવન જાલેં । બહુત લોક ॥ ૩૨ ॥
પતિતપાવનાચે દાસ । તેહિ પાવન કરિતી જગાસ ।
ઐસી હે પ્રચિત મનાસ । બહુતાંચ્યા આલી ॥ ૩૩ ॥
ઐસી હે પ્રચિત મનાસ । બહુતાંચ્યા આલી ॥ ૩૩ ॥
ઇતિ શ્રીદાસબોધે ગુરુશિષ્યસંવાદે ભક્તનિરૂપણનામ સમાસ તિસરા ॥
સમાસ ચૌથા : વિવેકવૈરાગ્યનિરૂપણ ॥ શ્રીરામ ॥
મહદ્ભાગ્ય હાતાસી આલેં । પરી ભોગૂં નાહીં જાણિતલેં ।
તૈસેં વૈરાગ્ય ઉત્પન્ન જાલેં । પરી વિવેક નાહીં ॥ ૧ ॥
તૈસેં વૈરાગ્ય ઉત્પન્ન જાલેં । પરી વિવેક નાહીં ॥ ૧ ॥
આદળતેં આફળતેં । કષ્ટી હોતેં દુઃખી હોતેં ।
ઐકતેં દેખતે યેતેં । વૈરાગ્ય તેણેં ॥ ૨ ॥
ઐકતેં દેખતે યેતેં । વૈરાગ્ય તેણેં ॥ ૨ ॥
નાના પ્રપંચાચ્યા વોઢી ॥ નાના સંકટેં સાંકડીં ।
સંસાર સાંડુની દેશધડી । હોયે તેણેં ॥ ૩ ॥
સંસાર સાંડુની દેશધડી । હોયે તેણેં ॥ ૩ ॥
તો ચિંતેપાસૂન સુટલા । પરાધેનતેપાસુનિ પળાલા ।
દુઃખત્યાગેં મોકળા જાલા । રોગી જૈસા ॥ ૪ ॥
દુઃખત્યાગેં મોકળા જાલા । રોગી જૈસા ॥ ૪ ॥
પરી તો હોઊં નયે મોકાટ । નષ્ટ ભ્રષ્ટ આણિ ચાટ ।
સીમાચ નાહીં સૈરાટ । ગુરૂં જૈંસેં ॥ ૫ ॥
સીમાચ નાહીં સૈરાટ । ગુરૂં જૈંસેં ॥ ૫ ॥
વિવેકેંવિણ વૈરાગ્યે કેલેં । તરી અવિવેકેં અનર્થીં ઘાતલેં ।
અવઘેં વેર્થચિ ગેલેં । દોહિંકડે ॥ ૬ ॥
અવઘેં વેર્થચિ ગેલેં । દોહિંકડે ॥ ૬ ॥
ના પ્રપંચ ના પરમાર્થ । અવઘેં જિણેંચિ જાલેં વેર્થ ।
અવિવેકેં અનર્થ । ઐસા કેલા ॥ ૭ ॥
અવિવેકેં અનર્થ । ઐસા કેલા ॥ ૭ ॥
કા।મ્ વેર્થચિ જ્ઞાન બડબડિલા । પરી વૈરાગ્યયોગ નાહીં ઘડલા ।
જૈસા કારાગૃહીં અડકલા । પુરુષાર્થ સાંગે ॥ ૮ ॥
જૈસા કારાગૃહીં અડકલા । પુરુષાર્થ સાંગે ॥ ૮ ॥
વૈરાગ્યેંવિણ જ્ઞાન । તો વેર્થચિ સાભિમાન ।
લોભદંભેં ઘોળસૂન । કાસાવિસ કેલા ॥ ૯ ॥
લોભદંભેં ઘોળસૂન । કાસાવિસ કેલા ॥ ૯ ॥
સ્વાન બાંધલેં તરી ભુંકે । તૈસા સ્વાર્થમુળેં થિંકેં
પરાધીક દેખોં ન સકે । સાભિમાનેં ॥ ૧૦ ॥
પરાધીક દેખોં ન સકે । સાભિમાનેં ॥ ૧૦ ॥
હેં યેકેંવિણ યેક । તેણેં ઉગાચ વાઢે શોક ।
આતાં વૈરાગ્ય આણિ વિવેક । યોગ ઐકા ॥ ૧૧ ॥
આતાં વૈરાગ્ય આણિ વિવેક । યોગ ઐકા ॥ ૧૧ ॥
વિવેકેં અંતરીં સુટલા । વૈરાગ્યેં પ્રપંચ તુટલા ।
અંતર્બાહ્ય મોકળા જાલા । નિઃસંગ યોગી ॥ ૧૨ ॥
અંતર્બાહ્ય મોકળા જાલા । નિઃસંગ યોગી ॥ ૧૨ ॥
જૈસેં મુખેં જ્ઞાન બોલે । તૈસીચ સવેં ક્રિયા ચાલે ।
દીક્ષા દેખોની ચક્કિત જાલે । સુચિસ્મંત ॥ ૧૩ ॥
દીક્ષા દેખોની ચક્કિત જાલે । સુચિસ્મંત ॥ ૧૩ ॥
આસ્થા નાહીં ત્રિલોક્યાચી । સ્થિતી બાણલી વૈરાગ્યાચી ।
યેત્નવિવેકધારણેચી । સીમા નાહીં ॥ ૧૪ ॥
યેત્નવિવેકધારણેચી । સીમા નાહીં ॥ ૧૪ ॥
સંગીત રસાળ હરિકીર્તન । તાલબદ્ધ તાનમાન ।
પ્રેમળ આવડીચેં ભજન । અંતરાપાસુની ॥ ૧૫ ॥
પ્રેમળ આવડીચેં ભજન । અંતરાપાસુની ॥ ૧૫ ॥
તત્કાળચિ સન્માર્ગ લાગે । ઐસા અંતરીં વિવેક જાગે ।
વગત્રૃત્વ કરિતાં ન ભંગે । સાહિત્ય પ્રત્યયાચેં ॥ ૧૬ ॥
વગત્રૃત્વ કરિતાં ન ભંગે । સાહિત્ય પ્રત્યયાચેં ॥ ૧૬ ॥
સન્માર્ગેં જગાસ મિળાલા । મ્હણિજે જગદીશ વોળલા ।
પ્રસંગ પાહિજે કળલા । કોણીયેક ॥ ૧૭ ॥
પ્રસંગ પાહિજે કળલા । કોણીયેક ॥ ૧૭ ॥
પ્રખર વૈરાગ્ય ઉદાસીન । પ્રત્યયાચેં બ્રહ્મજ્ઞાન ।
સ્નાનસંધ્યા ભગવદ્ભજન । પુણ્યમાર્ગ ॥ ૧૮ ॥
સ્નાનસંધ્યા ભગવદ્ભજન । પુણ્યમાર્ગ ॥ ૧૮ ॥
વિવેકવૈરાગ્ય તેં ઐસેં । નુસ્તેં વૈરાગ્ય હેંકાડપિસેં ।
શબ્દજ્ઞાન યેળિલસેં । આપણચિ વાટે ॥ ૧૯ ॥
શબ્દજ્ઞાન યેળિલસેં । આપણચિ વાટે ॥ ૧૯ ॥
મ્હણૌન વિવેક આણિ વૈરાગ્ય । તેંચિ જાણિજે મહદ્ભાગ્ય ।
રામદાસ મ્હણે યોગ્ય । સાધુ જાણતી ॥ ૨૦ ॥
રામદાસ મ્હણે યોગ્ય । સાધુ જાણતી ॥ ૨૦ ॥
ઇતિ શ્રીદાસબોધે ગુરુશિષ્યસંવાદે વિવેકવૈરાગ્યનિરૂપણનામ સમાસ ચૌથા
॥
॥
સમાસ પાંચવા : આત્મનિવેદન ॥ શ્રીરામ ॥
રેખેચેં ગુંડાળેં કેલેં । માત્રુકાક્ષરીં શબ્દ જાલે ।
શબ્દ મેળઊન ચાલે । શ્લોક ગદ્ય પ્રબંદ ॥ ૧ ॥
શબ્દ મેળઊન ચાલે । શ્લોક ગદ્ય પ્રબંદ ॥ ૧ ॥
વેદશાસ્ત્રેં પુરાણેં । નાના કાવ્યેં નિરૂપણેં ।
ગ્રંથભેદ અનુવાદણેં । કિતી મ્હણોનિ ॥ ૨ ॥
ગ્રંથભેદ અનુવાદણેં । કિતી મ્હણોનિ ॥ ૨ ॥
નાના ઋષી નાના મતેં । પાહોં જાતાં અસંખ્યાતેં ।
ભાષા લિપી જેથ તેથેં । કાયે ઉણેં ॥ ૩ ॥
ભાષા લિપી જેથ તેથેં । કાયે ઉણેં ॥ ૩ ॥
વર્ગ ઋચા શ્રુતિ સ્મૃતિ । અધે સ્વર્ગ સ્તબક જાતી ।
પ્રસંગ માનેં સમાસ પોથી । બહુધા નામેં ॥ ૪ ॥
પ્રસંગ માનેં સમાસ પોથી । બહુધા નામેં ॥ ૪ ॥
નાના પદેં નાના શ્લોક । નાના બીર નાના કડક ।
નાના સાખ્યા દોહડે અનેક । નામાભિધાનેં ॥ ૫ ॥
નાના સાખ્યા દોહડે અનેક । નામાભિધાનેં ॥ ૫ ॥
ડફગાણેં માચિગાણેં । દંડિગાણેં કથાગાણેં ।
નાના માનેં નાના જસનેં । નાના ખેળ ॥ ૬ ॥
નાના માનેં નાના જસનેં । નાના ખેળ ॥ ૬ ॥
ધ્વનિ ઘોષ નાદ રેખા । ચહું વાચામધ્યેં દેખા ।
વાચારૂપેંહિ ઐકા । નાના ભેદ ॥ ૭ ॥
વાચારૂપેંહિ ઐકા । નાના ભેદ ॥ ૭ ॥
ઉન્મેષ પરા ધ્વનિ પશ્યંતિ । નાદ મધ્યમા શબ્દ ચૌથી ।
વૈખરીપાસૂન ઉમટતી । નાના શબ્દરત્નેં ॥ ૮ ॥
વૈખરીપાસૂન ઉમટતી । નાના શબ્દરત્નેં ॥ ૮ ॥
અકાર ઉકાર મકાર । અર્ધમાત્રાચેં અંતર ।
ઔટમાત્રા તદનંતર । બાવન માત્રુકા ॥ ૯ ॥
ઔટમાત્રા તદનંતર । બાવન માત્રુકા ॥ ૯ ॥
નાના ભેદ રાગજ્ઞાન । નૃત્યભેદ તાનમાન ।
અર્થભેદ તત્વજ્ઞાન । વિવંચના ॥ ૧૦ ॥
અર્થભેદ તત્વજ્ઞાન । વિવંચના ॥ ૧૦ ॥
તત્વાંમધ્યેં મુખ્ય તત્વ । તેં જાણાવેં શુદ્ધસત્વ ।
અર્ધમાત્રા મહત્તત્વ । મૂળમાયા ॥ ૧૧ ॥
અર્ધમાત્રા મહત્તત્વ । મૂળમાયા ॥ ૧૧ ॥
નાના તત્વેં લાહાનથોરે । મિળોન અષ્ટહિ શરીરેં ।
અષ્ટધા પ્રકૃતીચેં વારેં । નિઘોન જાતેં ॥ ૧૨ ॥
અષ્ટધા પ્રકૃતીચેં વારેં । નિઘોન જાતેં ॥ ૧૨ ॥
વારેં નસ્તાં જેં ગગન । તૈસેં પરબ્રહ્મ સઘન ।
અષ્ટ દેહાચેં નિર્શન । કરૂન પાહાવેં ॥ ૧૩ ॥
અષ્ટ દેહાચેં નિર્શન । કરૂન પાહાવેં ॥ ૧૩ ॥
બ્રહ્માંડપિંડૌભાર । પિંડબ્રહ્માંડસંવ્હાર ।
દોહિવેગળેં સારાસાર । વિમળબ્રહ્મ ॥ ૧૪ ॥
દોહિવેગળેં સારાસાર । વિમળબ્રહ્મ ॥ ૧૪ ॥
પદાર્થ જડ આત્મા ચંચળ । વિમળબ્રહ્મ તેં નિશ્ચળ ।
વિવરોન વિરે તત્કાળ । તદ્રૂપ હોયે ॥ ૧૫ ॥
વિવરોન વિરે તત્કાળ । તદ્રૂપ હોયે ॥ ૧૫ ॥
પદાર્થ મનેં કાયા વાચા । મી હા અવઘાચિ દેવાચા ।
જડ આત્મનિવેદનાચા । વિચાર ઐસા ॥ ૧૬ ॥
જડ આત્મનિવેદનાચા । વિચાર ઐસા ॥ ૧૬ ॥
ચંચળકર્તા તો જગદીશ । પ્રાણીમાત્ર તો ત્યાચા અંશ ।
ત્યાચા તોચિ આપણાસ । ઠાવ નાહીં ॥ ૧૭ ॥
ત્યાચા તોચિ આપણાસ । ઠાવ નાહીં ॥ ૧૭ ॥
ચંચળ આત્મનિવેદન । યાચેં સાંગિતલેં લક્ષણ ।
કર્તા દેવ તો આપણ । કોઠેંચિ નાહીં ॥ ૮ ॥
કર્તા દેવ તો આપણ । કોઠેંચિ નાહીં ॥ ૮ ॥
ચંચળ ચળે સ્વપ્નાકાર । નિશ્ચળ દેવ તો નિરાકાર ।
આત્મનિવેદનાચા પ્રકાર । જાણિજે ઐસા ॥ ૧૯ ॥
આત્મનિવેદનાચા પ્રકાર । જાણિજે ઐસા ॥ ૧૯ ॥
ઠાવચિ નાઈં ચંચળાચા । તેથેં આધીં આપણ કૈંચા ।
નિશ્ચળ આત્મનિવેદનાચા । વિવેક ઐસા ॥ ૨૦ ॥
નિશ્ચળ આત્મનિવેદનાચા । વિવેક ઐસા ॥ ૨૦ ॥
તિહિં પ્રકારેં આપણ । નાહીં નાહીં દુજેપણ ।
આપણ નસ્તાં મીપણ । નાહીંચ કોઠેં ॥ ૨૧ ॥
આપણ નસ્તાં મીપણ । નાહીંચ કોઠેં ॥ ૨૧ ॥
પાહાતાં પાહાતાં અનુમાનલેં । કળતાં કળતાં કળોં આલેં ।
પાહાતાં અવઘેંચિ નિવાંત જાલેં । બોલણેં આતાં ॥ ૨૨ ॥
પાહાતાં અવઘેંચિ નિવાંત જાલેં । બોલણેં આતાં ॥ ૨૨ ॥
ઇતિ શ્રીદાસબોધે ગુરુશિષ્યસંવાદે આત્મનિવેદનનામ સમાસ પાંચવા ॥
સમાસ સહાવા : સૃષ્ટિક્રમનિરૂપણ ॥ શ્રીરામ ॥
બ્રહ્મ નિર્મળ નિશ્ચળ । શાશ્વત સાર અમળ વિમળ ।
અવકાશ ઘન પોકળ । ગગનાઐસેં ॥ ૧ ॥
અવકાશ ઘન પોકળ । ગગનાઐસેં ॥ ૧ ॥
તયાસ કરણેં ના ધરણેં । તયાસ જન્મ ના મરણેં ।
તેથેં જાણણેં ના નેણણેં । સુન્યાતીત ॥ ૨ ॥
તેથેં જાણણેં ના નેણણેં । સુન્યાતીત ॥ ૨ ॥
તેં રચેના ના ખચેના । તેં હોયેના ના જાયેના ।
માયાતીત નિરંજના પારચિ નાહીં ॥ ૩ ॥
માયાતીત નિરંજના પારચિ નાહીં ॥ ૩ ॥
પુઢેં સંકલ્પ ઉઠિલા । ષડગુણેશ્વર બોલિજે ત્યાલા ।
અર્ધરારીનટેશ્વરાલા । બોલિજેતેં ॥ ૪ ॥
અર્ધરારીનટેશ્વરાલા । બોલિજેતેં ॥ ૪ ॥
સર્વેશ્વર સર્વજ્ઞ । સાક્ષી દ્રષ્ટા જ્ઞાનઘન ।
પરેશ પરમાત્મા જગજીવન । મૂળપુરુષ ॥ ૫ ॥
પરેશ પરમાત્મા જગજીવન । મૂળપુરુષ ॥ ૫ ॥
તે મૂળમાયા બહુગુણી । અધોમુખેં ગુણક્ષોભિણી ।
ગુણત્રયે તિજપાસૂનિ । નિર્માણ જાલે ॥ ૬ ॥
ગુણત્રયે તિજપાસૂનિ । નિર્માણ જાલે ॥ ૬ ॥
પુઢેં વિષ્ણુ જાલા નિર્માણ । જાણતીકળા સત્વગુણ ।
જો કરિતાહે પાળણ । ત્રૈલોક્યાચેં ॥ ૭ ॥
જો કરિતાહે પાળણ । ત્રૈલોક્યાચેં ॥ ૭ ॥
પુઢેં જાણીવનેણીવમિશ્રિત । બ્રહ્મા જાણાવા નેમસ્ત ।
ત્યાચ્યા ગુણેં ઉત્પત્તિ હોત । ભુવનત્રૈં ॥ ૮ ॥
ત્યાચ્યા ગુણેં ઉત્પત્તિ હોત । ભુવનત્રૈં ॥ ૮ ॥
પુઢેં રુદ્ર તમોગુણ । સકળ સંવ્હારાચેં કારણ ।
સકળ કાંહીં કર્તેપણ । તેથેંચિ આલેં ॥ ૯ ॥
સકળ કાંહીં કર્તેપણ । તેથેંચિ આલેં ॥ ૯ ॥
તેથૂન પુઢેં પંચભૂતેં । પાવલીં પષ્ટ દશેતેં ।
અષ્ટધા પ્રકૃતીચેં સ્વરૂપ તેં । મુળીંચ આહે ॥ ૧૦ ॥
અષ્ટધા પ્રકૃતીચેં સ્વરૂપ તેં । મુળીંચ આહે ॥ ૧૦ ॥
નિશ્ચળીં જાલેં ચળણ । તેંચિ વાયોચેં લક્ષણ ।
પંચભૂતેં આણિ ત્રિગુણ । સૂક્ષ્મ અષ્ટધા ॥ ૧૧ ॥
પંચભૂતેં આણિ ત્રિગુણ । સૂક્ષ્મ અષ્ટધા ॥ ૧૧ ॥
આકાશ મ્હણિજે અંતરાત્મા । પ્રત્યયેં પાહવા મહિમા ।
ત્યા આકાશાપાસૂન જન્મા । વાયો આલા ॥ ૧૨ ॥
ત્યા આકાશાપાસૂન જન્મા । વાયો આલા ॥ ૧૨ ॥
તયા વાયોચ્યા દોની ઝુળુકા । ઉષ્ણ સીતળ ઐકા ।
સીતળાપાસૂન તારા મયંકા । જન્મ જાલા ॥ ૧૩ ॥
સીતળાપાસૂન તારા મયંકા । જન્મ જાલા ॥ ૧૩ ॥
ઉષ્ણાપાસૂન રવિ વન્હી । વિદ્યુલ્યતા આદિકરૂનિ ।
સીતળ ઉષ્ણ મિળોનિ । તેજ જાણાવેં ॥ ૧૪ ॥
સીતળ ઉષ્ણ મિળોનિ । તેજ જાણાવેં ॥ ૧૪ ॥
તયા તેજાપાસૂન જાલેં આપ । આપ આળોન પૃથ્વીચેં રૂપ ।
પુઢેં ઔષધી અમૂપ । નિર્માણ જાલ્યાં ॥ ૧૫ ॥
પુઢેં ઔષધી અમૂપ । નિર્માણ જાલ્યાં ॥ ૧૫ ॥
ઔષધીપાસૂન નાના રસ । નાના બીજ અન્નરસ ।
ચૌર્યાસિ લક્ષ યોનીચ વાસ । ભૂમંડળીં ॥ ૧૬ ॥
ચૌર્યાસિ લક્ષ યોનીચ વાસ । ભૂમંડળીં ॥ ૧૬ ॥
ઐસી જાલી સૃષ્ટીરચના । વિચાર આણિલા પાહિજે મના ।
પ્રત્યયેંવિણ અનુમાના । પાત્ર હોઈજે ॥ ૧૭ ॥
પ્રત્યયેંવિણ અનુમાના । પાત્ર હોઈજે ॥ ૧૭ ॥
ઐસા જાલા આકાર । યેણેંચિ ન્યાયેં સંવ્હાર ।
સારાસારવિચાર । યાસ બોલિજે ॥ ૧૮ ॥
સારાસારવિચાર । યાસ બોલિજે ॥ ૧૮ ॥
જેં જેં જેથૂન નિર્માણ જાલેં । તેં તેં તેથેંચિ નિમાલેં ।
યેણેંચિ ન્યાયેં સંવ્હારલેં । માહાપ્રળઈં ॥ ૧૯ ॥
યેણેંચિ ન્યાયેં સંવ્હારલેં । માહાપ્રળઈં ॥ ૧૯ ॥
આદ્ય મધ્ય અવસાન । જેં શાશ્વત નિરંજન ।
તેથેં લાવાવેં અનુસંધાન । જાણતે પુરુષીં ॥ ૨૦ ॥
તેથેં લાવાવેં અનુસંધાન । જાણતે પુરુષીં ॥ ૨૦ ॥
હોત જાતે નાના રચના । પરી તે કાંહીંચ તગેના ।
સારાસાર વિચારણા । યાકારણેં ॥ ૨૧ ॥
સારાસાર વિચારણા । યાકારણેં ॥ ૨૧ ॥
દ્રષ્ટા સાક્ષી અંતરાત્મા । સર્વત્ર બોલતી મહિમા ।
પરી હે સર્વસાક્ષિણી અવસ્તા માં । પ્રત્યયેં પાહવી ॥ ૨૨ ॥
પરી હે સર્વસાક્ષિણી અવસ્તા માં । પ્રત્યયેં પાહવી ॥ ૨૨ ॥
મુળાપાસૂન સેવટવરી । અવઘી માયેચી ભરોવરી ।
નાના વિદ્યા કળાકુંસરી । તયેમધેં ॥ ૨૩ ॥
નાના વિદ્યા કળાકુંસરી । તયેમધેં ॥ ૨૩ ॥
જો ઉપાધીચા સેવટ પાવેલ । ત્યાસ ભ્રમ ઐસેં વાટેલ ।
જો ઉપાધીમધ્યેં આડકેલ । ત્યાસ કાઢિતા કવણ ॥ ૨૪ ॥
જો ઉપાધીમધ્યેં આડકેલ । ત્યાસ કાઢિતા કવણ ॥ ૨૪ ॥
વિવેક પ્રત્યયાચીં કામેં । કૈસીં ઘડતીલ અનુમાનભ્રમેં ।
સારાસારવિચારાચેન સંભ્રમેં । પાવિજે બ્રહ્મ ॥ ૨૫ ॥
સારાસારવિચારાચેન સંભ્રમેં । પાવિજે બ્રહ્મ ॥ ૨૫ ॥
બ્રહ્માંડીંચે માહાકારણ । તે મુળમાયા જાણ ।
અપૂર્ણાસ મ્હણતી બ્રહ્મ પૂર્ણ । વિવેકહીન ॥ ૨૬ ॥
અપૂર્ણાસ મ્હણતી બ્રહ્મ પૂર્ણ । વિવેકહીન ॥ ૨૬ ॥
સૃષ્ટીમધેં બહુજન । યેક ભોગિતી નૃપાસન ।
યેક વિષ્ઠા ટાકિતી જાણ । પ્રત્યેક્ષ આતાં ॥ ૨૭ ॥
યેક વિષ્ઠા ટાકિતી જાણ । પ્રત્યેક્ષ આતાં ॥ ૨૭ ॥
ઐસે ઉદંડ લોક અસતી । આપણાસ થોર મ્હણતી ।
પરી તે વિવેકી જાણતી । સકળ કાંહીં ॥ ૨૮ ॥
પરી તે વિવેકી જાણતી । સકળ કાંહીં ॥ ૨૮ ॥
ઐસા આહે સમાચાર । કારણ પાહિજે વિચાર ।
બહુતાંચ્યા બોલેં હા સંસર । નાસૂં નયે ॥ ૨૯ ॥
બહુતાંચ્યા બોલેં હા સંસર । નાસૂં નયે ॥ ૨૯ ॥
પુસ્તકજ્ઞાનેં નિશ્ચયે ધરણેં । તરી ગુરુ કાસયા કરણેં ।
યાકારણેં વિવરણેં । આપુલ્યા પ્રત્યયેં ॥ ૩૦ ॥
યાકારણેં વિવરણેં । આપુલ્યા પ્રત્યયેં ॥ ૩૦ ॥
જો બહુતાંચ્યા બોલેં લાગલા । તો નેમસ્ત જાણાવા બુડાલા ।
યેક સાહેબ નસ્તાં કોણાલા । મુશ્યારા મગાવા ॥ ૩૧ ॥
યેક સાહેબ નસ્તાં કોણાલા । મુશ્યારા મગાવા ॥ ૩૧ ॥
ઇતિ શ્રીદાસબોધે ગુરુશિષ્યસંવાદે સૃષ્ટિક્રમનિરૂપણનામ સમાસ સહાવા ॥
સમાસ સાતવા : વિષયત્યાગ ॥ શ્રીરામ ॥
ન્યાયેં નિષ્ઠુર બોલણેં । બહુતાંસ વાટે કંટાળવાણેં ।
મળમળ કરિતાં જેવણેં । વિહિત નવ્હે ॥ ૧ ॥
મળમળ કરિતાં જેવણેં । વિહિત નવ્હે ॥ ૧ ॥
બહુતીં વિષય નિંદિલે । આણિ તેચિ સેવિત ગેલે ।
વિષયત્યાગેં દેહ ચાલે । હેં તોં ઘડેના ॥ ૨ ॥
વિષયત્યાગેં દેહ ચાલે । હેં તોં ઘડેના ॥ ૨ ॥
બોલણેં યેક ચાલણેં યેક । ત્યાચેં નાંવ હીન વિવેક ।
યેણેં કરિતાં સકળ લોક । હાંસોં લાગતી ॥ ૩ ॥
યેણેં કરિતાં સકળ લોક । હાંસોં લાગતી ॥ ૩ ॥
વિષયત્યાગેંવિણ તોં કાંહીં । પરલોક તો પ્રાપ્ત નાહીં ।
ઐસેં બોલણેં ઠાઈં ઠાઈં । બરેં પાહા ॥ ૪ ॥
ઐસેં બોલણેં ઠાઈં ઠાઈં । બરેં પાહા ॥ ૪ ॥
પ્રપંચી ખાતી જેવિતી । પરમાર્થી કાયે ઉપવાસ કરિતી ।
ઉભયતા સારિખે દિસતી । વિષયાવિષઈં ॥ ૫ ॥
ઉભયતા સારિખે દિસતી । વિષયાવિષઈં ॥ ૫ ॥
દેહ ચાલતાં વિષય ત્યાગી । ઐસા કોણ આહે જગીં ।
યાચા નિર્વાહ મજલાગીં । દેવેં નિરોપાવા ॥ ૬ ॥
યાચા નિર્વાહ મજલાગીં । દેવેં નિરોપાવા ॥ ૬ ॥
વિષય અવઘા ત્યાગાવા । તરીચ પરમાર્થ કરાવા ।
ઐસેં પાહાતાં ગોવા । દિસતો કિં ॥ ૭ ॥
ઐસેં પાહાતાં ગોવા । દિસતો કિં ॥ ૭ ॥
ઐસા શ્રોતા અનુવાદલા । વક્તા ઉત્તર દેતા જાલા ।
સાવધ હોઊન મન ઘાલા । યેતદ્વિષઈં ॥ ૮ ॥
સાવધ હોઊન મન ઘાલા । યેતદ્વિષઈં ॥ ૮ ॥
વૈરગ્યેં કરાવા ત્યાગ । તરીચ પરમાર્થયોગ ।
પ્રપંચત્યાગેં સર્વ સાંગ । પરમાર્થ ઘડે ॥ ૯ ॥
પ્રપંચત્યાગેં સર્વ સાંગ । પરમાર્થ ઘડે ॥ ૯ ॥
માગેં જ્ઞાની હોઊન ગેલે । તેંહિં બહુત કષ્ટ કેલે ।
તરી મગ વિખ્યાત જાલે । ભૂમંડળીં ॥ ૧૦ ॥
તરી મગ વિખ્યાત જાલે । ભૂમંડળીં ॥ ૧૦ ॥
યેર મત્સર કરિતાંચ ગેલીં । અન્ન અન્ન મ્હણતાં મેલીં ।
કિત્યેક ભ્રષ્ટલીં । પોટાસાઠીં ॥ ૧૧ ॥
કિત્યેક ભ્રષ્ટલીં । પોટાસાઠીં ॥ ૧૧ ॥
વૈરાગ્ય મુળીંહૂન નાહીં । જ્ઞાન પ્રત્યયાચેં નાહીં ।
સુચિ આચાર તોહિ નાહીં । ભજન કૈંચેં ॥ ૧૨ ॥
સુચિ આચાર તોહિ નાહીં । ભજન કૈંચેં ॥ ૧૨ ॥
ઐસે પ્રકારીચે જન । આપણાસ મ્હણતી સજ્જન ।
પાહોં જાતાં અનુમાન । અવઘાચ દિસે ॥ ૧૩ ॥
પાહોં જાતાં અનુમાન । અવઘાચ દિસે ॥ ૧૩ ॥
જયાસ નાહીં અનુતાપ । હેંચિ યેક પૂર્વપાપ ।
ક્ષણક્ષ્ણા વિક્ષેપ । પરાધીકપણેં ॥ ૧૪ ॥
ક્ષણક્ષ્ણા વિક્ષેપ । પરાધીકપણેં ॥ ૧૪ ॥
મજ નાહીં તુજ સાજેના । હેં તોં અવઘેં ઠાઉકેં આહે જના ।
ખાત્યાસ નખાતેં દેખોં સકેના । ઐસેં આહે ॥ ૧૫ ॥
ખાત્યાસ નખાતેં દેખોં સકેના । ઐસેં આહે ॥ ૧૫ ॥
ભાગ્યપુરુષ થોર થોર । ત્યાસ નિંદિતી ડીવાળખોર ।
સાવાસ દેખતાં ચોર । ચર્ફડી જૈસા ॥ ૧૬ ॥
સાવાસ દેખતાં ચોર । ચર્ફડી જૈસા ॥ ૧૬ ॥
વૈરાગ્યપરતેં નાહીં ભગ્ય । વૈરાગ્ય નાહીં તેં અભાગ્ય ।
વૈરાગ્ય નસ્તાં યોગ્ય । પરમાર્થ નવ્હે ॥ ૧૭ ॥
વૈરાગ્ય નસ્તાં યોગ્ય । પરમાર્થ નવ્હે ॥ ૧૭ ॥
પ્રત્યયેજ્ઞાની વીતરાગી । વિવેકબળેં સકળ ત્યાગી ।
તો જાણીજે માહાંયોગી । ઈશ્વરી પુરુષ ॥ ૧૮ ॥
તો જાણીજે માહાંયોગી । ઈશ્વરી પુરુષ ॥ ૧૮ ॥
અષ્ટમા સિદ્ધીચી ઉપેક્ષા । કરૂન ઘેતલી યોગદીક્ષા ।
ઘરોઘરીં માગે ભિક્ષા । માહાદેવ ॥ ૧૯ ॥
ઘરોઘરીં માગે ભિક્ષા । માહાદેવ ॥ ૧૯ ॥
ઈશ્વરાચી બરાબરી । કૈસા કરીલ વેષધારી ।
મ્હણોનિયાં સગટ સરી । હોત નાહીં ॥ ૨૦ ॥
મ્હણોનિયાં સગટ સરી । હોત નાહીં ॥ ૨૦ ॥
ઉદાસ આણિ વિવેક । ત્યાસ શોધિતી સકળ લોક ।
જૈસેં લાલચી મૂર્ખ રંક । તેં દૈન્યવાણેં ॥ ૨૧ ॥
જૈસેં લાલચી મૂર્ખ રંક । તેં દૈન્યવાણેં ॥ ૨૧ ॥
જે વિચારાપાસૂન ચેવલે । જે આચારાપાસૂન ભ્રષ્ઠલે ।
વિવેક કરૂં વિસરલે । વિષયલોભીં ॥ ૨૨ ॥
વિવેક કરૂં વિસરલે । વિષયલોભીં ॥ ૨૨ ॥
ભજન તરી આવડેના । પુરશ્ચર્ણ કદાપિ ઘડેના ।
ભલ્યાંસ ત્યાંસ પડેના । યેતન્નિમિત્ય ॥ ૨૩ ॥
ભલ્યાંસ ત્યાંસ પડેના । યેતન્નિમિત્ય ॥ ૨૩ ॥
વૈરાગ્યેં કરૂન ભ્રષ્ટેના । જ્ઞાન ભજન સાંડિના ।
વિત્પન્ન આણિ વાદ ઘેના । ઐસા થોડા ॥ ૨૪ ॥
વિત્પન્ન આણિ વાદ ઘેના । ઐસા થોડા ॥ ૨૪ ॥
કષ્ટ કરિતાં સેત પિકે । ઉંચ વસ્ત તત્કાળ વિકે ।
જાણત્યા લોકાંચ્યા કૌતુકેં । ઉડ્યા પડતી ॥ ૨૫ ॥
જાણત્યા લોકાંચ્યા કૌતુકેં । ઉડ્યા પડતી ॥ ૨૫ ॥
યેર તે અવઘેચિ મંદલે । દુરાશેનેં ખોટે જાલે ।
કાનકોંડેં જ્ઞાન કેલેં । ભ્રષ્ટાકારેં ॥ ૨૬ ॥
કાનકોંડેં જ્ઞાન કેલેં । ભ્રષ્ટાકારેં ॥ ૨૬ ॥
સબળ વિષય ત્યાગણેં । શુદ્ધ કાર્યાકારણ ઘેણેં ।
વિષયત્યાગાચીં લક્ષણેં । વોળખા ઐસીં ॥ ૨૭ ॥
વિષયત્યાગાચીં લક્ષણેં । વોળખા ઐસીં ॥ ૨૭ ॥
સકળ કાંહીં કર્તા દેવ । નાહીં પ્રકૃતીચા ઠાવ ।
વિવેકાચા અભિપ્રાવ । વિવેકી જાણતી ॥ ૨૮ ॥
વિવેકાચા અભિપ્રાવ । વિવેકી જાણતી ॥ ૨૮ ॥
શૂરત્વવિષઈં ખડતર । ત્યાસ માનિતી લાહાનથોર ।
કામગાર આણિ આંગચોર । યેક કૈસા ॥ ૨૯ ॥
કામગાર આણિ આંગચોર । યેક કૈસા ॥ ૨૯ ॥
ત્યાગાત્યાગ તાર્કિક જાણે । બોલાઐસેં ચાલોં જાણે ।
પિંડબ્રહ્માંડ સકળ જાણે । યેથાયોગ્ય ॥ ૩૦ ॥
પિંડબ્રહ્માંડ સકળ જાણે । યેથાયોગ્ય ॥ ૩૦ ॥
ઐસા જો સર્વજાણતા । ઉત્તમલક્ષણી પુરુતા ।
તયાચેનિ સાર્થકતા । સહજચિ હોયે ॥ ૩૧ ॥
તયાચેનિ સાર્થકતા । સહજચિ હોયે ॥ ૩૧ ॥
ઇતિ શ્રીદાસબોધે ગુરુશિષ્યસંવાદે વિષયત્યાગનિરૂપણનામ સમાસ સાતવા ॥
સમાસ આઠવા : કાળરૂપનિરૂપણ ॥ શ્રીરામ ॥
મૂળમાયા જગદેશ્વર । પુઢેં અષ્ટધેચા વિસ્તાર ।
સૃષ્ટિક્રમેં આકાર । આકારલા ॥ ૧ ॥
સૃષ્ટિક્રમેં આકાર । આકારલા ॥ ૧ ॥
હેં અવઘેંચ નસ્તાં નિર્મળ । જૈસેં ગગન અંતરાળ ।
નિરાકારીં કાળવેળ । કાંહીંચ નાહીં ॥ ૨ ॥
નિરાકારીં કાળવેળ । કાંહીંચ નાહીં ॥ ૨ ॥
ઉપાધીચા વિસ્તાર જાલા । તેથેં કાળ દિસોન આલા ।
યેરવીં પાહાતાં કાળાલા । ઠાવચિ નાહી ॥ ૩ ॥
યેરવીં પાહાતાં કાળાલા । ઠાવચિ નાહી ॥ ૩ ॥
યેક ચંચળ યેક નિશ્ચલ । યાવેગળા કોઠેં કાળ ।
ચંચળ આહે તાવત્કાળ । કાળ મ્હણાવેં ॥ ૪ ॥
ચંચળ આહે તાવત્કાળ । કાળ મ્હણાવેં ॥ ૪ ॥
આકાશ મ્હણિજે અવકાશ । અવકાશ બોલિજે વિલંબાસ ।
ત્યા વિલંબરૂપ કાળાસ । જાણોનિ ઘ્યાવેં ॥ ૫ ॥
ત્યા વિલંબરૂપ કાળાસ । જાણોનિ ઘ્યાવેં ॥ ૫ ॥
સૂર્યાકરિતાં વિલંબ કળે । ગણના સકળાંચી આકળે ।
પળાપાસૂન નિવળે । યુગપરિયંત ॥ ૬ ॥
પળાપાસૂન નિવળે । યુગપરિયંત ॥ ૬ ॥
પળ ઘટિકા પ્રહર દિવસ । અહોરાત્ર પક્ષ માસ ।
શડ્માસ વરિ યુગાસ । ઠાવ જાલા ॥ ૭ ॥
શડ્માસ વરિ યુગાસ । ઠાવ જાલા ॥ ૭ ॥
ક્રેત ત્રેત દ્વાપાર કળી । સંખ્યા ચાલિલી ભૂમંડળી ।
દેવાંચીં આયુષ્યેં આગળીં । શાસ્ત્રીં નિરોપિલીં ॥ ૮ ॥
દેવાંચીં આયુષ્યેં આગળીં । શાસ્ત્રીં નિરોપિલીં ॥ ૮ ॥
તે દેવત્રયાચી ખટપટ । સૂક્ષ્મરૂપેં વિલગટ ।
દંડક સાંડિતાં ચટપટ । લોકાંસ હોતે ॥ ૯ ॥
દંડક સાંડિતાં ચટપટ । લોકાંસ હોતે ॥ ૯ ॥
મિશ્રિત ત્રિગુણ નિવડેના । તેણેં આદ્યંત સૃષ્ટિરચના ।
કોણ થોર કોણ સાના । કૈસા મ્હણાવા ॥ ૧૦ ॥
કોણ થોર કોણ સાના । કૈસા મ્હણાવા ॥ ૧૦ ॥
અસો હીં જાણત્યાચીં કામેં । નેણતા ઉગાચ ગુંતે ભ્રમેં ।
પ્રત્યયે જાણજાણોં વર્મેં । ઠાઈં પાડાવીં ॥ ૧૧ ॥
પ્રત્યયે જાણજાણોં વર્મેં । ઠાઈં પાડાવીં ॥ ૧૧ ॥
ઉત્પન્નકાળ સૃષ્ટિકાળ । સ્થિતિકાળ સંવ્હારકાળ ।
આદ્યંત અવઘા કાળ । વિલંબરૂપી ॥ ૧૨ ॥
આદ્યંત અવઘા કાળ । વિલંબરૂપી ॥ ૧૨ ॥
જેં જેં જયે પ્રસંગીં જાલેં । તેથેં કાળાચેં નાંવ પડિલેં ।
બરેં નસેલ અનુમાનલેં । તરી પુઢેં ઐકા ॥ ૧૩ ॥
બરેં નસેલ અનુમાનલેં । તરી પુઢેં ઐકા ॥ ૧૩ ॥
પ્રજન્યકાળ શીતકાળ । ઉષ્ણકાળ સંતોષકાળ ।
સુખદુઃખઆનંદકાળ । પ્રત્યયે યેતો ॥ ૧૪ ॥
સુખદુઃખઆનંદકાળ । પ્રત્યયે યેતો ॥ ૧૪ ॥
પ્રાતઃકાળ માધ્યાનકાળ । સાયંકાળ વસંતકાળ ।
પર્વકાળ કઠિણકાળ । જાણિજે લોકીં ॥ ૧૫ ॥
પર્વકાળ કઠિણકાળ । જાણિજે લોકીં ॥ ૧૫ ॥
જન્મકાળ બાળત્વકાળ । તારુણ્યકાળ વૃધાપ્યકાળ ।
અંતકાળ વિષમકાળ । વેળરૂપેં ॥ ૧૬ ॥
અંતકાળ વિષમકાળ । વેળરૂપેં ॥ ૧૬ ॥
સુકાળ આણિ દુષ્કાળ । પ્રદોષકાળ પુણ્યકાળ ।
સકળ વેળા મિળોન કાળ । તયાસ મ્હણાવેં ॥ ૧૭ ॥
સકળ વેળા મિળોન કાળ । તયાસ મ્હણાવેં ॥ ૧૭ ॥
અસતેં યેક વાટતેં યેક । ત્યાચેં નાંવ હીન વિવેક ।
નાના પ્રવૃત્તીચે લોક । પ્રવૃત્તિ જાણતી ॥ ૧૮ ॥
નાના પ્રવૃત્તીચે લોક । પ્રવૃત્તિ જાણતી ॥ ૧૮ ॥
પ્રવૃત્તિ ચાલે અધોમુખેં । નિવૃત્તિ ધાવે ઊર્ધમુખેં ।
ઊર્ધમુખેં નાના સુખેં । વિવેકી જાણતી ॥ ૧૯ ॥
ઊર્ધમુખેં નાના સુખેં । વિવેકી જાણતી ॥ ૧૯ ॥
બ્રહ્માંડરચના જેથૂન જાલી । તેથેં વિવેકી દૃષ્ટિ ઘાલી ।
વિવરતાં વિવરતાં લાધલી । પૂર્વાપર સ્થિતિ ॥ ૨૦ ॥
વિવરતાં વિવરતાં લાધલી । પૂર્વાપર સ્થિતિ ॥ ૨૦ ॥
પ્રપંચી અસોન પરમાર્થ પાહે । તોહિ યે સ્થિતીતેં લાહે ।
પ્રારબ્ધયોગેં કરૂન રાહે । લોકાંમધેં ॥ ૨૧ ॥
પ્રારબ્ધયોગેં કરૂન રાહે । લોકાંમધેં ॥ ૨૧ ॥
સકળાંચે યેકચિ મૂળ । યેક જાણતે યેક બાષ્કળ ।
વિવેકેં કરૂન તત્કાળ । પરલોક સાધાવા ॥ ૨૨ ॥
વિવેકેં કરૂન તત્કાળ । પરલોક સાધાવા ॥ ૨૨ ॥
તરીચ જન્માચેં સાર્થક । ભલે પાહાતી ઉભયે લોક ।
કારણ મુળીંચા વિવેક । પાહિલા પાહિજે ॥ ૨૩ ॥
કારણ મુળીંચા વિવેક । પાહિલા પાહિજે ॥ ૨૩ ॥
વિવેકહીન જે જન । તે જાણાવે પશુસમાન ।
ત્યાંચે ઐકતાં ભાષણ । પરલોક કૈંચા ॥ ૨૪ ॥
ત્યાંચે ઐકતાં ભાષણ । પરલોક કૈંચા ॥ ૨૪ ॥
બરેં આમચેં કાયે ગેલેં । જેં કેલેં તેં ફળાસ આલેં ।
પેરિલેં તેં ઉગવલેં । ભોગિતી આતાં ॥ ૨૫ ॥
પેરિલેં તેં ઉગવલેં । ભોગિતી આતાં ॥ ૨૫ ॥
પુઢેંહિ કરી તો પાવે । ભક્તિયોગેં ભગવંત ફાવે ।
દેવ ભક્ત મિળતાં દુણાવેં । સમાધાન ॥ ૨૬ ॥
દેવ ભક્ત મિળતાં દુણાવેં । સમાધાન ॥ ૨૬ ॥
કીર્તિ કરૂન નાહીં મેલે । ઉગેચ આલે આણિ ગેલે ।
શાહાણે હોઊન ભુલલે । કાયે સાંગવેં ॥ ૨૭ ॥
શાહાણે હોઊન ભુલલે । કાયે સાંગવેં ॥ ૨૭ ॥
યેથીલ યેથેં અવઘેંચિ રાહાતેં । ઐસેં પ્રત્યયાસ હેતેં ।
કોણ કાયે ઘેઊન જાતેં । સાંગાના કાં ॥ ૨૮ ॥
કોણ કાયે ઘેઊન જાતેં । સાંગાના કાં ॥ ૨૮ ॥
પદાર્થીં અસાવેં ઉદાસ । વિવેક પાહાવા સાવકાસ ।
યેણેંકરિતાં જગદીશ । અલભ્ય લાભે ॥ ૨૯ ॥
યેણેંકરિતાં જગદીશ । અલભ્ય લાભે ॥ ૨૯ ॥
જગદીશાપરતા લાભ નાહીં । કાર્યાકારણ સર્વ કાંહીં ।
સંસાર કરિત અસતાંહિ । સમાધાન ॥ ૩૦ ॥
સંસાર કરિત અસતાંહિ । સમાધાન ॥ ૩૦ ॥
માગાં હોતે જનકાદિક । રાજ્ય કરિતાંહિ અનેક ।
તૈસેચિ આતાં પુણ્યશ્લોક । કિત્યેક અસતી ॥ ૩૧ ॥
તૈસેચિ આતાં પુણ્યશ્લોક । કિત્યેક અસતી ॥ ૩૧ ॥
રાજા અસતાં મૃત્યુ આલા । લક્ષ કોટી કબુલ જાલા ।
તરિ સોડિના તયાલા । મૃત્ય કાંહીં ॥ ૩૨ ॥
તરિ સોડિના તયાલા । મૃત્ય કાંહીં ॥ ૩૨ ॥
ઐસેં હેં પરાધેન જિણેં । યામધેં દુખણેં બાહાણેં ।
નાના ઉદ્વેગ ચિંતા કરણેં । કિતી મ્હણોનિ ॥ ૩૩ ॥
નાના ઉદ્વેગ ચિંતા કરણેં । કિતી મ્હણોનિ ॥ ૩૩ ॥
હાટ ભરલા સંસારાચા । નફા પાહાવા દેવાચા ।
તરીચ યા કષ્ટાચા । પરિયાયે હોતો ॥ ૩૪ ॥
તરીચ યા કષ્ટાચા । પરિયાયે હોતો ॥ ૩૪ ॥
ઇતિ શ્રીદાસબોધે ગુરુશિષ્યસંવાદે કાળરૂપનિરૂપણનામ સમાસ આઠવા ॥
સમાસ નવવા : યત્નશિકવણ ॥ શ્રીરામ ॥
દુર્બલ નાચારી વોડગસ્ત । આળસી ખાદાડ રિણગસ્ત ।
મૂર્ખપણેં અવઘેં વેસ્ત । કાંહીંચ નાહીં ॥ ૧ ॥
મૂર્ખપણેં અવઘેં વેસ્ત । કાંહીંચ નાહીં ॥ ૧ ॥
ખાયા નાહીં જેવાયા નાહીં । લેયા નાહીં નેસાયા નાહીં ।
અંથરાયા નાહીં પાંઘરાયા નાહીં । કોંપટ નાહીં અભાગી ॥ ૨ ॥
અંથરાયા નાહીં પાંઘરાયા નાહીં । કોંપટ નાહીં અભાગી ॥ ૨ ॥
સોએયેરે નાહીં ધાયેરે નાહીં । ઇષ્ટ નાહીં મિત્ર નાહીં ।
પાહાતાં કોઠેં વોળખી નાહીં । આશ્રયેંવિણ પરદેસી ॥ ૩ ॥
પાહાતાં કોઠેં વોળખી નાહીં । આશ્રયેંવિણ પરદેસી ॥ ૩ ॥
તેણેં કૈસેં કરાવેં । કાયે જીવેંસીં ધરાવેં ।
વાચાવેં કિં મરાવેં । કોણ્યા પ્રકારેં ॥ ૪ ॥
વાચાવેં કિં મરાવેં । કોણ્યા પ્રકારેં ॥ ૪ ॥
ઐસેં કોણીયેકેં પુસિલેં । કોણીયેકેં ઉત્તર દિધલેં ।
શ્રોતીં સાવધ ઐકિલેં । પાહિજે આતાં ।
૫ ॥ લાહાન થોર કામ કાંહીં । કેલ્યાવેગળેં હોત નાહીં ।
કરંટ્યા સાવધ પાહીં । સદેવ હોસી ॥ ૬ ॥
શ્રોતીં સાવધ ઐકિલેં । પાહિજે આતાં ।
૫ ॥ લાહાન થોર કામ કાંહીં । કેલ્યાવેગળેં હોત નાહીં ।
કરંટ્યા સાવધ પાહીં । સદેવ હોસી ॥ ૬ ॥
અંતરીં નાહીં સાવધાનતા । યેત્ન ઠાકેના પુરતા ।
સુખસંતોષાચી વાર્તા । તેથેં કૈંચી ॥ ૭ ॥
સુખસંતોષાચી વાર્તા । તેથેં કૈંચી ॥ ૭ ॥
મ્હણોન આળસ સોડાવા । યેત્ન સાક્ષેપેં જોડાવા ।
દુશ્ચિતપણાચા મોડાવા । થારા બળેં ॥ ૮ ॥
દુશ્ચિતપણાચા મોડાવા । થારા બળેં ॥ ૮ ॥
પ્રાતઃકાળીં ઉઠત જાવેં । પ્રાતઃસ્મરામિ કરાવેં ।
નિત્ય નેમેં સ્મરાવેં । પાઠાંતર ॥ ૯ ॥
નિત્ય નેમેં સ્મરાવેં । પાઠાંતર ॥ ૯ ॥
માગીલ ઉજળણી પુઢેં પાઠ । નેમ ધરાવા નિકટ ।
બાષ્કળપણાચી વટવટ । કરૂંચ નયે ॥ ૧૦ ॥
બાષ્કળપણાચી વટવટ । કરૂંચ નયે ॥ ૧૦ ॥
દિશેકડે દુરી જાવેં । સુચિસ્મંત હોઊન યાવેં ।
યેતાં કાંહીં તરી આણાવેં । રિતેં ખોટેં ॥ ૧૧ ॥
યેતાં કાંહીં તરી આણાવેં । રિતેં ખોટેં ॥ ૧૧ ॥
ધૂતવસ્ત્રેં ઘાલાવીં પિળૂન । કરાવેં ચરણક્ષાળણ ।
દેવદર્શન દેવાર્ચન । યેથાસાંગ ॥ ૧૨ ॥
દેવદર્શન દેવાર્ચન । યેથાસાંગ ॥ ૧૨ ॥
કાંહીં ફળાહાર ઘ્યાવા । પુઢેં વેવસાયે કરાવા ।
લોક આપલા પરાવા । મ્હણત જાવા ॥ ૧૩ ॥
લોક આપલા પરાવા । મ્હણત જાવા ॥ ૧૩ ॥
સુંદર અક્ષર લ્યાહાવેં । પષ્ટ નેમસ્ત વાચાવેં ।
વિવરવિવરોં જાણાવેં । અર્થાંતર ॥ ૧૪ ॥
વિવરવિવરોં જાણાવેં । અર્થાંતર ॥ ૧૪ ॥
નેમસ્ત નેટકેં પુસાવેં । વિશદ કરૂન સાંગાવેં ।
પ્રત્યયેંવિણ બોલાવેં । તેંચિ પાપ ॥ ૧૫ ॥
પ્રત્યયેંવિણ બોલાવેં । તેંચિ પાપ ॥ ૧૫ ॥
સાવધાનતા અસાવી । નીતિમર્યાદ રાખાવી ।
જનાસ માને ઐસી કરાવી । ક્રિયાસિદ્ધિ ॥ ૧૬ ॥
જનાસ માને ઐસી કરાવી । ક્રિયાસિદ્ધિ ॥ ૧૬ ॥
આલિયાચેં સમાધાન । હરિકથા નિરૂપણ ।
સર્વદા પ્રસંગ પાહોન । વર્તત જાવેં ॥ ૧૭ ॥
સર્વદા પ્રસંગ પાહોન । વર્તત જાવેં ॥ ૧૭ ॥
તાળ ધાટી મુદ્રા શુદ્ધ । અર્થ પ્રમયે અન્વયે શુદ્ધ ।
ગદ્યપદ્યેં દૃષ્ટાંત શુદ્ધ । અન્વયાચે ॥ ૧૮ ॥
ગદ્યપદ્યેં દૃષ્ટાંત શુદ્ધ । અન્વયાચે ॥ ૧૮ ॥
ગાણેં વાજવણેં નાચણેં । હસ્તન્યાસ દાખવણેં ।
સભારંજકેં વચનેં । આડકથા છંદબંદ ॥ ૧૯ ॥
સભારંજકેં વચનેં । આડકથા છંદબંદ ॥ ૧૯ ॥
બહુતાંચેં સમાધાન રાખાવેં । બહુતાંસ માનેલ તેં બોલાવેં ।
વિલગ પડોં નેદાવેં । કથેમધેં ॥ ૨૦ ॥
વિલગ પડોં નેદાવેં । કથેમધેં ॥ ૨૦ ॥
લોકાંસ ઉદંડ વાજી આણૂં નયે । લોકાંચે ઉકલાવેં હૃદયે ।
તરી મગ સ્વભાવેં હોયે । નામઘોષ ॥ ૨૧ ॥
તરી મગ સ્વભાવેં હોયે । નામઘોષ ॥ ૨૧ ॥
ભક્તિ જ્ઞાન વૈરાગ્ય યોગ । નાના સાધનાચે પ્રયોગ ।
જેણેં તુટે ભવરોગ । મનનમાત્રેં ॥ ૨૨ ॥
જેણેં તુટે ભવરોગ । મનનમાત્રેં ॥ ૨૨ ॥
જૈસેં બોલણેં બોલાવેં । તૈસેંચિ ચાલણેં ચાલાવેં ।
મગ મહંતલીળા સ્વભાવેં । આંગીં બાણે ॥ ૨૩ ॥
મગ મહંતલીળા સ્વભાવેં । આંગીં બાણે ॥ ૨૩ ॥
યુક્તિવીણ સાજિરા યોગ । તો દુરાશેચા રોગ ।
સંગતીચ્યા લોકાંચા ભોગ । ઉભા ઠેલા ॥ ૨૪ ॥
સંગતીચ્યા લોકાંચા ભોગ । ઉભા ઠેલા ॥ ૨૪ ॥
ઐસેં ન કરાવેં સર્વથા । જનાસ પાવઊં નયે વેથા ।
હૃદઈં ચિંતાવેં સમર્થ । રઘુનાથજીસી ॥ ૨૫ ॥
હૃદઈં ચિંતાવેં સમર્થ । રઘુનાથજીસી ॥ ૨૫ ॥
ઉદાસવૃત્તિસ માનવે જન । વિશેષ કથાનિરૂપણ ।
રામકથા બ્રહ્માંડ ભેદૂન । પૈલાડ ન્યાવી ॥ ૨૬ ॥
રામકથા બ્રહ્માંડ ભેદૂન । પૈલાડ ન્યાવી ॥ ૨૬ ॥
સાંગ મહંતી સંગીત ગાણેં । તેથેં વૈભવાસ કાય ઉણેં ।
નભામાજી તારાંગણેં । તૈસે લોક ॥ ૨૭ ॥
નભામાજી તારાંગણેં । તૈસે લોક ॥ ૨૭ ॥
આકલબંદ નાહીં જેથેં । અવઘેંચિ વિશ્કળિત તેથેં ।
યેકેં આકલેવિણ તેં । કાયે આહે ॥ ૨૮ ॥
યેકેં આકલેવિણ તેં । કાયે આહે ॥ ૨૮ ॥
ઘાલૂન અકલેચા પવાડ । વ્હાવેં બ્રહ્માંડાહૂન જાડ ।
તેથેં કૈચેં આણિલે દ્વાડ । કરંટપણ ॥ ૨૯ ॥
તેથેં કૈચેં આણિલે દ્વાડ । કરંટપણ ॥ ૨૯ ॥
યેથેં આશંકા ફિટલી । બુદ્ધિ યેત્નીં પ્રવેશલી ।
કાંહીંયેક આશા વાઢલી । અંતઃકર્ણી ॥ ૩૦ ॥
કાંહીંયેક આશા વાઢલી । અંતઃકર્ણી ॥ ૩૦ ॥
ઇતિ શ્રીદાસબોધે ગુરુશિષ્યસંવાદે યત્નશિકવણનામ સમાસ નવવા ॥
સમાસ દહાવા : ઉત્તમપુરુષહ્નિરૂપણ ॥ શ્રીરામ ॥
આપણ યેથેષ્ટ જેવણેં । ઉરલેં તેં અન્ન વાટણેં ।
પરંતુ વાયા દવડણેં । હા ધર્મ નવ્હે ॥ ૧ ॥
પરંતુ વાયા દવડણેં । હા ધર્મ નવ્હે ॥ ૧ ॥
તૈસેં જ્ઞાનેં તૃપ્ત વ્હાવેં। તેંચિ જ્ઞાન જનાસ સાંગાવેં ।
તરતેન બુડોં નેદાવેં । બુડતયાસી ॥ ૨ ॥
તરતેન બુડોં નેદાવેં । બુડતયાસી ॥ ૨ ॥
ઉત્તમ ગુણ સ્વયેં ઘ્યાવે । તે બહુતાંસ સાંગાવે ।
વર્તલ્યાવિણ બોલાવે । તે શબ્દ મિથ્યા ॥ ૩ ॥
વર્તલ્યાવિણ બોલાવે । તે શબ્દ મિથ્યા ॥ ૩ ॥
સ્નાન સંધ્યા દેવાર્ચન । યેકાગ્ર કરાવેં જપધ્યાન ।
હરિકથા નિરૂપણ । કેલેં પાહિજે ॥ ૪ ॥
હરિકથા નિરૂપણ । કેલેં પાહિજે ॥ ૪ ॥
શરીર પરોપકારીં લાવાવેં । બહુતાંચ્યા કાર્યાસ યાવેં ।
ઉણેં પડોં નેદાવેં । કોણિયેકાચેં ॥ ૫ ॥
ઉણેં પડોં નેદાવેં । કોણિયેકાચેં ॥ ૫ ॥
આડલે જાકસલેં જાણાવેં । યથાનશક્તિ કામાસ યાવેં ।
મૃદવચનેં બોલત જાવેં । કોણીયેકાસી ॥ ૬ ॥
મૃદવચનેં બોલત જાવેં । કોણીયેકાસી ॥ ૬ ॥
દુસર્યાચ્યા દુઃખેં દુઃખવાવેં । પરસંતોષેં સુખી વ્હાવેં ।
પ્રાણીમાત્રાસ મેળઊન ઘ્યાવેં । બર્યા શબ્દેં ॥ ૭ ॥
પ્રાણીમાત્રાસ મેળઊન ઘ્યાવેં । બર્યા શબ્દેં ॥ ૭ ॥
બહુતાંચે અન્યાયે ક્ષ્માવે । બહુતાંચે કાર્યભાગ કરાવે ।
આપલ્યાપરીસ વ્હાવે । પારખે જન ॥૮ ॥
આપલ્યાપરીસ વ્હાવે । પારખે જન ॥૮ ॥
દુસર્યાચેં અંતરજાણાવેં । તદનુસારચિ વર્તાવેં।
લોકાંસ પરીક્ષિત જાવેં । નાના પ્રકારેં ॥ ૯ ॥
લોકાંસ પરીક્ષિત જાવેં । નાના પ્રકારેં ॥ ૯ ॥
નેમકચિ બોલાવેં । તત્કાળચિ પ્રતિવચન દ્યાવેં ।
કદાપી રાગાસ ન યાવેં । ક્ષ્મારૂપેં ॥ ૧૦ ॥
કદાપી રાગાસ ન યાવેં । ક્ષ્મારૂપેં ॥ ૧૦ ॥
આલસ્ય અવઘાચ દવડાવા । યેત્ન ઉદંડચિ કરાવા ।
શબ્દમત્સર ન કરાવા । કોણીયેકાચા ॥ ૧૧ ॥
શબ્દમત્સર ન કરાવા । કોણીયેકાચા ॥ ૧૧ ॥
ઉત્તમ પદાર્થ દુસર્યાસ દ્યાવા । શબ્દ નિવડૂન બોલાવા ।
સાવધપણેં કરીત જાવા । સંસાર આપલા ॥ ૧૨ ॥
સાવધપણેં કરીત જાવા । સંસાર આપલા ॥ ૧૨ ॥
મરણાચેં સ્મરણ અસાવેં । હરિભક્તીસ સાદર વ્હાવેં ।
મરોન કીર્તીસ ઉરવાવેં । યેણેં પ્રકારેં ॥ ૧૩ ॥
મરોન કીર્તીસ ઉરવાવેં । યેણેં પ્રકારેં ॥ ૧૩ ॥
નેમકપણેં વર્તોં લાગલા । તો બહુતાંસ કળોં આલા ।
સર્વ આર્જવી તયાલા । કાયે ઉણેં ॥૧૪ ॥
સર્વ આર્જવી તયાલા । કાયે ઉણેં ॥૧૪ ॥
ઐસા ઉત્તમ ગુણી વિશેષ । તયાસ મ્હણાવેં પુરુષ ।
જયાચ્યા ભજનેં જગદીશ । તૃપ્ત હોયે ॥ ૧૫ ॥
જયાચ્યા ભજનેં જગદીશ । તૃપ્ત હોયે ॥ ૧૫ ॥
ઉદંડ ધિઃકારૂન બોલતી । તરી ચળોં નેદાવી શાંતિ ।
દુર્જનાસ મિળોન જાતી । ધન્ય તે સાધુ ॥ ૧૬ ॥
દુર્જનાસ મિળોન જાતી । ધન્ય તે સાધુ ॥ ૧૬ ॥
ઉત્તમ ગુણીં શ્રૃંઘારલા । જ્ઞાનવૈરાગ્યેં શોભલા ।
તોચી યેક જાણાવા ભલા । ભૂમંડળીં ॥ ૧૭ ॥
તોચી યેક જાણાવા ભલા । ભૂમંડળીં ॥ ૧૭ ॥
સ્વયેં આપણ કષ્ટાવેં । બહુતાંચેં સોસિત જાવેં ।
ઝિજોન કીર્તીસ ઉરવાવેં । નાના પ્રકારેં ॥ ૧૮ ॥
ઝિજોન કીર્તીસ ઉરવાવેં । નાના પ્રકારેં ॥ ૧૮ ॥
કીર્તી પાહોં જાતાં સુખ નાહીં । સુખ પાહાતાં કીર્તી નાહીં ।
વિચારેંવિણ કોઠેંચિ નાહીં । સામાધાન ॥ ૧૯ ॥
વિચારેંવિણ કોઠેંચિ નાહીં । સામાધાન ॥ ૧૯ ॥
પરાંતરાસ ન લાવાવા ઢકા । કદાપિ પડોં નેદાવા ચુકા ।
સ્માસીળ તયાચ્યા તુકા । હાની નાહીં ॥ ૨૦ ॥
સ્માસીળ તયાચ્યા તુકા । હાની નાહીં ॥ ૨૦ ॥
આપલેં અથવા પરાવેં । કાર્ય અવઘેંચ કરાવેં ।
પ્રસંગીં કામાસ ચુકવાવેં । હેં વિહિત નવ્હે ॥ ૨૧ ॥
પ્રસંગીં કામાસ ચુકવાવેં । હેં વિહિત નવ્હે ॥ ૨૧ ॥
બરેં બોલતાં સુખ વાટતેં । હેં તોં પ્રત્યક્ષ કળતેં ।
આત્મવત પરાવેં તેં । માનીત જાવેં ॥ ૨૨ ॥
આત્મવત પરાવેં તેં । માનીત જાવેં ॥ ૨૨ ॥
કઠિણ શબ્દેં વાઈટ વાટતેં । તેં તોં પ્રત્યયાસ યેતેં ।
તરી મગ વાઈટ બોલાવેં તેં । કાયે નિમિત્ય ॥ ૨૩ ॥
તરી મગ વાઈટ બોલાવેં તેં । કાયે નિમિત્ય ॥ ૨૩ ॥
આપણાસ ચિમોટ ઘેતલા । તેણેં કાસાવિસ જાલા ।
આપણાવરૂન દુસર્યાલા । રાખત જાવેં ॥ ૨૪ ॥
આપણાવરૂન દુસર્યાલા । રાખત જાવેં ॥ ૨૪ ॥
જે દુસર્યાસ દુઃખ કરી । તે અપવિત્ર વૈખરી ।
આપણાસ ઘાત કરી । કોણિયેકે પ્રસંગીં ॥ ૨૫ ॥
આપણાસ ઘાત કરી । કોણિયેકે પ્રસંગીં ॥ ૨૫ ॥
પેરિલેં તે ઉગવતેં । બોલણ્યાસારિખેં ઉત્તર યેતેં ।
તરી મગ કર્કશ બોલાવેં તેં । કાયે નિમિત્ય ॥ ૨૬ ॥
તરી મગ કર્કશ બોલાવેં તેં । કાયે નિમિત્ય ॥ ૨૬ ॥
આપલ્યા પુરુષાર્થવૈભવેં । બહુતાંસ સુખી કરાવેં ।
પરંતુ કષ્ટી કરાવેં । હે રાક્ષેસી ક્રિયા ॥ ૨૭ ॥
પરંતુ કષ્ટી કરાવેં । હે રાક્ષેસી ક્રિયા ॥ ૨૭ ॥
દંભ દર્પ અભિમાન । ક્રોધ આણી કઠિણ વચન ।
હેં અજ્ઞાનાચેં લક્ષણ । ભગવદ્ગીતેંત બોલિલેં ॥ ૨૮ ॥
હેં અજ્ઞાનાચેં લક્ષણ । ભગવદ્ગીતેંત બોલિલેં ॥ ૨૮ ॥
જો ઉત્તમ ગુણેં શોભલા । તોચિ પુરુષ માહા ભલા ।
કિત્યેક લોક તયાલા । શોધીત ફિરતી ॥ ૨૯ ॥
કિત્યેક લોક તયાલા । શોધીત ફિરતી ॥ ૨૯ ॥
ક્રિયેવિણ શબ્દજ્ઞાન । તેંચિ સ્વાનાચેં વમન ।
ભલે તેથેં અવલોકન । કદાપી ન કરિતી ॥ ૩૦ ॥
ભલે તેથેં અવલોકન । કદાપી ન કરિતી ॥ ૩૦ ॥
મનાપાસૂન ભક્તિ કરણેં । ઉત્તમ ગુણ અગત્ય ધરણેં ।
તયા માહાંપુરુષાકારણેં । ધુંડીત યેતી ॥ ૩૧ ॥
તયા માહાંપુરુષાકારણેં । ધુંડીત યેતી ॥ ૩૧ ॥
ઐસા જો માહાનુભાવ। તેણેં કરાવા સમુદાવ ।
ભક્તિયોગેં દેવાધિદેવ । આપુલા કરાવા ॥ ૩૨ ॥
ભક્તિયોગેં દેવાધિદેવ । આપુલા કરાવા ॥ ૩૨ ॥
આપણ આવચિતેં મરોન જાવેં । મગ ભજન કોણેં કરાવેં ।
યાકારણેં ભજનાસ લાવાવે । બહુત લોક ॥ ૩૩ ॥
યાકારણેં ભજનાસ લાવાવે । બહુત લોક ॥ ૩૩ ॥
આમચી પ્રતિજ્ઞા ઐસી । કાંહીં ન માગાવેં શિષ્યાસી ।
આપણામાગેં જગદીશાસી । ભજત જાવેં ॥ ૩૪ ॥
આપણામાગેં જગદીશાસી । ભજત જાવેં ॥ ૩૪ ॥
યાકારણેં સમુદાવ । જાલા પાહિજે મોહોછાવ ।
હાતોહાતીં દેવાધિદેવ । વોળેસા કરાવા ॥ ૩૫ ॥
હાતોહાતીં દેવાધિદેવ । વોળેસા કરાવા ॥ ૩૫ ॥
આતા સમુદાયાકારણેં । પાહિજેતી દોની લક્ષણેં ।
શ્રોતીં યેથેં સાવધપણેં । મન ઘાલાવેં ॥ ૩૬ ॥
શ્રોતીં યેથેં સાવધપણેં । મન ઘાલાવેં ॥ ૩૬ ॥
જેણેં બહુતાંસ ઘડે ભક્તિ । તે હે રોકડી પ્રબોધશક્તિ ।
બહુતાંચેં મનોગત હાતીં । ઘેતલેં પાહિજે ॥ ૩૭ ॥
બહુતાંચેં મનોગત હાતીં । ઘેતલેં પાહિજે ॥ ૩૭ ॥
માગા બોલિલે ઉત્તમ ગુણ । તયાસ માનિતી પ્રમાણ ।
પ્રબોધશક્તીચેં લક્ષણ । પુઢેં ચાલે ॥ ૩૮ ॥
પ્રબોધશક્તીચેં લક્ષણ । પુઢેં ચાલે ॥ ૩૮ ॥
બોલણ્યાસારિખેં ચાલણેં । સ્વયેં કરૂન બોલણેં ।
તયાચીં વચનેં પ્રમાણેં । માનિતી જનીં ॥ ૩૯ ॥
તયાચીં વચનેં પ્રમાણેં । માનિતી જનીં ॥ ૩૯ ॥
જેં જેં જનાસ માનેના । તેં તેં જનહિ માનીના ।
આપણ યેકલા જન નાના । સૃષ્ટિમધેં ॥ ૪૦ ॥
આપણ યેકલા જન નાના । સૃષ્ટિમધેં ॥ ૪૦ ॥
મ્હણોન સાંગાતી અસાવે । માનત માનત શિકવાવે ।
હળુ હળુ સેવટા ન્યાવે । વિવેકાનેં ॥ ૪૧ ॥
હળુ હળુ સેવટા ન્યાવે । વિવેકાનેં ॥ ૪૧ ॥
પરંતુ હે વિવેકાચીં કામેં । વિવેકી કરીલ નેમેં ।
ઇતર તે બાપુડે ભ્રમેં । ભાંડોંચ લાગલે ॥ ૪૨ ॥
ઇતર તે બાપુડે ભ્રમેં । ભાંડોંચ લાગલે ॥ ૪૨ ॥
બહુતાંસીં ભાંડતાં યેકલા । શૈન્યાવાંચૂન પુરવલા ।
યાકારણેં બહુતાંલા । રાજી રાખાવેં ॥ ૪૩ ॥
યાકારણેં બહુતાંલા । રાજી રાખાવેં ॥ ૪૩ ॥
ઇતિ શ્રીદાસબોધે ગુરુશિષ્યસંવાદે ઉત્તમપુરુષનિરૂપણનામ સમાસ દહાવા ॥
દશક બરાવા સમાપ્ત ॥