The Guru

ಶ್ರೀ ದಾಸಬೋಧ ಅಧ್ಯಾಯ 12

(Dasbodh Dashak 12 in Kannada)

Samartha Ramdas

Also known as Dasbodh · Dasbodh adhyay 12 · Shri Dasbodh

Dasbodh Dashak 12. The Dasbodh of Samartha Ramdas, spoken in the caves at Shivthar Ghal and set down by his disciple Kalyan Swami. Cast as a dialogue between guru and disciple across twenty dashaks, each of ten samasas, it moves from the discipline of listening through discrimination between the real and the unreal to the nature of the Self — practical throughout, and addressed to people living in the world. This dashak is named in its colophon for उत्तमपुरुषनिरूपण.

#of 324
ಸಮಾಸ ಪಹಿಲಾ : ವಿಮಳ ಲಕ್ಷಣ ॥ ಶ್ರೀರಾಮ ॥
ಸಮಾಸ ದುಸರಾ : ಪ್ರತ್ಯಯನಿರೂಪಣ ॥ ಶ್ರೀರಾಮ ॥
ಸಮಾಸ ತಿಸರಾ : ಭಕ್ತನಿರೂಪಣ ॥ ಶ್ರೀರಾಮ ॥
ಸಮಾಸ ಚೌಥಾ : ವಿವೇಕವೈರಾಗ್ಯನಿರೂಪಣ ॥ ಶ್ರೀರಾಮ ॥
ಸಮಾಸ ಪಾಂಚವಾ : ಆತ್ಮನಿವೇದನ ॥ ಶ್ರೀರಾಮ ॥
ಸಮಾಸ ಸಹಾವಾ : ಸೃಷ್ಟಿಕ್ರಮನಿರೂಪಣ ॥ ಶ್ರೀರಾಮ ॥
ಸಮಾಸ ಸಾತವಾ : ವಿಷಯತ್ಯಾಗ ॥ ಶ್ರೀರಾಮ ॥
ಸಮಾಸ ಆಠವಾ : ಕಾಳರೂಪನಿರೂಪಣ ॥ ಶ್ರೀರಾಮ ॥
ಸಮಾಸ ನವವಾ : ಯತ್ನಶಿಕವಣ ॥ ಶ್ರೀರಾಮ ॥
ಸಮಾಸ ದಹಾವಾ : ಉತ್ತಮಪುರುಷಹ್ನಿರೂಪಣ ॥ ಶ್ರೀರಾಮ ॥
ಸಮಾಸ ಪಹಿಲಾ : ವಿಮಳ ಲಕ್ಷಣ ॥ ಶ್ರೀರಾಮ ॥
ಆಧೀ ಪ್ರಪಂಚ ಕರಾವಾ ನೇಟಕಾ । ಮಗ ಘ್ಯಾವೇಂ ಪರಮಾರ್ಥವಿವೇಕಾ ।
ಯೇಥೇಂ ಆಳಸ ಕರೂಂ ನಕಾ । ವಿವೇಕೀ ಹೋ ॥ ೧ ॥
ಪ್ರಪಂಚ ಸಾಂಡೂನ ಪರಮಾರ್ಥ ಕರಾಲ । ತೇಣೇಂ ತುಮ್ಹೀ ಕಷ್ಟೀ ವ್ಹಾಲ ।
ಪ್ರಪಂಚ ಪರಮಾರ್ಥ ಚಾಲವಾಲ । ತರೀ ತುಮ್ಹೀ ವಿವೇಕೀ ॥ ೨ ॥
ಪ್ರಪಂಚ ಸಾಂಡೂನ ಪರಮಾರ್ಥ ಕೇಲಾ । ತರೀ ಅನ್ನ ಮಿಳೇನಾ ಖಾಯಾಲಾ ।
ಮಗ ತಯಾ ಕರಂಟ್ಯಾಲಾ । ಪರಮಾರ್ಥ ಕೈಂಚಾ ॥ ೩ ॥
ಪರಮಾರ್ಥ ಸಾಂಡೂನ ಪ್ರಪಂಚ ಕರಿಸೀ । ತರೀ ತೂಂ ಯೇಮಯಾತನಾ ಭೋಗಿಸೀ ।
ಅಂತೀಂ ಪರಮ ಕಷ್ಟೀ ಹೋಸೀ । ಯೇಮಯಾತನಾ ಭೋಗಿತಾಂ ॥ ೪ ॥
ಸಾಹೇಬಕಾಮಾಸ ನಾಹೀಂ ಗೇಲಾ । ಗೃಹೀಂಚ ಸುರವಡೋನ ಬೈಸಲಾ ।
ತರೀ ಸಾಹೇಬ ಕುಟೀಲ ತಯಾಲಾ । ಪಾಹಾತೀ ಲೋಕ ॥ ೫ ॥
ತೇವ್ಹಾಂ ಮಹತ್ವಚಿ ಗೇಲೇಂ । ದುರ್ಜನಾಚೇಂ ಹಾಸೇಂ ಜಾಲೇಂ ।
ದುಃಖ ಉದಂಡ ಭೋಗಿಲೇಂ । ಆಪುಲ್ಯಾ ಜೀವೇಂ ॥ ೬ ॥
ತೈಸೇಚಿ ಹೋಣಾರ ಅಂತೀಂ । ಮ್ಹಣೋನ ಭಜಾವೇಂ ಭಗವಂತೀಂ ।
ಪರಮಾರ್ಥಾಚೀ ಪ್ರಚಿತೀ । ರೋಕಡೀ ಘ್ಯಾವೀ ॥ ೭ ॥
ಸಂಸಾರೀಂ ಅಸತಾಂ ಮುಕ್ತ । ತೋಚಿ ಜಾಣಾವಾ ಸಂಯುಕ್ತ ।
ಅಖಂಡ ಪಾಹೇ ಯುಕ್ತಾಯುಕ್ತ । ವಿಚಾರಣಾ ಹೇ ॥ ೮ ॥
ಪ್ರಪಂಚೀ ತೋ ಸಾವಧಾನ । ತೋ ಪರಮಾರ್ಥ ಕರೀಲ ಜಾಣ ।
ಪ್ರಪಂಚೀಂ ಜೋ ಅಪ್ರಮಾಣ । ತೋ ಪರಮಾರ್ಥೀಂ ಖೋಟಾ ॥ ೯ ॥
ಮ್ಹಣೌನ ಸಾವಧಪಣೇಂ । ಪ್ರಪಂಚ ಪರಮಾರ್ಥ ಚಾಲವಣೇಂ ।
ಐಸೇಂ ನ ಕರಿತಾ ಭೋಗಣೇಂ । ನಾನಾ ದುಃಖೇಂ ॥ ೧೦ ॥
ಪರ್ಣಾಳಿ ಪಾಹೋನ ಉಚಲೇ । ಜೀವಸೃಷ್ಟಿ ವಿವೇಕೇಂ ಚಾಲೇ ।
ಆಣಿ ಪುರುಷ ಹೋಊನ ಭ್ರಮಲೇ । ಯಾಸೀ ಕಾಯ ಮ್ಹಣಾವೇಂ ॥ ೧೧ ॥
ಮ್ಹಣೌನ ಅಸಾವೀ ದೀರ್ಘ ಸೂಚನಾ । ಅಖಂಡ ಕರಾವೀ ಚಾಳಣಾ ।
ಪುಢೀಲ ಹೋಣಾರ ಅನುಮಾನಾ । ಆಣೂನ ಸೋಡಾವೇಂ ॥ ೧೨ ॥
ಸುಖೀ ಅಸತೋ ಖಬರ್ದಾರ । ದುಃಖೀ ಹೋತೋ ಬೇಖಬರ ।
ಐಸಾ ಹಾ ಲೋಕಿಕ ವಿಚಾರ । ದಿಸತಚಿ ಆಹೇ ॥ ೧೩ ॥
ಮ್ಹಣೌನ ಸರ್ವಸಾವಧಾನ । ಧನ್ಯ ತಯಾಚೇಂ ಮಹಿಮಾನ ।
ಜನೀಂ ರಾಖೇ ಸಮಾಧಾನ । ತೋಚಿ ಯೇಕ ॥ ೧೪ ॥
ಚಾಳಣೇಚಾ ಆಳಸ ಕೇಲಾ । ತರೀ ಅವಚಿತಾ ಪಡೇಲ ಘಾಲಾ ।
ತೇ ವೇಳೇ ಸಾವರಾಯಾಲಾ । ಅವಕಾಶ ಕೈಂಚಾ ॥ ೧೫ ॥
ಮ್ಹಣೌನ ದೀರ್ಘಸೂಚನೇಚೇ ಲೋಕ । ತ್ಯಾಂಚಾ ಪಾಹಾವಾ ವಿವೇಕ ।
ಲೋಕಾಂಕರಿತಾ ಲೋಕ । ಶಾಹಾಣೇ ಹೋತೀ ॥ ೧೬ ॥
ಪರೀ ತೇ ಶಾಹಾಣೇ ವೋಳಖಾವೇ । ಗುಣವಂತಾಚೇ ಗುಣ ಘ್ಯಾವೇ ।
ಅವಗುಣ ದೇಖೋನ ಸಾಂಡಾವೇ । ಜನಾಮಧೇಂ ॥ ೧೭ ॥
ಮನುಷ್ಯ ಪಾರಖೂಂ ರಾಹೇನಾ । ಆಣಿ ಕೋಣಾಚೇಂ ಮನ ತೋಡೀನಾ ।
ಮನುಷ್ಯಮಾತ್ರ ಅನುಮಾನಾ । ಆಣೂನ ಪಾಹೇ ॥ ೧೮ ॥
ದಿಸೇ ಸಕಳಾಂಸ ಸಾರಿಖಾ । ಪಾಹಾತಾಂ ವಿವೇಕೀ ನೇಟಕಾ ।
ಕಾಮೀ ನಿಕಾಮೀ ಲೋಕಾಂ । ಬರೇಂ ಪಾಹೇ ॥ ೧೯ ॥
ಜಾಣೋನ ಪಾಹಿಜೇತ ಸರ್ವ । ಹೇಂಚಿ ತಯಾಚೇಂ ಅಪೂರ್ವ ।
ಜ್ಯಾಚೇ ತ್ಯಾಪರೀ ಗೌರವ । ರಾಖೋಂ ಜಾಣೇ ॥ ೨೦ ॥
ಇತಿ ಶ್ರೀದಾಸಬೋಧೇ ಗುರುಶಿಷ್ಯಸಂವಾದೇ ವಿಮಳಲಕ್ಷಣನಾಮ ಸಮಾಸ ಪಹಿಲಾ
॥
ಸಮಾಸ ದುಸರಾ : ಪ್ರತ್ಯಯನಿರೂಪಣ ॥ ಶ್ರೀರಾಮ ॥
ಐಕಾ ಸಂಸಾರಾಸೀ ಆಲೇ ಹೋ । ಸ್ತ್ರೀ ಪುರುಷ ನಿಸ್ಪೃಹ ಹೋ ।
ಸುಚಿತಪಣೇಂ ಪಾಹೋ । ಅರ್ಥಾಂತರ ॥ ೧ ॥
ಕಾಯೇ ಮ್ಹಣತೇ ವಾಸನಾ । ಕಾಯೇ ಕಲ್ಪಿತೇ ಕಲ್ಪನಾ ।
ಅಂತರೀಂಚೇ ತರಂಗ ನಾನಾ । ಪ್ರಕಾರೇಂ ಉಠತೀ ॥ ೨ ॥
ಬರೇಂ ಖಾವೇಂ ಬರೇಂ ಜೇವಾವೇಂ । ಬರೇಂ ಲ್ಯಾವೇಂ ಬರೇಂ ನೇಸಾವೇಂ ।
ಮನಾಸಾರಿಖೇಂ ಅಸಾವೇಂ । ಸಕಳ ಕಾಂಹೀಂ ॥ ೩ ॥
ಐಸೇಂ ಆಹೇ ಮನೋಗತ । ತರೀ ತೇಂ ಕಾಂಹೀಂಚ ನ ಹೋತ ।
ಬರೇಂ ಕರಿತಾಂ ಅಕಸ್ಮಾತ । ವಾಈಟ ಹೋತೇಂ ॥ ೪ ॥
ಯೇಕ ಸುಖೀ ಯೇಕ ದುಃಖೀ । ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ವರ್ತತೇಂ ಲೋಕೀಂ ।
ಕಷ್ಟೀ ಹೋಊನಿಯಾಂ ಸೇಖೀಂ । ಪ್ರಾರಬ್ಧಾವರೀ ಘಾಲಿತೀ ॥ ೫ ॥
ಅಚುಕ ಯೇತ್ನ ಕರವೇನಾ । ಮ್ಹಣೌನ ಕೇಲೇಂ ತೇಂ ಸಜೇನಾ ।
ಆಪಲಾ ಅವಗುಣ ಜಾಣವೇನಾ । ಕಾಂಹೀಂ ಕೇಲ್ಯಾಂ ॥ ೬ ॥
ಜೋ ಆಪಲಾ ಆಪಣ ನೇಣೇ । ತೋ ದುಸರ್ಯಾಚೇಂ ಕಾಯೇ ಜಾಣೇ ।
ನ್ಯಾಯೇ ಸಾಂಡಿತಾಂ ದೈನ್ಯವಾಣೇ । ಹೋತೀ ಲೋಕ ॥ ೭ ॥
ಲೋಕಾಂಚೇ ಮನೋಗತ ಕಳೇನಾ । ಲೋಕಾಂಸಾರಿಖೇಂ ವರ್ತವೇನಾ ।
ಮೂರ್ಖಪಣೇಂ ಲೋಕೀಂ ನಾನಾ । ಕಳಹ ಉಠತೀ ॥ ೮ ॥
ಮಗ ತೇ ಕಳೋ ವಾಢತೀ । ಪರಸ್ಪರೇಂ ಕಷ್ಟೀ ಹೋತೀ ।
ಪ್ರೇತ್ನ ರಾಹಾತಾಂ ಅಂತೀಂ । ಶ್ರಮಚಿ ಹೋಯೇಂ ॥ ೯ ॥
ಐಸೀ ನವ್ಹೇ ವರ್ತಣುಕ । ಪರಿಕ್ಷಾವೇ ನಾನಾ ಲೋಕ ।
ಸಮಜಲೇಂ ಪಾಹಿಜೇ ನೇಮಕ । ಜ್ಯಾಚೇಂ ತ್ಯಾಪರೀ ॥ ೧೦ ॥
ಶಬ್ದ ಪರೀಕ್ಷಾ ಅಂತರಪರೀಕ್ಷಾ । ಕಾಂಹೀಂ ಯೇಕ ಕಳೇ ದಕ್ಷಾ ।
ಮನೋಗತ ನತದ್ರಕ್ಷಾ । ಕಾಯ ಕಳೇ ॥ ೧೧ ॥
ದುಸರ್ಯಾಸ ಶಬ್ದ ಠೇವಣೇಂ । ಆಪಲಾ ಕೈಪಕ್ಷ ಘೇಣೇಂ ।
ಪಾಹೋಂ ಜಾತಾಂ ಲೋಕಿಕ ಲಕ್ಷಣೇಂ । ಬಹುತೇಕ ಐಸೀಂ ॥ ೧೨ ॥
ಲೋಕೀಂ ಬರೇಂ ಮ್ಹಣಾಯಾಕಾರಣೇಂ । ಭಲ್ಯಾಸ ಲಾಗತೇಂ ಸೋಸಣೇಂ ।
ನ ಸೋಸಿತಾಂ ಭಂಡವಾಣೇಂ । ಸಹಜಚಿ ಹೋಯೇ ॥ ೧೩ ॥
ಆಪಣಾಸ ಜೇಂ ಮಾನೇನಾ । ತೇಥೇಂ ಕದಾಪಿ ರಾಹಾವೇನಾ ।
ಉರೀ ತೋಡೂನ ಜಾವೇನಾ । ಕೋಣೀಯೇಕೇಂ ॥ ೧೪ ॥
ಬೋಲತೋ ಖರೇಂ ಚಾಲತೋ ಖರೇಂ । ತ್ಯಾಸ ಮಾನಿತೀ ಲಹಾನಥೋರೇಂ ।
ನ್ಯಾಯೇ ಅನ್ಯಾಯೇ ಪರಸ್ಪರೇಂ । ಸಹಜಚಿ ಕಳೇ ॥ ೧೫ ॥
ಲೋಕಾಂಸ ಕಳೇನಾ ತಂವರೀ । ವಿವೇಕೇಂ ಕ್ಷ್ಮಾ ಜೋ ನ ಕರೀ ।
ತೇಣೇಂಕರಿತಾಂ ಬರಾಬರೀ । ಹೋತ ಜಾತೇ ॥ ೧೬ ॥
ಜಂವರೀ ಚಂದನ ಝಿಜೇನಾ । ತಂವ ತೋ ಸುಗಂಧ ಕಳೇನಾ ।
ಚಂದನ ಆಣಿ ವೃಕ್ಷ ನಾನಾ । ಸಗಟ ಹೋತೀ ॥ ೧೭ ॥
ಜಂವ ಉತ್ತಮ ಗುಣ ನ ಕಳೇ । ತೋಂ ಯಾ ಜನಾಸ ಕಾಯೇ ಕಳೇ ।
ಉತ್ತಮ ಗುಣ ದೇಖತಾಂ ನಿವಳೇ । ಜಗದಾಂತರ ॥ ೧೮ ॥
ಜಗದಾಂತರ ನಿವಳತ ಗೇಲೇಂ । ಜಗದಾಂತರೀ ಸಖ್ಯ ಜಾಲೇಂ ।
ಮಗ ಜಾಣಾವೇಂ ವೋಳಲೇ । ವಿಶ್ವಜನ ॥ ೧೯ ॥
ಜನೀಂಜನಾರ್ದನ ವೋಳಲಾ । ತರೀ ಕಾಯೇ ಉಣೇಂ ತಯಾಲಾ ।
ರಾಜೀ ರಾಖಾವೇಂ ಸಕಳಾಂಲಾ । ಕಠೀಣ ಆಹೇ ॥ ೨೦ ॥
ಪೇರಿಲೇಂ ತೇಂ ಉಗವತೇಂ । ಉಸಿಣೇಂ ದ್ಯಾವೇಂ ಘ್ಯಾವೇಂ ಲಾಗತೇಂ ।
ವರ್ಮ ಕಾಢಿತಾಂ ಭಂಗತೇಂ । ಪರಾಂತರ ॥ ೨೧ ॥
ಲೋಕೀಕೀಂ ಬರೇಪಣ ಕೇಲೇಂ । ತೇಣೇಂ ಸೌಖ್ಯ ವಾಢಲೇಂ ।
ಉತ್ತರಾಸಾರಿಖೇಂ ಆಲೇಂ । ಪ್ರತ್ಯೋತ್ತರ ॥ ೨೨ ॥
ಹೇಂ ಆವಘೇಂ ಆಪಣಾಂಪಾಸೀಂ । ಯೇಥೇಂ ಬೋಲ ನಾಹೀಂ ಜನಾಸೀ ।
ಸಿಕವಾವೇಂ ಆಪಲ್ಯಾ ಮನಾಸೀ । ಕ್ಷಣಕ್ಷಣಾ ॥ ೨೩ ॥
ಖಳ ದುರ್ಜನ ಭೇಟಲಾ । ಕ್ಷಮೇಚಾ ಧೀರ ಬುಡಾಲಾ ।
ತರೀ ಮೋನೇಂಚಿ ಸ್ಥಳತ್ಯಾಗ ಕೇಲಾ । ಪಾಹಿಜೇ ಸಾಧಕೇಂ ॥ ೨೪ ॥
ಲೋಕ ನಾನಾ ಪರೀಕ್ಷಾ ಜಾಣತೀ । ಅಂತರಪರೀಕ್ಷಾ ನೇಣತೀ ।
ತೇಣೇಂ ಪ್ರಾಣೀ ಕರಂಟೇ ಹೋತೀ । ಸಂದೇಹ ನಾಹೀಂ ॥ ೨೫ ॥
ಆಪಣಾಸ ಆಹೇ ಮರಣ । ಮ್ಹಣೌನ ರಾಖಾವೇಂ ಬರೇಂಪಣ ।
ಕಠಿಣ ಆಹೇ ಲಕ್ಷಣ । ವಿವೇಕಾಚೇಂ ॥ ೨೬ ॥
ಥೋರ ಲಾಹಾನ ಸಮಾನ । ಆಪಲೇ ಪಾರಿಖೇ ಸಕಳ ಜನ ।
ಚಢತೇಂ ವಾಢತೇಂ ಸನೇಧಾನ । ಕರಿತಾಂ ಬರೇಂ ॥ ೨೭ ॥
ಬರೇಂ ಕರಿತಾಂ ಬರೇಂ ಹೋತೇಂ । ಹೇಂ ತೋಂ ಪ್ರತ್ಯಯಾಸ ಯೇತೇಂ ।
ಆತಾಂ ಪುಢೇಂ ಸಾಂಗಾವೇಂ ತೇಂ । ಕೋಣಾಸ ಕಾಯೇ ॥ ೨೮ ॥
ಹರಿಕಥಾನಿರೂಪಣ । ಬರೇಪಣೇಂ ರಾಜಕಾರಣ ।
ಪ್ರಸಂಗ ಪಾಹಿಲ್ಯಾವಿಣ । ಸಕಳ ಖೋಟೇಂ ॥ ೨೯ ॥
ವಿದ್ಯಾ ಉದಂಡಚಿ ಸಿಕಲಾ । ಪ್ರಸಂಗಮಾನ ಚುಕತಚಿ ಗೇಲಾ ।
ತರೀ ಮಗ ತಯೇ ವಿದ್ಯೇಲಾ । ಕೋಣ ಪುಸೇ ॥ ೩೦ ॥
ಇತಿ ಶ್ರೀದಾಸಬೋಧೇ ಗುರುಶಿಷ್ಯಸಂವಾದೇ ಪ್ರತ್ಯಯನಿರೂಪಣನಾಮ ಸಮಾಸ ದುಸರಾ ॥
ಸಮಾಸ ತಿಸರಾ : ಭಕ್ತನಿರೂಪಣ ॥ ಶ್ರೀರಾಮ ॥
ಪೃಥ್ವೀಮಧೇಂ ಬಹುತ ಲೋಕ । ತೇಂಹಿ ಪಾಹಾವಾ ವಿವೇಕ ।
ಇಹಲೋಕ ಆಣಿ ಪರಲೋಕ । ಬರಾ ಪಾಹಾವಾ॥ ೧ ॥
ಇಹಲೋಕ ಸಾಧಾಯಾಕಾರಣೇಂ । ಜಾಣತ್ಯಾಚೀ ಸಂಗತೀ ಧರಣೇಂ ।
ಪರಲೋಕ ಸಾಧಾಯಾಕಾರಣೇಂ । ಸದ್ಗುರು ಪಾಹಿಜೇ ॥ ೨ ॥
ಸದ್ಗುರುಸೀ ಪಾಯ ಪುಸಾವೇಂ । ಹೇಂಹಿ ಕಳೇನಾ ಸ್ವಭಾವೇಂ ।
ಅನನ್ಯಭಾವೇಂ ಯೇಕಭಾವೇಂ । ದೋನೀ ಗೋಷ್ಟೀ ಪುಸಾವ್ಯಾ ॥ ೩ ॥
ದೋನೀ ಗೋಷ್ಟೀ ತ್ಯಾ ಕೋಣ । ದೇವ ಕೋಣ ಆಪಣ ಕೋಣ ।
ಯಾ ಗೋಷ್ಟೀಂಚೇ ವಿವರಣ । ಕೇಲೇಂಚಿ ಕರಾವೇಂ ॥ ೪ ॥
ಆಧೀಂ ಮುಖ್ಯ ದೇವ ತೋ ಕೋಣ । ಮಗ ಆಪಣ ಭಕ್ತ ತೋ ಕೋಣ ।
ಪಂಚೀಕರ್ಣ ಮಾಹಾವಾಕ್ಯವಿವರಣ । ಕೇಲೇಂಚಿ ಕರಾವೇಂ ॥ ೫ ॥
ಸಕಳ ಕೇಲಿಯಾಚೇಂ ಫಳ । ಶಾಶ್ವತ ವೋಳಖಾವೇಂ ನಿಶ್ಚಳ ।
ಆಪಣ ಕೋಣ ಕಾ ಕೇವಳ । ಶೋಧ ಘ್ಯಾವಾ ॥ ೬ ॥
ಸಾರಾಸಾರ ವಿಚಾರ ಘೇತಾಂ । ಪದಾಸ ನಾಹೀಂ ಶಾಶ್ವತತಾ ।
ಆಧೀ ಕಾರಣ ಭಗವಂತಾ । ವೋಳಖಿಲೇಂ ಪಾಹಿಜೇ ॥ ೭ ॥
ನಿಶ್ಚಳ ಚಂಚಳ ಆಣಿ ಜಡ । ಅವಘಾ ಮಾಯೇಚಾ ಪವಾಡ ।
ಯಾಮಧೇಂ ವಸ್ತು ಜಾಡ । ಜಾಣಾರ ನಾಹೀಂ ॥ ೮ ॥
ತೇಂ ಪರಬ್ರಹ್ಮ ಧುಂಡಾವೇಂ । ವಿವೇಕೇಂ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯ ಹಿಂಡಾವೇಂ ।
ಮಾಈಕ ವಿಚಾರ ಖಂಡಾವೇಂ । ಪರೀಕ್ಷವಂತೀಂ ॥ ೯ ॥
ಖೋಟೇಂ ಸಾಂಡೂನ ಖರೇಂ ಘ್ಯಾವೇಂ । ಪರೀಕ್ಷವಂತೀಂ ಪರೀಕ್ಷಾವೇಂ ।
ಮಾಯೇಚೇಂ ಅವಘೇಚಿ ಜಾಣಾವೇಂ । ರೂಪ ಮಾಈಕ ॥ ೧೦ ॥
ಪಂಚಭೂತಿಕ ಹೇ ಮಾಯಾ । ಮಾಈಕ ಜಾಯೇ ವಿಲಯಾ ।
ಪಿಂಡಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಅಷ್ಟಕಾಯಾ । ನಸಿವಂತ ॥ ೧೧ ॥
ದಿಸೇಲ ತಿತುಕೇಂ ನಾಸೇಲ । ಉಪಜೇಲ ತಿತುಕೇಂ ಮರೇಲ ।
ರಚೇಲ ತಿತುಕೇಂ ಖಚೇಲ । ರೂಪ ಮಾಯೇಚೇಂ ॥ ೧೨ ॥
ವಾಢೇಲ ತಿತುಕೇಂ ಮೋಡೇಲ । ಯೇಈಲ ತಿತುಲೇಂ ಜಾಈಲ ।
ಭೂತಾಂಸ ಭೂತ ಖಾಈಲ । ಕಲ್ಪಾಂತಕಾಳೀಂ ॥ ೧೩ ॥
ದೇಹಧಾರಕ ತಿತುಕೇ ನಾಸತೀ । ಹೇ ತೋಂ ರೋಕಡೀ ಪ್ರಚಿತೀ ।
ಮನುಷ್ಯೇಂವಿಣ ಉತ್ಪತ್ತಿ । ರೇತ ಕೈಂಚೇಂ ॥ ೧೪ ॥
ಅನ್ನ ನಸ್ತಾಂ ರೇತ ಕೈಂಚೇಂ । ವೋಷಧೀ ನಸ್ತಾಂ ಅನ್ನ ಕೈಂಚೇಂ ।
ವೋಷಧೀಸ ಜಿಣೇಂ ಕೈಂಚೇಂ । ಪೃಥ್ವೀ ನಸ್ತಾಂ ॥ ೧೫ ॥
ಆಪ ನಸ್ತಾಂ ಪೃಥ್ವೀ ನಾಹೀಂ । ತೇಜ ನಸ್ತಾಂ ಆಪ ನಾಹೀಂ ।
ವಾಯೋ ನಸ್ತಾಂ ತೇಜ ನಾಹೀಂ । ಐಸೇಂ ಜಾಣಾವೇಂ ॥ ೧೬ ॥
ಅಂತರಾತ್ಮಾ ನಸ್ತಾಂ ವಾಯೋ ಕೈಂಚಾ । ವಿಕಾರ ನಸ್ತಾಂ ಅಂತರಾತ್ಮಾ ಕೈಂಚಾ ।
ನಿರ್ವಿಕಾರೀಂ ವಿಕಾರ ಕೈಂಚಾ । ಬರೇಂ ಪಾಹಾ ॥ ೧೭ ॥
ಪೃಥ್ವೀ ನಾಹೀಂ ಆಪ ನಾಹೀಂ । ತೇಜ ನಾಹೀಂ ವಾಯೋ ನಾಹೀಂ ।
ಅಂತರಾತ್ಮಾ ವಿಕಾರ ನಾಹೀಂ । ನಿರ್ವಿಕಾರೀಂ ॥ ೧೮ ॥
ನಿರ್ವಿಕಾರ ಜೇಂ ನಿರ್ಗುಣ । ತೇಚಿ ಶಾಶ್ವತಾಚೀ ಖೂಣ ।
ಅಷ್ಟಧಾ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂಪೂರ್ಣ । ನಾಸಿವಂತ ॥ ೧೯ ॥
ನಾಸಿವಂತ ಸಮಜೋನ ಪಾಹಿಲೇಂ । ತೋಂ ತೇಂ ಅಸ್ತಾಂಚಿ ನಸ್ತೇಂ ಜಾಲೇಂ ।
ಸಾರಾಸಾರೇಂ ಕಳೋಂ ಆಲೇಂ । ಸಮಾಧಾನ ॥ ೨೦ ॥
ವಿವೇಕೇಂ ಪಾಹಿಲಾ ವಿಚಾರ । ಮನಾಸ ಆಲೇಂ ಸಾರಾಸಾರ ।
ಯೇಣೇಂಕರಿತಾಂ ವಿಚಾರ । ಸದೃಢ ಜಾಲಾ ॥ ೨೧ ॥
ಶಾಶ್ವತ ದೇವ ತೋ ನಿರ್ಗುಣ । ಐಸೀಂ ಅಂತರೀಂ ಬಾಣಲೀ ಖೂಣ ।
ದೇವ ಕಳಲಾ ಮೀ ಕೋಣ । ಕಳಲೇಂ ಪಾಹಿಜೇ ॥ ೨೨ ॥
ಮೀ ಕೋಣ ಪಾಹಿಜೇ ಕಳಲೇಂ । ದೇಹತತ್ವ ತಿತುಕೇಂ ಶೋಧಿಲೇಂ ।
ಮನೋವೃತ್ತೀಚಾ ಠಾಈಂ ಆಲೇಂ । ಮೀತೂಂಪಣ ॥ ೨೩ ॥
ಸಕಳ ದೇಹಾಚಾ ಶೋಧ ಘೇತಾಂ । ಮೀಪಣ ದಿಸೇನಾ ಪಾಹಾತಾಂ ।
ಮೀತೂಂಪಣ ಹೇಂ ತತ್ವತಾ । ತತ್ವೀಂ ಮಾವಳಲೇಂ ॥ ೨೪ ॥
ದೃಶ್ಯ ಪದಾರ್ಥಚಿ ವೋಸರೇ । ತತ್ವೇಂ ತತ್ವ ತೇವ್ಹಾಂ ಸರೇ ।
ಮೀತೂಂಪಣ ಹೇಂ ಕೈಂಚೇಂ ಉರೇ । ತತ್ವತಾ ವಸ್ತು ॥ ೨೫ ॥
ಪಂಚೀಕರ್ಣ ತತ್ವವಿವರ್ಣ । ಮಾಹಾವಾಕ್ಯೇಂ ವಸ್ತು ಆಪಣ ।
ನಿಸಂಗಪಣೇಂ ನಿವೇದನ । ಕೇಲೇ ಪಾಹಿಜೇ ॥ ೨೬ ॥
ದೇವಾಭಕ್ತಾಂಚೇ ಮೂಳ । ಶೋಧೂನ ಪಾಹಾತಾಂ ಸಕಳ ।
ಉಪಾಧಿವೇಗಲಾ ಕೇವಳ । ನಿರೋಪಾಧೀ ಆತ್ಮಾ ॥ ೨೭ ॥
ಮೀಪಣ ತೇಂ ಬುಡಾಲೇಂ । ವಿವೇಕೇಂ ವೇಗಳೇಪಣ ಗೇಲೇಂ ।
ನಿವೃತ್ತಿಪದಾಸ ಪ್ರಾಪ್ತ ಜಾಲೇಂ । ಉನ್ಮನೀಪದ ॥ ೨೮ ॥
ವಿಜ್ಞಾನೀಂ ರಾಹಿಲೇಂ ಜ್ಞಾನ । ಧ್ಯೇಯೇ ರಾಹಿಲೇಂ ಧ್ಯಾನ ।
ಸಕಳ ಕಾಂಹೀಂ ಕಾರ್ಯಾಕಾರಣ । ಪಾಹೋನ ಸಾಂಡಿಲೇಂ ॥ ೨೯ ॥
ಜನ್ಮಮರಣಾಚೇಂ ಚುಕಲೇಂ । ಪಾಪ ಅವಘೇಂಚಿ ಬುಡಾಲೇಂ ।
ಯೇಮಯಾತನೇಚೇಂ ಜಾಲೇಂ । ನಿಸಂತಾನ ॥ ೩೦ ॥
ನಿರ್ಬಂದ ಅವಘಾಚಿ ತುಟಲಾ । ವಿಚಾರೇಂ ಮೋಕ್ಷ ಪ್ರಾಪ್ತ ಜಾಲಾ ।
ಜನ್ಮ ಸಾರ್ಥಕಚಿ ವಾಟಲಾ । ಸಕಳ ಕಾಂಹೀಂ ॥ ೩೧ ॥
ನಾನಾ ಕಿಂತ ನಿವಾರಲೇ । ಧೋಕೇ ಅವಘೇಚಿ ತುಟಲೇ ।
ಜ್ಞಾನವಿವೇಕೇಂ ಪಾವನ ಜಾಲೇಂ । ಬಹುತ ಲೋಕ ॥ ೩೨ ॥
ಪತಿತಪಾವನಾಚೇ ದಾಸ । ತೇಹಿ ಪಾವನ ಕರಿತೀ ಜಗಾಸ ।
ಐಸೀ ಹೇ ಪ್ರಚಿತ ಮನಾಸ । ಬಹುತಾಂಚ್ಯಾ ಆಲೀ ॥ ೩೩ ॥
ಇತಿ ಶ್ರೀದಾಸಬೋಧೇ ಗುರುಶಿಷ್ಯಸಂವಾದೇ ಭಕ್ತನಿರೂಪಣನಾಮ ಸಮಾಸ ತಿಸರಾ ॥
ಸಮಾಸ ಚೌಥಾ : ವಿವೇಕವೈರಾಗ್ಯನಿರೂಪಣ ॥ ಶ್ರೀರಾಮ ॥
ಮಹದ್ಭಾಗ್ಯ ಹಾತಾಸೀ ಆಲೇಂ । ಪರೀ ಭೋಗೂಂ ನಾಹೀಂ ಜಾಣಿತಲೇಂ ।
ತೈಸೇಂ ವೈರಾಗ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನ ಜಾಲೇಂ । ಪರೀ ವಿವೇಕ ನಾಹೀಂ ॥ ೧ ॥
ಆದಳತೇಂ ಆಫಳತೇಂ । ಕಷ್ಟೀ ಹೋತೇಂ ದುಃಖೀ ಹೋತೇಂ ।
ಐಕತೇಂ ದೇಖತೇ ಯೇತೇಂ । ವೈರಾಗ್ಯ ತೇಣೇಂ ॥ ೨ ॥
ನಾನಾ ಪ್ರಪಂಚಾಚ್ಯಾ ವೋಢೀ ॥ ನಾನಾ ಸಂಕಟೇಂ ಸಾಂಕಡೀಂ ।
ಸಂಸಾರ ಸಾಂಡುನೀ ದೇಶಧಡೀ । ಹೋಯೇ ತೇಣೇಂ ॥ ೩ ॥
ತೋ ಚಿಂತೇಪಾಸೂನ ಸುಟಲಾ । ಪರಾಧೇನತೇಪಾಸುನಿ ಪಳಾಲಾ ।
ದುಃಖತ್ಯಾಗೇಂ ಮೋಕಳಾ ಜಾಲಾ । ರೋಗೀ ಜೈಸಾ ॥ ೪ ॥
ಪರೀ ತೋ ಹೋಊಂ ನಯೇ ಮೋಕಾಟ । ನಷ್ಟ ಭ್ರಷ್ಟ ಆಣಿ ಚಾಟ ।
ಸೀಮಾಚ ನಾಹೀಂ ಸೈರಾಟ । ಗುರೂಂ ಜೈಂಸೇಂ ॥ ೫ ॥
ವಿವೇಕೇಂವಿಣ ವೈರಾಗ್ಯೇ ಕೇಲೇಂ । ತರೀ ಅವಿವೇಕೇಂ ಅನರ್ಥೀಂ ಘಾತಲೇಂ ।
ಅವಘೇಂ ವೇರ್ಥಚಿ ಗೇಲೇಂ । ದೋಹಿಂಕಡೇ ॥ ೬ ॥
ನಾ ಪ್ರಪಂಚ ನಾ ಪರಮಾರ್ಥ । ಅವಘೇಂ ಜಿಣೇಂಚಿ ಜಾಲೇಂ ವೇರ್ಥ ।
ಅವಿವೇಕೇಂ ಅನರ್ಥ । ಐಸಾ ಕೇಲಾ ॥ ೭ ॥
ಕಾ।ಮ್ ವೇರ್ಥಚಿ ಜ್ಞಾನ ಬಡಬಡಿಲಾ । ಪರೀ ವೈರಾಗ್ಯಯೋಗ ನಾಹೀಂ ಘಡಲಾ ।
ಜೈಸಾ ಕಾರಾಗೃಹೀಂ ಅಡಕಲಾ । ಪುರುಷಾರ್ಥ ಸಾಂಗೇ ॥ ೮ ॥
ವೈರಾಗ್ಯೇಂವಿಣ ಜ್ಞಾನ । ತೋ ವೇರ್ಥಚಿ ಸಾಭಿಮಾನ ।
ಲೋಭದಂಭೇಂ ಘೋಳಸೂನ । ಕಾಸಾವಿಸ ಕೇಲಾ ॥ ೯ ॥
ಸ್ವಾನ ಬಾಂಧಲೇಂ ತರೀ ಭುಂಕೇ । ತೈಸಾ ಸ್ವಾರ್ಥಮುಳೇಂ ಥಿಂಕೇಂ
ಪರಾಧೀಕ ದೇಖೋಂ ನ ಸಕೇ । ಸಾಭಿಮಾನೇಂ ॥ ೧೦ ॥
ಹೇಂ ಯೇಕೇಂವಿಣ ಯೇಕ । ತೇಣೇಂ ಉಗಾಚ ವಾಢೇ ಶೋಕ ।
ಆತಾಂ ವೈರಾಗ್ಯ ಆಣಿ ವಿವೇಕ । ಯೋಗ ಐಕಾ ॥ ೧೧ ॥
ವಿವೇಕೇಂ ಅಂತರೀಂ ಸುಟಲಾ । ವೈರಾಗ್ಯೇಂ ಪ್ರಪಂಚ ತುಟಲಾ ।
ಅಂತರ್ಬಾಹ್ಯ ಮೋಕಳಾ ಜಾಲಾ । ನಿಃಸಂಗ ಯೋಗೀ ॥ ೧೨ ॥
ಜೈಸೇಂ ಮುಖೇಂ ಜ್ಞಾನ ಬೋಲೇ । ತೈಸೀಚ ಸವೇಂ ಕ್ರಿಯಾ ಚಾಲೇ ।
ದೀಕ್ಷಾ ದೇಖೋನೀ ಚಕ್ಕಿತ ಜಾಲೇ । ಸುಚಿಸ್ಮಂತ ॥ ೧೩ ॥
ಆಸ್ಥಾ ನಾಹೀಂ ತ್ರಿಲೋಕ್ಯಾಚೀ । ಸ್ಥಿತೀ ಬಾಣಲೀ ವೈರಾಗ್ಯಾಚೀ ।
ಯೇತ್ನವಿವೇಕಧಾರಣೇಚೀ । ಸೀಮಾ ನಾಹೀಂ ॥ ೧೪ ॥
ಸಂಗೀತ ರಸಾಳ ಹರಿಕೀರ್ತನ । ತಾಲಬದ್ಧ ತಾನಮಾನ ।
ಪ್ರೇಮಳ ಆವಡೀಚೇಂ ಭಜನ । ಅಂತರಾಪಾಸುನೀ ॥ ೧೫ ॥
ತತ್ಕಾಳಚಿ ಸನ್ಮಾರ್ಗ ಲಾಗೇ । ಐಸಾ ಅಂತರೀಂ ವಿವೇಕ ಜಾಗೇ ।
ವಗತ್ರೃತ್ವ ಕರಿತಾಂ ನ ಭಂಗೇ । ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರತ್ಯಯಾಚೇಂ ॥ ೧೬ ॥
ಸನ್ಮಾರ್ಗೇಂ ಜಗಾಸ ಮಿಳಾಲಾ । ಮ್ಹಣಿಜೇ ಜಗದೀಶ ವೋಳಲಾ ।
ಪ್ರಸಂಗ ಪಾಹಿಜೇ ಕಳಲಾ । ಕೋಣೀಯೇಕ ॥ ೧೭ ॥
ಪ್ರಖರ ವೈರಾಗ್ಯ ಉದಾಸೀನ । ಪ್ರತ್ಯಯಾಚೇಂ ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನ ।
ಸ್ನಾನಸಂಧ್ಯಾ ಭಗವದ್ಭಜನ । ಪುಣ್ಯಮಾರ್ಗ ॥ ೧೮ ॥
ವಿವೇಕವೈರಾಗ್ಯ ತೇಂ ಐಸೇಂ । ನುಸ್ತೇಂ ವೈರಾಗ್ಯ ಹೇಂಕಾಡಪಿಸೇಂ ।
ಶಬ್ದಜ್ಞಾನ ಯೇಳಿಲಸೇಂ । ಆಪಣಚಿ ವಾಟೇ ॥ ೧೯ ॥
ಮ್ಹಣೌನ ವಿವೇಕ ಆಣಿ ವೈರಾಗ್ಯ । ತೇಂಚಿ ಜಾಣಿಜೇ ಮಹದ್ಭಾಗ್ಯ ।
ರಾಮದಾಸ ಮ್ಹಣೇ ಯೋಗ್ಯ । ಸಾಧು ಜಾಣತೀ ॥ ೨೦ ॥
ಇತಿ ಶ್ರೀದಾಸಬೋಧೇ ಗುರುಶಿಷ್ಯಸಂವಾದೇ ವಿವೇಕವೈರಾಗ್ಯನಿರೂಪಣನಾಮ ಸಮಾಸ ಚೌಥಾ
॥
ಸಮಾಸ ಪಾಂಚವಾ : ಆತ್ಮನಿವೇದನ ॥ ಶ್ರೀರಾಮ ॥
ರೇಖೇಚೇಂ ಗುಂಡಾಳೇಂ ಕೇಲೇಂ । ಮಾತ್ರುಕಾಕ್ಷರೀಂ ಶಬ್ದ ಜಾಲೇ ।
ಶಬ್ದ ಮೇಳಊನ ಚಾಲೇ । ಶ್ಲೋಕ ಗದ್ಯ ಪ್ರಬಂದ ॥ ೧ ॥
ವೇದಶಾಸ್ತ್ರೇಂ ಪುರಾಣೇಂ । ನಾನಾ ಕಾವ್ಯೇಂ ನಿರೂಪಣೇಂ ।
ಗ್ರಂಥಭೇದ ಅನುವಾದಣೇಂ । ಕಿತೀ ಮ್ಹಣೋನಿ ॥ ೨ ॥
ನಾನಾ ಋಷೀ ನಾನಾ ಮತೇಂ । ಪಾಹೋಂ ಜಾತಾಂ ಅಸಂಖ್ಯಾತೇಂ ।
ಭಾಷಾ ಲಿಪೀ ಜೇಥ ತೇಥೇಂ । ಕಾಯೇ ಉಣೇಂ ॥ ೩ ॥
ವರ್ಗ ಋಚಾ ಶ್ರುತಿ ಸ್ಮೃತಿ । ಅಧೇ ಸ್ವರ್ಗ ಸ್ತಬಕ ಜಾತೀ ।
ಪ್ರಸಂಗ ಮಾನೇಂ ಸಮಾಸ ಪೋಥೀ । ಬಹುಧಾ ನಾಮೇಂ ॥ ೪ ॥
ನಾನಾ ಪದೇಂ ನಾನಾ ಶ್ಲೋಕ । ನಾನಾ ಬೀರ ನಾನಾ ಕಡಕ ।
ನಾನಾ ಸಾಖ್ಯಾ ದೋಹಡೇ ಅನೇಕ । ನಾಮಾಭಿಧಾನೇಂ ॥ ೫ ॥
ಡಫಗಾಣೇಂ ಮಾಚಿಗಾಣೇಂ । ದಂಡಿಗಾಣೇಂ ಕಥಾಗಾಣೇಂ ।
ನಾನಾ ಮಾನೇಂ ನಾನಾ ಜಸನೇಂ । ನಾನಾ ಖೇಳ ॥ ೬ ॥
ಧ್ವನಿ ಘೋಷ ನಾದ ರೇಖಾ । ಚಹುಂ ವಾಚಾಮಧ್ಯೇಂ ದೇಖಾ ।
ವಾಚಾರೂಪೇಂಹಿ ಐಕಾ । ನಾನಾ ಭೇದ ॥ ೭ ॥
ಉನ್ಮೇಷ ಪರಾ ಧ್ವನಿ ಪಶ್ಯಂತಿ । ನಾದ ಮಧ್ಯಮಾ ಶಬ್ದ ಚೌಥೀ ।
ವೈಖರೀಪಾಸೂನ ಉಮಟತೀ । ನಾನಾ ಶಬ್ದರತ್ನೇಂ ॥ ೮ ॥
ಅಕಾರ ಉಕಾರ ಮಕಾರ । ಅರ್ಧಮಾತ್ರಾಚೇಂ ಅಂತರ ।
ಔಟಮಾತ್ರಾ ತದನಂತರ । ಬಾವನ ಮಾತ್ರುಕಾ ॥ ೯ ॥
ನಾನಾ ಭೇದ ರಾಗಜ್ಞಾನ । ನೃತ್ಯಭೇದ ತಾನಮಾನ ।
ಅರ್ಥಭೇದ ತತ್ವಜ್ಞಾನ । ವಿವಂಚನಾ ॥ ೧೦ ॥
ತತ್ವಾಂಮಧ್ಯೇಂ ಮುಖ್ಯ ತತ್ವ । ತೇಂ ಜಾಣಾವೇಂ ಶುದ್ಧಸತ್ವ ।
ಅರ್ಧಮಾತ್ರಾ ಮಹತ್ತತ್ವ । ಮೂಳಮಾಯಾ ॥ ೧೧ ॥
ನಾನಾ ತತ್ವೇಂ ಲಾಹಾನಥೋರೇ । ಮಿಳೋನ ಅಷ್ಟಹಿ ಶರೀರೇಂ ।
ಅಷ್ಟಧಾ ಪ್ರಕೃತೀಚೇಂ ವಾರೇಂ । ನಿಘೋನ ಜಾತೇಂ ॥ ೧೨ ॥
ವಾರೇಂ ನಸ್ತಾಂ ಜೇಂ ಗಗನ । ತೈಸೇಂ ಪರಬ್ರಹ್ಮ ಸಘನ ।
ಅಷ್ಟ ದೇಹಾಚೇಂ ನಿರ್ಶನ । ಕರೂನ ಪಾಹಾವೇಂ ॥ ೧೩ ॥
ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಪಿಂಡೌಭಾರ । ಪಿಂಡಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಸಂವ್ಹಾರ ।
ದೋಹಿವೇಗಳೇಂ ಸಾರಾಸಾರ । ವಿಮಳಬ್ರಹ್ಮ ॥ ೧೪ ॥
ಪದಾರ್ಥ ಜಡ ಆತ್ಮಾ ಚಂಚಳ । ವಿಮಳಬ್ರಹ್ಮ ತೇಂ ನಿಶ್ಚಳ ।
ವಿವರೋನ ವಿರೇ ತತ್ಕಾಳ । ತದ್ರೂಪ ಹೋಯೇ ॥ ೧೫ ॥
ಪದಾರ್ಥ ಮನೇಂ ಕಾಯಾ ವಾಚಾ । ಮೀ ಹಾ ಅವಘಾಚಿ ದೇವಾಚಾ ।
ಜಡ ಆತ್ಮನಿವೇದನಾಚಾ । ವಿಚಾರ ಐಸಾ ॥ ೧೬ ॥
ಚಂಚಳಕರ್ತಾ ತೋ ಜಗದೀಶ । ಪ್ರಾಣೀಮಾತ್ರ ತೋ ತ್ಯಾಚಾ ಅಂಶ ।
ತ್ಯಾಚಾ ತೋಚಿ ಆಪಣಾಸ । ಠಾವ ನಾಹೀಂ ॥ ೧೭ ॥
ಚಂಚಳ ಆತ್ಮನಿವೇದನ । ಯಾಚೇಂ ಸಾಂಗಿತಲೇಂ ಲಕ್ಷಣ ।
ಕರ್ತಾ ದೇವ ತೋ ಆಪಣ । ಕೋಠೇಂಚಿ ನಾಹೀಂ ॥ ೮ ॥
ಚಂಚಳ ಚಳೇ ಸ್ವಪ್ನಾಕಾರ । ನಿಶ್ಚಳ ದೇವ ತೋ ನಿರಾಕಾರ ।
ಆತ್ಮನಿವೇದನಾಚಾ ಪ್ರಕಾರ । ಜಾಣಿಜೇ ಐಸಾ ॥ ೧೯ ॥
ಠಾವಚಿ ನಾಈಂ ಚಂಚಳಾಚಾ । ತೇಥೇಂ ಆಧೀಂ ಆಪಣ ಕೈಂಚಾ ।
ನಿಶ್ಚಳ ಆತ್ಮನಿವೇದನಾಚಾ । ವಿವೇಕ ಐಸಾ ॥ ೨೦ ॥
ತಿಹಿಂ ಪ್ರಕಾರೇಂ ಆಪಣ । ನಾಹೀಂ ನಾಹೀಂ ದುಜೇಪಣ ।
ಆಪಣ ನಸ್ತಾಂ ಮೀಪಣ । ನಾಹೀಂಚ ಕೋಠೇಂ ॥ ೨೧ ॥
ಪಾಹಾತಾಂ ಪಾಹಾತಾಂ ಅನುಮಾನಲೇಂ । ಕಳತಾಂ ಕಳತಾಂ ಕಳೋಂ ಆಲೇಂ ।
ಪಾಹಾತಾಂ ಅವಘೇಂಚಿ ನಿವಾಂತ ಜಾಲೇಂ । ಬೋಲಣೇಂ ಆತಾಂ ॥ ೨೨ ॥
ಇತಿ ಶ್ರೀದಾಸಬೋಧೇ ಗುರುಶಿಷ್ಯಸಂವಾದೇ ಆತ್ಮನಿವೇದನನಾಮ ಸಮಾಸ ಪಾಂಚವಾ ॥
ಸಮಾಸ ಸಹಾವಾ : ಸೃಷ್ಟಿಕ್ರಮನಿರೂಪಣ ॥ ಶ್ರೀರಾಮ ॥
ಬ್ರಹ್ಮ ನಿರ್ಮಳ ನಿಶ್ಚಳ । ಶಾಶ್ವತ ಸಾರ ಅಮಳ ವಿಮಳ ।
ಅವಕಾಶ ಘನ ಪೋಕಳ । ಗಗನಾಐಸೇಂ ॥ ೧ ॥
ತಯಾಸ ಕರಣೇಂ ನಾ ಧರಣೇಂ । ತಯಾಸ ಜನ್ಮ ನಾ ಮರಣೇಂ ।
ತೇಥೇಂ ಜಾಣಣೇಂ ನಾ ನೇಣಣೇಂ । ಸುನ್ಯಾತೀತ ॥ ೨ ॥
ತೇಂ ರಚೇನಾ ನಾ ಖಚೇನಾ । ತೇಂ ಹೋಯೇನಾ ನಾ ಜಾಯೇನಾ ।
ಮಾಯಾತೀತ ನಿರಂಜನಾ ಪಾರಚಿ ನಾಹೀಂ ॥ ೩ ॥
ಪುಢೇಂ ಸಂಕಲ್ಪ ಉಠಿಲಾ । ಷಡಗುಣೇಶ್ವರ ಬೋಲಿಜೇ ತ್ಯಾಲಾ ।
ಅರ್ಧರಾರೀನಟೇಶ್ವರಾಲಾ । ಬೋಲಿಜೇತೇಂ ॥ ೪ ॥
ಸರ್ವೇಶ್ವರ ಸರ್ವಜ್ಞ । ಸಾಕ್ಷೀ ದ್ರಷ್ಟಾ ಜ್ಞಾನಘನ ।
ಪರೇಶ ಪರಮಾತ್ಮಾ ಜಗಜೀವನ । ಮೂಳಪುರುಷ ॥ ೫ ॥
ತೇ ಮೂಳಮಾಯಾ ಬಹುಗುಣೀ । ಅಧೋಮುಖೇಂ ಗುಣಕ್ಷೋಭಿಣೀ ।
ಗುಣತ್ರಯೇ ತಿಜಪಾಸೂನಿ । ನಿರ್ಮಾಣ ಜಾಲೇ ॥ ೬ ॥
ಪುಢೇಂ ವಿಷ್ಣು ಜಾಲಾ ನಿರ್ಮಾಣ । ಜಾಣತೀಕಳಾ ಸತ್ವಗುಣ ।
ಜೋ ಕರಿತಾಹೇ ಪಾಳಣ । ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಾಚೇಂ ॥ ೭ ॥
ಪುಢೇಂ ಜಾಣೀವನೇಣೀವಮಿಶ್ರಿತ । ಬ್ರಹ್ಮಾ ಜಾಣಾವಾ ನೇಮಸ್ತ ।
ತ್ಯಾಚ್ಯಾ ಗುಣೇಂ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಹೋತ । ಭುವನತ್ರೈಂ ॥ ೮ ॥
ಪುಢೇಂ ರುದ್ರ ತಮೋಗುಣ । ಸಕಳ ಸಂವ್ಹಾರಾಚೇಂ ಕಾರಣ ।
ಸಕಳ ಕಾಂಹೀಂ ಕರ್ತೇಪಣ । ತೇಥೇಂಚಿ ಆಲೇಂ ॥ ೯ ॥
ತೇಥೂನ ಪುಢೇಂ ಪಂಚಭೂತೇಂ । ಪಾವಲೀಂ ಪಷ್ಟ ದಶೇತೇಂ ।
ಅಷ್ಟಧಾ ಪ್ರಕೃತೀಚೇಂ ಸ್ವರೂಪ ತೇಂ । ಮುಳೀಂಚ ಆಹೇ ॥ ೧೦ ॥
ನಿಶ್ಚಳೀಂ ಜಾಲೇಂ ಚಳಣ । ತೇಂಚಿ ವಾಯೋಚೇಂ ಲಕ್ಷಣ ।
ಪಂಚಭೂತೇಂ ಆಣಿ ತ್ರಿಗುಣ । ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಅಷ್ಟಧಾ ॥ ೧೧ ॥
ಆಕಾಶ ಮ್ಹಣಿಜೇ ಅಂತರಾತ್ಮಾ । ಪ್ರತ್ಯಯೇಂ ಪಾಹವಾ ಮಹಿಮಾ ।
ತ್ಯಾ ಆಕಾಶಾಪಾಸೂನ ಜನ್ಮಾ । ವಾಯೋ ಆಲಾ ॥ ೧೨ ॥
ತಯಾ ವಾಯೋಚ್ಯಾ ದೋನೀ ಝುಳುಕಾ । ಉಷ್ಣ ಸೀತಳ ಐಕಾ ।
ಸೀತಳಾಪಾಸೂನ ತಾರಾ ಮಯಂಕಾ । ಜನ್ಮ ಜಾಲಾ ॥ ೧೩ ॥
ಉಷ್ಣಾಪಾಸೂನ ರವಿ ವನ್ಹೀ । ವಿದ್ಯುಲ್ಯತಾ ಆದಿಕರೂನಿ ।
ಸೀತಳ ಉಷ್ಣ ಮಿಳೋನಿ । ತೇಜ ಜಾಣಾವೇಂ ॥ ೧೪ ॥
ತಯಾ ತೇಜಾಪಾಸೂನ ಜಾಲೇಂ ಆಪ । ಆಪ ಆಳೋನ ಪೃಥ್ವೀಚೇಂ ರೂಪ ।
ಪುಢೇಂ ಔಷಧೀ ಅಮೂಪ । ನಿರ್ಮಾಣ ಜಾಲ್ಯಾಂ ॥ ೧೫ ॥
ಔಷಧೀಪಾಸೂನ ನಾನಾ ರಸ । ನಾನಾ ಬೀಜ ಅನ್ನರಸ ।
ಚೌರ್ಯಾಸಿ ಲಕ್ಷ ಯೋನೀಚ ವಾಸ । ಭೂಮಂಡಳೀಂ ॥ ೧೬ ॥
ಐಸೀ ಜಾಲೀ ಸೃಷ್ಟೀರಚನಾ । ವಿಚಾರ ಆಣಿಲಾ ಪಾಹಿಜೇ ಮನಾ ।
ಪ್ರತ್ಯಯೇಂವಿಣ ಅನುಮಾನಾ । ಪಾತ್ರ ಹೋಈಜೇ ॥ ೧೭ ॥
ಐಸಾ ಜಾಲಾ ಆಕಾರ । ಯೇಣೇಂಚಿ ನ್ಯಾಯೇಂ ಸಂವ್ಹಾರ ।
ಸಾರಾಸಾರವಿಚಾರ । ಯಾಸ ಬೋಲಿಜೇ ॥ ೧೮ ॥
ಜೇಂ ಜೇಂ ಜೇಥೂನ ನಿರ್ಮಾಣ ಜಾಲೇಂ । ತೇಂ ತೇಂ ತೇಥೇಂಚಿ ನಿಮಾಲೇಂ ।
ಯೇಣೇಂಚಿ ನ್ಯಾಯೇಂ ಸಂವ್ಹಾರಲೇಂ । ಮಾಹಾಪ್ರಳಈಂ ॥ ೧೯ ॥
ಆದ್ಯ ಮಧ್ಯ ಅವಸಾನ । ಜೇಂ ಶಾಶ್ವತ ನಿರಂಜನ ।
ತೇಥೇಂ ಲಾವಾವೇಂ ಅನುಸಂಧಾನ । ಜಾಣತೇ ಪುರುಷೀಂ ॥ ೨೦ ॥
ಹೋತ ಜಾತೇ ನಾನಾ ರಚನಾ । ಪರೀ ತೇ ಕಾಂಹೀಂಚ ತಗೇನಾ ।
ಸಾರಾಸಾರ ವಿಚಾರಣಾ । ಯಾಕಾರಣೇಂ ॥ ೨೧ ॥
ದ್ರಷ್ಟಾ ಸಾಕ್ಷೀ ಅಂತರಾತ್ಮಾ । ಸರ್ವತ್ರ ಬೋಲತೀ ಮಹಿಮಾ ।
ಪರೀ ಹೇ ಸರ್ವಸಾಕ್ಷಿಣೀ ಅವಸ್ತಾ ಮಾಂ । ಪ್ರತ್ಯಯೇಂ ಪಾಹವೀ ॥ ೨೨ ॥
ಮುಳಾಪಾಸೂನ ಸೇವಟವರೀ । ಅವಘೀ ಮಾಯೇಚೀ ಭರೋವರೀ ।
ನಾನಾ ವಿದ್ಯಾ ಕಳಾಕುಂಸರೀ । ತಯೇಮಧೇಂ ॥ ೨೩ ॥
ಜೋ ಉಪಾಧೀಚಾ ಸೇವಟ ಪಾವೇಲ । ತ್ಯಾಸ ಭ್ರಮ ಐಸೇಂ ವಾಟೇಲ ।
ಜೋ ಉಪಾಧೀಮಧ್ಯೇಂ ಆಡಕೇಲ । ತ್ಯಾಸ ಕಾಢಿತಾ ಕವಣ ॥ ೨೪ ॥
ವಿವೇಕ ಪ್ರತ್ಯಯಾಚೀಂ ಕಾಮೇಂ । ಕೈಸೀಂ ಘಡತೀಲ ಅನುಮಾನಭ್ರಮೇಂ ।
ಸಾರಾಸಾರವಿಚಾರಾಚೇನ ಸಂಭ್ರಮೇಂ । ಪಾವಿಜೇ ಬ್ರಹ್ಮ ॥ ೨೫ ॥
ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡೀಂಚೇ ಮಾಹಾಕಾರಣ । ತೇ ಮುಳಮಾಯಾ ಜಾಣ ।
ಅಪೂರ್ಣಾಸ ಮ್ಹಣತೀ ಬ್ರಹ್ಮ ಪೂರ್ಣ । ವಿವೇಕಹೀನ ॥ ೨೬ ॥
ಸೃಷ್ಟೀಮಧೇಂ ಬಹುಜನ । ಯೇಕ ಭೋಗಿತೀ ನೃಪಾಸನ ।
ಯೇಕ ವಿಷ್ಠಾ ಟಾಕಿತೀ ಜಾಣ । ಪ್ರತ್ಯೇಕ್ಷ ಆತಾಂ ॥ ೨೭ ॥
ಐಸೇ ಉದಂಡ ಲೋಕ ಅಸತೀ । ಆಪಣಾಸ ಥೋರ ಮ್ಹಣತೀ ।
ಪರೀ ತೇ ವಿವೇಕೀ ಜಾಣತೀ । ಸಕಳ ಕಾಂಹೀಂ ॥ ೨೮ ॥
ಐಸಾ ಆಹೇ ಸಮಾಚಾರ । ಕಾರಣ ಪಾಹಿಜೇ ವಿಚಾರ ।
ಬಹುತಾಂಚ್ಯಾ ಬೋಲೇಂ ಹಾ ಸಂಸರ । ನಾಸೂಂ ನಯೇ ॥ ೨೯ ॥
ಪುಸ್ತಕಜ್ಞಾನೇಂ ನಿಶ್ಚಯೇ ಧರಣೇಂ । ತರೀ ಗುರು ಕಾಸಯಾ ಕರಣೇಂ ।
ಯಾಕಾರಣೇಂ ವಿವರಣೇಂ । ಆಪುಲ್ಯಾ ಪ್ರತ್ಯಯೇಂ ॥ ೩೦ ॥
ಜೋ ಬಹುತಾಂಚ್ಯಾ ಬೋಲೇಂ ಲಾಗಲಾ । ತೋ ನೇಮಸ್ತ ಜಾಣಾವಾ ಬುಡಾಲಾ ।
ಯೇಕ ಸಾಹೇಬ ನಸ್ತಾಂ ಕೋಣಾಲಾ । ಮುಶ್ಯಾರಾ ಮಗಾವಾ ॥ ೩೧ ॥
ಇತಿ ಶ್ರೀದಾಸಬೋಧೇ ಗುರುಶಿಷ್ಯಸಂವಾದೇ ಸೃಷ್ಟಿಕ್ರಮನಿರೂಪಣನಾಮ ಸಮಾಸ ಸಹಾವಾ ॥
ಸಮಾಸ ಸಾತವಾ : ವಿಷಯತ್ಯಾಗ ॥ ಶ್ರೀರಾಮ ॥
ನ್ಯಾಯೇಂ ನಿಷ್ಠುರ ಬೋಲಣೇಂ । ಬಹುತಾಂಸ ವಾಟೇ ಕಂಟಾಳವಾಣೇಂ ।
ಮಳಮಳ ಕರಿತಾಂ ಜೇವಣೇಂ । ವಿಹಿತ ನವ್ಹೇ ॥ ೧ ॥
ಬಹುತೀಂ ವಿಷಯ ನಿಂದಿಲೇ । ಆಣಿ ತೇಚಿ ಸೇವಿತ ಗೇಲೇ ।
ವಿಷಯತ್ಯಾಗೇಂ ದೇಹ ಚಾಲೇ । ಹೇಂ ತೋಂ ಘಡೇನಾ ॥ ೨ ॥
ಬೋಲಣೇಂ ಯೇಕ ಚಾಲಣೇಂ ಯೇಕ । ತ್ಯಾಚೇಂ ನಾಂವ ಹೀನ ವಿವೇಕ ।
ಯೇಣೇಂ ಕರಿತಾಂ ಸಕಳ ಲೋಕ । ಹಾಂಸೋಂ ಲಾಗತೀ ॥ ೩ ॥
ವಿಷಯತ್ಯಾಗೇಂವಿಣ ತೋಂ ಕಾಂಹೀಂ । ಪರಲೋಕ ತೋ ಪ್ರಾಪ್ತ ನಾಹೀಂ ।
ಐಸೇಂ ಬೋಲಣೇಂ ಠಾಈಂ ಠಾಈಂ । ಬರೇಂ ಪಾಹಾ ॥ ೪ ॥
ಪ್ರಪಂಚೀ ಖಾತೀ ಜೇವಿತೀ । ಪರಮಾರ್ಥೀ ಕಾಯೇ ಉಪವಾಸ ಕರಿತೀ ।
ಉಭಯತಾ ಸಾರಿಖೇ ದಿಸತೀ । ವಿಷಯಾವಿಷಈಂ ॥ ೫ ॥
ದೇಹ ಚಾಲತಾಂ ವಿಷಯ ತ್ಯಾಗೀ । ಐಸಾ ಕೋಣ ಆಹೇ ಜಗೀಂ ।
ಯಾಚಾ ನಿರ್ವಾಹ ಮಜಲಾಗೀಂ । ದೇವೇಂ ನಿರೋಪಾವಾ ॥ ೬ ॥
ವಿಷಯ ಅವಘಾ ತ್ಯಾಗಾವಾ । ತರೀಚ ಪರಮಾರ್ಥ ಕರಾವಾ ।
ಐಸೇಂ ಪಾಹಾತಾಂ ಗೋವಾ । ದಿಸತೋ ಕಿಂ ॥ ೭ ॥
ಐಸಾ ಶ್ರೋತಾ ಅನುವಾದಲಾ । ವಕ್ತಾ ಉತ್ತರ ದೇತಾ ಜಾಲಾ ।
ಸಾವಧ ಹೋಊನ ಮನ ಘಾಲಾ । ಯೇತದ್ವಿಷಈಂ ॥ ೮ ॥
ವೈರಗ್ಯೇಂ ಕರಾವಾ ತ್ಯಾಗ । ತರೀಚ ಪರಮಾರ್ಥಯೋಗ ।
ಪ್ರಪಂಚತ್ಯಾಗೇಂ ಸರ್ವ ಸಾಂಗ । ಪರಮಾರ್ಥ ಘಡೇ ॥ ೯ ॥
ಮಾಗೇಂ ಜ್ಞಾನೀ ಹೋಊನ ಗೇಲೇ । ತೇಂಹಿಂ ಬಹುತ ಕಷ್ಟ ಕೇಲೇ ।
ತರೀ ಮಗ ವಿಖ್ಯಾತ ಜಾಲೇ । ಭೂಮಂಡಳೀಂ ॥ ೧೦ ॥
ಯೇರ ಮತ್ಸರ ಕರಿತಾಂಚ ಗೇಲೀಂ । ಅನ್ನ ಅನ್ನ ಮ್ಹಣತಾಂ ಮೇಲೀಂ ।
ಕಿತ್ಯೇಕ ಭ್ರಷ್ಟಲೀಂ । ಪೋಟಾಸಾಠೀಂ ॥ ೧೧ ॥
ವೈರಾಗ್ಯ ಮುಳೀಂಹೂನ ನಾಹೀಂ । ಜ್ಞಾನ ಪ್ರತ್ಯಯಾಚೇಂ ನಾಹೀಂ ।
ಸುಚಿ ಆಚಾರ ತೋಹಿ ನಾಹೀಂ । ಭಜನ ಕೈಂಚೇಂ ॥ ೧೨ ॥
ಐಸೇ ಪ್ರಕಾರೀಚೇ ಜನ । ಆಪಣಾಸ ಮ್ಹಣತೀ ಸಜ್ಜನ ।
ಪಾಹೋಂ ಜಾತಾಂ ಅನುಮಾನ । ಅವಘಾಚ ದಿಸೇ ॥ ೧೩ ॥
ಜಯಾಸ ನಾಹೀಂ ಅನುತಾಪ । ಹೇಂಚಿ ಯೇಕ ಪೂರ್ವಪಾಪ ।
ಕ್ಷಣಕ್ಷ್ಣಾ ವಿಕ್ಷೇಪ । ಪರಾಧೀಕಪಣೇಂ ॥ ೧೪ ॥
ಮಜ ನಾಹೀಂ ತುಜ ಸಾಜೇನಾ । ಹೇಂ ತೋಂ ಅವಘೇಂ ಠಾಉಕೇಂ ಆಹೇ ಜನಾ ।
ಖಾತ್ಯಾಸ ನಖಾತೇಂ ದೇಖೋಂ ಸಕೇನಾ । ಐಸೇಂ ಆಹೇ ॥ ೧೫ ॥
ಭಾಗ್ಯಪುರುಷ ಥೋರ ಥೋರ । ತ್ಯಾಸ ನಿಂದಿತೀ ಡೀವಾಳಖೋರ ।
ಸಾವಾಸ ದೇಖತಾಂ ಚೋರ । ಚರ್ಫಡೀ ಜೈಸಾ ॥ ೧೬ ॥
ವೈರಾಗ್ಯಪರತೇಂ ನಾಹೀಂ ಭಗ್ಯ । ವೈರಾಗ್ಯ ನಾಹೀಂ ತೇಂ ಅಭಾಗ್ಯ ।
ವೈರಾಗ್ಯ ನಸ್ತಾಂ ಯೋಗ್ಯ । ಪರಮಾರ್ಥ ನವ್ಹೇ ॥ ೧೭ ॥
ಪ್ರತ್ಯಯೇಜ್ಞಾನೀ ವೀತರಾಗೀ । ವಿವೇಕಬಳೇಂ ಸಕಳ ತ್ಯಾಗೀ ।
ತೋ ಜಾಣೀಜೇ ಮಾಹಾಂಯೋಗೀ । ಈಶ್ವರೀ ಪುರುಷ ॥ ೧೮ ॥
ಅಷ್ಟಮಾ ಸಿದ್ಧೀಚೀ ಉಪೇಕ್ಷಾ । ಕರೂನ ಘೇತಲೀ ಯೋಗದೀಕ್ಷಾ ।
ಘರೋಘರೀಂ ಮಾಗೇ ಭಿಕ್ಷಾ । ಮಾಹಾದೇವ ॥ ೧೯ ॥
ಈಶ್ವರಾಚೀ ಬರಾಬರೀ । ಕೈಸಾ ಕರೀಲ ವೇಷಧಾರೀ ।
ಮ್ಹಣೋನಿಯಾಂ ಸಗಟ ಸರೀ । ಹೋತ ನಾಹೀಂ ॥ ೨೦ ॥
ಉದಾಸ ಆಣಿ ವಿವೇಕ । ತ್ಯಾಸ ಶೋಧಿತೀ ಸಕಳ ಲೋಕ ।
ಜೈಸೇಂ ಲಾಲಚೀ ಮೂರ್ಖ ರಂಕ । ತೇಂ ದೈನ್ಯವಾಣೇಂ ॥ ೨೧ ॥
ಜೇ ವಿಚಾರಾಪಾಸೂನ ಚೇವಲೇ । ಜೇ ಆಚಾರಾಪಾಸೂನ ಭ್ರಷ್ಠಲೇ ।
ವಿವೇಕ ಕರೂಂ ವಿಸರಲೇ । ವಿಷಯಲೋಭೀಂ ॥ ೨೨ ॥
ಭಜನ ತರೀ ಆವಡೇನಾ । ಪುರಶ್ಚರ್ಣ ಕದಾಪಿ ಘಡೇನಾ ।
ಭಲ್ಯಾಂಸ ತ್ಯಾಂಸ ಪಡೇನಾ । ಯೇತನ್ನಿಮಿತ್ಯ ॥ ೨೩ ॥
ವೈರಾಗ್ಯೇಂ ಕರೂನ ಭ್ರಷ್ಟೇನಾ । ಜ್ಞಾನ ಭಜನ ಸಾಂಡಿನಾ ।
ವಿತ್ಪನ್ನ ಆಣಿ ವಾದ ಘೇನಾ । ಐಸಾ ಥೋಡಾ ॥ ೨೪ ॥
ಕಷ್ಟ ಕರಿತಾಂ ಸೇತ ಪಿಕೇ । ಉಂಚ ವಸ್ತ ತತ್ಕಾಳ ವಿಕೇ ।
ಜಾಣತ್ಯಾ ಲೋಕಾಂಚ್ಯಾ ಕೌತುಕೇಂ । ಉಡ್ಯಾ ಪಡತೀ ॥ ೨೫ ॥
ಯೇರ ತೇ ಅವಘೇಚಿ ಮಂದಲೇ । ದುರಾಶೇನೇಂ ಖೋಟೇ ಜಾಲೇ ।
ಕಾನಕೋಂಡೇಂ ಜ್ಞಾನ ಕೇಲೇಂ । ಭ್ರಷ್ಟಾಕಾರೇಂ ॥ ೨೬ ॥
ಸಬಳ ವಿಷಯ ತ್ಯಾಗಣೇಂ । ಶುದ್ಧ ಕಾರ್ಯಾಕಾರಣ ಘೇಣೇಂ ।
ವಿಷಯತ್ಯಾಗಾಚೀಂ ಲಕ್ಷಣೇಂ । ವೋಳಖಾ ಐಸೀಂ ॥ ೨೭ ॥
ಸಕಳ ಕಾಂಹೀಂ ಕರ್ತಾ ದೇವ । ನಾಹೀಂ ಪ್ರಕೃತೀಚಾ ಠಾವ ।
ವಿವೇಕಾಚಾ ಅಭಿಪ್ರಾವ । ವಿವೇಕೀ ಜಾಣತೀ ॥ ೨೮ ॥
ಶೂರತ್ವವಿಷಈಂ ಖಡತರ । ತ್ಯಾಸ ಮಾನಿತೀ ಲಾಹಾನಥೋರ ।
ಕಾಮಗಾರ ಆಣಿ ಆಂಗಚೋರ । ಯೇಕ ಕೈಸಾ ॥ ೨೯ ॥
ತ್ಯಾಗಾತ್ಯಾಗ ತಾರ್ಕಿಕ ಜಾಣೇ । ಬೋಲಾಐಸೇಂ ಚಾಲೋಂ ಜಾಣೇ ।
ಪಿಂಡಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಸಕಳ ಜಾಣೇ । ಯೇಥಾಯೋಗ್ಯ ॥ ೩೦ ॥
ಐಸಾ ಜೋ ಸರ್ವಜಾಣತಾ । ಉತ್ತಮಲಕ್ಷಣೀ ಪುರುತಾ ।
ತಯಾಚೇನಿ ಸಾರ್ಥಕತಾ । ಸಹಜಚಿ ಹೋಯೇ ॥ ೩೧ ॥
ಇತಿ ಶ್ರೀದಾಸಬೋಧೇ ಗುರುಶಿಷ್ಯಸಂವಾದೇ ವಿಷಯತ್ಯಾಗನಿರೂಪಣನಾಮ ಸಮಾಸ ಸಾತವಾ ॥
ಸಮಾಸ ಆಠವಾ : ಕಾಳರೂಪನಿರೂಪಣ ॥ ಶ್ರೀರಾಮ ॥
ಮೂಳಮಾಯಾ ಜಗದೇಶ್ವರ । ಪುಢೇಂ ಅಷ್ಟಧೇಚಾ ವಿಸ್ತಾರ ।
ಸೃಷ್ಟಿಕ್ರಮೇಂ ಆಕಾರ । ಆಕಾರಲಾ ॥ ೧ ॥
ಹೇಂ ಅವಘೇಂಚ ನಸ್ತಾಂ ನಿರ್ಮಳ । ಜೈಸೇಂ ಗಗನ ಅಂತರಾಳ ।
ನಿರಾಕಾರೀಂ ಕಾಳವೇಳ । ಕಾಂಹೀಂಚ ನಾಹೀಂ ॥ ೨ ॥
ಉಪಾಧೀಚಾ ವಿಸ್ತಾರ ಜಾಲಾ । ತೇಥೇಂ ಕಾಳ ದಿಸೋನ ಆಲಾ ।
ಯೇರವೀಂ ಪಾಹಾತಾಂ ಕಾಳಾಲಾ । ಠಾವಚಿ ನಾಹೀ ॥ ೩ ॥
ಯೇಕ ಚಂಚಳ ಯೇಕ ನಿಶ್ಚಲ । ಯಾವೇಗಳಾ ಕೋಠೇಂ ಕಾಳ ।
ಚಂಚಳ ಆಹೇ ತಾವತ್ಕಾಳ । ಕಾಳ ಮ್ಹಣಾವೇಂ ॥ ೪ ॥
ಆಕಾಶ ಮ್ಹಣಿಜೇ ಅವಕಾಶ । ಅವಕಾಶ ಬೋಲಿಜೇ ವಿಲಂಬಾಸ ।
ತ್ಯಾ ವಿಲಂಬರೂಪ ಕಾಳಾಸ । ಜಾಣೋನಿ ಘ್ಯಾವೇಂ ॥ ೫ ॥
ಸೂರ್ಯಾಕರಿತಾಂ ವಿಲಂಬ ಕಳೇ । ಗಣನಾ ಸಕಳಾಂಚೀ ಆಕಳೇ ।
ಪಳಾಪಾಸೂನ ನಿವಳೇ । ಯುಗಪರಿಯಂತ ॥ ೬ ॥
ಪಳ ಘಟಿಕಾ ಪ್ರಹರ ದಿವಸ । ಅಹೋರಾತ್ರ ಪಕ್ಷ ಮಾಸ ।
ಶಡ್ಮಾಸ ವರಿ ಯುಗಾಸ । ಠಾವ ಜಾಲಾ ॥ ೭ ॥
ಕ್ರೇತ ತ್ರೇತ ದ್ವಾಪಾರ ಕಳೀ । ಸಂಖ್ಯಾ ಚಾಲಿಲೀ ಭೂಮಂಡಳೀ ।
ದೇವಾಂಚೀಂ ಆಯುಷ್ಯೇಂ ಆಗಳೀಂ । ಶಾಸ್ತ್ರೀಂ ನಿರೋಪಿಲೀಂ ॥ ೮ ॥
ತೇ ದೇವತ್ರಯಾಚೀ ಖಟಪಟ । ಸೂಕ್ಷ್ಮರೂಪೇಂ ವಿಲಗಟ ।
ದಂಡಕ ಸಾಂಡಿತಾಂ ಚಟಪಟ । ಲೋಕಾಂಸ ಹೋತೇ ॥ ೯ ॥
ಮಿಶ್ರಿತ ತ್ರಿಗುಣ ನಿವಡೇನಾ । ತೇಣೇಂ ಆದ್ಯಂತ ಸೃಷ್ಟಿರಚನಾ ।
ಕೋಣ ಥೋರ ಕೋಣ ಸಾನಾ । ಕೈಸಾ ಮ್ಹಣಾವಾ ॥ ೧೦ ॥
ಅಸೋ ಹೀಂ ಜಾಣತ್ಯಾಚೀಂ ಕಾಮೇಂ । ನೇಣತಾ ಉಗಾಚ ಗುಂತೇ ಭ್ರಮೇಂ ।
ಪ್ರತ್ಯಯೇ ಜಾಣಜಾಣೋಂ ವರ್ಮೇಂ । ಠಾಈಂ ಪಾಡಾವೀಂ ॥ ೧೧ ॥
ಉತ್ಪನ್ನಕಾಳ ಸೃಷ್ಟಿಕಾಳ । ಸ್ಥಿತಿಕಾಳ ಸಂವ್ಹಾರಕಾಳ ।
ಆದ್ಯಂತ ಅವಘಾ ಕಾಳ । ವಿಲಂಬರೂಪೀ ॥ ೧೨ ॥
ಜೇಂ ಜೇಂ ಜಯೇ ಪ್ರಸಂಗೀಂ ಜಾಲೇಂ । ತೇಥೇಂ ಕಾಳಾಚೇಂ ನಾಂವ ಪಡಿಲೇಂ ।
ಬರೇಂ ನಸೇಲ ಅನುಮಾನಲೇಂ । ತರೀ ಪುಢೇಂ ಐಕಾ ॥ ೧೩ ॥
ಪ್ರಜನ್ಯಕಾಳ ಶೀತಕಾಳ । ಉಷ್ಣಕಾಳ ಸಂತೋಷಕಾಳ ।
ಸುಖದುಃಖಆನಂದಕಾಳ । ಪ್ರತ್ಯಯೇ ಯೇತೋ ॥ ೧೪ ॥
ಪ್ರಾತಃಕಾಳ ಮಾಧ್ಯಾನಕಾಳ । ಸಾಯಂಕಾಳ ವಸಂತಕಾಳ ।
ಪರ್ವಕಾಳ ಕಠಿಣಕಾಳ । ಜಾಣಿಜೇ ಲೋಕೀಂ ॥ ೧೫ ॥
ಜನ್ಮಕಾಳ ಬಾಳತ್ವಕಾಳ । ತಾರುಣ್ಯಕಾಳ ವೃಧಾಪ್ಯಕಾಳ ।
ಅಂತಕಾಳ ವಿಷಮಕಾಳ । ವೇಳರೂಪೇಂ ॥ ೧೬ ॥
ಸುಕಾಳ ಆಣಿ ದುಷ್ಕಾಳ । ಪ್ರದೋಷಕಾಳ ಪುಣ್ಯಕಾಳ ।
ಸಕಳ ವೇಳಾ ಮಿಳೋನ ಕಾಳ । ತಯಾಸ ಮ್ಹಣಾವೇಂ ॥ ೧೭ ॥
ಅಸತೇಂ ಯೇಕ ವಾಟತೇಂ ಯೇಕ । ತ್ಯಾಚೇಂ ನಾಂವ ಹೀನ ವಿವೇಕ ।
ನಾನಾ ಪ್ರವೃತ್ತೀಚೇ ಲೋಕ । ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಜಾಣತೀ ॥ ೧೮ ॥
ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಚಾಲೇ ಅಧೋಮುಖೇಂ । ನಿವೃತ್ತಿ ಧಾವೇ ಊರ್ಧಮುಖೇಂ ।
ಊರ್ಧಮುಖೇಂ ನಾನಾ ಸುಖೇಂ । ವಿವೇಕೀ ಜಾಣತೀ ॥ ೧೯ ॥
ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡರಚನಾ ಜೇಥೂನ ಜಾಲೀ । ತೇಥೇಂ ವಿವೇಕೀ ದೃಷ್ಟಿ ಘಾಲೀ ।
ವಿವರತಾಂ ವಿವರತಾಂ ಲಾಧಲೀ । ಪೂರ್ವಾಪರ ಸ್ಥಿತಿ ॥ ೨೦ ॥
ಪ್ರಪಂಚೀ ಅಸೋನ ಪರಮಾರ್ಥ ಪಾಹೇ । ತೋಹಿ ಯೇ ಸ್ಥಿತೀತೇಂ ಲಾಹೇ ।
ಪ್ರಾರಬ್ಧಯೋಗೇಂ ಕರೂನ ರಾಹೇ । ಲೋಕಾಂಮಧೇಂ ॥ ೨೧ ॥
ಸಕಳಾಂಚೇ ಯೇಕಚಿ ಮೂಳ । ಯೇಕ ಜಾಣತೇ ಯೇಕ ಬಾಷ್ಕಳ ।
ವಿವೇಕೇಂ ಕರೂನ ತತ್ಕಾಳ । ಪರಲೋಕ ಸಾಧಾವಾ ॥ ೨೨ ॥
ತರೀಚ ಜನ್ಮಾಚೇಂ ಸಾರ್ಥಕ । ಭಲೇ ಪಾಹಾತೀ ಉಭಯೇ ಲೋಕ ।
ಕಾರಣ ಮುಳೀಂಚಾ ವಿವೇಕ । ಪಾಹಿಲಾ ಪಾಹಿಜೇ ॥ ೨೩ ॥
ವಿವೇಕಹೀನ ಜೇ ಜನ । ತೇ ಜಾಣಾವೇ ಪಶುಸಮಾನ ।
ತ್ಯಾಂಚೇ ಐಕತಾಂ ಭಾಷಣ । ಪರಲೋಕ ಕೈಂಚಾ ॥ ೨೪ ॥
ಬರೇಂ ಆಮಚೇಂ ಕಾಯೇ ಗೇಲೇಂ । ಜೇಂ ಕೇಲೇಂ ತೇಂ ಫಳಾಸ ಆಲೇಂ ।
ಪೇರಿಲೇಂ ತೇಂ ಉಗವಲೇಂ । ಭೋಗಿತೀ ಆತಾಂ ॥ ೨೫ ॥
ಪುಢೇಂಹಿ ಕರೀ ತೋ ಪಾವೇ । ಭಕ್ತಿಯೋಗೇಂ ಭಗವಂತ ಫಾವೇ ।
ದೇವ ಭಕ್ತ ಮಿಳತಾಂ ದುಣಾವೇಂ । ಸಮಾಧಾನ ॥ ೨೬ ॥
ಕೀರ್ತಿ ಕರೂನ ನಾಹೀಂ ಮೇಲೇ । ಉಗೇಚ ಆಲೇ ಆಣಿ ಗೇಲೇ ।
ಶಾಹಾಣೇ ಹೋಊನ ಭುಲಲೇ । ಕಾಯೇ ಸಾಂಗವೇಂ ॥ ೨೭ ॥
ಯೇಥೀಲ ಯೇಥೇಂ ಅವಘೇಂಚಿ ರಾಹಾತೇಂ । ಐಸೇಂ ಪ್ರತ್ಯಯಾಸ ಹೇತೇಂ ।
ಕೋಣ ಕಾಯೇ ಘೇಊನ ಜಾತೇಂ । ಸಾಂಗಾನಾ ಕಾಂ ॥ ೨೮ ॥
ಪದಾರ್ಥೀಂ ಅಸಾವೇಂ ಉದಾಸ । ವಿವೇಕ ಪಾಹಾವಾ ಸಾವಕಾಸ ।
ಯೇಣೇಂಕರಿತಾಂ ಜಗದೀಶ । ಅಲಭ್ಯ ಲಾಭೇ ॥ ೨೯ ॥
ಜಗದೀಶಾಪರತಾ ಲಾಭ ನಾಹೀಂ । ಕಾರ್ಯಾಕಾರಣ ಸರ್ವ ಕಾಂಹೀಂ ।
ಸಂಸಾರ ಕರಿತ ಅಸತಾಂಹಿ । ಸಮಾಧಾನ ॥ ೩೦ ॥
ಮಾಗಾಂ ಹೋತೇ ಜನಕಾದಿಕ । ರಾಜ್ಯ ಕರಿತಾಂಹಿ ಅನೇಕ ।
ತೈಸೇಚಿ ಆತಾಂ ಪುಣ್ಯಶ್ಲೋಕ । ಕಿತ್ಯೇಕ ಅಸತೀ ॥ ೩೧ ॥
ರಾಜಾ ಅಸತಾಂ ಮೃತ್ಯು ಆಲಾ । ಲಕ್ಷ ಕೋಟೀ ಕಬುಲ ಜಾಲಾ ।
ತರಿ ಸೋಡಿನಾ ತಯಾಲಾ । ಮೃತ್ಯ ಕಾಂಹೀಂ ॥ ೩೨ ॥
ಐಸೇಂ ಹೇಂ ಪರಾಧೇನ ಜಿಣೇಂ । ಯಾಮಧೇಂ ದುಖಣೇಂ ಬಾಹಾಣೇಂ ।
ನಾನಾ ಉದ್ವೇಗ ಚಿಂತಾ ಕರಣೇಂ । ಕಿತೀ ಮ್ಹಣೋನಿ ॥ ೩೩ ॥
ಹಾಟ ಭರಲಾ ಸಂಸಾರಾಚಾ । ನಫಾ ಪಾಹಾವಾ ದೇವಾಚಾ ।
ತರೀಚ ಯಾ ಕಷ್ಟಾಚಾ । ಪರಿಯಾಯೇ ಹೋತೋ ॥ ೩೪ ॥
ಇತಿ ಶ್ರೀದಾಸಬೋಧೇ ಗುರುಶಿಷ್ಯಸಂವಾದೇ ಕಾಳರೂಪನಿರೂಪಣನಾಮ ಸಮಾಸ ಆಠವಾ ॥
ಸಮಾಸ ನವವಾ : ಯತ್ನಶಿಕವಣ ॥ ಶ್ರೀರಾಮ ॥
ದುರ್ಬಲ ನಾಚಾರೀ ವೋಡಗಸ್ತ । ಆಳಸೀ ಖಾದಾಡ ರಿಣಗಸ್ತ ।
ಮೂರ್ಖಪಣೇಂ ಅವಘೇಂ ವೇಸ್ತ । ಕಾಂಹೀಂಚ ನಾಹೀಂ ॥ ೧ ॥
ಖಾಯಾ ನಾಹೀಂ ಜೇವಾಯಾ ನಾಹೀಂ । ಲೇಯಾ ನಾಹೀಂ ನೇಸಾಯಾ ನಾಹೀಂ ।
ಅಂಥರಾಯಾ ನಾಹೀಂ ಪಾಂಘರಾಯಾ ನಾಹೀಂ । ಕೋಂಪಟ ನಾಹೀಂ ಅಭಾಗೀ ॥ ೨ ॥
ಸೋಏಯೇರೇ ನಾಹೀಂ ಧಾಯೇರೇ ನಾಹೀಂ । ಇಷ್ಟ ನಾಹೀಂ ಮಿತ್ರ ನಾಹೀಂ ।
ಪಾಹಾತಾಂ ಕೋಠೇಂ ವೋಳಖೀ ನಾಹೀಂ । ಆಶ್ರಯೇಂವಿಣ ಪರದೇಸೀ ॥ ೩ ॥
ತೇಣೇಂ ಕೈಸೇಂ ಕರಾವೇಂ । ಕಾಯೇ ಜೀವೇಂಸೀಂ ಧರಾವೇಂ ।
ವಾಚಾವೇಂ ಕಿಂ ಮರಾವೇಂ । ಕೋಣ್ಯಾ ಪ್ರಕಾರೇಂ ॥ ೪ ॥
ಐಸೇಂ ಕೋಣೀಯೇಕೇಂ ಪುಸಿಲೇಂ । ಕೋಣೀಯೇಕೇಂ ಉತ್ತರ ದಿಧಲೇಂ ।
ಶ್ರೋತೀಂ ಸಾವಧ ಐಕಿಲೇಂ । ಪಾಹಿಜೇ ಆತಾಂ ।
೫ ॥ ಲಾಹಾನ ಥೋರ ಕಾಮ ಕಾಂಹೀಂ । ಕೇಲ್ಯಾವೇಗಳೇಂ ಹೋತ ನಾಹೀಂ ।
ಕರಂಟ್ಯಾ ಸಾವಧ ಪಾಹೀಂ । ಸದೇವ ಹೋಸೀ ॥ ೬ ॥
ಅಂತರೀಂ ನಾಹೀಂ ಸಾವಧಾನತಾ । ಯೇತ್ನ ಠಾಕೇನಾ ಪುರತಾ ।
ಸುಖಸಂತೋಷಾಚೀ ವಾರ್ತಾ । ತೇಥೇಂ ಕೈಂಚೀ ॥ ೭ ॥
ಮ್ಹಣೋನ ಆಳಸ ಸೋಡಾವಾ । ಯೇತ್ನ ಸಾಕ್ಷೇಪೇಂ ಜೋಡಾವಾ ।
ದುಶ್ಚಿತಪಣಾಚಾ ಮೋಡಾವಾ । ಥಾರಾ ಬಳೇಂ ॥ ೮ ॥
ಪ್ರಾತಃಕಾಳೀಂ ಉಠತ ಜಾವೇಂ । ಪ್ರಾತಃಸ್ಮರಾಮಿ ಕರಾವೇಂ ।
ನಿತ್ಯ ನೇಮೇಂ ಸ್ಮರಾವೇಂ । ಪಾಠಾಂತರ ॥ ೯ ॥
ಮಾಗೀಲ ಉಜಳಣೀ ಪುಢೇಂ ಪಾಠ । ನೇಮ ಧರಾವಾ ನಿಕಟ ।
ಬಾಷ್ಕಳಪಣಾಚೀ ವಟವಟ । ಕರೂಂಚ ನಯೇ ॥ ೧೦ ॥
ದಿಶೇಕಡೇ ದುರೀ ಜಾವೇಂ । ಸುಚಿಸ್ಮಂತ ಹೋಊನ ಯಾವೇಂ ।
ಯೇತಾಂ ಕಾಂಹೀಂ ತರೀ ಆಣಾವೇಂ । ರಿತೇಂ ಖೋಟೇಂ ॥ ೧೧ ॥
ಧೂತವಸ್ತ್ರೇಂ ಘಾಲಾವೀಂ ಪಿಳೂನ । ಕರಾವೇಂ ಚರಣಕ್ಷಾಳಣ ।
ದೇವದರ್ಶನ ದೇವಾರ್ಚನ । ಯೇಥಾಸಾಂಗ ॥ ೧೨ ॥
ಕಾಂಹೀಂ ಫಳಾಹಾರ ಘ್ಯಾವಾ । ಪುಢೇಂ ವೇವಸಾಯೇ ಕರಾವಾ ।
ಲೋಕ ಆಪಲಾ ಪರಾವಾ । ಮ್ಹಣತ ಜಾವಾ ॥ ೧೩ ॥
ಸುಂದರ ಅಕ್ಷರ ಲ್ಯಾಹಾವೇಂ । ಪಷ್ಟ ನೇಮಸ್ತ ವಾಚಾವೇಂ ।
ವಿವರವಿವರೋಂ ಜಾಣಾವೇಂ । ಅರ್ಥಾಂತರ ॥ ೧೪ ॥
ನೇಮಸ್ತ ನೇಟಕೇಂ ಪುಸಾವೇಂ । ವಿಶದ ಕರೂನ ಸಾಂಗಾವೇಂ ।
ಪ್ರತ್ಯಯೇಂವಿಣ ಬೋಲಾವೇಂ । ತೇಂಚಿ ಪಾಪ ॥ ೧೫ ॥
ಸಾವಧಾನತಾ ಅಸಾವೀ । ನೀತಿಮರ್ಯಾದ ರಾಖಾವೀ ।
ಜನಾಸ ಮಾನೇ ಐಸೀ ಕರಾವೀ । ಕ್ರಿಯಾಸಿದ್ಧಿ ॥ ೧೬ ॥
ಆಲಿಯಾಚೇಂ ಸಮಾಧಾನ । ಹರಿಕಥಾ ನಿರೂಪಣ ।
ಸರ್ವದಾ ಪ್ರಸಂಗ ಪಾಹೋನ । ವರ್ತತ ಜಾವೇಂ ॥ ೧೭ ॥
ತಾಳ ಧಾಟೀ ಮುದ್ರಾ ಶುದ್ಧ । ಅರ್ಥ ಪ್ರಮಯೇ ಅನ್ವಯೇ ಶುದ್ಧ ।
ಗದ್ಯಪದ್ಯೇಂ ದೃಷ್ಟಾಂತ ಶುದ್ಧ । ಅನ್ವಯಾಚೇ ॥ ೧೮ ॥
ಗಾಣೇಂ ವಾಜವಣೇಂ ನಾಚಣೇಂ । ಹಸ್ತನ್ಯಾಸ ದಾಖವಣೇಂ ।
ಸಭಾರಂಜಕೇಂ ವಚನೇಂ । ಆಡಕಥಾ ಛಂದಬಂದ ॥ ೧೯ ॥
ಬಹುತಾಂಚೇಂ ಸಮಾಧಾನ ರಾಖಾವೇಂ । ಬಹುತಾಂಸ ಮಾನೇಲ ತೇಂ ಬೋಲಾವೇಂ ।
ವಿಲಗ ಪಡೋಂ ನೇದಾವೇಂ । ಕಥೇಮಧೇಂ ॥ ೨೦ ॥
ಲೋಕಾಂಸ ಉದಂಡ ವಾಜೀ ಆಣೂಂ ನಯೇ । ಲೋಕಾಂಚೇ ಉಕಲಾವೇಂ ಹೃದಯೇ ।
ತರೀ ಮಗ ಸ್ವಭಾವೇಂ ಹೋಯೇ । ನಾಮಘೋಷ ॥ ೨೧ ॥
ಭಕ್ತಿ ಜ್ಞಾನ ವೈರಾಗ್ಯ ಯೋಗ । ನಾನಾ ಸಾಧನಾಚೇ ಪ್ರಯೋಗ ।
ಜೇಣೇಂ ತುಟೇ ಭವರೋಗ । ಮನನಮಾತ್ರೇಂ ॥ ೨೨ ॥
ಜೈಸೇಂ ಬೋಲಣೇಂ ಬೋಲಾವೇಂ । ತೈಸೇಂಚಿ ಚಾಲಣೇಂ ಚಾಲಾವೇಂ ।
ಮಗ ಮಹಂತಲೀಳಾ ಸ್ವಭಾವೇಂ । ಆಂಗೀಂ ಬಾಣೇ ॥ ೨೩ ॥
ಯುಕ್ತಿವೀಣ ಸಾಜಿರಾ ಯೋಗ । ತೋ ದುರಾಶೇಚಾ ರೋಗ ।
ಸಂಗತೀಚ್ಯಾ ಲೋಕಾಂಚಾ ಭೋಗ । ಉಭಾ ಠೇಲಾ ॥ ೨೪ ॥
ಐಸೇಂ ನ ಕರಾವೇಂ ಸರ್ವಥಾ । ಜನಾಸ ಪಾವಊಂ ನಯೇ ವೇಥಾ ।
ಹೃದಈಂ ಚಿಂತಾವೇಂ ಸಮರ್ಥ । ರಘುನಾಥಜೀಸೀ ॥ ೨೫ ॥
ಉದಾಸವೃತ್ತಿಸ ಮಾನವೇ ಜನ । ವಿಶೇಷ ಕಥಾನಿರೂಪಣ ।
ರಾಮಕಥಾ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಭೇದೂನ । ಪೈಲಾಡ ನ್ಯಾವೀ ॥ ೨೬ ॥
ಸಾಂಗ ಮಹಂತೀ ಸಂಗೀತ ಗಾಣೇಂ । ತೇಥೇಂ ವೈಭವಾಸ ಕಾಯ ಉಣೇಂ ।
ನಭಾಮಾಜೀ ತಾರಾಂಗಣೇಂ । ತೈಸೇ ಲೋಕ ॥ ೨೭ ॥
ಆಕಲಬಂದ ನಾಹೀಂ ಜೇಥೇಂ । ಅವಘೇಂಚಿ ವಿಶ್ಕಳಿತ ತೇಥೇಂ ।
ಯೇಕೇಂ ಆಕಲೇವಿಣ ತೇಂ । ಕಾಯೇ ಆಹೇ ॥ ೨೮ ॥
ಘಾಲೂನ ಅಕಲೇಚಾ ಪವಾಡ । ವ್ಹಾವೇಂ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಾಹೂನ ಜಾಡ ।
ತೇಥೇಂ ಕೈಚೇಂ ಆಣಿಲೇ ದ್ವಾಡ । ಕರಂಟಪಣ ॥ ೨೯ ॥
ಯೇಥೇಂ ಆಶಂಕಾ ಫಿಟಲೀ । ಬುದ್ಧಿ ಯೇತ್ನೀಂ ಪ್ರವೇಶಲೀ ।
ಕಾಂಹೀಂಯೇಕ ಆಶಾ ವಾಢಲೀ । ಅಂತಃಕರ್ಣೀ ॥ ೩೦ ॥
ಇತಿ ಶ್ರೀದಾಸಬೋಧೇ ಗುರುಶಿಷ್ಯಸಂವಾದೇ ಯತ್ನಶಿಕವಣನಾಮ ಸಮಾಸ ನವವಾ ॥
ಸಮಾಸ ದಹಾವಾ : ಉತ್ತಮಪುರುಷಹ್ನಿರೂಪಣ ॥ ಶ್ರೀರಾಮ ॥
ಆಪಣ ಯೇಥೇಷ್ಟ ಜೇವಣೇಂ । ಉರಲೇಂ ತೇಂ ಅನ್ನ ವಾಟಣೇಂ ।
ಪರಂತು ವಾಯಾ ದವಡಣೇಂ । ಹಾ ಧರ್ಮ ನವ್ಹೇ ॥ ೧ ॥
ತೈಸೇಂ ಜ್ಞಾನೇಂ ತೃಪ್ತ ವ್ಹಾವೇಂ। ತೇಂಚಿ ಜ್ಞಾನ ಜನಾಸ ಸಾಂಗಾವೇಂ ।
ತರತೇನ ಬುಡೋಂ ನೇದಾವೇಂ । ಬುಡತಯಾಸೀ ॥ ೨ ॥
ಉತ್ತಮ ಗುಣ ಸ್ವಯೇಂ ಘ್ಯಾವೇ । ತೇ ಬಹುತಾಂಸ ಸಾಂಗಾವೇ ।
ವರ್ತಲ್ಯಾವಿಣ ಬೋಲಾವೇ । ತೇ ಶಬ್ದ ಮಿಥ್ಯಾ ॥ ೩ ॥
ಸ್ನಾನ ಸಂಧ್ಯಾ ದೇವಾರ್ಚನ । ಯೇಕಾಗ್ರ ಕರಾವೇಂ ಜಪಧ್ಯಾನ ।
ಹರಿಕಥಾ ನಿರೂಪಣ । ಕೇಲೇಂ ಪಾಹಿಜೇ ॥ ೪ ॥
ಶರೀರ ಪರೋಪಕಾರೀಂ ಲಾವಾವೇಂ । ಬಹುತಾಂಚ್ಯಾ ಕಾರ್ಯಾಸ ಯಾವೇಂ ।
ಉಣೇಂ ಪಡೋಂ ನೇದಾವೇಂ । ಕೋಣಿಯೇಕಾಚೇಂ ॥ ೫ ॥
ಆಡಲೇ ಜಾಕಸಲೇಂ ಜಾಣಾವೇಂ । ಯಥಾನಶಕ್ತಿ ಕಾಮಾಸ ಯಾವೇಂ ।
ಮೃದವಚನೇಂ ಬೋಲತ ಜಾವೇಂ । ಕೋಣೀಯೇಕಾಸೀ ॥ ೬ ॥
ದುಸರ್ಯಾಚ್ಯಾ ದುಃಖೇಂ ದುಃಖವಾವೇಂ । ಪರಸಂತೋಷೇಂ ಸುಖೀ ವ್ಹಾವೇಂ ।
ಪ್ರಾಣೀಮಾತ್ರಾಸ ಮೇಳಊನ ಘ್ಯಾವೇಂ । ಬರ್ಯಾ ಶಬ್ದೇಂ ॥ ೭ ॥
ಬಹುತಾಂಚೇ ಅನ್ಯಾಯೇ ಕ್ಷ್ಮಾವೇ । ಬಹುತಾಂಚೇ ಕಾರ್ಯಭಾಗ ಕರಾವೇ ।
ಆಪಲ್ಯಾಪರೀಸ ವ್ಹಾವೇ । ಪಾರಖೇ ಜನ ॥೮ ॥
ದುಸರ್ಯಾಚೇಂ ಅಂತರಜಾಣಾವೇಂ । ತದನುಸಾರಚಿ ವರ್ತಾವೇಂ।
ಲೋಕಾಂಸ ಪರೀಕ್ಷಿತ ಜಾವೇಂ । ನಾನಾ ಪ್ರಕಾರೇಂ ॥ ೯ ॥
ನೇಮಕಚಿ ಬೋಲಾವೇಂ । ತತ್ಕಾಳಚಿ ಪ್ರತಿವಚನ ದ್ಯಾವೇಂ ।
ಕದಾಪೀ ರಾಗಾಸ ನ ಯಾವೇಂ । ಕ್ಷ್ಮಾರೂಪೇಂ ॥ ೧೦ ॥
ಆಲಸ್ಯ ಅವಘಾಚ ದವಡಾವಾ । ಯೇತ್ನ ಉದಂಡಚಿ ಕರಾವಾ ।
ಶಬ್ದಮತ್ಸರ ನ ಕರಾವಾ । ಕೋಣೀಯೇಕಾಚಾ ॥ ೧೧ ॥
ಉತ್ತಮ ಪದಾರ್ಥ ದುಸರ್ಯಾಸ ದ್ಯಾವಾ । ಶಬ್ದ ನಿವಡೂನ ಬೋಲಾವಾ ।
ಸಾವಧಪಣೇಂ ಕರೀತ ಜಾವಾ । ಸಂಸಾರ ಆಪಲಾ ॥ ೧೨ ॥
ಮರಣಾಚೇಂ ಸ್ಮರಣ ಅಸಾವೇಂ । ಹರಿಭಕ್ತೀಸ ಸಾದರ ವ್ಹಾವೇಂ ।
ಮರೋನ ಕೀರ್ತೀಸ ಉರವಾವೇಂ । ಯೇಣೇಂ ಪ್ರಕಾರೇಂ ॥ ೧೩ ॥
ನೇಮಕಪಣೇಂ ವರ್ತೋಂ ಲಾಗಲಾ । ತೋ ಬಹುತಾಂಸ ಕಳೋಂ ಆಲಾ ।
ಸರ್ವ ಆರ್ಜವೀ ತಯಾಲಾ । ಕಾಯೇ ಉಣೇಂ ॥೧೪ ॥
ಐಸಾ ಉತ್ತಮ ಗುಣೀ ವಿಶೇಷ । ತಯಾಸ ಮ್ಹಣಾವೇಂ ಪುರುಷ ।
ಜಯಾಚ್ಯಾ ಭಜನೇಂ ಜಗದೀಶ । ತೃಪ್ತ ಹೋಯೇ ॥ ೧೫ ॥
ಉದಂಡ ಧಿಃಕಾರೂನ ಬೋಲತೀ । ತರೀ ಚಳೋಂ ನೇದಾವೀ ಶಾಂತಿ ।
ದುರ್ಜನಾಸ ಮಿಳೋನ ಜಾತೀ । ಧನ್ಯ ತೇ ಸಾಧು ॥ ೧೬ ॥
ಉತ್ತಮ ಗುಣೀಂ ಶ್ರೃಂಘಾರಲಾ । ಜ್ಞಾನವೈರಾಗ್ಯೇಂ ಶೋಭಲಾ ।
ತೋಚೀ ಯೇಕ ಜಾಣಾವಾ ಭಲಾ । ಭೂಮಂಡಳೀಂ ॥ ೧೭ ॥
ಸ್ವಯೇಂ ಆಪಣ ಕಷ್ಟಾವೇಂ । ಬಹುತಾಂಚೇಂ ಸೋಸಿತ ಜಾವೇಂ ।
ಝಿಜೋನ ಕೀರ್ತೀಸ ಉರವಾವೇಂ । ನಾನಾ ಪ್ರಕಾರೇಂ ॥ ೧೮ ॥
ಕೀರ್ತೀ ಪಾಹೋಂ ಜಾತಾಂ ಸುಖ ನಾಹೀಂ । ಸುಖ ಪಾಹಾತಾಂ ಕೀರ್ತೀ ನಾಹೀಂ ।
ವಿಚಾರೇಂವಿಣ ಕೋಠೇಂಚಿ ನಾಹೀಂ । ಸಾಮಾಧಾನ ॥ ೧೯ ॥
ಪರಾಂತರಾಸ ನ ಲಾವಾವಾ ಢಕಾ । ಕದಾಪಿ ಪಡೋಂ ನೇದಾವಾ ಚುಕಾ ।
ಸ್ಮಾಸೀಳ ತಯಾಚ್ಯಾ ತುಕಾ । ಹಾನೀ ನಾಹೀಂ ॥ ೨೦ ॥
ಆಪಲೇಂ ಅಥವಾ ಪರಾವೇಂ । ಕಾರ್ಯ ಅವಘೇಂಚ ಕರಾವೇಂ ।
ಪ್ರಸಂಗೀಂ ಕಾಮಾಸ ಚುಕವಾವೇಂ । ಹೇಂ ವಿಹಿತ ನವ್ಹೇ ॥ ೨೧ ॥
ಬರೇಂ ಬೋಲತಾಂ ಸುಖ ವಾಟತೇಂ । ಹೇಂ ತೋಂ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಕಳತೇಂ ।
ಆತ್ಮವತ ಪರಾವೇಂ ತೇಂ । ಮಾನೀತ ಜಾವೇಂ ॥ ೨೨ ॥
ಕಠಿಣ ಶಬ್ದೇಂ ವಾಈಟ ವಾಟತೇಂ । ತೇಂ ತೋಂ ಪ್ರತ್ಯಯಾಸ ಯೇತೇಂ ।
ತರೀ ಮಗ ವಾಈಟ ಬೋಲಾವೇಂ ತೇಂ । ಕಾಯೇ ನಿಮಿತ್ಯ ॥ ೨೩ ॥
ಆಪಣಾಸ ಚಿಮೋಟ ಘೇತಲಾ । ತೇಣೇಂ ಕಾಸಾವಿಸ ಜಾಲಾ ।
ಆಪಣಾವರೂನ ದುಸರ್ಯಾಲಾ । ರಾಖತ ಜಾವೇಂ ॥ ೨೪ ॥
ಜೇ ದುಸರ್ಯಾಸ ದುಃಖ ಕರೀ । ತೇ ಅಪವಿತ್ರ ವೈಖರೀ ।
ಆಪಣಾಸ ಘಾತ ಕರೀ । ಕೋಣಿಯೇಕೇ ಪ್ರಸಂಗೀಂ ॥ ೨೫ ॥
ಪೇರಿಲೇಂ ತೇ ಉಗವತೇಂ । ಬೋಲಣ್ಯಾಸಾರಿಖೇಂ ಉತ್ತರ ಯೇತೇಂ ।
ತರೀ ಮಗ ಕರ್ಕಶ ಬೋಲಾವೇಂ ತೇಂ । ಕಾಯೇ ನಿಮಿತ್ಯ ॥ ೨೬ ॥
ಆಪಲ್ಯಾ ಪುರುಷಾರ್ಥವೈಭವೇಂ । ಬಹುತಾಂಸ ಸುಖೀ ಕರಾವೇಂ ।
ಪರಂತು ಕಷ್ಟೀ ಕರಾವೇಂ । ಹೇ ರಾಕ್ಷೇಸೀ ಕ್ರಿಯಾ ॥ ೨೭ ॥
ದಂಭ ದರ್ಪ ಅಭಿಮಾನ । ಕ್ರೋಧ ಆಣೀ ಕಠಿಣ ವಚನ ।
ಹೇಂ ಅಜ್ಞಾನಾಚೇಂ ಲಕ್ಷಣ । ಭಗವದ್ಗೀತೇಂತ ಬೋಲಿಲೇಂ ॥ ೨೮ ॥
ಜೋ ಉತ್ತಮ ಗುಣೇಂ ಶೋಭಲಾ । ತೋಚಿ ಪುರುಷ ಮಾಹಾ ಭಲಾ ।
ಕಿತ್ಯೇಕ ಲೋಕ ತಯಾಲಾ । ಶೋಧೀತ ಫಿರತೀ ॥ ೨೯ ॥
ಕ್ರಿಯೇವಿಣ ಶಬ್ದಜ್ಞಾನ । ತೇಂಚಿ ಸ್ವಾನಾಚೇಂ ವಮನ ।
ಭಲೇ ತೇಥೇಂ ಅವಲೋಕನ । ಕದಾಪೀ ನ ಕರಿತೀ ॥ ೩೦ ॥
ಮನಾಪಾಸೂನ ಭಕ್ತಿ ಕರಣೇಂ । ಉತ್ತಮ ಗುಣ ಅಗತ್ಯ ಧರಣೇಂ ।
ತಯಾ ಮಾಹಾಂಪುರುಷಾಕಾರಣೇಂ । ಧುಂಡೀತ ಯೇತೀ ॥ ೩೧ ॥
ಐಸಾ ಜೋ ಮಾಹಾನುಭಾವ। ತೇಣೇಂ ಕರಾವಾ ಸಮುದಾವ ।
ಭಕ್ತಿಯೋಗೇಂ ದೇವಾಧಿದೇವ । ಆಪುಲಾ ಕರಾವಾ ॥ ೩೨ ॥
ಆಪಣ ಆವಚಿತೇಂ ಮರೋನ ಜಾವೇಂ । ಮಗ ಭಜನ ಕೋಣೇಂ ಕರಾವೇಂ ।
ಯಾಕಾರಣೇಂ ಭಜನಾಸ ಲಾವಾವೇ । ಬಹುತ ಲೋಕ ॥ ೩೩ ॥
ಆಮಚೀ ಪ್ರತಿಜ್ಞಾ ಐಸೀ । ಕಾಂಹೀಂ ನ ಮಾಗಾವೇಂ ಶಿಷ್ಯಾಸೀ ।
ಆಪಣಾಮಾಗೇಂ ಜಗದೀಶಾಸೀ । ಭಜತ ಜಾವೇಂ ॥ ೩೪ ॥
ಯಾಕಾರಣೇಂ ಸಮುದಾವ । ಜಾಲಾ ಪಾಹಿಜೇ ಮೋಹೋಛಾವ ।
ಹಾತೋಹಾತೀಂ ದೇವಾಧಿದೇವ । ವೋಳೇಸಾ ಕರಾವಾ ॥ ೩೫ ॥
ಆತಾ ಸಮುದಾಯಾಕಾರಣೇಂ । ಪಾಹಿಜೇತೀ ದೋನೀ ಲಕ್ಷಣೇಂ ।
ಶ್ರೋತೀಂ ಯೇಥೇಂ ಸಾವಧಪಣೇಂ । ಮನ ಘಾಲಾವೇಂ ॥ ೩೬ ॥
ಜೇಣೇಂ ಬಹುತಾಂಸ ಘಡೇ ಭಕ್ತಿ । ತೇ ಹೇ ರೋಕಡೀ ಪ್ರಬೋಧಶಕ್ತಿ ।
ಬಹುತಾಂಚೇಂ ಮನೋಗತ ಹಾತೀಂ । ಘೇತಲೇಂ ಪಾಹಿಜೇ ॥ ೩೭ ॥
ಮಾಗಾ ಬೋಲಿಲೇ ಉತ್ತಮ ಗುಣ । ತಯಾಸ ಮಾನಿತೀ ಪ್ರಮಾಣ ।
ಪ್ರಬೋಧಶಕ್ತೀಚೇಂ ಲಕ್ಷಣ । ಪುಢೇಂ ಚಾಲೇ ॥ ೩೮ ॥
ಬೋಲಣ್ಯಾಸಾರಿಖೇಂ ಚಾಲಣೇಂ । ಸ್ವಯೇಂ ಕರೂನ ಬೋಲಣೇಂ ।
ತಯಾಚೀಂ ವಚನೇಂ ಪ್ರಮಾಣೇಂ । ಮಾನಿತೀ ಜನೀಂ ॥ ೩೯ ॥
ಜೇಂ ಜೇಂ ಜನಾಸ ಮಾನೇನಾ । ತೇಂ ತೇಂ ಜನಹಿ ಮಾನೀನಾ ।
ಆಪಣ ಯೇಕಲಾ ಜನ ನಾನಾ । ಸೃಷ್ಟಿಮಧೇಂ ॥ ೪೦ ॥
ಮ್ಹಣೋನ ಸಾಂಗಾತೀ ಅಸಾವೇ । ಮಾನತ ಮಾನತ ಶಿಕವಾವೇ ।
ಹಳು ಹಳು ಸೇವಟಾ ನ್ಯಾವೇ । ವಿವೇಕಾನೇಂ ॥ ೪೧ ॥
ಪರಂತು ಹೇ ವಿವೇಕಾಚೀಂ ಕಾಮೇಂ । ವಿವೇಕೀ ಕರೀಲ ನೇಮೇಂ ।
ಇತರ ತೇ ಬಾಪುಡೇ ಭ್ರಮೇಂ । ಭಾಂಡೋಂಚ ಲಾಗಲೇ ॥ ೪೨ ॥
ಬಹುತಾಂಸೀಂ ಭಾಂಡತಾಂ ಯೇಕಲಾ । ಶೈನ್ಯಾವಾಂಚೂನ ಪುರವಲಾ ।
ಯಾಕಾರಣೇಂ ಬಹುತಾಂಲಾ । ರಾಜೀ ರಾಖಾವೇಂ ॥ ೪೩ ॥
ಇತಿ ಶ್ರೀದಾಸಬೋಧೇ ಗುರುಶಿಷ್ಯಸಂವಾದೇ ಉತ್ತಮಪುರುಷನಿರೂಪಣನಾಮ ಸಮಾಸ ದಹಾವಾ ॥
ದಶಕ ಬರಾವಾ ಸಮಾಪ್ತ ॥

Explore More