ସମାସ ପହିଲା : ଵିମଳ ଲକ୍ଷଣ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ସମାସ ଦୁସରା : ପ୍ରତ୍ଯଯନିରୂପଣ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ସମାସ ତିସରା : ଭକ୍ତନିରୂପଣ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ସମାସ ଚୌଥା : ଵିଵେକଵୈରାଗ୍ଯନିରୂପଣ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ସମାସ ପାଂଚଵା : ଆତ୍ମନିଵେଦନ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ସମାସ ସହାଵା : ସୃଷ୍ଟିକ୍ରମନିରୂପଣ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ସମାସ ସାତଵା : ଵିଷଯତ୍ଯାଗ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ସମାସ ଆଠଵା : କାଳରୂପନିରୂପଣ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ସମାସ ନଵଵା : ଯତ୍ନଶିକଵଣ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ସମାସ ଦହାଵା : ଉତ୍ତମପୁରୁଷହ୍ନିରୂପଣ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ସମାସ ପହିଲା : ଵିମଳ ଲକ୍ଷଣ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ଆଧୀ ପ୍ରପଂଚ କରାଵା ନେଟକା । ମଗ ଘ୍ଯାଵେଂ ପରମାର୍ଥଵିଵେକା ।
ଯେଥେଂ ଆଳସ କରୂଂ ନକା । ଵିଵେକୀ ହୋ ॥ ୧ ॥
ଯେଥେଂ ଆଳସ କରୂଂ ନକା । ଵିଵେକୀ ହୋ ॥ ୧ ॥
ପ୍ରପଂଚ ସାଂଡୂନ ପରମାର୍ଥ କରାଲ । ତେଣେଂ ତୁମ୍ହୀ କଷ୍ଟୀ ଵ୍ହାଲ ।
ପ୍ରପଂଚ ପରମାର୍ଥ ଚାଲଵାଲ । ତରୀ ତୁମ୍ହୀ ଵିଵେକୀ ॥ ୨ ॥
ପ୍ରପଂଚ ପରମାର୍ଥ ଚାଲଵାଲ । ତରୀ ତୁମ୍ହୀ ଵିଵେକୀ ॥ ୨ ॥
ପ୍ରପଂଚ ସାଂଡୂନ ପରମାର୍ଥ କେଲା । ତରୀ ଅନ୍ନ ମିଳେନା ଖାଯାଲା ।
ମଗ ତଯା କରଂଟ୍ଯାଲା । ପରମାର୍ଥ କୈଂଚା ॥ ୩ ॥
ମଗ ତଯା କରଂଟ୍ଯାଲା । ପରମାର୍ଥ କୈଂଚା ॥ ୩ ॥
ପରମାର୍ଥ ସାଂଡୂନ ପ୍ରପଂଚ କରିସୀ । ତରୀ ତୂଂ ଯେମଯାତନା ଭୋଗିସୀ ।
ଅଂତୀଂ ପରମ କଷ୍ଟୀ ହୋସୀ । ଯେମଯାତନା ଭୋଗିତାଂ ॥ ୪ ॥
ଅଂତୀଂ ପରମ କଷ୍ଟୀ ହୋସୀ । ଯେମଯାତନା ଭୋଗିତାଂ ॥ ୪ ॥
ସାହେବକାମାସ ନାହୀଂ ଗେଲା । ଗୃହୀଂଚ ସୁରଵଡୋନ ବୈସଲା ।
ତରୀ ସାହେବ କୁଟୀଲ ତଯାଲା । ପାହାତୀ ଲୋକ ॥ ୫ ॥
ତରୀ ସାହେବ କୁଟୀଲ ତଯାଲା । ପାହାତୀ ଲୋକ ॥ ୫ ॥
ତେଵ୍ହାଂ ମହତ୍ଵଚି ଗେଲେଂ । ଦୁର୍ଜନାଚେଂ ହାସେଂ ଜାଲେଂ ।
ଦୁଃଖ ଉଦଂଡ ଭୋଗିଲେଂ । ଆପୁଲ୍ଯା ଜୀଵେଂ ॥ ୬ ॥
ଦୁଃଖ ଉଦଂଡ ଭୋଗିଲେଂ । ଆପୁଲ୍ଯା ଜୀଵେଂ ॥ ୬ ॥
ତୈସେଚି ହୋଣାର ଅଂତୀଂ । ମ୍ହଣୋନ ଭଜାଵେଂ ଭଗଵଂତୀଂ ।
ପରମାର୍ଥାଚୀ ପ୍ରଚିତୀ । ରୋକଡୀ ଘ୍ଯାଵୀ ॥ ୭ ॥
ପରମାର୍ଥାଚୀ ପ୍ରଚିତୀ । ରୋକଡୀ ଘ୍ଯାଵୀ ॥ ୭ ॥
ସଂସାରୀଂ ଅସତାଂ ମୁକ୍ତ । ତୋଚି ଜାଣାଵା ସଂଯୁକ୍ତ ।
ଅଖଂଡ ପାହେ ଯୁକ୍ତାଯୁକ୍ତ । ଵିଚାରଣା ହେ ॥ ୮ ॥
ଅଖଂଡ ପାହେ ଯୁକ୍ତାଯୁକ୍ତ । ଵିଚାରଣା ହେ ॥ ୮ ॥
ପ୍ରପଂଚୀ ତୋ ସାଵଧାନ । ତୋ ପରମାର୍ଥ କରୀଲ ଜାଣ ।
ପ୍ରପଂଚୀଂ ଜୋ ଅପ୍ରମାଣ । ତୋ ପରମାର୍ଥୀଂ ଖୋଟା ॥ ୯ ॥
ପ୍ରପଂଚୀଂ ଜୋ ଅପ୍ରମାଣ । ତୋ ପରମାର୍ଥୀଂ ଖୋଟା ॥ ୯ ॥
ମ୍ହଣୌନ ସାଵଧପଣେଂ । ପ୍ରପଂଚ ପରମାର୍ଥ ଚାଲଵଣେଂ ।
ଐସେଂ ନ କରିତା ଭୋଗଣେଂ । ନାନା ଦୁଃଖେଂ ॥ ୧୦ ॥
ଐସେଂ ନ କରିତା ଭୋଗଣେଂ । ନାନା ଦୁଃଖେଂ ॥ ୧୦ ॥
ପର୍ଣାଳି ପାହୋନ ଉଚଲେ । ଜୀଵସୃଷ୍ଟି ଵିଵେକେଂ ଚାଲେ ।
ଆଣି ପୁରୁଷ ହୋଊନ ଭ୍ରମଲେ । ଯାସୀ କାଯ ମ୍ହଣାଵେଂ ॥ ୧୧ ॥
ଆଣି ପୁରୁଷ ହୋଊନ ଭ୍ରମଲେ । ଯାସୀ କାଯ ମ୍ହଣାଵେଂ ॥ ୧୧ ॥
ମ୍ହଣୌନ ଅସାଵୀ ଦୀର୍ଘ ସୂଚନା । ଅଖଂଡ କରାଵୀ ଚାଳଣା ।
ପୁଢୀଲ ହୋଣାର ଅନୁମାନା । ଆଣୂନ ସୋଡାଵେଂ ॥ ୧୨ ॥
ପୁଢୀଲ ହୋଣାର ଅନୁମାନା । ଆଣୂନ ସୋଡାଵେଂ ॥ ୧୨ ॥
ସୁଖୀ ଅସତୋ ଖବର୍ଦାର । ଦୁଃଖୀ ହୋତୋ ବେଖବର ।
ଐସା ହା ଲୋକିକ ଵିଚାର । ଦିସତଚି ଆହେ ॥ ୧୩ ॥
ଐସା ହା ଲୋକିକ ଵିଚାର । ଦିସତଚି ଆହେ ॥ ୧୩ ॥
ମ୍ହଣୌନ ସର୍ଵସାଵଧାନ । ଧନ୍ଯ ତଯାଚେଂ ମହିମାନ ।
ଜନୀଂ ରାଖେ ସମାଧାନ । ତୋଚି ଯେକ ॥ ୧୪ ॥
ଜନୀଂ ରାଖେ ସମାଧାନ । ତୋଚି ଯେକ ॥ ୧୪ ॥
ଚାଳଣେଚା ଆଳସ କେଲା । ତରୀ ଅଵଚିତା ପଡେଲ ଘାଲା ।
ତେ ଵେଳେ ସାଵରାଯାଲା । ଅଵକାଶ କୈଂଚା ॥ ୧୫ ॥
ତେ ଵେଳେ ସାଵରାଯାଲା । ଅଵକାଶ କୈଂଚା ॥ ୧୫ ॥
ମ୍ହଣୌନ ଦୀର୍ଘସୂଚନେଚେ ଲୋକ । ତ୍ଯାଂଚା ପାହାଵା ଵିଵେକ ।
ଲୋକାଂକରିତା ଲୋକ । ଶାହାଣେ ହୋତୀ ॥ ୧୬ ॥
ଲୋକାଂକରିତା ଲୋକ । ଶାହାଣେ ହୋତୀ ॥ ୧୬ ॥
ପରୀ ତେ ଶାହାଣେ ଵୋଳଖାଵେ । ଗୁଣଵଂତାଚେ ଗୁଣ ଘ୍ଯାଵେ ।
ଅଵଗୁଣ ଦେଖୋନ ସାଂଡାଵେ । ଜନାମଧେଂ ॥ ୧୭ ॥
ଅଵଗୁଣ ଦେଖୋନ ସାଂଡାଵେ । ଜନାମଧେଂ ॥ ୧୭ ॥
ମନୁଷ୍ଯ ପାରଖୂଂ ରାହେନା । ଆଣି କୋଣାଚେଂ ମନ ତୋଡୀନା ।
ମନୁଷ୍ଯମାତ୍ର ଅନୁମାନା । ଆଣୂନ ପାହେ ॥ ୧୮ ॥
ମନୁଷ୍ଯମାତ୍ର ଅନୁମାନା । ଆଣୂନ ପାହେ ॥ ୧୮ ॥
ଦିସେ ସକଳାଂସ ସାରିଖା । ପାହାତାଂ ଵିଵେକୀ ନେଟକା ।
କାମୀ ନିକାମୀ ଲୋକାଂ । ବରେଂ ପାହେ ॥ ୧୯ ॥
କାମୀ ନିକାମୀ ଲୋକାଂ । ବରେଂ ପାହେ ॥ ୧୯ ॥
ଜାଣୋନ ପାହିଜେତ ସର୍ଵ । ହେଂଚି ତଯାଚେଂ ଅପୂର୍ଵ ।
ଜ୍ଯାଚେ ତ୍ଯାପରୀ ଗୌରଵ । ରାଖୋଂ ଜାଣେ ॥ ୨୦ ॥
ଜ୍ଯାଚେ ତ୍ଯାପରୀ ଗୌରଵ । ରାଖୋଂ ଜାଣେ ॥ ୨୦ ॥
ଇତି ଶ୍ରୀଦାସବୋଧେ ଗୁରୁଶିଷ୍ଯସଂଵାଦେ ଵିମଳଲକ୍ଷଣନାମ ସମାସ ପହିଲା
॥
॥
ସମାସ ଦୁସରା : ପ୍ରତ୍ଯଯନିରୂପଣ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ଐକା ସଂସାରାସୀ ଆଲେ ହୋ । ସ୍ତ୍ରୀ ପୁରୁଷ ନିସ୍ପୃହ ହୋ ।
ସୁଚିତପଣେଂ ପାହୋ । ଅର୍ଥାଂତର ॥ ୧ ॥
ସୁଚିତପଣେଂ ପାହୋ । ଅର୍ଥାଂତର ॥ ୧ ॥
କାଯେ ମ୍ହଣତେ ଵାସନା । କାଯେ କଲ୍ପିତେ କଲ୍ପନା ।
ଅଂତରୀଂଚେ ତରଂଗ ନାନା । ପ୍ରକାରେଂ ଉଠତୀ ॥ ୨ ॥
ଅଂତରୀଂଚେ ତରଂଗ ନାନା । ପ୍ରକାରେଂ ଉଠତୀ ॥ ୨ ॥
ବରେଂ ଖାଵେଂ ବରେଂ ଜେଵାଵେଂ । ବରେଂ ଲ୍ଯାଵେଂ ବରେଂ ନେସାଵେଂ ।
ମନାସାରିଖେଂ ଅସାଵେଂ । ସକଳ କାଂହୀଂ ॥ ୩ ॥
ମନାସାରିଖେଂ ଅସାଵେଂ । ସକଳ କାଂହୀଂ ॥ ୩ ॥
ଐସେଂ ଆହେ ମନୋଗତ । ତରୀ ତେଂ କାଂହୀଂଚ ନ ହୋତ ।
ବରେଂ କରିତାଂ ଅକସ୍ମାତ । ଵାଈଟ ହୋତେଂ ॥ ୪ ॥
ବରେଂ କରିତାଂ ଅକସ୍ମାତ । ଵାଈଟ ହୋତେଂ ॥ ୪ ॥
ଯେକ ସୁଖୀ ଯେକ ଦୁଃଖୀ । ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷ ଵର୍ତତେଂ ଲୋକୀଂ ।
କଷ୍ଟୀ ହୋଊନିଯାଂ ସେଖୀଂ । ପ୍ରାରବ୍ଧାଵରୀ ଘାଲିତୀ ॥ ୫ ॥
କଷ୍ଟୀ ହୋଊନିଯାଂ ସେଖୀଂ । ପ୍ରାରବ୍ଧାଵରୀ ଘାଲିତୀ ॥ ୫ ॥
ଅଚୁକ ଯେତ୍ନ କରଵେନା । ମ୍ହଣୌନ କେଲେଂ ତେଂ ସଜେନା ।
ଆପଲା ଅଵଗୁଣ ଜାଣଵେନା । କାଂହୀଂ କେଲ୍ଯାଂ ॥ ୬ ॥
ଆପଲା ଅଵଗୁଣ ଜାଣଵେନା । କାଂହୀଂ କେଲ୍ଯାଂ ॥ ୬ ॥
ଜୋ ଆପଲା ଆପଣ ନେଣେ । ତୋ ଦୁସର୍ଯାଚେଂ କାଯେ ଜାଣେ ।
ନ୍ଯାଯେ ସାଂଡିତାଂ ଦୈନ୍ଯଵାଣେ । ହୋତୀ ଲୋକ ॥ ୭ ॥
ନ୍ଯାଯେ ସାଂଡିତାଂ ଦୈନ୍ଯଵାଣେ । ହୋତୀ ଲୋକ ॥ ୭ ॥
ଲୋକାଂଚେ ମନୋଗତ କଳେନା । ଲୋକାଂସାରିଖେଂ ଵର୍ତଵେନା ।
ମୂର୍ଖପଣେଂ ଲୋକୀଂ ନାନା । କଳହ ଉଠତୀ ॥ ୮ ॥
ମୂର୍ଖପଣେଂ ଲୋକୀଂ ନାନା । କଳହ ଉଠତୀ ॥ ୮ ॥
ମଗ ତେ କଳୋ ଵାଢତୀ । ପରସ୍ପରେଂ କଷ୍ଟୀ ହୋତୀ ।
ପ୍ରେତ୍ନ ରାହାତାଂ ଅଂତୀଂ । ଶ୍ରମଚି ହୋଯେଂ ॥ ୯ ॥
ପ୍ରେତ୍ନ ରାହାତାଂ ଅଂତୀଂ । ଶ୍ରମଚି ହୋଯେଂ ॥ ୯ ॥
ଐସୀ ନଵ୍ହେ ଵର୍ତଣୁକ । ପରିକ୍ଷାଵେ ନାନା ଲୋକ ।
ସମଜଲେଂ ପାହିଜେ ନେମକ । ଜ୍ଯାଚେଂ ତ୍ଯାପରୀ ॥ ୧୦ ॥
ସମଜଲେଂ ପାହିଜେ ନେମକ । ଜ୍ଯାଚେଂ ତ୍ଯାପରୀ ॥ ୧୦ ॥
ଶବ୍ଦ ପରୀକ୍ଷା ଅଂତରପରୀକ୍ଷା । କାଂହୀଂ ଯେକ କଳେ ଦକ୍ଷା ।
ମନୋଗତ ନତଦ୍ରକ୍ଷା । କାଯ କଳେ ॥ ୧୧ ॥
ମନୋଗତ ନତଦ୍ରକ୍ଷା । କାଯ କଳେ ॥ ୧୧ ॥
ଦୁସର୍ଯାସ ଶବ୍ଦ ଠେଵଣେଂ । ଆପଲା କୈପକ୍ଷ ଘେଣେଂ ।
ପାହୋଂ ଜାତାଂ ଲୋକିକ ଲକ୍ଷଣେଂ । ବହୁତେକ ଐସୀଂ ॥ ୧୨ ॥
ପାହୋଂ ଜାତାଂ ଲୋକିକ ଲକ୍ଷଣେଂ । ବହୁତେକ ଐସୀଂ ॥ ୧୨ ॥
ଲୋକୀଂ ବରେଂ ମ୍ହଣାଯାକାରଣେଂ । ଭଲ୍ଯାସ ଲାଗତେଂ ସୋସଣେଂ ।
ନ ସୋସିତାଂ ଭଂଡଵାଣେଂ । ସହଜଚି ହୋଯେ ॥ ୧୩ ॥
ନ ସୋସିତାଂ ଭଂଡଵାଣେଂ । ସହଜଚି ହୋଯେ ॥ ୧୩ ॥
ଆପଣାସ ଜେଂ ମାନେନା । ତେଥେଂ କଦାପି ରାହାଵେନା ।
ଉରୀ ତୋଡୂନ ଜାଵେନା । କୋଣୀଯେକେଂ ॥ ୧୪ ॥
ଉରୀ ତୋଡୂନ ଜାଵେନା । କୋଣୀଯେକେଂ ॥ ୧୪ ॥
ବୋଲତୋ ଖରେଂ ଚାଲତୋ ଖରେଂ । ତ୍ଯାସ ମାନିତୀ ଲହାନଥୋରେଂ ।
ନ୍ଯାଯେ ଅନ୍ଯାଯେ ପରସ୍ପରେଂ । ସହଜଚି କଳେ ॥ ୧୫ ॥
ନ୍ଯାଯେ ଅନ୍ଯାଯେ ପରସ୍ପରେଂ । ସହଜଚି କଳେ ॥ ୧୫ ॥
ଲୋକାଂସ କଳେନା ତଂଵରୀ । ଵିଵେକେଂ କ୍ଷ୍ମା ଜୋ ନ କରୀ ।
ତେଣେଂକରିତାଂ ବରାବରୀ । ହୋତ ଜାତେ ॥ ୧୬ ॥
ତେଣେଂକରିତାଂ ବରାବରୀ । ହୋତ ଜାତେ ॥ ୧୬ ॥
ଜଂଵରୀ ଚଂଦନ ଝିଜେନା । ତଂଵ ତୋ ସୁଗଂଧ କଳେନା ।
ଚଂଦନ ଆଣି ଵୃକ୍ଷ ନାନା । ସଗଟ ହୋତୀ ॥ ୧୭ ॥
ଚଂଦନ ଆଣି ଵୃକ୍ଷ ନାନା । ସଗଟ ହୋତୀ ॥ ୧୭ ॥
ଜଂଵ ଉତ୍ତମ ଗୁଣ ନ କଳେ । ତୋଂ ଯା ଜନାସ କାଯେ କଳେ ।
ଉତ୍ତମ ଗୁଣ ଦେଖତାଂ ନିଵଳେ । ଜଗଦାଂତର ॥ ୧୮ ॥
ଉତ୍ତମ ଗୁଣ ଦେଖତାଂ ନିଵଳେ । ଜଗଦାଂତର ॥ ୧୮ ॥
ଜଗଦାଂତର ନିଵଳତ ଗେଲେଂ । ଜଗଦାଂତରୀ ସଖ୍ଯ ଜାଲେଂ ।
ମଗ ଜାଣାଵେଂ ଵୋଳଲେ । ଵିଶ୍ଵଜନ ॥ ୧୯ ॥
ମଗ ଜାଣାଵେଂ ଵୋଳଲେ । ଵିଶ୍ଵଜନ ॥ ୧୯ ॥
ଜନୀଂଜନାର୍ଦନ ଵୋଳଲା । ତରୀ କାଯେ ଉଣେଂ ତଯାଲା ।
ରାଜୀ ରାଖାଵେଂ ସକଳାଂଲା । କଠୀଣ ଆହେ ॥ ୨୦ ॥
ରାଜୀ ରାଖାଵେଂ ସକଳାଂଲା । କଠୀଣ ଆହେ ॥ ୨୦ ॥
ପେରିଲେଂ ତେଂ ଉଗଵତେଂ । ଉସିଣେଂ ଦ୍ଯାଵେଂ ଘ୍ଯାଵେଂ ଲାଗତେଂ ।
ଵର୍ମ କାଢିତାଂ ଭଂଗତେଂ । ପରାଂତର ॥ ୨୧ ॥
ଵର୍ମ କାଢିତାଂ ଭଂଗତେଂ । ପରାଂତର ॥ ୨୧ ॥
ଲୋକୀକୀଂ ବରେପଣ କେଲେଂ । ତେଣେଂ ସୌଖ୍ଯ ଵାଢଲେଂ ।
ଉତ୍ତରାସାରିଖେଂ ଆଲେଂ । ପ୍ରତ୍ଯୋତ୍ତର ॥ ୨୨ ॥
ଉତ୍ତରାସାରିଖେଂ ଆଲେଂ । ପ୍ରତ୍ଯୋତ୍ତର ॥ ୨୨ ॥
ହେଂ ଆଵଘେଂ ଆପଣାଂପାସୀଂ । ଯେଥେଂ ବୋଲ ନାହୀଂ ଜନାସୀ ।
ସିକଵାଵେଂ ଆପଲ୍ଯା ମନାସୀ । କ୍ଷଣକ୍ଷଣା ॥ ୨୩ ॥
ସିକଵାଵେଂ ଆପଲ୍ଯା ମନାସୀ । କ୍ଷଣକ୍ଷଣା ॥ ୨୩ ॥
ଖଳ ଦୁର୍ଜନ ଭେଟଲା । କ୍ଷମେଚା ଧୀର ବୁଡାଲା ।
ତରୀ ମୋନେଂଚି ସ୍ଥଳତ୍ଯାଗ କେଲା । ପାହିଜେ ସାଧକେଂ ॥ ୨୪ ॥
ତରୀ ମୋନେଂଚି ସ୍ଥଳତ୍ଯାଗ କେଲା । ପାହିଜେ ସାଧକେଂ ॥ ୨୪ ॥
ଲୋକ ନାନା ପରୀକ୍ଷା ଜାଣତୀ । ଅଂତରପରୀକ୍ଷା ନେଣତୀ ।
ତେଣେଂ ପ୍ରାଣୀ କରଂଟେ ହୋତୀ । ସଂଦେହ ନାହୀଂ ॥ ୨୫ ॥
ତେଣେଂ ପ୍ରାଣୀ କରଂଟେ ହୋତୀ । ସଂଦେହ ନାହୀଂ ॥ ୨୫ ॥
ଆପଣାସ ଆହେ ମରଣ । ମ୍ହଣୌନ ରାଖାଵେଂ ବରେଂପଣ ।
କଠିଣ ଆହେ ଲକ୍ଷଣ । ଵିଵେକାଚେଂ ॥ ୨୬ ॥
କଠିଣ ଆହେ ଲକ୍ଷଣ । ଵିଵେକାଚେଂ ॥ ୨୬ ॥
ଥୋର ଲାହାନ ସମାନ । ଆପଲେ ପାରିଖେ ସକଳ ଜନ ।
ଚଢତେଂ ଵାଢତେଂ ସନେଧାନ । କରିତାଂ ବରେଂ ॥ ୨୭ ॥
ଚଢତେଂ ଵାଢତେଂ ସନେଧାନ । କରିତାଂ ବରେଂ ॥ ୨୭ ॥
ବରେଂ କରିତାଂ ବରେଂ ହୋତେଂ । ହେଂ ତୋଂ ପ୍ରତ୍ଯଯାସ ଯେତେଂ ।
ଆତାଂ ପୁଢେଂ ସାଂଗାଵେଂ ତେଂ । କୋଣାସ କାଯେ ॥ ୨୮ ॥
ଆତାଂ ପୁଢେଂ ସାଂଗାଵେଂ ତେଂ । କୋଣାସ କାଯେ ॥ ୨୮ ॥
ହରିକଥାନିରୂପଣ । ବରେପଣେଂ ରାଜକାରଣ ।
ପ୍ରସଂଗ ପାହିଲ୍ଯାଵିଣ । ସକଳ ଖୋଟେଂ ॥ ୨୯ ॥
ପ୍ରସଂଗ ପାହିଲ୍ଯାଵିଣ । ସକଳ ଖୋଟେଂ ॥ ୨୯ ॥
ଵିଦ୍ଯା ଉଦଂଡଚି ସିକଲା । ପ୍ରସଂଗମାନ ଚୁକତଚି ଗେଲା ।
ତରୀ ମଗ ତଯେ ଵିଦ୍ଯେଲା । କୋଣ ପୁସେ ॥ ୩୦ ॥
ତରୀ ମଗ ତଯେ ଵିଦ୍ଯେଲା । କୋଣ ପୁସେ ॥ ୩୦ ॥
ଇତି ଶ୍ରୀଦାସବୋଧେ ଗୁରୁଶିଷ୍ଯସଂଵାଦେ ପ୍ରତ୍ଯଯନିରୂପଣନାମ ସମାସ ଦୁସରା ॥
ସମାସ ତିସରା : ଭକ୍ତନିରୂପଣ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ପୃଥ୍ଵୀମଧେଂ ବହୁତ ଲୋକ । ତେଂହି ପାହାଵା ଵିଵେକ ।
ଇହଲୋକ ଆଣି ପରଲୋକ । ବରା ପାହାଵା॥ ୧ ॥
ଇହଲୋକ ଆଣି ପରଲୋକ । ବରା ପାହାଵା॥ ୧ ॥
ଇହଲୋକ ସାଧାଯାକାରଣେଂ । ଜାଣତ୍ଯାଚୀ ସଂଗତୀ ଧରଣେଂ ।
ପରଲୋକ ସାଧାଯାକାରଣେଂ । ସଦ୍ଗୁରୁ ପାହିଜେ ॥ ୨ ॥
ପରଲୋକ ସାଧାଯାକାରଣେଂ । ସଦ୍ଗୁରୁ ପାହିଜେ ॥ ୨ ॥
ସଦ୍ଗୁରୁସୀ ପାଯ ପୁସାଵେଂ । ହେଂହି କଳେନା ସ୍ଵଭାଵେଂ ।
ଅନନ୍ଯଭାଵେଂ ଯେକଭାଵେଂ । ଦୋନୀ ଗୋଷ୍ଟୀ ପୁସାଵ୍ଯା ॥ ୩ ॥
ଅନନ୍ଯଭାଵେଂ ଯେକଭାଵେଂ । ଦୋନୀ ଗୋଷ୍ଟୀ ପୁସାଵ୍ଯା ॥ ୩ ॥
ଦୋନୀ ଗୋଷ୍ଟୀ ତ୍ଯା କୋଣ । ଦେଵ କୋଣ ଆପଣ କୋଣ ।
ଯା ଗୋଷ୍ଟୀଂଚେ ଵିଵରଣ । କେଲେଂଚି କରାଵେଂ ॥ ୪ ॥
ଯା ଗୋଷ୍ଟୀଂଚେ ଵିଵରଣ । କେଲେଂଚି କରାଵେଂ ॥ ୪ ॥
ଆଧୀଂ ମୁଖ୍ଯ ଦେଵ ତୋ କୋଣ । ମଗ ଆପଣ ଭକ୍ତ ତୋ କୋଣ ।
ପଂଚୀକର୍ଣ ମାହାଵାକ୍ଯଵିଵରଣ । କେଲେଂଚି କରାଵେଂ ॥ ୫ ॥
ପଂଚୀକର୍ଣ ମାହାଵାକ୍ଯଵିଵରଣ । କେଲେଂଚି କରାଵେଂ ॥ ୫ ॥
ସକଳ କେଲିଯାଚେଂ ଫଳ । ଶାଶ୍ଵତ ଵୋଳଖାଵେଂ ନିଶ୍ଚଳ ।
ଆପଣ କୋଣ କା କେଵଳ । ଶୋଧ ଘ୍ଯାଵା ॥ ୬ ॥
ଆପଣ କୋଣ କା କେଵଳ । ଶୋଧ ଘ୍ଯାଵା ॥ ୬ ॥
ସାରାସାର ଵିଚାର ଘେତାଂ । ପଦାସ ନାହୀଂ ଶାଶ୍ଵତତା ।
ଆଧୀ କାରଣ ଭଗଵଂତା । ଵୋଳଖିଲେଂ ପାହିଜେ ॥ ୭ ॥
ଆଧୀ କାରଣ ଭଗଵଂତା । ଵୋଳଖିଲେଂ ପାହିଜେ ॥ ୭ ॥
ନିଶ୍ଚଳ ଚଂଚଳ ଆଣି ଜଡ । ଅଵଘା ମାଯେଚା ପଵାଡ ।
ଯାମଧେଂ ଵସ୍ତୁ ଜାଡ । ଜାଣାର ନାହୀଂ ॥ ୮ ॥
ଯାମଧେଂ ଵସ୍ତୁ ଜାଡ । ଜାଣାର ନାହୀଂ ॥ ୮ ॥
ତେଂ ପରବ୍ରହ୍ମ ଧୁଂଡାଵେଂ । ଵିଵେକେଂ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯ ହିଂଡାଵେଂ ।
ମାଈକ ଵିଚାର ଖଂଡାଵେଂ । ପରୀକ୍ଷଵଂତୀଂ ॥ ୯ ॥
ମାଈକ ଵିଚାର ଖଂଡାଵେଂ । ପରୀକ୍ଷଵଂତୀଂ ॥ ୯ ॥
ଖୋଟେଂ ସାଂଡୂନ ଖରେଂ ଘ୍ଯାଵେଂ । ପରୀକ୍ଷଵଂତୀଂ ପରୀକ୍ଷାଵେଂ ।
ମାଯେଚେଂ ଅଵଘେଚି ଜାଣାଵେଂ । ରୂପ ମାଈକ ॥ ୧୦ ॥
ମାଯେଚେଂ ଅଵଘେଚି ଜାଣାଵେଂ । ରୂପ ମାଈକ ॥ ୧୦ ॥
ପଂଚଭୂତିକ ହେ ମାଯା । ମାଈକ ଜାଯେ ଵିଲଯା ।
ପିଂଡବ୍ରହ୍ମାଂଡ ଅଷ୍ଟକାଯା । ନସିଵଂତ ॥ ୧୧ ॥
ପିଂଡବ୍ରହ୍ମାଂଡ ଅଷ୍ଟକାଯା । ନସିଵଂତ ॥ ୧୧ ॥
ଦିସେଲ ତିତୁକେଂ ନାସେଲ । ଉପଜେଲ ତିତୁକେଂ ମରେଲ ।
ରଚେଲ ତିତୁକେଂ ଖଚେଲ । ରୂପ ମାଯେଚେଂ ॥ ୧୨ ॥
ରଚେଲ ତିତୁକେଂ ଖଚେଲ । ରୂପ ମାଯେଚେଂ ॥ ୧୨ ॥
ଵାଢେଲ ତିତୁକେଂ ମୋଡେଲ । ଯେଈଲ ତିତୁଲେଂ ଜାଈଲ ।
ଭୂତାଂସ ଭୂତ ଖାଈଲ । କଲ୍ପାଂତକାଳୀଂ ॥ ୧୩ ॥
ଭୂତାଂସ ଭୂତ ଖାଈଲ । କଲ୍ପାଂତକାଳୀଂ ॥ ୧୩ ॥
ଦେହଧାରକ ତିତୁକେ ନାସତୀ । ହେ ତୋଂ ରୋକଡୀ ପ୍ରଚିତୀ ।
ମନୁଷ୍ଯେଂଵିଣ ଉତ୍ପତ୍ତି । ରେତ କୈଂଚେଂ ॥ ୧୪ ॥
ମନୁଷ୍ଯେଂଵିଣ ଉତ୍ପତ୍ତି । ରେତ କୈଂଚେଂ ॥ ୧୪ ॥
ଅନ୍ନ ନସ୍ତାଂ ରେତ କୈଂଚେଂ । ଵୋଷଧୀ ନସ୍ତାଂ ଅନ୍ନ କୈଂଚେଂ ।
ଵୋଷଧୀସ ଜିଣେଂ କୈଂଚେଂ । ପୃଥ୍ଵୀ ନସ୍ତାଂ ॥ ୧୫ ॥
ଵୋଷଧୀସ ଜିଣେଂ କୈଂଚେଂ । ପୃଥ୍ଵୀ ନସ୍ତାଂ ॥ ୧୫ ॥
ଆପ ନସ୍ତାଂ ପୃଥ୍ଵୀ ନାହୀଂ । ତେଜ ନସ୍ତାଂ ଆପ ନାହୀଂ ।
ଵାଯୋ ନସ୍ତାଂ ତେଜ ନାହୀଂ । ଐସେଂ ଜାଣାଵେଂ ॥ ୧୬ ॥
ଵାଯୋ ନସ୍ତାଂ ତେଜ ନାହୀଂ । ଐସେଂ ଜାଣାଵେଂ ॥ ୧୬ ॥
ଅଂତରାତ୍ମା ନସ୍ତାଂ ଵାଯୋ କୈଂଚା । ଵିକାର ନସ୍ତାଂ ଅଂତରାତ୍ମା କୈଂଚା ।
ନିର୍ଵିକାରୀଂ ଵିକାର କୈଂଚା । ବରେଂ ପାହା ॥ ୧୭ ॥
ନିର୍ଵିକାରୀଂ ଵିକାର କୈଂଚା । ବରେଂ ପାହା ॥ ୧୭ ॥
ପୃଥ୍ଵୀ ନାହୀଂ ଆପ ନାହୀଂ । ତେଜ ନାହୀଂ ଵାଯୋ ନାହୀଂ ।
ଅଂତରାତ୍ମା ଵିକାର ନାହୀଂ । ନିର୍ଵିକାରୀଂ ॥ ୧୮ ॥
ଅଂତରାତ୍ମା ଵିକାର ନାହୀଂ । ନିର୍ଵିକାରୀଂ ॥ ୧୮ ॥
ନିର୍ଵିକାର ଜେଂ ନିର୍ଗୁଣ । ତେଚି ଶାଶ୍ଵତାଚୀ ଖୂଣ ।
ଅଷ୍ଟଧା ପ୍ରକୃତି ସଂପୂର୍ଣ । ନାସିଵଂତ ॥ ୧୯ ॥
ଅଷ୍ଟଧା ପ୍ରକୃତି ସଂପୂର୍ଣ । ନାସିଵଂତ ॥ ୧୯ ॥
ନାସିଵଂତ ସମଜୋନ ପାହିଲେଂ । ତୋଂ ତେଂ ଅସ୍ତାଂଚି ନସ୍ତେଂ ଜାଲେଂ ।
ସାରାସାରେଂ କଳୋଂ ଆଲେଂ । ସମାଧାନ ॥ ୨୦ ॥
ସାରାସାରେଂ କଳୋଂ ଆଲେଂ । ସମାଧାନ ॥ ୨୦ ॥
ଵିଵେକେଂ ପାହିଲା ଵିଚାର । ମନାସ ଆଲେଂ ସାରାସାର ।
ଯେଣେଂକରିତାଂ ଵିଚାର । ସଦୃଢ ଜାଲା ॥ ୨୧ ॥
ଯେଣେଂକରିତାଂ ଵିଚାର । ସଦୃଢ ଜାଲା ॥ ୨୧ ॥
ଶାଶ୍ଵତ ଦେଵ ତୋ ନିର୍ଗୁଣ । ଐସୀଂ ଅଂତରୀଂ ବାଣଲୀ ଖୂଣ ।
ଦେଵ କଳଲା ମୀ କୋଣ । କଳଲେଂ ପାହିଜେ ॥ ୨୨ ॥
ଦେଵ କଳଲା ମୀ କୋଣ । କଳଲେଂ ପାହିଜେ ॥ ୨୨ ॥
ମୀ କୋଣ ପାହିଜେ କଳଲେଂ । ଦେହତତ୍ଵ ତିତୁକେଂ ଶୋଧିଲେଂ ।
ମନୋଵୃତ୍ତୀଚା ଠାଈଂ ଆଲେଂ । ମୀତୂଂପଣ ॥ ୨୩ ॥
ମନୋଵୃତ୍ତୀଚା ଠାଈଂ ଆଲେଂ । ମୀତୂଂପଣ ॥ ୨୩ ॥
ସକଳ ଦେହାଚା ଶୋଧ ଘେତାଂ । ମୀପଣ ଦିସେନା ପାହାତାଂ ।
ମୀତୂଂପଣ ହେଂ ତତ୍ଵତା । ତତ୍ଵୀଂ ମାଵଳଲେଂ ॥ ୨୪ ॥
ମୀତୂଂପଣ ହେଂ ତତ୍ଵତା । ତତ୍ଵୀଂ ମାଵଳଲେଂ ॥ ୨୪ ॥
ଦୃଶ୍ଯ ପଦାର୍ଥଚି ଵୋସରେ । ତତ୍ଵେଂ ତତ୍ଵ ତେଵ୍ହାଂ ସରେ ।
ମୀତୂଂପଣ ହେଂ କୈଂଚେଂ ଉରେ । ତତ୍ଵତା ଵସ୍ତୁ ॥ ୨୫ ॥
ମୀତୂଂପଣ ହେଂ କୈଂଚେଂ ଉରେ । ତତ୍ଵତା ଵସ୍ତୁ ॥ ୨୫ ॥
ପଂଚୀକର୍ଣ ତତ୍ଵଵିଵର୍ଣ । ମାହାଵାକ୍ଯେଂ ଵସ୍ତୁ ଆପଣ ।
ନିସଂଗପଣେଂ ନିଵେଦନ । କେଲେ ପାହିଜେ ॥ ୨୬ ॥
ନିସଂଗପଣେଂ ନିଵେଦନ । କେଲେ ପାହିଜେ ॥ ୨୬ ॥
ଦେଵାଭକ୍ତାଂଚେ ମୂଳ । ଶୋଧୂନ ପାହାତାଂ ସକଳ ।
ଉପାଧିଵେଗଲା କେଵଳ । ନିରୋପାଧୀ ଆତ୍ମା ॥ ୨୭ ॥
ଉପାଧିଵେଗଲା କେଵଳ । ନିରୋପାଧୀ ଆତ୍ମା ॥ ୨୭ ॥
ମୀପଣ ତେଂ ବୁଡାଲେଂ । ଵିଵେକେଂ ଵେଗଳେପଣ ଗେଲେଂ ।
ନିଵୃତ୍ତିପଦାସ ପ୍ରାପ୍ତ ଜାଲେଂ । ଉନ୍ମନୀପଦ ॥ ୨୮ ॥
ନିଵୃତ୍ତିପଦାସ ପ୍ରାପ୍ତ ଜାଲେଂ । ଉନ୍ମନୀପଦ ॥ ୨୮ ॥
ଵିଜ୍ଞାନୀଂ ରାହିଲେଂ ଜ୍ଞାନ । ଧ୍ଯେଯେ ରାହିଲେଂ ଧ୍ଯାନ ।
ସକଳ କାଂହୀଂ କାର୍ଯାକାରଣ । ପାହୋନ ସାଂଡିଲେଂ ॥ ୨୯ ॥
ସକଳ କାଂହୀଂ କାର୍ଯାକାରଣ । ପାହୋନ ସାଂଡିଲେଂ ॥ ୨୯ ॥
ଜନ୍ମମରଣାଚେଂ ଚୁକଲେଂ । ପାପ ଅଵଘେଂଚି ବୁଡାଲେଂ ।
ଯେମଯାତନେଚେଂ ଜାଲେଂ । ନିସଂତାନ ॥ ୩୦ ॥
ଯେମଯାତନେଚେଂ ଜାଲେଂ । ନିସଂତାନ ॥ ୩୦ ॥
ନିର୍ବଂଦ ଅଵଘାଚି ତୁଟଲା । ଵିଚାରେଂ ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତ ଜାଲା ।
ଜନ୍ମ ସାର୍ଥକଚି ଵାଟଲା । ସକଳ କାଂହୀଂ ॥ ୩୧ ॥
ଜନ୍ମ ସାର୍ଥକଚି ଵାଟଲା । ସକଳ କାଂହୀଂ ॥ ୩୧ ॥
ନାନା କିଂତ ନିଵାରଲେ । ଧୋକେ ଅଵଘେଚି ତୁଟଲେ ।
ଜ୍ଞାନଵିଵେକେଂ ପାଵନ ଜାଲେଂ । ବହୁତ ଲୋକ ॥ ୩୨ ॥
ଜ୍ଞାନଵିଵେକେଂ ପାଵନ ଜାଲେଂ । ବହୁତ ଲୋକ ॥ ୩୨ ॥
ପତିତପାଵନାଚେ ଦାସ । ତେହି ପାଵନ କରିତୀ ଜଗାସ ।
ଐସୀ ହେ ପ୍ରଚିତ ମନାସ । ବହୁତାଂଚ୍ଯା ଆଲୀ ॥ ୩୩ ॥
ଐସୀ ହେ ପ୍ରଚିତ ମନାସ । ବହୁତାଂଚ୍ଯା ଆଲୀ ॥ ୩୩ ॥
ଇତି ଶ୍ରୀଦାସବୋଧେ ଗୁରୁଶିଷ୍ଯସଂଵାଦେ ଭକ୍ତନିରୂପଣନାମ ସମାସ ତିସରା ॥
ସମାସ ଚୌଥା : ଵିଵେକଵୈରାଗ୍ଯନିରୂପଣ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ମହଦ୍ଭାଗ୍ଯ ହାତାସୀ ଆଲେଂ । ପରୀ ଭୋଗୂଂ ନାହୀଂ ଜାଣିତଲେଂ ।
ତୈସେଂ ଵୈରାଗ୍ଯ ଉତ୍ପନ୍ନ ଜାଲେଂ । ପରୀ ଵିଵେକ ନାହୀଂ ॥ ୧ ॥
ତୈସେଂ ଵୈରାଗ୍ଯ ଉତ୍ପନ୍ନ ଜାଲେଂ । ପରୀ ଵିଵେକ ନାହୀଂ ॥ ୧ ॥
ଆଦଳତେଂ ଆଫଳତେଂ । କଷ୍ଟୀ ହୋତେଂ ଦୁଃଖୀ ହୋତେଂ ।
ଐକତେଂ ଦେଖତେ ଯେତେଂ । ଵୈରାଗ୍ଯ ତେଣେଂ ॥ ୨ ॥
ଐକତେଂ ଦେଖତେ ଯେତେଂ । ଵୈରାଗ୍ଯ ତେଣେଂ ॥ ୨ ॥
ନାନା ପ୍ରପଂଚାଚ୍ଯା ଵୋଢୀ ॥ ନାନା ସଂକଟେଂ ସାଂକଡୀଂ ।
ସଂସାର ସାଂଡୁନୀ ଦେଶଧଡୀ । ହୋଯେ ତେଣେଂ ॥ ୩ ॥
ସଂସାର ସାଂଡୁନୀ ଦେଶଧଡୀ । ହୋଯେ ତେଣେଂ ॥ ୩ ॥
ତୋ ଚିଂତେପାସୂନ ସୁଟଲା । ପରାଧେନତେପାସୁନି ପଳାଲା ।
ଦୁଃଖତ୍ଯାଗେଂ ମୋକଳା ଜାଲା । ରୋଗୀ ଜୈସା ॥ ୪ ॥
ଦୁଃଖତ୍ଯାଗେଂ ମୋକଳା ଜାଲା । ରୋଗୀ ଜୈସା ॥ ୪ ॥
ପରୀ ତୋ ହୋଊଂ ନଯେ ମୋକାଟ । ନଷ୍ଟ ଭ୍ରଷ୍ଟ ଆଣି ଚାଟ ।
ସୀମାଚ ନାହୀଂ ସୈରାଟ । ଗୁରୂଂ ଜୈଂସେଂ ॥ ୫ ॥
ସୀମାଚ ନାହୀଂ ସୈରାଟ । ଗୁରୂଂ ଜୈଂସେଂ ॥ ୫ ॥
ଵିଵେକେଂଵିଣ ଵୈରାଗ୍ଯେ କେଲେଂ । ତରୀ ଅଵିଵେକେଂ ଅନର୍ଥୀଂ ଘାତଲେଂ ।
ଅଵଘେଂ ଵେର୍ଥଚି ଗେଲେଂ । ଦୋହିଂକଡେ ॥ ୬ ॥
ଅଵଘେଂ ଵେର୍ଥଚି ଗେଲେଂ । ଦୋହିଂକଡେ ॥ ୬ ॥
ନା ପ୍ରପଂଚ ନା ପରମାର୍ଥ । ଅଵଘେଂ ଜିଣେଂଚି ଜାଲେଂ ଵେର୍ଥ ।
ଅଵିଵେକେଂ ଅନର୍ଥ । ଐସା କେଲା ॥ ୭ ॥
ଅଵିଵେକେଂ ଅନର୍ଥ । ଐସା କେଲା ॥ ୭ ॥
କା।ମ୍ ଵେର୍ଥଚି ଜ୍ଞାନ ବଡବଡିଲା । ପରୀ ଵୈରାଗ୍ଯଯୋଗ ନାହୀଂ ଘଡଲା ।
ଜୈସା କାରାଗୃହୀଂ ଅଡକଲା । ପୁରୁଷାର୍ଥ ସାଂଗେ ॥ ୮ ॥
ଜୈସା କାରାଗୃହୀଂ ଅଡକଲା । ପୁରୁଷାର୍ଥ ସାଂଗେ ॥ ୮ ॥
ଵୈରାଗ୍ଯେଂଵିଣ ଜ୍ଞାନ । ତୋ ଵେର୍ଥଚି ସାଭିମାନ ।
ଲୋଭଦଂଭେଂ ଘୋଳସୂନ । କାସାଵିସ କେଲା ॥ ୯ ॥
ଲୋଭଦଂଭେଂ ଘୋଳସୂନ । କାସାଵିସ କେଲା ॥ ୯ ॥
ସ୍ଵାନ ବାଂଧଲେଂ ତରୀ ଭୁଂକେ । ତୈସା ସ୍ଵାର୍ଥମୁଳେଂ ଥିଂକେଂ
ପରାଧୀକ ଦେଖୋଂ ନ ସକେ । ସାଭିମାନେଂ ॥ ୧୦ ॥
ପରାଧୀକ ଦେଖୋଂ ନ ସକେ । ସାଭିମାନେଂ ॥ ୧୦ ॥
ହେଂ ଯେକେଂଵିଣ ଯେକ । ତେଣେଂ ଉଗାଚ ଵାଢେ ଶୋକ ।
ଆତାଂ ଵୈରାଗ୍ଯ ଆଣି ଵିଵେକ । ଯୋଗ ଐକା ॥ ୧୧ ॥
ଆତାଂ ଵୈରାଗ୍ଯ ଆଣି ଵିଵେକ । ଯୋଗ ଐକା ॥ ୧୧ ॥
ଵିଵେକେଂ ଅଂତରୀଂ ସୁଟଲା । ଵୈରାଗ୍ଯେଂ ପ୍ରପଂଚ ତୁଟଲା ।
ଅଂତର୍ବାହ୍ଯ ମୋକଳା ଜାଲା । ନିଃସଂଗ ଯୋଗୀ ॥ ୧୨ ॥
ଅଂତର୍ବାହ୍ଯ ମୋକଳା ଜାଲା । ନିଃସଂଗ ଯୋଗୀ ॥ ୧୨ ॥
ଜୈସେଂ ମୁଖେଂ ଜ୍ଞାନ ବୋଲେ । ତୈସୀଚ ସଵେଂ କ୍ରିଯା ଚାଲେ ।
ଦୀକ୍ଷା ଦେଖୋନୀ ଚକ୍କିତ ଜାଲେ । ସୁଚିସ୍ମଂତ ॥ ୧୩ ॥
ଦୀକ୍ଷା ଦେଖୋନୀ ଚକ୍କିତ ଜାଲେ । ସୁଚିସ୍ମଂତ ॥ ୧୩ ॥
ଆସ୍ଥା ନାହୀଂ ତ୍ରିଲୋକ୍ଯାଚୀ । ସ୍ଥିତୀ ବାଣଲୀ ଵୈରାଗ୍ଯାଚୀ ।
ଯେତ୍ନଵିଵେକଧାରଣେଚୀ । ସୀମା ନାହୀଂ ॥ ୧୪ ॥
ଯେତ୍ନଵିଵେକଧାରଣେଚୀ । ସୀମା ନାହୀଂ ॥ ୧୪ ॥
ସଂଗୀତ ରସାଳ ହରିକୀର୍ତନ । ତାଲବଦ୍ଧ ତାନମାନ ।
ପ୍ରେମଳ ଆଵଡୀଚେଂ ଭଜନ । ଅଂତରାପାସୁନୀ ॥ ୧୫ ॥
ପ୍ରେମଳ ଆଵଡୀଚେଂ ଭଜନ । ଅଂତରାପାସୁନୀ ॥ ୧୫ ॥
ତତ୍କାଳଚି ସନ୍ମାର୍ଗ ଲାଗେ । ଐସା ଅଂତରୀଂ ଵିଵେକ ଜାଗେ ।
ଵଗତ୍ରୃତ୍ଵ କରିତାଂ ନ ଭଂଗେ । ସାହିତ୍ଯ ପ୍ରତ୍ଯଯାଚେଂ ॥ ୧୬ ॥
ଵଗତ୍ରୃତ୍ଵ କରିତାଂ ନ ଭଂଗେ । ସାହିତ୍ଯ ପ୍ରତ୍ଯଯାଚେଂ ॥ ୧୬ ॥
ସନ୍ମାର୍ଗେଂ ଜଗାସ ମିଳାଲା । ମ୍ହଣିଜେ ଜଗଦୀଶ ଵୋଳଲା ।
ପ୍ରସଂଗ ପାହିଜେ କଳଲା । କୋଣୀଯେକ ॥ ୧୭ ॥
ପ୍ରସଂଗ ପାହିଜେ କଳଲା । କୋଣୀଯେକ ॥ ୧୭ ॥
ପ୍ରଖର ଵୈରାଗ୍ଯ ଉଦାସୀନ । ପ୍ରତ୍ଯଯାଚେଂ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନ ।
ସ୍ନାନସଂଧ୍ଯା ଭଗଵଦ୍ଭଜନ । ପୁଣ୍ଯମାର୍ଗ ॥ ୧୮ ॥
ସ୍ନାନସଂଧ୍ଯା ଭଗଵଦ୍ଭଜନ । ପୁଣ୍ଯମାର୍ଗ ॥ ୧୮ ॥
ଵିଵେକଵୈରାଗ୍ଯ ତେଂ ଐସେଂ । ନୁସ୍ତେଂ ଵୈରାଗ୍ଯ ହେଂକାଡପିସେଂ ।
ଶବ୍ଦଜ୍ଞାନ ଯେଳିଲସେଂ । ଆପଣଚି ଵାଟେ ॥ ୧୯ ॥
ଶବ୍ଦଜ୍ଞାନ ଯେଳିଲସେଂ । ଆପଣଚି ଵାଟେ ॥ ୧୯ ॥
ମ୍ହଣୌନ ଵିଵେକ ଆଣି ଵୈରାଗ୍ଯ । ତେଂଚି ଜାଣିଜେ ମହଦ୍ଭାଗ୍ଯ ।
ରାମଦାସ ମ୍ହଣେ ଯୋଗ୍ଯ । ସାଧୁ ଜାଣତୀ ॥ ୨୦ ॥
ରାମଦାସ ମ୍ହଣେ ଯୋଗ୍ଯ । ସାଧୁ ଜାଣତୀ ॥ ୨୦ ॥
ଇତି ଶ୍ରୀଦାସବୋଧେ ଗୁରୁଶିଷ୍ଯସଂଵାଦେ ଵିଵେକଵୈରାଗ୍ଯନିରୂପଣନାମ ସମାସ ଚୌଥା
॥
॥
ସମାସ ପାଂଚଵା : ଆତ୍ମନିଵେଦନ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ରେଖେଚେଂ ଗୁଂଡାଳେଂ କେଲେଂ । ମାତ୍ରୁକାକ୍ଷରୀଂ ଶବ୍ଦ ଜାଲେ ।
ଶବ୍ଦ ମେଳଊନ ଚାଲେ । ଶ୍ଲୋକ ଗଦ୍ଯ ପ୍ରବଂଦ ॥ ୧ ॥
ଶବ୍ଦ ମେଳଊନ ଚାଲେ । ଶ୍ଲୋକ ଗଦ୍ଯ ପ୍ରବଂଦ ॥ ୧ ॥
ଵେଦଶାସ୍ତ୍ରେଂ ପୁରାଣେଂ । ନାନା କାଵ୍ଯେଂ ନିରୂପଣେଂ ।
ଗ୍ରଂଥଭେଦ ଅନୁଵାଦଣେଂ । କିତୀ ମ୍ହଣୋନି ॥ ୨ ॥
ଗ୍ରଂଥଭେଦ ଅନୁଵାଦଣେଂ । କିତୀ ମ୍ହଣୋନି ॥ ୨ ॥
ନାନା ଋଷୀ ନାନା ମତେଂ । ପାହୋଂ ଜାତାଂ ଅସଂଖ୍ଯାତେଂ ।
ଭାଷା ଲିପୀ ଜେଥ ତେଥେଂ । କାଯେ ଉଣେଂ ॥ ୩ ॥
ଭାଷା ଲିପୀ ଜେଥ ତେଥେଂ । କାଯେ ଉଣେଂ ॥ ୩ ॥
ଵର୍ଗ ଋଚା ଶ୍ରୁତି ସ୍ମୃତି । ଅଧେ ସ୍ଵର୍ଗ ସ୍ତବକ ଜାତୀ ।
ପ୍ରସଂଗ ମାନେଂ ସମାସ ପୋଥୀ । ବହୁଧା ନାମେଂ ॥ ୪ ॥
ପ୍ରସଂଗ ମାନେଂ ସମାସ ପୋଥୀ । ବହୁଧା ନାମେଂ ॥ ୪ ॥
ନାନା ପଦେଂ ନାନା ଶ୍ଲୋକ । ନାନା ବୀର ନାନା କଡକ ।
ନାନା ସାଖ୍ଯା ଦୋହଡେ ଅନେକ । ନାମାଭିଧାନେଂ ॥ ୫ ॥
ନାନା ସାଖ୍ଯା ଦୋହଡେ ଅନେକ । ନାମାଭିଧାନେଂ ॥ ୫ ॥
ଡଫଗାଣେଂ ମାଚିଗାଣେଂ । ଦଂଡିଗାଣେଂ କଥାଗାଣେଂ ।
ନାନା ମାନେଂ ନାନା ଜସନେଂ । ନାନା ଖେଳ ॥ ୬ ॥
ନାନା ମାନେଂ ନାନା ଜସନେଂ । ନାନା ଖେଳ ॥ ୬ ॥
ଧ୍ଵନି ଘୋଷ ନାଦ ରେଖା । ଚହୁଂ ଵାଚାମଧ୍ଯେଂ ଦେଖା ।
ଵାଚାରୂପେଂହି ଐକା । ନାନା ଭେଦ ॥ ୭ ॥
ଵାଚାରୂପେଂହି ଐକା । ନାନା ଭେଦ ॥ ୭ ॥
ଉନ୍ମେଷ ପରା ଧ୍ଵନି ପଶ୍ଯଂତି । ନାଦ ମଧ୍ଯମା ଶବ୍ଦ ଚୌଥୀ ।
ଵୈଖରୀପାସୂନ ଉମଟତୀ । ନାନା ଶବ୍ଦରତ୍ନେଂ ॥ ୮ ॥
ଵୈଖରୀପାସୂନ ଉମଟତୀ । ନାନା ଶବ୍ଦରତ୍ନେଂ ॥ ୮ ॥
ଅକାର ଉକାର ମକାର । ଅର୍ଧମାତ୍ରାଚେଂ ଅଂତର ।
ଔଟମାତ୍ରା ତଦନଂତର । ବାଵନ ମାତ୍ରୁକା ॥ ୯ ॥
ଔଟମାତ୍ରା ତଦନଂତର । ବାଵନ ମାତ୍ରୁକା ॥ ୯ ॥
ନାନା ଭେଦ ରାଗଜ୍ଞାନ । ନୃତ୍ଯଭେଦ ତାନମାନ ।
ଅର୍ଥଭେଦ ତତ୍ଵଜ୍ଞାନ । ଵିଵଂଚନା ॥ ୧୦ ॥
ଅର୍ଥଭେଦ ତତ୍ଵଜ୍ଞାନ । ଵିଵଂଚନା ॥ ୧୦ ॥
ତତ୍ଵାଂମଧ୍ଯେଂ ମୁଖ୍ଯ ତତ୍ଵ । ତେଂ ଜାଣାଵେଂ ଶୁଦ୍ଧସତ୍ଵ ।
ଅର୍ଧମାତ୍ରା ମହତ୍ତତ୍ଵ । ମୂଳମାଯା ॥ ୧୧ ॥
ଅର୍ଧମାତ୍ରା ମହତ୍ତତ୍ଵ । ମୂଳମାଯା ॥ ୧୧ ॥
ନାନା ତତ୍ଵେଂ ଲାହାନଥୋରେ । ମିଳୋନ ଅଷ୍ଟହି ଶରୀରେଂ ।
ଅଷ୍ଟଧା ପ୍ରକୃତୀଚେଂ ଵାରେଂ । ନିଘୋନ ଜାତେଂ ॥ ୧୨ ॥
ଅଷ୍ଟଧା ପ୍ରକୃତୀଚେଂ ଵାରେଂ । ନିଘୋନ ଜାତେଂ ॥ ୧୨ ॥
ଵାରେଂ ନସ୍ତାଂ ଜେଂ ଗଗନ । ତୈସେଂ ପରବ୍ରହ୍ମ ସଘନ ।
ଅଷ୍ଟ ଦେହାଚେଂ ନିର୍ଶନ । କରୂନ ପାହାଵେଂ ॥ ୧୩ ॥
ଅଷ୍ଟ ଦେହାଚେଂ ନିର୍ଶନ । କରୂନ ପାହାଵେଂ ॥ ୧୩ ॥
ବ୍ରହ୍ମାଂଡପିଂଡୌଭାର । ପିଂଡବ୍ରହ୍ମାଂଡସଂଵ୍ହାର ।
ଦୋହିଵେଗଳେଂ ସାରାସାର । ଵିମଳବ୍ରହ୍ମ ॥ ୧୪ ॥
ଦୋହିଵେଗଳେଂ ସାରାସାର । ଵିମଳବ୍ରହ୍ମ ॥ ୧୪ ॥
ପଦାର୍ଥ ଜଡ ଆତ୍ମା ଚଂଚଳ । ଵିମଳବ୍ରହ୍ମ ତେଂ ନିଶ୍ଚଳ ।
ଵିଵରୋନ ଵିରେ ତତ୍କାଳ । ତଦ୍ରୂପ ହୋଯେ ॥ ୧୫ ॥
ଵିଵରୋନ ଵିରେ ତତ୍କାଳ । ତଦ୍ରୂପ ହୋଯେ ॥ ୧୫ ॥
ପଦାର୍ଥ ମନେଂ କାଯା ଵାଚା । ମୀ ହା ଅଵଘାଚି ଦେଵାଚା ।
ଜଡ ଆତ୍ମନିଵେଦନାଚା । ଵିଚାର ଐସା ॥ ୧୬ ॥
ଜଡ ଆତ୍ମନିଵେଦନାଚା । ଵିଚାର ଐସା ॥ ୧୬ ॥
ଚଂଚଳକର୍ତା ତୋ ଜଗଦୀଶ । ପ୍ରାଣୀମାତ୍ର ତୋ ତ୍ଯାଚା ଅଂଶ ।
ତ୍ଯାଚା ତୋଚି ଆପଣାସ । ଠାଵ ନାହୀଂ ॥ ୧୭ ॥
ତ୍ଯାଚା ତୋଚି ଆପଣାସ । ଠାଵ ନାହୀଂ ॥ ୧୭ ॥
ଚଂଚଳ ଆତ୍ମନିଵେଦନ । ଯାଚେଂ ସାଂଗିତଲେଂ ଲକ୍ଷଣ ।
କର୍ତା ଦେଵ ତୋ ଆପଣ । କୋଠେଂଚି ନାହୀଂ ॥ ୮ ॥
କର୍ତା ଦେଵ ତୋ ଆପଣ । କୋଠେଂଚି ନାହୀଂ ॥ ୮ ॥
ଚଂଚଳ ଚଳେ ସ୍ଵପ୍ନାକାର । ନିଶ୍ଚଳ ଦେଵ ତୋ ନିରାକାର ।
ଆତ୍ମନିଵେଦନାଚା ପ୍ରକାର । ଜାଣିଜେ ଐସା ॥ ୧୯ ॥
ଆତ୍ମନିଵେଦନାଚା ପ୍ରକାର । ଜାଣିଜେ ଐସା ॥ ୧୯ ॥
ଠାଵଚି ନାଈଂ ଚଂଚଳାଚା । ତେଥେଂ ଆଧୀଂ ଆପଣ କୈଂଚା ।
ନିଶ୍ଚଳ ଆତ୍ମନିଵେଦନାଚା । ଵିଵେକ ଐସା ॥ ୨୦ ॥
ନିଶ୍ଚଳ ଆତ୍ମନିଵେଦନାଚା । ଵିଵେକ ଐସା ॥ ୨୦ ॥
ତିହିଂ ପ୍ରକାରେଂ ଆପଣ । ନାହୀଂ ନାହୀଂ ଦୁଜେପଣ ।
ଆପଣ ନସ୍ତାଂ ମୀପଣ । ନାହୀଂଚ କୋଠେଂ ॥ ୨୧ ॥
ଆପଣ ନସ୍ତାଂ ମୀପଣ । ନାହୀଂଚ କୋଠେଂ ॥ ୨୧ ॥
ପାହାତାଂ ପାହାତାଂ ଅନୁମାନଲେଂ । କଳତାଂ କଳତାଂ କଳୋଂ ଆଲେଂ ।
ପାହାତାଂ ଅଵଘେଂଚି ନିଵାଂତ ଜାଲେଂ । ବୋଲଣେଂ ଆତାଂ ॥ ୨୨ ॥
ପାହାତାଂ ଅଵଘେଂଚି ନିଵାଂତ ଜାଲେଂ । ବୋଲଣେଂ ଆତାଂ ॥ ୨୨ ॥
ଇତି ଶ୍ରୀଦାସବୋଧେ ଗୁରୁଶିଷ୍ଯସଂଵାଦେ ଆତ୍ମନିଵେଦନନାମ ସମାସ ପାଂଚଵା ॥
ସମାସ ସହାଵା : ସୃଷ୍ଟିକ୍ରମନିରୂପଣ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ବ୍ରହ୍ମ ନିର୍ମଳ ନିଶ୍ଚଳ । ଶାଶ୍ଵତ ସାର ଅମଳ ଵିମଳ ।
ଅଵକାଶ ଘନ ପୋକଳ । ଗଗନାଐସେଂ ॥ ୧ ॥
ଅଵକାଶ ଘନ ପୋକଳ । ଗଗନାଐସେଂ ॥ ୧ ॥
ତଯାସ କରଣେଂ ନା ଧରଣେଂ । ତଯାସ ଜନ୍ମ ନା ମରଣେଂ ।
ତେଥେଂ ଜାଣଣେଂ ନା ନେଣଣେଂ । ସୁନ୍ଯାତୀତ ॥ ୨ ॥
ତେଥେଂ ଜାଣଣେଂ ନା ନେଣଣେଂ । ସୁନ୍ଯାତୀତ ॥ ୨ ॥
ତେଂ ରଚେନା ନା ଖଚେନା । ତେଂ ହୋଯେନା ନା ଜାଯେନା ।
ମାଯାତୀତ ନିରଂଜନା ପାରଚି ନାହୀଂ ॥ ୩ ॥
ମାଯାତୀତ ନିରଂଜନା ପାରଚି ନାହୀଂ ॥ ୩ ॥
ପୁଢେଂ ସଂକଲ୍ପ ଉଠିଲା । ଷଡଗୁଣେଶ୍ଵର ବୋଲିଜେ ତ୍ଯାଲା ।
ଅର୍ଧରାରୀନଟେଶ୍ଵରାଲା । ବୋଲିଜେତେଂ ॥ ୪ ॥
ଅର୍ଧରାରୀନଟେଶ୍ଵରାଲା । ବୋଲିଜେତେଂ ॥ ୪ ॥
ସର୍ଵେଶ୍ଵର ସର୍ଵଜ୍ଞ । ସାକ୍ଷୀ ଦ୍ରଷ୍ଟା ଜ୍ଞାନଘନ ।
ପରେଶ ପରମାତ୍ମା ଜଗଜୀଵନ । ମୂଳପୁରୁଷ ॥ ୫ ॥
ପରେଶ ପରମାତ୍ମା ଜଗଜୀଵନ । ମୂଳପୁରୁଷ ॥ ୫ ॥
ତେ ମୂଳମାଯା ବହୁଗୁଣୀ । ଅଧୋମୁଖେଂ ଗୁଣକ୍ଷୋଭିଣୀ ।
ଗୁଣତ୍ରଯେ ତିଜପାସୂନି । ନିର୍ମାଣ ଜାଲେ ॥ ୬ ॥
ଗୁଣତ୍ରଯେ ତିଜପାସୂନି । ନିର୍ମାଣ ଜାଲେ ॥ ୬ ॥
ପୁଢେଂ ଵିଷ୍ଣୁ ଜାଲା ନିର୍ମାଣ । ଜାଣତୀକଳା ସତ୍ଵଗୁଣ ।
ଜୋ କରିତାହେ ପାଳଣ । ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯାଚେଂ ॥ ୭ ॥
ଜୋ କରିତାହେ ପାଳଣ । ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯାଚେଂ ॥ ୭ ॥
ପୁଢେଂ ଜାଣୀଵନେଣୀଵମିଶ୍ରିତ । ବ୍ରହ୍ମା ଜାଣାଵା ନେମସ୍ତ ।
ତ୍ଯାଚ୍ଯା ଗୁଣେଂ ଉତ୍ପତ୍ତି ହୋତ । ଭୁଵନତ୍ରୈଂ ॥ ୮ ॥
ତ୍ଯାଚ୍ଯା ଗୁଣେଂ ଉତ୍ପତ୍ତି ହୋତ । ଭୁଵନତ୍ରୈଂ ॥ ୮ ॥
ପୁଢେଂ ରୁଦ୍ର ତମୋଗୁଣ । ସକଳ ସଂଵ୍ହାରାଚେଂ କାରଣ ।
ସକଳ କାଂହୀଂ କର୍ତେପଣ । ତେଥେଂଚି ଆଲେଂ ॥ ୯ ॥
ସକଳ କାଂହୀଂ କର୍ତେପଣ । ତେଥେଂଚି ଆଲେଂ ॥ ୯ ॥
ତେଥୂନ ପୁଢେଂ ପଂଚଭୂତେଂ । ପାଵଲୀଂ ପଷ୍ଟ ଦଶେତେଂ ।
ଅଷ୍ଟଧା ପ୍ରକୃତୀଚେଂ ସ୍ଵରୂପ ତେଂ । ମୁଳୀଂଚ ଆହେ ॥ ୧୦ ॥
ଅଷ୍ଟଧା ପ୍ରକୃତୀଚେଂ ସ୍ଵରୂପ ତେଂ । ମୁଳୀଂଚ ଆହେ ॥ ୧୦ ॥
ନିଶ୍ଚଳୀଂ ଜାଲେଂ ଚଳଣ । ତେଂଚି ଵାଯୋଚେଂ ଲକ୍ଷଣ ।
ପଂଚଭୂତେଂ ଆଣି ତ୍ରିଗୁଣ । ସୂକ୍ଷ୍ମ ଅଷ୍ଟଧା ॥ ୧୧ ॥
ପଂଚଭୂତେଂ ଆଣି ତ୍ରିଗୁଣ । ସୂକ୍ଷ୍ମ ଅଷ୍ଟଧା ॥ ୧୧ ॥
ଆକାଶ ମ୍ହଣିଜେ ଅଂତରାତ୍ମା । ପ୍ରତ୍ଯଯେଂ ପାହଵା ମହିମା ।
ତ୍ଯା ଆକାଶାପାସୂନ ଜନ୍ମା । ଵାଯୋ ଆଲା ॥ ୧୨ ॥
ତ୍ଯା ଆକାଶାପାସୂନ ଜନ୍ମା । ଵାଯୋ ଆଲା ॥ ୧୨ ॥
ତଯା ଵାଯୋଚ୍ଯା ଦୋନୀ ଝୁଳୁକା । ଉଷ୍ଣ ସୀତଳ ଐକା ।
ସୀତଳାପାସୂନ ତାରା ମଯଂକା । ଜନ୍ମ ଜାଲା ॥ ୧୩ ॥
ସୀତଳାପାସୂନ ତାରା ମଯଂକା । ଜନ୍ମ ଜାଲା ॥ ୧୩ ॥
ଉଷ୍ଣାପାସୂନ ରଵି ଵନ୍ହୀ । ଵିଦ୍ଯୁଲ୍ଯତା ଆଦିକରୂନି ।
ସୀତଳ ଉଷ୍ଣ ମିଳୋନି । ତେଜ ଜାଣାଵେଂ ॥ ୧୪ ॥
ସୀତଳ ଉଷ୍ଣ ମିଳୋନି । ତେଜ ଜାଣାଵେଂ ॥ ୧୪ ॥
ତଯା ତେଜାପାସୂନ ଜାଲେଂ ଆପ । ଆପ ଆଳୋନ ପୃଥ୍ଵୀଚେଂ ରୂପ ।
ପୁଢେଂ ଔଷଧୀ ଅମୂପ । ନିର୍ମାଣ ଜାଲ୍ଯାଂ ॥ ୧୫ ॥
ପୁଢେଂ ଔଷଧୀ ଅମୂପ । ନିର୍ମାଣ ଜାଲ୍ଯାଂ ॥ ୧୫ ॥
ଔଷଧୀପାସୂନ ନାନା ରସ । ନାନା ବୀଜ ଅନ୍ନରସ ।
ଚୌର୍ଯାସି ଲକ୍ଷ ଯୋନୀଚ ଵାସ । ଭୂମଂଡଳୀଂ ॥ ୧୬ ॥
ଚୌର୍ଯାସି ଲକ୍ଷ ଯୋନୀଚ ଵାସ । ଭୂମଂଡଳୀଂ ॥ ୧୬ ॥
ଐସୀ ଜାଲୀ ସୃଷ୍ଟୀରଚନା । ଵିଚାର ଆଣିଲା ପାହିଜେ ମନା ।
ପ୍ରତ୍ଯଯେଂଵିଣ ଅନୁମାନା । ପାତ୍ର ହୋଈଜେ ॥ ୧୭ ॥
ପ୍ରତ୍ଯଯେଂଵିଣ ଅନୁମାନା । ପାତ୍ର ହୋଈଜେ ॥ ୧୭ ॥
ଐସା ଜାଲା ଆକାର । ଯେଣେଂଚି ନ୍ଯାଯେଂ ସଂଵ୍ହାର ।
ସାରାସାରଵିଚାର । ଯାସ ବୋଲିଜେ ॥ ୧୮ ॥
ସାରାସାରଵିଚାର । ଯାସ ବୋଲିଜେ ॥ ୧୮ ॥
ଜେଂ ଜେଂ ଜେଥୂନ ନିର୍ମାଣ ଜାଲେଂ । ତେଂ ତେଂ ତେଥେଂଚି ନିମାଲେଂ ।
ଯେଣେଂଚି ନ୍ଯାଯେଂ ସଂଵ୍ହାରଲେଂ । ମାହାପ୍ରଳଈଂ ॥ ୧୯ ॥
ଯେଣେଂଚି ନ୍ଯାଯେଂ ସଂଵ୍ହାରଲେଂ । ମାହାପ୍ରଳଈଂ ॥ ୧୯ ॥
ଆଦ୍ଯ ମଧ୍ଯ ଅଵସାନ । ଜେଂ ଶାଶ୍ଵତ ନିରଂଜନ ।
ତେଥେଂ ଲାଵାଵେଂ ଅନୁସଂଧାନ । ଜାଣତେ ପୁରୁଷୀଂ ॥ ୨୦ ॥
ତେଥେଂ ଲାଵାଵେଂ ଅନୁସଂଧାନ । ଜାଣତେ ପୁରୁଷୀଂ ॥ ୨୦ ॥
ହୋତ ଜାତେ ନାନା ରଚନା । ପରୀ ତେ କାଂହୀଂଚ ତଗେନା ।
ସାରାସାର ଵିଚାରଣା । ଯାକାରଣେଂ ॥ ୨୧ ॥
ସାରାସାର ଵିଚାରଣା । ଯାକାରଣେଂ ॥ ୨୧ ॥
ଦ୍ରଷ୍ଟା ସାକ୍ଷୀ ଅଂତରାତ୍ମା । ସର୍ଵତ୍ର ବୋଲତୀ ମହିମା ।
ପରୀ ହେ ସର୍ଵସାକ୍ଷିଣୀ ଅଵସ୍ତା ମାଂ । ପ୍ରତ୍ଯଯେଂ ପାହଵୀ ॥ ୨୨ ॥
ପରୀ ହେ ସର୍ଵସାକ୍ଷିଣୀ ଅଵସ୍ତା ମାଂ । ପ୍ରତ୍ଯଯେଂ ପାହଵୀ ॥ ୨୨ ॥
ମୁଳାପାସୂନ ସେଵଟଵରୀ । ଅଵଘୀ ମାଯେଚୀ ଭରୋଵରୀ ।
ନାନା ଵିଦ୍ଯା କଳାକୁଂସରୀ । ତଯେମଧେଂ ॥ ୨୩ ॥
ନାନା ଵିଦ୍ଯା କଳାକୁଂସରୀ । ତଯେମଧେଂ ॥ ୨୩ ॥
ଜୋ ଉପାଧୀଚା ସେଵଟ ପାଵେଲ । ତ୍ଯାସ ଭ୍ରମ ଐସେଂ ଵାଟେଲ ।
ଜୋ ଉପାଧୀମଧ୍ଯେଂ ଆଡକେଲ । ତ୍ଯାସ କାଢିତା କଵଣ ॥ ୨୪ ॥
ଜୋ ଉପାଧୀମଧ୍ଯେଂ ଆଡକେଲ । ତ୍ଯାସ କାଢିତା କଵଣ ॥ ୨୪ ॥
ଵିଵେକ ପ୍ରତ୍ଯଯାଚୀଂ କାମେଂ । କୈସୀଂ ଘଡତୀଲ ଅନୁମାନଭ୍ରମେଂ ।
ସାରାସାରଵିଚାରାଚେନ ସଂଭ୍ରମେଂ । ପାଵିଜେ ବ୍ରହ୍ମ ॥ ୨୫ ॥
ସାରାସାରଵିଚାରାଚେନ ସଂଭ୍ରମେଂ । ପାଵିଜେ ବ୍ରହ୍ମ ॥ ୨୫ ॥
ବ୍ରହ୍ମାଂଡୀଂଚେ ମାହାକାରଣ । ତେ ମୁଳମାଯା ଜାଣ ।
ଅପୂର୍ଣାସ ମ୍ହଣତୀ ବ୍ରହ୍ମ ପୂର୍ଣ । ଵିଵେକହୀନ ॥ ୨୬ ॥
ଅପୂର୍ଣାସ ମ୍ହଣତୀ ବ୍ରହ୍ମ ପୂର୍ଣ । ଵିଵେକହୀନ ॥ ୨୬ ॥
ସୃଷ୍ଟୀମଧେଂ ବହୁଜନ । ଯେକ ଭୋଗିତୀ ନୃପାସନ ।
ଯେକ ଵିଷ୍ଠା ଟାକିତୀ ଜାଣ । ପ୍ରତ୍ଯେକ୍ଷ ଆତାଂ ॥ ୨୭ ॥
ଯେକ ଵିଷ୍ଠା ଟାକିତୀ ଜାଣ । ପ୍ରତ୍ଯେକ୍ଷ ଆତାଂ ॥ ୨୭ ॥
ଐସେ ଉଦଂଡ ଲୋକ ଅସତୀ । ଆପଣାସ ଥୋର ମ୍ହଣତୀ ।
ପରୀ ତେ ଵିଵେକୀ ଜାଣତୀ । ସକଳ କାଂହୀଂ ॥ ୨୮ ॥
ପରୀ ତେ ଵିଵେକୀ ଜାଣତୀ । ସକଳ କାଂହୀଂ ॥ ୨୮ ॥
ଐସା ଆହେ ସମାଚାର । କାରଣ ପାହିଜେ ଵିଚାର ।
ବହୁତାଂଚ୍ଯା ବୋଲେଂ ହା ସଂସର । ନାସୂଂ ନଯେ ॥ ୨୯ ॥
ବହୁତାଂଚ୍ଯା ବୋଲେଂ ହା ସଂସର । ନାସୂଂ ନଯେ ॥ ୨୯ ॥
ପୁସ୍ତକଜ୍ଞାନେଂ ନିଶ୍ଚଯେ ଧରଣେଂ । ତରୀ ଗୁରୁ କାସଯା କରଣେଂ ।
ଯାକାରଣେଂ ଵିଵରଣେଂ । ଆପୁଲ୍ଯା ପ୍ରତ୍ଯଯେଂ ॥ ୩୦ ॥
ଯାକାରଣେଂ ଵିଵରଣେଂ । ଆପୁଲ୍ଯା ପ୍ରତ୍ଯଯେଂ ॥ ୩୦ ॥
ଜୋ ବହୁତାଂଚ୍ଯା ବୋଲେଂ ଲାଗଲା । ତୋ ନେମସ୍ତ ଜାଣାଵା ବୁଡାଲା ।
ଯେକ ସାହେବ ନସ୍ତାଂ କୋଣାଲା । ମୁଶ୍ଯାରା ମଗାଵା ॥ ୩୧ ॥
ଯେକ ସାହେବ ନସ୍ତାଂ କୋଣାଲା । ମୁଶ୍ଯାରା ମଗାଵା ॥ ୩୧ ॥
ଇତି ଶ୍ରୀଦାସବୋଧେ ଗୁରୁଶିଷ୍ଯସଂଵାଦେ ସୃଷ୍ଟିକ୍ରମନିରୂପଣନାମ ସମାସ ସହାଵା ॥
ସମାସ ସାତଵା : ଵିଷଯତ୍ଯାଗ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ନ୍ଯାଯେଂ ନିଷ୍ଠୁର ବୋଲଣେଂ । ବହୁତାଂସ ଵାଟେ କଂଟାଳଵାଣେଂ ।
ମଳମଳ କରିତାଂ ଜେଵଣେଂ । ଵିହିତ ନଵ୍ହେ ॥ ୧ ॥
ମଳମଳ କରିତାଂ ଜେଵଣେଂ । ଵିହିତ ନଵ୍ହେ ॥ ୧ ॥
ବହୁତୀଂ ଵିଷଯ ନିଂଦିଲେ । ଆଣି ତେଚି ସେଵିତ ଗେଲେ ।
ଵିଷଯତ୍ଯାଗେଂ ଦେହ ଚାଲେ । ହେଂ ତୋଂ ଘଡେନା ॥ ୨ ॥
ଵିଷଯତ୍ଯାଗେଂ ଦେହ ଚାଲେ । ହେଂ ତୋଂ ଘଡେନା ॥ ୨ ॥
ବୋଲଣେଂ ଯେକ ଚାଲଣେଂ ଯେକ । ତ୍ଯାଚେଂ ନାଂଵ ହୀନ ଵିଵେକ ।
ଯେଣେଂ କରିତାଂ ସକଳ ଲୋକ । ହାଂସୋଂ ଲାଗତୀ ॥ ୩ ॥
ଯେଣେଂ କରିତାଂ ସକଳ ଲୋକ । ହାଂସୋଂ ଲାଗତୀ ॥ ୩ ॥
ଵିଷଯତ୍ଯାଗେଂଵିଣ ତୋଂ କାଂହୀଂ । ପରଲୋକ ତୋ ପ୍ରାପ୍ତ ନାହୀଂ ।
ଐସେଂ ବୋଲଣେଂ ଠାଈଂ ଠାଈଂ । ବରେଂ ପାହା ॥ ୪ ॥
ଐସେଂ ବୋଲଣେଂ ଠାଈଂ ଠାଈଂ । ବରେଂ ପାହା ॥ ୪ ॥
ପ୍ରପଂଚୀ ଖାତୀ ଜେଵିତୀ । ପରମାର୍ଥୀ କାଯେ ଉପଵାସ କରିତୀ ।
ଉଭଯତା ସାରିଖେ ଦିସତୀ । ଵିଷଯାଵିଷଈଂ ॥ ୫ ॥
ଉଭଯତା ସାରିଖେ ଦିସତୀ । ଵିଷଯାଵିଷଈଂ ॥ ୫ ॥
ଦେହ ଚାଲତାଂ ଵିଷଯ ତ୍ଯାଗୀ । ଐସା କୋଣ ଆହେ ଜଗୀଂ ।
ଯାଚା ନିର୍ଵାହ ମଜଲାଗୀଂ । ଦେଵେଂ ନିରୋପାଵା ॥ ୬ ॥
ଯାଚା ନିର୍ଵାହ ମଜଲାଗୀଂ । ଦେଵେଂ ନିରୋପାଵା ॥ ୬ ॥
ଵିଷଯ ଅଵଘା ତ୍ଯାଗାଵା । ତରୀଚ ପରମାର୍ଥ କରାଵା ।
ଐସେଂ ପାହାତାଂ ଗୋଵା । ଦିସତୋ କିଂ ॥ ୭ ॥
ଐସେଂ ପାହାତାଂ ଗୋଵା । ଦିସତୋ କିଂ ॥ ୭ ॥
ଐସା ଶ୍ରୋତା ଅନୁଵାଦଲା । ଵକ୍ତା ଉତ୍ତର ଦେତା ଜାଲା ।
ସାଵଧ ହୋଊନ ମନ ଘାଲା । ଯେତଦ୍ଵିଷଈଂ ॥ ୮ ॥
ସାଵଧ ହୋଊନ ମନ ଘାଲା । ଯେତଦ୍ଵିଷଈଂ ॥ ୮ ॥
ଵୈରଗ୍ଯେଂ କରାଵା ତ୍ଯାଗ । ତରୀଚ ପରମାର୍ଥଯୋଗ ।
ପ୍ରପଂଚତ୍ଯାଗେଂ ସର୍ଵ ସାଂଗ । ପରମାର୍ଥ ଘଡେ ॥ ୯ ॥
ପ୍ରପଂଚତ୍ଯାଗେଂ ସର୍ଵ ସାଂଗ । ପରମାର୍ଥ ଘଡେ ॥ ୯ ॥
ମାଗେଂ ଜ୍ଞାନୀ ହୋଊନ ଗେଲେ । ତେଂହିଂ ବହୁତ କଷ୍ଟ କେଲେ ।
ତରୀ ମଗ ଵିଖ୍ଯାତ ଜାଲେ । ଭୂମଂଡଳୀଂ ॥ ୧୦ ॥
ତରୀ ମଗ ଵିଖ୍ଯାତ ଜାଲେ । ଭୂମଂଡଳୀଂ ॥ ୧୦ ॥
ଯେର ମତ୍ସର କରିତାଂଚ ଗେଲୀଂ । ଅନ୍ନ ଅନ୍ନ ମ୍ହଣତାଂ ମେଲୀଂ ।
କିତ୍ଯେକ ଭ୍ରଷ୍ଟଲୀଂ । ପୋଟାସାଠୀଂ ॥ ୧୧ ॥
କିତ୍ଯେକ ଭ୍ରଷ୍ଟଲୀଂ । ପୋଟାସାଠୀଂ ॥ ୧୧ ॥
ଵୈରାଗ୍ଯ ମୁଳୀଂହୂନ ନାହୀଂ । ଜ୍ଞାନ ପ୍ରତ୍ଯଯାଚେଂ ନାହୀଂ ।
ସୁଚି ଆଚାର ତୋହି ନାହୀଂ । ଭଜନ କୈଂଚେଂ ॥ ୧୨ ॥
ସୁଚି ଆଚାର ତୋହି ନାହୀଂ । ଭଜନ କୈଂଚେଂ ॥ ୧୨ ॥
ଐସେ ପ୍ରକାରୀଚେ ଜନ । ଆପଣାସ ମ୍ହଣତୀ ସଜ୍ଜନ ।
ପାହୋଂ ଜାତାଂ ଅନୁମାନ । ଅଵଘାଚ ଦିସେ ॥ ୧୩ ॥
ପାହୋଂ ଜାତାଂ ଅନୁମାନ । ଅଵଘାଚ ଦିସେ ॥ ୧୩ ॥
ଜଯାସ ନାହୀଂ ଅନୁତାପ । ହେଂଚି ଯେକ ପୂର୍ଵପାପ ।
କ୍ଷଣକ୍ଷ୍ଣା ଵିକ୍ଷେପ । ପରାଧୀକପଣେଂ ॥ ୧୪ ॥
କ୍ଷଣକ୍ଷ୍ଣା ଵିକ୍ଷେପ । ପରାଧୀକପଣେଂ ॥ ୧୪ ॥
ମଜ ନାହୀଂ ତୁଜ ସାଜେନା । ହେଂ ତୋଂ ଅଵଘେଂ ଠାଉକେଂ ଆହେ ଜନା ।
ଖାତ୍ଯାସ ନଖାତେଂ ଦେଖୋଂ ସକେନା । ଐସେଂ ଆହେ ॥ ୧୫ ॥
ଖାତ୍ଯାସ ନଖାତେଂ ଦେଖୋଂ ସକେନା । ଐସେଂ ଆହେ ॥ ୧୫ ॥
ଭାଗ୍ଯପୁରୁଷ ଥୋର ଥୋର । ତ୍ଯାସ ନିଂଦିତୀ ଡୀଵାଳଖୋର ।
ସାଵାସ ଦେଖତାଂ ଚୋର । ଚର୍ଫଡୀ ଜୈସା ॥ ୧୬ ॥
ସାଵାସ ଦେଖତାଂ ଚୋର । ଚର୍ଫଡୀ ଜୈସା ॥ ୧୬ ॥
ଵୈରାଗ୍ଯପରତେଂ ନାହୀଂ ଭଗ୍ଯ । ଵୈରାଗ୍ଯ ନାହୀଂ ତେଂ ଅଭାଗ୍ଯ ।
ଵୈରାଗ୍ଯ ନସ୍ତାଂ ଯୋଗ୍ଯ । ପରମାର୍ଥ ନଵ୍ହେ ॥ ୧୭ ॥
ଵୈରାଗ୍ଯ ନସ୍ତାଂ ଯୋଗ୍ଯ । ପରମାର୍ଥ ନଵ୍ହେ ॥ ୧୭ ॥
ପ୍ରତ୍ଯଯେଜ୍ଞାନୀ ଵୀତରାଗୀ । ଵିଵେକବଳେଂ ସକଳ ତ୍ଯାଗୀ ।
ତୋ ଜାଣୀଜେ ମାହାଂଯୋଗୀ । ଈଶ୍ଵରୀ ପୁରୁଷ ॥ ୧୮ ॥
ତୋ ଜାଣୀଜେ ମାହାଂଯୋଗୀ । ଈଶ୍ଵରୀ ପୁରୁଷ ॥ ୧୮ ॥
ଅଷ୍ଟମା ସିଦ୍ଧୀଚୀ ଉପେକ୍ଷା । କରୂନ ଘେତଲୀ ଯୋଗଦୀକ୍ଷା ।
ଘରୋଘରୀଂ ମାଗେ ଭିକ୍ଷା । ମାହାଦେଵ ॥ ୧୯ ॥
ଘରୋଘରୀଂ ମାଗେ ଭିକ୍ଷା । ମାହାଦେଵ ॥ ୧୯ ॥
ଈଶ୍ଵରାଚୀ ବରାବରୀ । କୈସା କରୀଲ ଵେଷଧାରୀ ।
ମ୍ହଣୋନିଯାଂ ସଗଟ ସରୀ । ହୋତ ନାହୀଂ ॥ ୨୦ ॥
ମ୍ହଣୋନିଯାଂ ସଗଟ ସରୀ । ହୋତ ନାହୀଂ ॥ ୨୦ ॥
ଉଦାସ ଆଣି ଵିଵେକ । ତ୍ଯାସ ଶୋଧିତୀ ସକଳ ଲୋକ ।
ଜୈସେଂ ଲାଲଚୀ ମୂର୍ଖ ରଂକ । ତେଂ ଦୈନ୍ଯଵାଣେଂ ॥ ୨୧ ॥
ଜୈସେଂ ଲାଲଚୀ ମୂର୍ଖ ରଂକ । ତେଂ ଦୈନ୍ଯଵାଣେଂ ॥ ୨୧ ॥
ଜେ ଵିଚାରାପାସୂନ ଚେଵଲେ । ଜେ ଆଚାରାପାସୂନ ଭ୍ରଷ୍ଠଲେ ।
ଵିଵେକ କରୂଂ ଵିସରଲେ । ଵିଷଯଲୋଭୀଂ ॥ ୨୨ ॥
ଵିଵେକ କରୂଂ ଵିସରଲେ । ଵିଷଯଲୋଭୀଂ ॥ ୨୨ ॥
ଭଜନ ତରୀ ଆଵଡେନା । ପୁରଶ୍ଚର୍ଣ କଦାପି ଘଡେନା ।
ଭଲ୍ଯାଂସ ତ୍ଯାଂସ ପଡେନା । ଯେତନ୍ନିମିତ୍ଯ ॥ ୨୩ ॥
ଭଲ୍ଯାଂସ ତ୍ଯାଂସ ପଡେନା । ଯେତନ୍ନିମିତ୍ଯ ॥ ୨୩ ॥
ଵୈରାଗ୍ଯେଂ କରୂନ ଭ୍ରଷ୍ଟେନା । ଜ୍ଞାନ ଭଜନ ସାଂଡିନା ।
ଵିତ୍ପନ୍ନ ଆଣି ଵାଦ ଘେନା । ଐସା ଥୋଡା ॥ ୨୪ ॥
ଵିତ୍ପନ୍ନ ଆଣି ଵାଦ ଘେନା । ଐସା ଥୋଡା ॥ ୨୪ ॥
କଷ୍ଟ କରିତାଂ ସେତ ପିକେ । ଉଂଚ ଵସ୍ତ ତତ୍କାଳ ଵିକେ ।
ଜାଣତ୍ଯା ଲୋକାଂଚ୍ଯା କୌତୁକେଂ । ଉଡ୍ଯା ପଡତୀ ॥ ୨୫ ॥
ଜାଣତ୍ଯା ଲୋକାଂଚ୍ଯା କୌତୁକେଂ । ଉଡ୍ଯା ପଡତୀ ॥ ୨୫ ॥
ଯେର ତେ ଅଵଘେଚି ମଂଦଲେ । ଦୁରାଶେନେଂ ଖୋଟେ ଜାଲେ ।
କାନକୋଂଡେଂ ଜ୍ଞାନ କେଲେଂ । ଭ୍ରଷ୍ଟାକାରେଂ ॥ ୨୬ ॥
କାନକୋଂଡେଂ ଜ୍ଞାନ କେଲେଂ । ଭ୍ରଷ୍ଟାକାରେଂ ॥ ୨୬ ॥
ସବଳ ଵିଷଯ ତ୍ଯାଗଣେଂ । ଶୁଦ୍ଧ କାର୍ଯାକାରଣ ଘେଣେଂ ।
ଵିଷଯତ୍ଯାଗାଚୀଂ ଲକ୍ଷଣେଂ । ଵୋଳଖା ଐସୀଂ ॥ ୨୭ ॥
ଵିଷଯତ୍ଯାଗାଚୀଂ ଲକ୍ଷଣେଂ । ଵୋଳଖା ଐସୀଂ ॥ ୨୭ ॥
ସକଳ କାଂହୀଂ କର୍ତା ଦେଵ । ନାହୀଂ ପ୍ରକୃତୀଚା ଠାଵ ।
ଵିଵେକାଚା ଅଭିପ୍ରାଵ । ଵିଵେକୀ ଜାଣତୀ ॥ ୨୮ ॥
ଵିଵେକାଚା ଅଭିପ୍ରାଵ । ଵିଵେକୀ ଜାଣତୀ ॥ ୨୮ ॥
ଶୂରତ୍ଵଵିଷଈଂ ଖଡତର । ତ୍ଯାସ ମାନିତୀ ଲାହାନଥୋର ।
କାମଗାର ଆଣି ଆଂଗଚୋର । ଯେକ କୈସା ॥ ୨୯ ॥
କାମଗାର ଆଣି ଆଂଗଚୋର । ଯେକ କୈସା ॥ ୨୯ ॥
ତ୍ଯାଗାତ୍ଯାଗ ତାର୍କିକ ଜାଣେ । ବୋଲାଐସେଂ ଚାଲୋଂ ଜାଣେ ।
ପିଂଡବ୍ରହ୍ମାଂଡ ସକଳ ଜାଣେ । ଯେଥାଯୋଗ୍ଯ ॥ ୩୦ ॥
ପିଂଡବ୍ରହ୍ମାଂଡ ସକଳ ଜାଣେ । ଯେଥାଯୋଗ୍ଯ ॥ ୩୦ ॥
ଐସା ଜୋ ସର୍ଵଜାଣତା । ଉତ୍ତମଲକ୍ଷଣୀ ପୁରୁତା ।
ତଯାଚେନି ସାର୍ଥକତା । ସହଜଚି ହୋଯେ ॥ ୩୧ ॥
ତଯାଚେନି ସାର୍ଥକତା । ସହଜଚି ହୋଯେ ॥ ୩୧ ॥
ଇତି ଶ୍ରୀଦାସବୋଧେ ଗୁରୁଶିଷ୍ଯସଂଵାଦେ ଵିଷଯତ୍ଯାଗନିରୂପଣନାମ ସମାସ ସାତଵା ॥
ସମାସ ଆଠଵା : କାଳରୂପନିରୂପଣ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ମୂଳମାଯା ଜଗଦେଶ୍ଵର । ପୁଢେଂ ଅଷ୍ଟଧେଚା ଵିସ୍ତାର ।
ସୃଷ୍ଟିକ୍ରମେଂ ଆକାର । ଆକାରଲା ॥ ୧ ॥
ସୃଷ୍ଟିକ୍ରମେଂ ଆକାର । ଆକାରଲା ॥ ୧ ॥
ହେଂ ଅଵଘେଂଚ ନସ୍ତାଂ ନିର୍ମଳ । ଜୈସେଂ ଗଗନ ଅଂତରାଳ ।
ନିରାକାରୀଂ କାଳଵେଳ । କାଂହୀଂଚ ନାହୀଂ ॥ ୨ ॥
ନିରାକାରୀଂ କାଳଵେଳ । କାଂହୀଂଚ ନାହୀଂ ॥ ୨ ॥
ଉପାଧୀଚା ଵିସ୍ତାର ଜାଲା । ତେଥେଂ କାଳ ଦିସୋନ ଆଲା ।
ଯେରଵୀଂ ପାହାତାଂ କାଳାଲା । ଠାଵଚି ନାହୀ ॥ ୩ ॥
ଯେରଵୀଂ ପାହାତାଂ କାଳାଲା । ଠାଵଚି ନାହୀ ॥ ୩ ॥
ଯେକ ଚଂଚଳ ଯେକ ନିଶ୍ଚଲ । ଯାଵେଗଳା କୋଠେଂ କାଳ ।
ଚଂଚଳ ଆହେ ତାଵତ୍କାଳ । କାଳ ମ୍ହଣାଵେଂ ॥ ୪ ॥
ଚଂଚଳ ଆହେ ତାଵତ୍କାଳ । କାଳ ମ୍ହଣାଵେଂ ॥ ୪ ॥
ଆକାଶ ମ୍ହଣିଜେ ଅଵକାଶ । ଅଵକାଶ ବୋଲିଜେ ଵିଲଂବାସ ।
ତ୍ଯା ଵିଲଂବରୂପ କାଳାସ । ଜାଣୋନି ଘ୍ଯାଵେଂ ॥ ୫ ॥
ତ୍ଯା ଵିଲଂବରୂପ କାଳାସ । ଜାଣୋନି ଘ୍ଯାଵେଂ ॥ ୫ ॥
ସୂର୍ଯାକରିତାଂ ଵିଲଂବ କଳେ । ଗଣନା ସକଳାଂଚୀ ଆକଳେ ।
ପଳାପାସୂନ ନିଵଳେ । ଯୁଗପରିଯଂତ ॥ ୬ ॥
ପଳାପାସୂନ ନିଵଳେ । ଯୁଗପରିଯଂତ ॥ ୬ ॥
ପଳ ଘଟିକା ପ୍ରହର ଦିଵସ । ଅହୋରାତ୍ର ପକ୍ଷ ମାସ ।
ଶଡ୍ମାସ ଵରି ଯୁଗାସ । ଠାଵ ଜାଲା ॥ ୭ ॥
ଶଡ୍ମାସ ଵରି ଯୁଗାସ । ଠାଵ ଜାଲା ॥ ୭ ॥
କ୍ରେତ ତ୍ରେତ ଦ୍ଵାପାର କଳୀ । ସଂଖ୍ଯା ଚାଲିଲୀ ଭୂମଂଡଳୀ ।
ଦେଵାଂଚୀଂ ଆଯୁଷ୍ଯେଂ ଆଗଳୀଂ । ଶାସ୍ତ୍ରୀଂ ନିରୋପିଲୀଂ ॥ ୮ ॥
ଦେଵାଂଚୀଂ ଆଯୁଷ୍ଯେଂ ଆଗଳୀଂ । ଶାସ୍ତ୍ରୀଂ ନିରୋପିଲୀଂ ॥ ୮ ॥
ତେ ଦେଵତ୍ରଯାଚୀ ଖଟପଟ । ସୂକ୍ଷ୍ମରୂପେଂ ଵିଲଗଟ ।
ଦଂଡକ ସାଂଡିତାଂ ଚଟପଟ । ଲୋକାଂସ ହୋତେ ॥ ୯ ॥
ଦଂଡକ ସାଂଡିତାଂ ଚଟପଟ । ଲୋକାଂସ ହୋତେ ॥ ୯ ॥
ମିଶ୍ରିତ ତ୍ରିଗୁଣ ନିଵଡେନା । ତେଣେଂ ଆଦ୍ଯଂତ ସୃଷ୍ଟିରଚନା ।
କୋଣ ଥୋର କୋଣ ସାନା । କୈସା ମ୍ହଣାଵା ॥ ୧୦ ॥
କୋଣ ଥୋର କୋଣ ସାନା । କୈସା ମ୍ହଣାଵା ॥ ୧୦ ॥
ଅସୋ ହୀଂ ଜାଣତ୍ଯାଚୀଂ କାମେଂ । ନେଣତା ଉଗାଚ ଗୁଂତେ ଭ୍ରମେଂ ।
ପ୍ରତ୍ଯଯେ ଜାଣଜାଣୋଂ ଵର୍ମେଂ । ଠାଈଂ ପାଡାଵୀଂ ॥ ୧୧ ॥
ପ୍ରତ୍ଯଯେ ଜାଣଜାଣୋଂ ଵର୍ମେଂ । ଠାଈଂ ପାଡାଵୀଂ ॥ ୧୧ ॥
ଉତ୍ପନ୍ନକାଳ ସୃଷ୍ଟିକାଳ । ସ୍ଥିତିକାଳ ସଂଵ୍ହାରକାଳ ।
ଆଦ୍ଯଂତ ଅଵଘା କାଳ । ଵିଲଂବରୂପୀ ॥ ୧୨ ॥
ଆଦ୍ଯଂତ ଅଵଘା କାଳ । ଵିଲଂବରୂପୀ ॥ ୧୨ ॥
ଜେଂ ଜେଂ ଜଯେ ପ୍ରସଂଗୀଂ ଜାଲେଂ । ତେଥେଂ କାଳାଚେଂ ନାଂଵ ପଡିଲେଂ ।
ବରେଂ ନସେଲ ଅନୁମାନଲେଂ । ତରୀ ପୁଢେଂ ଐକା ॥ ୧୩ ॥
ବରେଂ ନସେଲ ଅନୁମାନଲେଂ । ତରୀ ପୁଢେଂ ଐକା ॥ ୧୩ ॥
ପ୍ରଜନ୍ଯକାଳ ଶୀତକାଳ । ଉଷ୍ଣକାଳ ସଂତୋଷକାଳ ।
ସୁଖଦୁଃଖଆନଂଦକାଳ । ପ୍ରତ୍ଯଯେ ଯେତୋ ॥ ୧୪ ॥
ସୁଖଦୁଃଖଆନଂଦକାଳ । ପ୍ରତ୍ଯଯେ ଯେତୋ ॥ ୧୪ ॥
ପ୍ରାତଃକାଳ ମାଧ୍ଯାନକାଳ । ସାଯଂକାଳ ଵସଂତକାଳ ।
ପର୍ଵକାଳ କଠିଣକାଳ । ଜାଣିଜେ ଲୋକୀଂ ॥ ୧୫ ॥
ପର୍ଵକାଳ କଠିଣକାଳ । ଜାଣିଜେ ଲୋକୀଂ ॥ ୧୫ ॥
ଜନ୍ମକାଳ ବାଳତ୍ଵକାଳ । ତାରୁଣ୍ଯକାଳ ଵୃଧାପ୍ଯକାଳ ।
ଅଂତକାଳ ଵିଷମକାଳ । ଵେଳରୂପେଂ ॥ ୧୬ ॥
ଅଂତକାଳ ଵିଷମକାଳ । ଵେଳରୂପେଂ ॥ ୧୬ ॥
ସୁକାଳ ଆଣି ଦୁଷ୍କାଳ । ପ୍ରଦୋଷକାଳ ପୁଣ୍ଯକାଳ ।
ସକଳ ଵେଳା ମିଳୋନ କାଳ । ତଯାସ ମ୍ହଣାଵେଂ ॥ ୧୭ ॥
ସକଳ ଵେଳା ମିଳୋନ କାଳ । ତଯାସ ମ୍ହଣାଵେଂ ॥ ୧୭ ॥
ଅସତେଂ ଯେକ ଵାଟତେଂ ଯେକ । ତ୍ଯାଚେଂ ନାଂଵ ହୀନ ଵିଵେକ ।
ନାନା ପ୍ରଵୃତ୍ତୀଚେ ଲୋକ । ପ୍ରଵୃତ୍ତି ଜାଣତୀ ॥ ୧୮ ॥
ନାନା ପ୍ରଵୃତ୍ତୀଚେ ଲୋକ । ପ୍ରଵୃତ୍ତି ଜାଣତୀ ॥ ୧୮ ॥
ପ୍ରଵୃତ୍ତି ଚାଲେ ଅଧୋମୁଖେଂ । ନିଵୃତ୍ତି ଧାଵେ ଊର୍ଧମୁଖେଂ ।
ଊର୍ଧମୁଖେଂ ନାନା ସୁଖେଂ । ଵିଵେକୀ ଜାଣତୀ ॥ ୧୯ ॥
ଊର୍ଧମୁଖେଂ ନାନା ସୁଖେଂ । ଵିଵେକୀ ଜାଣତୀ ॥ ୧୯ ॥
ବ୍ରହ୍ମାଂଡରଚନା ଜେଥୂନ ଜାଲୀ । ତେଥେଂ ଵିଵେକୀ ଦୃଷ୍ଟି ଘାଲୀ ।
ଵିଵରତାଂ ଵିଵରତାଂ ଲାଧଲୀ । ପୂର୍ଵାପର ସ୍ଥିତି ॥ ୨୦ ॥
ଵିଵରତାଂ ଵିଵରତାଂ ଲାଧଲୀ । ପୂର୍ଵାପର ସ୍ଥିତି ॥ ୨୦ ॥
ପ୍ରପଂଚୀ ଅସୋନ ପରମାର୍ଥ ପାହେ । ତୋହି ଯେ ସ୍ଥିତୀତେଂ ଲାହେ ।
ପ୍ରାରବ୍ଧଯୋଗେଂ କରୂନ ରାହେ । ଲୋକାଂମଧେଂ ॥ ୨୧ ॥
ପ୍ରାରବ୍ଧଯୋଗେଂ କରୂନ ରାହେ । ଲୋକାଂମଧେଂ ॥ ୨୧ ॥
ସକଳାଂଚେ ଯେକଚି ମୂଳ । ଯେକ ଜାଣତେ ଯେକ ବାଷ୍କଳ ।
ଵିଵେକେଂ କରୂନ ତତ୍କାଳ । ପରଲୋକ ସାଧାଵା ॥ ୨୨ ॥
ଵିଵେକେଂ କରୂନ ତତ୍କାଳ । ପରଲୋକ ସାଧାଵା ॥ ୨୨ ॥
ତରୀଚ ଜନ୍ମାଚେଂ ସାର୍ଥକ । ଭଲେ ପାହାତୀ ଉଭଯେ ଲୋକ ।
କାରଣ ମୁଳୀଂଚା ଵିଵେକ । ପାହିଲା ପାହିଜେ ॥ ୨୩ ॥
କାରଣ ମୁଳୀଂଚା ଵିଵେକ । ପାହିଲା ପାହିଜେ ॥ ୨୩ ॥
ଵିଵେକହୀନ ଜେ ଜନ । ତେ ଜାଣାଵେ ପଶୁସମାନ ।
ତ୍ଯାଂଚେ ଐକତାଂ ଭାଷଣ । ପରଲୋକ କୈଂଚା ॥ ୨୪ ॥
ତ୍ଯାଂଚେ ଐକତାଂ ଭାଷଣ । ପରଲୋକ କୈଂଚା ॥ ୨୪ ॥
ବରେଂ ଆମଚେଂ କାଯେ ଗେଲେଂ । ଜେଂ କେଲେଂ ତେଂ ଫଳାସ ଆଲେଂ ।
ପେରିଲେଂ ତେଂ ଉଗଵଲେଂ । ଭୋଗିତୀ ଆତାଂ ॥ ୨୫ ॥
ପେରିଲେଂ ତେଂ ଉଗଵଲେଂ । ଭୋଗିତୀ ଆତାଂ ॥ ୨୫ ॥
ପୁଢେଂହି କରୀ ତୋ ପାଵେ । ଭକ୍ତିଯୋଗେଂ ଭଗଵଂତ ଫାଵେ ।
ଦେଵ ଭକ୍ତ ମିଳତାଂ ଦୁଣାଵେଂ । ସମାଧାନ ॥ ୨୬ ॥
ଦେଵ ଭକ୍ତ ମିଳତାଂ ଦୁଣାଵେଂ । ସମାଧାନ ॥ ୨୬ ॥
କୀର୍ତି କରୂନ ନାହୀଂ ମେଲେ । ଉଗେଚ ଆଲେ ଆଣି ଗେଲେ ।
ଶାହାଣେ ହୋଊନ ଭୁଲଲେ । କାଯେ ସାଂଗଵେଂ ॥ ୨୭ ॥
ଶାହାଣେ ହୋଊନ ଭୁଲଲେ । କାଯେ ସାଂଗଵେଂ ॥ ୨୭ ॥
ଯେଥୀଲ ଯେଥେଂ ଅଵଘେଂଚି ରାହାତେଂ । ଐସେଂ ପ୍ରତ୍ଯଯାସ ହେତେଂ ।
କୋଣ କାଯେ ଘେଊନ ଜାତେଂ । ସାଂଗାନା କାଂ ॥ ୨୮ ॥
କୋଣ କାଯେ ଘେଊନ ଜାତେଂ । ସାଂଗାନା କାଂ ॥ ୨୮ ॥
ପଦାର୍ଥୀଂ ଅସାଵେଂ ଉଦାସ । ଵିଵେକ ପାହାଵା ସାଵକାସ ।
ଯେଣେଂକରିତାଂ ଜଗଦୀଶ । ଅଲଭ୍ଯ ଲାଭେ ॥ ୨୯ ॥
ଯେଣେଂକରିତାଂ ଜଗଦୀଶ । ଅଲଭ୍ଯ ଲାଭେ ॥ ୨୯ ॥
ଜଗଦୀଶାପରତା ଲାଭ ନାହୀଂ । କାର୍ଯାକାରଣ ସର୍ଵ କାଂହୀଂ ।
ସଂସାର କରିତ ଅସତାଂହି । ସମାଧାନ ॥ ୩୦ ॥
ସଂସାର କରିତ ଅସତାଂହି । ସମାଧାନ ॥ ୩୦ ॥
ମାଗାଂ ହୋତେ ଜନକାଦିକ । ରାଜ୍ଯ କରିତାଂହି ଅନେକ ।
ତୈସେଚି ଆତାଂ ପୁଣ୍ଯଶ୍ଲୋକ । କିତ୍ଯେକ ଅସତୀ ॥ ୩୧ ॥
ତୈସେଚି ଆତାଂ ପୁଣ୍ଯଶ୍ଲୋକ । କିତ୍ଯେକ ଅସତୀ ॥ ୩୧ ॥
ରାଜା ଅସତାଂ ମୃତ୍ଯୁ ଆଲା । ଲକ୍ଷ କୋଟୀ କବୁଲ ଜାଲା ।
ତରି ସୋଡିନା ତଯାଲା । ମୃତ୍ଯ କାଂହୀଂ ॥ ୩୨ ॥
ତରି ସୋଡିନା ତଯାଲା । ମୃତ୍ଯ କାଂହୀଂ ॥ ୩୨ ॥
ଐସେଂ ହେଂ ପରାଧେନ ଜିଣେଂ । ଯାମଧେଂ ଦୁଖଣେଂ ବାହାଣେଂ ।
ନାନା ଉଦ୍ଵେଗ ଚିଂତା କରଣେଂ । କିତୀ ମ୍ହଣୋନି ॥ ୩୩ ॥
ନାନା ଉଦ୍ଵେଗ ଚିଂତା କରଣେଂ । କିତୀ ମ୍ହଣୋନି ॥ ୩୩ ॥
ହାଟ ଭରଲା ସଂସାରାଚା । ନଫା ପାହାଵା ଦେଵାଚା ।
ତରୀଚ ଯା କଷ୍ଟାଚା । ପରିଯାଯେ ହୋତୋ ॥ ୩୪ ॥
ତରୀଚ ଯା କଷ୍ଟାଚା । ପରିଯାଯେ ହୋତୋ ॥ ୩୪ ॥
ଇତି ଶ୍ରୀଦାସବୋଧେ ଗୁରୁଶିଷ୍ଯସଂଵାଦେ କାଳରୂପନିରୂପଣନାମ ସମାସ ଆଠଵା ॥
ସମାସ ନଵଵା : ଯତ୍ନଶିକଵଣ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ଦୁର୍ବଲ ନାଚାରୀ ଵୋଡଗସ୍ତ । ଆଳସୀ ଖାଦାଡ ରିଣଗସ୍ତ ।
ମୂର୍ଖପଣେଂ ଅଵଘେଂ ଵେସ୍ତ । କାଂହୀଂଚ ନାହୀଂ ॥ ୧ ॥
ମୂର୍ଖପଣେଂ ଅଵଘେଂ ଵେସ୍ତ । କାଂହୀଂଚ ନାହୀଂ ॥ ୧ ॥
ଖାଯା ନାହୀଂ ଜେଵାଯା ନାହୀଂ । ଲେଯା ନାହୀଂ ନେସାଯା ନାହୀଂ ।
ଅଂଥରାଯା ନାହୀଂ ପାଂଘରାଯା ନାହୀଂ । କୋଂପଟ ନାହୀଂ ଅଭାଗୀ ॥ ୨ ॥
ଅଂଥରାଯା ନାହୀଂ ପାଂଘରାଯା ନାହୀଂ । କୋଂପଟ ନାହୀଂ ଅଭାଗୀ ॥ ୨ ॥
ସୋଏଯେରେ ନାହୀଂ ଧାଯେରେ ନାହୀଂ । ଇଷ୍ଟ ନାହୀଂ ମିତ୍ର ନାହୀଂ ।
ପାହାତାଂ କୋଠେଂ ଵୋଳଖୀ ନାହୀଂ । ଆଶ୍ରଯେଂଵିଣ ପରଦେସୀ ॥ ୩ ॥
ପାହାତାଂ କୋଠେଂ ଵୋଳଖୀ ନାହୀଂ । ଆଶ୍ରଯେଂଵିଣ ପରଦେସୀ ॥ ୩ ॥
ତେଣେଂ କୈସେଂ କରାଵେଂ । କାଯେ ଜୀଵେଂସୀଂ ଧରାଵେଂ ।
ଵାଚାଵେଂ କିଂ ମରାଵେଂ । କୋଣ୍ଯା ପ୍ରକାରେଂ ॥ ୪ ॥
ଵାଚାଵେଂ କିଂ ମରାଵେଂ । କୋଣ୍ଯା ପ୍ରକାରେଂ ॥ ୪ ॥
ଐସେଂ କୋଣୀଯେକେଂ ପୁସିଲେଂ । କୋଣୀଯେକେଂ ଉତ୍ତର ଦିଧଲେଂ ।
ଶ୍ରୋତୀଂ ସାଵଧ ଐକିଲେଂ । ପାହିଜେ ଆତାଂ ।
୫ ॥ ଲାହାନ ଥୋର କାମ କାଂହୀଂ । କେଲ୍ଯାଵେଗଳେଂ ହୋତ ନାହୀଂ ।
କରଂଟ୍ଯା ସାଵଧ ପାହୀଂ । ସଦେଵ ହୋସୀ ॥ ୬ ॥
ଶ୍ରୋତୀଂ ସାଵଧ ଐକିଲେଂ । ପାହିଜେ ଆତାଂ ।
୫ ॥ ଲାହାନ ଥୋର କାମ କାଂହୀଂ । କେଲ୍ଯାଵେଗଳେଂ ହୋତ ନାହୀଂ ।
କରଂଟ୍ଯା ସାଵଧ ପାହୀଂ । ସଦେଵ ହୋସୀ ॥ ୬ ॥
ଅଂତରୀଂ ନାହୀଂ ସାଵଧାନତା । ଯେତ୍ନ ଠାକେନା ପୁରତା ।
ସୁଖସଂତୋଷାଚୀ ଵାର୍ତା । ତେଥେଂ କୈଂଚୀ ॥ ୭ ॥
ସୁଖସଂତୋଷାଚୀ ଵାର୍ତା । ତେଥେଂ କୈଂଚୀ ॥ ୭ ॥
ମ୍ହଣୋନ ଆଳସ ସୋଡାଵା । ଯେତ୍ନ ସାକ୍ଷେପେଂ ଜୋଡାଵା ।
ଦୁଶ୍ଚିତପଣାଚା ମୋଡାଵା । ଥାରା ବଳେଂ ॥ ୮ ॥
ଦୁଶ୍ଚିତପଣାଚା ମୋଡାଵା । ଥାରା ବଳେଂ ॥ ୮ ॥
ପ୍ରାତଃକାଳୀଂ ଉଠତ ଜାଵେଂ । ପ୍ରାତଃସ୍ମରାମି କରାଵେଂ ।
ନିତ୍ଯ ନେମେଂ ସ୍ମରାଵେଂ । ପାଠାଂତର ॥ ୯ ॥
ନିତ୍ଯ ନେମେଂ ସ୍ମରାଵେଂ । ପାଠାଂତର ॥ ୯ ॥
ମାଗୀଲ ଉଜଳଣୀ ପୁଢେଂ ପାଠ । ନେମ ଧରାଵା ନିକଟ ।
ବାଷ୍କଳପଣାଚୀ ଵଟଵଟ । କରୂଂଚ ନଯେ ॥ ୧୦ ॥
ବାଷ୍କଳପଣାଚୀ ଵଟଵଟ । କରୂଂଚ ନଯେ ॥ ୧୦ ॥
ଦିଶେକଡେ ଦୁରୀ ଜାଵେଂ । ସୁଚିସ୍ମଂତ ହୋଊନ ଯାଵେଂ ।
ଯେତାଂ କାଂହୀଂ ତରୀ ଆଣାଵେଂ । ରିତେଂ ଖୋଟେଂ ॥ ୧୧ ॥
ଯେତାଂ କାଂହୀଂ ତରୀ ଆଣାଵେଂ । ରିତେଂ ଖୋଟେଂ ॥ ୧୧ ॥
ଧୂତଵସ୍ତ୍ରେଂ ଘାଲାଵୀଂ ପିଳୂନ । କରାଵେଂ ଚରଣକ୍ଷାଳଣ ।
ଦେଵଦର୍ଶନ ଦେଵାର୍ଚନ । ଯେଥାସାଂଗ ॥ ୧୨ ॥
ଦେଵଦର୍ଶନ ଦେଵାର୍ଚନ । ଯେଥାସାଂଗ ॥ ୧୨ ॥
କାଂହୀଂ ଫଳାହାର ଘ୍ଯାଵା । ପୁଢେଂ ଵେଵସାଯେ କରାଵା ।
ଲୋକ ଆପଲା ପରାଵା । ମ୍ହଣତ ଜାଵା ॥ ୧୩ ॥
ଲୋକ ଆପଲା ପରାଵା । ମ୍ହଣତ ଜାଵା ॥ ୧୩ ॥
ସୁଂଦର ଅକ୍ଷର ଲ୍ଯାହାଵେଂ । ପଷ୍ଟ ନେମସ୍ତ ଵାଚାଵେଂ ।
ଵିଵରଵିଵରୋଂ ଜାଣାଵେଂ । ଅର୍ଥାଂତର ॥ ୧୪ ॥
ଵିଵରଵିଵରୋଂ ଜାଣାଵେଂ । ଅର୍ଥାଂତର ॥ ୧୪ ॥
ନେମସ୍ତ ନେଟକେଂ ପୁସାଵେଂ । ଵିଶଦ କରୂନ ସାଂଗାଵେଂ ।
ପ୍ରତ୍ଯଯେଂଵିଣ ବୋଲାଵେଂ । ତେଂଚି ପାପ ॥ ୧୫ ॥
ପ୍ରତ୍ଯଯେଂଵିଣ ବୋଲାଵେଂ । ତେଂଚି ପାପ ॥ ୧୫ ॥
ସାଵଧାନତା ଅସାଵୀ । ନୀତିମର୍ଯାଦ ରାଖାଵୀ ।
ଜନାସ ମାନେ ଐସୀ କରାଵୀ । କ୍ରିଯାସିଦ୍ଧି ॥ ୧୬ ॥
ଜନାସ ମାନେ ଐସୀ କରାଵୀ । କ୍ରିଯାସିଦ୍ଧି ॥ ୧୬ ॥
ଆଲିଯାଚେଂ ସମାଧାନ । ହରିକଥା ନିରୂପଣ ।
ସର୍ଵଦା ପ୍ରସଂଗ ପାହୋନ । ଵର୍ତତ ଜାଵେଂ ॥ ୧୭ ॥
ସର୍ଵଦା ପ୍ରସଂଗ ପାହୋନ । ଵର୍ତତ ଜାଵେଂ ॥ ୧୭ ॥
ତାଳ ଧାଟୀ ମୁଦ୍ରା ଶୁଦ୍ଧ । ଅର୍ଥ ପ୍ରମଯେ ଅନ୍ଵଯେ ଶୁଦ୍ଧ ।
ଗଦ୍ଯପଦ୍ଯେଂ ଦୃଷ୍ଟାଂତ ଶୁଦ୍ଧ । ଅନ୍ଵଯାଚେ ॥ ୧୮ ॥
ଗଦ୍ଯପଦ୍ଯେଂ ଦୃଷ୍ଟାଂତ ଶୁଦ୍ଧ । ଅନ୍ଵଯାଚେ ॥ ୧୮ ॥
ଗାଣେଂ ଵାଜଵଣେଂ ନାଚଣେଂ । ହସ୍ତନ୍ଯାସ ଦାଖଵଣେଂ ।
ସଭାରଂଜକେଂ ଵଚନେଂ । ଆଡକଥା ଛଂଦବଂଦ ॥ ୧୯ ॥
ସଭାରଂଜକେଂ ଵଚନେଂ । ଆଡକଥା ଛଂଦବଂଦ ॥ ୧୯ ॥
ବହୁତାଂଚେଂ ସମାଧାନ ରାଖାଵେଂ । ବହୁତାଂସ ମାନେଲ ତେଂ ବୋଲାଵେଂ ।
ଵିଲଗ ପଡୋଂ ନେଦାଵେଂ । କଥେମଧେଂ ॥ ୨୦ ॥
ଵିଲଗ ପଡୋଂ ନେଦାଵେଂ । କଥେମଧେଂ ॥ ୨୦ ॥
ଲୋକାଂସ ଉଦଂଡ ଵାଜୀ ଆଣୂଂ ନଯେ । ଲୋକାଂଚେ ଉକଲାଵେଂ ହୃଦଯେ ।
ତରୀ ମଗ ସ୍ଵଭାଵେଂ ହୋଯେ । ନାମଘୋଷ ॥ ୨୧ ॥
ତରୀ ମଗ ସ୍ଵଭାଵେଂ ହୋଯେ । ନାମଘୋଷ ॥ ୨୧ ॥
ଭକ୍ତି ଜ୍ଞାନ ଵୈରାଗ୍ଯ ଯୋଗ । ନାନା ସାଧନାଚେ ପ୍ରଯୋଗ ।
ଜେଣେଂ ତୁଟେ ଭଵରୋଗ । ମନନମାତ୍ରେଂ ॥ ୨୨ ॥
ଜେଣେଂ ତୁଟେ ଭଵରୋଗ । ମନନମାତ୍ରେଂ ॥ ୨୨ ॥
ଜୈସେଂ ବୋଲଣେଂ ବୋଲାଵେଂ । ତୈସେଂଚି ଚାଲଣେଂ ଚାଲାଵେଂ ।
ମଗ ମହଂତଲୀଳା ସ୍ଵଭାଵେଂ । ଆଂଗୀଂ ବାଣେ ॥ ୨୩ ॥
ମଗ ମହଂତଲୀଳା ସ୍ଵଭାଵେଂ । ଆଂଗୀଂ ବାଣେ ॥ ୨୩ ॥
ଯୁକ୍ତିଵୀଣ ସାଜିରା ଯୋଗ । ତୋ ଦୁରାଶେଚା ରୋଗ ।
ସଂଗତୀଚ୍ଯା ଲୋକାଂଚା ଭୋଗ । ଉଭା ଠେଲା ॥ ୨୪ ॥
ସଂଗତୀଚ୍ଯା ଲୋକାଂଚା ଭୋଗ । ଉଭା ଠେଲା ॥ ୨୪ ॥
ଐସେଂ ନ କରାଵେଂ ସର୍ଵଥା । ଜନାସ ପାଵଊଂ ନଯେ ଵେଥା ।
ହୃଦଈଂ ଚିଂତାଵେଂ ସମର୍ଥ । ରଘୁନାଥଜୀସୀ ॥ ୨୫ ॥
ହୃଦଈଂ ଚିଂତାଵେଂ ସମର୍ଥ । ରଘୁନାଥଜୀସୀ ॥ ୨୫ ॥
ଉଦାସଵୃତ୍ତିସ ମାନଵେ ଜନ । ଵିଶେଷ କଥାନିରୂପଣ ।
ରାମକଥା ବ୍ରହ୍ମାଂଡ ଭେଦୂନ । ପୈଲାଡ ନ୍ଯାଵୀ ॥ ୨୬ ॥
ରାମକଥା ବ୍ରହ୍ମାଂଡ ଭେଦୂନ । ପୈଲାଡ ନ୍ଯାଵୀ ॥ ୨୬ ॥
ସାଂଗ ମହଂତୀ ସଂଗୀତ ଗାଣେଂ । ତେଥେଂ ଵୈଭଵାସ କାଯ ଉଣେଂ ।
ନଭାମାଜୀ ତାରାଂଗଣେଂ । ତୈସେ ଲୋକ ॥ ୨୭ ॥
ନଭାମାଜୀ ତାରାଂଗଣେଂ । ତୈସେ ଲୋକ ॥ ୨୭ ॥
ଆକଲବଂଦ ନାହୀଂ ଜେଥେଂ । ଅଵଘେଂଚି ଵିଶ୍କଳିତ ତେଥେଂ ।
ଯେକେଂ ଆକଲେଵିଣ ତେଂ । କାଯେ ଆହେ ॥ ୨୮ ॥
ଯେକେଂ ଆକଲେଵିଣ ତେଂ । କାଯେ ଆହେ ॥ ୨୮ ॥
ଘାଲୂନ ଅକଲେଚା ପଵାଡ । ଵ୍ହାଵେଂ ବ୍ରହ୍ମାଂଡାହୂନ ଜାଡ ।
ତେଥେଂ କୈଚେଂ ଆଣିଲେ ଦ୍ଵାଡ । କରଂଟପଣ ॥ ୨୯ ॥
ତେଥେଂ କୈଚେଂ ଆଣିଲେ ଦ୍ଵାଡ । କରଂଟପଣ ॥ ୨୯ ॥
ଯେଥେଂ ଆଶଂକା ଫିଟଲୀ । ବୁଦ୍ଧି ଯେତ୍ନୀଂ ପ୍ରଵେଶଲୀ ।
କାଂହୀଂଯେକ ଆଶା ଵାଢଲୀ । ଅଂତଃକର୍ଣୀ ॥ ୩୦ ॥
କାଂହୀଂଯେକ ଆଶା ଵାଢଲୀ । ଅଂତଃକର୍ଣୀ ॥ ୩୦ ॥
ଇତି ଶ୍ରୀଦାସବୋଧେ ଗୁରୁଶିଷ୍ଯସଂଵାଦେ ଯତ୍ନଶିକଵଣନାମ ସମାସ ନଵଵା ॥
ସମାସ ଦହାଵା : ଉତ୍ତମପୁରୁଷହ୍ନିରୂପଣ ॥ ଶ୍ରୀରାମ ॥
ଆପଣ ଯେଥେଷ୍ଟ ଜେଵଣେଂ । ଉରଲେଂ ତେଂ ଅନ୍ନ ଵାଟଣେଂ ।
ପରଂତୁ ଵାଯା ଦଵଡଣେଂ । ହା ଧର୍ମ ନଵ୍ହେ ॥ ୧ ॥
ପରଂତୁ ଵାଯା ଦଵଡଣେଂ । ହା ଧର୍ମ ନଵ୍ହେ ॥ ୧ ॥
ତୈସେଂ ଜ୍ଞାନେଂ ତୃପ୍ତ ଵ୍ହାଵେଂ। ତେଂଚି ଜ୍ଞାନ ଜନାସ ସାଂଗାଵେଂ ।
ତରତେନ ବୁଡୋଂ ନେଦାଵେଂ । ବୁଡତଯାସୀ ॥ ୨ ॥
ତରତେନ ବୁଡୋଂ ନେଦାଵେଂ । ବୁଡତଯାସୀ ॥ ୨ ॥
ଉତ୍ତମ ଗୁଣ ସ୍ଵଯେଂ ଘ୍ଯାଵେ । ତେ ବହୁତାଂସ ସାଂଗାଵେ ।
ଵର୍ତଲ୍ଯାଵିଣ ବୋଲାଵେ । ତେ ଶବ୍ଦ ମିଥ୍ଯା ॥ ୩ ॥
ଵର୍ତଲ୍ଯାଵିଣ ବୋଲାଵେ । ତେ ଶବ୍ଦ ମିଥ୍ଯା ॥ ୩ ॥
ସ୍ନାନ ସଂଧ୍ଯା ଦେଵାର୍ଚନ । ଯେକାଗ୍ର କରାଵେଂ ଜପଧ୍ଯାନ ।
ହରିକଥା ନିରୂପଣ । କେଲେଂ ପାହିଜେ ॥ ୪ ॥
ହରିକଥା ନିରୂପଣ । କେଲେଂ ପାହିଜେ ॥ ୪ ॥
ଶରୀର ପରୋପକାରୀଂ ଲାଵାଵେଂ । ବହୁତାଂଚ୍ଯା କାର୍ଯାସ ଯାଵେଂ ।
ଉଣେଂ ପଡୋଂ ନେଦାଵେଂ । କୋଣିଯେକାଚେଂ ॥ ୫ ॥
ଉଣେଂ ପଡୋଂ ନେଦାଵେଂ । କୋଣିଯେକାଚେଂ ॥ ୫ ॥
ଆଡଲେ ଜାକସଲେଂ ଜାଣାଵେଂ । ଯଥାନଶକ୍ତି କାମାସ ଯାଵେଂ ।
ମୃଦଵଚନେଂ ବୋଲତ ଜାଵେଂ । କୋଣୀଯେକାସୀ ॥ ୬ ॥
ମୃଦଵଚନେଂ ବୋଲତ ଜାଵେଂ । କୋଣୀଯେକାସୀ ॥ ୬ ॥
ଦୁସର୍ଯାଚ୍ଯା ଦୁଃଖେଂ ଦୁଃଖଵାଵେଂ । ପରସଂତୋଷେଂ ସୁଖୀ ଵ୍ହାଵେଂ ।
ପ୍ରାଣୀମାତ୍ରାସ ମେଳଊନ ଘ୍ଯାଵେଂ । ବର୍ଯା ଶବ୍ଦେଂ ॥ ୭ ॥
ପ୍ରାଣୀମାତ୍ରାସ ମେଳଊନ ଘ୍ଯାଵେଂ । ବର୍ଯା ଶବ୍ଦେଂ ॥ ୭ ॥
ବହୁତାଂଚେ ଅନ୍ଯାଯେ କ୍ଷ୍ମାଵେ । ବହୁତାଂଚେ କାର୍ଯଭାଗ କରାଵେ ।
ଆପଲ୍ଯାପରୀସ ଵ୍ହାଵେ । ପାରଖେ ଜନ ॥୮ ॥
ଆପଲ୍ଯାପରୀସ ଵ୍ହାଵେ । ପାରଖେ ଜନ ॥୮ ॥
ଦୁସର୍ଯାଚେଂ ଅଂତରଜାଣାଵେଂ । ତଦନୁସାରଚି ଵର୍ତାଵେଂ।
ଲୋକାଂସ ପରୀକ୍ଷିତ ଜାଵେଂ । ନାନା ପ୍ରକାରେଂ ॥ ୯ ॥
ଲୋକାଂସ ପରୀକ୍ଷିତ ଜାଵେଂ । ନାନା ପ୍ରକାରେଂ ॥ ୯ ॥
ନେମକଚି ବୋଲାଵେଂ । ତତ୍କାଳଚି ପ୍ରତିଵଚନ ଦ୍ଯାଵେଂ ।
କଦାପୀ ରାଗାସ ନ ଯାଵେଂ । କ୍ଷ୍ମାରୂପେଂ ॥ ୧୦ ॥
କଦାପୀ ରାଗାସ ନ ଯାଵେଂ । କ୍ଷ୍ମାରୂପେଂ ॥ ୧୦ ॥
ଆଲସ୍ଯ ଅଵଘାଚ ଦଵଡାଵା । ଯେତ୍ନ ଉଦଂଡଚି କରାଵା ।
ଶବ୍ଦମତ୍ସର ନ କରାଵା । କୋଣୀଯେକାଚା ॥ ୧୧ ॥
ଶବ୍ଦମତ୍ସର ନ କରାଵା । କୋଣୀଯେକାଚା ॥ ୧୧ ॥
ଉତ୍ତମ ପଦାର୍ଥ ଦୁସର୍ଯାସ ଦ୍ଯାଵା । ଶବ୍ଦ ନିଵଡୂନ ବୋଲାଵା ।
ସାଵଧପଣେଂ କରୀତ ଜାଵା । ସଂସାର ଆପଲା ॥ ୧୨ ॥
ସାଵଧପଣେଂ କରୀତ ଜାଵା । ସଂସାର ଆପଲା ॥ ୧୨ ॥
ମରଣାଚେଂ ସ୍ମରଣ ଅସାଵେଂ । ହରିଭକ୍ତୀସ ସାଦର ଵ୍ହାଵେଂ ।
ମରୋନ କୀର୍ତୀସ ଉରଵାଵେଂ । ଯେଣେଂ ପ୍ରକାରେଂ ॥ ୧୩ ॥
ମରୋନ କୀର୍ତୀସ ଉରଵାଵେଂ । ଯେଣେଂ ପ୍ରକାରେଂ ॥ ୧୩ ॥
ନେମକପଣେଂ ଵର୍ତୋଂ ଲାଗଲା । ତୋ ବହୁତାଂସ କଳୋଂ ଆଲା ।
ସର୍ଵ ଆର୍ଜଵୀ ତଯାଲା । କାଯେ ଉଣେଂ ॥୧୪ ॥
ସର୍ଵ ଆର୍ଜଵୀ ତଯାଲା । କାଯେ ଉଣେଂ ॥୧୪ ॥
ଐସା ଉତ୍ତମ ଗୁଣୀ ଵିଶେଷ । ତଯାସ ମ୍ହଣାଵେଂ ପୁରୁଷ ।
ଜଯାଚ୍ଯା ଭଜନେଂ ଜଗଦୀଶ । ତୃପ୍ତ ହୋଯେ ॥ ୧୫ ॥
ଜଯାଚ୍ଯା ଭଜନେଂ ଜଗଦୀଶ । ତୃପ୍ତ ହୋଯେ ॥ ୧୫ ॥
ଉଦଂଡ ଧିଃକାରୂନ ବୋଲତୀ । ତରୀ ଚଳୋଂ ନେଦାଵୀ ଶାଂତି ।
ଦୁର୍ଜନାସ ମିଳୋନ ଜାତୀ । ଧନ୍ଯ ତେ ସାଧୁ ॥ ୧୬ ॥
ଦୁର୍ଜନାସ ମିଳୋନ ଜାତୀ । ଧନ୍ଯ ତେ ସାଧୁ ॥ ୧୬ ॥
ଉତ୍ତମ ଗୁଣୀଂ ଶ୍ରୃଂଘାରଲା । ଜ୍ଞାନଵୈରାଗ୍ଯେଂ ଶୋଭଲା ।
ତୋଚୀ ଯେକ ଜାଣାଵା ଭଲା । ଭୂମଂଡଳୀଂ ॥ ୧୭ ॥
ତୋଚୀ ଯେକ ଜାଣାଵା ଭଲା । ଭୂମଂଡଳୀଂ ॥ ୧୭ ॥
ସ୍ଵଯେଂ ଆପଣ କଷ୍ଟାଵେଂ । ବହୁତାଂଚେଂ ସୋସିତ ଜାଵେଂ ।
ଝିଜୋନ କୀର୍ତୀସ ଉରଵାଵେଂ । ନାନା ପ୍ରକାରେଂ ॥ ୧୮ ॥
ଝିଜୋନ କୀର୍ତୀସ ଉରଵାଵେଂ । ନାନା ପ୍ରକାରେଂ ॥ ୧୮ ॥
କୀର୍ତୀ ପାହୋଂ ଜାତାଂ ସୁଖ ନାହୀଂ । ସୁଖ ପାହାତାଂ କୀର୍ତୀ ନାହୀଂ ।
ଵିଚାରେଂଵିଣ କୋଠେଂଚି ନାହୀଂ । ସାମାଧାନ ॥ ୧୯ ॥
ଵିଚାରେଂଵିଣ କୋଠେଂଚି ନାହୀଂ । ସାମାଧାନ ॥ ୧୯ ॥
ପରାଂତରାସ ନ ଲାଵାଵା ଢକା । କଦାପି ପଡୋଂ ନେଦାଵା ଚୁକା ।
ସ୍ମାସୀଳ ତଯାଚ୍ଯା ତୁକା । ହାନୀ ନାହୀଂ ॥ ୨୦ ॥
ସ୍ମାସୀଳ ତଯାଚ୍ଯା ତୁକା । ହାନୀ ନାହୀଂ ॥ ୨୦ ॥
ଆପଲେଂ ଅଥଵା ପରାଵେଂ । କାର୍ଯ ଅଵଘେଂଚ କରାଵେଂ ।
ପ୍ରସଂଗୀଂ କାମାସ ଚୁକଵାଵେଂ । ହେଂ ଵିହିତ ନଵ୍ହେ ॥ ୨୧ ॥
ପ୍ରସଂଗୀଂ କାମାସ ଚୁକଵାଵେଂ । ହେଂ ଵିହିତ ନଵ୍ହେ ॥ ୨୧ ॥
ବରେଂ ବୋଲତାଂ ସୁଖ ଵାଟତେଂ । ହେଂ ତୋଂ ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷ କଳତେଂ ।
ଆତ୍ମଵତ ପରାଵେଂ ତେଂ । ମାନୀତ ଜାଵେଂ ॥ ୨୨ ॥
ଆତ୍ମଵତ ପରାଵେଂ ତେଂ । ମାନୀତ ଜାଵେଂ ॥ ୨୨ ॥
କଠିଣ ଶବ୍ଦେଂ ଵାଈଟ ଵାଟତେଂ । ତେଂ ତୋଂ ପ୍ରତ୍ଯଯାସ ଯେତେଂ ।
ତରୀ ମଗ ଵାଈଟ ବୋଲାଵେଂ ତେଂ । କାଯେ ନିମିତ୍ଯ ॥ ୨୩ ॥
ତରୀ ମଗ ଵାଈଟ ବୋଲାଵେଂ ତେଂ । କାଯେ ନିମିତ୍ଯ ॥ ୨୩ ॥
ଆପଣାସ ଚିମୋଟ ଘେତଲା । ତେଣେଂ କାସାଵିସ ଜାଲା ।
ଆପଣାଵରୂନ ଦୁସର୍ଯାଲା । ରାଖତ ଜାଵେଂ ॥ ୨୪ ॥
ଆପଣାଵରୂନ ଦୁସର୍ଯାଲା । ରାଖତ ଜାଵେଂ ॥ ୨୪ ॥
ଜେ ଦୁସର୍ଯାସ ଦୁଃଖ କରୀ । ତେ ଅପଵିତ୍ର ଵୈଖରୀ ।
ଆପଣାସ ଘାତ କରୀ । କୋଣିଯେକେ ପ୍ରସଂଗୀଂ ॥ ୨୫ ॥
ଆପଣାସ ଘାତ କରୀ । କୋଣିଯେକେ ପ୍ରସଂଗୀଂ ॥ ୨୫ ॥
ପେରିଲେଂ ତେ ଉଗଵତେଂ । ବୋଲଣ୍ଯାସାରିଖେଂ ଉତ୍ତର ଯେତେଂ ।
ତରୀ ମଗ କର୍କଶ ବୋଲାଵେଂ ତେଂ । କାଯେ ନିମିତ୍ଯ ॥ ୨୬ ॥
ତରୀ ମଗ କର୍କଶ ବୋଲାଵେଂ ତେଂ । କାଯେ ନିମିତ୍ଯ ॥ ୨୬ ॥
ଆପଲ୍ଯା ପୁରୁଷାର୍ଥଵୈଭଵେଂ । ବହୁତାଂସ ସୁଖୀ କରାଵେଂ ।
ପରଂତୁ କଷ୍ଟୀ କରାଵେଂ । ହେ ରାକ୍ଷେସୀ କ୍ରିଯା ॥ ୨୭ ॥
ପରଂତୁ କଷ୍ଟୀ କରାଵେଂ । ହେ ରାକ୍ଷେସୀ କ୍ରିଯା ॥ ୨୭ ॥
ଦଂଭ ଦର୍ପ ଅଭିମାନ । କ୍ରୋଧ ଆଣୀ କଠିଣ ଵଚନ ।
ହେଂ ଅଜ୍ଞାନାଚେଂ ଲକ୍ଷଣ । ଭଗଵଦ୍ଗୀତେଂତ ବୋଲିଲେଂ ॥ ୨୮ ॥
ହେଂ ଅଜ୍ଞାନାଚେଂ ଲକ୍ଷଣ । ଭଗଵଦ୍ଗୀତେଂତ ବୋଲିଲେଂ ॥ ୨୮ ॥
ଜୋ ଉତ୍ତମ ଗୁଣେଂ ଶୋଭଲା । ତୋଚି ପୁରୁଷ ମାହା ଭଲା ।
କିତ୍ଯେକ ଲୋକ ତଯାଲା । ଶୋଧୀତ ଫିରତୀ ॥ ୨୯ ॥
କିତ୍ଯେକ ଲୋକ ତଯାଲା । ଶୋଧୀତ ଫିରତୀ ॥ ୨୯ ॥
କ୍ରିଯେଵିଣ ଶବ୍ଦଜ୍ଞାନ । ତେଂଚି ସ୍ଵାନାଚେଂ ଵମନ ।
ଭଲେ ତେଥେଂ ଅଵଲୋକନ । କଦାପୀ ନ କରିତୀ ॥ ୩୦ ॥
ଭଲେ ତେଥେଂ ଅଵଲୋକନ । କଦାପୀ ନ କରିତୀ ॥ ୩୦ ॥
ମନାପାସୂନ ଭକ୍ତି କରଣେଂ । ଉତ୍ତମ ଗୁଣ ଅଗତ୍ଯ ଧରଣେଂ ।
ତଯା ମାହାଂପୁରୁଷାକାରଣେଂ । ଧୁଂଡୀତ ଯେତୀ ॥ ୩୧ ॥
ତଯା ମାହାଂପୁରୁଷାକାରଣେଂ । ଧୁଂଡୀତ ଯେତୀ ॥ ୩୧ ॥
ଐସା ଜୋ ମାହାନୁଭାଵ। ତେଣେଂ କରାଵା ସମୁଦାଵ ।
ଭକ୍ତିଯୋଗେଂ ଦେଵାଧିଦେଵ । ଆପୁଲା କରାଵା ॥ ୩୨ ॥
ଭକ୍ତିଯୋଗେଂ ଦେଵାଧିଦେଵ । ଆପୁଲା କରାଵା ॥ ୩୨ ॥
ଆପଣ ଆଵଚିତେଂ ମରୋନ ଜାଵେଂ । ମଗ ଭଜନ କୋଣେଂ କରାଵେଂ ।
ଯାକାରଣେଂ ଭଜନାସ ଲାଵାଵେ । ବହୁତ ଲୋକ ॥ ୩୩ ॥
ଯାକାରଣେଂ ଭଜନାସ ଲାଵାଵେ । ବହୁତ ଲୋକ ॥ ୩୩ ॥
ଆମଚୀ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଐସୀ । କାଂହୀଂ ନ ମାଗାଵେଂ ଶିଷ୍ଯାସୀ ।
ଆପଣାମାଗେଂ ଜଗଦୀଶାସୀ । ଭଜତ ଜାଵେଂ ॥ ୩୪ ॥
ଆପଣାମାଗେଂ ଜଗଦୀଶାସୀ । ଭଜତ ଜାଵେଂ ॥ ୩୪ ॥
ଯାକାରଣେଂ ସମୁଦାଵ । ଜାଲା ପାହିଜେ ମୋହୋଛାଵ ।
ହାତୋହାତୀଂ ଦେଵାଧିଦେଵ । ଵୋଳେସା କରାଵା ॥ ୩୫ ॥
ହାତୋହାତୀଂ ଦେଵାଧିଦେଵ । ଵୋଳେସା କରାଵା ॥ ୩୫ ॥
ଆତା ସମୁଦାଯାକାରଣେଂ । ପାହିଜେତୀ ଦୋନୀ ଲକ୍ଷଣେଂ ।
ଶ୍ରୋତୀଂ ଯେଥେଂ ସାଵଧପଣେଂ । ମନ ଘାଲାଵେଂ ॥ ୩୬ ॥
ଶ୍ରୋତୀଂ ଯେଥେଂ ସାଵଧପଣେଂ । ମନ ଘାଲାଵେଂ ॥ ୩୬ ॥
ଜେଣେଂ ବହୁତାଂସ ଘଡେ ଭକ୍ତି । ତେ ହେ ରୋକଡୀ ପ୍ରବୋଧଶକ୍ତି ।
ବହୁତାଂଚେଂ ମନୋଗତ ହାତୀଂ । ଘେତଲେଂ ପାହିଜେ ॥ ୩୭ ॥
ବହୁତାଂଚେଂ ମନୋଗତ ହାତୀଂ । ଘେତଲେଂ ପାହିଜେ ॥ ୩୭ ॥
ମାଗା ବୋଲିଲେ ଉତ୍ତମ ଗୁଣ । ତଯାସ ମାନିତୀ ପ୍ରମାଣ ।
ପ୍ରବୋଧଶକ୍ତୀଚେଂ ଲକ୍ଷଣ । ପୁଢେଂ ଚାଲେ ॥ ୩୮ ॥
ପ୍ରବୋଧଶକ୍ତୀଚେଂ ଲକ୍ଷଣ । ପୁଢେଂ ଚାଲେ ॥ ୩୮ ॥
ବୋଲଣ୍ଯାସାରିଖେଂ ଚାଲଣେଂ । ସ୍ଵଯେଂ କରୂନ ବୋଲଣେଂ ।
ତଯାଚୀଂ ଵଚନେଂ ପ୍ରମାଣେଂ । ମାନିତୀ ଜନୀଂ ॥ ୩୯ ॥
ତଯାଚୀଂ ଵଚନେଂ ପ୍ରମାଣେଂ । ମାନିତୀ ଜନୀଂ ॥ ୩୯ ॥
ଜେଂ ଜେଂ ଜନାସ ମାନେନା । ତେଂ ତେଂ ଜନହି ମାନୀନା ।
ଆପଣ ଯେକଲା ଜନ ନାନା । ସୃଷ୍ଟିମଧେଂ ॥ ୪୦ ॥
ଆପଣ ଯେକଲା ଜନ ନାନା । ସୃଷ୍ଟିମଧେଂ ॥ ୪୦ ॥
ମ୍ହଣୋନ ସାଂଗାତୀ ଅସାଵେ । ମାନତ ମାନତ ଶିକଵାଵେ ।
ହଳୁ ହଳୁ ସେଵଟା ନ୍ଯାଵେ । ଵିଵେକାନେଂ ॥ ୪୧ ॥
ହଳୁ ହଳୁ ସେଵଟା ନ୍ଯାଵେ । ଵିଵେକାନେଂ ॥ ୪୧ ॥
ପରଂତୁ ହେ ଵିଵେକାଚୀଂ କାମେଂ । ଵିଵେକୀ କରୀଲ ନେମେଂ ।
ଇତର ତେ ବାପୁଡେ ଭ୍ରମେଂ । ଭାଂଡୋଂଚ ଲାଗଲେ ॥ ୪୨ ॥
ଇତର ତେ ବାପୁଡେ ଭ୍ରମେଂ । ଭାଂଡୋଂଚ ଲାଗଲେ ॥ ୪୨ ॥
ବହୁତାଂସୀଂ ଭାଂଡତାଂ ଯେକଲା । ଶୈନ୍ଯାଵାଂଚୂନ ପୁରଵଲା ।
ଯାକାରଣେଂ ବହୁତାଂଲା । ରାଜୀ ରାଖାଵେଂ ॥ ୪୩ ॥
ଯାକାରଣେଂ ବହୁତାଂଲା । ରାଜୀ ରାଖାଵେଂ ॥ ୪୩ ॥
ଇତି ଶ୍ରୀଦାସବୋଧେ ଗୁରୁଶିଷ୍ଯସଂଵାଦେ ଉତ୍ତମପୁରୁଷନିରୂପଣନାମ ସମାସ ଦହାଵା ॥
ଦଶକ ବରାଵା ସମାପ୍ତ ॥
