സമാസ പഹിലാ : വിമള ലക്ഷണ ॥ ശ്രീരാമ ॥
സമാസ ദുസരാ : പ്രത്യയനിരൂപണ ॥ ശ്രീരാമ ॥
സമാസ തിസരാ : ഭക്തനിരൂപണ ॥ ശ്രീരാമ ॥
സമാസ ചൌഥാ : വിവേകവൈരാഗ്യനിരൂപണ ॥ ശ്രീരാമ ॥
സമാസ പാംചവാ : ആത്മനിവേദന ॥ ശ്രീരാമ ॥
സമാസ സഹാവാ : സൃഷ്ടിക്രമനിരൂപണ ॥ ശ്രീരാമ ॥
സമാസ സാതവാ : വിഷയത്യാഗ ॥ ശ്രീരാമ ॥
സമാസ ആഠവാ : കാളരൂപനിരൂപണ ॥ ശ്രീരാമ ॥
സമാസ നവവാ : യത്നശികവണ ॥ ശ്രീരാമ ॥
സമാസ ദഹാവാ : ഉത്തമപുരുഷഹ്നിരൂപണ ॥ ശ്രീരാമ ॥
സമാസ പഹിലാ : വിമള ലക്ഷണ ॥ ശ്രീരാമ ॥
ആധീ പ്രപംച കരാവാ നേടകാ । മഗ ഘ്യാവേം പരമാര്ഥവിവേകാ ।
യേഥേം ആളസ കരൂം നകാ । വിവേകീ ഹോ ॥ ൧ ॥
യേഥേം ആളസ കരൂം നകാ । വിവേകീ ഹോ ॥ ൧ ॥
പ്രപംച സാംഡൂന പരമാര്ഥ കരാല । തേണേം തുമ്ഹീ കഷ്ടീ വ്ഹാല ।
പ്രപംച പരമാര്ഥ ചാലവാല । തരീ തുമ്ഹീ വിവേകീ ॥ ൨ ॥
പ്രപംച പരമാര്ഥ ചാലവാല । തരീ തുമ്ഹീ വിവേകീ ॥ ൨ ॥
പ്രപംച സാംഡൂന പരമാര്ഥ കേലാ । തരീ അന്ന മിളേനാ ഖായാലാ ।
മഗ തയാ കരംട്യാലാ । പരമാര്ഥ കൈംചാ ॥ ൩ ॥
മഗ തയാ കരംട്യാലാ । പരമാര്ഥ കൈംചാ ॥ ൩ ॥
പരമാര്ഥ സാംഡൂന പ്രപംച കരിസീ । തരീ തൂം യേമയാതനാ ഭോഗിസീ ।
അംതീം പരമ കഷ്ടീ ഹോസീ । യേമയാതനാ ഭോഗിതാം ॥ ൪ ॥
അംതീം പരമ കഷ്ടീ ഹോസീ । യേമയാതനാ ഭോഗിതാം ॥ ൪ ॥
സാഹേബകാമാസ നാഹീം ഗേലാ । ഗൃഹീംച സുരവഡോന ബൈസലാ ।
തരീ സാഹേബ കുടീല തയാലാ । പാഹാതീ ലോക ॥ ൫ ॥
തരീ സാഹേബ കുടീല തയാലാ । പാഹാതീ ലോക ॥ ൫ ॥
തേവ്ഹാം മഹത്വചി ഗേലേം । ദുര്ജനാചേം ഹാസേം ജാലേം ।
ദുഃഖ ഉദംഡ ഭോഗിലേം । ആപുല്യാ ജീവേം ॥ ൬ ॥
ദുഃഖ ഉദംഡ ഭോഗിലേം । ആപുല്യാ ജീവേം ॥ ൬ ॥
തൈസേചി ഹോണാര അംതീം । മ്ഹണോന ഭജാവേം ഭഗവംതീം ।
പരമാര്ഥാചീ പ്രചിതീ । രോകഡീ ഘ്യാവീ ॥ ൭ ॥
പരമാര്ഥാചീ പ്രചിതീ । രോകഡീ ഘ്യാവീ ॥ ൭ ॥
സംസാരീം അസതാം മുക്ത । തോചി ജാണാവാ സംയുക്ത ।
അഖംഡ പാഹേ യുക്തായുക്ത । വിചാരണാ ഹേ ॥ ൮ ॥
അഖംഡ പാഹേ യുക്തായുക്ത । വിചാരണാ ഹേ ॥ ൮ ॥
പ്രപംചീ തോ സാവധാന । തോ പരമാര്ഥ കരീല ജാണ ।
പ്രപംചീം ജോ അപ്രമാണ । തോ പരമാര്ഥീം ഖോടാ ॥ ൯ ॥
പ്രപംചീം ജോ അപ്രമാണ । തോ പരമാര്ഥീം ഖോടാ ॥ ൯ ॥
മ്ഹണൌന സാവധപണേം । പ്രപംച പരമാര്ഥ ചാലവണേം ।
ഐസേം ന കരിതാ ഭോഗണേം । നാനാ ദുഃഖേം ॥ ൧൦ ॥
ഐസേം ന കരിതാ ഭോഗണേം । നാനാ ദുഃഖേം ॥ ൧൦ ॥
പര്ണാളി പാഹോന ഉചലേ । ജീവസൃഷ്ടി വിവേകേം ചാലേ ।
ആണി പുരുഷ ഹോഊന ഭ്രമലേ । യാസീ കായ മ്ഹണാവേം ॥ ൧൧ ॥
ആണി പുരുഷ ഹോഊന ഭ്രമലേ । യാസീ കായ മ്ഹണാവേം ॥ ൧൧ ॥
മ്ഹണൌന അസാവീ ദീര്ഘ സൂചനാ । അഖംഡ കരാവീ ചാളണാ ।
പുഢീല ഹോണാര അനുമാനാ । ആണൂന സോഡാവേം ॥ ൧൨ ॥
പുഢീല ഹോണാര അനുമാനാ । ആണൂന സോഡാവേം ॥ ൧൨ ॥
സുഖീ അസതോ ഖബര്ദാര । ദുഃഖീ ഹോതോ ബേഖബര ।
ഐസാ ഹാ ലോകിക വിചാര । ദിസതചി ആഹേ ॥ ൧൩ ॥
ഐസാ ഹാ ലോകിക വിചാര । ദിസതചി ആഹേ ॥ ൧൩ ॥
മ്ഹണൌന സര്വസാവധാന । ധന്യ തയാചേം മഹിമാന ।
ജനീം രാഖേ സമാധാന । തോചി യേക ॥ ൧൪ ॥
ജനീം രാഖേ സമാധാന । തോചി യേക ॥ ൧൪ ॥
ചാളണേചാ ആളസ കേലാ । തരീ അവചിതാ പഡേല ഘാലാ ।
തേ വേളേ സാവരായാലാ । അവകാശ കൈംചാ ॥ ൧൫ ॥
തേ വേളേ സാവരായാലാ । അവകാശ കൈംചാ ॥ ൧൫ ॥
മ്ഹണൌന ദീര്ഘസൂചനേചേ ലോക । ത്യാംചാ പാഹാവാ വിവേക ।
ലോകാംകരിതാ ലോക । ശാഹാണേ ഹോതീ ॥ ൧൬ ॥
ലോകാംകരിതാ ലോക । ശാഹാണേ ഹോതീ ॥ ൧൬ ॥
പരീ തേ ശാഹാണേ വോളഖാവേ । ഗുണവംതാചേ ഗുണ ഘ്യാവേ ।
അവഗുണ ദേഖോന സാംഡാവേ । ജനാമധേം ॥ ൧൭ ॥
അവഗുണ ദേഖോന സാംഡാവേ । ജനാമധേം ॥ ൧൭ ॥
മനുഷ്യ പാരഖൂം രാഹേനാ । ആണി കോണാചേം മന തോഡീനാ ।
മനുഷ്യമാത്ര അനുമാനാ । ആണൂന പാഹേ ॥ ൧൮ ॥
മനുഷ്യമാത്ര അനുമാനാ । ആണൂന പാഹേ ॥ ൧൮ ॥
ദിസേ സകളാംസ സാരിഖാ । പാഹാതാം വിവേകീ നേടകാ ।
കാമീ നികാമീ ലോകാം । ബരേം പാഹേ ॥ ൧൯ ॥
കാമീ നികാമീ ലോകാം । ബരേം പാഹേ ॥ ൧൯ ॥
ജാണോന പാഹിജേത സര്വ । ഹേംചി തയാചേം അപൂര്വ ।
ജ്യാചേ ത്യാപരീ ഗൌരവ । രാഖോം ജാണേ ॥ ൨൦ ॥
ജ്യാചേ ത്യാപരീ ഗൌരവ । രാഖോം ജാണേ ॥ ൨൦ ॥
ഇതി ശ്രീദാസബോധേ ഗുരുശിഷ്യസംവാദേ വിമളലക്ഷണനാമ സമാസ പഹിലാ
॥
॥
സമാസ ദുസരാ : പ്രത്യയനിരൂപണ ॥ ശ്രീരാമ ॥
ഐകാ സംസാരാസീ ആലേ ഹോ । സ്ത്രീ പുരുഷ നിസ്പൃഹ ഹോ ।
സുചിതപണേം പാഹോ । അര്ഥാംതര ॥ ൧ ॥
സുചിതപണേം പാഹോ । അര്ഥാംതര ॥ ൧ ॥
കായേ മ്ഹണതേ വാസനാ । കായേ കല്പിതേ കല്പനാ ।
അംതരീംചേ തരംഗ നാനാ । പ്രകാരേം ഉഠതീ ॥ ൨ ॥
അംതരീംചേ തരംഗ നാനാ । പ്രകാരേം ഉഠതീ ॥ ൨ ॥
ബരേം ഖാവേം ബരേം ജേവാവേം । ബരേം ല്യാവേം ബരേം നേസാവേം ।
മനാസാരിഖേം അസാവേം । സകള കാംഹീം ॥ ൩ ॥
മനാസാരിഖേം അസാവേം । സകള കാംഹീം ॥ ൩ ॥
ഐസേം ആഹേ മനോഗത । തരീ തേം കാംഹീംച ന ഹോത ।
ബരേം കരിതാം അകസ്മാത । വാഈട ഹോതേം ॥ ൪ ॥
ബരേം കരിതാം അകസ്മാത । വാഈട ഹോതേം ॥ ൪ ॥
യേക സുഖീ യേക ദുഃഖീ । പ്രത്യക്ഷ വര്തതേം ലോകീം ।
കഷ്ടീ ഹോഊനിയാം സേഖീം । പ്രാരബ്ധാവരീ ഘാലിതീ ॥ ൫ ॥
കഷ്ടീ ഹോഊനിയാം സേഖീം । പ്രാരബ്ധാവരീ ഘാലിതീ ॥ ൫ ॥
അചുക യേത്ന കരവേനാ । മ്ഹണൌന കേലേം തേം സജേനാ ।
ആപലാ അവഗുണ ജാണവേനാ । കാംഹീം കേല്യാം ॥ ൬ ॥
ആപലാ അവഗുണ ജാണവേനാ । കാംഹീം കേല്യാം ॥ ൬ ॥
ജോ ആപലാ ആപണ നേണേ । തോ ദുസര്യാചേം കായേ ജാണേ ।
ന്യായേ സാംഡിതാം ദൈന്യവാണേ । ഹോതീ ലോക ॥ ൭ ॥
ന്യായേ സാംഡിതാം ദൈന്യവാണേ । ഹോതീ ലോക ॥ ൭ ॥
ലോകാംചേ മനോഗത കളേനാ । ലോകാംസാരിഖേം വര്തവേനാ ।
മൂര്ഖപണേം ലോകീം നാനാ । കളഹ ഉഠതീ ॥ ൮ ॥
മൂര്ഖപണേം ലോകീം നാനാ । കളഹ ഉഠതീ ॥ ൮ ॥
മഗ തേ കളോ വാഢതീ । പരസ്പരേം കഷ്ടീ ഹോതീ ।
പ്രേത്ന രാഹാതാം അംതീം । ശ്രമചി ഹോയേം ॥ ൯ ॥
പ്രേത്ന രാഹാതാം അംതീം । ശ്രമചി ഹോയേം ॥ ൯ ॥
ഐസീ നവ്ഹേ വര്തണുക । പരിക്ഷാവേ നാനാ ലോക ।
സമജലേം പാഹിജേ നേമക । ജ്യാചേം ത്യാപരീ ॥ ൧൦ ॥
സമജലേം പാഹിജേ നേമക । ജ്യാചേം ത്യാപരീ ॥ ൧൦ ॥
ശബ്ദ പരീക്ഷാ അംതരപരീക്ഷാ । കാംഹീം യേക കളേ ദക്ഷാ ।
മനോഗത നതദ്രക്ഷാ । കായ കളേ ॥ ൧൧ ॥
മനോഗത നതദ്രക്ഷാ । കായ കളേ ॥ ൧൧ ॥
ദുസര്യാസ ശബ്ദ ഠേവണേം । ആപലാ കൈപക്ഷ ഘേണേം ।
പാഹോം ജാതാം ലോകിക ലക്ഷണേം । ബഹുതേക ഐസീം ॥ ൧൨ ॥
പാഹോം ജാതാം ലോകിക ലക്ഷണേം । ബഹുതേക ഐസീം ॥ ൧൨ ॥
ലോകീം ബരേം മ്ഹണായാകാരണേം । ഭല്യാസ ലാഗതേം സോസണേം ।
ന സോസിതാം ഭംഡവാണേം । സഹജചി ഹോയേ ॥ ൧൩ ॥
ന സോസിതാം ഭംഡവാണേം । സഹജചി ഹോയേ ॥ ൧൩ ॥
ആപണാസ ജേം മാനേനാ । തേഥേം കദാപി രാഹാവേനാ ।
ഉരീ തോഡൂന ജാവേനാ । കോണീയേകേം ॥ ൧൪ ॥
ഉരീ തോഡൂന ജാവേനാ । കോണീയേകേം ॥ ൧൪ ॥
ബോലതോ ഖരേം ചാലതോ ഖരേം । ത്യാസ മാനിതീ ലഹാനഥോരേം ।
ന്യായേ അന്യായേ പരസ്പരേം । സഹജചി കളേ ॥ ൧൫ ॥
ന്യായേ അന്യായേ പരസ്പരേം । സഹജചി കളേ ॥ ൧൫ ॥
ലോകാംസ കളേനാ തംവരീ । വിവേകേം ക്ഷ്മാ ജോ ന കരീ ।
തേണേംകരിതാം ബരാബരീ । ഹോത ജാതേ ॥ ൧൬ ॥
തേണേംകരിതാം ബരാബരീ । ഹോത ജാതേ ॥ ൧൬ ॥
ജംവരീ ചംദന ഝിജേനാ । തംവ തോ സുഗംധ കളേനാ ।
ചംദന ആണി വൃക്ഷ നാനാ । സഗട ഹോതീ ॥ ൧൭ ॥
ചംദന ആണി വൃക്ഷ നാനാ । സഗട ഹോതീ ॥ ൧൭ ॥
ജംവ ഉത്തമ ഗുണ ന കളേ । തോം യാ ജനാസ കായേ കളേ ।
ഉത്തമ ഗുണ ദേഖതാം നിവളേ । ജഗദാംതര ॥ ൧൮ ॥
ഉത്തമ ഗുണ ദേഖതാം നിവളേ । ജഗദാംതര ॥ ൧൮ ॥
ജഗദാംതര നിവളത ഗേലേം । ജഗദാംതരീ സഖ്യ ജാലേം ।
മഗ ജാണാവേം വോളലേ । വിശ്വജന ॥ ൧൯ ॥
മഗ ജാണാവേം വോളലേ । വിശ്വജന ॥ ൧൯ ॥
ജനീംജനാര്ദന വോളലാ । തരീ കായേ ഉണേം തയാലാ ।
രാജീ രാഖാവേം സകളാംലാ । കഠീണ ആഹേ ॥ ൨൦ ॥
രാജീ രാഖാവേം സകളാംലാ । കഠീണ ആഹേ ॥ ൨൦ ॥
പേരിലേം തേം ഉഗവതേം । ഉസിണേം ദ്യാവേം ഘ്യാവേം ലാഗതേം ।
വര്മ കാഢിതാം ഭംഗതേം । പരാംതര ॥ ൨൧ ॥
വര്മ കാഢിതാം ഭംഗതേം । പരാംതര ॥ ൨൧ ॥
ലോകീകീം ബരേപണ കേലേം । തേണേം സൌഖ്യ വാഢലേം ।
ഉത്തരാസാരിഖേം ആലേം । പ്രത്യോത്തര ॥ ൨൨ ॥
ഉത്തരാസാരിഖേം ആലേം । പ്രത്യോത്തര ॥ ൨൨ ॥
ഹേം ആവഘേം ആപണാംപാസീം । യേഥേം ബോല നാഹീം ജനാസീ ।
സികവാവേം ആപല്യാ മനാസീ । ക്ഷണക്ഷണാ ॥ ൨൩ ॥
സികവാവേം ആപല്യാ മനാസീ । ക്ഷണക്ഷണാ ॥ ൨൩ ॥
ഖള ദുര്ജന ഭേടലാ । ക്ഷമേചാ ധീര ബുഡാലാ ।
തരീ മോനേംചി സ്ഥളത്യാഗ കേലാ । പാഹിജേ സാധകേം ॥ ൨൪ ॥
തരീ മോനേംചി സ്ഥളത്യാഗ കേലാ । പാഹിജേ സാധകേം ॥ ൨൪ ॥
ലോക നാനാ പരീക്ഷാ ജാണതീ । അംതരപരീക്ഷാ നേണതീ ।
തേണേം പ്രാണീ കരംടേ ഹോതീ । സംദേഹ നാഹീം ॥ ൨൫ ॥
തേണേം പ്രാണീ കരംടേ ഹോതീ । സംദേഹ നാഹീം ॥ ൨൫ ॥
ആപണാസ ആഹേ മരണ । മ്ഹണൌന രാഖാവേം ബരേംപണ ।
കഠിണ ആഹേ ലക്ഷണ । വിവേകാചേം ॥ ൨൬ ॥
കഠിണ ആഹേ ലക്ഷണ । വിവേകാചേം ॥ ൨൬ ॥
ഥോര ലാഹാന സമാന । ആപലേ പാരിഖേ സകള ജന ।
ചഢതേം വാഢതേം സനേധാന । കരിതാം ബരേം ॥ ൨൭ ॥
ചഢതേം വാഢതേം സനേധാന । കരിതാം ബരേം ॥ ൨൭ ॥
ബരേം കരിതാം ബരേം ഹോതേം । ഹേം തോം പ്രത്യയാസ യേതേം ।
ആതാം പുഢേം സാംഗാവേം തേം । കോണാസ കായേ ॥ ൨൮ ॥
ആതാം പുഢേം സാംഗാവേം തേം । കോണാസ കായേ ॥ ൨൮ ॥
ഹരികഥാനിരൂപണ । ബരേപണേം രാജകാരണ ।
പ്രസംഗ പാഹില്യാവിണ । സകള ഖോടേം ॥ ൨൯ ॥
പ്രസംഗ പാഹില്യാവിണ । സകള ഖോടേം ॥ ൨൯ ॥
വിദ്യാ ഉദംഡചി സികലാ । പ്രസംഗമാന ചുകതചി ഗേലാ ।
തരീ മഗ തയേ വിദ്യേലാ । കോണ പുസേ ॥ ൩൦ ॥
തരീ മഗ തയേ വിദ്യേലാ । കോണ പുസേ ॥ ൩൦ ॥
ഇതി ശ്രീദാസബോധേ ഗുരുശിഷ്യസംവാദേ പ്രത്യയനിരൂപണനാമ സമാസ ദുസരാ ॥
സമാസ തിസരാ : ഭക്തനിരൂപണ ॥ ശ്രീരാമ ॥
പൃഥ്വീമധേം ബഹുത ലോക । തേംഹി പാഹാവാ വിവേക ।
ഇഹലോക ആണി പരലോക । ബരാ പാഹാവാ॥ ൧ ॥
ഇഹലോക ആണി പരലോക । ബരാ പാഹാവാ॥ ൧ ॥
ഇഹലോക സാധായാകാരണേം । ജാണത്യാചീ സംഗതീ ധരണേം ।
പരലോക സാധായാകാരണേം । സദ്ഗുരു പാഹിജേ ॥ ൨ ॥
പരലോക സാധായാകാരണേം । സദ്ഗുരു പാഹിജേ ॥ ൨ ॥
സദ്ഗുരുസീ പായ പുസാവേം । ഹേംഹി കളേനാ സ്വഭാവേം ।
അനന്യഭാവേം യേകഭാവേം । ദോനീ ഗോഷ്ടീ പുസാവ്യാ ॥ ൩ ॥
അനന്യഭാവേം യേകഭാവേം । ദോനീ ഗോഷ്ടീ പുസാവ്യാ ॥ ൩ ॥
ദോനീ ഗോഷ്ടീ ത്യാ കോണ । ദേവ കോണ ആപണ കോണ ।
യാ ഗോഷ്ടീംചേ വിവരണ । കേലേംചി കരാവേം ॥ ൪ ॥
യാ ഗോഷ്ടീംചേ വിവരണ । കേലേംചി കരാവേം ॥ ൪ ॥
ആധീം മുഖ്യ ദേവ തോ കോണ । മഗ ആപണ ഭക്ത തോ കോണ ।
പംചീകര്ണ മാഹാവാക്യവിവരണ । കേലേംചി കരാവേം ॥ ൫ ॥
പംചീകര്ണ മാഹാവാക്യവിവരണ । കേലേംചി കരാവേം ॥ ൫ ॥
സകള കേലിയാചേം ഫള । ശാശ്വത വോളഖാവേം നിശ്ചള ।
ആപണ കോണ കാ കേവള । ശോധ ഘ്യാവാ ॥ ൬ ॥
ആപണ കോണ കാ കേവള । ശോധ ഘ്യാവാ ॥ ൬ ॥
സാരാസാര വിചാര ഘേതാം । പദാസ നാഹീം ശാശ്വതതാ ।
ആധീ കാരണ ഭഗവംതാ । വോളഖിലേം പാഹിജേ ॥ ൭ ॥
ആധീ കാരണ ഭഗവംതാ । വോളഖിലേം പാഹിജേ ॥ ൭ ॥
നിശ്ചള ചംചള ആണി ജഡ । അവഘാ മായേചാ പവാഡ ।
യാമധേം വസ്തു ജാഡ । ജാണാര നാഹീം ॥ ൮ ॥
യാമധേം വസ്തു ജാഡ । ജാണാര നാഹീം ॥ ൮ ॥
തേം പരബ്രഹ്മ ധുംഡാവേം । വിവേകേം ത്രൈലോക്യ ഹിംഡാവേം ।
മാഈക വിചാര ഖംഡാവേം । പരീക്ഷവംതീം ॥ ൯ ॥
മാഈക വിചാര ഖംഡാവേം । പരീക്ഷവംതീം ॥ ൯ ॥
ഖോടേം സാംഡൂന ഖരേം ഘ്യാവേം । പരീക്ഷവംതീം പരീക്ഷാവേം ।
മായേചേം അവഘേചി ജാണാവേം । രൂപ മാഈക ॥ ൧൦ ॥
മായേചേം അവഘേചി ജാണാവേം । രൂപ മാഈക ॥ ൧൦ ॥
പംചഭൂതിക ഹേ മായാ । മാഈക ജായേ വിലയാ ।
പിംഡബ്രഹ്മാംഡ അഷ്ടകായാ । നസിവംത ॥ ൧൧ ॥
പിംഡബ്രഹ്മാംഡ അഷ്ടകായാ । നസിവംത ॥ ൧൧ ॥
ദിസേല തിതുകേം നാസേല । ഉപജേല തിതുകേം മരേല ।
രചേല തിതുകേം ഖചേല । രൂപ മായേചേം ॥ ൧൨ ॥
രചേല തിതുകേം ഖചേല । രൂപ മായേചേം ॥ ൧൨ ॥
വാഢേല തിതുകേം മോഡേല । യേഈല തിതുലേം ജാഈല ।
ഭൂതാംസ ഭൂത ഖാഈല । കല്പാംതകാളീം ॥ ൧൩ ॥
ഭൂതാംസ ഭൂത ഖാഈല । കല്പാംതകാളീം ॥ ൧൩ ॥
ദേഹധാരക തിതുകേ നാസതീ । ഹേ തോം രോകഡീ പ്രചിതീ ।
മനുഷ്യേംവിണ ഉത്പത്തി । രേത കൈംചേം ॥ ൧൪ ॥
മനുഷ്യേംവിണ ഉത്പത്തി । രേത കൈംചേം ॥ ൧൪ ॥
അന്ന നസ്താം രേത കൈംചേം । വോഷധീ നസ്താം അന്ന കൈംചേം ।
വോഷധീസ ജിണേം കൈംചേം । പൃഥ്വീ നസ്താം ॥ ൧൫ ॥
വോഷധീസ ജിണേം കൈംചേം । പൃഥ്വീ നസ്താം ॥ ൧൫ ॥
ആപ നസ്താം പൃഥ്വീ നാഹീം । തേജ നസ്താം ആപ നാഹീം ।
വായോ നസ്താം തേജ നാഹീം । ഐസേം ജാണാവേം ॥ ൧൬ ॥
വായോ നസ്താം തേജ നാഹീം । ഐസേം ജാണാവേം ॥ ൧൬ ॥
അംതരാത്മാ നസ്താം വായോ കൈംചാ । വികാര നസ്താം അംതരാത്മാ കൈംചാ ।
നിര്വികാരീം വികാര കൈംചാ । ബരേം പാഹാ ॥ ൧൭ ॥
നിര്വികാരീം വികാര കൈംചാ । ബരേം പാഹാ ॥ ൧൭ ॥
പൃഥ്വീ നാഹീം ആപ നാഹീം । തേജ നാഹീം വായോ നാഹീം ।
അംതരാത്മാ വികാര നാഹീം । നിര്വികാരീം ॥ ൧൮ ॥
അംതരാത്മാ വികാര നാഹീം । നിര്വികാരീം ॥ ൧൮ ॥
നിര്വികാര ജേം നിര്ഗുണ । തേചി ശാശ്വതാചീ ഖൂണ ।
അഷ്ടധാ പ്രകൃതി സംപൂര്ണ । നാസിവംത ॥ ൧൯ ॥
അഷ്ടധാ പ്രകൃതി സംപൂര്ണ । നാസിവംത ॥ ൧൯ ॥
നാസിവംത സമജോന പാഹിലേം । തോം തേം അസ്താംചി നസ്തേം ജാലേം ।
സാരാസാരേം കളോം ആലേം । സമാധാന ॥ ൨൦ ॥
സാരാസാരേം കളോം ആലേം । സമാധാന ॥ ൨൦ ॥
വിവേകേം പാഹിലാ വിചാര । മനാസ ആലേം സാരാസാര ।
യേണേംകരിതാം വിചാര । സദൃഢ ജാലാ ॥ ൨൧ ॥
യേണേംകരിതാം വിചാര । സദൃഢ ജാലാ ॥ ൨൧ ॥
ശാശ്വത ദേവ തോ നിര്ഗുണ । ഐസീം അംതരീം ബാണലീ ഖൂണ ।
ദേവ കളലാ മീ കോണ । കളലേം പാഹിജേ ॥ ൨൨ ॥
ദേവ കളലാ മീ കോണ । കളലേം പാഹിജേ ॥ ൨൨ ॥
മീ കോണ പാഹിജേ കളലേം । ദേഹതത്വ തിതുകേം ശോധിലേം ।
മനോവൃത്തീചാ ഠാഈം ആലേം । മീതൂംപണ ॥ ൨൩ ॥
മനോവൃത്തീചാ ഠാഈം ആലേം । മീതൂംപണ ॥ ൨൩ ॥
സകള ദേഹാചാ ശോധ ഘേതാം । മീപണ ദിസേനാ പാഹാതാം ।
മീതൂംപണ ഹേം തത്വതാ । തത്വീം മാവളലേം ॥ ൨൪ ॥
മീതൂംപണ ഹേം തത്വതാ । തത്വീം മാവളലേം ॥ ൨൪ ॥
ദൃശ്യ പദാര്ഥചി വോസരേ । തത്വേം തത്വ തേവ്ഹാം സരേ ।
മീതൂംപണ ഹേം കൈംചേം ഉരേ । തത്വതാ വസ്തു ॥ ൨൫ ॥
മീതൂംപണ ഹേം കൈംചേം ഉരേ । തത്വതാ വസ്തു ॥ ൨൫ ॥
പംചീകര്ണ തത്വവിവര്ണ । മാഹാവാക്യേം വസ്തു ആപണ ।
നിസംഗപണേം നിവേദന । കേലേ പാഹിജേ ॥ ൨൬ ॥
നിസംഗപണേം നിവേദന । കേലേ പാഹിജേ ॥ ൨൬ ॥
ദേവാഭക്താംചേ മൂള । ശോധൂന പാഹാതാം സകള ।
ഉപാധിവേഗലാ കേവള । നിരോപാധീ ആത്മാ ॥ ൨൭ ॥
ഉപാധിവേഗലാ കേവള । നിരോപാധീ ആത്മാ ॥ ൨൭ ॥
മീപണ തേം ബുഡാലേം । വിവേകേം വേഗളേപണ ഗേലേം ।
നിവൃത്തിപദാസ പ്രാപ്ത ജാലേം । ഉന്മനീപദ ॥ ൨൮ ॥
നിവൃത്തിപദാസ പ്രാപ്ത ജാലേം । ഉന്മനീപദ ॥ ൨൮ ॥
വിജ്ഞാനീം രാഹിലേം ജ്ഞാന । ധ്യേയേ രാഹിലേം ധ്യാന ।
സകള കാംഹീം കാര്യാകാരണ । പാഹോന സാംഡിലേം ॥ ൨൯ ॥
സകള കാംഹീം കാര്യാകാരണ । പാഹോന സാംഡിലേം ॥ ൨൯ ॥
ജന്മമരണാചേം ചുകലേം । പാപ അവഘേംചി ബുഡാലേം ।
യേമയാതനേചേം ജാലേം । നിസംതാന ॥ ൩൦ ॥
യേമയാതനേചേം ജാലേം । നിസംതാന ॥ ൩൦ ॥
നിര്ബംദ അവഘാചി തുടലാ । വിചാരേം മോക്ഷ പ്രാപ്ത ജാലാ ।
ജന്മ സാര്ഥകചി വാടലാ । സകള കാംഹീം ॥ ൩൧ ॥
ജന്മ സാര്ഥകചി വാടലാ । സകള കാംഹീം ॥ ൩൧ ॥
നാനാ കിംത നിവാരലേ । ധോകേ അവഘേചി തുടലേ ।
ജ്ഞാനവിവേകേം പാവന ജാലേം । ബഹുത ലോക ॥ ൩൨ ॥
ജ്ഞാനവിവേകേം പാവന ജാലേം । ബഹുത ലോക ॥ ൩൨ ॥
പതിതപാവനാചേ ദാസ । തേഹി പാവന കരിതീ ജഗാസ ।
ഐസീ ഹേ പ്രചിത മനാസ । ബഹുതാംച്യാ ആലീ ॥ ൩൩ ॥
ഐസീ ഹേ പ്രചിത മനാസ । ബഹുതാംച്യാ ആലീ ॥ ൩൩ ॥
ഇതി ശ്രീദാസബോധേ ഗുരുശിഷ്യസംവാദേ ഭക്തനിരൂപണനാമ സമാസ തിസരാ ॥
സമാസ ചൌഥാ : വിവേകവൈരാഗ്യനിരൂപണ ॥ ശ്രീരാമ ॥
മഹദ്ഭാഗ്യ ഹാതാസീ ആലേം । പരീ ഭോഗൂം നാഹീം ജാണിതലേം ।
തൈസേം വൈരാഗ്യ ഉത്പന്ന ജാലേം । പരീ വിവേക നാഹീം ॥ ൧ ॥
തൈസേം വൈരാഗ്യ ഉത്പന്ന ജാലേം । പരീ വിവേക നാഹീം ॥ ൧ ॥
ആദളതേം ആഫളതേം । കഷ്ടീ ഹോതേം ദുഃഖീ ഹോതേം ।
ഐകതേം ദേഖതേ യേതേം । വൈരാഗ്യ തേണേം ॥ ൨ ॥
ഐകതേം ദേഖതേ യേതേം । വൈരാഗ്യ തേണേം ॥ ൨ ॥
നാനാ പ്രപംചാച്യാ വോഢീ ॥ നാനാ സംകടേം സാംകഡീം ।
സംസാര സാംഡുനീ ദേശധഡീ । ഹോയേ തേണേം ॥ ൩ ॥
സംസാര സാംഡുനീ ദേശധഡീ । ഹോയേ തേണേം ॥ ൩ ॥
തോ ചിംതേപാസൂന സുടലാ । പരാധേനതേപാസുനി പളാലാ ।
ദുഃഖത്യാഗേം മോകളാ ജാലാ । രോഗീ ജൈസാ ॥ ൪ ॥
ദുഃഖത്യാഗേം മോകളാ ജാലാ । രോഗീ ജൈസാ ॥ ൪ ॥
പരീ തോ ഹോഊം നയേ മോകാട । നഷ്ട ഭ്രഷ്ട ആണി ചാട ।
സീമാച നാഹീം സൈരാട । ഗുരൂം ജൈംസേം ॥ ൫ ॥
സീമാച നാഹീം സൈരാട । ഗുരൂം ജൈംസേം ॥ ൫ ॥
വിവേകേംവിണ വൈരാഗ്യേ കേലേം । തരീ അവിവേകേം അനര്ഥീം ഘാതലേം ।
അവഘേം വേര്ഥചി ഗേലേം । ദോഹിംകഡേ ॥ ൬ ॥
അവഘേം വേര്ഥചി ഗേലേം । ദോഹിംകഡേ ॥ ൬ ॥
നാ പ്രപംച നാ പരമാര്ഥ । അവഘേം ജിണേംചി ജാലേം വേര്ഥ ।
അവിവേകേം അനര്ഥ । ഐസാ കേലാ ॥ ൭ ॥
അവിവേകേം അനര്ഥ । ഐസാ കേലാ ॥ ൭ ॥
കാ।മ് വേര്ഥചി ജ്ഞാന ബഡബഡിലാ । പരീ വൈരാഗ്യയോഗ നാഹീം ഘഡലാ ।
ജൈസാ കാരാഗൃഹീം അഡകലാ । പുരുഷാര്ഥ സാംഗേ ॥ ൮ ॥
ജൈസാ കാരാഗൃഹീം അഡകലാ । പുരുഷാര്ഥ സാംഗേ ॥ ൮ ॥
വൈരാഗ്യേംവിണ ജ്ഞാന । തോ വേര്ഥചി സാഭിമാന ।
ലോഭദംഭേം ഘോളസൂന । കാസാവിസ കേലാ ॥ ൯ ॥
ലോഭദംഭേം ഘോളസൂന । കാസാവിസ കേലാ ॥ ൯ ॥
സ്വാന ബാംധലേം തരീ ഭുംകേ । തൈസാ സ്വാര്ഥമുളേം ഥിംകേം
പരാധീക ദേഖോം ന സകേ । സാഭിമാനേം ॥ ൧൦ ॥
പരാധീക ദേഖോം ന സകേ । സാഭിമാനേം ॥ ൧൦ ॥
ഹേം യേകേംവിണ യേക । തേണേം ഉഗാച വാഢേ ശോക ।
ആതാം വൈരാഗ്യ ആണി വിവേക । യോഗ ഐകാ ॥ ൧൧ ॥
ആതാം വൈരാഗ്യ ആണി വിവേക । യോഗ ഐകാ ॥ ൧൧ ॥
വിവേകേം അംതരീം സുടലാ । വൈരാഗ്യേം പ്രപംച തുടലാ ।
അംതര്ബാഹ്യ മോകളാ ജാലാ । നിഃസംഗ യോഗീ ॥ ൧൨ ॥
അംതര്ബാഹ്യ മോകളാ ജാലാ । നിഃസംഗ യോഗീ ॥ ൧൨ ॥
ജൈസേം മുഖേം ജ്ഞാന ബോലേ । തൈസീച സവേം ക്രിയാ ചാലേ ।
ദീക്ഷാ ദേഖോനീ ചക്കിത ജാലേ । സുചിസ്മംത ॥ ൧൩ ॥
ദീക്ഷാ ദേഖോനീ ചക്കിത ജാലേ । സുചിസ്മംത ॥ ൧൩ ॥
ആസ്ഥാ നാഹീം ത്രിലോക്യാചീ । സ്ഥിതീ ബാണലീ വൈരാഗ്യാചീ ।
യേത്നവിവേകധാരണേചീ । സീമാ നാഹീം ॥ ൧൪ ॥
യേത്നവിവേകധാരണേചീ । സീമാ നാഹീം ॥ ൧൪ ॥
സംഗീത രസാള ഹരികീര്തന । താലബദ്ധ താനമാന ।
പ്രേമള ആവഡീചേം ഭജന । അംതരാപാസുനീ ॥ ൧൫ ॥
പ്രേമള ആവഡീചേം ഭജന । അംതരാപാസുനീ ॥ ൧൫ ॥
തത്കാളചി സന്മാര്ഗ ലാഗേ । ഐസാ അംതരീം വിവേക ജാഗേ ।
വഗത്രൃത്വ കരിതാം ന ഭംഗേ । സാഹിത്യ പ്രത്യയാചേം ॥ ൧൬ ॥
വഗത്രൃത്വ കരിതാം ന ഭംഗേ । സാഹിത്യ പ്രത്യയാചേം ॥ ൧൬ ॥
സന്മാര്ഗേം ജഗാസ മിളാലാ । മ്ഹണിജേ ജഗദീശ വോളലാ ।
പ്രസംഗ പാഹിജേ കളലാ । കോണീയേക ॥ ൧൭ ॥
പ്രസംഗ പാഹിജേ കളലാ । കോണീയേക ॥ ൧൭ ॥
പ്രഖര വൈരാഗ്യ ഉദാസീന । പ്രത്യയാചേം ബ്രഹ്മജ്ഞാന ।
സ്നാനസംധ്യാ ഭഗവദ്ഭജന । പുണ്യമാര്ഗ ॥ ൧൮ ॥
സ്നാനസംധ്യാ ഭഗവദ്ഭജന । പുണ്യമാര്ഗ ॥ ൧൮ ॥
വിവേകവൈരാഗ്യ തേം ഐസേം । നുസ്തേം വൈരാഗ്യ ഹേംകാഡപിസേം ।
ശബ്ദജ്ഞാന യേളിലസേം । ആപണചി വാടേ ॥ ൧൯ ॥
ശബ്ദജ്ഞാന യേളിലസേം । ആപണചി വാടേ ॥ ൧൯ ॥
മ്ഹണൌന വിവേക ആണി വൈരാഗ്യ । തേംചി ജാണിജേ മഹദ്ഭാഗ്യ ।
രാമദാസ മ്ഹണേ യോഗ്യ । സാധു ജാണതീ ॥ ൨൦ ॥
രാമദാസ മ്ഹണേ യോഗ്യ । സാധു ജാണതീ ॥ ൨൦ ॥
ഇതി ശ്രീദാസബോധേ ഗുരുശിഷ്യസംവാദേ വിവേകവൈരാഗ്യനിരൂപണനാമ സമാസ ചൌഥാ
॥
॥
സമാസ പാംചവാ : ആത്മനിവേദന ॥ ശ്രീരാമ ॥
രേഖേചേം ഗുംഡാളേം കേലേം । മാത്രുകാക്ഷരീം ശബ്ദ ജാലേ ।
ശബ്ദ മേളഊന ചാലേ । ശ്ലോക ഗദ്യ പ്രബംദ ॥ ൧ ॥
ശബ്ദ മേളഊന ചാലേ । ശ്ലോക ഗദ്യ പ്രബംദ ॥ ൧ ॥
വേദശാസ്ത്രേം പുരാണേം । നാനാ കാവ്യേം നിരൂപണേം ।
ഗ്രംഥഭേദ അനുവാദണേം । കിതീ മ്ഹണോനി ॥ ൨ ॥
ഗ്രംഥഭേദ അനുവാദണേം । കിതീ മ്ഹണോനി ॥ ൨ ॥
നാനാ ഋഷീ നാനാ മതേം । പാഹോം ജാതാം അസംഖ്യാതേം ।
ഭാഷാ ലിപീ ജേഥ തേഥേം । കായേ ഉണേം ॥ ൩ ॥
ഭാഷാ ലിപീ ജേഥ തേഥേം । കായേ ഉണേം ॥ ൩ ॥
വര്ഗ ഋചാ ശ്രുതി സ്മൃതി । അധേ സ്വര്ഗ സ്തബക ജാതീ ।
പ്രസംഗ മാനേം സമാസ പോഥീ । ബഹുധാ നാമേം ॥ ൪ ॥
പ്രസംഗ മാനേം സമാസ പോഥീ । ബഹുധാ നാമേം ॥ ൪ ॥
നാനാ പദേം നാനാ ശ്ലോക । നാനാ ബീര നാനാ കഡക ।
നാനാ സാഖ്യാ ദോഹഡേ അനേക । നാമാഭിധാനേം ॥ ൫ ॥
നാനാ സാഖ്യാ ദോഹഡേ അനേക । നാമാഭിധാനേം ॥ ൫ ॥
ഡഫഗാണേം മാചിഗാണേം । ദംഡിഗാണേം കഥാഗാണേം ।
നാനാ മാനേം നാനാ ജസനേം । നാനാ ഖേള ॥ ൬ ॥
നാനാ മാനേം നാനാ ജസനേം । നാനാ ഖേള ॥ ൬ ॥
ധ്വനി ഘോഷ നാദ രേഖാ । ചഹും വാചാമധ്യേം ദേഖാ ।
വാചാരൂപേംഹി ഐകാ । നാനാ ഭേദ ॥ ൭ ॥
വാചാരൂപേംഹി ഐകാ । നാനാ ഭേദ ॥ ൭ ॥
ഉന്മേഷ പരാ ധ്വനി പശ്യംതി । നാദ മധ്യമാ ശബ്ദ ചൌഥീ ।
വൈഖരീപാസൂന ഉമടതീ । നാനാ ശബ്ദരത്നേം ॥ ൮ ॥
വൈഖരീപാസൂന ഉമടതീ । നാനാ ശബ്ദരത്നേം ॥ ൮ ॥
അകാര ഉകാര മകാര । അര്ധമാത്രാചേം അംതര ।
ഔടമാത്രാ തദനംതര । ബാവന മാത്രുകാ ॥ ൯ ॥
ഔടമാത്രാ തദനംതര । ബാവന മാത്രുകാ ॥ ൯ ॥
നാനാ ഭേദ രാഗജ്ഞാന । നൃത്യഭേദ താനമാന ।
അര്ഥഭേദ തത്വജ്ഞാന । വിവംചനാ ॥ ൧൦ ॥
അര്ഥഭേദ തത്വജ്ഞാന । വിവംചനാ ॥ ൧൦ ॥
തത്വാംമധ്യേം മുഖ്യ തത്വ । തേം ജാണാവേം ശുദ്ധസത്വ ।
അര്ധമാത്രാ മഹത്തത്വ । മൂളമായാ ॥ ൧൧ ॥
അര്ധമാത്രാ മഹത്തത്വ । മൂളമായാ ॥ ൧൧ ॥
നാനാ തത്വേം ലാഹാനഥോരേ । മിളോന അഷ്ടഹി ശരീരേം ।
അഷ്ടധാ പ്രകൃതീചേം വാരേം । നിഘോന ജാതേം ॥ ൧൨ ॥
അഷ്ടധാ പ്രകൃതീചേം വാരേം । നിഘോന ജാതേം ॥ ൧൨ ॥
വാരേം നസ്താം ജേം ഗഗന । തൈസേം പരബ്രഹ്മ സഘന ।
അഷ്ട ദേഹാചേം നിര്ശന । കരൂന പാഹാവേം ॥ ൧൩ ॥
അഷ്ട ദേഹാചേം നിര്ശന । കരൂന പാഹാവേം ॥ ൧൩ ॥
ബ്രഹ്മാംഡപിംഡൌഭാര । പിംഡബ്രഹ്മാംഡസംവ്ഹാര ।
ദോഹിവേഗളേം സാരാസാര । വിമളബ്രഹ്മ ॥ ൧൪ ॥
ദോഹിവേഗളേം സാരാസാര । വിമളബ്രഹ്മ ॥ ൧൪ ॥
പദാര്ഥ ജഡ ആത്മാ ചംചള । വിമളബ്രഹ്മ തേം നിശ്ചള ।
വിവരോന വിരേ തത്കാള । തദ്രൂപ ഹോയേ ॥ ൧൫ ॥
വിവരോന വിരേ തത്കാള । തദ്രൂപ ഹോയേ ॥ ൧൫ ॥
പദാര്ഥ മനേം കായാ വാചാ । മീ ഹാ അവഘാചി ദേവാചാ ।
ജഡ ആത്മനിവേദനാചാ । വിചാര ഐസാ ॥ ൧൬ ॥
ജഡ ആത്മനിവേദനാചാ । വിചാര ഐസാ ॥ ൧൬ ॥
ചംചളകര്താ തോ ജഗദീശ । പ്രാണീമാത്ര തോ ത്യാചാ അംശ ।
ത്യാചാ തോചി ആപണാസ । ഠാവ നാഹീം ॥ ൧൭ ॥
ത്യാചാ തോചി ആപണാസ । ഠാവ നാഹീം ॥ ൧൭ ॥
ചംചള ആത്മനിവേദന । യാചേം സാംഗിതലേം ലക്ഷണ ।
കര്താ ദേവ തോ ആപണ । കോഠേംചി നാഹീം ॥ ൮ ॥
കര്താ ദേവ തോ ആപണ । കോഠേംചി നാഹീം ॥ ൮ ॥
ചംചള ചളേ സ്വപ്നാകാര । നിശ്ചള ദേവ തോ നിരാകാര ।
ആത്മനിവേദനാചാ പ്രകാര । ജാണിജേ ഐസാ ॥ ൧൯ ॥
ആത്മനിവേദനാചാ പ്രകാര । ജാണിജേ ഐസാ ॥ ൧൯ ॥
ഠാവചി നാഈം ചംചളാചാ । തേഥേം ആധീം ആപണ കൈംചാ ।
നിശ്ചള ആത്മനിവേദനാചാ । വിവേക ഐസാ ॥ ൨൦ ॥
നിശ്ചള ആത്മനിവേദനാചാ । വിവേക ഐസാ ॥ ൨൦ ॥
തിഹിം പ്രകാരേം ആപണ । നാഹീം നാഹീം ദുജേപണ ।
ആപണ നസ്താം മീപണ । നാഹീംച കോഠേം ॥ ൨൧ ॥
ആപണ നസ്താം മീപണ । നാഹീംച കോഠേം ॥ ൨൧ ॥
പാഹാതാം പാഹാതാം അനുമാനലേം । കളതാം കളതാം കളോം ആലേം ।
പാഹാതാം അവഘേംചി നിവാംത ജാലേം । ബോലണേം ആതാം ॥ ൨൨ ॥
പാഹാതാം അവഘേംചി നിവാംത ജാലേം । ബോലണേം ആതാം ॥ ൨൨ ॥
ഇതി ശ്രീദാസബോധേ ഗുരുശിഷ്യസംവാദേ ആത്മനിവേദനനാമ സമാസ പാംചവാ ॥
സമാസ സഹാവാ : സൃഷ്ടിക്രമനിരൂപണ ॥ ശ്രീരാമ ॥
ബ്രഹ്മ നിര്മള നിശ്ചള । ശാശ്വത സാര അമള വിമള ।
അവകാശ ഘന പോകള । ഗഗനാഐസേം ॥ ൧ ॥
അവകാശ ഘന പോകള । ഗഗനാഐസേം ॥ ൧ ॥
തയാസ കരണേം നാ ധരണേം । തയാസ ജന്മ നാ മരണേം ।
തേഥേം ജാണണേം നാ നേണണേം । സുന്യാതീത ॥ ൨ ॥
തേഥേം ജാണണേം നാ നേണണേം । സുന്യാതീത ॥ ൨ ॥
തേം രചേനാ നാ ഖചേനാ । തേം ഹോയേനാ നാ ജായേനാ ।
മായാതീത നിരംജനാ പാരചി നാഹീം ॥ ൩ ॥
മായാതീത നിരംജനാ പാരചി നാഹീം ॥ ൩ ॥
പുഢേം സംകല്പ ഉഠിലാ । ഷഡഗുണേശ്വര ബോലിജേ ത്യാലാ ।
അര്ധരാരീനടേശ്വരാലാ । ബോലിജേതേം ॥ ൪ ॥
അര്ധരാരീനടേശ്വരാലാ । ബോലിജേതേം ॥ ൪ ॥
സര്വേശ്വര സര്വജ്ഞ । സാക്ഷീ ദ്രഷ്ടാ ജ്ഞാനഘന ।
പരേശ പരമാത്മാ ജഗജീവന । മൂളപുരുഷ ॥ ൫ ॥
പരേശ പരമാത്മാ ജഗജീവന । മൂളപുരുഷ ॥ ൫ ॥
തേ മൂളമായാ ബഹുഗുണീ । അധോമുഖേം ഗുണക്ഷോഭിണീ ।
ഗുണത്രയേ തിജപാസൂനി । നിര്മാണ ജാലേ ॥ ൬ ॥
ഗുണത്രയേ തിജപാസൂനി । നിര്മാണ ജാലേ ॥ ൬ ॥
പുഢേം വിഷ്ണു ജാലാ നിര്മാണ । ജാണതീകളാ സത്വഗുണ ।
ജോ കരിതാഹേ പാളണ । ത്രൈലോക്യാചേം ॥ ൭ ॥
ജോ കരിതാഹേ പാളണ । ത്രൈലോക്യാചേം ॥ ൭ ॥
പുഢേം ജാണീവനേണീവമിശ്രിത । ബ്രഹ്മാ ജാണാവാ നേമസ്ത ।
ത്യാച്യാ ഗുണേം ഉത്പത്തി ഹോത । ഭുവനത്രൈം ॥ ൮ ॥
ത്യാച്യാ ഗുണേം ഉത്പത്തി ഹോത । ഭുവനത്രൈം ॥ ൮ ॥
പുഢേം രുദ്ര തമോഗുണ । സകള സംവ്ഹാരാചേം കാരണ ।
സകള കാംഹീം കര്തേപണ । തേഥേംചി ആലേം ॥ ൯ ॥
സകള കാംഹീം കര്തേപണ । തേഥേംചി ആലേം ॥ ൯ ॥
തേഥൂന പുഢേം പംചഭൂതേം । പാവലീം പഷ്ട ദശേതേം ।
അഷ്ടധാ പ്രകൃതീചേം സ്വരൂപ തേം । മുളീംച ആഹേ ॥ ൧൦ ॥
അഷ്ടധാ പ്രകൃതീചേം സ്വരൂപ തേം । മുളീംച ആഹേ ॥ ൧൦ ॥
നിശ്ചളീം ജാലേം ചളണ । തേംചി വായോചേം ലക്ഷണ ।
പംചഭൂതേം ആണി ത്രിഗുണ । സൂക്ഷ്മ അഷ്ടധാ ॥ ൧൧ ॥
പംചഭൂതേം ആണി ത്രിഗുണ । സൂക്ഷ്മ അഷ്ടധാ ॥ ൧൧ ॥
ആകാശ മ്ഹണിജേ അംതരാത്മാ । പ്രത്യയേം പാഹവാ മഹിമാ ।
ത്യാ ആകാശാപാസൂന ജന്മാ । വായോ ആലാ ॥ ൧൨ ॥
ത്യാ ആകാശാപാസൂന ജന്മാ । വായോ ആലാ ॥ ൧൨ ॥
തയാ വായോച്യാ ദോനീ ഝുളുകാ । ഉഷ്ണ സീതള ഐകാ ।
സീതളാപാസൂന താരാ മയംകാ । ജന്മ ജാലാ ॥ ൧൩ ॥
സീതളാപാസൂന താരാ മയംകാ । ജന്മ ജാലാ ॥ ൧൩ ॥
ഉഷ്ണാപാസൂന രവി വന്ഹീ । വിദ്യുല്യതാ ആദികരൂനി ।
സീതള ഉഷ്ണ മിളോനി । തേജ ജാണാവേം ॥ ൧൪ ॥
സീതള ഉഷ്ണ മിളോനി । തേജ ജാണാവേം ॥ ൧൪ ॥
തയാ തേജാപാസൂന ജാലേം ആപ । ആപ ആളോന പൃഥ്വീചേം രൂപ ।
പുഢേം ഔഷധീ അമൂപ । നിര്മാണ ജാല്യാം ॥ ൧൫ ॥
പുഢേം ഔഷധീ അമൂപ । നിര്മാണ ജാല്യാം ॥ ൧൫ ॥
ഔഷധീപാസൂന നാനാ രസ । നാനാ ബീജ അന്നരസ ।
ചൌര്യാസി ലക്ഷ യോനീച വാസ । ഭൂമംഡളീം ॥ ൧൬ ॥
ചൌര്യാസി ലക്ഷ യോനീച വാസ । ഭൂമംഡളീം ॥ ൧൬ ॥
ഐസീ ജാലീ സൃഷ്ടീരചനാ । വിചാര ആണിലാ പാഹിജേ മനാ ।
പ്രത്യയേംവിണ അനുമാനാ । പാത്ര ഹോഈജേ ॥ ൧൭ ॥
പ്രത്യയേംവിണ അനുമാനാ । പാത്ര ഹോഈജേ ॥ ൧൭ ॥
ഐസാ ജാലാ ആകാര । യേണേംചി ന്യായേം സംവ്ഹാര ।
സാരാസാരവിചാര । യാസ ബോലിജേ ॥ ൧൮ ॥
സാരാസാരവിചാര । യാസ ബോലിജേ ॥ ൧൮ ॥
ജേം ജേം ജേഥൂന നിര്മാണ ജാലേം । തേം തേം തേഥേംചി നിമാലേം ।
യേണേംചി ന്യായേം സംവ്ഹാരലേം । മാഹാപ്രളഈം ॥ ൧൯ ॥
യേണേംചി ന്യായേം സംവ്ഹാരലേം । മാഹാപ്രളഈം ॥ ൧൯ ॥
ആദ്യ മധ്യ അവസാന । ജേം ശാശ്വത നിരംജന ।
തേഥേം ലാവാവേം അനുസംധാന । ജാണതേ പുരുഷീം ॥ ൨൦ ॥
തേഥേം ലാവാവേം അനുസംധാന । ജാണതേ പുരുഷീം ॥ ൨൦ ॥
ഹോത ജാതേ നാനാ രചനാ । പരീ തേ കാംഹീംച തഗേനാ ।
സാരാസാര വിചാരണാ । യാകാരണേം ॥ ൨൧ ॥
സാരാസാര വിചാരണാ । യാകാരണേം ॥ ൨൧ ॥
ദ്രഷ്ടാ സാക്ഷീ അംതരാത്മാ । സര്വത്ര ബോലതീ മഹിമാ ।
പരീ ഹേ സര്വസാക്ഷിണീ അവസ്താ മാം । പ്രത്യയേം പാഹവീ ॥ ൨൨ ॥
പരീ ഹേ സര്വസാക്ഷിണീ അവസ്താ മാം । പ്രത്യയേം പാഹവീ ॥ ൨൨ ॥
മുളാപാസൂന സേവടവരീ । അവഘീ മായേചീ ഭരോവരീ ।
നാനാ വിദ്യാ കളാകുംസരീ । തയേമധേം ॥ ൨൩ ॥
നാനാ വിദ്യാ കളാകുംസരീ । തയേമധേം ॥ ൨൩ ॥
ജോ ഉപാധീചാ സേവട പാവേല । ത്യാസ ഭ്രമ ഐസേം വാടേല ।
ജോ ഉപാധീമധ്യേം ആഡകേല । ത്യാസ കാഢിതാ കവണ ॥ ൨൪ ॥
ജോ ഉപാധീമധ്യേം ആഡകേല । ത്യാസ കാഢിതാ കവണ ॥ ൨൪ ॥
വിവേക പ്രത്യയാചീം കാമേം । കൈസീം ഘഡതീല അനുമാനഭ്രമേം ।
സാരാസാരവിചാരാചേന സംഭ്രമേം । പാവിജേ ബ്രഹ്മ ॥ ൨൫ ॥
സാരാസാരവിചാരാചേന സംഭ്രമേം । പാവിജേ ബ്രഹ്മ ॥ ൨൫ ॥
ബ്രഹ്മാംഡീംചേ മാഹാകാരണ । തേ മുളമായാ ജാണ ।
അപൂര്ണാസ മ്ഹണതീ ബ്രഹ്മ പൂര്ണ । വിവേകഹീന ॥ ൨൬ ॥
അപൂര്ണാസ മ്ഹണതീ ബ്രഹ്മ പൂര്ണ । വിവേകഹീന ॥ ൨൬ ॥
സൃഷ്ടീമധേം ബഹുജന । യേക ഭോഗിതീ നൃപാസന ।
യേക വിഷ്ഠാ ടാകിതീ ജാണ । പ്രത്യേക്ഷ ആതാം ॥ ൨൭ ॥
യേക വിഷ്ഠാ ടാകിതീ ജാണ । പ്രത്യേക്ഷ ആതാം ॥ ൨൭ ॥
ഐസേ ഉദംഡ ലോക അസതീ । ആപണാസ ഥോര മ്ഹണതീ ।
പരീ തേ വിവേകീ ജാണതീ । സകള കാംഹീം ॥ ൨൮ ॥
പരീ തേ വിവേകീ ജാണതീ । സകള കാംഹീം ॥ ൨൮ ॥
ഐസാ ആഹേ സമാചാര । കാരണ പാഹിജേ വിചാര ।
ബഹുതാംച്യാ ബോലേം ഹാ സംസര । നാസൂം നയേ ॥ ൨൯ ॥
ബഹുതാംച്യാ ബോലേം ഹാ സംസര । നാസൂം നയേ ॥ ൨൯ ॥
പുസ്തകജ്ഞാനേം നിശ്ചയേ ധരണേം । തരീ ഗുരു കാസയാ കരണേം ।
യാകാരണേം വിവരണേം । ആപുല്യാ പ്രത്യയേം ॥ ൩൦ ॥
യാകാരണേം വിവരണേം । ആപുല്യാ പ്രത്യയേം ॥ ൩൦ ॥
ജോ ബഹുതാംച്യാ ബോലേം ലാഗലാ । തോ നേമസ്ത ജാണാവാ ബുഡാലാ ।
യേക സാഹേബ നസ്താം കോണാലാ । മുശ്യാരാ മഗാവാ ॥ ൩൧ ॥
യേക സാഹേബ നസ്താം കോണാലാ । മുശ്യാരാ മഗാവാ ॥ ൩൧ ॥
ഇതി ശ്രീദാസബോധേ ഗുരുശിഷ്യസംവാദേ സൃഷ്ടിക്രമനിരൂപണനാമ സമാസ സഹാവാ ॥
സമാസ സാതവാ : വിഷയത്യാഗ ॥ ശ്രീരാമ ॥
ന്യായേം നിഷ്ഠുര ബോലണേം । ബഹുതാംസ വാടേ കംടാളവാണേം ।
മളമള കരിതാം ജേവണേം । വിഹിത നവ്ഹേ ॥ ൧ ॥
മളമള കരിതാം ജേവണേം । വിഹിത നവ്ഹേ ॥ ൧ ॥
ബഹുതീം വിഷയ നിംദിലേ । ആണി തേചി സേവിത ഗേലേ ।
വിഷയത്യാഗേം ദേഹ ചാലേ । ഹേം തോം ഘഡേനാ ॥ ൨ ॥
വിഷയത്യാഗേം ദേഹ ചാലേ । ഹേം തോം ഘഡേനാ ॥ ൨ ॥
ബോലണേം യേക ചാലണേം യേക । ത്യാചേം നാംവ ഹീന വിവേക ।
യേണേം കരിതാം സകള ലോക । ഹാംസോം ലാഗതീ ॥ ൩ ॥
യേണേം കരിതാം സകള ലോക । ഹാംസോം ലാഗതീ ॥ ൩ ॥
വിഷയത്യാഗേംവിണ തോം കാംഹീം । പരലോക തോ പ്രാപ്ത നാഹീം ।
ഐസേം ബോലണേം ഠാഈം ഠാഈം । ബരേം പാഹാ ॥ ൪ ॥
ഐസേം ബോലണേം ഠാഈം ഠാഈം । ബരേം പാഹാ ॥ ൪ ॥
പ്രപംചീ ഖാതീ ജേവിതീ । പരമാര്ഥീ കായേ ഉപവാസ കരിതീ ।
ഉഭയതാ സാരിഖേ ദിസതീ । വിഷയാവിഷഈം ॥ ൫ ॥
ഉഭയതാ സാരിഖേ ദിസതീ । വിഷയാവിഷഈം ॥ ൫ ॥
ദേഹ ചാലതാം വിഷയ ത്യാഗീ । ഐസാ കോണ ആഹേ ജഗീം ।
യാചാ നിര്വാഹ മജലാഗീം । ദേവേം നിരോപാവാ ॥ ൬ ॥
യാചാ നിര്വാഹ മജലാഗീം । ദേവേം നിരോപാവാ ॥ ൬ ॥
വിഷയ അവഘാ ത്യാഗാവാ । തരീച പരമാര്ഥ കരാവാ ।
ഐസേം പാഹാതാം ഗോവാ । ദിസതോ കിം ॥ ൭ ॥
ഐസേം പാഹാതാം ഗോവാ । ദിസതോ കിം ॥ ൭ ॥
ഐസാ ശ്രോതാ അനുവാദലാ । വക്താ ഉത്തര ദേതാ ജാലാ ।
സാവധ ഹോഊന മന ഘാലാ । യേതദ്വിഷഈം ॥ ൮ ॥
സാവധ ഹോഊന മന ഘാലാ । യേതദ്വിഷഈം ॥ ൮ ॥
വൈരഗ്യേം കരാവാ ത്യാഗ । തരീച പരമാര്ഥയോഗ ।
പ്രപംചത്യാഗേം സര്വ സാംഗ । പരമാര്ഥ ഘഡേ ॥ ൯ ॥
പ്രപംചത്യാഗേം സര്വ സാംഗ । പരമാര്ഥ ഘഡേ ॥ ൯ ॥
മാഗേം ജ്ഞാനീ ഹോഊന ഗേലേ । തേംഹിം ബഹുത കഷ്ട കേലേ ।
തരീ മഗ വിഖ്യാത ജാലേ । ഭൂമംഡളീം ॥ ൧൦ ॥
തരീ മഗ വിഖ്യാത ജാലേ । ഭൂമംഡളീം ॥ ൧൦ ॥
യേര മത്സര കരിതാംച ഗേലീം । അന്ന അന്ന മ്ഹണതാം മേലീം ।
കിത്യേക ഭ്രഷ്ടലീം । പോടാസാഠീം ॥ ൧൧ ॥
കിത്യേക ഭ്രഷ്ടലീം । പോടാസാഠീം ॥ ൧൧ ॥
വൈരാഗ്യ മുളീംഹൂന നാഹീം । ജ്ഞാന പ്രത്യയാചേം നാഹീം ।
സുചി ആചാര തോഹി നാഹീം । ഭജന കൈംചേം ॥ ൧൨ ॥
സുചി ആചാര തോഹി നാഹീം । ഭജന കൈംചേം ॥ ൧൨ ॥
ഐസേ പ്രകാരീചേ ജന । ആപണാസ മ്ഹണതീ സജ്ജന ।
പാഹോം ജാതാം അനുമാന । അവഘാച ദിസേ ॥ ൧൩ ॥
പാഹോം ജാതാം അനുമാന । അവഘാച ദിസേ ॥ ൧൩ ॥
ജയാസ നാഹീം അനുതാപ । ഹേംചി യേക പൂര്വപാപ ।
ക്ഷണക്ഷ്ണാ വിക്ഷേപ । പരാധീകപണേം ॥ ൧൪ ॥
ക്ഷണക്ഷ്ണാ വിക്ഷേപ । പരാധീകപണേം ॥ ൧൪ ॥
മജ നാഹീം തുജ സാജേനാ । ഹേം തോം അവഘേം ഠാഉകേം ആഹേ ജനാ ।
ഖാത്യാസ നഖാതേം ദേഖോം സകേനാ । ഐസേം ആഹേ ॥ ൧൫ ॥
ഖാത്യാസ നഖാതേം ദേഖോം സകേനാ । ഐസേം ആഹേ ॥ ൧൫ ॥
ഭാഗ്യപുരുഷ ഥോര ഥോര । ത്യാസ നിംദിതീ ഡീവാളഖോര ।
സാവാസ ദേഖതാം ചോര । ചര്ഫഡീ ജൈസാ ॥ ൧൬ ॥
സാവാസ ദേഖതാം ചോര । ചര്ഫഡീ ജൈസാ ॥ ൧൬ ॥
വൈരാഗ്യപരതേം നാഹീം ഭഗ്യ । വൈരാഗ്യ നാഹീം തേം അഭാഗ്യ ।
വൈരാഗ്യ നസ്താം യോഗ്യ । പരമാര്ഥ നവ്ഹേ ॥ ൧൭ ॥
വൈരാഗ്യ നസ്താം യോഗ്യ । പരമാര്ഥ നവ്ഹേ ॥ ൧൭ ॥
പ്രത്യയേജ്ഞാനീ വീതരാഗീ । വിവേകബളേം സകള ത്യാഗീ ।
തോ ജാണീജേ മാഹാംയോഗീ । ഈശ്വരീ പുരുഷ ॥ ൧൮ ॥
തോ ജാണീജേ മാഹാംയോഗീ । ഈശ്വരീ പുരുഷ ॥ ൧൮ ॥
അഷ്ടമാ സിദ്ധീചീ ഉപേക്ഷാ । കരൂന ഘേതലീ യോഗദീക്ഷാ ।
ഘരോഘരീം മാഗേ ഭിക്ഷാ । മാഹാദേവ ॥ ൧൯ ॥
ഘരോഘരീം മാഗേ ഭിക്ഷാ । മാഹാദേവ ॥ ൧൯ ॥
ഈശ്വരാചീ ബരാബരീ । കൈസാ കരീല വേഷധാരീ ।
മ്ഹണോനിയാം സഗട സരീ । ഹോത നാഹീം ॥ ൨൦ ॥
മ്ഹണോനിയാം സഗട സരീ । ഹോത നാഹീം ॥ ൨൦ ॥
ഉദാസ ആണി വിവേക । ത്യാസ ശോധിതീ സകള ലോക ।
ജൈസേം ലാലചീ മൂര്ഖ രംക । തേം ദൈന്യവാണേം ॥ ൨൧ ॥
ജൈസേം ലാലചീ മൂര്ഖ രംക । തേം ദൈന്യവാണേം ॥ ൨൧ ॥
ജേ വിചാരാപാസൂന ചേവലേ । ജേ ആചാരാപാസൂന ഭ്രഷ്ഠലേ ।
വിവേക കരൂം വിസരലേ । വിഷയലോഭീം ॥ ൨൨ ॥
വിവേക കരൂം വിസരലേ । വിഷയലോഭീം ॥ ൨൨ ॥
ഭജന തരീ ആവഡേനാ । പുരശ്ചര്ണ കദാപി ഘഡേനാ ।
ഭല്യാംസ ത്യാംസ പഡേനാ । യേതന്നിമിത്യ ॥ ൨൩ ॥
ഭല്യാംസ ത്യാംസ പഡേനാ । യേതന്നിമിത്യ ॥ ൨൩ ॥
വൈരാഗ്യേം കരൂന ഭ്രഷ്ടേനാ । ജ്ഞാന ഭജന സാംഡിനാ ।
വിത്പന്ന ആണി വാദ ഘേനാ । ഐസാ ഥോഡാ ॥ ൨൪ ॥
വിത്പന്ന ആണി വാദ ഘേനാ । ഐസാ ഥോഡാ ॥ ൨൪ ॥
കഷ്ട കരിതാം സേത പികേ । ഉംച വസ്ത തത്കാള വികേ ।
ജാണത്യാ ലോകാംച്യാ കൌതുകേം । ഉഡ്യാ പഡതീ ॥ ൨൫ ॥
ജാണത്യാ ലോകാംച്യാ കൌതുകേം । ഉഡ്യാ പഡതീ ॥ ൨൫ ॥
യേര തേ അവഘേചി മംദലേ । ദുരാശേനേം ഖോടേ ജാലേ ।
കാനകോംഡേം ജ്ഞാന കേലേം । ഭ്രഷ്ടാകാരേം ॥ ൨൬ ॥
കാനകോംഡേം ജ്ഞാന കേലേം । ഭ്രഷ്ടാകാരേം ॥ ൨൬ ॥
സബള വിഷയ ത്യാഗണേം । ശുദ്ധ കാര്യാകാരണ ഘേണേം ।
വിഷയത്യാഗാചീം ലക്ഷണേം । വോളഖാ ഐസീം ॥ ൨൭ ॥
വിഷയത്യാഗാചീം ലക്ഷണേം । വോളഖാ ഐസീം ॥ ൨൭ ॥
സകള കാംഹീം കര്താ ദേവ । നാഹീം പ്രകൃതീചാ ഠാവ ।
വിവേകാചാ അഭിപ്രാവ । വിവേകീ ജാണതീ ॥ ൨൮ ॥
വിവേകാചാ അഭിപ്രാവ । വിവേകീ ജാണതീ ॥ ൨൮ ॥
ശൂരത്വവിഷഈം ഖഡതര । ത്യാസ മാനിതീ ലാഹാനഥോര ।
കാമഗാര ആണി ആംഗചോര । യേക കൈസാ ॥ ൨൯ ॥
കാമഗാര ആണി ആംഗചോര । യേക കൈസാ ॥ ൨൯ ॥
ത്യാഗാത്യാഗ താര്കിക ജാണേ । ബോലാഐസേം ചാലോം ജാണേ ।
പിംഡബ്രഹ്മാംഡ സകള ജാണേ । യേഥായോഗ്യ ॥ ൩൦ ॥
പിംഡബ്രഹ്മാംഡ സകള ജാണേ । യേഥായോഗ്യ ॥ ൩൦ ॥
ഐസാ ജോ സര്വജാണതാ । ഉത്തമലക്ഷണീ പുരുതാ ।
തയാചേനി സാര്ഥകതാ । സഹജചി ഹോയേ ॥ ൩൧ ॥
തയാചേനി സാര്ഥകതാ । സഹജചി ഹോയേ ॥ ൩൧ ॥
ഇതി ശ്രീദാസബോധേ ഗുരുശിഷ്യസംവാദേ വിഷയത്യാഗനിരൂപണനാമ സമാസ സാതവാ ॥
സമാസ ആഠവാ : കാളരൂപനിരൂപണ ॥ ശ്രീരാമ ॥
മൂളമായാ ജഗദേശ്വര । പുഢേം അഷ്ടധേചാ വിസ്താര ।
സൃഷ്ടിക്രമേം ആകാര । ആകാരലാ ॥ ൧ ॥
സൃഷ്ടിക്രമേം ആകാര । ആകാരലാ ॥ ൧ ॥
ഹേം അവഘേംച നസ്താം നിര്മള । ജൈസേം ഗഗന അംതരാള ।
നിരാകാരീം കാളവേള । കാംഹീംച നാഹീം ॥ ൨ ॥
നിരാകാരീം കാളവേള । കാംഹീംച നാഹീം ॥ ൨ ॥
ഉപാധീചാ വിസ്താര ജാലാ । തേഥേം കാള ദിസോന ആലാ ।
യേരവീം പാഹാതാം കാളാലാ । ഠാവചി നാഹീ ॥ ൩ ॥
യേരവീം പാഹാതാം കാളാലാ । ഠാവചി നാഹീ ॥ ൩ ॥
യേക ചംചള യേക നിശ്ചല । യാവേഗളാ കോഠേം കാള ।
ചംചള ആഹേ താവത്കാള । കാള മ്ഹണാവേം ॥ ൪ ॥
ചംചള ആഹേ താവത്കാള । കാള മ്ഹണാവേം ॥ ൪ ॥
ആകാശ മ്ഹണിജേ അവകാശ । അവകാശ ബോലിജേ വിലംബാസ ।
ത്യാ വിലംബരൂപ കാളാസ । ജാണോനി ഘ്യാവേം ॥ ൫ ॥
ത്യാ വിലംബരൂപ കാളാസ । ജാണോനി ഘ്യാവേം ॥ ൫ ॥
സൂര്യാകരിതാം വിലംബ കളേ । ഗണനാ സകളാംചീ ആകളേ ।
പളാപാസൂന നിവളേ । യുഗപരിയംത ॥ ൬ ॥
പളാപാസൂന നിവളേ । യുഗപരിയംത ॥ ൬ ॥
പള ഘടികാ പ്രഹര ദിവസ । അഹോരാത്ര പക്ഷ മാസ ।
ശഡ്മാസ വരി യുഗാസ । ഠാവ ജാലാ ॥ ൭ ॥
ശഡ്മാസ വരി യുഗാസ । ഠാവ ജാലാ ॥ ൭ ॥
ക്രേത ത്രേത ദ്വാപാര കളീ । സംഖ്യാ ചാലിലീ ഭൂമംഡളീ ।
ദേവാംചീം ആയുഷ്യേം ആഗളീം । ശാസ്ത്രീം നിരോപിലീം ॥ ൮ ॥
ദേവാംചീം ആയുഷ്യേം ആഗളീം । ശാസ്ത്രീം നിരോപിലീം ॥ ൮ ॥
തേ ദേവത്രയാചീ ഖടപട । സൂക്ഷ്മരൂപേം വിലഗട ।
ദംഡക സാംഡിതാം ചടപട । ലോകാംസ ഹോതേ ॥ ൯ ॥
ദംഡക സാംഡിതാം ചടപട । ലോകാംസ ഹോതേ ॥ ൯ ॥
മിശ്രിത ത്രിഗുണ നിവഡേനാ । തേണേം ആദ്യംത സൃഷ്ടിരചനാ ।
കോണ ഥോര കോണ സാനാ । കൈസാ മ്ഹണാവാ ॥ ൧൦ ॥
കോണ ഥോര കോണ സാനാ । കൈസാ മ്ഹണാവാ ॥ ൧൦ ॥
അസോ ഹീം ജാണത്യാചീം കാമേം । നേണതാ ഉഗാച ഗുംതേ ഭ്രമേം ।
പ്രത്യയേ ജാണജാണോം വര്മേം । ഠാഈം പാഡാവീം ॥ ൧൧ ॥
പ്രത്യയേ ജാണജാണോം വര്മേം । ഠാഈം പാഡാവീം ॥ ൧൧ ॥
ഉത്പന്നകാള സൃഷ്ടികാള । സ്ഥിതികാള സംവ്ഹാരകാള ।
ആദ്യംത അവഘാ കാള । വിലംബരൂപീ ॥ ൧൨ ॥
ആദ്യംത അവഘാ കാള । വിലംബരൂപീ ॥ ൧൨ ॥
ജേം ജേം ജയേ പ്രസംഗീം ജാലേം । തേഥേം കാളാചേം നാംവ പഡിലേം ।
ബരേം നസേല അനുമാനലേം । തരീ പുഢേം ഐകാ ॥ ൧൩ ॥
ബരേം നസേല അനുമാനലേം । തരീ പുഢേം ഐകാ ॥ ൧൩ ॥
പ്രജന്യകാള ശീതകാള । ഉഷ്ണകാള സംതോഷകാള ।
സുഖദുഃഖആനംദകാള । പ്രത്യയേ യേതോ ॥ ൧൪ ॥
സുഖദുഃഖആനംദകാള । പ്രത്യയേ യേതോ ॥ ൧൪ ॥
പ്രാതഃകാള മാധ്യാനകാള । സായംകാള വസംതകാള ।
പര്വകാള കഠിണകാള । ജാണിജേ ലോകീം ॥ ൧൫ ॥
പര്വകാള കഠിണകാള । ജാണിജേ ലോകീം ॥ ൧൫ ॥
ജന്മകാള ബാളത്വകാള । താരുണ്യകാള വൃധാപ്യകാള ।
അംതകാള വിഷമകാള । വേളരൂപേം ॥ ൧൬ ॥
അംതകാള വിഷമകാള । വേളരൂപേം ॥ ൧൬ ॥
സുകാള ആണി ദുഷ്കാള । പ്രദോഷകാള പുണ്യകാള ।
സകള വേളാ മിളോന കാള । തയാസ മ്ഹണാവേം ॥ ൧൭ ॥
സകള വേളാ മിളോന കാള । തയാസ മ്ഹണാവേം ॥ ൧൭ ॥
അസതേം യേക വാടതേം യേക । ത്യാചേം നാംവ ഹീന വിവേക ।
നാനാ പ്രവൃത്തീചേ ലോക । പ്രവൃത്തി ജാണതീ ॥ ൧൮ ॥
നാനാ പ്രവൃത്തീചേ ലോക । പ്രവൃത്തി ജാണതീ ॥ ൧൮ ॥
പ്രവൃത്തി ചാലേ അധോമുഖേം । നിവൃത്തി ധാവേ ഊര്ധമുഖേം ।
ഊര്ധമുഖേം നാനാ സുഖേം । വിവേകീ ജാണതീ ॥ ൧൯ ॥
ഊര്ധമുഖേം നാനാ സുഖേം । വിവേകീ ജാണതീ ॥ ൧൯ ॥
ബ്രഹ്മാംഡരചനാ ജേഥൂന ജാലീ । തേഥേം വിവേകീ ദൃഷ്ടി ഘാലീ ।
വിവരതാം വിവരതാം ലാധലീ । പൂര്വാപര സ്ഥിതി ॥ ൨൦ ॥
വിവരതാം വിവരതാം ലാധലീ । പൂര്വാപര സ്ഥിതി ॥ ൨൦ ॥
പ്രപംചീ അസോന പരമാര്ഥ പാഹേ । തോഹി യേ സ്ഥിതീതേം ലാഹേ ।
പ്രാരബ്ധയോഗേം കരൂന രാഹേ । ലോകാംമധേം ॥ ൨൧ ॥
പ്രാരബ്ധയോഗേം കരൂന രാഹേ । ലോകാംമധേം ॥ ൨൧ ॥
സകളാംചേ യേകചി മൂള । യേക ജാണതേ യേക ബാഷ്കള ।
വിവേകേം കരൂന തത്കാള । പരലോക സാധാവാ ॥ ൨൨ ॥
വിവേകേം കരൂന തത്കാള । പരലോക സാധാവാ ॥ ൨൨ ॥
തരീച ജന്മാചേം സാര്ഥക । ഭലേ പാഹാതീ ഉഭയേ ലോക ।
കാരണ മുളീംചാ വിവേക । പാഹിലാ പാഹിജേ ॥ ൨൩ ॥
കാരണ മുളീംചാ വിവേക । പാഹിലാ പാഹിജേ ॥ ൨൩ ॥
വിവേകഹീന ജേ ജന । തേ ജാണാവേ പശുസമാന ।
ത്യാംചേ ഐകതാം ഭാഷണ । പരലോക കൈംചാ ॥ ൨൪ ॥
ത്യാംചേ ഐകതാം ഭാഷണ । പരലോക കൈംചാ ॥ ൨൪ ॥
ബരേം ആമചേം കായേ ഗേലേം । ജേം കേലേം തേം ഫളാസ ആലേം ।
പേരിലേം തേം ഉഗവലേം । ഭോഗിതീ ആതാം ॥ ൨൫ ॥
പേരിലേം തേം ഉഗവലേം । ഭോഗിതീ ആതാം ॥ ൨൫ ॥
പുഢേംഹി കരീ തോ പാവേ । ഭക്തിയോഗേം ഭഗവംത ഫാവേ ।
ദേവ ഭക്ത മിളതാം ദുണാവേം । സമാധാന ॥ ൨൬ ॥
ദേവ ഭക്ത മിളതാം ദുണാവേം । സമാധാന ॥ ൨൬ ॥
കീര്തി കരൂന നാഹീം മേലേ । ഉഗേച ആലേ ആണി ഗേലേ ।
ശാഹാണേ ഹോഊന ഭുലലേ । കായേ സാംഗവേം ॥ ൨൭ ॥
ശാഹാണേ ഹോഊന ഭുലലേ । കായേ സാംഗവേം ॥ ൨൭ ॥
യേഥീല യേഥേം അവഘേംചി രാഹാതേം । ഐസേം പ്രത്യയാസ ഹേതേം ।
കോണ കായേ ഘേഊന ജാതേം । സാംഗാനാ കാം ॥ ൨൮ ॥
കോണ കായേ ഘേഊന ജാതേം । സാംഗാനാ കാം ॥ ൨൮ ॥
പദാര്ഥീം അസാവേം ഉദാസ । വിവേക പാഹാവാ സാവകാസ ।
യേണേംകരിതാം ജഗദീശ । അലഭ്യ ലാഭേ ॥ ൨൯ ॥
യേണേംകരിതാം ജഗദീശ । അലഭ്യ ലാഭേ ॥ ൨൯ ॥
ജഗദീശാപരതാ ലാഭ നാഹീം । കാര്യാകാരണ സര്വ കാംഹീം ।
സംസാര കരിത അസതാംഹി । സമാധാന ॥ ൩൦ ॥
സംസാര കരിത അസതാംഹി । സമാധാന ॥ ൩൦ ॥
മാഗാം ഹോതേ ജനകാദിക । രാജ്യ കരിതാംഹി അനേക ।
തൈസേചി ആതാം പുണ്യശ്ലോക । കിത്യേക അസതീ ॥ ൩൧ ॥
തൈസേചി ആതാം പുണ്യശ്ലോക । കിത്യേക അസതീ ॥ ൩൧ ॥
രാജാ അസതാം മൃത്യു ആലാ । ലക്ഷ കോടീ കബുല ജാലാ ।
തരി സോഡിനാ തയാലാ । മൃത്യ കാംഹീം ॥ ൩൨ ॥
തരി സോഡിനാ തയാലാ । മൃത്യ കാംഹീം ॥ ൩൨ ॥
ഐസേം ഹേം പരാധേന ജിണേം । യാമധേം ദുഖണേം ബാഹാണേം ।
നാനാ ഉദ്വേഗ ചിംതാ കരണേം । കിതീ മ്ഹണോനി ॥ ൩൩ ॥
നാനാ ഉദ്വേഗ ചിംതാ കരണേം । കിതീ മ്ഹണോനി ॥ ൩൩ ॥
ഹാട ഭരലാ സംസാരാചാ । നഫാ പാഹാവാ ദേവാചാ ।
തരീച യാ കഷ്ടാചാ । പരിയായേ ഹോതോ ॥ ൩൪ ॥
തരീച യാ കഷ്ടാചാ । പരിയായേ ഹോതോ ॥ ൩൪ ॥
ഇതി ശ്രീദാസബോധേ ഗുരുശിഷ്യസംവാദേ കാളരൂപനിരൂപണനാമ സമാസ ആഠവാ ॥
സമാസ നവവാ : യത്നശികവണ ॥ ശ്രീരാമ ॥
ദുര്ബല നാചാരീ വോഡഗസ്ത । ആളസീ ഖാദാഡ രിണഗസ്ത ।
മൂര്ഖപണേം അവഘേം വേസ്ത । കാംഹീംച നാഹീം ॥ ൧ ॥
മൂര്ഖപണേം അവഘേം വേസ്ത । കാംഹീംച നാഹീം ॥ ൧ ॥
ഖായാ നാഹീം ജേവായാ നാഹീം । ലേയാ നാഹീം നേസായാ നാഹീം ।
അംഥരായാ നാഹീം പാംഘരായാ നാഹീം । കോംപട നാഹീം അഭാഗീ ॥ ൨ ॥
അംഥരായാ നാഹീം പാംഘരായാ നാഹീം । കോംപട നാഹീം അഭാഗീ ॥ ൨ ॥
സോഏയേരേ നാഹീം ധായേരേ നാഹീം । ഇഷ്ട നാഹീം മിത്ര നാഹീം ।
പാഹാതാം കോഠേം വോളഖീ നാഹീം । ആശ്രയേംവിണ പരദേസീ ॥ ൩ ॥
പാഹാതാം കോഠേം വോളഖീ നാഹീം । ആശ്രയേംവിണ പരദേസീ ॥ ൩ ॥
തേണേം കൈസേം കരാവേം । കായേ ജീവേംസീം ധരാവേം ।
വാചാവേം കിം മരാവേം । കോണ്യാ പ്രകാരേം ॥ ൪ ॥
വാചാവേം കിം മരാവേം । കോണ്യാ പ്രകാരേം ॥ ൪ ॥
ഐസേം കോണീയേകേം പുസിലേം । കോണീയേകേം ഉത്തര ദിധലേം ।
ശ്രോതീം സാവധ ഐകിലേം । പാഹിജേ ആതാം ।
൫ ॥ ലാഹാന ഥോര കാമ കാംഹീം । കേല്യാവേഗളേം ഹോത നാഹീം ।
കരംട്യാ സാവധ പാഹീം । സദേവ ഹോസീ ॥ ൬ ॥
ശ്രോതീം സാവധ ഐകിലേം । പാഹിജേ ആതാം ।
൫ ॥ ലാഹാന ഥോര കാമ കാംഹീം । കേല്യാവേഗളേം ഹോത നാഹീം ।
കരംട്യാ സാവധ പാഹീം । സദേവ ഹോസീ ॥ ൬ ॥
അംതരീം നാഹീം സാവധാനതാ । യേത്ന ഠാകേനാ പുരതാ ।
സുഖസംതോഷാചീ വാര്താ । തേഥേം കൈംചീ ॥ ൭ ॥
സുഖസംതോഷാചീ വാര്താ । തേഥേം കൈംചീ ॥ ൭ ॥
മ്ഹണോന ആളസ സോഡാവാ । യേത്ന സാക്ഷേപേം ജോഡാവാ ।
ദുശ്ചിതപണാചാ മോഡാവാ । ഥാരാ ബളേം ॥ ൮ ॥
ദുശ്ചിതപണാചാ മോഡാവാ । ഥാരാ ബളേം ॥ ൮ ॥
പ്രാതഃകാളീം ഉഠത ജാവേം । പ്രാതഃസ്മരാമി കരാവേം ।
നിത്യ നേമേം സ്മരാവേം । പാഠാംതര ॥ ൯ ॥
നിത്യ നേമേം സ്മരാവേം । പാഠാംതര ॥ ൯ ॥
മാഗീല ഉജളണീ പുഢേം പാഠ । നേമ ധരാവാ നികട ।
ബാഷ്കളപണാചീ വടവട । കരൂംച നയേ ॥ ൧൦ ॥
ബാഷ്കളപണാചീ വടവട । കരൂംച നയേ ॥ ൧൦ ॥
ദിശേകഡേ ദുരീ ജാവേം । സുചിസ്മംത ഹോഊന യാവേം ।
യേതാം കാംഹീം തരീ ആണാവേം । രിതേം ഖോടേം ॥ ൧൧ ॥
യേതാം കാംഹീം തരീ ആണാവേം । രിതേം ഖോടേം ॥ ൧൧ ॥
ധൂതവസ്ത്രേം ഘാലാവീം പിളൂന । കരാവേം ചരണക്ഷാളണ ।
ദേവദര്ശന ദേവാര്ചന । യേഥാസാംഗ ॥ ൧൨ ॥
ദേവദര്ശന ദേവാര്ചന । യേഥാസാംഗ ॥ ൧൨ ॥
കാംഹീം ഫളാഹാര ഘ്യാവാ । പുഢേം വേവസായേ കരാവാ ।
ലോക ആപലാ പരാവാ । മ്ഹണത ജാവാ ॥ ൧൩ ॥
ലോക ആപലാ പരാവാ । മ്ഹണത ജാവാ ॥ ൧൩ ॥
സുംദര അക്ഷര ല്യാഹാവേം । പഷ്ട നേമസ്ത വാചാവേം ।
വിവരവിവരോം ജാണാവേം । അര്ഥാംതര ॥ ൧൪ ॥
വിവരവിവരോം ജാണാവേം । അര്ഥാംതര ॥ ൧൪ ॥
നേമസ്ത നേടകേം പുസാവേം । വിശദ കരൂന സാംഗാവേം ।
പ്രത്യയേംവിണ ബോലാവേം । തേംചി പാപ ॥ ൧൫ ॥
പ്രത്യയേംവിണ ബോലാവേം । തേംചി പാപ ॥ ൧൫ ॥
സാവധാനതാ അസാവീ । നീതിമര്യാദ രാഖാവീ ।
ജനാസ മാനേ ഐസീ കരാവീ । ക്രിയാസിദ്ധി ॥ ൧൬ ॥
ജനാസ മാനേ ഐസീ കരാവീ । ക്രിയാസിദ്ധി ॥ ൧൬ ॥
ആലിയാചേം സമാധാന । ഹരികഥാ നിരൂപണ ।
സര്വദാ പ്രസംഗ പാഹോന । വര്തത ജാവേം ॥ ൧൭ ॥
സര്വദാ പ്രസംഗ പാഹോന । വര്തത ജാവേം ॥ ൧൭ ॥
താള ധാടീ മുദ്രാ ശുദ്ധ । അര്ഥ പ്രമയേ അന്വയേ ശുദ്ധ ।
ഗദ്യപദ്യേം ദൃഷ്ടാംത ശുദ്ധ । അന്വയാചേ ॥ ൧൮ ॥
ഗദ്യപദ്യേം ദൃഷ്ടാംത ശുദ്ധ । അന്വയാചേ ॥ ൧൮ ॥
ഗാണേം വാജവണേം നാചണേം । ഹസ്തന്യാസ ദാഖവണേം ।
സഭാരംജകേം വചനേം । ആഡകഥാ ഛംദബംദ ॥ ൧൯ ॥
സഭാരംജകേം വചനേം । ആഡകഥാ ഛംദബംദ ॥ ൧൯ ॥
ബഹുതാംചേം സമാധാന രാഖാവേം । ബഹുതാംസ മാനേല തേം ബോലാവേം ।
വിലഗ പഡോം നേദാവേം । കഥേമധേം ॥ ൨൦ ॥
വിലഗ പഡോം നേദാവേം । കഥേമധേം ॥ ൨൦ ॥
ലോകാംസ ഉദംഡ വാജീ ആണൂം നയേ । ലോകാംചേ ഉകലാവേം ഹൃദയേ ।
തരീ മഗ സ്വഭാവേം ഹോയേ । നാമഘോഷ ॥ ൨൧ ॥
തരീ മഗ സ്വഭാവേം ഹോയേ । നാമഘോഷ ॥ ൨൧ ॥
ഭക്തി ജ്ഞാന വൈരാഗ്യ യോഗ । നാനാ സാധനാചേ പ്രയോഗ ।
ജേണേം തുടേ ഭവരോഗ । മനനമാത്രേം ॥ ൨൨ ॥
ജേണേം തുടേ ഭവരോഗ । മനനമാത്രേം ॥ ൨൨ ॥
ജൈസേം ബോലണേം ബോലാവേം । തൈസേംചി ചാലണേം ചാലാവേം ।
മഗ മഹംതലീളാ സ്വഭാവേം । ആംഗീം ബാണേ ॥ ൨൩ ॥
മഗ മഹംതലീളാ സ്വഭാവേം । ആംഗീം ബാണേ ॥ ൨൩ ॥
യുക്തിവീണ സാജിരാ യോഗ । തോ ദുരാശേചാ രോഗ ।
സംഗതീച്യാ ലോകാംചാ ഭോഗ । ഉഭാ ഠേലാ ॥ ൨൪ ॥
സംഗതീച്യാ ലോകാംചാ ഭോഗ । ഉഭാ ഠേലാ ॥ ൨൪ ॥
ഐസേം ന കരാവേം സര്വഥാ । ജനാസ പാവഊം നയേ വേഥാ ।
ഹൃദഈം ചിംതാവേം സമര്ഥ । രഘുനാഥജീസീ ॥ ൨൫ ॥
ഹൃദഈം ചിംതാവേം സമര്ഥ । രഘുനാഥജീസീ ॥ ൨൫ ॥
ഉദാസവൃത്തിസ മാനവേ ജന । വിശേഷ കഥാനിരൂപണ ।
രാമകഥാ ബ്രഹ്മാംഡ ഭേദൂന । പൈലാഡ ന്യാവീ ॥ ൨൬ ॥
രാമകഥാ ബ്രഹ്മാംഡ ഭേദൂന । പൈലാഡ ന്യാവീ ॥ ൨൬ ॥
സാംഗ മഹംതീ സംഗീത ഗാണേം । തേഥേം വൈഭവാസ കായ ഉണേം ।
നഭാമാജീ താരാംഗണേം । തൈസേ ലോക ॥ ൨൭ ॥
നഭാമാജീ താരാംഗണേം । തൈസേ ലോക ॥ ൨൭ ॥
ആകലബംദ നാഹീം ജേഥേം । അവഘേംചി വിശ്കളിത തേഥേം ।
യേകേം ആകലേവിണ തേം । കായേ ആഹേ ॥ ൨൮ ॥
യേകേം ആകലേവിണ തേം । കായേ ആഹേ ॥ ൨൮ ॥
ഘാലൂന അകലേചാ പവാഡ । വ്ഹാവേം ബ്രഹ്മാംഡാഹൂന ജാഡ ।
തേഥേം കൈചേം ആണിലേ ദ്വാഡ । കരംടപണ ॥ ൨൯ ॥
തേഥേം കൈചേം ആണിലേ ദ്വാഡ । കരംടപണ ॥ ൨൯ ॥
യേഥേം ആശംകാ ഫിടലീ । ബുദ്ധി യേത്നീം പ്രവേശലീ ।
കാംഹീംയേക ആശാ വാഢലീ । അംതഃകര്ണീ ॥ ൩൦ ॥
കാംഹീംയേക ആശാ വാഢലീ । അംതഃകര്ണീ ॥ ൩൦ ॥
ഇതി ശ്രീദാസബോധേ ഗുരുശിഷ്യസംവാദേ യത്നശികവണനാമ സമാസ നവവാ ॥
സമാസ ദഹാവാ : ഉത്തമപുരുഷഹ്നിരൂപണ ॥ ശ്രീരാമ ॥
ആപണ യേഥേഷ്ട ജേവണേം । ഉരലേം തേം അന്ന വാടണേം ।
പരംതു വായാ ദവഡണേം । ഹാ ധര്മ നവ്ഹേ ॥ ൧ ॥
പരംതു വായാ ദവഡണേം । ഹാ ധര്മ നവ്ഹേ ॥ ൧ ॥
തൈസേം ജ്ഞാനേം തൃപ്ത വ്ഹാവേം। തേംചി ജ്ഞാന ജനാസ സാംഗാവേം ।
തരതേന ബുഡോം നേദാവേം । ബുഡതയാസീ ॥ ൨ ॥
തരതേന ബുഡോം നേദാവേം । ബുഡതയാസീ ॥ ൨ ॥
ഉത്തമ ഗുണ സ്വയേം ഘ്യാവേ । തേ ബഹുതാംസ സാംഗാവേ ।
വര്തല്യാവിണ ബോലാവേ । തേ ശബ്ദ മിഥ്യാ ॥ ൩ ॥
വര്തല്യാവിണ ബോലാവേ । തേ ശബ്ദ മിഥ്യാ ॥ ൩ ॥
സ്നാന സംധ്യാ ദേവാര്ചന । യേകാഗ്ര കരാവേം ജപധ്യാന ।
ഹരികഥാ നിരൂപണ । കേലേം പാഹിജേ ॥ ൪ ॥
ഹരികഥാ നിരൂപണ । കേലേം പാഹിജേ ॥ ൪ ॥
ശരീര പരോപകാരീം ലാവാവേം । ബഹുതാംച്യാ കാര്യാസ യാവേം ।
ഉണേം പഡോം നേദാവേം । കോണിയേകാചേം ॥ ൫ ॥
ഉണേം പഡോം നേദാവേം । കോണിയേകാചേം ॥ ൫ ॥
ആഡലേ ജാകസലേം ജാണാവേം । യഥാനശക്തി കാമാസ യാവേം ।
മൃദവചനേം ബോലത ജാവേം । കോണീയേകാസീ ॥ ൬ ॥
മൃദവചനേം ബോലത ജാവേം । കോണീയേകാസീ ॥ ൬ ॥
ദുസര്യാച്യാ ദുഃഖേം ദുഃഖവാവേം । പരസംതോഷേം സുഖീ വ്ഹാവേം ।
പ്രാണീമാത്രാസ മേളഊന ഘ്യാവേം । ബര്യാ ശബ്ദേം ॥ ൭ ॥
പ്രാണീമാത്രാസ മേളഊന ഘ്യാവേം । ബര്യാ ശബ്ദേം ॥ ൭ ॥
ബഹുതാംചേ അന്യായേ ക്ഷ്മാവേ । ബഹുതാംചേ കാര്യഭാഗ കരാവേ ।
ആപല്യാപരീസ വ്ഹാവേ । പാരഖേ ജന ॥൮ ॥
ആപല്യാപരീസ വ്ഹാവേ । പാരഖേ ജന ॥൮ ॥
ദുസര്യാചേം അംതരജാണാവേം । തദനുസാരചി വര്താവേം।
ലോകാംസ പരീക്ഷിത ജാവേം । നാനാ പ്രകാരേം ॥ ൯ ॥
ലോകാംസ പരീക്ഷിത ജാവേം । നാനാ പ്രകാരേം ॥ ൯ ॥
നേമകചി ബോലാവേം । തത്കാളചി പ്രതിവചന ദ്യാവേം ।
കദാപീ രാഗാസ ന യാവേം । ക്ഷ്മാരൂപേം ॥ ൧൦ ॥
കദാപീ രാഗാസ ന യാവേം । ക്ഷ്മാരൂപേം ॥ ൧൦ ॥
ആലസ്യ അവഘാച ദവഡാവാ । യേത്ന ഉദംഡചി കരാവാ ।
ശബ്ദമത്സര ന കരാവാ । കോണീയേകാചാ ॥ ൧൧ ॥
ശബ്ദമത്സര ന കരാവാ । കോണീയേകാചാ ॥ ൧൧ ॥
ഉത്തമ പദാര്ഥ ദുസര്യാസ ദ്യാവാ । ശബ്ദ നിവഡൂന ബോലാവാ ।
സാവധപണേം കരീത ജാവാ । സംസാര ആപലാ ॥ ൧൨ ॥
സാവധപണേം കരീത ജാവാ । സംസാര ആപലാ ॥ ൧൨ ॥
മരണാചേം സ്മരണ അസാവേം । ഹരിഭക്തീസ സാദര വ്ഹാവേം ।
മരോന കീര്തീസ ഉരവാവേം । യേണേം പ്രകാരേം ॥ ൧൩ ॥
മരോന കീര്തീസ ഉരവാവേം । യേണേം പ്രകാരേം ॥ ൧൩ ॥
നേമകപണേം വര്തോം ലാഗലാ । തോ ബഹുതാംസ കളോം ആലാ ।
സര്വ ആര്ജവീ തയാലാ । കായേ ഉണേം ॥൧൪ ॥
സര്വ ആര്ജവീ തയാലാ । കായേ ഉണേം ॥൧൪ ॥
ഐസാ ഉത്തമ ഗുണീ വിശേഷ । തയാസ മ്ഹണാവേം പുരുഷ ।
ജയാച്യാ ഭജനേം ജഗദീശ । തൃപ്ത ഹോയേ ॥ ൧൫ ॥
ജയാച്യാ ഭജനേം ജഗദീശ । തൃപ്ത ഹോയേ ॥ ൧൫ ॥
ഉദംഡ ധിഃകാരൂന ബോലതീ । തരീ ചളോം നേദാവീ ശാംതി ।
ദുര്ജനാസ മിളോന ജാതീ । ധന്യ തേ സാധു ॥ ൧൬ ॥
ദുര്ജനാസ മിളോന ജാതീ । ധന്യ തേ സാധു ॥ ൧൬ ॥
ഉത്തമ ഗുണീം ശ്രൃംഘാരലാ । ജ്ഞാനവൈരാഗ്യേം ശോഭലാ ।
തോചീ യേക ജാണാവാ ഭലാ । ഭൂമംഡളീം ॥ ൧൭ ॥
തോചീ യേക ജാണാവാ ഭലാ । ഭൂമംഡളീം ॥ ൧൭ ॥
സ്വയേം ആപണ കഷ്ടാവേം । ബഹുതാംചേം സോസിത ജാവേം ।
ഝിജോന കീര്തീസ ഉരവാവേം । നാനാ പ്രകാരേം ॥ ൧൮ ॥
ഝിജോന കീര്തീസ ഉരവാവേം । നാനാ പ്രകാരേം ॥ ൧൮ ॥
കീര്തീ പാഹോം ജാതാം സുഖ നാഹീം । സുഖ പാഹാതാം കീര്തീ നാഹീം ।
വിചാരേംവിണ കോഠേംചി നാഹീം । സാമാധാന ॥ ൧൯ ॥
വിചാരേംവിണ കോഠേംചി നാഹീം । സാമാധാന ॥ ൧൯ ॥
പരാംതരാസ ന ലാവാവാ ഢകാ । കദാപി പഡോം നേദാവാ ചുകാ ।
സ്മാസീള തയാച്യാ തുകാ । ഹാനീ നാഹീം ॥ ൨൦ ॥
സ്മാസീള തയാച്യാ തുകാ । ഹാനീ നാഹീം ॥ ൨൦ ॥
ആപലേം അഥവാ പരാവേം । കാര്യ അവഘേംച കരാവേം ।
പ്രസംഗീം കാമാസ ചുകവാവേം । ഹേം വിഹിത നവ്ഹേ ॥ ൨൧ ॥
പ്രസംഗീം കാമാസ ചുകവാവേം । ഹേം വിഹിത നവ്ഹേ ॥ ൨൧ ॥
ബരേം ബോലതാം സുഖ വാടതേം । ഹേം തോം പ്രത്യക്ഷ കളതേം ।
ആത്മവത പരാവേം തേം । മാനീത ജാവേം ॥ ൨൨ ॥
ആത്മവത പരാവേം തേം । മാനീത ജാവേം ॥ ൨൨ ॥
കഠിണ ശബ്ദേം വാഈട വാടതേം । തേം തോം പ്രത്യയാസ യേതേം ।
തരീ മഗ വാഈട ബോലാവേം തേം । കായേ നിമിത്യ ॥ ൨൩ ॥
തരീ മഗ വാഈട ബോലാവേം തേം । കായേ നിമിത്യ ॥ ൨൩ ॥
ആപണാസ ചിമോട ഘേതലാ । തേണേം കാസാവിസ ജാലാ ।
ആപണാവരൂന ദുസര്യാലാ । രാഖത ജാവേം ॥ ൨൪ ॥
ആപണാവരൂന ദുസര്യാലാ । രാഖത ജാവേം ॥ ൨൪ ॥
ജേ ദുസര്യാസ ദുഃഖ കരീ । തേ അപവിത്ര വൈഖരീ ।
ആപണാസ ഘാത കരീ । കോണിയേകേ പ്രസംഗീം ॥ ൨൫ ॥
ആപണാസ ഘാത കരീ । കോണിയേകേ പ്രസംഗീം ॥ ൨൫ ॥
പേരിലേം തേ ഉഗവതേം । ബോലണ്യാസാരിഖേം ഉത്തര യേതേം ।
തരീ മഗ കര്കശ ബോലാവേം തേം । കായേ നിമിത്യ ॥ ൨൬ ॥
തരീ മഗ കര്കശ ബോലാവേം തേം । കായേ നിമിത്യ ॥ ൨൬ ॥
ആപല്യാ പുരുഷാര്ഥവൈഭവേം । ബഹുതാംസ സുഖീ കരാവേം ।
പരംതു കഷ്ടീ കരാവേം । ഹേ രാക്ഷേസീ ക്രിയാ ॥ ൨൭ ॥
പരംതു കഷ്ടീ കരാവേം । ഹേ രാക്ഷേസീ ക്രിയാ ॥ ൨൭ ॥
ദംഭ ദര്പ അഭിമാന । ക്രോധ ആണീ കഠിണ വചന ।
ഹേം അജ്ഞാനാചേം ലക്ഷണ । ഭഗവദ്ഗീതേംത ബോലിലേം ॥ ൨൮ ॥
ഹേം അജ്ഞാനാചേം ലക്ഷണ । ഭഗവദ്ഗീതേംത ബോലിലേം ॥ ൨൮ ॥
ജോ ഉത്തമ ഗുണേം ശോഭലാ । തോചി പുരുഷ മാഹാ ഭലാ ।
കിത്യേക ലോക തയാലാ । ശോധീത ഫിരതീ ॥ ൨൯ ॥
കിത്യേക ലോക തയാലാ । ശോധീത ഫിരതീ ॥ ൨൯ ॥
ക്രിയേവിണ ശബ്ദജ്ഞാന । തേംചി സ്വാനാചേം വമന ।
ഭലേ തേഥേം അവലോകന । കദാപീ ന കരിതീ ॥ ൩൦ ॥
ഭലേ തേഥേം അവലോകന । കദാപീ ന കരിതീ ॥ ൩൦ ॥
മനാപാസൂന ഭക്തി കരണേം । ഉത്തമ ഗുണ അഗത്യ ധരണേം ।
തയാ മാഹാംപുരുഷാകാരണേം । ധുംഡീത യേതീ ॥ ൩൧ ॥
തയാ മാഹാംപുരുഷാകാരണേം । ധുംഡീത യേതീ ॥ ൩൧ ॥
ഐസാ ജോ മാഹാനുഭാവ। തേണേം കരാവാ സമുദാവ ।
ഭക്തിയോഗേം ദേവാധിദേവ । ആപുലാ കരാവാ ॥ ൩൨ ॥
ഭക്തിയോഗേം ദേവാധിദേവ । ആപുലാ കരാവാ ॥ ൩൨ ॥
ആപണ ആവചിതേം മരോന ജാവേം । മഗ ഭജന കോണേം കരാവേം ।
യാകാരണേം ഭജനാസ ലാവാവേ । ബഹുത ലോക ॥ ൩൩ ॥
യാകാരണേം ഭജനാസ ലാവാവേ । ബഹുത ലോക ॥ ൩൩ ॥
ആമചീ പ്രതിജ്ഞാ ഐസീ । കാംഹീം ന മാഗാവേം ശിഷ്യാസീ ।
ആപണാമാഗേം ജഗദീശാസീ । ഭജത ജാവേം ॥ ൩൪ ॥
ആപണാമാഗേം ജഗദീശാസീ । ഭജത ജാവേം ॥ ൩൪ ॥
യാകാരണേം സമുദാവ । ജാലാ പാഹിജേ മോഹോഛാവ ।
ഹാതോഹാതീം ദേവാധിദേവ । വോളേസാ കരാവാ ॥ ൩൫ ॥
ഹാതോഹാതീം ദേവാധിദേവ । വോളേസാ കരാവാ ॥ ൩൫ ॥
ആതാ സമുദായാകാരണേം । പാഹിജേതീ ദോനീ ലക്ഷണേം ।
ശ്രോതീം യേഥേം സാവധപണേം । മന ഘാലാവേം ॥ ൩൬ ॥
ശ്രോതീം യേഥേം സാവധപണേം । മന ഘാലാവേം ॥ ൩൬ ॥
ജേണേം ബഹുതാംസ ഘഡേ ഭക്തി । തേ ഹേ രോകഡീ പ്രബോധശക്തി ।
ബഹുതാംചേം മനോഗത ഹാതീം । ഘേതലേം പാഹിജേ ॥ ൩൭ ॥
ബഹുതാംചേം മനോഗത ഹാതീം । ഘേതലേം പാഹിജേ ॥ ൩൭ ॥
മാഗാ ബോലിലേ ഉത്തമ ഗുണ । തയാസ മാനിതീ പ്രമാണ ।
പ്രബോധശക്തീചേം ലക്ഷണ । പുഢേം ചാലേ ॥ ൩൮ ॥
പ്രബോധശക്തീചേം ലക്ഷണ । പുഢേം ചാലേ ॥ ൩൮ ॥
ബോലണ്യാസാരിഖേം ചാലണേം । സ്വയേം കരൂന ബോലണേം ।
തയാചീം വചനേം പ്രമാണേം । മാനിതീ ജനീം ॥ ൩൯ ॥
തയാചീം വചനേം പ്രമാണേം । മാനിതീ ജനീം ॥ ൩൯ ॥
ജേം ജേം ജനാസ മാനേനാ । തേം തേം ജനഹി മാനീനാ ।
ആപണ യേകലാ ജന നാനാ । സൃഷ്ടിമധേം ॥ ൪൦ ॥
ആപണ യേകലാ ജന നാനാ । സൃഷ്ടിമധേം ॥ ൪൦ ॥
മ്ഹണോന സാംഗാതീ അസാവേ । മാനത മാനത ശികവാവേ ।
ഹളു ഹളു സേവടാ ന്യാവേ । വിവേകാനേം ॥ ൪൧ ॥
ഹളു ഹളു സേവടാ ന്യാവേ । വിവേകാനേം ॥ ൪൧ ॥
പരംതു ഹേ വിവേകാചീം കാമേം । വിവേകീ കരീല നേമേം ।
ഇതര തേ ബാപുഡേ ഭ്രമേം । ഭാംഡോംച ലാഗലേ ॥ ൪൨ ॥
ഇതര തേ ബാപുഡേ ഭ്രമേം । ഭാംഡോംച ലാഗലേ ॥ ൪൨ ॥
ബഹുതാംസീം ഭാംഡതാം യേകലാ । ശൈന്യാവാംചൂന പുരവലാ ।
യാകാരണേം ബഹുതാംലാ । രാജീ രാഖാവേം ॥ ൪൩ ॥
യാകാരണേം ബഹുതാംലാ । രാജീ രാഖാവേം ॥ ൪൩ ॥
ഇതി ശ്രീദാസബോധേ ഗുരുശിഷ്യസംവാദേ ഉത്തമപുരുഷനിരൂപണനാമ സമാസ ദഹാവാ ॥
ദശക ബരാവാ സമാപ്ത ॥