দেৱী মাহাত্ম্যম্ (দুৰ্গা সপ্তশতী)

॥ দেৱী মাহাত্ম্যম্ ॥
॥ শ্ৰী ॥
॥ শ্ৰীচণ্ডিকাধ্যানম্ ॥
ওঁ বন্ধূককুসুমাভাসাং পঞ্চমুণ্ডাধিৱাসিনীম্ ।
স্ফুৰচ্চন্দ্ৰকলাৰত্নমুকুটাং মুণ্ডমালিনীম্ ॥
ত্ৰিনেত্ৰাং ৰক্তৱসনাং পীনোন্নতঘটস্তনীম্ ।
পুস্তকং চাক্ষমালাং চ ৱৰং চাভযকং ক্ৰমাত্ ॥
দধতীং সংস্মৰেন্নিত্যমুত্তৰাম্নাযমানিতাম্ ।
অথৱা
যা চণ্ডী মধুকৈটভাদিদৈত্যদলনী যা মাহিষোন্মূলিনী
যা ধূম্ৰেক্ষণচণ্ডমুণ্ডমথনী যা ৰক্তবীজাশনী ।
শক্তিঃ শুম্ভনিশুম্ভদৈত্যদলনী যা সিদ্ধিদাত্ৰী পৰা
সা দেৱী নৱকোটিমূৰ্তিসহিতা মাং পাতু ৱিশ্ৱেশ্ৱৰী ॥

ওঁ অস্য শ্ৰীঅৰ্গলাস্তোত্ৰমন্ত্ৰস্য ৱিষ্ণুৰৃষিঃ,
অনুষ্টুপ্ ছন্দঃ, শ্ৰীমহালক্ষ্মীৰ্দেৱতা,
শ্ৰীজগদম্বাপ্ৰীতযে সপ্তশতিপাঠাঙ্গত্ৱেন জপে ৱিনিযোগঃ ।
ওঁ নমশ্চণ্ডিকাযৈ ।

মাৰ্কণ্ডেয উৱাচ।
ওঁ জয ত্ৱং দেৱি চামুণ্ডে জয ভূতাপহাৰিণি ।
জয সৰ্ৱগতে দেৱি কালৰাত্ৰি নমোঽস্তু তে ॥ ১॥
জযন্তী মঙ্গলা কালী ভদ্ৰকালী কপালিনী ।
দুৰ্গা শিৱা ক্ষমা ধাত্ৰী স্ৱাহা স্ৱধা নমোঽস্তু তে ॥ ২॥
মধুকৈটভৱিধ্ৱংসি ৱিধাতৃৱৰদে নমঃ ।
ৰূপং দেহি জযং দেহি যশো দেহি দ্ৱিষো জহি ॥ ৩॥
মহিষাসুৰনিৰ্নাশি ভক্তানাং সুখদে নমঃ ।
ৰূপং দেহি জযং দেহি যশো দেহি দ্ৱিষো জহি ॥ ৪॥
ধূম্ৰনেত্ৰৱধে দেৱি ধৰ্মকামাৰ্থদাযিনি ।
ৰূপং দেহি জযং দেহি যশো দেহি দ্ৱিষো জহি ॥ ৫॥
ৰক্তবীজৱধে দেৱি চণ্ডমুণ্ডৱিনাশিনি ।
ৰূপং দেহি জযং দেহি যশো দেহি দ্ৱিষো জহি ॥ ৬॥
নিশুম্ভশুম্ভনিৰ্নাশি ত্ৰৈলোক্যশুভদে নমঃ ।
ৰূপং দেহি জযং দেহি যশো দেহি দ্ৱিষো জহি ॥ ৭॥
ৱন্দিতাঙ্ঘ্ৰিযুগে দেৱি সৰ্ৱসৌভাগ্যদাযিনি ।
ৰূপং দেহি জযং দেহি যশো দেহি দ্ৱিষো জহি ॥ ৮॥
অচিন্ত্যৰূপচৰিতে সৰ্ৱশত্ৰুৱিনাশিনি ।
ৰূপং দেহি জযং দেহি যশো দেহি দ্ৱিষো জহি ॥ ৯॥
নতেভ্যঃ সৰ্ৱদা ভক্ত্যা চাপৰ্ণে দুৰিতাপহে ।
ৰূপং দেহি জযং দেহি যশো দেহি দ্ৱিষো জহি ॥ ১০॥
স্তুৱদ্ভ্যো ভক্তিপূৰ্ৱং ত্ৱাং চণ্ডিকে ৱ্যাধিনাশিনি ।
ৰূপং দেহি জযং দেহি যশো দেহি দ্ৱিষো জহি ॥ ১১॥
চণ্ডিকে সততং যুদ্ধে জযন্তি পাপনাশিনি ।
ৰূপং দেহি জযং দেহি যশো দেহি দ্ৱিষো জহি ॥ ১২॥
দেহি সৌভাগ্যমাৰোগ্যং দেহি দেৱি পৰং সুখম্ ।
ৰূপং দেহি জযং দেহি যশো দেহি দ্ৱিষো জহি ॥ ১৩॥
ৱিধেহি দেৱি কল্যাণং ৱিধেহি ৱিপুলাং শ্ৰিযম্ ।
ৰূপং দেহি জযং দেহি যশো দেহি দ্ৱিষো জহি ॥ ১৪॥
ৱিধেহি দ্ৱিষতাং নাশং ৱিধেহি বলমুচ্চকৈঃ ।
ৰূপং দেহি জযং দেহি যশো দেহি দ্ৱিষো জহি ॥ ১৫॥
সুৰাসুৰশিৰোৰত্ননিঘৃষ্টচৰণেঽম্বিকে ।
ৰূপং দেহি জযং দেহি যশো দেহি দ্ৱিষো জহি ॥ ১৬॥
ৱিদ্যাৱন্তং যশস্ৱন্তং লক্ষ্মীৱন্তঞ্চ মাং কুৰু ।
ৰূপং দেহি জযং দেহি যশো দেহি দ্ৱিষো জহি ॥ ১৭॥
দেৱি প্ৰচণ্ডদোৰ্দণ্ডদৈত্যদৰ্পনিষূদিনি ।
ৰূপং দেহি জযং দেহি যশো দেহি দ্ৱিষো জহি ॥ ১৮॥
প্ৰচণ্ডদৈত্যদৰ্পঘ্নে চণ্ডিকে প্ৰণতায মে ।
ৰূপং দেহি জযং দেহি যশো দেহি দ্ৱিষো জহি ॥ ১৯॥
চতুৰ্ভুজে চতুৰ্ৱক্ত্ৰসংস্তুতে পৰমেশ্ৱৰি ।
ৰূপং দেহি জযং দেহি যশো দেহি দ্ৱিষো জহি ॥ ২০॥
কৃষ্ণেন সংস্তুতে দেৱি শশ্ৱদ্ভক্ত্যা সদাম্বিকে ।
ৰূপং দেহি জযং দেহি যশো দেহি দ্ৱিষো জহি ॥ ২১॥
হিমাচলসুতানাথসংস্তুতে পৰমেশ্ৱৰি ।
ৰূপং দেহি জযং দেহি যশো দেহি দ্ৱিষো জহি ॥ ২২॥
ইন্দ্ৰাণীপতিসদ্ভাৱপূজিতে পৰমেশ্ৱৰি ।
ৰূপং দেহি জযং দেহি যশো দেহি দ্ৱিষো জহি ॥ ২৩॥
দেৱি ভক্তজনোদ্দামদত্তানন্দোদযেঽম্বিকে ।
ৰূপং দেহি জযং দেহি যশো দেহি দ্ৱিষো জহি ॥ ২৪॥
ভাৰ্যাং মনোৰমাং দেহি মনোৱৃত্তানুসাৰিণীম্ ।
ৰূপং দেহি জযং দেহি যশো দেহি দ্ৱিষো জহি ॥ ২৫॥
তাৰিণি দুৰ্গসংসাৰসাগৰস্যাচলোদ্ভৱে ।
ৰূপং দেহি জযং দেহি যশো দেহি দ্ৱিষো জহি ॥ ২৬॥
ইদং স্তোত্ৰং পঠিত্ৱা তু মহাস্তোত্ৰং পঠেন্নৰঃ ।
সপ্তশতীং সমাৰাধ্য ৱৰমাপ্নোতি দুৰ্লভম্ ॥ ২৭॥
॥ ইতি শ্ৰীমাৰ্কণ্ডেযপুৰাণে অৰ্গলাস্তোত্ৰং সমাপ্তম্ ॥

ওঁ অস্য শ্ৰীকীলকমন্ত্ৰস্য শিৱঋষিঃ, অনুষ্টুপ্ ছন্দঃ,
শ্ৰীমহাসৰস্ৱতী দেৱতা, শ্ৰীজগদম্বাপ্ৰীত্যৰ্থং
সপ্তশতীপাঠাঙ্গত্ৱেন জপে ৱিনিযোগঃ ।
ওঁ নমশ্চণ্ডিকাযৈ ।

মাৰ্কণ্ডেয উৱাচ।
ওঁ ৱিশুদ্ধজ্ঞানদেহায ত্ৰিৱেদীদিৱ্যচক্ষুষে ।
শ্ৰেযঃপ্ৰাপ্তিনিমিত্তায নমঃ সোমাৰ্ধধাৰিণে ॥ ১॥
সৰ্ৱমেতদ্ৱিজানীযান্মন্ত্ৰাণামপি কীলকম্ ।
সোঽপি ক্ষেমমৱাপ্নোতি সততং জপ্যতত্পৰঃ ॥ ২॥
সিদ্ধ্যন্ত্যুচ্চাটনাদীনি কৰ্মাণি সকলান্যপি ।
এতেন স্তুৱতাং দেৱীং স্তোত্ৰৱৃন্দেন ভক্তিতঃ ॥ ৩॥
ন মন্ত্ৰো নৌষধং তস্য ন কিঞ্চিদপি ৱিদ্যতে ।
ৱিনা জপ্যেন সিদ্ধ্যেত্তু সৰ্ৱমুচ্চাটনাদিকম্ ॥ ৪॥
সমগ্ৰাণ্যপি সেত্স্যন্তি লোকশঙ্কামিমাং হৰঃ ।
কৃত্ৱা নিমন্ত্ৰযামাস সৰ্ৱমেৱমিদং শুভম্ ॥ ৫॥
স্তোত্ৰং ৱৈ চণ্ডিকাযাস্তু তচ্চ গুহ্যং চকাৰ সঃ ।
সমাপ্নোতি স পুণ্যেন তাং যথাৱন্নিমন্ত্ৰণাম্ ॥ ৬॥
সোঽপি ক্ষেমমৱাপ্নোতি সৰ্ৱমেৱ ন সংশযঃ ।
কৃষ্ণাযাং ৱা চতুৰ্দশ্যামষ্টম্যাং ৱা সমাহিতঃ ॥ ৭॥
দদাতি প্ৰতিগৃহ্ণাতি নান্যথৈষা প্ৰসীদতি ।
ইত্থং ৰূপেণ কীলেন মহাদেৱেন কীলিতম্ ॥ ৮॥
যো নিষ্কীলাং ৱিধাযৈনাং চণ্ডীং জপতি নিত্যশঃ ।
স সিদ্ধঃ স গণঃ সোঽথ গন্ধৰ্ৱো জাযতে ধ্ৰুৱম্ ॥ ৯॥
ন চৈৱাপাটৱং তস্য ভযং ক্ৱাপি ন জাযতে ।
নাপমৃত্যুৱশং যাতি মৃতে চ মোক্ষমাপ্নুযাত্ ॥ ১০॥
জ্ঞাত্ৱা প্ৰাৰভ্য কুৰ্ৱীত হ্যকুৰ্ৱাণো ৱিনশ্যতি ।
ততো জ্ঞাত্ৱৈৱ সম্পূৰ্ণমিদং প্ৰাৰভ্যতে বুধৈঃ ॥ ১১॥
সৌভাগ্যাদি চ যত্কিঞ্চিদ্ দৃশ্যতে ললনাজনে ।
তত্সৰ্ৱং তত্প্ৰসাদেন তেন জপ্যমিদং শুভম্ ॥ ১২॥
শনৈস্তু জপ্যমানেঽস্মিন্ স্তোত্ৰে সম্পত্তিৰুচ্চকৈঃ ।
ভৱত্যেৱ সমগ্ৰাপি ততঃ প্ৰাৰভ্যমেৱ তত্ ॥ ১৩॥
ঐশ্ৱৰ্যং তত্প্ৰসাদেন সৌভাগ্যাৰোগ্যমেৱ চ ।
শত্ৰুহানিঃ পৰো মোক্ষঃ স্তূযতে সা ন কিং জনৈঃ ॥ ১৪॥
চণ্ডিকাং হৃদযেনাপি যঃ স্মৰেত্ সততং নৰঃ ।
হৃদ্যং কামমৱাপ্নোতি হৃদি দেৱী সদা ৱসেত্ ॥ ১৫॥
অগ্ৰতোঽমুং মহাদেৱকৃতং কীলকৱাৰণম্ ।
নিষ্কীলঞ্চ তথা কৃত্ৱা পঠিতৱ্যং সমাহিতৈঃ ॥ ১৬॥
॥ ইতি শ্ৰীভগৱত্যাঃ কীলকস্তোত্ৰং সমাপ্তম্ ॥

অস্য শ্ৰীচণ্ডীকৱচস্য ব্ৰহ্মা ঋষিঃ , অনুষ্টুপ্ ছন্দঃ ,
চামুণ্ডা দেৱতা , অঙ্গন্যাসোক্তমাতৰো বীজম্ ,
দিগ্বন্ধদেৱতাস্তত্ৱম্ , শ্ৰীজগদম্বাপ্ৰীত্যৰ্থে জপে ৱিনিযোগঃ ।
ওঁ নমশ্চণ্ডিকাযৈ ।

মাৰ্কণ্ডেয উৱাচ।
ওঁ যদ্গুহ্যং পৰমং লোকে সৰ্ৱৰক্ষাকৰং নৃণাম্ ।
যন্ন কস্যচিদাখ্যাতং তন্মে ব্ৰূহি পিতামহ ॥ ১॥
ব্ৰহ্মোৱাচ ।
অস্তি গুহ্যতমং ৱিপ্ৰ সৰ্ৱভূতোপকাৰকম্ ।
দেৱ্যাস্তু কৱচং পুণ্যং তচ্ছৃণুষ্ৱ মহামুনে ॥ ২॥
প্ৰথমং শৈলপুত্ৰীতি দ্ৱিতীযং ব্ৰহ্মচাৰিণী ।
তৃতীযং চন্দ্ৰঘণ্টেতি কূষ্মাণ্ডেতি চতুৰ্থকম্ ॥ ৩॥
পঞ্চমং স্কন্দমাতেতি ষষ্ঠং কাত্যাযনী তথা ।
সপ্তমং কালৰাত্ৰিশ্চ মহাগৌৰীতি চাষ্টমম্ ॥ ৪॥
নৱমং সিদ্ধিদাত্ৰী চ নৱদুৰ্গাঃ প্ৰকীৰ্তিতাঃ ।
উক্তান্যেতানি নামানি ব্ৰহ্মণৈৱ মহাত্মনা ॥ ৫॥
অগ্নিনা দহ্যমানাস্তু শত্ৰুমধ্যগতা ৰণে ।
ৱিষমে দুৰ্গমে চৈৱ ভযাৰ্তাঃ শৰণং গতাঃ ॥ ৬।
ন তেষাং জাযতে কিঞ্চিদশুভং ৰণসঙ্কটে ।
আপদং ন চ পশ্যন্তি শোকদুঃখভযঙ্কৰীম্ ॥ ৭॥
যৈস্তু ভক্ত্যা স্মৃতা নিত্যং তেষাং ৱৃদ্ধিঃ প্ৰজাযতে ।
যে ত্ৱাং স্মৰন্তি দেৱেশি ৰক্ষসি তান্ন সংশযঃ ॥ ৮॥
প্ৰেতসংস্থা তু চামুণ্ডা ৱাৰাহী মহিষাসনা ।
ঐন্দ্ৰী গজসমাৰূঢা ৱৈষ্ণৱী গৰুডাসনা ॥ ৯॥
নাৰসিংহী মহাৱীৰ্যা শিৱদূতী মহাবলা ।
মাহেশ্ৱৰী ৱৃষাৰূঢা কৌমাৰী শিখিৱাহনা ॥ ১০॥
লক্ষ্মীঃ পদ্মাসনা দেৱী পদ্মহস্তা হৰিপ্ৰিযা ।
শ্ৱেতৰূপধৰা দেৱী ঈশ্ৱৰী ৱৃষৱাহনা ॥ ১১॥
ব্ৰাহ্মী হংসসমাৰূঢা সৰ্ৱাভৰণভূষিতা ।
ইত্যেতা মাতৰঃ সৰ্ৱাঃ সৰ্ৱযোগসমন্ৱিতাঃ ॥ ১২॥
নানাভৰণশোভাঢ্যা নানাৰত্নোপশোভিতাঃ ।
শ্ৰৈষ্ঠৈশ্চ মৌক্তিকৈঃ সৰ্ৱা দিৱ্যহাৰপ্ৰলম্বিভিঃ ॥ ১৩॥
ইন্দ্ৰনীলৈৰ্মহানীলৈঃ পদ্মৰাগৈঃ সুশোভনৈঃ ।
দৃশ্যন্তে ৰথমাৰূঢা দেৱ্যঃ ক্ৰোধসমাকুলাঃ ॥ ১৪॥
শঙ্খং চক্ৰং গদাং শক্তিং হলং চ মুসলাযুধম্ ।
খেটকং তোমৰং চৈৱ পৰশুং পাশমেৱ চ ॥ ১৫॥
কুন্তাযুধং ত্ৰিশূলং চ শাৰ্ঙ্গমাযুধমুত্তমম্ ।
দৈত্যানাং দেহনাশায ভক্তানামভযায চ ॥ ১৬॥
ধাৰযন্ত্যাযুধানীত্থং দেৱানাং চ হিতায ৱৈ ।
নমস্তেঽস্তু মহাৰৌদ্ৰে মহাঘোৰপৰাক্ৰমে ॥ ১৭॥
মহাবলে মহোত্সাহে মহাভযৱিনাশিনি ।
ত্ৰাহি মাং দেৱি দুষ্প্ৰেক্ষ্যে শত্ৰূণাং ভযৱৰ্ধিনি ॥ ১৮॥
প্ৰাচ্যাং ৰক্ষতু মামৈন্দ্ৰী আগ্নেয্যামগ্নিদেৱতা ।
দক্ষিণেঽৱতু ৱাৰাহী নৈৰৃত্যাং খড্গধাৰিণী ॥ ১৯॥
প্ৰতীচ্যাং ৱাৰুণী ৰক্ষেদ্ৱাযৱ্যাং মৃগৱাহিনী ।
উদীচ্যাং পাতু কৌবেৰী ঈশান্যাং শূলধাৰিণী ॥ ২০॥
ঊৰ্ধ্ৱং ব্ৰহ্মাণী মে ৰক্ষেদধস্তাদ্ৱৈষ্ণৱী তথা ।
এৱং দশ দিশো ৰক্ষেচ্চামুণ্ডা শৱৱাহনা ॥ ২১॥
জযা মামগ্ৰতঃ পাতু ৱিজযা পাতু পৃষ্ঠতঃ ।
অজিতা ৱামপাৰ্শ্ৱে তু দক্ষিণে চাপৰাজিতা ॥ ২২॥
শিখাং মে দ্যোতিনী ৰক্ষেদুমা মূৰ্ধ্নি ৱ্যৱস্থিতা ।
মালাধৰী ললাটে চ ভ্ৰুৱৌ ৰক্ষেদ্যশস্ৱিনী ॥ ২৩॥
নেত্ৰযোশ্চিত্ৰনেত্ৰা চ যমঘণ্টা তু পাৰ্শ্ৱকে ।
ত্ৰিনেত্ৰা চ ত্ৰিশূলেন ভ্ৰুৱোৰ্মধ্যে চ চণ্ডিকা ॥ ২৪॥
শঙ্খিনী চক্ষুষোৰ্মধ্যে শ্ৰোত্ৰযোৰ্দ্ৱাৰৱাসিনী ।
কপোলৌ কালিকা ৰক্ষেত্ কৰ্ণমূলে তু শঙ্কৰী ॥ ২৫॥
নাসিকাযাং সুগন্ধা চ উত্তৰোষ্ঠে চ চৰ্চিকা ।
অধৰে চামৃতাবালা জিহ্ৱাযাং চ সৰস্ৱতী ॥ ২৬॥
দন্তান্ ৰক্ষতু কৌমাৰী কণ্ঠদেশে তু চণ্ডিকা ।
ঘণ্টিকাং চিত্ৰঘণ্টা চ মহামাযা চ তালুকে ॥ ২৭॥
কামাক্ষী চিবুকং ৰক্ষেদ্ৱাচং মে সৰ্ৱমঙ্গলা ।
গ্ৰীৱাযাং ভদ্ৰকালী চ পৃষ্ঠৱংশে ধনুৰ্ধৰী ॥ ২৮॥
নীলগ্ৰীৱা বহিঃ কণ্ঠে নলিকাং নলকূবৰী ।
স্কন্ধযোঃ খড্গিনী ৰক্ষেদ্ বাহূ মে ৱজ্ৰধাৰিণী ॥ ২৯॥
হস্তযোৰ্দণ্ডিনী ৰক্ষেদম্বিকা চাঙ্গুলীষু চ ।
নখাঞ্ছূলেশ্ৱৰী ৰক্ষেত্ কুক্ষৌ ৰক্ষেন্নৰেশ্ৱৰী ॥ ৩০॥
স্তনৌ ৰক্ষেন্মহাদেৱী মনঃশোকৱিনাশিনী ।
হৃদযে ললিতা দেৱী উদৰে শূলধাৰিণী ॥ ৩১॥
নাভৌ চ কামিনী ৰক্ষেদ্ গুহ্যং গুহ্যেশ্ৱৰী তথা ।
মেঢ্ৰং ৰক্ষতু দুৰ্গন্ধা পাযুং মে গুহ্যৱাহিনী ॥ ৩২॥
কট্যাং ভগৱতী ৰক্ষেদূৰূ মে মেঘৱাহনা ।
জঙ্ঘে মহাবলা ৰক্ষেত্ জানূ মাধৱনাযিকা ॥ ৩৩॥
গুল্ফযোৰ্নাৰসিংহী চ পাদপৃষ্ঠে তু কৌশিকী ।
পাদাঙ্গুলীঃ শ্ৰীধৰী চ তলং পাতালৱাসিনী ॥ ৩৪॥
নখান্ দংষ্ট্ৰকৰালী চ কেশাংশ্চৈৱোৰ্ধ্ৱকেশিনী ।
ৰোমকূপেষু কৌমাৰী ত্ৱচং যোগীশ্ৱৰী তথা ॥ ৩৫॥
ৰক্তমজ্জাৱসামাংসান্যস্থিমেদাংসি পাৰ্ৱতী ।
অন্ত্ৰাণি কালৰাত্ৰিশ্চ পিত্তং চ মুকুটেশ্ৱৰী ॥ ৩৬॥
পদ্মাৱতী পদ্মকোশে কফে চূডামণিস্তথা ।
জ্ৱালামুখী নখজ্ৱালামভেদ্যা সৰ্ৱসন্ধিষু ॥ ৩৭॥
শুক্ৰং ব্ৰহ্মাণী মে ৰক্ষেচ্ছাযাং ছত্ৰেশ্ৱৰী তথা ।
অহঙ্কাৰং মনো বুদ্ধিং ৰক্ষেন্মে ধৰ্মধাৰিণী ॥ ৩৮॥
প্ৰাণাপানৌ তথা ৱ্যানমুদানং চ সমানকম্ ।
ৱজ্ৰহস্তা চ মে ৰক্ষেত্ প্ৰাণান্ কল্যাণশোভনা ॥ ৩৯॥
ৰসে ৰূপে চ গন্ধে চ শব্দে স্পৰ্শে চ যোগিনী ।
সত্ত্ৱং ৰজস্তমশ্চৈৱ ৰক্ষেন্নাৰাযণী সদা ॥ ৪০॥
আযূ ৰক্ষতু ৱাৰাহী ধৰ্মং ৰক্ষতু পাৰ্ৱতী ।
যশঃ কীৰ্তিং চ লক্ষ্মীং চ সদা ৰক্ষতু ৱৈষ্ণৱী ॥ ৪১॥
গোত্ৰমিন্দ্ৰাণী মে ৰক্ষেত্ পশূন্ ৰক্ষেচ্চ চণ্ডিকা ।
পুত্ৰান্ ৰক্ষেন্মহালক্ষ্মীৰ্ভাৰ্যাং ৰক্ষতু ভৈৰৱী ॥ ৪২॥
ধনেশ্ৱৰী ধনং ৰক্ষেত্ কৌমাৰী কন্যকাং তথা ।
পন্থানং সুপথা ৰক্ষেন্মাৰ্গং ক্ষেমঙ্কৰী তথা ॥ ৪৩॥
ৰাজদ্ৱাৰে মহালক্ষ্মীৰ্ৱিজযা সতত স্থিতা ।
ৰক্ষাহীনং তু যত্ স্থানং ৱৰ্জিতং কৱচেন তু ॥ ৪৪॥
তত্সৰ্ৱং ৰক্ষ মে দেৱি জযন্তী পাপনাশিনী ।
সৰ্ৱৰক্ষাকৰং পুণ্যং কৱচং সৰ্ৱদা জপেত্ ॥ ৪৫॥
ইদং ৰহস্যং ৱিপ্ৰৰ্ষে ভক্ত্যা তৱ মযোদিতম্ ।
পাদমেকং ন গচ্ছেত্ তু যদীচ্ছেচ্ছুভমাত্মনঃ ॥ ৪৬॥
কৱচেনাৱৃতো নিত্যং যত্ৰ যত্ৰৈৱ গচ্ছতি ।
তত্ৰ তত্ৰাৰ্থলাভশ্ৱ ৱিজযঃ সাৰ্ৱকালিকঃ ॥ ৪৭॥
যং যং চিন্তযতে কামং তং তং প্ৰাপ্নোতি নিশ্চিতম্ ।
পৰমৈশ্ৱৰ্যমতুলং প্ৰাপ্স্যতে ভূতলে পুমান্ ॥ ৪৮॥
নিৰ্ভযো জাযতে মৰ্ত্যঃ সঙ্গ্ৰামেষ্ৱপৰাজিতঃ ।
ত্ৰৈলোক্যে তু ভৱেত্পূজ্যঃ কৱচেনাৱৃতঃ পুমান্ ॥ ৪৯॥
ইদং তু দেৱ্যাঃ কৱচং দেৱানামপি দুৰ্লভম্ ।
যঃ পঠেত্প্ৰযতো নিত্যং ত্ৰিসন্ধ্যং শ্ৰদ্ধযান্ৱিতঃ ॥ ৫০॥
দৈৱীকলা ভৱেত্তস্য ত্ৰৈলোক্যে চাপৰাজিতঃ ।
জীৱেদ্ৱৰ্ষশতং সাগ্ৰমপমৃত্যুৱিৱৰ্জিতঃ ॥ ৫১॥
নশ্যন্তি ৱ্যাধযঃ সৰ্ৱে লূতাৱিস্ফোটকাদযঃ ।
স্থাৱৰং জঙ্গমং চৈৱ কৃত্ৰিমং চৈৱ যদ্ৱিষম্ ॥ ৫২॥
অভিচাৰাণি সৰ্ৱাণি মন্ত্ৰযন্ত্ৰাণি ভূতলে ।
ভূচৰাঃ খেচৰাশ্চৈৱ কুলজাশ্চৌপদেশিকাঃ ॥ ৫৩॥
সহজা কুলজা মালা ডাকিনী শাকিনী তথা ।
অন্তৰিক্ষচৰা ঘোৰা ডাকিন্যশ্চ মহাৰৱাঃ ॥ ৫৪॥
গ্ৰহভূতপিশাচাশ্চ যক্ষগন্ধৰ্ৱৰাক্ষসাঃ ।
ব্ৰহ্মৰাক্ষসৱেতালাঃ কূষ্মাণ্ডা ভৈৰৱাদযঃ ॥ ৫৫॥
নশ্যন্তি দৰ্শনাত্তস্য কৱচেনাৱৃতো হি যঃ ।
মানোন্নতিৰ্ভৱেদ্ৰাজ্ঞস্তেজোৱৃদ্ধিঃ পৰা ভৱেত্ ॥ ৫৬॥
যশোৱৃদ্ধিৰ্ভৱেত্ পুংসাং কীৰ্তিৱৃদ্ধিশ্চ জাযতে ।
তস্মাত্ জপেত্ সদা ভক্তঃ কৱচং কামদং মুনে ॥ ৫৭॥
জপেত্ সপ্তশতীং চণ্ডীং কৃত্ৱা তু কৱচং পুৰা ।
নিৰ্ৱিঘ্নেন ভৱেত্ সিদ্ধিশ্চণ্ডীজপসমুদ্ভৱা ॥ ৫৮॥
যাৱদ্ভূমণ্ডলং ধত্তে সশৈলৱনকাননম্ ।
তাৱত্তিষ্ঠতি মেদিন্যাং সন্ততিঃ পুত্ৰপৌত্ৰিকী ॥ ৫৯॥
দেহান্তে পৰমং স্থানং সুৰৈৰপি সুদুৰ্লভম্ ।
প্ৰাপ্নোতি পুৰুষো নিত্যং মহামাযাপ্ৰসাদতঃ ॥ ৬০॥
তত্ৰ গচ্ছতি গত্ৱাসৌ পুনশ্চাগমনং নহি ।
লভতে পৰমং স্থানং শিৱেন সমতাং ৱ্ৰজেত্ ॥ ৬১॥
॥ ইতি শ্ৰীমাৰ্কণ্ডেযপুৰাণে হৰিহৰব্ৰহ্মৱিৰচিতং
দেৱীকৱচং সমাপ্তম্ ॥

%
॥ শ্ৰীদুৰ্গাযৈ নমঃ ॥
॥ অথ শ্ৰীদুৰ্গাসপ্তশতী ॥

ৱিনিযোগঃ
অস্য শ্ৰী প্ৰথমচৰিত্ৰস্য । ব্ৰহ্মা ঋষিঃ ।
মহাকালী দেৱতা । গাযত্ৰী ছন্দঃ । নন্দা শক্তিঃ ।
ৰক্তদন্তিকা বীজম্ । অগ্নিস্তত্ত্ৱম্ ।
ঋগ্ৱেদঃ স্ৱৰূপম্ । শ্ৰীমহাকালীপ্ৰীত্যৰ্থে
প্ৰথমচৰিত্ৰজপে ৱিনিযোগঃ ।
। ধ্যানম্ ।
ওঁ খড্গং চক্ৰগদেষুচাপপৰিঘাঞ্ছূলং ভুশুণ্ডীং শিৰঃ
শঙ্খং সন্দধতীং কৰৈস্ত্ৰিনযনাং সৰ্ৱাঙ্গভূষাৱৃতাম্ ।
নীলাশ্মদ্যুতিমাস্যপাদদশকাং সেৱে মহাকালিকাং
যামস্তৌত্স্ৱপিতে হৰৌ কমলজো হন্তুং মধুং কৈটভম্ ॥
ওঁ নমশ্চণ্ডিকাযৈ ॥

ওঁ ঐং মাৰ্কণ্ডেয উৱাচ॥ ১.১॥

সাৱৰ্ণিঃ সূৰ্যতনযো যো মনুঃ কথ্যতেঽষ্টমঃ ।
নিশাময তদুত্পত্তিং ৱিস্তৰাদ্গদতো মম ॥ ১.২॥
মহামাযানুভাৱেন যথা মন্ৱন্তৰাধিপঃ ।
স বভূৱ মহাভাগঃ সাৱৰ্ণিস্তনযো ৰৱেঃ ॥ ১.৩॥
স্ৱাৰোচিষেঽন্তৰে পূৰ্ৱং চৈত্ৰৱংশসমুদ্ভৱঃ ।
সুৰথো নাম ৰাজাভূত্সমস্তে ক্ষিতিমণ্ডলে ॥ ১.৪॥
তস্য পালযতঃ সম্যক্ প্ৰজাঃ পুত্ৰানিৱৌৰসান্ ।
বভূৱুঃ শত্ৰৱো ভূপাঃ কোলাৱিধ্ৱংসিনস্তদা ॥ ১.৫॥
তস্য তৈৰভৱদ্ যুদ্ধমতিপ্ৰবলদণ্ডিনঃ ।
ন্যূনৈৰপি স তৈৰ্যুদ্ধে কোলাৱিধ্ৱংসিভিৰ্জিতঃ ॥ ১.৬॥
ততঃ স্ৱপুৰমাযাতো নিজদেশাধিপোঽভৱত্ ।
আক্ৰান্তঃ স মহাভাগস্তৈস্তদা প্ৰবলাৰিভিঃ ॥ ১.৭॥
অমাত্যৈৰ্বলিভিৰ্দুষ্টৈৰ্দুৰ্বলস্য দুৰাত্মভিঃ ।
কোশো বলং চাপহৃতং তত্ৰাপি স্ৱপুৰে ততঃ ॥ ১.৮॥
ততো মৃগযাৱ্যাজেন হৃতস্ৱাম্যঃ স ভূপতিঃ ।
একাকী হযমাৰুহ্য জগাম গহনং ৱনম্ ॥ ১.৯॥
স তত্ৰাশ্ৰমমদ্ৰাক্ষীদ্দ্ৱিজৱৰ্যস্য মেধসঃ ।
প্ৰশান্তশ্ৱাপদাকীৰ্ণং মুনিশিষ্যোপশোভিতম্ ॥ ১.১০॥
তস্থৌ কঞ্চিত্স কালং চ মুনিনা তেন সত্কৃতঃ ।
ইতশ্চেতশ্চ ৱিচৰংস্তস্মিন্ মুনিৱৰাশ্ৰমে ॥ ১.১১॥
সোঽচিন্তযত্তদা তত্ৰ মমত্ৱাকৃষ্টমানসঃ ।
মত্পূৰ্ৱৈঃ পালিতং পূৰ্ৱং মযা হীনং পুৰং হি তত্ ॥ ১.১২॥
মদ্ভৃত্যৈস্তৈৰসদ্ৱৃত্তৈৰ্ধৰ্মতঃ পাল্যতে ন ৱা ।
ন জানে স প্ৰধানো মে শূৰো হস্তী সদামদঃ ॥ ১.১৩॥
মম ৱৈৰিৱশং যাতঃ কান্ ভোগানুপলপ্স্যতে ।
যে মমানুগতা নিত্যং প্ৰসাদধনভোজনৈঃ ॥ ১.১৪॥
অনুৱৃত্তিং ধ্ৰুৱং তেঽদ্য কুৰ্ৱন্ত্যন্যমহীভৃতাম্ ।
অসম্যগ্ৱ্যযশীলৈস্তৈঃ কুৰ্ৱদ্ভিঃ সততং ৱ্যযম্ ॥ ১.১৫॥
সঞ্চিতঃ সোঽতিদুঃখেন ক্ষযং কোশো গমিষ্যতি ।
এতচ্চান্যচ্চ সততং চিন্তযামাস পাৰ্থিৱঃ ॥ ১.১৬॥
তত্ৰ ৱিপ্ৰাশ্ৰমাভ্যাশে ৱৈশ্যমেকং দদৰ্শ সঃ ।
স পৃষ্টস্তেন কস্ত্ৱং ভো হেতুশ্চাগমনেঽত্ৰ কঃ ॥ ১.১৭॥
সশোক ইৱ কস্মাত্ত্ৱং দুৰ্মনা ইৱ লক্ষ্যসে ।
ইত্যাকৰ্ণ্য ৱচস্তস্য ভূপতেঃ প্ৰণযোদিতম্ ॥ ১.১৮॥
প্ৰত্যুৱাচস তং ৱৈশ্যঃ প্ৰশ্ৰযাৱনতো নৃপম্ ॥ ১.১৯॥
ৱৈশ্য উৱাচ॥ ১.২০॥
সমাধিৰ্নাম ৱৈশ্যোঽহমুত্পন্নো ধনিনাং কুলে ॥ ১.২১॥
পুত্ৰদাৰৈৰ্নিৰস্তশ্চ ধনলোভাদসাধুভিঃ ।
ৱিহীনশ্চ ধনৈৰ্দাৰৈঃ পুত্ৰৈৰাদায মে ধনম্ ॥ ১.২২॥
ৱনমভ্যাগতো দুঃখী নিৰস্তশ্চাপ্তবন্ধুভিঃ ।
সোঽহং ন ৱেদ্মি পুত্ৰাণাং কুশলাকুশলাত্মিকাম্ ॥ ১.২৩॥
প্ৰৱৃত্তিং স্ৱজনানাং চ দাৰাণাং চাত্ৰ সংস্থিতঃ ।
কিং নু তেষাং গৃহে ক্ষেমমক্ষেমং কিং নু সাম্প্ৰতম্ ॥ ১.২৪॥
কথং তে কিং নু সদ্ৱৃত্তা দুৰ্ৱৃত্তাঃ কিং নু মে সুতাঃ ॥ ১.২৫॥
ৰাজোৱাচ ॥ ১.২৬॥
যৈৰ্নিৰস্তো ভৱাঁল্লুব্ধৈঃ পুত্ৰদাৰাদিভিৰ্ধনৈঃ ॥ ১.২৭॥
তেষু কিং ভৱতঃ স্নেহমনুবধ্নাতি মানসম্ ॥ ১.২৮॥
ৱৈশ্য উৱাচ॥ ১.২৯॥
এৱমেতদ্যথা প্ৰাহ ভৱানস্মদ্গতং ৱচঃ ॥ ১.৩০॥
কিং কৰোমি ন বধ্নাতি মম নিষ্ঠুৰতাং মনঃ ।
যৈঃ সন্ত্যজ্য পিতৃস্নেহং ধনলুব্ধৈৰ্নিৰাকৃতঃ ॥ ১.৩১॥
পতিস্ৱজনহাৰ্দং চ হাৰ্দিতেষ্ৱেৱ মে মনঃ ।
কিমেতন্নাভিজানামি জানন্নপি মহামতে ॥ ১.৩২॥
যত্প্ৰেমপ্ৰৱণং চিত্তং ৱিগুণেষ্ৱপি বন্ধুষু ।
তেষাং কৃতে মে নিঃশ্ৱাসো দৌৰ্মনস্যং চ জাযতে ॥ ১.৩৩॥
কৰোমি কিং যন্ন মনস্তেষ্ৱপ্ৰীতিষু নিষ্ঠুৰম্ ॥ ১.৩৪॥
মাৰ্কণ্ডেয উৱাচ॥ ১.৩৫॥
ততস্তৌ সহিতৌ ৱিপ্ৰ তং মুনিং সমুপস্থিতৌ ॥ ১.৩৬॥
সমাধিৰ্নাম ৱৈশ্যোঽসৌ স চ পাৰ্থিৱসত্তমঃ ।
কৃত্ৱা তু তৌ যথান্যাযং যথাৰ্হং তেন সংৱিদম্ ॥ ১.৩৭॥
উপৱিষ্টৌ কথাঃ কাশ্চিচ্চক্ৰতুৰ্ৱৈশ্যপাৰ্থিৱৌ ॥ ১.৩৮॥
ৰাজোৱাচ ॥ ১.৩৯॥
ভগৱংস্ত্ৱামহং প্ৰষ্টুমিচ্ছাম্যেকং ৱদস্ৱ তত্ ॥ ১.৪০॥
দুঃখায যন্মে মনসঃ স্ৱচিত্তাযত্ততাং ৱিনা ।
মমত্ৱং গতৰাজ্যস্য ৰাজ্যাঙ্গেষ্ৱখিলেষ্ৱপি ॥ ১.৪১॥
জানতোঽপি যথাজ্ঞস্য কিমেতন্মুনিসত্তম ।
অযং চ নিকৃতঃ পুত্ৰৈৰ্দাৰৈৰ্ভৃত্যৈস্তথোজ্ঝিতঃ ॥ ১.৪২॥
স্ৱজনেন চ সন্ত্যক্তস্তেষু হাৰ্দী তথাপ্যতি ।
এৱমেষ তথাহং চ দ্ৱাৱপ্যত্যন্তদুঃখিতৌ ॥ ১.৪৩॥
দৃষ্টদোষেঽপি ৱিষযে মমত্ৱাকৃষ্টমানসৌ ।
তত্কিমেতন্মহাভাগ যন্মোহো জ্ঞানিনোৰপি ॥ ১.৪৪॥
মমাস্য চ ভৱত্যেষা ৱিৱেকান্ধস্য মূঢতা ॥ ১.৪৫॥
ঋষিৰুৱাচ ॥ ১.৪৬॥
জ্ঞানমস্তি সমস্তস্য জন্তোৰ্ৱিষযগোচৰে ॥ ১.৪৭॥
ৱিষযাশ্চ মহাভাগ যান্তি চৈৱং পৃথক্পৃথক্ ।
দিৱান্ধাঃ প্ৰাণিনঃ কেচিদ্ৰাত্ৰাৱন্ধাস্তথাপৰে ॥ ১.৪৮॥
কেচিদ্দিৱা তথা ৰাত্ৰৌ প্ৰাণিনস্তুল্যদৃষ্টযঃ ।
জ্ঞানিনো মনুজাঃ সত্যং কিং তু তে ন হি কেৱলম্ ॥ ১.৪৯॥
যতো হি জ্ঞানিনঃ সৰ্ৱে পশুপক্ষিমৃগাদযঃ ।
জ্ঞানং চ তন্মনুষ্যাণাং যত্তেষাং মৃগপক্ষিণাম্ ॥ ১.৫০॥
মনুষ্যাণাং চ যত্তেষাং তুল্যমন্যত্তথোভযোঃ ।
জ্ঞানেঽপি সতি পশ্যৈতান্ পতঙ্গাঞ্ছাৱচঞ্চুষু ॥ ১.৫১॥
কণমোক্ষাদৃতান্ মোহাত্পীড্যমানানপি ক্ষুধা ।
মানুষা মনুজৱ্যাঘ্ৰ সাভিলাষাঃ সুতান্ প্ৰতি ॥ ১.৫২॥
লোভাত্ প্ৰত্যুপকাৰায নন্ৱেতান্ কিং ন পশ্যসি ।
তথাপি মমতাৱৰ্ত্তে মোহগৰ্তে নিপাতিতাঃ ॥ ১.৫৩॥
মহামাযাপ্ৰভাৱেণ সংসাৰস্থিতিকাৰিণা ।
তন্নাত্ৰ ৱিস্মযঃ কাৰ্যো যোগনিদ্ৰা জগত্পতেঃ ॥ ১.৫৪॥
মহামাযা হৰেশ্চৈষা তযা সম্মোহ্যতে জগত্ ।
জ্ঞানিনামপি চেতাংসি দেৱী ভগৱতী হি সা ॥ ১.৫৫॥
বলাদাকৃষ্য মোহায মহামাযা প্ৰযচ্ছতি ।
তযা ৱিসৃজ্যতে ৱিশ্ৱং জগদেতচ্চৰাচৰম্ ॥ ১.৫৬॥
সৈষা প্ৰসন্না ৱৰদা নৃণাং ভৱতি মুক্তযে ।
সা ৱিদ্যা পৰমা মুক্তেৰ্হেতুভূতা সনাতনী ॥ ১.৫৭॥
সংসাৰবন্ধহেতুশ্চ সৈৱ সৰ্ৱেশ্ৱৰেশ্ৱৰী ॥ ১.৫৮॥
ৰাজোৱাচ ॥ ১.৫৯॥
ভগৱন্ কা হি সা দেৱী মহামাযেতি যাং ভৱান্ ॥ ১.৬০॥
ব্ৰৱীতি কথমুত্পন্না সা কৰ্মাস্যাশ্চ কিং দ্ৱিজ ।
যত্প্ৰভাৱা চ সা দেৱী যত্স্ৱৰূপা যদুদ্ভৱা ॥ ১.৬১॥
তত্সৰ্ৱং শ্ৰোতুমিচ্ছামি ত্ৱত্তো ব্ৰহ্মৱিদাং ৱৰ ॥ ১.৬২॥
ঋষিৰুৱাচ ॥ ১.৬৩॥
নিত্যৈৱ সা জগন্মূৰ্তিস্তযা সৰ্ৱমিদং ততম্ ॥ ১.৬৪॥
তথাপি তত্সমুত্পত্তিৰ্বহুধা শ্ৰূযতাং মম ।
দেৱানাং কাৰ্যসিদ্ধ্যৰ্থমাৱিৰ্ভৱতি সা যদা ॥ ১.৬৫॥
উত্পন্নেতি তদা লোকে সা নিত্যাপ্যভিধীযতে ।
যোগনিদ্ৰাং যদা ৱিষ্ণুৰ্জগত্যেকাৰ্ণৱীকৃতে ॥ ১.৬৬॥
আস্তীৰ্য শেষমভজত্ কল্পান্তে ভগৱান্ প্ৰভুঃ ।
তদা দ্ৱাৱসুৰৌ ঘোৰৌ ৱিখ্যাতৌ মধুকৈটভৌ ॥ ১.৬৭॥
ৱিষ্ণুকৰ্ণমলোদ্ভূতৌ হন্তুং ব্ৰহ্মাণমুদ্যতৌ ।
স নাভিকমলে ৱিষ্ণোঃ স্থিতো ব্ৰহ্মা প্ৰজাপতিঃ ॥ ১.৬৮॥
দৃষ্ট্ৱা তাৱসুৰৌ চোগ্ৰৌ প্ৰসুপ্তং চ জনাৰ্দনম্ ।
তুষ্টাৱ যোগনিদ্ৰাং তামেকাগ্ৰহৃদযঃ স্থিতঃ ॥ ১.৬৯॥
ৱিবোধনাৰ্থায হৰেৰ্হৰিনেত্ৰকৃতালযাম্ ।
ৱিশ্ৱেশ্ৱৰীং জগদ্ধাত্ৰীং স্থিতিসংহাৰকাৰিণীম্ ॥ ১.৭০॥
নিদ্ৰাং ভগৱতীং ৱিষ্ণোৰতুলাং তেজসঃ প্ৰভুঃ ॥ ১.৭১॥
ব্ৰহ্মোৱাচ ॥ ১.৭২॥
ত্ৱং স্ৱাহা ত্ৱং স্ৱধা ত্ৱং হি ৱষট্কাৰঃ স্ৱৰাত্মিকা ॥ ১.৭৩॥
সুধা ত্ৱমক্ষৰে নিত্যে ত্ৰিধা মাত্ৰাত্মিকা স্থিতা ।
অৰ্ধমাত্ৰা স্থিতা নিত্যা যানুচ্চাৰ্যাৱিশেষতঃ ॥ ১.৭৪॥
ত্ৱমেৱ সন্ধ্যা সাৱিত্ৰী ত্ৱং দেৱি জননী পৰা ।
ত্ৱযৈতদ্ধাৰ্যতে ৱিশ্ৱং ত্ৱযৈতত্ সৃজ্যতে জগত্ ॥ ১.৭৫॥
ত্ৱযৈতত্ পাল্যতে দেৱি ত্ৱমত্স্যন্তে চ সৰ্ৱদা ।
ৱিসৃষ্টৌ সৃষ্টিৰূপা ত্ৱং স্থিতিৰূপা চ পালনে ॥ ১.৭৬॥
তথা সংহৃতিৰূপান্তে জগতোঽস্য জগন্মযে ।
মহাৱিদ্যা মহামাযা মহামেধা মহাস্মৃতিঃ ॥ ১.৭৭॥
মহামোহা চ ভৱতী মহাদেৱী মহেশ্ৱৰী ।
প্ৰকৃতিস্ত্ৱং চ সৰ্ৱস্য গুণত্ৰযৱিভাৱিনী ॥ ১.৭৮॥
কালৰাত্ৰিৰ্মহাৰাত্ৰিৰ্মোহৰাত্ৰিশ্চ দাৰুণা ।
ত্ৱং শ্ৰীস্ত্ৱমীশ্ৱৰী ত্ৱং হ্ৰীস্ত্ৱং বুদ্ধিৰ্বোধলক্ষণা ॥ ১.৭৯॥
লজ্জা পুষ্টিস্তথা তুষ্টিস্ত্ৱং শান্তিঃ ক্ষান্তিৰেৱ চ ।
খড্গিনী শূলিনী ঘোৰা গদিনী চক্ৰিণী তথা ॥ ১.৮০॥
শঙ্খিনী চাপিনী বাণভুশুণ্ডীপৰিঘাযুধা ।
সৌম্যা সৌম্যতৰাশেষসৌম্যেভ্যস্ত্ৱতিসুন্দৰী ॥ ১.৮১॥
পৰাপৰাণাং পৰমা ত্ৱমেৱ পৰমেশ্ৱৰী ।
যচ্চ কিঞ্চিত্ক্ৱচিদ্ৱস্তু সদসদ্ৱাখিলাত্মিকে ॥ ১.৮২॥
তস্য সৰ্ৱস্য যা শক্তিঃ সা ত্ৱং কিং স্তূযসে মযা ।
যযা ত্ৱযা জগত্স্ৰষ্টা জগত্পাত্যত্তি যো জগত্ ॥ ১.৮৩॥
সোঽপি নিদ্ৰাৱশং নীতঃ কস্ত্ৱাং স্তোতুমিহেশ্ৱৰঃ ।
ৱিষ্ণুঃ শৰীৰগ্ৰহণমহমীশান এৱ চ ॥ ১.৮৪॥
কাৰিতাস্তে যতোঽতস্ত্ৱাং কঃ স্তোতুং শক্তিমান্ ভৱেত্ ।
সা ত্ৱমিত্থং প্ৰভাৱৈঃ স্ৱৈৰুদাৰৈৰ্দেৱি সংস্তুতা ॥ ১.৮৫॥
মোহযৈতৌ দুৰাধৰ্ষাৱসুৰৌ মধুকৈটভৌ ।
প্ৰবোধং চ জগত্স্ৱামী নীযতামচ্যুতো লঘু ॥ ১.৮৬॥
বোধশ্চ ক্ৰিযতামস্য হন্তুমেতৌ মহাসুৰৌ ॥ ১.৮৭॥
ঋষিৰুৱাচ ॥ ১.৮৮॥
এৱং স্তুতা তদা দেৱী তামসী তত্ৰ ৱেধসা ॥ ১.৮৯॥
ৱিষ্ণোঃ প্ৰবোধনাৰ্থায নিহন্তুং মধুকৈটভৌ ।
নেত্ৰাস্যনাসিকাবাহুহৃদযেভ্যস্তথোৰসঃ ॥ ১.৯০॥
নিৰ্গম্য দৰ্শনে তস্থৌ ব্ৰহ্মণোঽৱ্যক্তজন্মনঃ ।
উত্তস্থৌ চ জগন্নাথস্তযা মুক্তো জনাৰ্দনঃ ॥ ১.৯১॥
একাৰ্ণৱেঽহিশযনাত্ততঃ স দদৃশে চ তৌ ।
মধুকৈটভৌ দুৰাত্মানাৱতিৱীৰ্যপৰাক্ৰমৌ ॥ ১.৯২॥
ক্ৰোধৰক্তেক্ষণাৱত্তুং ব্ৰহ্মাণং জনিতোদ্যমৌ ।
সমুত্থায ততস্তাভ্যাং যুযুধে ভগৱান্ হৰিঃ ॥ ১.৯৩॥
পঞ্চৱৰ্ষসহস্ৰাণি বাহুপ্ৰহৰণো ৱিভুঃ ।
তাৱপ্যতিবলোন্মত্তৌ মহামাযাৱিমোহিতৌ ॥ ১.৯৪॥
উক্তৱন্তৌ ৱৰোঽস্মত্তো ৱ্ৰিযতামিতি কেশৱম্ ॥ ১.৯৫॥
শ্ৰীভগৱানুৱাচ ॥ ১.৯৬॥
ভৱেতামদ্য মে তুষ্টৌ মম ৱধ্যাৱুভাৱপি ॥ ১.৯৭॥
কিমন্যেন ৱৰেণাত্ৰ এতাৱদ্ধি ৱৃতং মযা ॥ ১.৯৮॥
ঋষিৰুৱাচ ॥ ১.৯৯॥
ৱঞ্চিতাভ্যামিতি তদা সৰ্ৱমাপোমযং জগত্ ॥ ১.১০০॥
ৱিলোক্য তাভ্যাং গদিতো ভগৱান্ কমলেক্ষণঃ ।
আৱাং জহি ন যত্ৰোৰ্ৱী সলিলেন পৰিপ্লুতা ॥ ১.১০১॥
ঋষিৰুৱাচ ॥ ১.১০২॥
তথেত্যুক্ত্ৱা ভগৱতা শঙ্খচক্ৰগদাভৃতা ।
কৃত্ৱা চক্ৰেণ ৱৈ ছিন্নে জঘনে শিৰসী তযোঃ ॥ ১.১০৩॥
এৱমেষা সমুত্পন্না ব্ৰহ্মণা সংস্তুতা স্ৱযম্ ।
প্ৰভাৱমস্যা দেৱ্যাস্তু ভূযঃ শৃণু ৱদামি তে ॥ ১.১০৪॥
। ঐং ওঁ ।
॥ স্ৱস্তি শ্ৰীমাৰ্কণ্ডেযপুৰাণে সাৱৰ্ণিকে মন্ৱন্তৰে দেৱীমাহাত্ম্যে
মধুকৈটভৱধো নাম প্ৰথমোঽধ্যাযঃ ॥ ১॥
উৱাচ১৪, অৰ্ধশ্লোকাঃ ২৪, শ্লোকাঃ ৬৬, এৱমাদিতঃ ॥ ১০৪॥

ৱিনিযোগঃ
অস্য শ্ৰী মধ্যমচৰিত্ৰস্য ৱিষ্ণুৰৃষিঃ ।
শ্ৰীমহালক্ষ্মীৰ্দেৱতা ।
উষ্ণিক্ ছন্দঃ । শাকম্ভৰী শক্তিঃ । দুৰ্গা বীজম্ ।
ৱাযুস্তত্ত্ৱম্ ।
যজুৰ্ৱেদঃ স্ৱৰূপম্ । শ্ৰীমহালক্ষ্মীপ্ৰীত্যৰ্থে
মধ্যমচৰিত্ৰজপে ৱিনিযোগঃ ।
। ধ্যানম্ ।
ওঁ অক্ষস্ৰক্পৰশূ গদেষুকুলিশং পদ্মং ধনুঃ কুণ্ডিকাং
দণ্ডং শক্তিমসিং চ চৰ্ম জলজং ঘণ্টাং সুৰাভাজনম্ ।
শূলং পাশসুদৰ্শনে চ দধতীং হস্তৈঃ প্ৰৱালপ্ৰভাং
সেৱে সৈৰিভমৰ্দিনীমিহ মহালক্ষ্মীং সৰোজস্থিতাম্ ॥

ওঁ হ্ৰীং ঋষিৰুৱাচ ॥ ২.১॥

দেৱাসুৰমভূদ্যুদ্ধং পূৰ্ণমব্দশতং পুৰা ।
মহিষেঽসুৰাণামধিপে দেৱানাং চ পুৰন্দৰে ॥ ২.২॥
তত্ৰাসুৰৈৰ্মহাৱীৰ্যৈৰ্দেৱসৈন্যং পৰাজিতম্ ।
জিত্ৱা চ সকলান্ দেৱানিন্দ্ৰোঽভূন্মহিষাসুৰঃ ॥ ২.৩॥
ততঃ পৰাজিতা দেৱাঃ পদ্মযোনিং প্ৰজাপতিম্ ।
পুৰস্কৃত্য গতাস্তত্ৰ যত্ৰেশগৰুডধ্ৱজৌ ॥ ২.৪॥
যথাৱৃত্তং তযোস্তদ্ৱন্মহিষাসুৰচেষ্টিতম্ ।
ত্ৰিদশাঃ কথযামাসুৰ্দেৱাভিভৱৱিস্তৰম্ ॥ ২.৫॥
সূৰ্যেন্দ্ৰাগ্ন্যনিলেন্দূনাং যমস্য ৱৰুণস্য চ ।
অন্যেষাং চাধিকাৰান্স স্ৱযমেৱাধিতিষ্ঠতি ॥ ২.৬॥
স্ৱৰ্গান্নিৰাকৃতাঃ সৰ্ৱে তেন দেৱগণা ভুৱি ।
ৱিচৰন্তি যথা মৰ্ত্যা মহিষেণ দুৰাত্মনা ॥ ২.৭॥
এতদ্ৱঃ কথিতং সৰ্ৱমমৰাৰিৱিচেষ্টিতম্ ।
শৰণং ৱঃ প্ৰপন্নাঃ স্মো ৱধস্তস্য ৱিচিন্ত্যতাম্ ॥ ২.৮॥
ইত্থং নিশম্য দেৱানাং ৱচাংসি মধুসূদনঃ ।
চকাৰ কোপং শম্ভুশ্চ ভ্ৰুকুটীকুটিলাননৌ ॥ ২.৯॥
ততোঽতিকোপপূৰ্ণস্য চক্ৰিণো ৱদনাত্ততঃ ।
নিশ্চক্ৰাম মহত্তেজো ব্ৰহ্মণঃ শঙ্কৰস্য চ ॥ ২.১০॥
অন্যেষাং চৈৱ দেৱানাং শক্ৰাদীনাং শৰীৰতঃ ।
নিৰ্গতং সুমহত্তেজস্তচ্চৈক্যং সমগচ্ছত ॥ ২.১১॥
অতীৱ তেজসঃ কূটং জ্ৱলন্তমিৱ পৰ্ৱতম্ ।
দদৃশুস্তে সুৰাস্তত্ৰ জ্ৱালাৱ্যাপ্তদিগন্তৰম্ ॥ ২.১২॥
অতুলং তত্ৰ তত্তেজঃ সৰ্ৱদেৱশৰীৰজম্ ।
একস্থং তদভূন্নাৰী ৱ্যাপ্তলোকত্ৰযং ত্ৱিষা ॥ ২.১৩॥
যদভূচ্ছাম্ভৱং তেজস্তেনাজাযত তন্মুখম্ ।
যাম্যেন চাভৱন্ কেশা বাহৱো ৱিষ্ণুতেজসা ॥ ২.১৪॥
সৌম্যেন স্তনযোৰ্যুগ্মং মধ্যং চৈন্দ্ৰেণ চাভৱত্ ।
ৱাৰুণেন চ জঙ্ঘোৰূ নিতম্বস্তেজসা ভুৱঃ ॥ ২.১৫॥
ব্ৰহ্মণস্তেজসা পাদৌ তদঙ্গুল্যোঽৰ্কতেজসা ।
ৱসূনাং চ কৰাঙ্গুল্যঃ কৌবেৰেণ চ নাসিকা ॥ ২.১৬॥
তস্যাস্তু দন্তাঃ সম্ভূতাঃ প্ৰাজাপত্যেন তেজসা ।
নযনত্ৰিতযং জজ্ঞে তথা পাৱকতেজসা ॥ ২.১৭॥
ভ্ৰুৱৌ চ সন্ধ্যযোস্তেজঃ শ্ৰৱণাৱনিলস্য চ ।
অন্যেষাং চৈৱ দেৱানাং সম্ভৱস্তেজসাং শিৱা ॥ ২.১৮॥
ততঃ সমস্তদেৱানাং তেজোৰাশিসমুদ্ভৱাম্ ।
তাং ৱিলোক্য মুদং প্ৰাপুৰমৰা মহিষাৰ্দিতাঃ ।
ততো দেৱা দদুস্তস্যৈ স্ৱানি স্ৱান্যাযুধানি চ ॥ ২.১৯॥
শূলং শূলাদ্ৱিনিষ্কৃষ্য দদৌ তস্যৈ পিনাকধৃক্ ।
চক্ৰং চ দত্তৱান্ কৃষ্ণঃ সমুত্পাট্য স্ৱচক্ৰতঃ ॥ ২.২০॥
শঙ্খং চ ৱৰুণঃ শক্তিং দদৌ তস্যৈ হুতাশনঃ ।
মাৰুতো দত্তৱাংশ্চাপং বাণপূৰ্ণে তথেষুধী ॥ ২.২১॥
ৱজ্ৰমিন্দ্ৰঃ সমুত্পাট্য কুলিশাদমৰাধিপঃ ।
দদৌ তস্যৈ সহস্ৰাক্ষো ঘণ্টামৈৰাৱতাদ্গজাত্ ॥ ২.২২॥
কালদণ্ডাদ্যমো দণ্ডং পাশং চাম্বুপতিৰ্দদৌ ।
প্ৰজাপতিশ্চাক্ষমালাং দদৌ ব্ৰহ্মা কমণ্ডলুম্ ॥ ২.২৩॥
সমস্তৰোমকূপেষু নিজৰশ্মীন্ দিৱাকৰঃ ।
কালশ্চ দত্তৱান্ খড্গং তস্যৈ চৰ্ম চ নিৰ্মলম্ ॥ ২.২৪॥
ক্ষীৰোদশ্চামলং হাৰমজৰে চ তথাম্বৰে ।
চূডামণিং তথা দিৱ্যং কুণ্ডলে কটকানি চ ॥ ২.২৫॥
অৰ্ধচন্দ্ৰং তথা শুভ্ৰং কেযূৰান্ সৰ্ৱবাহুষু ।
নূপুৰৌ ৱিমলৌ তদ্ৱদ্ গ্ৰৈৱেযকমনুত্তমম্ ॥ ২.২৬॥
অঙ্গুলীযকৰত্নানি সমস্তাস্ৱঙ্গুলীষু চ ।
ৱিশ্ৱকৰ্মা দদৌ তস্যৈ পৰশুং চাতিনিৰ্মলম্ ॥ ২.২৭॥
অস্ত্ৰাণ্যনেকৰূপাণি তথাভেদ্যং চ দংশনম্ ।
অম্লানপঙ্কজাং মালাং শিৰস্যুৰসি চাপৰাম্ ॥ ২.২৮॥
অদদজ্জলধিস্তস্যৈ পঙ্কজং চাতিশোভনম্ ।
হিমৱান্ ৱাহনং সিংহং ৰত্নানি ৱিৱিধানি চ ॥ ২.২৯॥
দদাৱশূন্যং সুৰযা পানপাত্ৰং ধনাধিপঃ ।
শেষশ্চ সৰ্ৱনাগেশো মহামণিৱিভূষিতম্ ॥ ২.৩০॥
নাগহাৰং দদৌ তস্যৈ ধত্তে যঃ পৃথিৱীমিমাম্ ।
অন্যৈৰপি সুৰৈৰ্দেৱী ভূষণৈৰাযুধৈস্তথা ॥ ২.৩১॥
সম্মানিতা ননাদোচ্চৈঃ সাট্টহাসং মুহুৰ্মুহুঃ ।
তস্যা নাদেন ঘোৰেণ কৃত্স্নমাপূৰিতং নভঃ ॥ ২.৩২॥
অমাযতাতিমহতা প্ৰতিশব্দো মহানভূত্ ।
চুক্ষুভুঃ সকলা লোকাঃ সমুদ্ৰাশ্চ চকম্পিৰে ॥ ২.৩৩॥
চচাল ৱসুধা চেলুঃ সকলাশ্চ মহীধৰাঃ ।
জযেতি দেৱাশ্চ মুদা তামূচুঃ সিংহৱাহিনীম্ ॥ ২.৩৪॥
তুষ্টুৱুৰ্মুনযশ্চৈনাং ভক্তিনম্ৰাত্মমূৰ্তযঃ ।
দৃষ্ট্ৱা সমস্তং সঙ্ক্ষুব্ধং ত্ৰৈলোক্যমমৰাৰযঃ ॥ ২.৩৫॥
সন্নদ্ধাখিলসৈন্যাস্তে সমুত্তস্থুৰুদাযুধাঃ ।
আঃ কিমেতদিতি ক্ৰোধাদাভাষ্য মহিষাসুৰঃ ॥ ২.৩৬॥
অভ্যধাৱত তং শব্দমশেষৈৰসুৰৈৰ্ৱৃতঃ ।
স দদৰ্শ ততো দেৱীং ৱ্যাপ্তলোকত্ৰযাং ত্ৱিষা ॥ ২.৩৭॥
পাদাক্ৰান্ত্যা নতভুৱং কিৰীটোল্লিখিতাম্বৰাম্ ।
ক্ষোভিতাশেষপাতালাং ধনুৰ্জ্যানিঃস্ৱনেন তাম্ ॥ ২.৩৮॥
দিশো ভুজসহস্ৰেণ সমন্তাদ্ৱ্যাপ্য সংস্থিতাম্ ।
ততঃ প্ৰৱৱৃতে যুদ্ধং তযা দেৱ্যা সুৰদ্ৱিষাম্ ॥ ২.৩৯॥
শস্ত্ৰাস্ত্ৰৈৰ্বহুধা মুক্তৈৰাদীপিতদিগন্তৰম্ ।
মহিষাসুৰসেনানীশ্চিক্ষুৰাখ্যো মহাসুৰঃ ॥ ২.৪০॥
যুযুধে চামৰশ্চান্যৈশ্চতুৰঙ্গবলান্ৱিতঃ ।
ৰথানামযুতৈঃ ষড্ভিৰুদগ্ৰাখ্যো মহাসুৰঃ ॥ ২.৪১॥
অযুধ্যতাযুতানাং চ সহস্ৰেণ মহাহনুঃ ।
পঞ্চাশদ্ভিশ্চ নিযুতৈৰসিলোমা মহাসুৰঃ ॥ ২.৪২॥
অযুতানাং শতৈঃ ষড্ভিৰ্বাষ্কলো যুযুধে ৰণে ।
গজৱাজিসহস্ৰৌঘৈৰনেকৈঃ পৰিৱাৰিতঃ ॥ ২.৪৩॥
ৱৃতো ৰথানাং কোট্যা চ যুদ্ধে তস্মিন্নযুধ্যত ।
বিডালাখ্যোঽযুতানাং চ পঞ্চাশদ্ভিৰথাযুতৈঃ ॥ ২.৪৪॥
যুযুধে সংযুগে তত্ৰ ৰথানাং পৰিৱাৰিতঃ ।
অন্যে চ তত্ৰাযুতশো ৰথনাগহযৈৰ্ৱৃতাঃ ॥ ২.৪৫॥
যুযুধুঃ সংযুগে দেৱ্যা সহ তত্ৰ মহাসুৰাঃ ।
কোটিকোটিসহস্ৰৈস্তু ৰথানাং দন্তিনাং তথা ॥ ২.৪৬॥
হযানাং চ ৱৃতো যুদ্ধে তত্ৰাভূন্মহিষাসুৰঃ ।
তোমৰৈৰ্ভিন্দিপালৈশ্চ শক্তিভিৰ্মুসলৈস্তথা ॥ ২.৪৭॥
যুযুধুঃ সংযুগে দেৱ্যা খড্গৈঃ পৰশুপট্টিশৈঃ ।
কেচিচ্চ চিক্ষিপুঃ শক্তীঃ কেচিত্ পাশাংস্তথাপৰে ॥ ২.৪৮॥
দেৱীং খড্গপ্ৰহাৰৈস্তু তে তাং হন্তুং প্ৰচক্ৰমুঃ ।
সাপি দেৱী ততস্তানি শস্ত্ৰাণ্যস্ত্ৰাণি চণ্ডিকা ॥ ২.৪৯॥
লীলযৈৱ প্ৰচিচ্ছেদ নিজশস্ত্ৰাস্ত্ৰৱৰ্ষিণী ।
অনাযস্তাননা দেৱী স্তূযমানা সুৰৰ্ষিভিঃ ॥ ২.৫০॥
মুমোচাসুৰদেহেষু শস্ত্ৰাণ্যস্ত্ৰাণি চেশ্ৱৰী ।
সোঽপি ক্ৰুদ্ধো ধুতসটো দেৱ্যা ৱাহনকেসৰী ॥ ২.৫১॥
চচাৰাসুৰসৈন্যেষু ৱনেষ্ৱিৱ হুতাশনঃ ।
নিঃশ্ৱাসান্ মুমুচে যাংশ্চ যুধ্যমানা ৰণেঽম্বিকা ॥ ২.৫২॥
ত এৱ সদ্যঃ সম্ভূতা গণাঃ শতসহস্ৰশঃ ।
যুযুধুস্তে পৰশুভিৰ্ভিন্দিপালাসিপট্টিশৈঃ ॥ ২.৫৩॥
নাশযন্তোঽসুৰগণান্ দেৱীশক্ত্যুপবৃংহিতাঃ ।
অৱাদযন্ত পটহান্ গণাঃ শঙ্খাংস্তথাপৰে ॥ ২.৫৪॥
মৃদঙ্গাংশ্চ তথৈৱান্যে তস্মিন্ যুদ্ধমহোত্সৱে ।
ততো দেৱী ত্ৰিশূলেন গদযা শক্তিৱৃষ্টিভিঃ ॥ ২.৫৫॥
খড্গাদিভিশ্চ শতশো নিজঘান মহাসুৰান্ ।
পাতযামাস চৈৱান্যান্ ঘণ্টাস্ৱনৱিমোহিতান্ ॥ ২.৫৬॥
অসুৰান্ ভুৱি পাশেন বদ্ধ্ৱা চান্যানকৰ্ষযত্ ।
কেচিদ্ দ্ৱিধাকৃতাস্তীক্ষ্ণৈঃ খড্গপাতৈস্তথাপৰে ॥ ২.৫৭॥
ৱিপোথিতা নিপাতেন গদযা ভুৱি শেৰতে ।
ৱেমুশ্চ কেচিদ্ৰুধিৰং মুসলেন ভৃশং হতাঃ ॥ ২.৫৮॥
কেচিন্নিপতিতা ভূমৌ ভিন্নাঃ শূলেন ৱক্ষসি ।
নিৰন্তৰাঃ শৰৌঘেণ কৃতাঃ কেচিদ্ৰণাজিৰে ॥ ২.৫৯॥
শ্যেনানুকাৰিণঃ প্ৰাণান্ মুমুচুস্ত্ৰিদশাৰ্দনাঃ ।
কেষাঞ্চিদ্ বাহৱশ্ছিন্নাশ্ছিন্নগ্ৰীৱাস্তথাপৰে ॥ ২.৬০॥
শিৰাংসি পেতুৰন্যেষামন্যে মধ্যে ৱিদাৰিতাঃ ।
ৱিচ্ছিন্নজঙ্ঘাস্ত্ৱপৰে পেতুৰুৰ্ৱ্যাং মহাসুৰাঃ ॥ ২.৬১॥
একবাহ্ৱক্ষিচৰণাঃ কেচিদ্দেৱ্যা দ্ৱিধাকৃতাঃ ।
ছিন্নেঽপি চান্যে শিৰসি পতিতাঃ পুনৰুত্থিতাঃ ॥ ২.৬২॥
কবন্ধা যুযুধুৰ্দেৱ্যা গৃহীতপৰমাযুধাঃ ।
ননৃতুশ্চাপৰে তত্ৰ যুদ্ধে তূৰ্যলযাশ্ৰিতাঃ ॥ ২.৬৩॥
কবন্ধাশ্ছিন্নশিৰসঃ খড্গশক্ত্যৃষ্টিপাণযঃ ।
তিষ্ঠ তিষ্ঠেতি ভাষন্তো দেৱীমন্যে মহাসুৰাঃ ॥ ২.৬৪॥
পাতিতৈ ৰথনাগাশ্ৱৈৰসুৰৈশ্চ ৱসুন্ধৰা ।
অগম্যা সাভৱত্তত্ৰ যত্ৰাভূত্ স মহাৰণঃ ॥ ২.৬৫॥
শোণিতৌঘা মহানদ্যঃ সদ্যস্তত্ৰ প্ৰসুস্ৰুৱুঃ ।
মধ্যে চাসুৰসৈন্যস্য ৱাৰণাসুৰৱাজিনাম্ ॥ ২.৬৬॥
ক্ষণেন তন্মহাসৈন্যমসুৰাণাং তথাম্বিকা ।
নিন্যে ক্ষযং যথা ৱহ্নিস্তৃণদাৰুমহাচযম্ ॥ ২.৬৭॥
স চ সিংহো মহানাদমুত্সৃজন্ ধুতকেসৰঃ ।
শৰীৰেভ্যোঽমৰাৰীণামসূনিৱ ৱিচিন্ৱতি ॥ ২.৬৮॥
দেৱ্যা গণৈশ্চ তৈস্তত্ৰ কৃতং যুদ্ধং তথাসুৰৈঃ ।
যথৈষাং তুতুষুৰ্দেৱাঃ পুষ্পৱৃষ্টিমুচো দিৱি ॥ ২.৬৯॥
॥ স্ৱস্তি শ্ৰীমাৰ্কণ্ডেযপুৰাণে সাৱৰ্ণিকে মন্ৱন্তৰে দেৱীমাহাত্ম্যে
মহিষাসুৰসৈন্যৱধো নাম দ্ৱিতীযোঽধ্যাযঃ ॥ ২॥
উৱাচ১, অৰ্ধশ্লোকাঃ ৬৮, শ্লোকাঃ ৬৯, এৱমাদিতঃ ॥ ১৭৩॥

। ধ্যানম্ ।
ওঁ উদ্যদ্ভানুসহস্ৰকান্তিমৰুণক্ষৌমাং শিৰোমালিকাং
ৰক্তালিপ্তপযোধৰাং জপৱটীং ৱিদ্যামভীতিং ৱৰম্ ।
হস্তাব্জৈৰ্দধতীং ত্ৰিনেত্ৰৱিলসদ্ৱক্ত্ৰাৰৱিন্দশ্ৰিযং
দেৱীং বদ্ধহিমাংশুৰত্নমুকুটাং ৱন্দেঽৰৱিন্দস্থিতাম্ ।

ওঁ ঋষিৰুৱাচ ॥ ৩.১॥

নিহন্যমানং তত্সৈন্যমৱলোক্য মহাসুৰঃ ।
সেনানীশ্চিক্ষুৰঃ কোপাদ্যযৌ যোদ্ধুমথাম্বিকাম্ ॥ ৩.২॥
স দেৱীং শৰৱৰ্ষেণ ৱৱৰ্ষ সমৰেঽসুৰঃ ।
যথা মেৰুগিৰেঃ শৃঙ্গং তোযৱৰ্ষেণ তোযদঃ ॥ ৩.৩॥
তস্য ছিত্ৱা ততো দেৱী লীলযৈৱ শৰোত্কৰান্ ।
জঘান তুৰগান্বাণৈৰ্যন্তাৰং চৈৱ ৱাজিনাম্ ॥ ৩.৪॥
চিচ্ছেদ চ ধনুঃ সদ্যো ধ্ৱজং চাতিসমুচ্ছৃতম্ ।
ৱিৱ্যাধ চৈৱ গাত্ৰেষু ছিন্নধন্ৱানমাশুগৈঃ ॥ ৩.৫॥
সচ্ছিন্নধন্ৱা ৱিৰথো হতাশ্ৱো হতসাৰথিঃ ।
অভ্যধাৱত তাং দেৱীং খড্গচৰ্মধৰোঽসুৰঃ ॥ ৩.৬॥
সিংহমাহত্য খড্গেন তীক্ষ্ণধাৰেণ মূৰ্ধনি ।
আজঘান ভুজে সৱ্যে দেৱীমপ্যতিৱেগৱান্ ॥ ৩.৭॥
তস্যাঃ খড্গো ভুজং প্ৰাপ্য পফাল নৃপনন্দন ।
ততো জগ্ৰাহ শূলং স কোপাদৰুণলোচনঃ ॥ ৩.৮॥
চিক্ষেপ চ ততস্তত্তু ভদ্ৰকাল্যাং মহাসুৰঃ ।
জাজ্ৱল্যমানং তেজোভী ৰৱিবিম্বমিৱাম্বৰাত্ ॥ ৩.৯॥
দৃষ্ট্ৱা তদাপতচ্ছূলং দেৱী শূলমমুঞ্চত ।
তেন তচ্ছতধা নীতং শূলং স চ মহাসুৰঃ ॥ ৩.১০॥
হতে তস্মিন্মহাৱীৰ্যে মহিষস্য চমূপতৌ ।
আজগাম গজাৰূঢশ্চামৰস্ত্ৰিদশাৰ্দনঃ ॥ ৩.১১॥
সোঽপি শক্তিং মুমোচাথ দেৱ্যাস্তামম্বিকা দ্ৰুতম্ ।
হুঙ্কাৰাভিহতাং ভূমৌ পাতযামাস নিষ্প্ৰভাম্ ॥ ৩.১২॥
ভগ্নাং শক্তিং নিপতিতাং দৃষ্ট্ৱা ক্ৰোধসমন্ৱিতঃ ।
চিক্ষেপ চামৰঃ শূলং বাণৈস্তদপি সাচ্ছিনত্ ॥ ৩.১৩॥
ততঃ সিংহঃ সমুত্পত্য গজকুম্ভান্তৰে স্থিতঃ ।
বাহুযুদ্ধেন যুযুধে তেনোচ্চৈস্ত্ৰিদশাৰিণা ॥ ৩.১৪॥
যুধ্যমানৌ ততস্তৌ তু তস্মান্নাগান্মহীং গতৌ ।
যুযুধাতেঽতিসংৰব্ধৌ প্ৰহাৰৈৰতিদাৰুণৈঃ ॥ ৩.১৫॥
ততো ৱেগাত্ খমুত্পত্য নিপত্য চ মৃগাৰিণা ।
কৰপ্ৰহাৰেণ শিৰশ্চামৰস্য পৃথক্ কৃতম্ ॥ ৩.১৬॥
উদগ্ৰশ্চ ৰণে দেৱ্যা শিলাৱৃক্ষাদিভিৰ্হতঃ ।
দন্তমুষ্টিতলৈশ্চৈৱ কৰালশ্চ নিপাতিতঃ ॥ ৩.১৭॥
দেৱী ক্ৰুদ্ধা গদাপাতৈশ্চূৰ্ণযামাস চোদ্ধতম্ ।
বাষ্কলং ভিন্দিপালেন বাণৈস্তাম্ৰং তথান্ধকম্ ॥ ৩.১৮॥
উগ্ৰাস্যমুগ্ৰৱীৰ্যং চ তথৈৱ চ মহাহনুম্ ।
ত্ৰিনেত্ৰা চ ত্ৰিশূলেন জঘান পৰমেশ্ৱৰী ॥ ৩.১৯॥
বিডালস্যাসিনা কাযাত্ পাতযামাস ৱৈ শিৰঃ ।
দুৰ্ধৰং দুৰ্মুখং চোভৌ শৰৈৰ্নিন্যে যমক্ষযম্ ॥ ৩.২০॥
এৱং সঙ্ক্ষীযমাণে তু স্ৱসৈন্যে মহিষাসুৰঃ ।
মাহিষেণ স্ৱৰূপেণ ত্ৰাসযামাস তান্ গণান্ ॥ ৩.২১॥
কাংশ্চিত্তুণ্ডপ্ৰহাৰেণ খুৰক্ষেপৈস্তথাপৰান্ ।
লাঙ্গূলতাডিতাংশ্চান্যান্ শৃঙ্গাভ্যাং চ ৱিদাৰিতান্ ॥ ৩.২২॥
ৱেগেন কাংশ্চিদপৰান্নাদেন ভ্ৰমণেন চ ।
নিঃশ্ৱাসপৱনেনান্যান্পাতযামাস ভূতলে ॥ ৩.২৩॥
নিপাত্য প্ৰমথানীকমভ্যধাৱত সোঽসুৰঃ ।
সিংহং হন্তুং মহাদেৱ্যাঃ কোপং চক্ৰে ততোঽম্বিকা ॥ ৩.২৪॥
সোঽপি কোপান্মহাৱীৰ্যঃ খুৰক্ষুণ্ণমহীতলঃ ।
শৃঙ্গাভ্যাং পৰ্ৱতানুচ্চাংশ্চিক্ষেপ চ ননাদ চ ॥ ৩.২৫॥
ৱেগভ্ৰমণৱিক্ষুণ্ণা মহী তস্য ৱ্যশীৰ্যত ।
লাঙ্গূলেনাহতশ্চাব্ধিঃ প্লাৱযামাস সৰ্ৱতঃ ॥ ৩.২৬॥
ধুতশৃঙ্গৱিভিন্নাশ্চ খণ্ডং খণ্ডং যযুৰ্ঘনাঃ ।
শ্ৱাসানিলাস্তাঃ শতশো নিপেতুৰ্নভসোঽচলাঃ ॥ ৩.২৭॥
ইতি ক্ৰোধসমাধ্মাতমাপতন্তং মহাসুৰম্ ।
দৃষ্ট্ৱা সা চণ্ডিকা কোপং তদ্ৱধায তদাকৰোত্ ॥ ৩.২৮॥
সা ক্ষিপ্ত্ৱা তস্য ৱৈ পাশং তং ববন্ধ মহাসুৰম্ ।
তত্যাজ মাহিষং ৰূপং সোঽপি বদ্ধো মহামৃধে ॥ ৩.২৯॥
ততঃ সিংহোঽভৱত্সদ্যো যাৱত্তস্যাম্বিকা শিৰঃ ।
ছিনত্তি তাৱত্ পুৰুষঃ খড্গপাণিৰদৃশ্যত ॥ ৩.৩০॥
তত এৱাশু পুৰুষং দেৱী চিচ্ছেদ সাযকৈঃ ।
তং খড্গচৰ্মণা সাৰ্ধং ততঃ সোঽভূন্মহাগজঃ ॥ ৩.৩১॥
কৰেণ চ মহাসিংহং তং চকৰ্ষ জগৰ্জ চ ।
কৰ্ষতস্তু কৰং দেৱী খড্গেন নিৰকৃন্তত ॥ ৩.৩২॥
ততো মহাসুৰো ভূযো মাহিষং ৱপুৰাস্থিতঃ ।
তথৈৱ ক্ষোভযামাস ত্ৰৈলোক্যং সচৰাচৰম্ ॥ ৩.৩৩॥
ততঃ ক্ৰুদ্ধা জগন্মাতা চণ্ডিকা পানমুত্তমম্ ।
পপৌ পুনঃ পুনশ্চৈৱ জহাসাৰুণলোচনা ॥ ৩.৩৪॥
ননৰ্দ চাসুৰঃ সোঽপি বলৱীৰ্যমদোদ্ধতঃ ।
ৱিষাণাভ্যাং চ চিক্ষেপ চণ্ডিকাং প্ৰতি ভূধৰান্ ॥ ৩.৩৫॥
সা চ তান্প্ৰহিতাংস্তেন চূৰ্ণযন্তী শৰোত্কৰৈঃ ।
উৱাচতং মদোদ্ধূতমুখৰাগাকুলাক্ষৰম্ ॥ ৩.৩৬॥
দেৱ্যুৱাচ॥ ৩.৩৭॥
গৰ্জ গৰ্জ ক্ষণং মূঢ মধু যাৱত্পিবাম্যহম্ ।
মযা ত্ৱযি হতেঽত্ৰৈৱ গৰ্জিষ্যন্ত্যাশু দেৱতাঃ ॥ ৩.৩৮॥
ঋষিৰুৱাচ ॥ ৩.৩৯॥
এৱমুক্ত্ৱা সমুত্পত্য সাৰূঢা তং মহাসুৰম্ ।
পাদেনাক্ৰম্য কণ্ঠে চ শূলেনৈনমতাডযত্ ॥ ৩.৪০॥
ততঃ সোঽপি পদাক্ৰান্তস্তযা নিজমুখাত্তদা ।
অৰ্ধনিষ্ক্ৰান্ত এৱাসীদ্দেৱ্যা ৱীৰ্যেণ সংৱৃতঃ ॥ ৩.৪১॥
অৰ্ধনিষ্ক্ৰান্ত এৱাসৌ যুধ্যমানো মহাসুৰঃ ।
তযা মহাসিনা দেৱ্যা শিৰশ্ছিত্ত্ৱা নিপাতিতঃ ॥ ৩.৪২॥
ততো হাহাকৃতং সৰ্ৱং দৈত্যসৈন্যং ননাশ তত্ ।
প্ৰহৰ্ষং চ পৰং জগ্মুঃ সকলা দেৱতাগণাঃ ॥ ৩.৪৩॥
তুষ্টুৱুস্তাং সুৰা দেৱীং সহদিৱ্যৈৰ্মহৰ্ষিভিঃ ।
জগুৰ্গন্ধৰ্ৱপতযো ননৃতুশ্চাপ্সৰোগণাঃ ॥ ৩.৪৪॥
॥ স্ৱস্তি শ্ৰীমাৰ্কণ্ডেযপুৰাণে সাৱৰ্ণিকে মন্ৱন্তৰে দেৱীমাহাত্ম্যে
মহিষাসুৰৱধো নাম তৃতীযোঽধ্যাযঃ ॥ ৩॥
উৱাচ৩, অৰ্ধশ্লোকাঃ ৪১, শ্লোকাঃ ৪৪, এৱমাদিতঃ ॥ ২১৭॥

। ধ্যানম্ ।
ওঁ কালাভ্ৰাভাং কটাক্ষৈৰৰিকুলভযদাং মৌলিবদ্ধেন্দুৰেখাং
শঙ্খং চক্ৰং কৃপাণং ত্ৰিশিখমপি কৰৈৰুদ্ৱহন্তীং ত্ৰিনেত্ৰাম্ ।
সিংহস্কন্ধাধিৰূঢাং ত্ৰিভুৱনমখিলং তেজসা পূৰযন্তীং
ধ্যাযেদ্দুৰ্গাং জযাখ্যাং ত্ৰিদশপৰিৱৃতাং সেৱিতাং সিদ্ধিকামৈঃ ॥

ওঁ ঋষিৰুৱাচ ॥ ৪.১॥

শক্ৰাদযঃ সুৰগণা নিহতেঽতিৱীৰ্যে
তস্মিন্দুৰাত্মনি সুৰাৰিবলে চ দেৱ্যা ।
তাং তুষ্টুৱুঃ প্ৰণতিনম্ৰশিৰোধৰাংসা
ৱাগ্ভিঃ প্ৰহৰ্ষপুলকোদ্গমচাৰুদেহাঃ ॥ ৪.২॥
দেৱ্যা যযা ততমিদং জগদাত্মশক্ত্যা
নিঃশেষদেৱগণশক্তিসমূহমূৰ্ত্যা ।
তামম্বিকামখিলদেৱমহৰ্ষিপূজ্যাং
ভক্ত্যা নতাঃ স্ম ৱিদধাতু শুভানি সা নঃ ॥ ৪.৩॥
যস্যাঃ প্ৰভাৱমতুলং ভগৱাননন্তো
ব্ৰহ্মা হৰশ্চ ন হি ৱক্তুমলং বলং চ ।
সা চণ্ডিকাখিলজগত্পৰিপালনায
নাশায চাশুভভযস্য মতিং কৰোতু ॥ ৪.৪॥
যা শ্ৰীঃ স্ৱযং সুকৃতিনাং ভৱনেষ্ৱলক্ষ্মীঃ
পাপাত্মনাং কৃতধিযাং হৃদযেষু বুদ্ধিঃ ।
শ্ৰদ্ধা সতাং কুলজনপ্ৰভৱস্য লজ্জা
তাং ত্ৱাং নতাঃ স্ম পৰিপালয দেৱি ৱিশ্ৱম্ ॥ ৪.৫॥
কিং ৱৰ্ণযাম তৱ ৰূপমচিন্ত্যমেতত্
কিঞ্চাতিৱীৰ্যমসুৰক্ষযকাৰি ভূৰি ।
কিং চাহৱেষু চৰিতানি তৱাতি যানি
সৰ্ৱেষু দেৱ্যসুৰদেৱগণাদিকেষু ॥ ৪.৬॥
হেতুঃ সমস্তজগতাং ত্ৰিগুণাপি দোষৈ-
ৰ্ন জ্ঞাযসে হৰিহৰাদিভিৰপ্যপাৰা ।
সৰ্ৱাশ্ৰযাখিলমিদং জগদংশভূত-
মৱ্যাকৃতা হি পৰমা প্ৰকৃতিস্ত্ৱমাদ্যা ॥ ৪.৭॥
যস্যাঃ সমস্তসুৰতা সমুদীৰণেন
তৃপ্তিং প্ৰযাতি সকলেষু মখেষু দেৱি ।
স্ৱাহাসি ৱৈ পিতৃগণস্য চ তৃপ্তিহেতু-
ৰুচ্চাৰ্যসে ত্ৱমত এৱ জনৈঃ স্ৱধা চ ॥ ৪.৮॥
যা মুক্তিহেতুৰৱিচিন্ত্যমহাৱ্ৰতা ত্ৱং
অভ্যস্যসে সুনিযতেন্দ্ৰিযতত্ত্ৱসাৰৈঃ ।
মোক্ষাৰ্থিভিৰ্মুনিভিৰস্তসমস্তদোষৈ-
ৰ্ৱিদ্যাসি সা ভগৱতী পৰমা হি দেৱি ॥ ৪.৯॥
শব্দাত্মিকা সুৱিমলৰ্গ্যজুষাং নিধান-
মুদ্গীথৰম্যপদপাঠৱতাং চ সাম্নাম্ ।
দেৱি ত্ৰযী ভগৱতী ভৱভাৱনায
ৱাৰ্তাসি সৰ্ৱজগতাং পৰমাৰ্তিহন্ত্ৰী ॥ ৪.১০॥
মেধাসি দেৱি ৱিদিতাখিলশাস্ত্ৰসাৰা
দুৰ্গাসি দুৰ্গভৱসাগৰনৌৰসঙ্গা ।
শ্ৰীঃ কৈটভাৰিহৃদযৈককৃতাধিৱাসা
গৌৰী ত্ৱমেৱ শশিমৌলিকৃতপ্ৰতিষ্ঠা ॥ ৪.১১॥
ঈষত্সহাসমমলং পৰিপূৰ্ণচন্দ্ৰ-
বিম্বানুকাৰি কনকোত্তমকান্তিকান্তম্ ।
অত্যদ্ভুতং প্ৰহৃতমাত্তৰুষা তথাপি
ৱক্ত্ৰং ৱিলোক্য সহসা মহিষাসুৰেণ ॥ ৪.১২॥
দৃষ্ট্ৱা তু দেৱি কুপিতং ভ্ৰুকুটীকৰাল-
মুদ্যচ্ছশাঙ্কসদৃশচ্ছৱি যন্ন সদ্যঃ ।
প্ৰাণান্ মুমোচ মহিষস্তদতীৱ চিত্ৰং
কৈৰ্জীৱ্যতে হি কুপিতান্তকদৰ্শনেন ॥ ৪.১৩॥
দেৱি প্ৰসীদ পৰমা ভৱতী ভৱায
সদ্যো ৱিনাশযসি কোপৱতী কুলানি ।
ৱিজ্ঞাতমেতদধুনৈৱ যদস্তমেত-
ন্নীতং বলং সুৱিপুলং মহিষাসুৰস্য ॥ ৪.১৪॥
তে সম্মতা জনপদেষু ধনানি তেষাং
তেষাং যশাংসি ন চ সীদতি বন্ধুৱৰ্গঃ ।
ধন্যাস্ত এৱ নিভৃতাত্মজভৃত্যদাৰা
যেষাং সদাভ্যুদযদা ভৱতী প্ৰসন্না ॥ ৪.১৫॥
ধৰ্ম্যাণি দেৱি সকলানি সদৈৱ কৰ্মা-
ণ্যত্যাদৃতঃ প্ৰতিদিনং সুকৃতী কৰোতি ।
স্ৱৰ্গং প্ৰযাতি চ ততো ভৱতী প্ৰসাদা-
ল্লোকত্ৰযেঽপি ফলদা ননু দেৱি তেন ॥ ৪.১৬॥
দুৰ্গে স্মৃতা হৰসি ভীতিমশেষজন্তোঃ
স্ৱস্থৈঃ স্মৃতা মতিমতীৱ শুভাং দদাসি ।
দাৰিদ্ৰ্যদুঃখভযহাৰিণি কা ত্ৱদন্যা
সৰ্ৱোপকাৰকৰণায সদাৰ্দ্ৰচিত্তা ॥ ৪.১৭॥
এভিৰ্হতৈৰ্জগদুপৈতি সুখং তথৈতে
কুৰ্ৱন্তু নাম নৰকায চিৰায পাপম্ ।
সঙ্গ্ৰামমৃত্যুমধিগম্য দিৱং প্ৰযান্তু
মত্ৱেতি নূনমহিতান্ৱিনিহংসি দেৱি ॥ ৪.১৮॥
দৃষ্ট্ৱৈৱ কিং ন ভৱতী প্ৰকৰোতি ভস্ম
সৰ্ৱাসুৰানৰিষু যত্প্ৰহিণোষি শস্ত্ৰম্ ।
লোকান্প্ৰযান্তু ৰিপৱোঽপি হি শস্ত্ৰপূতা
ইত্থং মতিৰ্ভৱতি তেষ্ৱহিতেষুসাধ্ৱী ॥ ৪.১৯॥
খড্গপ্ৰভানিকৰৱিস্ফুৰণৈস্তথোগ্ৰৈঃ
শূলাগ্ৰকান্তিনিৱহেন দৃশোঽসুৰাণাম্ ।
যন্নাগতা ৱিলযমংশুমদিন্দুখণ্ড-
যোগ্যাননং তৱ ৱিলোকযতাং তদেতত্ ॥ ৪.২০॥
দুৰ্ৱৃত্তৱৃত্তশমনং তৱ দেৱি শীলং
ৰূপং তথৈতদৱিচিন্ত্যমতুল্যমন্যৈঃ ।
ৱীৰ্যং চ হন্তৃ হৃতদেৱপৰাক্ৰমাণাং
ৱৈৰিষ্ৱপি প্ৰকটিতৈৱ দযা ত্ৱযেত্থম্ ॥ ৪.২১॥
কেনোপমা ভৱতু তেঽস্য পৰাক্ৰমস্য
ৰূপং চ শত্ৰুভযকাৰ্যতিহাৰি কুত্ৰ ।
চিত্তে কৃপা সমৰনিষ্ঠুৰতা চ দৃষ্টা
ত্ৱয্যেৱ দেৱি ৱৰদে ভুৱনত্ৰযেঽপি ॥ ৪.২২॥
ত্ৰৈলোক্যমেতদখিলং ৰিপুনাশনেন
ত্ৰাতং ত্ৱযা সমৰমূৰ্ধনি তেঽপি হত্ৱা ।
নীতা দিৱং ৰিপুগণা ভযমপ্যপাস্তম্
অস্মাকমুন্মদসুৰাৰিভৱং নমস্তে ॥ ৪.২৩॥
শূলেন পাহি নো দেৱি পাহি খড্গেন চাম্বিকে ।
ঘণ্টাস্ৱনেন নঃ পাহি চাপজ্যানিঃস্ৱনেন চ ॥ ৪.২৪॥
প্ৰাচ্যাং ৰক্ষ প্ৰতীচ্যাং চ চণ্ডিকে ৰক্ষ দক্ষিণে ।
ভ্ৰামণেনাত্মশূলস্য উত্তৰস্যাং তথেশ্ৱৰি ॥ ৪.২৫॥
সৌম্যানি যানি ৰূপাণি ত্ৰৈলোক্যে ৱিচৰন্তি তে ।
যানি চাত্যন্তঘোৰাণি তৈ ৰক্ষাস্মাংস্তথা ভুৱম্ ॥ ৪.২৬॥
খড্গশূলগদাদীনি যানি চাস্ত্ৰানি তেঽম্বিকে ।
কৰপল্লৱসঙ্গীনি তৈৰস্মান্ৰক্ষ সৰ্ৱতঃ ॥ ৪.২৭॥
ঋষিৰুৱাচ ॥ ৪.২৮॥
এৱং স্তুতা সুৰৈৰ্দিৱ্যৈঃ কুসুমৈৰ্নন্দনোদ্ভৱৈঃ ।
অৰ্চিতা জগতাং ধাত্ৰী তথা গন্ধানুলেপনৈঃ ॥ ৪.২৯॥
ভক্ত্যা সমস্তৈস্ত্ৰিদশৈৰ্দিৱ্যৈৰ্ধূপৈঃ সুধূপিতা ।
প্ৰাহ প্ৰসাদসুমুখী সমস্তান্ প্ৰণতান্ সুৰান্ ॥ ৪.৩০॥
দেৱ্যুৱাচ॥ ৪.৩১॥
ৱ্ৰিযতাং ত্ৰিদশাঃ সৰ্ৱে যদস্মত্তোঽভিৱাঞ্ছিতম্ ॥ ৪.৩২॥
দেৱা ঊচুঃ ॥ ৪.৩৩॥
ভগৱত্যা কৃতং সৰ্ৱং ন কিঞ্চিদৱশিষ্যতে ॥ ৪.৩৪॥
যদযং নিহতঃ শত্ৰুৰস্মাকং মহিষাসুৰঃ ।
যদি চাপি ৱৰো দেযস্ত্ৱযাস্মাকং মহেশ্ৱৰি ॥ ৪.৩৫॥
সংস্মৃতা সংস্মৃতা ত্ৱং নো হিংসেথাঃ পৰমাপদঃ ।
যশ্চ মৰ্ত্যঃ স্তৱৈৰেভিস্ত্ৱাং স্তোষ্যত্যমলাননে ॥ ৪.৩৬॥
তস্য ৱিত্তৰ্দ্ধিৱিভৱৈৰ্ধনদাৰাদিসম্পদাম্ ।
ৱৃদ্ধযেঽস্মত্প্ৰসন্না ত্ৱং ভৱেথাঃ সৰ্ৱদাম্বিকে ॥ ৪.৩৭॥
ঋষিৰুৱাচ ॥ ৪.৩৮॥
ইতি প্ৰসাদিতা দেৱৈৰ্জগতোঽৰ্থে তথাত্মনঃ ।
তথেত্যুক্ত্ৱা ভদ্ৰকালী বভূৱান্তৰ্হিতা নৃপ ॥ ৪.৩৯॥
ইত্যেতত্কথিতং ভূপ সম্ভূতা সা যথা পুৰা ।
দেৱী দেৱশৰীৰেভ্যো জগত্ত্ৰযহিতৈষিণী ॥ ৪.৪০॥
পুনশ্চ গৌৰীদেহাত্সা সমুদ্ভূতা যথাভৱত্ ।
ৱধায দুষ্টদৈত্যানাং তথা শুম্ভনিশুম্ভযোঃ ॥ ৪.৪১॥
ৰক্ষণায চ লোকানাং দেৱানামুপকাৰিণী ।
তচ্ছৃণুষ্ৱ মযাখ্যাতং যথাৱত্কথযামি তে ॥ ৪.৪২॥
। হ্ৰীং ওঁ ।
॥ স্ৱস্তি শ্ৰীমাৰ্কণ্ডেযপুৰাণে সাৱৰ্ণিকে মন্ৱন্তৰে
দেৱীমাহাত্ম্যে শক্ৰাদিস্তুতিৰ্নাম চতুৰ্থোঽধ্যাযঃ ॥ ৪॥
উৱাচ৫, অৰ্ধশ্লোকৌ ২, শ্লোকাঃ ৩৫, এৱমাদিতঃ ॥ ২৫৯॥

ৱিনিযোগঃ
অস্য শ্ৰী উত্তৰচৰিত্ৰস্য ৰুদ্ৰ ঋষিঃ ।
শ্ৰীমহাসৰস্ৱতী দেৱতা ।
অনুষ্টুপ্ ছন্দঃ । ভীমা শক্তিঃ । ভ্ৰামৰী বীজম্ ।
সূৰ্যস্তত্ত্ৱম্ ।
সামৱেদঃ স্ৱৰূপম্ । শ্ৰীমহাসৰস্ৱতীপ্ৰীত্যৰ্থে
উত্তৰচৰিত্ৰপাঠে ৱিনিযোগঃ ।

। ধ্যানম্ ।
ঘণ্টাশূলহলানি শঙ্খমুসলে চক্ৰং ধনুঃ সাযকং
হস্তাব্জৈৰ্দধতীং ঘনান্তৱিলসচ্ছীতাংশুতুল্যপ্ৰভাম্ ।
গৌৰীদেহসমুদ্ভৱাং ত্ৰিজগতামাধাৰভূতাং মহা-
পূৰ্ৱামত্ৰ সৰস্ৱতীমনুভজে শুম্ভাদিদৈত্যাৰ্দিনীম্ ॥

ওঁ ক্লীং ঋষিৰুৱাচ ॥ ৫.১॥

পুৰা শুম্ভনিশুম্ভাভ্যামসুৰাভ্যাং শচীপতেঃ ।
ত্ৰৈলোক্যং যজ্ঞভাগাশ্চ হৃতা মদবলাশ্ৰযাত্ ॥ ৫.২॥
তাৱেৱ সূৰ্যতাং তদ্ৱদধিকাৰং তথৈন্দৱম্ ।
কৌবেৰমথ যাম্যং চ চক্ৰাতে ৱৰুণস্য চ ॥ ৫.৩॥
তাৱেৱ পৱনৰ্দ্ধিং চ চক্ৰতুৰ্ৱহ্নিকৰ্ম চ ।
ততো দেৱা ৱিনিৰ্ধূতা ভ্ৰষ্টৰাজ্যাঃ পৰাজিতাঃ ॥ ৫.৪॥
হৃতাধিকাৰাস্ত্ৰিদশাস্তাভ্যাং সৰ্ৱে নিৰাকৃতাঃ ।
মহাসুৰাভ্যাং তাং দেৱীং সংস্মৰন্ত্যপৰাজিতাম্ ॥ ৫.৫॥
তযাস্মাকং ৱৰো দত্তো যথাপত্সু স্মৃতাখিলাঃ ।
ভৱতাং নাশযিষ্যামি তত্ক্ষণাত্পৰমাপদঃ ॥ ৫.৬॥
ইতি কৃত্ৱা মতিং দেৱা হিমৱন্তং নগেশ্ৱৰম্ ।
জগ্মুস্তত্ৰ ততো দেৱীং ৱিষ্ণুমাযাং প্ৰতুষ্টুৱুঃ ॥ ৫.৭॥
দেৱা ঊচুঃ ॥ ৫.৮॥
নমো দেৱ্যৈ মহাদেৱ্যৈ শিৱাযৈ সততং নমঃ ।
নমঃ প্ৰকৃত্যৈ ভদ্ৰাযৈ নিযতাঃ প্ৰণতাঃ স্ম তাম্ ॥ ৫.৯॥
ৰৌদ্ৰাযৈ নমো নিত্যাযৈ গৌৰ্যৈ ধাত্ৰ্যৈ নমো নমঃ ।
জ্যোত্স্নাযৈ চেন্দুৰূপিণ্যৈ সুখাযৈ সততং নমঃ ॥ ৫.১০॥
কল্যাণ্যৈ প্ৰণতাং ৱৃদ্ধ্যৈ সিদ্ধ্যৈ কুৰ্মো নমো নমঃ ।
নৈৰৃত্যৈ ভূভৃতাং লক্ষ্ম্যৈ শৰ্ৱাণ্যৈ তে নমো নমঃ ॥ ৫.১১॥
দুৰ্গাযৈ দুৰ্গপাৰাযৈ সাৰাযৈ সৰ্ৱকাৰিণ্যৈ ।
খ্যাত্যৈ তথৈৱ কৃষ্ণাযৈ ধূম্ৰাযৈ সততং নমঃ ॥ ৫.১২॥
অতিসৌম্যাতিৰৌদ্ৰাযৈ নতাস্তস্যৈ নমো নমঃ ।
নমো জগত্প্ৰতিষ্ঠাযৈ দেৱ্যৈ কৃত্যৈ নমো নমঃ ॥ ৫.১৩॥
যা দেৱী সৰ্ৱভূতেষু ৱিষ্ণুমাযেতি শব্দিতা ।
নমস্তস্যৈ নমস্তস্যৈ নমস্তস্যৈ নমো নমঃ ॥ ৫.১৪-১৬॥
যা দেৱী সৰ্ৱভূতেষু চেতনেত্যভিধীযতে ।
নমস্তস্যৈ নমস্তস্যৈ নমস্তস্যৈ নমো নমঃ ॥ ৫.১৭-১৯॥
যা দেৱী সৰ্ৱভূতেষু বুদ্ধিৰূপেণ সংস্থিতা ।
নমস্তস্যৈ নমস্তস্যৈ নমস্তস্যৈ নমো নমঃ ॥ ৫.২০-২২॥
যা দেৱী সৰ্ৱভূতেষু নিদ্ৰাৰূপেণ সংস্থিতা ।
নমস্তস্যৈ নমস্তস্যৈ নমস্তস্যৈ নমো নমঃ ॥ ৫.২৩-২৫॥
যা দেৱী সৰ্ৱভূতেষু ক্ষুধাৰূপেণ সংস্থিতা ।
নমস্তস্যৈ নমস্তস্যৈ নমস্তস্যৈ নমো নমঃ ॥ ৫.২৬-২৮॥
যা দেৱী সৰ্ৱভূতেষু ছাযাৰূপেণ সংস্থিতা ।
নমস্তস্যৈ নমস্তস্যৈ নমস্তস্যৈ নমো নমঃ ॥ ৫.২৯-৩১॥
যা দেৱী সৰ্ৱভূতেষু শক্তিৰূপেণ সংস্থিতা ।
নমস্তস্যৈ নমস্তস্যৈ নমস্তস্যৈ নমো নমঃ ॥ ৫.৩২-৩৪॥
যা দেৱী সৰ্ৱভূতেষু তৃষ্ণাৰূপেণ সংস্থিতা ।
নমস্তস্যৈ নমস্তস্যৈ নমস্তস্যৈ নমো নমঃ ॥ ৫.৩৫-৩৭॥
যা দেৱী সৰ্ৱভূতেষু ক্ষান্তিৰূপেণ সংস্থিতা ।
নমস্তস্যৈ নমস্তস্যৈ নমস্তস্যৈ নমো নমঃ ॥ ৫.৩৮-৪০॥
যা দেৱী সৰ্ৱভূতেষু জাতিৰূপেণ সংস্থিতা ।
নমস্তস্যৈ নমস্তস্যৈ নমস্তস্যৈ নমো নমঃ ॥ ৫.৪১-৪৩॥
যা দেৱী সৰ্ৱভূতেষু লজ্জাৰূপেণ সংস্থিতা ।
নমস্তস্যৈ নমস্তস্যৈ নমস্তস্যৈ নমো নমঃ ॥ ৫.৪৪-৪৬॥
যা দেৱী সৰ্ৱভূতেষু শান্তিৰূপেণ সংস্থিতা ।
নমস্তস্যৈ নমস্তস্যৈ নমস্তস্যৈ নমো নমঃ ॥ ৫.৪৭-৪৯॥
যা দেৱী সৰ্ৱভূতেষু শ্ৰদ্ধাৰূপেণ সংস্থিতা ।
নমস্তস্যৈ নমস্তস্যৈ নমস্তস্যৈ নমো নমঃ ॥ ৫.৫০-৫২॥
যা দেৱী সৰ্ৱভূতেষু কান্তিৰূপেণ সংস্থিতা ।
নমস্তস্যৈ নমস্তস্যৈ নমস্তস্যৈ নমো নমঃ ॥ ৫.৫৩-৫৫॥
যা দেৱী সৰ্ৱভূতেষু লক্ষ্মীৰূপেণ সংস্থিতা ।
নমস্তস্যৈ নমস্তস্যৈ নমস্তস্যৈ নমো নমঃ ॥ ৫.৫৬-৫৮॥
যা দেৱী সৰ্ৱভূতেষু ৱৃত্তিৰূপেণ সংস্থিতা ।
নমস্তস্যৈ নমস্তস্যৈ নমস্তস্যৈ নমো নমঃ ॥ ৫.৫৯-৬১॥
যা দেৱী সৰ্ৱভূতেষু স্মৃতিৰূপেণ সংস্থিতা ।
নমস্তস্যৈ নমস্তস্যৈ নমস্তস্যৈ নমো নমঃ ॥ ৫.৬২-৬৪॥
যা দেৱী সৰ্ৱভূতেষু দযাৰূপেণ সংস্থিতা ।
নমস্তস্যৈ নমস্তস্যৈ নমস্তস্যৈ নমো নমঃ ॥ ৫.৬৫-৬৭॥
যা দেৱী সৰ্ৱভূতেষু তুষ্টিৰূপেণ সংস্থিতা ।
নমস্তস্যৈ নমস্তস্যৈ নমস্তস্যৈ নমো নমঃ ॥ ৫.৬৮-৭০॥
যা দেৱী সৰ্ৱভূতেষু মাতৃৰূপেণ সংস্থিতা ।
নমস্তস্যৈ নমস্তস্যৈ নমস্তস্যৈ নমো নমঃ ॥ ৫.৭১-৭৩॥
যা দেৱী সৰ্ৱভূতেষু ভ্ৰান্তিৰূপেণ সংস্থিতা ।
নমস্তস্যৈ নমস্তস্যৈ নমস্তস্যৈ নমো নমঃ ॥ ৫.৭৪-৭৬॥
ইন্দ্ৰিযাণামধিষ্ঠাত্ৰী ভূতানাং চাখিলেষু যা ।
ভূতেষু সততং তস্যৈ ৱ্যাপ্ত্যৈ দেৱ্যৈ নমো নমঃ ॥ ৫.৭৭॥
চিতিৰূপেণ যা কৃত্স্নমেতদ্ ৱ্যাপ্য স্থিতা জগত্ ।
নমস্তস্যৈ নমস্তস্যৈ নমস্তস্যৈ নমো নমঃ ॥ ৫.৭৮-৮০॥
স্তুতা সুৰৈঃ পূৰ্ৱমভীষ্টসংশ্ৰযা-
ত্তথা সুৰেন্দ্ৰেণ দিনেষু সেৱিতা ।
কৰোতু সা নঃ শুভহেতুৰীশ্ৱৰী
শুভানি ভদ্ৰাণ্যভিহন্তু চাপদঃ ॥ ৫.৮১॥
যা সাম্প্ৰতং চোদ্ধতদৈত্যতাপিতৈ-
ৰস্মাভিৰীশা চ সুৰৈৰ্নমস্যতে ।
যা চ স্মৃতা তত্ক্ষণমেৱ হন্তি নঃ
সৰ্ৱাপদো ভক্তিৱিনম্ৰমূৰ্তিভিঃ ॥ ৫.৮২॥
ঋষিৰুৱাচ ॥ ৫.৮৩॥
এৱং স্তৱাভিযুক্তানাং দেৱানাং তত্ৰ পাৰ্ৱতী ।
স্নাতুমভ্যাযযৌ তোযে জাহ্নৱ্যা নৃপনন্দন ॥ ৫.৮৪॥
সাব্ৰৱীত্তান্ সুৰান্ সুভ্ৰূৰ্ভৱদ্ভিঃ স্তূযতেঽত্ৰ কা ।
শৰীৰকোশতশ্চাস্যাঃ সমুদ্ভূতাব্ৰৱীচ্ছিৱা ॥ ৫.৮৫॥
স্তোত্ৰং মমৈতত্ক্ৰিযতে শুম্ভদৈত্যনিৰাকৃতৈঃ ।
দেৱৈঃ সমেতৈঃ সমৰে নিশুম্ভেন পৰাজিতৈঃ ॥ ৫.৮৬॥
শৰীৰকোশাদ্যত্তস্যাঃ পাৰ্ৱত্যা নিঃসৃতাম্বিকা ।
কৌশিকীতি সমস্তেষু ততো লোকেষু গীযতে ॥ ৫.৮৭॥
তস্যাং ৱিনিৰ্গতাযাং তু কৃষ্ণাভূত্সাপি পাৰ্ৱতী ।
কালিকেতি সমাখ্যাতা হিমাচলকৃতাশ্ৰযা ॥ ৫.৮৮॥
ততোঽম্বিকাং পৰং ৰূপং বিভ্ৰাণাং সুমনোহৰম্ ।
দদৰ্শ চণ্ডো মুণ্ডশ্চ ভৃত্যৌ শুম্ভনিশুম্ভযোঃ ॥ ৫.৮৯॥
তাভ্যাং শুম্ভায চাখ্যাতা সাতীৱ সুমনোহৰা ।
কাপ্যাস্তে স্ত্ৰী মহাৰাজ ভাসযন্তী হিমাচলম্ ॥ ৫.৯০॥
নৈৱ তাদৃক্ ক্ৱচিদ্ৰূপং দৃষ্টং কেনচিদুত্তমম্ ।
জ্ঞাযতাং কাপ্যসৌ দেৱী গৃহ্যতাং চাসুৰেশ্ৱৰ ॥ ৫.৯১॥
স্ত্ৰীৰত্নমতিচাৰ্ৱঙ্গী দ্যোতযন্তী দিশস্ত্ৱিষা ।
সা তু তিষ্ঠতি দৈত্যেন্দ্ৰ তাং ভৱান্ দ্ৰষ্টুমৰ্হতি ॥ ৫.৯২॥
যানি ৰত্নানি মণযো গজাশ্ৱাদীনি ৱৈ প্ৰভো ।
ত্ৰৈলোক্যে তু সমস্তানি সাম্প্ৰতং ভান্তি তে গৃহে ॥ ৫.৯৩॥
ঐৰাৱতঃ সমানীতো গজৰত্নং পুৰন্দৰাত্ ।
পাৰিজাততৰুশ্চাযং তথৈৱোচ্চৈঃশ্ৰৱা হযঃ ॥ ৫.৯৪॥
ৱিমানং হংসসংযুক্তমেতত্তিষ্ঠতি তেঽঙ্গণে ।
ৰত্নভূতমিহানীতং যদাসীদ্ৱেধসোঽদ্ভুতম্ ॥ ৫.৯৫॥
নিধিৰেষ মহাপদ্মঃ সমানীতো ধনেশ্ৱৰাত্ ।
কিঞ্জল্কিনীং দদৌ চাব্ধিৰ্মালামম্লানপঙ্কজাম্ ॥ ৫.৯৬॥
ছত্ৰং তে ৱাৰুণং গেহে কাঞ্চনস্ৰাৱি তিষ্ঠতি ।
তথাযং স্যন্দনৱৰো যঃ পুৰাসীত্প্ৰজাপতেঃ ॥ ৫.৯৭॥
মৃত্যোৰুত্ক্ৰান্তিদা নাম শক্তিৰীশ ত্ৱযা হৃতা ।
পাশঃ সলিলৰাজস্য ভ্ৰাতুস্তৱ পৰিগ্ৰহে ॥ ৫.৯৮॥
নিশুম্ভস্যাব্ধিজাতাশ্চ সমস্তা ৰত্নজাতযঃ ।
ৱহ্নিৰপি দদৌ তুভ্যমগ্নিশৌচে চ ৱাসসী ॥ ৫.৯৯॥
এৱং দৈত্যেন্দ্ৰ ৰত্নানি সমস্তান্যাহৃতানি তে ।
স্ত্ৰীৰত্নমেষা কল্যাণী ত্ৱযা কস্মান্ন গৃহ্যতে ॥ ৫.১০০॥
ঋষিৰুৱাচ ॥ ৫.১০১॥
নিশম্যেতি ৱচঃ শুম্ভঃ স তদা চণ্ডমুণ্ডযোঃ ।
প্ৰেষযামাস সুগ্ৰীৱং দূতং দেৱ্যা মহাসুৰম্ ॥ ৫.১০২॥
ইতি চেতি চ ৱক্তৱ্যা সা গত্ৱা ৱচনান্মম ।
যথা চাভ্যেতি সম্প্ৰীত্যা তথা কাৰ্যং ত্ৱযা লঘু ॥ ৫.১০৩॥
স তত্ৰ গত্ৱা যত্ৰাস্তে শৈলোদ্দেশেঽতিশোভনে ।
তাং চ দেৱীং ততঃ প্ৰাহ শ্লক্ষ্ণং মধুৰযা গিৰা ॥ ৫.১০৪॥
দূত উৱাচ॥ ৫.১০৫॥
দেৱি দৈত্যেশ্ৱৰঃ শুম্ভস্ত্ৰৈলোক্যে পৰমেশ্ৱৰঃ ।
দূতোঽহং প্ৰেষিতস্তেন ত্ৱত্সকাশমিহাগতঃ ॥ ৫.১০৬॥
অৱ্যাহতাজ্ঞঃ সৰ্ৱাসু যঃ সদা দেৱযোনিষু ।
নিৰ্জিতাখিলদৈত্যাৰিঃ স যদাহ শৃণুষ্ৱ তত্ ॥ ৫.১০৭॥
মম ত্ৰৈলোক্যমখিলং মম দেৱা ৱশানুগাঃ ।
যজ্ঞভাগানহং সৰ্ৱানুপাশ্নামি পৃথক্ পৃথক্ ॥ ৫.১০৮॥
ত্ৰৈলোক্যে ৱৰৰত্নানি মম ৱশ্যান্যশেষতঃ ।
তথৈৱ গজৰত্নং চ হৃতং দেৱেন্দ্ৰৱাহনম্ ॥ ৫.১০৯॥
ক্ষীৰোদমথনোদ্ভূতমশ্ৱৰত্নং মমামৰৈঃ ।
উচ্চৈঃশ্ৰৱসসংজ্ঞং তত্প্ৰণিপত্য সমৰ্পিতম্ ॥ ৫.১১০॥
যানি চান্যানি দেৱেষু গন্ধৰ্ৱেষূৰগেষু চ ।
ৰত্নভূতানি ভূতানি তানি ময্যেৱ শোভনে ॥ ৫.১১১॥
স্ত্ৰীৰত্নভূতাং ত্ৱাং দেৱি লোকে মন্যামহে ৱযম্ ।
সা ত্ৱমস্মানুপাগচ্ছ যতো ৰত্নভুজো ৱযম্ ॥ ৫.১১২॥
মাং ৱা মমানুজং ৱাপি নিশুম্ভমুৰুৱিক্ৰমম্ ।
ভজ ত্ৱং চঞ্চলাপাঙ্গি ৰত্নভূতাসি ৱৈ যতঃ ॥ ৫.১১৩॥
পৰমৈশ্ৱৰ্যমতুলং প্ৰাপ্স্যসে মত্পৰিগ্ৰহাত্ ।
এতদ্বুদ্ধ্যা সমালোচ্য মত্পৰিগ্ৰহতাং ৱ্ৰজ ॥ ৫.১১৪॥
ঋষিৰুৱাচ ॥ ৫.১১৫॥
ইত্যুক্তা সা তদা দেৱী গম্ভীৰান্তঃস্মিতা জগৌ ।
দুৰ্গা ভগৱতী ভদ্ৰা যযেদং ধাৰ্যতে জগত্ ॥ ৫.১১৬॥
দেৱ্যুৱাচ॥ ৫.১১৭॥
সত্যমুক্তং ত্ৱযা নাত্ৰ মিথ্যা কিঞ্চিত্ত্ৱযোদিতম্ ।
ত্ৰৈলোক্যাধিপতিঃ শুম্ভো নিশুম্ভশ্চাপি তাদৃশঃ ॥ ৫.১১৮॥
কিং ত্ৱত্ৰ যত্প্ৰতিজ্ঞাতং মিথ্যা তত্ক্ৰিযতে কথম্ ।
শ্ৰূযতামল্পবুদ্ধিত্ৱাত্প্ৰতিজ্ঞা যা কৃতা পুৰা ॥ ৫.১১৯॥
যো মাং জযতি সঙ্গ্ৰামে যো মে দৰ্পং ৱ্যপোহতি ।
যো মে প্ৰতিবলো লোকে স মে ভৰ্তা ভৱিষ্যতি ॥ ৫.১২০॥
তদাগচ্ছতু শুম্ভোঽত্ৰ নিশুম্ভো ৱা মহাবলঃ ।
মাং জিত্ৱা কিং চিৰেণাত্ৰ পাণিং গৃহ্ণাতু মে লঘু ॥ ৫.১২১॥
দূত উৱাচ॥ ৫.১২২॥
অৱলিপ্তাসি মৈৱং ত্ৱং দেৱি ব্ৰূহি মমাগ্ৰতঃ ।
ত্ৰৈলোক্যে কঃ পুমাংস্তিষ্ঠেদগ্ৰে শুম্ভনিশুম্ভযোঃ ॥ ৫.১২৩॥
অন্যেষামপি দৈত্যানাং সৰ্ৱে দেৱা ন ৱৈ যুধি ।
তিষ্ঠন্তি সম্মুখে দেৱি কিং পুনঃ স্ত্ৰী ত্ৱমেকিকা ॥ ৫.১২৪॥
ইন্দ্ৰাদ্যাঃ সকলা দেৱাস্তস্থুৰ্যেষাং ন সংযুগে ।
শুম্ভাদীনাং কথং তেষাং স্ত্ৰী প্ৰযাস্যসি সম্মুখম্ ॥ ৫.১২৫॥
সা ত্ৱং গচ্ছ মযৈৱোক্তা পাৰ্শ্ৱং শুম্ভনিশুম্ভযোঃ ।
কেশাকৰ্ষণনিৰ্ধূতগৌৰৱা মা গমিষ্যসি ॥ ৫.১২৬॥
দেৱ্যুৱাচ॥ ৫.১২৭॥
এৱমেতদ্ বলী শুম্ভো নিশুম্ভশ্চাপিতাদৃশঃ ।
কিং কৰোমি প্ৰতিজ্ঞা মে যদনালোচিতা পুৰা ॥ ৫.১২৮॥
স ত্ৱং গচ্ছ মযোক্তং তে যদেতত্সৰ্ৱমাদৃতঃ ।
তদাচক্ষ্ৱাসুৰেন্দ্ৰায স চ যুক্তং কৰোতু যত্ ॥ ৫.১২৯॥
॥ স্ৱস্তি শ্ৰীমাৰ্কণ্ডেযপুৰাণে সাৱৰ্ণিকে মন্ৱন্তৰে দেৱীমাহাত্ম্যে
দেৱ্যা দূতসংৱাদো নাম পঞ্চমোঽধ্যাযঃ ॥ ৫॥
উৱাচ৯, ত্ৰিপান্মন্ত্ৰাঃ ৬৬, শ্লোকাঃ ৫৪, এৱমাদিতঃ ॥ ৩৮৮॥

। ধ্যানম্ ।
ওঁ নাগাধীশ্ৱৰৱিষ্টৰাং ফণিফণোত্তংসোৰু ৰত্নাৱলী-
ভাস্ৱদ্দেহলতাং দিৱাকৰনিভাং নেত্ৰত্ৰযোদ্ভাসিতাম্ ।
মালাকুম্ভকপালনীৰজকৰাং চন্দ্ৰাৰ্ধচূডাং পৰাং
সৰ্ৱজ্ঞেশ্ৱৰভৈৰৱাঙ্গনিলযাং পদ্মাৱতীং চিন্তযে ॥

ওঁ ঋষিৰুৱাচ ॥ ৬.১॥

ইত্যাকৰ্ণ্য ৱচো দেৱ্যাঃ স দূতোঽমৰ্ষপূৰিতঃ ।
সমাচষ্ট সমাগম্য দৈত্যৰাজায ৱিস্তৰাত্ ॥ ৬.২॥
তস্য দূতস্য তদ্ৱাক্যমাকৰ্ণ্যাসুৰৰাট্ ততঃ ।
সক্ৰোধঃ প্ৰাহ দৈত্যানামধিপং ধূম্ৰলোচনম্ ॥ ৬.৩॥
হে ধূম্ৰলোচনাশু ত্ৱং স্ৱসৈন্যপৰিৱাৰিতঃ ।
তামানয বলাদ্দুষ্টাং কেশাকৰ্ষণৱিহ্ৱলাম্ ॥ ৬.৪॥
তত্পৰিত্ৰাণদঃ কশ্চিদ্যদি ৱোত্তিষ্ঠতেঽপৰঃ ।
স হন্তৱ্যোঽমৰো ৱাপি যক্ষো গন্ধৰ্ৱ এৱ ৱা ॥ ৬.৫॥
ঋষিৰুৱাচ ॥ ৬.৬॥
তেনাজ্ঞপ্তস্ততঃ শীঘ্ৰং স দৈত্যো ধূম্ৰলোচনঃ ।
ৱৃতঃ ষষ্ট্যা সহস্ৰাণামসুৰাণাং দ্ৰুতং যযৌ ॥ ৬.৭॥
স দৃষ্ট্ৱা তাং ততো দেৱীং তুহিনাচলসংস্থিতাম্ ।
জগাদোচ্চৈঃ প্ৰযাহীতি মূলং শুম্ভনিশুম্ভযোঃ ॥ ৬.৮॥
ন চেত্প্ৰীত্যাদ্য ভৱতী মদ্ভৰ্তাৰমুপৈষ্যতি ।
ততো বলান্নযাম্যেষ কেশাকৰ্ষণৱিহ্ৱলাম্ ॥ ৬.৯॥
দেৱ্যুৱাচ॥ ৬.১০॥
দৈত্যেশ্ৱৰেণ প্ৰহিতো বলৱান্বলসংৱৃতঃ ।
বলান্নযসি মামেৱং ততঃ কিং তে কৰোম্যহম্ ॥ ৬.১১॥
ঋষিৰুৱাচ ॥ ৬.১২॥
ইত্যুক্তঃ সোঽভ্যধাৱত্তামসুৰো ধূম্ৰলোচনঃ ।
হুঙ্কাৰেণৈৱ তং ভস্ম সা চকাৰাম্বিকা তদা ॥ ৬.১৩॥
অথ ক্ৰুদ্ধং মহাসৈন্যমসুৰাণাং তথাম্বিকা ।
ৱৱৰ্ষ সাযকৈস্তীক্ষ্ণৈস্তথা শক্তিপৰশ্ৱধৈঃ ॥ ৬.১৪॥
ততো ধুতসটঃ কোপাত্কৃত্ৱা নাদং সুভৈৰৱম্ ।
পপাতাসুৰসেনাযাং সিংহো দেৱ্যাঃ স্ৱৱাহনঃ ॥ ৬.১৫॥
কাংশ্চিত্কৰপ্ৰহাৰেণ দৈত্যানাস্যেন চাপৰান্ ।
আক্ৰান্ত্যা চাধৰেণান্যান্ জঘান স মহাসুৰান্ ॥ ৬.১৬॥
কেষাঞ্চিত্পাটযামাস নখৈঃ কোষ্ঠানি কেসৰী ।
তথা তলপ্ৰহাৰেণ শিৰাংসি কৃতৱান্পৃথক্ ॥ ৬.১৭॥
ৱিচ্ছিন্নবাহুশিৰসঃ কৃতাস্তেন তথাপৰে ।
পপৌ চ ৰুধিৰং কোষ্ঠাদন্যেষাং ধুতকেসৰঃ ॥ ৬.১৮॥
ক্ষণেন তদ্বলং সৰ্ৱং ক্ষযং নীতং মহাত্মনা ।
তেন কেসৰিণা দেৱ্যা ৱাহনেনাতিকোপিনা ॥ ৬.১৯॥
শ্ৰুত্ৱা তমসুৰং দেৱ্যা নিহতং ধূম্ৰলোচনম্ ।
বলং চ ক্ষযিতং কৃত্স্নং দেৱীকেসৰিণা ততঃ ॥ ৬.২০॥
চুকোপ দৈত্যাধিপতিঃ শুম্ভঃ প্ৰস্ফুৰিতাধৰঃ ।
আজ্ঞাপযামাস চ তৌ চণ্ডমুণ্ডৌ মহাসুৰৌ ॥ ৬.২১॥
হে চণ্ড হে মুণ্ড বলৈৰ্বহুভিঃ পৰিৱাৰিতৌ ।
তত্ৰ গচ্ছত গত্ৱা চ সা সমানীযতাং লঘু ॥ ৬.২২॥
কেশেষ্ৱাকৃষ্য বদ্ধ্ৱা ৱা যদি ৱঃ সংশযো যুধি ।
তদাশেষাযুধৈঃ সৰ্ৱৈৰসুৰৈৰ্ৱিনিহন্যতাম্ ॥ ৬.২৩॥
তস্যাং হতাযাং দুষ্টাযাং সিংহে চ ৱিনিপাতিতে ।
শীঘ্ৰমাগম্যতাং বদ্ধ্ৱা গৃহীত্ৱা তামথাম্বিকাম্ ॥ ৬.২৪॥
॥ স্ৱস্তি শ্ৰীমাৰ্কণ্ডেযপুৰাণে সাৱৰ্ণিকে মন্ৱন্তৰে দেৱীমাহাত্ম্যে
শুম্ভনিশুম্ভসেনানীধূম্ৰলোচনৱধো নাম ষষ্ঠোঽধ্যাযঃ ॥ ৬॥
উৱাচ৪, শ্লোকাঃ ২৪, এৱমাদিতঃ ॥ ৪১২॥

। ধ্যানম্ ।
ওঁ ধ্যাযেযং ৰত্নপীঠে শুককলপঠিতং শৃণ্ৱতীং শ্যামলাঙ্গীং
ন্যস্তৈকাংঘ্ৰিং সৰোজে শশিশকলধৰাং ৱল্লকীং ৱাদযন্তীম্ ।
কল্হাৰাবদ্ধমালাং নিযমিতৱিলসচ্চোলিকাং ৰত্নৱস্ত্ৰাং
মাতঙ্গী শঙ্কপাত্ৰাং মধুৰমধুমদাং চিত্ৰকোদ্ভাসিভালাম্ ॥

ওঁ ঋষিৰুৱাচ ॥ ৭.১॥

আজ্ঞপ্তাস্তে ততো দৈত্যাশ্চণ্ডমুণ্ডপুৰোগমাঃ ।
চতুৰঙ্গবলোপেতা যযুৰভ্যুদ্যতাযুধাঃ ॥ ৭.২॥
দদৃশুস্তে ততো দেৱীমীষদ্ধাসাং ৱ্যৱস্থিতাম্ ।
সিংহস্যোপৰি শৈলেন্দ্ৰশৃঙ্গে মহতি কাঞ্চনে ॥ ৭.৩॥
তে দৃষ্ট্ৱা তাং সমাদাতুমুদ্যমং চক্ৰুৰুদ্যতাঃ ।
আকৃষ্টচাপাসিধৰাস্তথান্যে তত্সমীপগাঃ ॥ ৭.৪॥
ততঃ কোপং চকাৰোচ্চৈৰম্বিকা তানৰীন্প্ৰতি ।
কোপেন চাস্যা ৱদনং মষীৱৰ্ণমভূত্তদা ॥ ৭.৫॥
ভ্ৰুকুটীকুটিলাত্তস্যা ললাটফলকাদ্দ্ৰুতম্ ।
কালী কৰালৱদনা ৱিনিষ্ক্ৰান্তাসিপাশিনী ॥ ৭.৬॥
ৱিচিত্ৰখট্ৱাঙ্গধৰা নৰমালাৱিভূষণা ।
দ্ৱীপিচৰ্মপৰীধানা শুষ্কমাংসাতিভৈৰৱা ॥ ৭.৭॥
অতিৱিস্তাৰৱদনা জিহ্ৱাললনভীষণা ।
নিমগ্নাৰক্তনযনা নাদাপূৰিতদিঙ্মুখা ॥ ৭.৮॥
সা ৱেগেনাভিপতিতা ঘাতযন্তী মহাসুৰান্ ।
সৈন্যে তত্ৰ সুৰাৰীণামভক্ষযত তদ্বলম্ ॥ ৭.৯॥
পাৰ্ষ্ণিগ্ৰাহাঙ্কুশগ্ৰাহযোধঘণ্টাসমন্ৱিতান্ ।
সমাদাযৈকহস্তেন মুখে চিক্ষেপ ৱাৰণান্ ॥ ৭.১০॥
তথৈৱ যোধং তুৰগৈ ৰথং সাৰথিনা সহ ।
নিক্ষিপ্য ৱক্ত্ৰে দশনৈশ্চৰ্ৱযন্ত্যতিভৈৰৱম্ ॥ ৭.১১॥
একং জগ্ৰাহ কেশেষু গ্ৰীৱাযামথ চাপৰম্ ।
পাদেনাক্ৰম্য চৈৱান্যমুৰসান্যমপোথযত্ ॥ ৭.১২॥
তৈৰ্মুক্তানি চ শস্ত্ৰাণি মহাস্ত্ৰাণি তথাসুৰৈঃ ।
মুখেন জগ্ৰাহ ৰুষা দশনৈৰ্মথিতান্যপি ॥ ৭.১৩॥
বলিনাং তদ্বলং সৰ্ৱমসুৰাণাং দুৰাত্মনাম্ ।
মমৰ্দাভক্ষযচ্চান্যানন্যাংশ্চাতাডযত্তদা ॥ ৭.১৪॥
অসিনা নিহতাঃ কেচিত্কেচিত্খট্ৱাঙ্গতাডিতাঃ ।
জগ্মুৰ্ৱিনাশমসুৰা দন্তাগ্ৰাভিহতাস্তথা ॥ ৭.১৫॥
ক্ষণেন তদ্বলং সৰ্ৱমসুৰাণাং নিপাতিতম্ ।
দৃষ্ট্ৱা চণ্ডোঽভিদুদ্ৰাৱ তাং কালীমতিভীষণাম্ ॥ ৭.১৬॥
শৰৱৰ্ষৈৰ্মহাভীমৈৰ্ভীমাক্ষীং তাং মহাসুৰঃ ।
ছাদযামাস চক্ৰৈশ্চ মুণ্ডঃ ক্ষিপ্তৈঃ সহস্ৰশঃ ॥ ৭.১৭॥
তানি চক্ৰাণ্যনেকানি ৱিশমানানি তন্মুখম্ ।
বভুৰ্যথাৰ্কবিম্বানি সুবহূনি ঘনোদৰম্ ॥ ৭.১৮॥
ততো জহাসাতিৰুষা ভীমং ভৈৰৱনাদিনী ।
কালী কৰালৱদনা দুৰ্দৰ্শদশনোজ্জ্ৱলা ॥ ৭.১৯॥
উত্থায চ মহাসিংহং দেৱী চণ্ডমধাৱত ।
গৃহীত্ৱা চাস্য কেশেষু শিৰস্তেনাসিনাচ্ছিনত্ ॥ ৭.২০॥
অথ মুণ্ডোঽভ্যধাৱত্তাং দৃষ্ট্ৱা চণ্ডং নিপাতিতম্ ।
তমপ্যপাতযদ্ভূমৌ সা খড্গাভিহতং ৰুষা ॥ ৭.২১॥
হতশেষং ততঃ সৈন্যং দৃষ্ট্ৱা চণ্ডং নিপাতিতম্ ।
মুণ্ডং চ সুমহাৱীৰ্যং দিশো ভেজে ভযাতুৰম্ ॥ ৭.২২॥
শিৰশ্চণ্ডস্য কালী চ গৃহীত্ৱা মুণ্ডমেৱ চ ।
প্ৰাহ প্ৰচণ্ডাট্টহাসমিশ্ৰমভ্যেত্য চণ্ডিকাম্ ॥ ৭.২৩॥
মযা তৱাত্ৰোপহৃতৌ চণ্ডমুণ্ডৌ মহাপশূ ।
যুদ্ধযজ্ঞে স্ৱযং শুম্ভং নিশুম্ভং চ হনিষ্যসি ॥ ৭.২৪॥
ঋষিৰুৱাচ ॥ ৭.২৫॥
তাৱানীতৌ ততো দৃষ্ট্ৱা চণ্ডমুণ্ডৌ মহাসুৰৌ ।
উৱাচকালীং কল্যাণী ললিতং চণ্ডিকা ৱচঃ ॥ ৭.২৬॥
যস্মাচ্চণ্ডং চ মুণ্ডং চ গৃহীত্ৱা ত্ৱমুপাগতা ।
চামুণ্ডেতি ততো লোকে খ্যাতা দেৱী ভৱিষ্যসি ॥ ৭.২৭॥
॥ স্ৱস্তি শ্ৰীমাৰ্কণ্ডেযপুৰাণে সাৱৰ্ণিকে মন্ৱন্তৰে দেৱীমাহাত্ম্যে
চণ্ডমুণ্ডৱধো নাম সপ্তমোঽধ্যাযঃ ॥ ৭॥
উৱাচ২, শ্লোকাঃ ২৫, এৱমাদিতঃ ॥ ৪৩৯॥

। ধ্যানম্ ।
ওঁ অৰুণাং কৰুণাতৰঙ্গিতাক্ষীং
ধৃতপাশাঙ্কুশবাণাচাপহস্তাম্ ।
অণিমাদিভিৰাৱৃতাং মযূখৈ-
ৰহমিত্যেৱ ৱিভাৱযে ভৱানীম্ ॥

ওঁ ঋষিৰুৱাচ ॥ ৮.১॥

চণ্ডে চ নিহতে দৈত্যে মুণ্ডে চ ৱিনিপাতিতে ।
বহুলেষু চ সৈন্যেষু ক্ষযিতেষ্ৱসুৰেশ্ৱৰঃ ॥ ৮.২॥
ততঃ কোপপৰাধীনচেতাঃ শুম্ভঃ প্ৰতাপৱান্ ।
উদ্যোগং সৰ্ৱসৈন্যানাং দৈত্যানামাদিদেশ হ ॥ ৮.৩॥
অদ্য সৰ্ৱবলৈৰ্দৈত্যাঃ ষডশীতিৰুদাযুধাঃ ।
কম্বূনাং চতুৰশীতিৰ্নিৰ্যান্তু স্ৱবলৈৰ্ৱৃতাঃ ॥ ৮.৪॥
কোটিৱীৰ্যাণি পঞ্চাশদসুৰাণাং কুলানি ৱৈ ।
শতং কুলানি ধৌম্ৰাণাং নিৰ্গচ্ছন্তু মমাজ্ঞযা ॥ ৮.৫॥
কালকা দৌৰ্হৃদা মৌৰ্ৱাঃ কালিকেযাস্তথাসুৰাঃ ।
যুদ্ধায সজ্জা নিৰ্যান্তু আজ্ঞযা ত্ৱৰিতা মম ॥ ৮.৬॥
ইত্যাজ্ঞাপ্যাসুৰপতিঃ শুম্ভো ভৈৰৱশাসনঃ ।
নিৰ্জগাম মহাসৈন্যসহস্ৰৈৰ্বহুভিৰ্ৱৃতঃ ॥ ৮.৭॥
আযান্তং চণ্ডিকা দৃষ্ট্ৱা তত্সৈন্যমতিভীষণম্ ।
জ্যাস্ৱনৈঃ পূৰযামাস ধৰণীগগনান্তৰম্ ॥ ৮.৮॥
ততঃ সিংহো মহানাদমতীৱ কৃতৱান্নৃপ ।
ঘণ্টাস্ৱনেন তান্নাদানম্বিকা চোপবৃংহযত্ ॥ ৮.৯॥
ধনুৰ্জ্যাসিংহঘণ্টানাং নাদাপূৰিতদিঙ্মুখা ।
নিনাদৈৰ্ভীষণৈঃ কালী জিগ্যে ৱিস্তাৰিতাননা ॥ ৮.১০॥
তং নিনাদমুপশ্ৰুত্য দৈত্যসৈন্যৈশ্চতুৰ্দিশম্ ।
দেৱী সিংহস্তথা কালী সৰোষৈঃ পৰিৱাৰিতাঃ ॥ ৮.১১॥
এতস্মিন্নন্তৰে ভূপ ৱিনাশায সুৰদ্ৱিষাম্ ।
ভৱাযামৰসিংহানামতিৱীৰ্যবলান্ৱিতাঃ ॥ ৮.১২॥
ব্ৰহ্মেশগুহৱিষ্ণূনাং তথেন্দ্ৰস্য চ শক্তযঃ ।
শৰীৰেভ্যো ৱিনিষ্ক্ৰম্য তদ্ৰূপৈশ্চণ্ডিকাং যযুঃ ॥ ৮.১৩॥
যস্য দেৱস্য যদ্ৰূপং যথা ভূষণৱাহনম্ ।
তদ্ৱদেৱ হি তচ্ছক্তিৰসুৰান্যোদ্ধুমাযযৌ ॥ ৮.১৪॥
হংসযুক্তৱিমানাগ্ৰে সাক্ষসূত্ৰকমণ্ডলুঃ ।
আযাতা ব্ৰহ্মণঃ শক্তিৰ্ব্ৰহ্মাণীত্যভিধীযতে ॥ ৮.১৫॥
মাহেশ্ৱৰী ৱৃষাৰূঢা ত্ৰিশূলৱৰধাৰিণী ।
মহাহিৱলযা প্ৰাপ্তা চন্দ্ৰৰেখাৱিভূষণা ॥ ৮.১৬॥
কৌমাৰী শক্তিহস্তা চ মযূৰৱৰৱাহনা ।
যোদ্ধুমভ্যাযযৌ দৈত্যানম্বিকা গুহৰূপিণী ॥ ৮.১৭॥
তথৈৱ ৱৈষ্ণৱী শক্তিৰ্গৰুডোপৰি সংস্থিতা ।
শঙ্খচক্ৰগদাশাৰ্ঙ্গখড্গহস্তাভ্যুপাযযৌ ॥ ৮.১৮॥
যজ্ঞৱাৰাহমতুলং ৰূপং যা বিভ্ৰতো হৰেঃ ।
শক্তিঃ সাপ্যাযযৌ তত্ৰ ৱাৰাহীং বিভ্ৰতী তনুম্ ॥ ৮.১৯॥
নাৰসিংহী নৃসিংহস্য বিভ্ৰতী সদৃশং ৱপুঃ ।
প্ৰাপ্তা তত্ৰ সটাক্ষেপক্ষিপ্তনক্ষত্ৰসংহতিঃ ॥ ৮.২০॥
ৱজ্ৰহস্তা তথৈৱৈন্দ্ৰী গজৰাজোপৰি স্থিতা ।
প্ৰাপ্তা সহস্ৰনযনা যথা শক্ৰস্তথৈৱ সা ॥ ৮.২১॥
ততঃ পৰিৱৃতস্তাভিৰীশানো দেৱশক্তিভিঃ ।
হন্যন্তামসুৰাঃ শীঘ্ৰং মম প্ৰীত্যাহ চণ্ডিকাম্ ॥ ৮.২২॥
ততো দেৱীশৰীৰাত্তু ৱিনিষ্ক্ৰান্তাতিভীষণা ।
চণ্ডিকা শক্তিৰত্যুগ্ৰা শিৱাশতনিনাদিনী ॥ ৮.২৩॥
সা চাহ ধূম্ৰজটিলমীশানমপৰাজিতা ।
দূত ত্ৱং গচ্ছ ভগৱন্ পাৰ্শ্ৱং শুম্ভনিশুম্ভযোঃ ॥ ৮.২৪॥
ব্ৰূহি শুম্ভং নিশুম্ভং চ দানৱাৱতিগৰ্ৱিতৌ ।
যে চান্যে দানৱাস্তত্ৰ যুদ্ধায সমুপস্থিতাঃ ॥ ৮.২৫॥
ত্ৰৈলোক্যমিন্দ্ৰো লভতাং দেৱাঃ সন্তু হৱিৰ্ভুজঃ ।
যূযং প্ৰযাত পাতালং যদি জীৱিতুমিচ্ছথ ॥ ৮.২৬॥
বলাৱলেপাদথ চেদ্ভৱন্তো যুদ্ধকাঙ্ক্ষিণঃ ।
তদাগচ্ছত তৃপ্যন্তু মচ্ছিৱাঃ পিশিতেন ৱঃ ॥ ৮.২৭॥
যতো নিযুক্তো দৌত্যেন তযা দেৱ্যা শিৱঃ স্ৱযম্ ।
শিৱদূতীতি লোকেঽস্মিংস্ততঃ সা খ্যাতিমাগতা ॥ ৮.২৮॥
তেঽপি শ্ৰুত্ৱা ৱচো দেৱ্যাঃ শৰ্ৱাখ্যাতং মহাসুৰাঃ ।
অমৰ্ষাপূৰিতা জগ্মুৰ্যত্ৰ কাত্যাযনী স্থিতা ॥ ৮.২৯॥
ততঃ প্ৰথমমেৱাগ্ৰে শৰশক্ত্যৃষ্টিৱৃষ্টিভিঃ ।
ৱৱৰ্ষুৰুদ্ধতামৰ্ষাস্তাং দেৱীমমৰাৰযঃ ॥ ৮.৩০॥
সা চ তান্ প্ৰহিতান্ বাণাঞ্ছূলশক্তিপৰশ্ৱধান্ ।
চিচ্ছেদ লীলযাধ্মাতধনুৰ্মুক্তৈৰ্মহেষুভিঃ ॥ ৮.৩১॥
তস্যাগ্ৰতস্তথা কালী শূলপাতৱিদাৰিতান্ ।
খট্ৱাঙ্গপোথিতাংশ্চাৰীন্কুৰ্ৱতী ৱ্যচৰত্তদা ॥ ৮.৩২॥
কমণ্ডলুজলাক্ষেপহতৱীৰ্যান্ হতৌজসঃ ।
ব্ৰহ্মাণী চাকৰোচ্ছত্ৰূন্যেন যেন স্ম ধাৱতি ॥ ৮.৩৩॥
মাহেশ্ৱৰী ত্ৰিশূলেন তথা চক্ৰেণ ৱৈষ্ণৱী ।
দৈত্যাঞ্জঘান কৌমাৰী তথা শক্ত্যাতিকোপনা ॥ ৮.৩৪॥
ঐন্দ্ৰী কুলিশপাতেন শতশো দৈত্যদানৱাঃ ।
পেতুৰ্ৱিদাৰিতাঃ পৃথ্ৱ্যাং ৰুধিৰৌঘপ্ৰৱৰ্ষিণঃ ॥ ৮.৩৫॥
তুণ্ডপ্ৰহাৰৱিধ্ৱস্তা দংষ্ট্ৰাগ্ৰক্ষতৱক্ষসঃ ।
ৱাৰাহমূৰ্ত্যা ন্যপতংশ্চক্ৰেণ চ ৱিদাৰিতাঃ ॥ ৮.৩৬॥
নখৈৰ্ৱিদাৰিতাংশ্চান্যান্ ভক্ষযন্তী মহাসুৰান্ ।
নাৰসিংহী চচাৰাজৌ নাদাপূৰ্ণদিগম্বৰা ॥ ৮.৩৭॥
চণ্ডাট্টহাসৈৰসুৰাঃ শিৱদূত্যভিদূষিতাঃ ।
পেতুঃ পৃথিৱ্যাং পতিতাংস্তাংশ্চখাদাথ সা তদা ॥ ৮.৩৮॥
ইতি মাতৃগণং ক্ৰুদ্ধং মৰ্দযন্তং মহাসুৰান্ ।
দৃষ্ট্ৱাভ্যুপাযৈৰ্ৱিৱিধৈৰ্নেশুৰ্দেৱাৰিসৈনিকাঃ ॥ ৮.৩৯॥
পলাযনপৰান্দৃষ্ট্ৱা দৈত্যান্মাতৃগণাৰ্দিতান্ ।
যোদ্ধুমভ্যাযযৌ ক্ৰুদ্ধো ৰক্তবীজো মহাসুৰঃ ॥ ৮.৪০॥
ৰক্তবিন্দুৰ্যদা ভূমৌ পতত্যস্য শৰীৰতঃ ।
সমুত্পততি মেদিন্যাং তত্প্ৰমাণো মহাসুৰঃ ॥ ৮.৪১॥
যুযুধে স গদাপাণিৰিন্দ্ৰশক্ত্যা মহাসুৰঃ ।
ততশ্চৈন্দ্ৰী স্ৱৱজ্ৰেণ ৰক্তবীজমতাডযত্ ॥ ৮.৪২॥
কুলিশেনাহতস্যাশু বহু সুস্ৰাৱ শোণিতম্ ।
সমুত্তস্থুস্ততো যোধাস্তদ্ৰূপাস্তত্পৰাক্ৰমাঃ ॥ ৮.৪৩॥
যাৱন্তঃ পতিতাস্তস্য শৰীৰাদ্ৰক্তবিন্দৱঃ ।
তাৱন্তঃ পুৰুষা জাতাস্তদ্ৱীৰ্যবলৱিক্ৰমাঃ ॥ ৮.৪৪॥
তে চাপি যুযুধুস্তত্ৰ পুৰুষা ৰক্তসম্ভৱাঃ ।
সমং মাতৃভিৰত্যুগ্ৰশস্ত্ৰপাতাতিভীষণম্ ॥ ৮.৪৫॥
পুনশ্চ ৱজ্ৰপাতেন ক্ষতমস্য শিৰো যদা ।
ৱৱাহ ৰক্তং পুৰুষাস্ততো জাতাঃ সহস্ৰশঃ ॥ ৮.৪৬॥
ৱৈষ্ণৱী সমৰে চৈনং চক্ৰেণাভিজঘান হ ।
গদযা তাডযামাস ঐন্দ্ৰী তমসুৰেশ্ৱৰম্ ॥ ৮.৪৭॥
ৱৈষ্ণৱীচক্ৰভিন্নস্য ৰুধিৰস্ৰাৱসম্ভৱৈঃ ।
সহস্ৰশো জগদ্ৱ্যাপ্তং তত্প্ৰমাণৈৰ্মহাসুৰৈঃ ॥ ৮.৪৮॥
শক্ত্যা জঘান কৌমাৰী ৱাৰাহী চ তথাসিনা ।
মাহেশ্ৱৰী ত্ৰিশূলেন ৰক্তবীজং মহাসুৰম্ ॥ ৮.৪৯॥
স চাপি গদযা দৈত্যঃ সৰ্ৱা এৱাহনত্ পৃথক্ ।
মাতৄঃ কোপসমাৱিষ্টো ৰক্তবীজো মহাসুৰঃ ॥ ৮.৫০॥
তস্যাহতস্য বহুধা শক্তিশূলাদিভিৰ্ভুৱি ।
পপাত যো ৱৈ ৰক্তৌঘস্তেনাসঞ্ছতশোঽসুৰাঃ ॥ ৮.৫১॥
তৈশ্চাসুৰাসৃক্সম্ভূতৈৰসুৰৈঃ সকলং জগত্ ।
ৱ্যাপ্তমাসীত্ততো দেৱা ভযমাজগ্মুৰুত্তমম্ ॥ ৮.৫২॥
তান্ ৱিষণ্ণান্ সুৰান্ দৃষ্ট্ৱা চণ্ডিকা প্ৰাহসত্ৱৰম্ ।
উৱাচকালীং চামুণ্ডে ৱিস্তীৰ্ণং ৱদনং কুৰু ॥ ৮.৫৩॥
মচ্ছস্ত্ৰপাতসম্ভূতান্ ৰক্তবিন্দূন্ মহাসুৰান্ ।
ৰক্তবিন্দোঃ প্ৰতীচ্ছ ত্ৱং ৱক্ত্ৰেণানেন ৱেগিনা ॥ ৮.৫৪॥
ভক্ষযন্তী চৰ ৰণে তদুত্পন্নান্মহাসুৰান্ ।
এৱমেষ ক্ষযং দৈত্যঃ ক্ষেণৰক্তো গমিষ্যতি ॥ ৮.৫৫॥
ভক্ষ্যমাণাস্ত্ৱযা চোগ্ৰা ন চোত্পত্স্যন্তি চাপৰে ।
ইত্যুক্ত্ৱা তাং ততো দেৱী শূলেনাভিজঘান তম্ ॥ ৮.৫৬॥
মুখেন কালী জগৃহে ৰক্তবীজস্য শোণিতম্ ।
ততোঽসাৱাজঘানাথ গদযা তত্ৰ চণ্ডিকাম্ ॥ ৮.৫৭॥
ন চাস্যা ৱেদনাং চক্ৰে গদাপাতোঽল্পিকামপি ।
তস্যাহতস্য দেহাত্তু বহু সুস্ৰাৱ শোণিতম্ ॥ ৮.৫৮॥
যতস্ততস্তদ্ৱক্ত্ৰেণ চামুণ্ডা সম্প্ৰতীচ্ছতি ।
মুখে সমুদ্গতা যেঽস্যা ৰক্তপাতান্মহাসুৰাঃ ॥ ৮.৫৯॥
তাংশ্চখাদাথ চামুণ্ডা পপৌ তস্য চ শোণিতম্ ।
দেৱী শূলেন ৱজ্ৰেণ বাণৈৰসিভিৰৃষ্টিভিঃ ॥ ৮.৬০॥
জঘান ৰক্তবীজং তং চামুণ্ডাপীতশোণিতম্ ।
স পপাত মহীপৃষ্ঠে শস্ত্ৰসঙ্ঘসমাহতঃ ॥ ৮.৬১॥
নীৰক্তশ্চ মহীপাল ৰক্তবীজো মহাসুৰঃ ।
ততস্তে হৰ্ষমতুলমৱাপুস্ত্ৰিদশা নৃপ ॥ ৮.৬২॥
তেষাং মাতৃগণো জাতো ননৰ্তাসৃঙ্মদোদ্ধতঃ ॥ ৮.৬৩॥
॥ স্ৱস্তি শ্ৰীমাৰ্কণ্ডেযপুৰাণে সাৱৰ্ণিকে মন্ৱন্তৰে দেৱীমাহাত্ম্যে
ৰক্তবীজৱধো নামাষ্টমোঽধ্যাযঃ ॥ ৮॥
উৱাচ১, অৰ্ধশ্লোকঃ ১, শ্লোকাঃ ৬১, এৱমাদিতঃ ॥ ৫০২॥

। ধ্যানম্ ।
ওঁ বন্ধূককাঞ্চননিভং ৰুচিৰাক্ষমালাং
পাশাঙ্কুশৌ চ ৱৰদাং নিজবাহুদণ্ডৈঃ ।
বিভ্ৰাণমিন্দুশকলাভৰণং ত্ৰিনেত্ৰ-
মৰ্ধাংবিকেশমনিশং ৱপুৰাশ্ৰযামি ॥

ওঁ ৰাজোৱাচ ॥ ৯.১॥

ৱিচিত্ৰমিদমাখ্যাতং ভগৱন্ ভৱতা মম ।
দেৱ্যাশ্চৰিতমাহাত্ম্যং ৰক্তবীজৱধাশ্ৰিতম্ ॥ ৯.২॥
ভূযশ্চেচ্ছাম্যহং শ্ৰোতুং ৰক্তবীজে নিপাতিতে ।
চকাৰ শুম্ভো যত্কৰ্ম নিশুম্ভশ্চাতিকোপনঃ ॥ ৯.৩॥
ঋষিৰুৱাচ ॥ ৯.৪॥
চকাৰ কোপমতুলং ৰক্তবীজে নিপাতিতে ।
শুম্ভাসুৰো নিশুম্ভশ্চ হতেষ্ৱন্যেষু চাহৱে ॥ ৯.৫॥
হন্যমানং মহাসৈন্যং ৱিলোক্যামৰ্ষমুদ্ৱহন্ ।
অভ্যধাৱন্নিশুম্ভোঽথ মুখ্যযাসুৰসেনযা ॥ ৯.৬॥
তস্যাগ্ৰতস্তথা পৃষ্ঠে পাৰ্শ্ৱযোশ্চ মহাসুৰাঃ ।
সন্দষ্টৌষ্ঠপুটাঃ ক্ৰুদ্ধা হন্তুং দেৱীমুপাযযুঃ ॥ ৯.৭॥
আজগাম মহাৱীৰ্যঃ শুম্ভোঽপি স্ৱবলৈৰ্ৱৃতঃ ।
নিহন্তুং চণ্ডিকাং কোপাত্কৃত্ৱা যুদ্ধং তু মাতৃভিঃ ॥ ৯.৮॥
ততো যুদ্ধমতীৱাসীদ্দেৱ্যা শুম্ভনিশুম্ভযোঃ ।
শৰৱৰ্ষমতীৱোগ্ৰং মেঘযোৰিৱ ৱৰ্ষতোঃ ॥ ৯.৯॥
চিচ্ছেদাস্তাঞ্ছৰাংস্তাভ্যাং চণ্ডিকা স্ৱশৰোত্কৰৈঃ ।
তাডযামাস চাঙ্গেষু শস্ত্ৰৌঘৈৰসুৰেশ্ৱৰৌ ॥ ৯.১০॥
নিশুম্ভো নিশিতং খড্গং চৰ্ম চাদায সুপ্ৰভম্ ।
অতাডযন্মূৰ্ধ্নি সিংহং দেৱ্যা ৱাহনমুত্তমম্ ॥ ৯.১১॥
তাডিতে ৱাহনে দেৱী ক্ষুৰপ্ৰেণাসিমুত্তমম্ ।
নিশুম্ভস্যাশু চিচ্ছেদ চৰ্ম চাপ্যষ্টচন্দ্ৰকম্ ॥ ৯.১২॥
ছিন্নে চৰ্মণি খড্গে চ শক্তিং চিক্ষেপ সোঽসুৰঃ ।
তামপ্যস্য দ্ৱিধা চক্ৰে চক্ৰেণাভিমুখাগতাম্ ॥ ৯.১৩॥
কোপাধ্মাতো নিশুম্ভোঽথ শূলং জগ্ৰাহ দানৱঃ ।
আযাতং মুষ্টিপাতেন দেৱী তচ্চাপ্যচূৰ্ণযত্ ॥ ৯.১৪॥
আৱিদ্যাথ গদাং সোঽপি চিক্ষেপ চণ্ডিকাং প্ৰতি ।
সাপি দেৱ্যাস্ ত্ৰিশূলেন ভিন্না ভস্মত্ৱমাগতা ॥ ৯.১৫॥
ততঃ পৰশুহস্তং তমাযান্তং দৈত্যপুঙ্গৱম্ ।
আহত্য দেৱী বাণৌঘৈৰপাতযত ভূতলে ॥ ৯.১৬॥
তস্মিন্নিপতিতে ভূমৌ নিশুম্ভে ভীমৱিক্ৰমে ।
ভ্ৰাতৰ্যতীৱ সঙ্ক্ৰুদ্ধঃ প্ৰযযৌ হন্তুমম্বিকাম্ ॥ ৯.১৭॥
স ৰথস্থস্তথাত্যুচ্চৈৰ্গৃহীতপৰমাযুধৈঃ ।
ভুজৈৰষ্টাভিৰতুলৈৰ্ৱ্যাপ্যাশেষং বভৌ নভঃ ॥ ৯.১৮॥
তমাযান্তং সমালোক্য দেৱী শঙ্খমৱাদযত্ ।
জ্যাশব্দং চাপি ধনুষশ্চকাৰাতীৱ দুঃসহম্ ॥ ৯.১৯॥
পূৰযামাস ককুভো নিজঘণ্টাস্ৱনেন চ ।
সমস্তদৈত্যসৈন্যানাং তেজোৱধৱিধাযিনা ॥ ৯.২০॥
ততঃ সিংহো মহানাদৈস্ত্যাজিতেভমহামদৈঃ ।
পূৰযামাস গগনং গাং তথৈৱ দিশো দশ ॥ ৯.২১॥
ততঃ কালী সমুত্পত্য গগনং ক্ষ্মামতাডযত্ ।
কৰাভ্যাং তন্নিনাদেন প্ৰাক্স্ৱনাস্তে তিৰোহিতাঃ ॥ ৯.২২॥
অট্টাট্টহাসমশিৱং শিৱদূতী চকাৰ হ ।
ৱৈঃ শব্দৈৰসুৰাস্ত্ৰেসুঃ শুম্ভঃ কোপং পৰং যযৌ ॥ ৯.২৩॥
দুৰাত্মংস্তিষ্ঠ তিষ্ঠেতি ৱ্যাজহাৰাম্বিকা যদা ।
তদা জযেত্যভিহিতং দেৱৈৰাকাশসংস্থিতৈঃ ॥ ৯.২৪॥
শুম্ভেনাগত্য যা শক্তিৰ্মুক্তা জ্ৱালাতিভীষণা ।
আযান্তী ৱহ্নিকূটাভা সা নিৰস্তা মহোল্কযা ॥ ৯.২৫॥
সিংহনাদেন শুম্ভস্য ৱ্যাপ্তং লোকত্ৰযান্তৰম্ ।
নিৰ্ঘাতনিঃস্ৱনো ঘোৰো জিতৱানৱনীপতে ॥ ৯.২৬॥
শুম্ভমুক্তাঞ্ছৰান্দেৱী শুম্ভস্তত্প্ৰহিতাঞ্ছৰান্ ।
চিচ্ছেদ স্ৱশৰৈৰুগ্ৰৈঃ শতশোঽথ সহস্ৰশঃ ॥ ৯.২৭॥
ততঃ সা চণ্ডিকা ক্ৰুদ্ধা শূলেনাভিজঘান তম্ ।
স তদাভিহতো ভূমৌ মূৰ্চ্ছিতো নিপপাত হ ॥ ৯.২৮॥
ততো নিশুম্ভঃ সম্প্ৰাপ্য চেতনামাত্তকাৰ্মুকঃ ।
আজঘান শৰৈৰ্দেৱীং কালীং কেসৰিণং তথা ॥ ৯.২৯॥
পুনশ্চ কৃত্ৱা বাহূনামযুতং দনুজেশ্ৱৰঃ ।
চক্ৰাযুধেন দিতিজশ্ছাদযামাস চণ্ডিকাম্ ॥ ৯.৩০॥
ততো ভগৱতী ক্ৰুদ্ধা দুৰ্গা দুৰ্গাৰ্তিনাশিনী ।
চিচ্ছেদ দেৱী চক্ৰাণি স্ৱশৰৈঃ সাযকাংশ্চ তান্ ॥ ৯.৩১॥
ততো নিশুম্ভো ৱেগেন গদামাদায চণ্ডিকাম্ ।
অভ্যধাৱত ৱৈ হন্তুং দৈত্যসৈন্যসমাৱৃতঃ ॥ ৯.৩২॥
তস্যাপতত এৱাশু গদাং চিচ্ছেদ চণ্ডিকা ।
খড্গেন শিতধাৰেণ স চ শূলং সমাদদে ॥ ৯.৩৩॥
শূলহস্তং সমাযান্তং নিশুম্ভমমৰাৰ্দনম্ ।
হৃদি ৱিৱ্যাধ শূলেন ৱেগাৱিদ্ধেন চণ্ডিকা ॥ ৯.৩৪॥
ভিন্নস্য তস্য শূলেন হৃদযান্নিঃসৃতোঽপৰঃ ।
মহাবলো মহাৱীৰ্যস্তিষ্ঠেতি পুৰুষো ৱদন্ ॥ ৯.৩৫॥
তস্য নিষ্ক্ৰামতো দেৱী প্ৰহস্য স্ৱনৱত্ততঃ ।
শিৰশ্চিচ্ছেদ খড্গেন ততোঽসাৱপতদ্ভুৱি ॥ ৯.৩৬॥
ততঃ সিংহশ্চখাদোগ্ৰদংষ্ট্ৰাক্ষুণ্ণশিৰোধৰান্ ।
অসুৰাংস্তাংস্তথা কালী শিৱদূতী তথাপৰান্ ॥ ৯.৩৭॥
কৌমাৰীশক্তিনিৰ্ভিন্নাঃ কেচিন্নেশুৰ্মহাসুৰাঃ ।
ব্ৰহ্মাণীমন্ত্ৰপূতেন তোযেনান্যে নিৰাকৃতাঃ ॥ ৯.৩৮॥
মাহেশ্ৱৰীত্ৰিশূলেন ভিন্নাঃ পেতুস্তথাপৰে ।
ৱাৰাহীতুণ্ডঘাতেন কেচিচ্চূৰ্ণীকৃতা ভুৱি ॥ ৯.৩৯॥
খণ্ডং খণ্ডং চ চক্ৰেণ ৱৈষ্ণৱ্যা দানৱাঃ কৃতাঃ ।
ৱজ্ৰেণ চৈন্দ্ৰীহস্তাগ্ৰৱিমুক্তেন তথাপৰে ॥ ৯.৪০॥
কেচিদ্ৱিনেশুৰসুৰাঃ কেচিন্নষ্টা মহাহৱাত্ ।
ভক্ষিতাশ্চাপৰে কালীশিৱদূতীমৃগাধিপৈঃ ॥ ৯.৪১॥
॥ স্ৱস্তি শ্ৰীমাৰ্কণ্ডেযপুৰাণে সাৱৰ্ণিকে মন্ৱন্তৰে দেৱীমাহাত্ম্যে
নিশুম্ভৱধো নাম নৱমোঽধ্যাযঃ ॥ ৯॥
উৱাচ২, অৰ্ধশ্লোকাঃ ৩৯, শ্লোকাঃ ৪১, এৱমাদিতঃ ॥ ৫৪৩॥

। ধ্যানম্ ।
ওঁ উত্তপ্তহেমৰুচিৰাং ৰৱিচন্দ্ৰৱহ্নি-
নেত্ৰাং ধনুশ্শৰযুতাঙ্কুশপাশশূলম্ ।
ৰম্যৈৰ্ভুজৈশ্চ দধতীং শিৱশক্তিৰূপাং
কামেশ্ৱৰীং হৃদি ভজামি ধৃতেন্দুলেখাম্ ॥

ওঁ ঋষিৰুৱাচ ॥ ১০.১॥

নিশুম্ভং নিহতং দৃষ্ট্ৱা ভ্ৰাতৰং প্ৰাণসম্মিতম্ ।
হন্যমানং বলং চৈৱ শুম্ভঃ ক্ৰুদ্ধোঽব্ৰৱীদ্ৱচঃ ॥ ১০.২॥
বলাৱলেপদুষ্টে ত্ৱং মা দুৰ্গে গৰ্ৱমাৱহ ।
অন্যাসাং বলমাশ্ৰিত্য যুদ্ধ্যসে চাতিমানিনী ॥ ১০.৩॥

দেৱ্যুৱাচ॥ ১০.৪॥

একৈৱাহং জগত্যত্ৰ দ্ৱিতীযা কা মমাপৰা ।
পশ্যৈতা দুষ্ট ময্যেৱ ৱিশন্ত্যো মদ্ৱিভূতযঃ ॥ ১০.৫॥
ততঃ সমস্তাস্তা দেৱ্যো ব্ৰহ্মাণীপ্ৰমুখা লযম্ ।
তস্যা দেৱ্যাস্তনৌ জগ্মুৰেকৈৱাসীত্তদাম্বিকা ॥ ১০.৬॥

দেৱ্যুৱাচ॥ ১০.৭॥

অহং ৱিভূত্যা বহুভিৰিহ ৰূপৈৰ্যদাস্থিতা ।
তত্সংহৃতং মযৈকৈৱ তিষ্ঠাম্যাজৌ স্থিৰো ভৱ ॥ ১০.৮॥

ঋষিৰুৱাচ ॥ ১০.৯॥

ততঃ প্ৰৱৱৃতে যুদ্ধং দেৱ্যাঃ শুম্ভস্য চোভযোঃ ।
পশ্যতাং সৰ্ৱদেৱানামসুৰাণাং চ দাৰুণম্ ॥ ১০.১০॥
শৰৱৰ্ষৈঃ শিতৈঃ শস্ত্ৰৈস্তথা চাস্ত্ৰৈঃ সুদাৰুণৈঃ ।
তযোৰ্যুদ্ধমভূদ্ভূযঃ সৰ্ৱলোকভযঙ্কৰম্ ॥ ১০.১১॥
দিৱ্যান্যস্ত্ৰাণি শতশো মুমুচে যান্যথাম্বিকা ।
বভঞ্জ তানি দৈত্যেন্দ্ৰস্তত্প্ৰতীঘাতকৰ্তৃভিঃ ॥ ১০.১২॥
মুক্তানি তেন চাস্ত্ৰাণি দিৱ্যানি পৰমেশ্ৱৰী ।
বভঞ্জ লীলযৈৱোগ্ৰহুঙ্কাৰোচ্চাৰণাদিভিঃ ॥ ১০.১৩॥
ততঃ শৰশতৈৰ্দেৱীমাচ্ছাদযত সোঽসুৰঃ ।
সাপি তত্কুপিতা দেৱী ধনুশ্চিচ্ছেদ চেষুভিঃ ॥ ১০.১৪॥
ছিন্নে ধনুষি দৈত্যেন্দ্ৰস্তথা শক্তিমথাদদে ।
চিচ্ছেদ দেৱী চক্ৰেণ তামপ্যস্য কৰে স্থিতাম্ ॥ ১০.১৫॥
ততঃ খড্গমুপাদায শতচন্দ্ৰং চ ভানুমত্ ।
অভ্যধা ৱত তাং দেৱীং দৈত্যানামধিপেশ্ৱৰঃ ॥ ১০.১৬॥
তস্যাপতত এৱাশু খড্গং চিচ্ছেদ চণ্ডিকা ।
ধনুৰ্মুক্তৈঃ শিতৈৰ্বাণৈশ্চৰ্ম চাৰ্ককৰামলম্ ।
অশ্ৱাংশ্চ পাতযামাস ৰথং সাৰথিনা সহ ॥ ১০.১৭॥
হতাশ্ৱঃ স তদা দৈত্যশ্ছিন্নধন্ৱা ৱিসাৰথিঃ ।
জগ্ৰাহ মুদ্গৰং ঘোৰমম্বিকানিধনোদ্যতঃ ॥ ১০.১৮॥
চিচ্ছেদাপততস্তস্য মুদ্গৰং নিশিতৈঃ শৰৈঃ ।
তথাপি সোঽভ্যধাৱত্তাং মুষ্টিমুদ্যম্য ৱেগৱান্ ॥ ১০.১৯॥
স মুষ্টিং পাতযামাস হৃদযে দৈত্যপুঙ্গৱঃ ।
দেৱ্যাস্তং চাপি সা দেৱী তলেনোৰস্যতাডযত্ ॥ ১০.২০॥
তলপ্ৰহাৰাভিহতো নিপপাত মহীতলে ।
স দৈত্যৰাজঃ সহসা পুনৰেৱ তথোত্থিতঃ ॥ ১০.২১॥
উত্পত্য চ প্ৰগৃহ্যোচ্চৈৰ্দেৱীং গগনমাস্থিতঃ ।
তত্ৰাপি সা নিৰাধাৰা যুযুধে তেন চণ্ডিকা ॥ ১০.২২॥
নিযুদ্ধং খে তদা দৈত্যশ্চণ্ডিকা চ পৰস্পৰম্ ।
চক্ৰতুঃ প্ৰথমং সিদ্ধমুনিৱিস্মযকাৰকম্ ॥ ১০.২৩॥
ততো নিযুদ্ধং সুচিৰং কৃত্ৱা তেনাম্বিকা সহ ।
উত্পাট্য ভ্ৰামযামাস চিক্ষেপ ধৰণীতলে ॥ ১০.২৪॥
স ক্ষিপ্তো ধৰণীং প্ৰাপ্য মুষ্টিমুদ্যম্য ৱেগৱান্ ।
অভ্যধাৱত দুষ্টাত্মা চণ্ডিকানিধনেচ্ছযা ॥ ১০.২৫॥
তমাযান্তং ততো দেৱী সৰ্ৱদৈত্যজনেশ্ৱৰম্ ।
জগত্যাং পাতযামাস ভিত্ত্ৱা শূলেন ৱক্ষসি ॥ ১০.২৬॥
স গতাসুঃ পপাতোৰ্ৱ্যাং দেৱী শূলাগ্ৰৱিক্ষতঃ ।
চালযন্ সকলাং পৃথ্ৱীং সাব্ধিদ্ৱীপাং সপৰ্ৱতাম্ ॥ ১০.২৭॥
ততঃ প্ৰসন্নমখিলং হতে তস্মিন্ দুৰাত্মনি ।
জগত্স্ৱাস্থ্যমতীৱাপ নিৰ্মলং চাভৱন্নভঃ ॥ ১০.২৮॥
উত্পাতমেঘাঃ সোল্কা যে প্ৰাগাসংস্তে শমং যযুঃ ।
সৰিতো মাৰ্গৱাহিন্যস্তথাসংস্তত্ৰ পাতিতে ॥ ১০.২৯॥
ততো দেৱগণাঃ সৰ্ৱে হৰ্ষনিৰ্ভৰমানসাঃ ।
বভূৱুৰ্নিহতে তস্মিন্ গন্ধৰ্ৱা ললিতং জগুঃ ॥ ১০.৩০॥
অৱাদযংস্তথৈৱান্যে ননৃতুশ্চাপ্সৰোগণাঃ ।
ৱৱুঃ পুণ্যাস্তথা ৱাতাঃ সুপ্ৰভোঽভূদ্দিৱাকৰঃ ॥ ১০.৩১॥
জজ্ৱলুশ্চাগ্নযঃ শান্তাঃ শান্তা দিগ্জনিতস্ৱনাঃ ॥ ১০.৩২॥
॥ স্ৱস্তি শ্ৰীমাৰ্কণ্ডেযপুৰাণে সাৱৰ্ণিকে মন্ৱন্তৰে
দেৱীমাহাত্ম্যে শুম্ভৱধো নাম দশমোঽধ্যাযঃ ॥ ১০॥

। ধ্যানম্ ।
ওঁ বালৰৱিদ্যুতিমিন্দুকিৰীটাং তুঙ্গকুচাং নযনত্ৰযযুক্তাম্ ।
স্মেৰমুখীং ৱৰদাঙ্কুশপাশাভীতিকৰাং প্ৰভজে ভুৱনেশীম্ ॥

ওঁ ঋষিৰুৱাচ ॥ ১১.১॥

দেৱ্যা হতে তত্ৰ মহাসুৰেন্দ্ৰে
সেন্দ্ৰাঃ সুৰা ৱহ্নিপুৰোগমাস্তাম্ ।
কাত্যাযনীং তুষ্টুৱুৰিষ্টলাভাদ্
ৱিকাশিৱক্ত্ৰাব্জৱিকাশিতাশাঃ ॥ ১১.২॥
দেৱি প্ৰপন্নাৰ্তিহৰে প্ৰসীদ
প্ৰসীদ মাতৰ্জগতোঽখিলস্য ।
প্ৰসীদ ৱিশ্ৱেশ্ৱৰি পাহি ৱিশ্ৱং
ত্ৱমীশ্ৱৰী দেৱি চৰাচৰস্য ॥ ১১.৩॥
আধাৰভূতা জগতস্ত্ৱমেকা
মহীস্ৱৰূপেণ যতঃ স্থিতাসি ।
অপাং স্ৱৰূপস্থিতযা ত্ৱযৈত-
দাপ্যাযতে কৃত্স্নমলঙ্ঘ্যৱীৰ্যে ॥ ১১.৪॥
ত্ৱং ৱৈষ্ণৱীশক্তিৰনন্তৱীৰ্যা
ৱিশ্ৱস্য বীজং পৰমাসি মাযা ।
সম্মোহিতং দেৱি সমস্তমেতত্
ত্ৱং ৱৈ প্ৰসন্না ভুৱি মুক্তিহেতুঃ ॥ ১১.৫॥
ৱিদ্যাঃ সমস্তাস্তৱ দেৱি ভেদাঃ
স্ত্ৰিযঃ সমস্তাঃ সকলা জগত্সু ।
ত্ৱযৈকযা পূৰিতমম্বযৈতত্
কা তে স্তুতিঃ স্তৱ্যপৰাপৰোক্তিঃ ॥ ১১.৬॥
সৰ্ৱভূতা যদা দেৱী ভুক্তিমুক্তিপ্ৰদাযিনী ।
ত্ৱং স্তুতা স্তুতযে কা ৱা ভৱন্তু পৰমোক্তযঃ ॥ ১১.৭॥
সৰ্ৱস্য বুদ্ধিৰূপেণ জনস্য হৃদি সংস্থিতে ।
স্ৱৰ্গাপৱৰ্গদে দেৱি নাৰাযণি নমোঽস্তু তে ॥ ১১.৮॥
কলাকাষ্ঠাদিৰূপেণ পৰিণামপ্ৰদাযিনি ।
ৱিশ্ৱস্যোপৰতৌ শক্তে নাৰাযণি নমোঽস্তু তে ॥ ১১.৯॥
সৰ্ৱমঙ্গলমাঙ্গল্যে শিৱে সৰ্ৱাৰ্থসাধিকে ।
শৰণ্যে ত্ৰ্যম্বকে গৌৰি নাৰাযণি নমোঽস্তু তে ॥ ১১.১০॥
সৃষ্টিস্থিতিৱিনাশানাং শক্তিভূতে সনাতনি ।
গুণাশ্ৰযে গুণমযে নাৰাযণি নমোঽস্তু তে ॥ ১১.১১॥
শৰণাগতদীনাৰ্তপৰিত্ৰাণপৰাযণে ।
সৰ্ৱস্যাৰ্তিহৰে দেৱি নাৰাযণি নমোঽস্তু তে ॥ ১১.১২॥
হংসযুক্তৱিমানস্থে ব্ৰহ্মাণীৰূপধাৰিণি ।
কৌশাম্ভঃক্ষৰিকে দেৱি নাৰাযণি নমোঽস্তু তে ॥ ১১.১৩॥
ত্ৰিশূলচন্দ্ৰাহিধৰে মহাৱৃষভৱাহিনি ।
মাহেশ্ৱৰীস্ৱৰূপেণ নাৰাযণি নমোঽস্তুতে ॥ ১১.১৪॥
মযূৰকুক্কুটৱৃতে মহাশক্তিধৰেঽনঘে ।
কৌমাৰীৰূপসংস্থানে নাৰাযণি নমোঽস্তু তে ॥ ১১.১৫॥
শঙ্খচক্ৰগদাশাৰ্ঙ্গগৃহীতপৰমাযুধে ।
প্ৰসীদ ৱৈষ্ণৱীৰূপে নাৰাযণি নমোঽস্তু তে ॥ ১১.১৬॥
গৃহীতোগ্ৰমহাচক্ৰে দংষ্ট্ৰোদ্ধৃতৱসুন্ধৰে ।
ৱৰাহৰূপিণি শিৱে নাৰাযণি নমোঽস্তু তে ॥ ১১.১৭॥
নৃসিংহৰূপেণোগ্ৰেণ হন্তুং দৈত্যান্ কৃতোদ্যমে ।
ত্ৰৈলোক্যত্ৰাণসহিতে নাৰাযণি নমোঽস্তু তে ॥ ১১.১৮॥
কিৰীটিনি মহাৱজ্ৰে সহস্ৰনযনোজ্জ্ৱলে ।
ৱৃত্ৰপ্ৰাণহৰে চৈন্দ্ৰি নাৰাযণি নমোঽস্তু তে ॥ ১১.১৯॥
শিৱদূতীস্ৱৰূপেণ হতদৈত্যমহাবলে ।
ঘোৰৰূপে মহাৰাৱে নাৰাযণি নমোঽস্তু তে ॥ ১১.২০॥
দংষ্ট্ৰাকৰালৱদনে শিৰোমালাৱিভূষণে ।
চামুণ্ডে মুণ্ডমথনে নাৰাযণি নমোঽস্তু তে ॥ ১১.২১॥
লক্ষ্মি লজ্জে মহাৱিদ্যে শ্ৰদ্ধে পুষ্টি স্ৱধে ধ্ৰুৱে ।
মহাৰাত্ৰি মহামাযে নাৰাযণি নমোঽস্তু তে ॥ ১১.২২॥
মেধে সৰস্ৱতি ৱৰে ভূতি বাভ্ৰৱি তামসি ।
নিযতে ত্ৱং প্ৰসীদেশে নাৰাযণি নমোঽস্তুতে ॥ ১১.২৩॥
সৰ্ৱস্ৱৰূপে সৰ্ৱেশে সৰ্ৱশক্তিসমন্ৱিতে ।
ভযেভ্যস্ত্ৰাহি নো দেৱি দুৰ্গে দেৱি নমোঽস্তু তে ॥ ১১.২৪॥
এতত্তে ৱদনং সৌম্যং লোচনত্ৰযভূষিতম্ ।
পাতু নঃ সৰ্ৱভূতেভ্যঃ কাত্যাযনি নমোঽস্তু তে ॥ ১১.২৫॥
জ্ৱালাকৰালমত্যুগ্ৰমশেষাসুৰসূদনম্ ।
ত্ৰিশূলং পাতু নো ভীতেৰ্ভদ্ৰকালি নমোঽস্তু তে ॥ ১১.২৬॥
হিনস্তি দৈত্যতেজাংসি স্ৱনেনাপূৰ্য যা জগত্ ।
সা ঘণ্টা পাতু নো দেৱি পাপেভ্যো নঃ সুতানিৱ ॥ ১১.২৭॥
অসুৰাসৃগ্ৱসাপঙ্কচৰ্চিতস্তে কৰোজ্জ্ৱলঃ ।
শুভায খড্গো ভৱতু চণ্ডিকে ত্ৱাং নতা ৱযম্ ॥ ১১.২৮॥
ৰোগানশেষানপহংসি তুষ্টা
ৰুষ্টা তু কামান্ সকলানভীষ্টান্ ।
ত্ৱামাশ্ৰিতানাং ন ৱিপন্নৰাণাং
ত্ৱামাশ্ৰিতা হ্যাশ্ৰযতাং প্ৰযান্তি ॥ ১১.২৯॥
এতত্কৃতং যত্কদনং ত্ৱযাদ্য
ধৰ্মদ্ৱিষাং দেৱি মহাসুৰাণাম্ ।
ৰূপৈৰনেকৈৰ্বহুধাত্মমূৰ্তিং
কৃত্ৱাম্বিকে তত্প্ৰকৰোতি কান্যা ॥ ১১.৩০॥
ৱিদ্যাসু শাস্ত্ৰেষু ৱিৱেকদীপে-
ষ্ৱাদ্যেষু ৱাক্যেষু চ কা ত্ৱদন্যা ।
মমত্ৱগৰ্তেঽতিমহান্ধকাৰে
ৱিভ্ৰামযত্যেতদতীৱ ৱিশ্ৱম্ ॥ ১১.৩১॥
ৰক্ষাংসি যত্ৰোগ্ৰৱিষাশ্চ নাগা
যত্ৰাৰযো দস্যুবলানি যত্ৰ ।
দাৱানলো যত্ৰ তথাব্ধিমধ্যে
তত্ৰ স্থিতা ত্ৱং পৰিপাসি ৱিশ্ৱম্ ॥ ১১.৩২॥
ৱিশ্ৱেশ্ৱৰি ত্ৱং পৰিপাসি ৱিশ্ৱং
ৱিশ্ৱাত্মিকা ধাৰযসীহ ৱিশ্ৱম্ ।
ৱিশ্ৱেশৱন্দ্যা ভৱতী ভৱন্তি
ৱিশ্ৱাশ্ৰযা যে ত্ৱযি ভক্তিনম্ৰাঃ ॥ ১১.৩৩॥
দেৱি প্ৰসীদ পৰিপালয নোঽৰিভীতে-
ৰ্নিত্যং যথাসুৰৱধাদধুনৈৱ সদ্যঃ ।
পাপানি সৰ্ৱজগতাং প্ৰশমং নযাশু
উত্পাতপাকজনিতাংশ্চ মহোপসৰ্গান্ ॥ ১১.৩৪॥
প্ৰণতানাং প্ৰসীদ ত্ৱং দেৱি ৱিশ্ৱাৰ্তিহাৰিণি ।
ত্ৰৈলোক্যৱাসিনামীড্যে লোকানাং ৱৰদা ভৱ ॥ ১১.৩৫॥

দেৱ্যুৱাচ॥ ১১.৩৬॥

ৱৰদাহং সুৰগণা ৱৰং যন্মনসেচ্ছথ ।
তং ৱৃণুধ্ৱং প্ৰযচ্ছামি জগতামুপকাৰকম্ ॥ ১১.৩৭॥

দেৱা ঊচুঃ ॥ ১১.৩৮॥

সৰ্ৱাবাধাপ্ৰশমনং ত্ৰৈলোক্যস্যাখিলেশ্ৱৰি ।
এৱমেৱ ত্ৱযা কাৰ্যমস্মদ্ৱৈৰিৱিনাশনম্ ॥ ১১.৩৯॥

দেৱ্যুৱাচ॥ ১১.৪০॥

ৱৈৱস্ৱতেঽন্তৰে প্ৰাপ্তে অষ্টাৱিংশতিমে যুগে ।
শুম্ভো নিশুম্ভশ্চৈৱান্যাৱুত্পত্স্যেতে মহাসুৰৌ ॥ ১১.৪১॥
নন্দগোপগৃহে জাতা যশোদাগৰ্ভসম্ভৱা ।
ততস্তৌ নাশযিষ্যামি ৱিন্ধ্যাচলনিৱাসিনী ॥ ১১.৪২॥
পুনৰপ্যতিৰৌদ্ৰেণ ৰূপেণ পৃথিৱীতলে ।
অৱতীৰ্য হনিষ্যামি ৱৈপ্ৰচিত্তাংশ্চ দানৱান্ ॥ ১১.৪৩॥
ভক্ষযন্ত্যাশ্চ তানুগ্ৰান্ ৱৈপ্ৰচিত্তান্ মহাসুৰান্ ।
ৰক্তা দন্তা ভৱিষ্যন্তি দাডিমীকুসুমোপমাঃ ॥ ১১.৪৪॥
ততো মাং দেৱতাঃ স্ৱৰ্গে মৰ্ত্যলোকে চ মানৱাঃ ।
স্তুৱন্তো ৱ্যাহৰিষ্যন্তি সততং ৰক্তদন্তিকাম্ ॥ ১১.৪৫॥
ভূযশ্চ শতৱাৰ্ষিক্যামনাৱৃষ্ট্যামনম্ভসি ।
মুনিভিঃ সংস্মৃতা ভূমৌ সম্ভৱিষ্যাম্যযোনিজা ॥ ১১.৪৬॥
ততঃ শতেন নেত্ৰাণাং নিৰীক্ষিষ্যাম্যহং মুনীন্ ।
কীৰ্তযিষ্যন্তি মনুজাঃ শতাক্ষীমিতি মাং ততঃ ॥ ১১.৪৭॥
ততোঽহমখিলং লোকমাত্মদেহসমুদ্ভৱৈঃ ।
ভৰিষ্যামি সুৰাঃ শাকৈৰাৱৃষ্টেঃ প্ৰাণধাৰকৈঃ ॥ ১১.৪৮॥
শাকম্ভৰীতি ৱিখ্যাতিং তদা যাস্যাম্যহং ভুৱি ।
তত্ৰৈৱ চ ৱধিষ্যামি দুৰ্গমাখ্যং মহাসুৰম্ ॥ ১১.৪৯॥
দুৰ্গাদেৱীতি ৱিখ্যাতং তন্মে নাম ভৱিষ্যতি ।
পুনশ্চাহং যদা ভীমং ৰূপং কৃত্ৱা হিমাচলে ॥ ১১.৫০॥
ৰক্ষাংসি ভক্ষযিষ্যামি মুনীনাং ত্ৰাণকাৰণাত্ ।
তদা মাং মুনযঃ সৰ্ৱে স্তোষ্যন্ত্যানম্ৰমূৰ্তযঃ ॥ ১১.৫১॥
ভীমাদেৱীতি ৱিখ্যাতং তন্মে নাম ভৱিষ্যতি ।
যদাৰুণাখ্যস্ত্ৰৈলোক্যে মহাবাধাং কৰিষ্যতি ॥ ১১.৫২॥
তদাহং ভ্ৰামৰং ৰূপং কৃত্ৱাসঙ্খ্যেযষট্পদম্ ।
ত্ৰৈলোক্যস্য হিতাৰ্থায ৱধিষ্যামি মহাসুৰম্ ॥ ১১.৫৩॥
ভ্ৰামৰীতি চ মাং লোকাস্তদা স্তোষ্যন্তি সৰ্ৱতঃ ।
ইত্থং যদা যদা বাধা দানৱোত্থা ভৱিষ্যতি ॥ ১১.৫৪॥
তদা তদাৱতীৰ্যাহং কৰিষ্যাম্যৰিসঙ্ক্ষযম্ ॥ ১১.৫৫॥
॥ স্ৱস্তি শ্ৰীমাৰ্কণ্ডেযপুৰাণে সাৱৰ্ণিকে মন্ৱন্তৰে দেৱীমাহাত্ম্যে
নাৰাযণীস্তুতিৰ্নামৈকাদশোঽধ্যাযঃ ॥ ১১॥
উৱাচ৪, অৰ্ধশ্লোকঃ ১, শ্লোকাঃ ৫০, এৱমাদিতঃ ॥ ৬৩০॥

। ধ্যানম্ ।
ওঁ ৱিদ্যুদ্ধামসমপ্ৰভাং মৃগপতিস্কন্ধস্থিতাং ভীষণাং
কন্যাভিঃ কৰৱাল়খেটৱিলসধস্তাভিৰাসেৱিতাম্ ।
হস্তৈশ্চক্ৰগদাসিখেটৱিশিখাংশ্চাপং গুণং তৰ্জনীং
বিভ্ৰাণামনলাত্মিকাং শশিধৰাং দুৰ্গাং ত্ৰিনেত্ৰাং ভজে ॥

ওঁ দেৱ্যুৱাচ॥ ১২.১॥

এভিঃ স্তৱৈশ্চ মাং নিত্যং স্তোষ্যতে যঃ সমাহিতঃ ।
তস্যাহং সকলাং বাধাং শমযিষ্যাম্যসংশযম্ ॥ ১২.২॥
মধুকৈটভনাশং চ মহিষাসুৰঘাতনম্ ।
কীৰ্তযিষ্যন্তি যে তদ্ৱদ্ৱধং শুম্ভনিশুম্ভযোঃ ॥ ১২.৩॥
অষ্টম্যাং চ চতুৰ্দশ্যাং নৱম্যাং চৈকচেতসঃ ।
শ্ৰোষ্যন্তি চৈৱ যে ভক্ত্যা মম মাহাত্ম্যমুত্তমম্ ॥ ১২.৪॥
ন তেষাং দুষ্কৃতং কিঞ্চিদ্দুষ্কৃতোত্থা ন চাপদঃ ।
ভৱিষ্যতি ন দাৰিদ্ৰ্যং ন চৈৱেষ্টৱিযোজনম্ ॥ ১২.৫॥
শত্ৰুভ্যো ন ভযং তস্য দস্যুতো ৱা ন ৰাজতঃ ।
ন শস্ত্ৰানলতোযৌঘাত্ কদাচিত্ সম্ভৱিষ্যতি ॥ ১২.৬॥
তস্মান্মমৈতন্মাহাত্ম্যং পঠিতৱ্যং সমাহিতৈঃ ।
শ্ৰোতৱ্যং চ সদা ভক্ত্যা পৰং স্ৱস্ত্যযনং মহত্ ॥ ১২.৭॥
উপসৰ্গানশেষাংস্তু মহামাৰীসমুদ্ভৱান্ ।
তথা ত্ৰিৱিধমুত্পাতং মাহাত্ম্যং শমযেন্মম ॥ ১২.৮॥
যত্ৰৈতত্পঠ্যতে সম্যঙ্নিত্যমাযতনে মম ।
সদা ন তদ্ৱিমোক্ষ্যামি সান্নিধ্যং তত্ৰ মে স্থিতম্ ॥ ১২.৯॥
বলিপ্ৰদানে পূজাযামগ্নিকাৰ্যে মহোত্সৱে ।
সৰ্ৱং মমৈতন্মাহাত্ম্যম্ উচ্চাৰ্যং শ্ৰাৱ্যমেৱ চ ॥ ১২.১০॥
জানতাজানতা ৱাপি বলিপূজাং যথা কৃতাম্ ।
প্ৰতীক্ষিষ্যাম্যহং প্ৰীত্যা ৱহ্নিহোমং তথাকৃতম্ ॥ ১২.১১॥
শৰত্কালে মহাপূজা ক্ৰিযতে যা চ ৱাৰ্ষিকী ।
তস্যাং মমৈতন্মাহাত্ম্যং শ্ৰুত্ৱা ভক্তিসমন্ৱিতঃ ॥ ১২.১২॥
সৰ্ৱাবাধাৱিনিৰ্মুক্তো ধনধান্যসমন্ৱিতঃ ।
মনুষ্যো মত্প্ৰসাদেন ভৱিষ্যতি ন সংশযঃ ॥ ১২.১৩॥
শ্ৰুত্ৱা মমৈতন্মাহাত্ম্যং তথা চোত্পত্তযঃ শুভাঃ ।
পৰাক্ৰমং চ যুদ্ধেষু জাযতে নিৰ্ভযঃ পুমান্ ॥ ১২.১৪॥
ৰিপৱঃ সঙ্ক্ষযং যান্তি কল্যাণং চোপপদ্যতে ।
নন্দতে চ কুলং পুংসাং মাহাত্ম্যং মম শৃণ্ৱতাম্ ॥ ১২.১৫॥
শান্তিকৰ্মণি সৰ্ৱত্ৰ তথা দুঃস্ৱপ্নদৰ্শনে ।
গ্ৰহপীডাসু চোগ্ৰাসু মাহাত্ম্যং শৃণুযান্মম ॥ ১২.১৬॥
উপসৰ্গাঃ শমং যান্তি গ্ৰহপীডাশ্চ দাৰুণাঃ ।
দুঃস্ৱপ্নং চ নৃভিৰ্দৃষ্টং সুস্ৱপ্নমুপজাযতে ॥ ১২.১৭॥
বালগ্ৰহাভিভূতানাং বালানাং শান্তিকাৰকম্ ।
সঙ্ঘাতভেদে চ নৃণাং মৈত্ৰীকৰণমুত্তমম্ ॥ ১২.১৮॥
দুৰ্ৱৃত্তানামশেষাণাং বলহানিকৰং পৰম্ ।
ৰক্ষোভূতপিশাচানাং পঠনাদেৱ নাশনম্ ॥ ১২.১৯॥
সৰ্ৱং মমৈতন্মাহাত্ম্যং মম সন্নিধিকাৰকম্ ।
পশুপুষ্পাৰ্ঘ্যধূপৈশ্চ গন্ধদীপৈস্তথোত্তমৈঃ ॥ ১২.২০॥
ৱিপ্ৰাণাং ভোজনৈৰ্হোমৈঃ প্ৰোক্ষণীযৈৰহৰ্নিশম্ ।
অন্যৈশ্চ ৱিৱিধৈৰ্ভোগৈঃ প্ৰদানৈৰ্ৱত্সৰেণ যা ॥ ১২.২১॥
প্ৰীতিৰ্মে ক্ৰিযতে সাস্মিন্ সকৃদুচ্চৰিতে শ্ৰুতে ।
শ্ৰুতং হৰতি পাপানি তথাৰোগ্যং প্ৰযচ্ছতি ॥ ১২.২২॥
ৰক্ষাং কৰোতি ভূতেভ্যো জন্মনাং কীৰ্তনং মম ।
যুদ্ধেষু চৰিতং যন্মে দুষ্টদৈত্যনিবৰ্হণম্ ॥ ১২.২৩॥
তস্মিঞ্ছ্ৰুতে ৱৈৰিকৃতং ভযং পুংসাং ন জাযতে ।
যুষ্মাভিঃ স্তুতযো যাশ্চ যাশ্চ ব্ৰহ্মৰ্ষিভিঃ কৃতাঃ ॥ ১২.২৪॥
ব্ৰহ্মণা চ কৃতাস্তাস্তু প্ৰযচ্ছন্তু শুভাং মতিম্ ।
অৰণ্যে প্ৰান্তৰে ৱাপি দাৱাগ্নিপৰিৱাৰিতঃ ॥ ১২.২৫॥
দস্যুভিৰ্ৱা ৱৃতঃ শূন্যে গৃহীতো ৱাপি শত্ৰুভিঃ ।
সিংহৱ্যাঘ্ৰানুযাতো ৱা ৱনে ৱা ৱনহস্তিভিঃ ॥ ১২.২৬॥
ৰাজ্ঞা ক্ৰুদ্ধেন চাজ্ঞপ্তো ৱধ্যো বন্ধগতোঽপি ৱা ।
আঘূৰ্ণিতো ৱা ৱাতেন স্থিতঃ পোতে মহাৰ্ণৱে ॥ ১২.২৭॥
পতত্সু চাপি শস্ত্ৰেষু সঙ্গ্ৰামে ভৃশদাৰুণে ।
সৰ্ৱাবাধাসু ঘোৰাসু ৱেদনাভ্যৰ্দিতোঽপি ৱা ॥ ১২.২৮॥
স্মৰন্ মমৈতচ্চৰিতং নৰো মুচ্যেত সঙ্কটাত্ ।
মম প্ৰভাৱাত্সিংহাদ্যা দস্যৱো ৱৈৰিণস্তথা ॥ ১২.২৯॥
দূৰাদেৱ পলাযন্তে স্মৰতশ্চৰিতং মম ॥ ১২.৩০॥

ঋষিৰুৱাচ ॥ ১২.৩১॥

ইত্যুক্ত্ৱা সা ভগৱতী চণ্ডিকা চণ্ডৱিক্ৰমা ॥ ১২.৩২॥
পশ্যতাং সৰ্ৱদেৱানাং তত্ৰৈৱান্তৰধীযত ।
তেঽপি দেৱা নিৰাতঙ্কাঃ স্ৱাধিকাৰান্যথা পুৰা ॥ ১২.৩৩॥
যজ্ঞভাগভুজঃ সৰ্ৱে চক্ৰুৰ্ৱিনিহতাৰযঃ ।
দৈত্যাশ্চ দেৱ্যা নিহতে শুম্ভে দেৱৰিপৌ যুধি ॥ ১২.৩৪॥
জগদ্ৱিধ্ৱংসকে তস্মিন্ মহোগ্ৰেঽতুলৱিক্ৰমে ।
নিশুম্ভে চ মহাৱীৰ্যে শেষাঃ পাতালমাযযুঃ ॥ ১২.৩৫॥
এৱং ভগৱতী দেৱী সা নিত্যাপি পুনঃ পুনঃ ।
সম্ভূয কুৰুতে ভূপ জগতঃ পৰিপালনম্ ॥ ১২.৩৬॥
তযৈতন্মোহ্যতে ৱিশ্ৱং সৈৱ ৱিশ্ৱং প্ৰসূযতে ।
সা যাচিতা চ ৱিজ্ঞানং তুষ্টা ঋদ্ধিং প্ৰযচ্ছতি ॥ ১২.৩৭॥
ৱ্যাপ্তং তযৈতত্সকলং ব্ৰহ্মাণ্ডং মনুজেশ্ৱৰ ।
মহাদেৱ্যা মহাকালী মহামাৰীস্ৱৰূপযা ॥ ১২.৩৮॥
সৈৱ কালে মহামাৰী সৈৱ সৃষ্টিৰ্ভৱত্যজা ।
স্থিতিং কৰোতি ভূতানাং সৈৱ কালে সনাতনী ॥ ১২.৩৯॥
ভৱকালে নৃণাং সৈৱ লক্ষ্মীৰ্ৱৃদ্ধিপ্ৰদা গৃহে ।
সৈৱাভাৱে তথালক্ষ্মীৰ্ৱিনাশাযোপজাযতে ॥ ১২.৪০॥
স্তুতা সম্পূজিতা পুষ্পৈৰ্গন্ধধূপাদিভিস্তথা ।
দদাতি ৱিত্তং পুত্ৰাংশ্চ মতিং ধৰ্মে গতিং শুভাম্ ॥ ১২.৪১॥
॥ স্ৱস্তি শ্ৰীমাৰ্কণ্ডেযপুৰাণে সাৱৰ্ণিকে মন্ৱন্তৰে দেৱীমাহাত্ম্যে
ভগৱতী ৱাক্যং দ্ৱাদশোঽধ্যাযঃ ॥ ১২॥
উৱাচ২, অৰ্ধশ্লোকৌ ২, শ্লোকাঃ ৩৭, এৱমাদিতঃ ॥ ৬৭১॥

। ধ্যানম্ ।
ওঁ বালাৰ্কমণ্ডলাভাসাং চতুৰ্বাহুং ত্ৰিলোচনাম্ ।
পাশাঙ্কুশৱৰাভীতিৰ্ধাৰযন্তীং শিৱাং ভজে ॥

ওঁ ঋষিৰুৱাচ ॥ ১৩.১॥

এতত্তে কথিতং ভূপ দেৱীমাহাত্ম্যমুত্তমম্ ।
এৱং প্ৰভাৱা সা দেৱী যযেদং ধাৰ্যতে জগত্ ॥ ১৩.২॥
ৱিদ্যা তথৈৱ ক্ৰিযতে ভগৱদ্ৱিষ্ণুমাযযা ।
তযা ত্ৱমেষ ৱৈশ্যশ্চ তথৈৱান্যে ৱিৱেকিনঃ ॥ ১৩.৩॥
মোহ্যন্তে মোহিতাশ্চৈৱ মোহমেষ্যন্তি চাপৰে ।
তামুপৈহি মহাৰাজ শৰণং পৰমেশ্ৱৰীম্ ॥ ১৩.৪॥
আৰাধিতা সৈৱ নৃণাং ভোগস্ৱৰ্গাপৱৰ্গদা ॥ ১৩.৫॥

মাৰ্কণ্ডেয উৱাচ॥ ১৩.৬॥

ইতি তস্য ৱচঃ শ্ৰুত্ৱা সুৰথঃ স নৰাধিপঃ ॥ ১৩.৭॥
প্ৰণিপত্য মহাভাগং তমৃষিং সংশিতৱ্ৰতম্ ।
নিৰ্ৱিণ্ণোঽতিমমত্ৱেন ৰাজ্যাপহৰণেন চ ॥ ১৩.৮॥
জগাম সদ্যস্তপসে স চ ৱৈশ্যো মহামুনে ।
সন্দৰ্শনাৰ্থমম্বাযা নদীপুলিনমাস্থিতঃ ॥ ১৩.৯॥
স চ ৱৈশ্যস্তপস্তেপে দেৱীসূক্তং পৰং জপন্ ।
তৌ তস্মিন্ পুলিনে দেৱ্যাঃ কৃত্ৱা মূৰ্তিং মহীমযীম্ ॥ ১৩.১০॥
অৰ্হণাং চক্ৰতুস্তস্যাঃ পুষ্পধূপাগ্নিতৰ্পণৈঃ ।
নিৰাহাৰৌ যতাত্মানৌ তন্মনস্কৌ সমাহিতৌ ॥ ১৩.১১॥
দদতুস্তৌ বলিং চৈৱ নিজগাত্ৰাসৃগুক্ষিতম্ ।
এৱং সমাৰাধযতোস্ত্ৰিভিৰ্ৱৰ্ষৈৰ্যতাত্মনোঃ ॥ ১৩.১২॥
পৰিতুষ্টা জগদ্ধাত্ৰী প্ৰত্যক্ষং প্ৰাহ চণ্ডিকা ॥ ১৩.১৩॥

দেৱ্যুৱাচ॥ ১৩.১৪॥

যত্প্ৰাৰ্থ্যতে ত্ৱযা ভূপ ত্ৱযা চ কুলনন্দন ।
মত্তস্তত্প্ৰাপ্যতাং সৰ্ৱং পৰিতুষ্টা দদামিতে ॥ ১৩.১৫॥
মাৰ্কণ্ডেয উৱাচ॥ ১৩.১৬॥
ততো ৱৱ্ৰে নৃপো ৰাজ্যমৱিভ্ৰংশ্যন্যজন্মনি ।
অত্ৰৈৱ চ নিজং ৰাজ্যং হতশত্ৰুবলং বলাত্ ॥ ১৩.১৭॥
সোঽপি ৱৈশ্যস্ততো জ্ঞানং ৱৱ্ৰে নিৰ্ৱিণ্ণমানসঃ ।
মমেত্যহমিতি প্ৰাজ্ঞঃ সঙ্গৱিচ্যুতিকাৰকম্ ॥ ১৩.১৮॥

দেৱ্যুৱাচ॥ ১৩.১৯॥

স্ৱল্পৈৰহোভিৰ্নৃপতে স্ৱং ৰাজ্যং প্ৰাপ্স্যতে ভৱান্ ॥ ১৩.২০॥
হত্ৱা ৰিপূনস্খলিতং তৱ তত্ৰ ভৱিষ্যতি ॥ ১৩.২১॥
মৃতশ্চ ভূযঃ সম্প্ৰাপ্য জন্ম দেৱাদ্ৱিৱস্ৱতঃ ॥ ১৩.২২॥
সাৱৰ্ণিকো মনুৰ্নাম ভৱান্ভুৱি ভৱিষ্যতি ॥ ১৩.২৩॥
ৱৈশ্যৱৰ্য ত্ৱযা যশ্চ ৱৰোঽস্মত্তোঽভিৱাঞ্ছিতঃ ॥ ১৩.২৪॥
তং প্ৰযচ্ছামি সংসিদ্ধ্যৈ তৱ জ্ঞানং ভৱিষ্যতি ॥ ১৩.২৫॥

মাৰ্কণ্ডেয উৱাচ॥ ১৩.২৬॥

ইতি দত্ত্ৱা তযোৰ্দেৱী যথাভিলষিতং ৱৰম্ ॥ ১৩.২৭॥
বভূৱান্তৰ্হিতা সদ্যো ভক্ত্যা তাভ্যামভিষ্টুতা ।
এৱং দেৱ্যা ৱৰং লব্ধ্ৱা সুৰথঃ ক্ষত্ৰিযৰ্ষভঃ ॥ ১৩.২৮॥
সূৰ্যাজ্জন্ম সমাসাদ্য সাৱৰ্ণিৰ্ভৱিতা মনুঃ ॥ ১৩.২৯॥
এৱং দেৱ্যা ৱৰং লব্ধ্ৱা সুৰথঃ ক্ষত্ৰিযৰ্ষভঃ ।
সূৰ্যাজ্জন্ম সমাসাদ্য সাৱৰ্ণিৰ্ভৱিতা মনুঃ ॥ ক্লীং ওঁ ॥
॥ স্ৱস্তি শ্ৰীমাৰ্কণ্ডেযপুৰাণে সাৱৰ্ণিকে মন্ৱন্তৰে দেৱীমাহাত্ম্যে
সুৰথৱৈশ্যযোৰ্ৱৰপ্ৰদানং নাম ত্ৰযোদশোঽধ্যাযঃ ॥ ১৩॥
উৱাচ৬, অৰ্ধশ্লোকাঃ ১১, শ্লোকাঃ ১২, এৱমাদিতঃ ॥ ৭০০॥
সমস্তা উৱাচমন্ত্ৰাঃ ৫৭, অৰ্ধশ্লোকাঃ ৪২, শ্লোকাঃ ৫৩৫, অৱদানানি ৬৬ ॥
॥ শ্ৰীসপ্তশতীদেৱীমাহাত্ম্যং সমাপ্তম্ ॥
॥ ওঁ তত্ সত্ ওঁ ॥

ওঁ অপৰাধশতং কৃত্ৱা জগদম্বেতি চোচ্চৰেত্ ।
যাং গতিং সমৱাপ্নোতি ন তাং ব্ৰহ্মাদযঃ সুৰাঃ ॥ ১॥
সাপৰাধোঽস্মি শৰণং প্ৰাপ্তস্ত্ৱাং জগদম্বিকে ।
ইদানীমনুকম্প্যোঽহং যথেচ্ছসি তথা কুৰু ॥ ২॥
অজ্ঞানাদ্ৱিস্মৃতেৰ্ভ্ৰান্ত্যা যন্ন্যূনমধিকং কৃতম্ ।
তত্সৰ্ৱং ক্ষম্যতাং দেৱি প্ৰসীদ পৰমেশ্ৱৰি ॥ ৩॥
কামেশ্ৱৰি জগন্মাতঃ সচ্চিদানন্দৱিগ্ৰহে ।
গৃহাণাৰ্চামিমাং প্ৰীত্যা প্ৰসীদ পৰমেশ্ৱৰি ॥ ৪॥
সৰ্ৱৰূপমযী দেৱী সৰ্ৱং দেৱীমযং জগত্ ।
অতোঽহং ৱিশ্ৱৰূপাং ত্ৱাং নমামি পৰমেশ্ৱৰীম্ ॥ ৫॥
যদক্ষৰং পৰিভ্ৰষ্টং মাত্ৰাহীনঞ্চ যদ্ভৱেত্ ।
পূৰ্ণং ভৱতু তত্ সৰ্ৱং ত্ৱত্প্ৰসাদান্মহেশ্ৱৰি ॥ ৬॥
যদত্ৰ পাঠে জগদম্বিকে মযা
ৱিসৰ্গবিন্দ্ৱক্ষৰহীনমীৰিতম্ ।
তদস্তু সম্পূৰ্ণতমং প্ৰসাদতঃ
সঙ্কল্পসিদ্ধিশ্চ সদৈৱ জাযতাম্ ॥ ৭॥
যন্মাত্ৰাবিন্দুবিন্দুদ্ৱিতযপদপদদ্ৱন্দ্ৱৱৰ্ণাদিহীনং
ভক্ত্যাভক্ত্যানুপূৰ্ৱং প্ৰসভকৃতিৱশাত্ ৱ্যক্তমৱ্যক্তমম্ব ।
মোহাদজ্ঞানতো ৱা পঠিতমপঠিতং সাম্প্ৰতং তে স্তৱেঽস্মিন্
তত্ সৰ্ৱং সাঙ্গমাস্তাং ভগৱতি ৱৰদে ত্ৱত্প্ৰসাদাত্ প্ৰসীদ ॥ ৮॥
প্ৰসীদ ভগৱত্যম্ব প্ৰসীদ ভক্তৱত্সলে ।
প্ৰসাদং কুৰু মে দেৱি দুৰ্গে দেৱি নমোঽস্তু তে ॥ ৯॥
॥ ইতি অপৰাধক্ষমাপণস্তোত্ৰং সমাপ্তম্ ॥

ওঁ অহং ৰুদ্ৰেভিৰ্ৱসুভিশ্চৰাম্যহ-
মাদিত্যৈৰুত ৱিশ্ৱদেৱৈঃ ।
অহং মিত্ৰাৱৰুণোভা বিভৰ্ম্যহ-
মিন্দ্ৰাগ্নী অহমশ্ৱিনোভা ॥ ১॥
অহং সোমমাহনসং বিভৰ্ম্যহং
ত্ৱষ্টাৰমুত পূষণং ভগম্ ।
অহং দধামি দ্ৰৱিণং হৱিষ্মতে
সুপ্ৰাৱ্যে যজমানায সুন্ৱতে ॥ ২॥
অহং ৰাষ্ট্ৰী সঙ্গমনী ৱসূনাং
চিকিতুষী প্ৰথমা যজ্ঞিযানাম্ ।
তাং মা দেৱা ৱ্যদধুঃ পুৰুত্ৰা
ভূৰিস্থাত্ৰাং ভূৰ্যাৱেশযন্তীম্ ॥ ৩॥
মযা সো অন্নমত্তি যো ৱিপশ্যতি
যঃ প্ৰাণিতি য ঈং শৃণোত্যুক্তম্ ।
অমন্তৱো মাং ত উপক্ষিযন্তি
শ্ৰুধি শ্ৰুত শ্ৰদ্ধিৱং তে ৱদামি ॥ ৪॥
অহমেৱ স্ৱযমিদং ৱদামি জুষ্টং
দেৱেভিৰুত মানুষেভিঃ ।
যং কামযে তং তমুগ্ৰং কৃণোমি
তং ব্ৰহ্মাণং তমৃষিং তং সুমেধাম্ ॥ ৫॥
অহং ৰুদ্ৰায ধনুৰা তনোমি
ব্ৰহ্মদ্ৱিষে শৰৱে হন্তৱা উ ।
অহং জনায সমদং কৃণোম্যহং
দ্যাৱাপৃথিৱী আ ৱিৱেশ ॥ ৬॥
অহং সুৱে পিতৰমস্য মূৰ্ধন্
মম যোনিৰপ্স্ৱন্তঃ সমুদ্ৰে ।
ততো ৱি তিষ্ঠে ভুৱনানু ৱিশ্ৱো-
তামূং দ্যাং ৱৰ্ষ্মণোপ স্পৃশামি ॥ ৭॥
অহমেৱ ৱাত ইৱ প্ৰ ৱাম্যা-
ৰভমাণা ভুৱনানি ৱিশ্ৱা ।
পৰো দিৱা পৰ এনা পৃথিৱ্যৈ-
তাৱতী মহিনা সং বভূৱ ॥ ৮॥
॥ ইতি ঋগ্ৱেদোক্তং দেৱীসূক্তং সমাপ্তম্ ॥
॥ ওঁ তত্ সত্ ওঁ ॥