Goddess Shyamala (Matangi)

ଶ୍ଯାମଲାଦଣ୍ଡକମ୍

(Shyamala Dandakam in Odia)

Mahakavi Kalidasa

Composed by the great poet Kalidasa, the Shyamala Dandakam is a highly poetic and majestic hymn dedicated to Goddess Matangi (Shyamala), the Goddess of wisdom, music, and the arts. Written in the unique 'Dandaka' meter, it beautifully describes Her divine form, Her abode, and Her supreme cosmic power. Reciting this stotram is believed to bestow immense eloquence, creativity, and the grace of the Divine Mother.

ଧ୍ଯାନମ୍ -
ମାଣିକ୍ଯଵୀଣାମୁପଲାଲଯନ୍ତୀଂ ମଦାଲସାଂ ମଞ୍ଜୁଲଵାଗ୍ଵିଲାସାମ୍ ।
ମହେନ୍ଦ୍ରନୀଲଦ୍ଯୁତିକୋମଲାଙ୍ଗୀଂ ମାତଙ୍ଗକନ୍ଯାଂ ସତତଂ ସ୍ମରାମି ॥ ୧॥
ଚତୁର୍ଭୁଜେ ଚନ୍ଦ୍ରକଲାଵତଂସେ କୁଚୋନ୍ନତେ କୁଙ୍କମରାଗଶୋଣେ ।
ପୁଣ୍ଡ୍ରେକ୍ଷୁପାଶାଙ୍କୁଶପୁଷ୍ପବାଣହସ୍ତେ ନମସ୍ତେ ଜଗଦେକମାତଃ ॥
ପ୍ରାର୍ଥନା -
ମାତା ମରକତଶ୍ଯାମା ମାତଙ୍ଗୀ ମଦଶାଲିନୀ ।
କଟାକ୍ଷଯତୁ କଲ୍ଯାଣୀ କଦମ୍ବଵନଵାସିନୀ ॥
ଜଯ ମାତଙ୍ଗତନଯେ ଜଯ ନୀଲୋତ୍ପଲଦ୍ଯୁତେ ।
ଜଯ ସଙ୍ଗୀତରସିକେ ଜଯ ଲୀଲାଶୁକପ୍ରିଯେ ॥
ଅଥ ଦଣ୍ଡକମ୍ ।
ଜଯ ଜନନି ! ସୁଧାସମୁଦ୍ରାନ୍ତହୃଦ୍ଯନ୍ମଣିଦ୍ଵୀପସଂରୂଢବିଲ୍ଵାଟଵୀମଧ୍ଯକଲ୍ପ-
ଦ୍ରୁମାକଲ୍ପକାଦମ୍ବକାନ୍ତାରଵାସପ୍ରିଯେ, କୃତ୍ତିଵାସଃପ୍ରିଯେ, ସର୍ଵଲୋକପ୍ରିଯେ;
ସାଦରାରବ୍ଧସଙ୍ଗୀତସମ୍ଭାଵନାସମ୍ଭ୍ରମାଲୋଲନୀପସ୍ରଗାବଦ୍ଧଚୂଲୀସନାଥତ୍ରିକେ,
ସାନୁମତ୍ପୁତ୍ରିକେ,
ଶେଖରୀଭୂତଶୀତାଂଶୁରେଖାମଯୂଖାଵଲୀବଦ୍ଧସୁସ୍ନିଗ୍ଧନୀଲାଲକଶ୍ରେଣିଶୃଙ୍ଗାରିତେ,
ଲୋକସମ୍ଭାଵିତେ,
କାମଲୀଲାଧନୁଃସନ୍ନିଭଭ୍ରୂଲତାପୁଷ୍ପସନ୍ଦୋହସନ୍ଦେହକୃଲ୍ଲୋଚନେ,
ଵାକ୍ସୁଧାସେଚନେ ;
ଚାରୁଗୋରୋଚନାପଙ୍କକେଲୀଲଲାମାଭିରାମେ, ସୁରାମେ, ରମେ,
ପ୍ରୋଲ୍ଲସଦ୍ଵାଲିକାମୌକ୍ତିକଶ୍ରେଣିକାଚନ୍ଦ୍ରିକାମଣ୍ଡଲୋଦ୍ଭାସିଲାଵଣ୍ଯ-
ଗଣ୍ଡସ୍ଥଲନ୍ଯସ୍ତ
କସ୍ତୂରିକାପତ୍ରରେଖାସମୁଦ୍ଭୂତସୌରଭ୍ଯସମ୍ଭ୍ରାନ୍ତଭୃଙ୍ଗାଙ୍ଗନାଗୀତ-
ସାନ୍ଦ୍ରୀଭଵନ୍ମନ୍ଦ୍ରତନ୍ତ୍ରୀସ୍ଵରେ, ସୁସ୍ଵରେ, ଭାସ୍ଵରେ;
ଵଲ୍ଲକୀଵାଦନପ୍ରକ୍ରିଯାଲୋଲତାଲୀଦଲାବଦ୍ଧତାଟଙ୍କଭୂଷାଵିଶେଷାନ୍ଵିତେ,
ସିଦ୍ଧସମ୍ମାନିତେ,
ଦିଵ୍ଯାହାଲାମଦୋଦ୍ଵେଲହେଲାଲସଚ୍ଚକ୍ଷୁରାନ୍ଦୋଲନ-
ଶ୍ରୀସମାକ୍ଷିପ୍ତକର୍ଣୈକନୀଲୋତ୍ପଲେ,
ଶ୍ଯାମଲେ, ପୂରିତାଶେଷଲୋକାଭିଵାଞ୍ଛାଫଲେ, ନିର୍ମଲେ, ଶ୍ରୀଫଲେ ;
ସ୍ଵେଦବିନ୍ଦୂଲ୍ଲସତ୍ଫାଲଲାଵଣ୍ଯନିଃଷ୍ଯନ୍ଦସନ୍ଦୋହ-
ସନ୍ଦେହକୃନ୍ନାସିକାମୌକ୍ତିକେ, ସର୍ଵମନ୍ତ୍ରାତ୍ମିକେ, କାଲିକେ;
ମୁଗ୍ଧମନ୍ଦସ୍ମିତୋଦାରଵକ୍ତ୍ରସ୍ଫୁରତ୍ପୂଗତାମ୍ବୂଲକର୍ପୂରଖଣ୍ଡୋତ୍କରେ,
ଜ୍ଞାନମୁଦ୍ରାକରେ, ସର୍ଵସମ୍ପତ୍କରେ, ପଦ୍ମଭାସ୍ଵତ୍କରେ, ଶ୍ରୀକରେ,
କୁନ୍ଦପୁଷ୍ପଦ୍ଯୁତିସ୍ନିଗ୍ଧଦନ୍ତାଵଲୀନିର୍ମଲାଲୋଲକଲ୍ଲୋଲ-
ସମ୍ମେଲନସ୍ମେରଶୋଣାଧରେ, ଚାରୁଵୀଣାଧରେ, ପକ୍ଵବିମ୍ବାଧରେ ॥
ସୁଲଲିତନଵଯୌଵନାରମ୍ଭଚନ୍ଦ୍ରୋଦଯୋଦ୍ଵେଲଲାଵଣ୍ଯ-
ଦୁଗ୍ଧାର୍ଣଵାଵିର୍ଭଵତ୍କମ୍ବୁବିବ୍ବୋକଭୃତ୍କନ୍ଧରେ, ସତ୍କଲାମନ୍ଦିରେ, ମନ୍ଥରେ,
ଦିଵ୍ଯରତ୍ନପ୍ରଭାବନ୍ଧୁରଚ୍ଛନ୍ନହାରାଦିଭୂଷାସମୁଦ୍ଯୋତମାନାନଵଦ୍ଯାଙ୍ଗଶୋଭେ,
ଶୁଭେ; ରତ୍ନକେଯୂରରଶ୍ମିଚ୍ଛଟାପଲ୍ଲଵପ୍ରୋଲ୍ଲସଦ୍ଦୋର୍ଲତାରାଜିତେ, ଯୋଗିଭିଃ
ପୂଜିତେ ; ଵିଶ୍ଵଦିଙ୍ମଣ୍ଡଲଵ୍ଯାପିମାଣିକ୍ଯତେଜଃସ୍ଫୁରତ୍କଙ୍କଣାଲଙ୍କୃତେ,
ଵିଭ୍ରମାଲଙ୍କୃତେ, ସାଧୁଭିଃ ସତ୍କୃତେ ;
ଵାସରାରମ୍ଭଵେଲାସମୁଜ୍ଜୃମ୍ଭମାଣାରଵିନ୍ଦପ୍ରତିଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵିପାଣିଦ୍ଵଯେ,
ସନ୍ତତୋଦ୍ଯଦ୍ଦଯେ ଅଦ୍ଵଯେ ;
ଦିଵ୍ଯରତ୍ନୋର୍ମିକାଦୀଧିତିସ୍ତୋମସନ୍ଧ୍ଯାଯମାନାଙ୍ଗୁଲୀ-
ପଲ୍ଲଵୋଦ୍ଯନ୍ନଖେନ୍ଦୁପ୍ରଭାମଣ୍ଡଲେ,
ସନ୍ନତାଖଣ୍ଡଲେ, ଚିତ୍ପ୍ରଭାମଣ୍ଡଲେ, ପ୍ରୋଲ୍ଲସତ୍କୁଣ୍ଡଲେ;
ତାରକାରାଜିନୀକାଶହାରାଵଲିସ୍ମେରଚାରୁ-
ସ୍ତନାଭୋଗଭାରାନମନ୍ମଧ୍ଯଵଲ୍ଲୀଵଲିଚ୍ଛେଦ-
ଵୀଚୀସମୁଲ୍ଲାସସନ୍ଦର୍ଶିତାକାରସୌନ୍ଦର୍ଯରତ୍ନାକରେ,
ଵଲ୍ଲକୀଭୃତ୍କରେ, କିଙ୍କରଶ୍ରୀକରେ;
ହେମକୁମ୍ଭୋପମୋତ୍ତୁଙ୍ଗଵକ୍ଷୋଜଭାରାଵନମ୍ରେ , ତ୍ରିଲୋକାଵନମ୍ରେ ;
ଲସଦ୍ଵୃତ୍ତଗମ୍ଭୀରନାଭୀସରସ୍ତୀରଶୈଵାଲଶଙ୍କାକରଶ୍ଯାମରୋମାଵଲୀଭୂଷଣେ,
ମଞ୍ଜୁସମ୍ଭାଷଣେ ;
ଚାରୁଶିଞ୍ଜତ୍କଟୀସୂତ୍ରନିର୍ଭର୍ତ୍ସିତାନଙ୍ଗଲୀଲାଧନୁଃଶିଞ୍ଜିନୀଡମ୍ବରେ,
ଦିଵ୍ଯରତ୍ନାମ୍ବରେ,
ପଦ୍ମରାଗୋଲ୍ଲସନ୍ମେଖଲାଭାସ୍ଵରଶ୍ରୋଣିଶୋଭାଜିତସ୍ଵର୍ଣଭୂଭୃତ୍ତଲେ,
ଚନ୍ଦ୍ରିକାଶୀତଲେ ॥
ଵିକସିତନଵକିଂଶୁକାତାମ୍ରଦିଵ୍ଯାଂଶୁକଚ୍ଛନ୍ନଚାରୂରୁଶୋଭାପରାଭୂତ-
ସିନ୍ଦୂରଶୋଣାଯମାନେନ୍ଦ୍ରମାତଙ୍ଗହସ୍ତାର୍ଗଲେ, ଵୈଭଵାନର୍ଗଲେ ଶ୍ଯାମଲେ,
କୋମଲସ୍ନିଗ୍ଧନୀଲୋତ୍ପଲୋତ୍ପାଦିତାନଙ୍ଗତୂଣୀରଶଙ୍କାକରୋଦାରଜଙ୍ଘାଲତେ,
ଚାରୁଲୀଲାଗତେ,
ନମ୍ରଦିକ୍ପାଲସୀମନ୍ତିନୀକୁନ୍ତଲସ୍ନିଗ୍ଧନୀଲପ୍ରଭାପୁଞ୍ଜସଞ୍ଜାତ-
ଦୂର୍ଵାଙ୍କୁରାଶଙ୍କସାରଙ୍ଗସଂଯୋଗ-
ରିଙ୍ଖନ୍ନଖେନ୍ଦୂଜ୍ଜ୍ଵଲେ, ପ୍ରୋଜ୍ଜ୍ଵଲେ, ନିର୍ମଲେ;
ପ୍ରହ୍ଵଦେଵେଶଲକ୍ଷ୍ମୀଶଭୂତେଶତୋଯେଶଵାଣୀଶକୀନାଶଦୈତ୍ଯେଶଯକ୍ଷେଶଵାଯ୍ଵଗ୍ନି-
କୋଟୀରମାଣିକ୍ଯସଙ୍ଘୃଷ୍ଟବାଲାତପୋଦ୍ଦାମଲାକ୍ଷାରସାରୁଣ୍ଯତାରୁଣ୍ଯଲକ୍ଷ୍ମୀ-
ଗୃହୀତାଙ୍ଘ୍ରିପଦ୍ମେ, ସୁପଦ୍ମେ, ଉମେ ॥
ସୁରୁଚିରନଵରତ୍ନପୀଠସ୍ଥିତେ, ସୁସ୍ଥିତେ, ରକ୍ତପଦ୍ମାସନେ, ରତ୍ନସିହ୍ମାସନେ
ଶଙ୍ଖପଦ୍ମଦ୍ଵଯୋପାଶ୍ରିତେ, ଵିଶ୍ରୁତେ ତତ୍ର ଵିଘ୍ନେଶଦୁର୍ଗାଵଟୁକ୍ଷେତ୍ରପାଲୈର୍ଯୁତେ,
ମତ୍ତମାତଙ୍ଗକନ୍ଯାସମୂହାନ୍ଵିତେ, ମଞ୍ଜୁଲାମେନକାଦ୍ଯଙ୍ଗନାମାନିତେ,
ଭୈରଵୈରଷ୍ଟଭିର୍ଵେଷ୍ଟିତେ, ଦେଵି ! ଵାମାଦିଭିଃ ଶକ୍ତିଭିଃ ସେଵିତେ;
ଧାତ୍ରି ! ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯାଦିଶକ୍ତ୍ଯଷ୍ଟକୈଃ ସଂଯୁତେ, ମାତୃକାମଣ୍ଡଲୈର୍ମଣ୍ଡିତେ,
ଯକ୍ଷଗନ୍ଧର୍ଵସିଦ୍ଧାଙ୍ଗନାମଣ୍ଡଲୈରର୍ଚିତେ, ପଞ୍ଚବାଣାତ୍ମିକେ, ପଞ୍ଚବାଣେନ
ରତ୍ଯା ଚ ସମ୍ଭାଵିତେ, ପ୍ରୀତିଭାଜା ଵସନ୍ତେନ ଚାନନ୍ଦିତେ ॥
ଭକ୍ତିଭାଜାଂ ପରଂ ଶ୍ରେଯସେ କଲ୍ପସେ, ଯୋଗିନାଂ ମାନସେ ଦ୍ଯୋତସେ, ଛନ୍ଦସାମ୍ ଓଜସେ ଭ୍ରାଜସେ ॥
ଗୀତଵିଦ୍ଯାଵିନୋଦାତିତୃଷ୍ଣେନ କୃଷ୍ଣେନ ସମ୍ପୂଜ୍ଯସେ । ଭକ୍ତିମଚ୍ଚେତସା ଵେଧସା
ସ୍ତୂଯସେ । ଵିଶ୍ଵହୃଦ୍ଯେନ ଵାଦ୍ଯେନ ଵିଦ୍ଯାଧରୈର୍ଗୀଯସେ ॥
ଶ୍ରଵଣହରଣଦକ୍ଷିଣକ୍ଵାଣଯା ଵୀଣଯା କିନ୍ନରୈର୍ଗୀଯସେ ॥
ଯକ୍ଷଗନ୍ଧର୍ଵସିଦ୍ଧାଙ୍ଗନାମଣ୍ଡଲୈରର୍ଚ୍ଯସେ । ସର୍ଵସୌଭାଗ୍ଯଵାଞ୍ଛାଵତୀଭିଃ ଵଧୂଭିଃ ସୁରାଣାଂ ସମାରାଧ୍ଯସେ ॥
ସର୍ଵଵିଦ୍ଯାଵିଶେଷାତ୍ମକଂ ଚାଟୁଗାଥାସମୁଚ୍ଚାରଣଂ
କଣ୍ଠମୂଲୋଲ୍ଲସଦ୍ଵର୍ଣରାଜିତ୍ରଯଂ କୋମଲଶ୍ଯାମଲୋଦାରପକ୍ଷଦ୍ଵଯଂ
ତୁଣ୍ଡଶୋଭାତିଦୂରୀଭଵତ୍କିଂଶୁକଂ ତଂ ଶୁକଂ ଲାଲଯନ୍ତୀ ପରିକ୍ରୀଡସେ ॥ ୫ ॥
ପାଣିପଦ୍ମଦ୍ଵଯେନାକ୍ଷମାଲାମପି ସ୍ଫାଟିକୀଂ ଜ୍ଞାନସାରାତ୍ମକଂ ପୁସ୍ତକଂ ଚାପରେଣାଙ୍କୁଶଂ ପାଶମାବିଭ୍ରତୀ ଯେନ ସଞ୍ଚିନ୍ତ୍ଯସେ ଚେତସା ତସ୍ଯ ଵକ୍ତ୍ରାନ୍ତରାତ୍ ଗଦ୍ଯପଦ୍ଯାତ୍ମିକା ଭାରତୀ ନିସ୍ସରେତ୍ ॥
ଯେନ ଵା ଯାଵକାଭାକୃତିର୍ଭାଵ୍ଯସେ ତସ୍ଯ ଵଶ୍ଯା ଭଵନ୍ତି ସ୍ତ୍ରିଯଃ ପୁରୁଷାଃ । ଯେନ ଵା ଶାତକୁମ୍ଭଦ୍ଯୁତିର୍ଭାଵ୍ଯସେ ସୋଽପି ଲକ୍ଷ୍ମୀସହସ୍ରୈଃ ପରିକ୍ରୀଡତେ । କିଂ ନ ସିଦ୍ଧଯେତ୍ ଵପୁ: ଶ୍ଯାମଲଂ କୋମଲଂ ଚନ୍ଦ୍ରଚୂଡାନ୍ଵିତଂ ତାଵକଂ ଧ୍ଯାଯତଃ ।
ତସ୍ଯ ଲୀଲାସରୋ ଵାରିଧିଃ, ତସ୍ଯ କେଲୀଵନଂ ନନ୍ଦନମ୍, ତସ୍ଯ ଭଦ୍ରାସନଂ ଭୂତଲମ୍, ତସ୍ଯ ଗୀର୍ଦେଵତା କିଙ୍କରୀ, ତସ୍ଯ ଚାଜ୍ଞାକରୀ ଶ୍ରୀଃ ସ୍ଵଯମ୍ ॥ ୬ ॥
ସର୍ଵତୀର୍ଥାତ୍ମିକେ! ସର୍ଵମନ୍ତ୍ରାତ୍ମିକେ ! ସର୍ଵତନ୍ତ୍ରାତ୍ମିକେ ! ସର୍ଵଯନ୍ତ୍ରାତ୍ମିକେ ! ସର୍ଵଚକ୍ରାତ୍ମିକେ ! ସର୍ଵଶକ୍ତ୍ଯାତ୍ମିକେ ! ସର୍ଵପୀଠାତ୍ମିକେ ! ସର୍ଵତତ୍ତ୍ଵାତ୍ମିକେ ! ସର୍ଵଵିଦ୍ଯାତ୍ମିକେ ! ସର୍ଵଯୋଗାତ୍ମିକେ ! ସର୍ଵନାଦାତ୍ମିକେ ! ସର୍ଵଵର୍ଣାତ୍ମିକେ ! ସର୍ଵଶବ୍ଦାତ୍ମିକେ ! ସର୍ଵଵିଶ୍ଵାତ୍ମିକେ ! ସର୍ଵଦୀକ୍ଷାତ୍ମିକେ ! ସର୍ଵସର୍ଵାତ୍ମକେ ! ସର୍ଵଗେ ! ହେ ଜଗନ୍ମାତୃକେ ! ପାହି ମାଂ, ପାହି ମାଂ, ପାହି ମାଂ ; ଦେଵି! ତୁଭ୍ଯଂ ନମୋ, ଦେଵି! ତୁଭ୍ଯଂ ନମୋ, ଦେଵି! ତୁଭ୍ଯଂ ନମଃ ॥ ୭ ॥
॥ ଇତି ଶ୍ରୀମହାକଵିକାଲିଦାସପ୍ରଣୀତଂ ଶ୍ଯାମଲାଦଣ୍ଡକଂ ସମ୍ପୂର୍ଣମ୍ ॥

Explore More