lalitātriśatīstotraṃ
|| śrīlalitātriśatī pūrvapīṭhikā ||
- lalitātriśatīthe Three Hundred Names of Lalitā
- stotramhymn
- pūrvapīṭhikāthe opening frame, the introductory section
samandahasitekṣaṇāṃ saśaracāpapāśāṅkuśām |
aśeṣajanamohinīmaruṇamālyabhūṣāmbarāṃ
japākusumabhāsurāṃ japavidhau smaredambikām ||
- sakuṅkumavilepanāmanointed with saffron
- alikacumbikastūrikāmmusk kissing her brow
- samandahasitekṣaṇāmwith a gently smiling glance
- saśaracāpapāśāṅkuśāmbearing arrow, bow, noose and goad
- aśeṣajanamohinīmenchanting every creature
- aruṇamālyabhūṣāmbarāmwith red garland, ornament and raiment
- japākusumabhāsurāmradiant as the hibiscus flower
hayagrīva dayāsindho bhagavanśiṣyavatsala |
tvattaḥ śrutamaśeṣeṇa śrotavyaṃ yadyadasti tat || 1||
- agastyaḥ uvācaAgastya said
- hayagrīvaO Hayagrīva
- dayāsindhoO ocean of compassion
- bhagavanO Blessed One
- śiṣyavatsalatender toward disciples
- tvattaḥfrom you
- śrutam aśeṣeṇaheard in full
- śrotavyamwhat is to be heard
itaḥ paraṃ me nāstyeva śrotavyamiti niścayaḥ || 2||
- rahasyanāmasāhasramthe secret thousand names
- apialso
- tvattaḥ śrutam mayāheard by me from you
- itaḥ parambeyond this
- me nāsti evathere is nothing for me
- śrotavyamto be heard
- iti niścayaḥsuch was my certainty
kārtsnyārthaḥ prāpya ityeva śocayiṣyāmyahaṃ prabho || 3||
- tathāpiand yet
- mama cittasyaof my mind
- paryāptiḥsatisfaction, fullness
- na eva jāyatesimply does not arise
- kārtsnyārthaḥthe whole meaning
- prāpyaḥis to be attained
- śocayiṣyāmi ahamI shall grieve
- prabhoO Lord
asti cenmama tadbrūhi brūhītyuktā praṇamya tam || 4||
- kim idam kāraṇamwhat is the reason for this
- brūhitell
- jñātavyāṃśaḥa portion yet to be known
- asti vā punaḥis there still
- asti cetif there is
- mama tat brūhitell it to me
- praṇamya tamhaving bowed to him
samālalambe tatpāda yugal̤aṃ kalaśodbhavaḥ |
hayānano bhītabhītaḥ kimidaṃ kimidaṃ tviti || 5||
- sūtaḥ uvācaSūta said
- samālalambeclung to
- tatpādayugaḷamhis pair of feet
- kalaśodbhavaḥthe pot-born, Agastya
- hayānanaḥthe horse-faced, Hayagrīva
- bhītabhītaḥgreatly alarmed
- kim idamwhat is this
ciraṃ vicārya niścinvan vaktavyaṃ na mayetyasau || 6||
- muñca muñcalet go, let go
- itithus
- tam uktvāhaving said to him
- cintākrāntaḥovercome with thought
- babhūva saḥhe became
- ciram vicāryahaving long pondered
- niścinvanconcluding
- vaktavyam na mayāit must not be told by me
praṇamya vipraṃ sa munistatpādāvatyajansthitaḥ || 7||
- tūṣṇīm sthitaḥremained silent
- smaran ājñāmremembering the command
- lalitāmbākṛtām purālaid down of old by Mother Lalitā
- praṇamya vipramhaving bowed to the brahmin
- saḥ muniḥthat sage
- tatpādau atyajan sthitaḥstayed without releasing his feet
tachṛṃṇvantaśca paśyantaḥ sarve lokāḥ suvismitāḥ || 8||
- varṣatrayāvadhifor the space of three years
- tathāthus
- guruśiṣyauteacher and disciple
- sthitauremained
- tat śṛṇvantaḥhearing of it
- paśyantaḥseeing it
- sarve lokāḥall the worlds
- suvismitāḥgreatly astonished
prādurbhūtā hayagrīvaṃ rahasyevamacodayat || 9||
- tatrathereupon
- śrīlalitādevīthe goddess Śrī Lalitā
- kāmeśvarasamanvitātogether with Kāmeśvara
- prādurbhūtāappeared
- hayagrīvamto Hayagrīva
- rahasiin secret
- evam acodayatthus urged
aśvānanāvayoḥ prītiḥ śāstraviśvāsini tvayi |
rājyaṃ deyaṃ śiro deyaṃ na deyā ṣoḍaśākṣarī || 10||
- śrīdevī uvācathe Goddess said
- aśvānanaO horse-faced one
- āvayoḥ prītiḥour affection
- śāstraviśvāsini tvayiin you who trust the scripture
- rājyam deyama kingdom may be given
- śiraḥ deyamthe head may be given
- na deyā ṣoḍaśākṣarīthe sixteen-syllabled lore must not be given
tato'tigopanīyā me sarvapūrtikarī stutiḥ || 11||
- svamātṛjāravatas one conceals a mother’s lover
- gopyāto be kept hidden
- vidyā eṣāthis lore
- iti āgamāḥ jaguḥso the Āgamas have sung
- tataḥ atigopanīyātherefore most secret
- meof mine
- sarvapūrtikarī stutiḥthe praise that makes all things complete
madājñayā vacodevyaścatrararnāmasahasrakam || 12||
- mayāby me
- kāmeśvareṇa apiand by Kāmeśvara
- kṛtāmade
- sāṅgopitā bhṛśamvery carefully concealed
- madājñayāby my command
- vacodevyaḥthe goddesses of speech
- nāmasahasrakamthe thousand names
sarvakriyāṇāṃ vaikalyapūrtiryajjapato bhavet || 13||
- āvābhyāmby us two
- kathitāwas told
- mukhyāthe foremost
- sarvapūrtikarī stutiḥthe praise that completes all
- sarvakriyāṇāmof all rites
- vaikalyapūrtiḥthe making good of what is lacking
- yat japataḥ bhavetwhich comes to one who recites
tadbrūhi tvamagastyāya pātrameva na saṃśayaḥ || 14||
- sarvapūrtikarammaking all things complete
- tasmāttherefore
- idam nāmathis name
- kṛtam mayāgiven by me
- tat brūhi tvamtell it you
- agastyāyato Agastya
- pātram evahe is indeed a fit vessel
- na saṃśayaḥno doubt
ayañca nitarāṃ bhaktastasmādasya vadasva tat || 15||
- patnī asyahis wife
- lopāmudrākhyānamed Lopāmudrā
- mām upāsteworships me
- atibhaktitaḥwith great devotion
- ayam caand he
- nitarām bhaktaḥutterly devoted
- tasmāt asya vadasva tattherefore tell it to him
etajjñātumato bhaktyā hitameva nidarśanam || 16||
- amuñcamānaḥnot releasing
- tvatpādauyour feet
- varṣatrayamfor three years
- asau sthitaḥhe has remained
- etat jñātumto know this
- ataḥ bhaktyāby such devotion
- hitam eva nidarśanamthis is proof enough of his worth
sarvapūrtikaraṃ tasmādanujñāto mayā vada || 17||
- cittaparyāptiḥthe mind’s fulfilment
- etasyahis
- na anyathānot otherwise
- sambhaviṣyatiwill come about
- sarvapūrtikaramthat which completes all
- tasmāttherefore
- anujñātaḥ mayāpermitted by me
- vadatell it
athotthāpya hayagrīvaḥ pāṇibhyāṃ kumbhasambhavam || 18||
- iti uktvāhaving spoken thus
- antaradhātvanished
- ambāthe Mother
- kāmeśvarasamanvitātogether with Kāmeśvara
- atha utthāpyathen raising up
- hayagrīvaḥHayagrīva
- pāṇibhyāmwith both hands
- kumbhasambhavamthe pot-born, Agastya
hayagrīva uvāca--
- saṃsthāpyahaving seated him
- nikaṭenearby
- vācam uvācaspoke these words
- bhṛśavismitaḥgreatly amazed
- hayagrīvaḥ uvācaHayagrīva said
- kṛtārthaḥ asiyou are fulfilled, your purpose is accomplished
- thrice repeated for emphasis
- ghaṭodbhavaO pot-born one, Agastya
yenāgastya svayaṃ devī tava vaktavyamanvaśāt || 20||
- tvatsamaḥequal to you
- lalitābhaktaḥa devotee of Lalitā
- nāstithere is none
- jagattrayein the three worlds
- yenasince
- agastyaO Agastya
- svayam devīthe Goddess herself
- tava vaktavyamthat it be told to you
- anvaśātcommanded
yatante yaddarśanāya brahmaviṣṇvīśa-pūrvakāḥ || 21||
- sacchiṣyeṇa tvayāthrough you, a true disciple
- ca ahamI too
- dṛṣṭavān asmihave beheld
- tām śivāmthat auspicious one
- yatantestrive
- yaddarśanāyafor the sight of whom
- brahmaviṣṇvīśapūrvakāḥBrahmā, Viṣṇu, Īśa and the rest
yasya smaraṇamātreṇa paryāptiste bhaveddhṛdi || 22||
- ataḥ paramhenceforth
- te vakṣyāmiI shall declare to you
- sarvapūrtikaram stavamthe hymn that completes all
- yasya smaraṇamātreṇaby the mere remembrance of which
- paryāptiḥfulfilment
- te bhavet hṛdishall arise in your heart
āvaśyakaṃ tato'pyetallalitāṃ samupāsitum || 23||
- rahasyanāmasāhasrātthan the secret thousand names
- apieven
- guhyatamammost secret
- muneO sage
- āvaśyakamindispensable
- tataḥ apimore so than that
- etatthis
- lalitām samupāsitumfor the worship of Lalitā
śrīmatpañcadaśākṣaryāḥ kādivarṇānkramān mune || 24||
- tat aham sampravakṣyāmithat I shall fully declare
- lalitāmbānuśāsanātby the command of Mother Lalitā
- śrīmatpañcadaśākṣaryāḥof the glorious fifteen-syllabled mantra
- kādivarṇānthe letters beginning with ka
- kramātin order
- muneO sage
āhatya nāmnāṃ triśatī sarvasampūrtikāriṇī || 25||
- pṛthakfor each severally
- viṃśati nāmānitwenty names
- kathitāniare told
- ghaṭodbhavaO pot-born
- āhatyain all
- nāmnām triśatīthree hundred names
- sarvasampūrtikāriṇīmaking all things complete
tāṃ śṛṇuṣva mahābhāga sāvadhānena cetasā || 26||
- rahasyātirahasyāthe secret beyond secrets
- eṣāthis
- gopanīyāto be concealed
- prayatnataḥwith care
- tām śṛṇuṣvahear it
- mahābhāgaO greatly fortunate
- sāvadhānena cetasāwith an attentive mind
mantrātmakatvameteṣāṃ nāmnāṃ nāmātmatāpi ca || 27||
- kevalam nāmabuddhiḥthe notion that they are merely names
- te na kāryāyou must not hold
- teṣuregarding them
- kumbhajaO pot-born
- mantrātmakatvamtheir nature as mantra
- eteṣām nāmnāmof these names
- nāmātmatā apiand their nature as names too
sūta uvāca-
- tasmāttherefore
- ekāgramanasāwith one-pointed mind
- śrotavyamit is to be heard
- tvayā sadāby you always
- sūtaḥ uvācaSūta said
- iti uktvāhaving spoken thus
- tamto him
- hayagrīvaḥHayagrīva
- proceuttered
- nāmaśatatrayamthe three hundred names
- itithus
- śrīlalitātriśatīstotrasyaof the hymn of Lalitā’s three hundred names
- pūrvapīṭhikāthe opening frame
- sampūrṇāis complete
- nyāsaḥthe placing of the mantra’s syllables upon the body before recitation
anuṣṭupchandaḥ, śrīlalitāmahātripurasundarī devatā,
aiṃ bījam, sauḥ śaktiḥ, klīṃ kīlakam,
mama caturvidha-phalapuruṣārthe jape (vā) pārāyaṇe viniyogaḥ ||
- asyaof this
- śrīlalitāŚrī Lalitā
- triśatīstotraTrishati hymn (triśati:three hundred | stotra:hymn)
- mahāmantrasyaof the great mantra (mahā:great | mantrasya:of the mantra)
- bhagavānLord
- hayagrīvaHayagrīva
- ṛṣiḥsage
- anuṣṭupAnuṣṭup meter
- chandaḥmeter
- śrīlalitāmahātripurasundarīŚrī Lalitā Mahātripurasundarī (śrī:auspicious | lalitā:Lalitā | mahā:great | tripura:three cities | sundarī:beautiful)
- devatādeity
- aiṃAiṃ (seed syllable)
- bījaṃseed syllable
- sauḥSauḥ (power)
- śaktiḥpower
- klīṃKlīṃ (pin)
- kīlakaṃpin
- mamamy
- caturvidhapuruṣārthaphalasiddhyarthefor attaining four-fold fruits (catur:four | vidha:types | puruṣārtha:human goals | phala:fruits | siddhi:attainment | arthe:for the purpose of)
- japein recitation
- viniyogaḥapplication
klīṃ tarjanībhyāṃ namaḥ |
sauḥ madhyamābhyāṃ namaḥ |
aiṃ anāmikābhyāṃ namaḥ |
klīṃ kaniṣṭhikābhyāṃ namaḥ |
sauḥ karatalakarapṛṣṭhābhyāṃ namaḥ ||
- aiṃ klīṃ sauḥthe three seed syllables of the Bālā mantra, given as sounded and not translated
- aṅguṣṭhābhyāmwith the thumbs
- tarjanībhyāmwith the forefingers
- madhyamābhyāmwith the middle fingers
- anāmikābhyāmwith the ring fingers
- kaniṣṭhikābhyāmwith the little fingers
- namaḥsalutation
klīṃ śirase svāhā |
sauḥ śikhāyai vaṣaṭ |
aiṃ kavacāya hum |
klīṃ netratrayāya vauṣaṭ |
sauḥ astrāya phaṭ |
bhūrbhuvassuvaromiti digbandhaḥ ||
- aiṃ klīṃ sauḥthe three seed syllables
- hṛdayāya namaḥto the heart, salutation
- śirase svāhāto the head, svāhā
- śikhāyai vaṣaṭto the crest-lock, vaṣaṭ
- kavacāya humto the armour, hum
- netratrayāya vauṣaṭto the three eyes, vauṣaṭ
- astrāya phaṭto the weapon, phaṭ
- bhūrbhuvassuvaḥthe three worlds, sealing the placing
atimadhura-cāpahastāmaparimitāmoda-bāṇa-saubhāgyām |
aruṇāmatiśayakaruṇāmabhinava-kulasundarīṃ vande ||
- dhyānammeditation
- atimadhuracāpahastāwho holds a sweet bow (ati:very | madhura:sweet | cāpa:bow | hastā:hand)
- aparimitāmodabāṇasaubhāgyāmwhose arrows carry limitless fragrance (aparimita:limitless | āmoda:fragrance | bāṇa:arrows | saubhāgyām:beauty)
- aruṇāmatiśayakaruṇāmwith radiant rosy compassion (aruṇa:rosy | atiśaya:excessive | karuṇām:compassion)
- abhinavakulasundarīṃever-fresh Kula beauty (abhinava:ever-fresh | kula:Kula tradition | sundarīṃ:beauty)
- vandeI bow
laṃ pṛthivyātmikāyai śrīlalitāmbikāyai gandhaṃ samarpayāmi |
haṃ ākāśātmikāyai śrīlalitāmbikāyai puṣpaiḥ pūjayāmi |
yaṃ vāyvātmikāyai śrīlalitāmbikāyai dhūpamāghrāpayāmi |
raṃ vahyātmikāyai śrīlalitāmbikāyai dīpaṃ darśayāmi |
vaṃ amṛtātmikāyai śrīlalitāmbikāyai amṛtaṃ mahānaivedyaṃ nivedayāmi |
saṃ sarvātmikāyai śrīlalitāmbikāyai sarvopacārapūjāṃ samarpayāmi ||
- pañcapūjāthe fivefold worship
- laṃto her whose form is earth, sandal paste
- haṃto her whose form is space, flowers
- yaṃto her whose form is air, incense
- raṃto her whose form is fire, the lamp
- vaṃto her whose form is the deathless waters, the nectar-offering
- śrīlalitāmbikāyaito Śrī Lalitāmbikā
- samarpayāmiI offer
- athanow begins
- śrī-lalitā-triśatī-śrī-lalitā-triśatī-stotramthe hymn of the three hundred names of Śrī Lalitā
kalyāṇaśailanilayā kamanīyā kalāvatī || 1||
- śrīauspicious
- hayagrīvaHayagriva
- uvācasaid
- kakārarūpāembodies form of 'Ka' (kakāra:letter 'Ka' | rūpā:form)
- kalyāṇīever-auspicious
- kalyāṇaguṇaśālinīadorned with auspicious qualities (kalyāṇa:auspicious | guṇa:qualities | śālinī:adorned with)
- kalyāṇaśailanilayādwells on auspicious mountain (kalyāṇa:auspicious | śaila:mountain | nilayā:dwells)
- kamanīyāsupremely charming
- kalāvatīembodies all arts
kadamba-kānanāvāsā kadamba- kusumapriyā || 2||
- kamalākṣīShe with beautiful lotus eyes (kamala:lotus | ākṣī:eyes)
- kalmaṣaghnīThe destroyer of impurities (kalmaṣa:impurities | ghnī:destroyer)
- karuṇāmṛtasāgarāThe ocean of compassion's nectar (karuṇa:compassion | amṛta:nectar | sāgarā:ocean)
- kadambakānanāvāsāShe who dwells in kadamba forest (kadamba:kadamba | kānana:forest | vāsā:dwelling)
- kadambakusumapriyāShe who delights in kadamba blossoms (kadamba:kadamba | kusuma:blossom | priyā:delighting in)
karpūravīṭī-saurabhya-kallolita-kakuptaṭā || 3||
- kandarpavidyāscience of love (kandarpa:love | vidyā:science)
- kandarpajanakāpāṅgavīkṣaṇāsidelong glance creates Kāma (kandarpa:Kāma, god of love | janaka:creates | apāṅga:sidelong glance | vīkṣaṇā:glance)
- karpūravīṭisaurabhyakallolitakakuptaṭācamphor-scented betel fragrance wafts (karpūra:camphor | vīṭi:betel | saurabhya:fragrance | kallolita:wafts | kakuptaṭā:through directions)
karmādisākṣiṇī kārayitrī karmaphalapradā || 4||
- kalidoṣaharāremoves the evils of Kali (kali:Kali age | doṣa:evils | harā:remover)
- kañjalocanāshe with lotus eyes (kañja:lotus | locanā:eyes)
- kamravigrahāshe with a beautiful form (kamra:beautiful | vigrahā:form)
- karmādisākṣiṇīwitness of karma and all actions (karma:karma | ādi:and others | sākṣiṇī:witness)
- kārayitrīprime mover
- karmaphalapradābestows the fruits of all actions (karma:actions | phala:fruits | pradā:bestower)
etattadityanirdeśyā caikānandacidākṛtiḥ || 5||
- ekārarūpāform of the letter Ē (eka:one | āra:letter Ē | rūpā:form)
- caand
- ekākṣarīsingle supreme syllable (eka:one | akṣarī:syllable)
- ekānekākṣarākṛtiḥmanifests as one and many syllables (eka:one | aneka:many | akṣara:syllable | ākṛtiḥ:form)
- .None
- etattadityanirdeśyābeyond designation as 'this' or 'that' (etat:this | tad:that | iti:thus | anirdeśyā:beyond designation)
- caand
- ekānandacidākṛtiḥform of pure bliss-consciousness (eka:one | ānanda:bliss | cit:consciousness | ākṛtiḥ:form)
- ||None
- 55
ekāgracitta-nirdhyātā caiṣaṇā-rahitādṛtā || 6||
- evamthus
- itias
- āgamascriptures
- abodhyāknown
- caand
- ekabhaktimatfilled with single devotion (eka:single | bhaktimat:devotion-filled)
- arcitāworshipped
- ekāgrachittaone-pointed mind (eka:one | agra:pointed | chitta:mind)
- nirdhyātāmeditated upon
- caand
- eṣaṇādesires
- rahitafree from
- ādṛtācherished
ekabhogā caikarasā caikaiśvaryapradāyinī || 7||
- elāsugandhicikurāShe whose hair is fragrant with cardamom (elā:cardamom | sugandhi:fragrant | cikurā:hair)
- caand
- enaḥkūṭavināśinīShe who destroys accumulated heaps of sin (enaḥ:sin | kūṭa:heap | vināśinī:destroyer)
- ekabhogāThe supreme enjoyer (eka:one | bhogā:enjoyer)
- caand
- ekarasāof one undivided essence (eka:one | rasā:essence)
- caand
- ekaiśvaryapradāyinīShe who bestows singular supreme sovereignty (eka:one | aiśvarya:sovereignty | pradāyinī:bestower)
edhamānaprabhā caijadanekajagadīśvarī || 8||
- ekātapatrasāmrājyapradābestows undivided sovereignty (eka:one | ātapatra:royal parasol | sāmrājya:sovereignty | pradā:bestows)
- caand
- ekāntapūjitāworshipped with exclusive devotion (ekānta:exclusive | pūjitā:worshipped)
- edhamānaprabhāradiance ever grows (edhamāna:growing | prabhā:radiance)
- caand
- ejadanekajagadīśvarīsovereign of countless worlds (ejad:trembling | aneka:countless | jagat:worlds | īśvarī:sovereign)
īkārarūpā ceśitrī cepsitārtha-pradāyinī || 9||
- ekavīrādisaṃsevyāattended by Ekavīrā and others (eka:one | vīra:hero | ādi:and others | saṃsevyā:attended by)
- caand
- ekaprābhavaśālinīpossessing supreme glory (eka:one | prābhava:supreme glory | śālinī:possessing)
- īkārarūpāform of the letter Ī (ī:letter Ī | kāra:form)
- caand
- īśitrīsupreme controller
- caand
- ipsitārthapradāyinīgrants all desired (ipsita:desired | artha:object | pradāyinī:grants)
īśānādi-brahmamayī ceśitvādyaṣṭasiddhidā || 10||
- īdṛgitibeyond description (īdṛk:such | iti:thus)
- avinirdeśyāindescribable
- caand
- īśvaratvavidhāyinīconfers sovereignty (īśvaratva:sovereignty | vidhāyinī:conferring)
- īśānādifrom Īśāna to (īśāna:Īśāna | ādi:beginning with)
- brahmamayīpervades all (brahma:Brahmā | mayī:consisting of)
- caand
- īśitvaĪśitva power
- ādyabeginning with
- aṣṭasiddhidābestows eight powers (aṣṭa:eight | siddhidā:bestowing powers)
īḍitā ceśvarārdhāṅgaśarīreśādhidevatā || 11||
- īkṣitrīkṣaṇasṛṣṭāṇḍakoṭiḥcreates crores of universes (īkṣitrī:by glance | īkṣaṇa:glance | sṛṣṭa:created | aṇḍa:universe | koṭiḥ:crores)
- īśvaravallabhābeloved of Īśvara (īśvara:Īśvara | vallabhā:beloved)
- īḍitāpraised and glorified
- caand
- īśvarārdhāṅgaśarīrāhalf-body of Īśvara (īśvara:Īśvara | ardha:half | aṅga:body | śarīrā:body)
- īśādhidēvatāpresiding deity of Śiva (īśa:Śiva | adhi:presiding | devatā:deity)
īśvarotsaṅganilayā cetibādhā-vināśinī || 12||
- īśvarapreraṇakarīShe who motivates Īśvara (īśvara:Īśvara | preraṇa:motivation | karī:she who does)
- caand
- īśatāṇḍavasākṣiṇīShe who witnesses Śiva's dance (īśa:Śiva | tāṇḍava:cosmic dance | sākṣiṇī:she who witnesses)
- īśvarotsaṅganilayāShe who resides in Īśvara's lap (īśvara:Īśvara | utsaṅga:lap | nilayā:she who resides)
- caand
- itibādhāvināśinīShe who destroys afflictions (iti:thus | bādhā:afflictions | vināśinī:she who destroys)
lakārarūpā lalitā lakṣmīvāṇīniṣevitā || 13||
- īhādesire
- virahitāfree from
- caand
- īśaśaktiḥpower of Śiva (īśa:Śiva | śaktiḥ:power)
- īṣatsmitānanāgentle smiling face (īṣat:gentle | smita:smiling | ānanā:face)
- lakārarūpāform of letter La (lakāra:letter La | rūpā:form)
- lalitāgraceful
- lakṣmīvāṇīniṣevitāserved by Lakṣmī and Sarasvatī (lakṣmī:Lakṣmī | vāṇī:Sarasvatī | niṣevitā:served by)
lalantikā-lasatphālā lalāṭanayanārcitā || 14||
- lākinīShe who is Lākinī
- lalanārūpāform of a graceful woman (lalana:graceful woman | rūpā:form of)
- lasaddāḍimapāṭalārosy-red like pomegranate blossom (lasat:shining | dāḍima:pomegranate | pāṭalā:rosy-red)
- lalantikālasatphālāforehead glitters with ornament (lalantikā:forehead ornament | lasat:glitters | phālā:forehead)
- lalāṭanayanārcitāworshipped by Śiva's forehead eye (lalāṭa:forehead | nayana:eye | arcitā:worshipped)
lakṣyārthā lakṣaṇāgamyā labdhakāmā latātanuḥ || 15||
- lakṣaṇojjvaladivyāṅgīShe whose divine limbs blaze (lakṣaṇa:marks | ujjvala:blazing | divya:divine | aṅgī:limbed)
- lakṣakoṭyaṇḍanāyikāpresiding goddess of universes (lakṣa:lakh | koṭi:crore | aṇḍa:universe | nāyikā:presiding goddess)
- lakṣyārthāsupreme goal (lakṣya:goal | artha:meaning)
- lakṣaṇāgamyāknown through sacred indicators (lakṣaṇa:indicators | āgamya:known through)
- labdhakāmāwhose desires are fulfilled (labdha:obtained | kāmā:desires)
- latātanuḥslender as a creeper (latā:creeper | tanuḥ:body)
lambodaraprasūrlabhyā lajjāḍhyā layavarjitā || 16||
- lalāmarājadalikāforehead adorned with mark (lalāma:forehead mark | rāja:king, beautiful | dalikā:adorned with)
- lambimuktālatāñcitāadorned with pearl necklaces (lambi:hanging | muktā:pearls | latā:necklace | añcitā:adorned with)
- lambodara-prasūḥmother of Lambodara (lambodara:Lambodara, Gaṇeśa | prasūḥ:mother)
- labhyāattainable
- lajjāḍhyāendowed with modesty (lajjā:modesty | āḍhyā:endowed with)
- layavarjitābeyond dissolution (laya:dissolution | varjitā:beyond)
hrīṃkārabījā hrīṃkāramantrā hrīṃkāralakṣaṇā || 17||
- hrīṃkārarūpāShe whose form is Hrīṃ (hrīṃkāra:Hrīṃ mantra | rūpā:form)
- hrīṃkāranilayāShe who dwells in Hrīṃ (hrīṃkāra:Hrīṃ mantra | nilayā:dwelling)
- hrīṃpadapriyāShe who delights in Hrīṃ (hrīṃpada:syllable Hrīṃ | priyā:delights)
- hrīṃkārabījāHrīṃ is the seed syllable (hrīṃkāra:Hrīṃ mantra | bījā:seed syllable)
- hrīṃkāramantrāShe who is the mantra Hrīṃ (hrīṃkāra:Hrīṃ mantra | mantrā:mantra)
- hrīṃkāralakṣaṇāShe characterized by Hrīṃ (hrīṃkāra:Hrīṃ mantra | lakṣaṇā:characterized)
hrīṃśīlā hrīṃpadārādhyā hrīṃgarbhā hrīṃpadābhidhā || 18||
- hrīṃkārajapasuprītāpleased by Hrīṃ mantra repetition (hrīṃkāra:Hrīṃ mantra | japa:repetition | suprītā:pleased)
- hrīṃmatīpossesses and embodies Hrīṃ (hrīṃ:Hrīṃ | matī:possessing)
- hrīṃvibhūṣaṇāadorned with Hrīṃ (hrīṃ:Hrīṃ | vibhūṣaṇā:adorned)
- hrīṃśīlānature is Hrīṃ (hrīṃ:Hrīṃ | śīlā:nature)
- hrīṃpadārādhyāworshipped through Hrīṃ syllable (hrīṃ:Hrīṃ | pada:syllable | ārādhyā:worshipped)
- hrīṃgarbhāwomb contains universe of Hrīṃ (hrīṃ:Hrīṃ | garbhā:womb)
- hrīṃpadābhidhānamed by Hrīṃ syllable (hrīṃ:Hrīṃ | pada:syllable | abhidhā:named)
hrīṃkāravedyā hrīṃkāracintyā hrīṃ hrīṃśarīriṇī || 19||
- hrīṃkāravācyāexpressed by Hrīṃ (hrīṃkāra:Hrīṃ | vācyā:expressed by)
- hrīṃkārapūjyāworshipped through Hrīṃ (hrīṃkāra:Hrīṃ | pūjyā:worshipped through)
- hrīṃkārapīṭhikāseat of Hrīṃ (hrīṃkāra:Hrīṃ | pīṭhikā:seat)
- hrīṃkāravedyāknown through Hrīṃ (hrīṃkāra:Hrīṃ | vedyā:known through)
- hrīṃkāracintyācontemplated as Hrīṃ (hrīṃkāra:Hrīṃ | cintyā:contemplated as)
- hrīṃHrīṃ
- hrīṃśarīriṇībody constituted by Hrīṃ (hrīṃ:Hrīṃ | śarīriṇī:body constituted by)
harapriyā harārādhyā haribrahmendravanditā || 20||
- hakārarūpāShe whose form is Ha (hakāra:letter Ha | rūpā:form)
- haladhṛkpūjitāworshipped by Balarāma (haladhṛk:Balarāma | pūjitā:worshipped)
- hariṇekṣaṇāwith doe-like eyes (hariṇa:doe | īkṣaṇā:eyes)
- harapriyābeloved of Hara (hara:Hara | priyā:beloved)
- harārādhyāworshipped by Hara (hara:Hara | ārādhyā:worshipped)
- haribrahmendravanditābowed to by Viṣṇu, Brahmā, Indra (hari:Viṣṇu | brahma:Brahmā | indra:Indra | vanditā:bowed to)
haryakṣavāhanā haṃsavāhanā hatadānavā || 21||
- hayārūḍhāsevitāṅghriḥserved by Hayārūḍhā (haya:horse | ārūḍhā:mounted | sevitā:served | aṅghriḥ:feet)
- hayamedhasamarcitāworshipped in Aśvamedha (haya:horse | medha:sacrifice | sam:together | arcitā:worshipped)
- haryakṣavāhanārides upon the lion (hari:lion | yakṣa:spirit | vāhanā:vehicle)
- haṃsavāhanāswan as Her vehicle (haṃsa:swan | vāhanā:vehicle)
- hatadānavāslain the demons (hata:slain | dānava:demons)
hastikumbhottuṅgakucā hastikṛtti-priyāṅganā || 22||
- hatyādipāpaśamanīdestroys sins like murder (hatyādi:beginning with murder | pāpa:sins | śamanī:destroyer)
- haridaśvādisēvitāattended by gods like Indra (haridaśva:Indra | ādi:and others | sēvitā:attended by)
- hastikumbhottuṅgakucābreasts high like elephant's (hasti:elephant | kumbha:frontal lobe | uttuṅga:high | kucā:breasts)
- hastikṛttipriyāṅganābeloved of Śiva with elephant hide (hasti:elephant | kṛtti:hide | priya:beloved | aṅganā:woman)
harikeśasakhī hādividyā hālāmadālasā || 23|| (hālāmadollasā)
- haridrākuṅkumādigdhāanointed with turmeric and vermilion (haridrā:turmeric | kuṅkuma:vermilion | ādigdha:anointed with)
- haryaśvādyamarārcitāworshipped by Indra and immortals (haryaśva:Indra | ādi:and others | amara:immortals | arcitā:worshipped by)
- harikeśasakhīdear companion of Harikeśa (harikeśa:Harikeśa, Śiva | sakhī:companion)
- hādividyāHādī Vidyā (hādi:beginning with Ha | vidyā:knowledge)
- hālāmadālasālanguid with divine bliss (hālā:divine bliss | mada:intoxication | ālasā:languid)
sarvakartrī sarvabhartrī sarvahantrī sanātanā || 24||
- sakārarūpāShe whose form is Sa (sa:letter Sa | kāra:form | rūpā:having the form)
- sarvajñāomniscient (sarva:all | jñā:knowing)
- sarveśīsovereign ruler of all (sarva:all | īśī:ruler)
- sarvamaṅgalāauspiciousness itself (sarva:all | maṅgalā:auspiciousness)
- sarvakartrīcreator of all (sarva:all | kartrī:creator)
- sarvabhartrīsustainer of all (sarva:all | bhartrī:sustainer)
- sarvahantrīdestroyer of all (sarva:all | hantrī:destroyer)
- sanātanāeternal
sarvātmikā sarvasaukhyadātrī sarvavimohinī || 25||
- sarvānavadyāperfectly without fault (sarva:all | anavadya:without fault)
- sarvāṅgasundarībeautiful in every limb (sarva:all | aṅga:limb | sundarī:beautiful)
- sarvasākṣiṇīwitness of all (sarva:all | sākṣiṇī:witness)
- sarvātmikāuniversal Self (sarva:all | ātmikā:self)
- sarvasaukhyadātrībestows happiness upon all (sarva:all | saukhyadātrī:bestows happiness)
- sarvavimohinīenchants all creation (sarva:all | vimohinī:enchanting)
sarvāruṇā sarvamātā sarvabhūṣaṇabhūṣitā || 26||
- sarvādhārāsupport of all (sarva:all | ādhārā:support)
- sarvagatāpervades all (sarva:all | gatā:pervades)
- sarvāvaguṇavarjitāfree from all vices (sarva:all | avaguṇa:vices | varjitā:free from)
- sarvāruṇāentirely rosy-red (sarva:entirely | aruṇā:rosy-red)
- sarvamātāmother of all (sarva:all | mātā:mother)
- sarvabhūṣaṇabhūṣitāadorned with all ornaments (sarva:all | bhūṣaṇa:ornaments | bhūṣitā:adorned with)
kāmasañjīvinī kalyā kaṭhinastanamaṇḍalā || 27||
- kakārārthāessence of the letter Ka (ka:letter Ka | ārthā:essence)
- kālahantrīconqueror of time (kāla:time | hantrī:conqueror)
- kāmeśīsovereign of Kāma (kāma:Kāma | īśī:sovereign)
- kāmitārthadāgrants desired objects (kāmita:desired | artha:objects | dā:grants)
- kāmasañjīvanīrevives Kāma (kāma:Kāma | sañjīvanī:revives)
- kalyāauspicious
- kaṭhinastanamaṇḍalāfirm and rounded bosom (kaṭhina:firm | stana:bosom | maṇḍalā:rounded)
kaṭākṣasyandikaruṇā kapāliprāṇanāyikā || 28||
- karabhōrūḥsmooth, rounded thighs (karabha:elephant's trunk | ūrūḥ:thighs)
- kalānāthamukhīmoon-faced (kalānātha:moon | mukhī:faced)
- kachajitāmbudātresses surpass clouds (kaca:tresses | jitā:surpass | ambudā:clouds)
- kaṭākṣasyandikaruṇāglances flow compassion (kaṭākṣa:glances | syandi:flow | karuṇā:compassion)
- kapāliprāṇanāyikābeloved of Kapālī (kapāli:Kapālī | prāṇa:life-breath | nāyikā:beloved)
kalālāpā kambukaṇṭhī karanirjita-pallavā || 29||
- kāruṇyavigrahāembodiment of compassion (kāruṇya:compassion | vigrahā:embodiment)
- kāntābeautiful and beloved
- kāntidhūtajapāvaliḥradiance surpasses red japā flowers (kānti:radiance | dhūta:surpasses | japā:red japā flowers | valiḥ:string)
- kalālāpāsweet and melodious speech (kala:sweet | ālāpā:melodious speech)
- kambukaṇṭhīgraceful conch-shaped neck (kambu:conch | kaṇṭhī:neck)
- karanirjitapallavāhands surpass tender new leaves (kara:hands | nirjita:surpass | pallavā:tender new leaves)
hakārārthā haṃsagatirhāṭakābharaṇojjvalā || 30||
- kalpavallīsamabhujāarms like wish-fulfilling vine (kalpa:wish-fulfilling | vallī:vine | sama:like | bhujā:arms)
- kastūrītilakāñcitāforehead adorned with musk mark (kastūrī:musk | tilaka:mark | añcitā:adorned)
- hakārārthāessence of letter Ha (hakāra:letter Ha | arthā:essence)
- haṃsagatiḥgait like a swan (haṃsa:swan | gatiḥ:gait)
- hāṭakābharaṇojjvalāshining with golden ornaments (hāṭaka:golden | ābharaṇa:ornaments | ujjvalā:shining)
haritpati-samārādhyā haṭhātkāra-hatāsurā || 31||
- hārahārikucābhogābeautified by lovely necklaces (hāra:necklace | hāri:lovely | kucābhogā:bosom beautified)
- hākinīworshipped as Hākinī
- halyavarjitāfree from sin (halya:sin | varjitā:free from)
- haritpatisamārādhyāworshipped by Indra (harit:Indra | pati:lord | samārādhyā:devoutly worshipped)
- haṭhātkārahatāsurāslain demons decisively (haṭhāt:swiftly | kāra:decisive | hatāsurā:slain demons)
hallīsalāsyasantuṣṭā haṃsamantrārtha-rūpiṇī || 32||
- harṣapradāShe who bestows joy (harṣa:joy | pradā:bestows)
- havirbhoktrīShe who partakes of oblations (havis:oblations | bhoktrī:partakes)
- hārdasantamasāpahāShe who removes heart's darkness (hārda:heart's | santamasa:darkness | āpahā:removes)
- hallīsalāsyasantuṣṭāDelighted by joyful dance (hallīsa:joyful | lāsya:dance | santuṣṭā:delighted)
- haṃsamantrārtharūpiṇīForm of Haṃsa mantra's meaning (haṃsa:Haṃsa | mantra:mantra | artha:meaning | rūpiṇī:form)
hāhāhūhū-mukhastutyā hānivṛddhi-vivarjitā || 33||
- hānopādānanirmuktāfree from loss and gain (hāna:loss | upādāna:gain | nirmuktā:free from)
- harṣiṇīever joyful
- harisodarīsister of Hari (hari:Hari | sodarī:sister)
- hāhāhūhūmukhastutyāpraised by Hāhā and Hūhū (hāhā:Hāhā | hūhū:Hūhū | mukha:face | stutyā:praised by)
- hānivṛddhivivarjitābeyond decrease and increase (hāni:decrease | vṛddhi:increase | vivarjitā:beyond)
lakārākhyā latāpūjyā layasthityudbhaveśvarī || 34||
- hayyaṅgavīnahṛdayātender-hearted like butter (hayyaṅga:freshly churned butter | vīna:null | hṛdayā:heart)
- harigopāruṇāṃśukāwearing red garments (hari:scarlet insect | gopa:null | aruṇa:red | aṃśukā:garment)
- lakārākhyānamed as letter La (lakāra:letter La | ākhyā:named)
- latāpūjyāworshipped with creepers (latā:creeper | pūjyā:worshipped)
- layasthityudbhaveśvarīgoddess of dissolution, preservation, creation (laya:dissolution | sthiti:preservation | udbhava:creation | īśvarī:goddess)
laṅghyetarājñā lāvaṇya-śālinī laghusiddhidā || 35||
- lāsyadarśanasantuṣṭādelighted by Lāsya dance (lāsya:Lāsya dance | darśana:sight | santuṣṭā:delighted)
- lābhālābhavivarjitābeyond gain and loss (lābha:gain | alābha:loss | vivarjitā:beyond)
- laṅghyetarājñācommand never transgressed (laṅghya:transgressed | itarā:never | ājñā:command)
- lāvaṇyaśālinīendowed with grace (lāvaṇya:grace | śālinī:endowed with)
- laghusiddhidābestows powers quickly (laghu:quickly | siddhi:powers | dā:bestows)
labhyetarā labdhabhakti-sulabhā lāṅgalāyudhā || 36||
- lākṣārasasavarṇābhāshe who shines with lac dye (lākṣā:lac dye | rasa:essence | savarṇa:same color | ābhā:shine)
- lakṣmaṇāgrajapūjitāworshipped by Rāma (lakṣmaṇa:Lakṣmaṇa | agraja:elder brother | pūjitā:worshipped)
- labhyētarānot easily attained (labhya:attainable | itarā:other)
- labdhabhaktisulabhāeasily accessible to devotees (labdha:attained | bhakti:devotion | sulabhā:easily accessible)
- lāṅgalāyudhāwields the plough as weapon (lāṅgala:plough | āyudhā:weapon)
lajjāpada-samārādhyā lampaṭā lakuleśvarī || 37||
- lagnaattached
- cāmarachowrie
- hastahand
- śrīLakṣmī
- śāradāSarasvatī
- parivījitāfanned
- lajjāmodesty
- padaform
- samārādhyāworshipped
- lampaṭālavishly generous
- lakuleśvarīsovereign goddess of Lakulīśa (lakula:Lakulīśa | īśvarī:sovereign goddess)
hrīṃkāriṇī hrīṃkārādyā hrīṃmadhyā hrīṃśikhāmaṇiḥ || 38||
- labdhamānāattained all honour
- labdharasāattained supreme essence
- labdhasampatsamunnatiḥattained highest prosperity (labdha:attained | sampat:prosperity | samunnatiḥ:highest excellence)
- hrīṃkāriṇīmanifests as Hrīṃ
- hrīṃkārādyābeginning of Hrīṃ (hrīṃkāra:Hrīṃ | ādyā:beginning)
- hrīṃmadhyāmiddle of Hrīṃ (hrīṃ:Hrīṃ | madhyā:middle)
- hrīṃśikhāmaṇiḥcrown jewel of Hrīṃ (hrīṃ:Hrīṃ | śikhā:summit | maṇiḥ:jewel)
hrīṃkāra-bhāskararucirhrīṃkārāmbhoda-cañcalā || 39||
- hrīṃkārakuṇḍāgniśikhāflame of Hrīṃ's altar (hrīṃkāra:Hrīṃ | kuṇḍa:altar | agni:fire | śikhā:flame)
- hrīṃkāraśaśicandrikāmoonlight of Hrīṃ's moon (hrīṃkāra:Hrīṃ | śaśi:moon | candrikā:moonlight)
- hrīṃkārabhāskararuciḥbrilliance of Hrīṃ's sun (hrīṃkāra:Hrīṃ | bhāskara:sun | ruciḥ:brilliance)
- hrīṃkārāmbhodacañcalālightning in Hrīṃ's cloud (hrīṃkāra:Hrīṃ | ambhoda:cloud | cañcalā:lightning)
hrīṃkāra-dīrghikāhaṃsī hrīṃkārodyāna-kekinī || 40||
- hrīṃkārakandāṅkurikātender sprout from Hrīṃ bulb (hrīṃkāra:Hrīṃ sound | kanda:bulb | aṅkurikā:tender sprout)
- hrīṃkāraikaparāyaṇādevoted to Hrīṃ (hrīṃkāra:Hrīṃ sound | eka:one | parāyaṇā:devoted to)
- hrīṃkāradīrghikāhaṃsīswan on Hrīṃ lake (hrīṃkāra:Hrīṃ sound | dīrghikā:lake | haṃsī:swan)
- hrīṃkārōdyānakēkinīpeacock in Hrīṃ garden (hrīṃkāra:Hrīṃ sound | udyāna:garden | kēkinī:peacock)
hrīṃkāra-pañjaraśukī hrīṃkārāṅgaṇa-dīpikā || 41||
- hrīṃkārāraṇyahariṇīdeer in Hrīṃ forest (hrīṃkāra:Hrīṃ | araṇya:forest | hariṇī:deer)
- hrīṃkārāvālavallarīcreeper in Hrīṃ garden (hrīṃkāra:Hrīṃ | āvāla:garden bed | vallarī:creeper)
- hrīṃkārapañjaraśukīparrot in Hrīṃ cage (hrīṃkāra:Hrīṃ | pañjara:cage | śukī:parrot)
- hrīṃkārāṅgaṇadīpikālamp in Hrīṃ courtyard (hrīṃkāra:Hrīṃ | aṅgaṇa:courtyard | dīpikā:lamp)
hrīṃkārasumano-mādhvī hrīṃkāra-tarumañjarī || 42||
- hrīṃkārakandarāsiṃhīlioness in Hrīṃ cave (hrīṃkāra:Hrīṃ sound | kandara:cave | asiṃhī:lioness)
- hrīṃkārāmbhojabhṛṅgikābee over Hrīṃ lotus (hrīṃkāra:Hrīṃ sound | ambhoja:lotus | bhṛṅgikā:bee)
- hrīṃkārasumanomādhvīnectar of Hrīṃ flowers (hrīṃkāra:Hrīṃ sound | sumanaḥ:flowers | mādhvī:nectar)
- hrīṃkāratarumañjarīblossom on Hrīṃ tree (hrīṃkāra:Hrīṃ sound | taru:tree | mañjarī:blossom)
sarvavedānta-tātparyabhūmiḥ sadasadāśrayā || 43||
- sakārākhyānamed with letter Sa (sa:letter Sa | ākhyā:named)
- samarasāof uniform essence
- sakalāgamasaṃstutāpraised by all Āgamas (sakala:all | āgama:Āgamas | saṃstutā:praised)
- sarvavēdāntatātparyabhūmiḥground of all Vedānta (sarva:all | vēdānta:Vedānta | tātparya:purport | bhūmiḥ:ground)
- sadasadāśrayārefuge of existent and non-existent (sat:existent | asat:non-existent | āśrayā:refuge)
sanakādi-munidhyeyā sadāśiva-kuṭumbinī || 44||
- sakalāwhole, complete
- saccidānandāpure Being, Consciousness, Bliss (sat:being | cit:consciousness | ānanda:bliss)
- sādhyāsupreme goal
- sadgatidāyinīgrants highest liberation (sat:highest | gati:path, liberation | dāyinī:grants)
- sanakādimunidhyeyāmeditated upon by sages (sanaka:Sanaka | ādi:and others | muni:sages | dhyeyā:meditated upon)
- sadāśivakuṭumbinīconsort of Sadāśiva (sadāśiva:Sadāśiva | kuṭumbinī:consort)
sarvaprapañca-nirmātrī samānādhika-varjitā || 45||
- sakālādhiṣṭhānarūpāsubstratum of all time (sa:with | kāla:time | adhiṣṭhāna:substratum | rūpā:form)
- satyarūpāform of truth (satya:truth | rūpā:form)
- samākṛtiḥperfect form (sama:equanimity | ākṛtiḥ:form)
- sarvaprapañcanirmātrīcreator of all worlds (sarva:all | prapañca:worlds | nirmātrī:creator)
- samanādhikavarjitāwithout equal or superior (sama:equal | anādhika:superior | varjitā:without)
kakāriṇī kāvyalolā kāmeśvara-manoharā || 46||
- sarvottuṅgāhighest of all (sarva:all | uttuṅgā:highest)
- saṅgahīnāwithout attachment (saṅga:attachment | hīnā:without)
- saguṇāwith attributes (sa:with | guṇā:attributes)
- sakalēṣṭadāgrants all desires (sakala:all | iṣṭa:desired | dā:grants)
- kakāriṇīnature of Ka (ka:Ka | kāriṇī:nature of)
- kāvyalolādelights in poetry (kāvya:poetry | lolā:delights in)
- kāmeśvaramanoharāenchants Kāmeśvara's mind (kāmeśvara:Kāmeśvara | manoharā:enchants the mind)
kāmeśvarāliṅgitāṅgī kāmeśvara-sukhapradā || 47||
- kāmeśvaraprāṇanāḍīlife-nerve of Kāmeśvara (kāmeśvara:Kāmeśvara | prāṇa:life | nāḍī:nerve)
- kāmeśotsaṅgavāsinīdwells in Kāmeśvara's lap (kāmeśa:Kāmeśvara | utsaṅga:lap | vāsinī:dwelling)
- kāmeśvarāliṅgitāṅgīembraced by Kāmeśvara (kāmeśvara:Kāmeśvara | āliṅgita:embraced | aṅgī:body)
- kāmeśvarasukhapradābestows joy to Kāmeśvara (kāmeśvara:Kāmeśvara | sukha:joy | pradā:bestows)
kāmeśvara-tapaḥsiddhiḥ kāmeśvara-manaḥpriyā || 48||
- kāmeśvarapraṇayinīdevoted partner of Kāmeśvara (kāmeśvara:Kāmeśvara | praṇayinī:devoted partner)
- kāmeśvaravilāsinījoyful with Kāmeśvara (kāmeśvara:Kāmeśvara | vilāsinī:joyful)
- kāmeśvaratapaḥsiddhiḥfulfilment of Kāmeśvara's austerities (kāmeśvara:Kāmeśvara | tapaḥ:austerities | siddhiḥ:fulfilment)
- kāmeśvaramanaḥpriyādear to Kāmeśvara's heart (kāmeśvara:Kāmeśvara | manaḥ:heart | priyā:dear)
kāmeśvara-brahmavidyā kāmeśvara-gṛheśvarī || 49||
- kāmeśvaraprāṇanāthābeloved mistress of Kāmeśvara (kāmeśvara:Kāmeśvara | prāṇa:life | nāthā:mistress)
- kāmeśvaravimohinīenchantress of Kāmeśvara (kāmeśvara:Kāmeśvara | vimohinī:enchantress)
- kāmeśvarabrahmavidyāsupreme knowledge of Brahman (kāmeśvara:Kāmeśvara | brahma:Brahman | vidyā:knowledge)
- kāmeśvaragṛheśvarīsovereign mistress of Kāmeśvara's abode (kāmeśvara:Kāmeśvara | gṛha:abode | īśvarī:mistress)
kāmeśvarī kāmakoṭi-nilayā kāṅkṣitārthadā || 50||
- kāmeśvarāhlādakarīShe who fills Kāmeśvara with delight (kāmeśvara:Kāmeśvara | āhlādakarī:delighting)
- kāmeśvaramahīśvarīShe who is the great sovereign over Kāmeśvara (kāmeśvara:Kāmeśvara | mahīśvarī:great sovereign)
- kāmeśvarīruler of desire
- kāmakoṭinilayāShe who dwells at Kāmakoṭi (kāmakoṭi:Kāmakoṭi | nilayā:dwelling)
- kāṅkṣitārthadāShe who grants all that is yearned for (kāṅkṣita:yearned for | arthadā:grants)
labdhapāpa-manodūrā labdhāhaṅkāra-durgamā || 51||
- lakāriṇīnature of La
- labdharūpāmanifested a form
- labdhadhīḥattained supreme wisdom
- labdhavāñchitāattained wished for
- labdhapāpamanodūrāfar from sinful thoughts (labdha:attained | pāpa:sinful | manaḥ:mind | dūrā:far)
- labdhāhaṅkāradurgamāinaccessible to ego-bound (labdha:attained | ahaṅkāra:ego | durgamā:inaccessible)
labdhavṛddhirlabdhalīlā labdhayauvana-śālinī || 52|| (labdhabudhiḥ)
- labdhaśaktiḥattained infinite power (labdha:attained | śaktiḥ:power)
- labdhadehātaken on a body (labdha:attained | dehā:body)
- labdhaiśvaryasamunnatiḥattained summit of sovereignty (labdha:attained | aiśvarya:sovereignty | samunnatiḥ:summit)
- labdhavṛddhiḥattained eternal growth (labdha:attained | vṛddhiḥ:growth)
- labdhalīlāattained divine play (labdha:attained | līlā:play)
- labdhayauvanaśālinīendowed with eternal youth (labdha:attained | yauvana:youth | śālinī:endowed with)
labdharāgā labdhapatirlabdhanānāgama-sthitiḥ || 53|| (labdhagati)
- labdhātiśayasarvāṅgasaundaryāShe who has attained surpassing beauty (labdha:attained | atiśaya:surpassing | sarva:all | aṅga:limbs | saundaryā:beauty)
- labdhavibhramāShe who has attained captivating grace (labdha:attained | vibhramā:captivating grace)
- labdharāgāShe who has attained divine love (labdha:attained | rāgā:divine love)
- labdhapatiḥShe who has attained Kāmeśvara (labdha:attained | patiḥ:Lord)
- labdhanānāgamasthitiḥShe who has attained supreme state (labdha:attained | nānā:various | āgama:scriptures | sthitiḥ:state)
hrīṃkāramūrtirhrīṃkāra-saudhaśṛṅga-kapotikā || 54||
- labdhabhogāattained fullness of experience (labdha:attained | bhogā:fullness of experience)
- labdhasukhāattained supreme happiness (labdha:attained | sukhā:supreme happiness)
- labdhaharṣābhipūritāfilled with attained joy (labdha:attained | harṣa:joy | abhipūritā:filled to the brim)
- hrīṃkāramūrtiḥform constituted by Hrīṃ (hrīṃkāra:Hrīṃ | mūrtiḥ:form)
- hrīṃkārasaudhaśṛṅgakapotikādove on Hrīṃ palace pinnacle (hrīṃkāra:Hrīṃ | saudha:palace | śṛṅga:pinnacle | kapotikā:dove)
hrīṃkāra-maṇidīpārcirhrīṃkāra-taruśārikā || 55||
- hrīṃkāradugdhābdhisudhānectar from Hrīṃ's milk-ocean (hrīṃkāra:Hrīṃ sound | dugdha:milk | abdhi:ocean | sudhā:nectar)
- hrīṃkārakamalēndirāLakṣmī in Hrīṃ's lotus (hrīṃkāra:Hrīṃ sound | kamala:lotus | indirā:Lakṣmī)
- hrīṃkāramaṇidīpārciḥflame of Hrīṃ's gem-lamp (hrīṃkāra:Hrīṃ sound | maṇi:gem | dīpa:lamp | arciḥ:flame)
- hrīṃkārataruśārikāmyna in Hrīṃ's tree (hrīṃkāra:Hrīṃ sound | taru:tree | śārikā:myna)
hrīṃkāra-kośāsilatā hrīṃkārāsthāna-nartakī || 56||
- hrīṃkārapēṭakamaṇiḥpriceless jewel in Hrīṃ casket (hrīṃkāra:Hrīṃ | pēṭaka:casket | maṇiḥ:jewel)
- hrīṃkārādarśabimbitāreflected in Hrīṃ mirror (hrīṃkāra:Hrīṃ | ādarśa:mirror | bimbitā:reflected)
- hrīṃkārakōśāsilatāsword-creeper from Hrīṃ sheath (hrīṃkāra:Hrīṃ | kōśa:sheath | āsilatā:sword-creeper)
- hrīṃkārāsthānanartakīdances in Hrīṃ assembly hall (hrīṃkāra:Hrīṃ | sthāna:assembly hall | nartakī:dancer)
hrīṃkāramaya-sauvarṇa-stambha-vidruma-putrikā || 57||
- hrīṃkāraHrīṃ mantra
- śuktikāoyster shell
- muktāpearl
- maṇiḥgem
- hrīṃkārabodhitāawakened by Hrīṃ (hrīṃkāra:Hrīṃ mantra | bodhitā:awakened)
- hrīṃkāramayamade of Hrīṃ (hrīṃkāra:Hrīṃ mantra | maya:made of)
- sauvarṇagolden
- stambhapillar
- vidrumacoral
- putrikādoll
hrīṃkāra-nandanārāma-navakalpaka-vallarī || 58||
- hrīṃkāravedopaniṣadessence of Vedas within Hrīṃ (hrīṃkāra:Hrīṃ sound | veda:Vedas | upaniṣad:essence)
- hrīṃkārādhvaradakṣiṇāsacred gift in Hrīṃ sacrifice (hrīṃkāra:Hrīṃ sound | adhvara:sacrifice | dakṣiṇā:sacred gift)
- hrīṃkāranandanārāmanavakalpakavallarīwish-fulfilling creeper in Hrīṃ garden (hrīṃkāra:Hrīṃ sound | nandana:pleasure garden | ārāma:garden | nava:new | kalpaka:wish-fulfilling | vallarī:creeper)
hrīṃkāra-mantrasarvasvā hrīṃkārapara-saukhyadā || 59||
- hrīṃkārahimavadgaṅgāsacred Gaṅgā from Himalayas (hrīṃkāra:Hrīṃ sound | himavat:Himalayas | gaṅgā:Gaṅgā)
- hrīṃkārārṇavakaustubhāKaustubha jewel from Hrīṃ ocean (hrīṃkāra:Hrīṃ sound | arṇava:ocean | kaustubhā:Kaustubha jewel)
- hrīṃkāramantrasarvasvāall-in-all of Hrīṃ mantra (hrīṃkāra:Hrīṃ sound | mantra:mantra | sarvasvā:all-in-all)
- hrīṃkāraparasaukhyadābestows supreme bliss through Hrīṃ (hrīṃkāra:Hrīṃ sound | para:supreme | saukhyadā:bestows bliss)
- itithus
- śrīlalitātriśatīstotramthe hymn of Lalitā’s three hundred names
- sampūrṇamis complete
- śrīlalitātriśatīthe three hundred names of Śrī Lalitā
- uttarapīṭhikāthe closing frame, the concluding section
- śrīauspicious
- hayagrīvaHayagriva
- uvācasaid
- kakārarūpāembodies form of 'Ka' (kakāra:letter 'Ka' | rūpā:form)
- kalyāṇīever-auspicious
- kalyāṇaguṇaśālinīadorned with auspicious qualities (kalyāṇa:auspicious | guṇa:qualities | śālinī:adorned with)
- kalyāṇaśailanilayādwells on auspicious mountain (kalyāṇa:auspicious | śaila:mountain | nilayā:dwells)
- kamanīyāsupremely charming
- kalāvatīembodies all arts
rahasyātirahasyatvādgopanīyaṃ tvayā mune || 1|| (60)
- uttarapīṭhikāconcluding section (uttara:concluding | pīṭhikā:section)
- phalaśṛtiḥresult of hearing (phala:result | śṛtiḥ:hearing)
- hayagrīvaHayagrīva
- uvācasaid
- itithus
- evamin this way
- teto you
- mayāby me
- ākhyātamrecited
- devyāof the Goddess
- nāmaśatatrayamthree hundred names (nāma:names | śata:hundred | trayam:three)
- rahasyātirahasyatvātmost secret of secrets (rahasya:secret | ati:most | rahasyatvāt:of secrets)
- gopanīyamshould be concealed
- tvayāby you
- muneO sage
śaktayakṣarāṇi nāmāni kāmeśa-kathitāni ca || 2||
- śivavarṇāniletters of Śiva (śiva:Śiva | varṇāni:letters)
- nāmāninames
- śrīdevyāby Śrī Devī (śrī:Śrī | devyā:by Devī)
- kathitānispoken
- hiindeed
- śaktyakṣarāṇiletters of Śakti (śakti:Śakti | akṣarāṇi:letters)
- nāmāninames
- kāmeśakathitānispoken by Kāmeśvara (kāmeśa:Kāmeśvara | kathitāni:spoken)
- caand
tadanyairgrathitaṃ stotrametasya sadṛśaṃ kimu || 3||
- ubhayākṣaranāmāninames with both letters (ubhaya:both | akṣara:letters | nāmāni:names)
- hiindeed
- ubhābhyāmby both
- kathitānispoken
- vaiindeed
- tadanyaiḥby others (tad:that | anyaiḥ:by others)
- grathitaṃcomposed
- stotramhymn
- etasyaof this
- sadṛśaṃequal
- kimuwhat
lokatraye'pi kalyāṇaṃ sambhavennātra saṃśayaḥ || 4||
- nanot
- anenaby this
- sadṛśamequal
- stotramhymn
- śrīdevīprītidāyakambestowing Śrī Devī's grace (śrī:Śrī | devī:Devī | prīti:grace | dāyakam:bestowing)
- lokatraye'piin all three worlds (loka:world | traye:three | api:also)
- kalyāṇamauspiciousness
- sambhavetmay occur
- nanot
- atrahere
- saṃśayaḥdoubt
pragalita-kaluṣo'bhūccitta-paryāptimetya |
nijagurumatha natvā kumbhajanmā taduktaṃ
punaradhika-rahasyaṃ jñātumevaṃ jagāda || 5||
- sūtaSūta
- uvācasaid
- itithus
- hayamukhagītamsung by Hayagrīva (haya:horse | mukha:face | gītam:sung)
- stotrarājaṃking of hymns (stotra:hymn | rājaṃ:king)
- niśamyahaving heard
- pragalitakaluṣaḥfreed from impurity (pragalita:freed | kaluṣaḥ:impurity)
- abhūtbecame
- cittaparyāptimcontentment of heart (citta:heart | paryāptim:contentment)
- etyahaving attained
- nijagurumhis own guru (nija:own | gurum:guru)
- athathen
- natvāhaving bowed
- kumbhajanmāAgastya (kumbha:pot | janmā:born)
- taduktaṃthat said (tad:that | uktam:said)
- punaḥagain
- adhikarahasyamgreater secret (adhika:greater | rahasyam:secret)
- jñātumto know
- evamthus
- jagādaspoke
aśvānana mahābhāga rahasyamapi me vada |
śivavarṇāni kānyatra śaktivarṇāni kāni hi || 6||
- agastyaAgastya
- uvācasaid
- aśvānanaO horse-faced one (aśva:horse | ānana:face)
- mahābhāgaO great one (mahā:great | bhāga:fortunate)
- rahasyamsecret
- apialso
- meto me
- vadatell
- śivavarṇāniletters of Śiva (śiva:Śiva | varṇāni:letters)
- kāniwhich
- atrahere
- śaktivarṇāniletters of Śakti (śakti:Śakti | varṇāni:letters)
- kāniwhich
- hiindeed
iti pṛṣṭaḥ kumbhajena hayagrīvo'vadat punaḥ || 7||
- ubhayoḥof both
- apialso
- varṇāninames
- kāniwhich
- vāor
- vadatell
- deśikaO master
- itithus
- pṛṣṭaḥquestioned
- kumbhajenaby Agastya (kumbha:pot | jena:born from)
- hayagrīvaḥHayagrīva
- avadatspoke
- punaḥagain
tava gopyaṃ kimastīha sākṣādambānuśāsanāt |
idaṃ tvatirahasyaṃ te vakṣyāmi śṛṇu kumbhaja || 8||
- hayagrīvaHayagrīva
- uvācasaid
- tavayour
- gopyamsecret
- kimwhat
- astiis
- ihahere
- sākṣātdirectly
- ambāMother
- anuśāsanātby command
- idamthis
- tubut
- ativery
- rahasyamsecret
- teto you
- vakṣyāmiI will tell
- śṛṇulisten
- kumbhajaO Kumbhaja
katrayaṃ hadbayaṃ caiva śaivo bhāgaḥ prakīrtitaḥ || 9||
- etatthis
- vijñānamātreṇaby mere knowledge (vijñāna:knowledge | mātreṇa:by mere)
- śrīvidyāŚrī Vidyā (śrī:auspicious | vidyā:knowledge)
- siddhidābestowing siddhi (siddhi:perfection | dā:giver)
- bhavetbecomes
- katrayamgroup of three Ka (ka:Ka | trayam:group of three)
- hadvayamtwo Ha (ha:Ha | dvayam:pair)
- caand
- evaindeed
- śaivaḥŚaiva
- bhāgaḥportion
- prakīrtitaḥis proclaimed
evaṃ vibhāgamajñātvā ye vidyājapa-śālinaḥ || 10||
- śaktyakṣarāṇiŚakti letters (śakti:Śakti | akṣarāṇi:letters)
- śeṣāṇiremaining
- hrīṅkāraHrīṃkāra
- ubhayātmakaḥbelongs to both
- evaṃthus
- vibhāgamdistribution
- ajñātvāwithout knowing
- yethose who
- vidyājapaśālinaḥpractise japa of the Vidyā (vidyā:Vidyā | japa:japa | śālinaḥ:practise)
caturbhiḥ śivacakraiśca śakticakraiśca pañcabhiḥ || 11||
- nanot
- teṣāmof them
- siddhidāgiver of success (siddhi:success | dā:giver)
- vidyāknowledge
- kalpakoṭiśataiḥby hundreds of crores of kalpas (kalpa:kalpa | koṭi:crore | śataiḥ:by hundreds)
- apieven
- caturbhiḥby four
- śivachakraiḥby Śaiva chakras (śiva:Śaiva | chakraiḥ:by chakras)
- caand
- śaktichakraiḥby Śakti chakras (śakti:Śakti | chakraiḥ:by chakras)
- caand
- pañcabhiḥby five
trikoṇamaṣṭakoṇaṃ ca daśakoṇadbayaṃ tathā || 12||
- navachakraiḥwith nine chakras (nava:nine | chakraiḥ:with chakras)
- caand
- saṃsiddhaṃperfected
- śrīcakraṃŚrī Chakra (śrī:auspicious | cakraṃ:chakra)
- śivayoḥof Śiva and Śakti (śiva:Śiva | yoḥ:of the two)
- vapuḥform
- trikoṇamtriangle
- aṣṭakoṇaṃoctagon
- caand
- daśakoṇadvayaṃtwo decagons (daśakoṇa:decagon | dvayaṃ:two)
- tathāthus
binduścāṣṭadalaṃ padmaṃ padmaṃ ṣoḍaśa-patrakam || 13||
- chaturdaśāramfourteen-petalled (chatur:four | daśāram:petalled)
- caand
- etānithese
- śaktichakrāṇiŚakti chakras (śakti:Śakti | chakrāṇi:chakras)
- pañcafive
- caand
- binduḥbindu
- caand
- aṣṭadalaṃeight-petalled (aṣṭa:eight | dalaṃ:petalled)
- padmaṃlotus
- padmaṃlotus
- ṣoḍaśapatrakamsixteen-petalled (ṣoḍaśa:sixteen | patrakam:petalled)
trikoṇe baindavaṃ śliṣṭaṃ aṣṭāre'ṣṭa-dalāmbujam || 14||
- chaturaśramsquare enclosure (chatur:four | aśram:enclosure)
- caand
- chatvārifour
- śivachakrāṇiŚaiva chakras (śiva:Śaiva | chakrāṇi:chakras)
- anukramātin order
- trikoṇein the triangle (tri:three | koṇe:in the angle)
- baindavamwith the bindu
- śliṣṭamjoined
- aṣṭāreeight-pointed star (aṣṭa:eight | āre:pointed star)
- aṣṭadalāmbujameight-petalled lotus (aṣṭa:eight | dala:petalled | ambujam:lotus)
śaivānāmapi śāktānāṃ cakrāṇāṃ ca parasparam || 15||
- daśārayoḥof the two ten-petalled (daśa:ten | ārayoḥ:of the two petalled)
- ṣoḍaśāraṃsixteen-petalled (ṣoḍaśa:sixteen | āraṃ:petalled)
- bhūgṛhaṃearth house (bhū:earth | gṛhaṃ:house)
- bhuvanāśrakein the outermost enclosure (bhuvana:world | āśrake:in the enclosure)
- śaivānāmof the Śaivas
- apialso
- śāktānāṃof the Śāktas
- chakrāṇāṃof the chakras
- caand
- parasparammutual
trikoṇarūpiṇī śaktirbindurūpaparaḥ śivaḥ || 16||
- avinābhāvasambandhaṃinseparable relationship (avinābhāva:inseparable | sambandhaṃ:relationship)
- yaḥwho
- jānātiknows
- sahe
- chakravitknower of the Śrī Chakra (chakra:Śrī Chakra | vit:knower)
- trikoṇarūpiṇīhaving the form of a triangle (trikoṇa:triangle | rūpiṇī:having the form)
- śaktiḥŚakti
- bindurūpaparaḥsupreme in the form of bindu (bindu:bindu | rūpa:form | paraḥ:supreme)
- śivaḥŚiva
evaṃ vibhāgamajñātvā śrīcakraṃ yaḥ samarcayet || 17||
- avinābhāvasambandhaṃinseparable relationship (avinābhāva:inseparable | sambandhaṃ:relationship)
- tasmāttherefore
- bindutrikōṇayoḥof the bindu and triangle (bindu:bindu | trikōṇa:triangle | yoḥ:of the)
- evaṃthus
- vibhāgamdivision
- ajñātvāwithout knowing
- śrīcakraṃŚrī Chakra (śrī:holy | cakraṃ:wheel)
- yaḥwho
- samarchayetworships
ye ca jānanti loke'smin śrīvidyā-cakravedinaḥ || 18||
- nanot
- tatphalamits fruit (tat:its | phalam:fruit)
- avāpnotiobtains
- lalitāmbāGoddess Lalitāmbā (lalitā:Lalitā | ambā:mother/goddess)
- nanot
- tuṣyatiis pleased
- yethose who
- caand
- jānantiknow
- lokein the world
- asminin this
- śrīvidyācakravedinaḥknowers of Śrī Vidyā and Śrī Chakra (śrīvidyā:Śrī Vidyā | cakra:Śrī Chakra | vedinaḥ:knowers)
svayaṃ vidyā-viśeṣajño viśeṣajñaṃ samarcayet || 19||
- sāmanyavedinaḥgeneral knowers (sāmanya:general | vedinaḥ:knowers)
- sarveall
- viśeṣajñaḥspecific knower (viśeṣa:specific | jñaḥ:knower)
- atidurlabhaḥextremely rare (ati:extremely | durlabhaḥ:rare)
- svayaṃvidyāviśeṣajñaḥself-knowledge specific knower (svayaṃ:self | vidyā:knowledge | viśeṣajñaḥ:specific knower)
- viśeṣajñaṃspecific knower (viśeṣa:specific | jñaṃ:knower)
- samarchayetshould honor
andhaṃ tamaḥ praviśanti ye'vidyāṃ samupāsate || 20||
- tasmaito him
- deyamshould be given
- tataḥthen
- grāhyamshould be received
- aśaktaḥunable
- tasyahis
- dāpayetshould cause to give
- andhamblind
- tamaḥdarkness
- praviśantienter
- yewho
- avidyāmignorance
- samupāsateworship
vidyānyopāsakāneva nindatyāruṇikī śrutiḥ || 21||
- itithus
- śrutiḥthe Śruti
- apāhadeclares
- etānthese
- avidyāignorance
- upāsakānworshippers
- punaḥagain
- vidyāknowledge
- anyaother
- upāsakānworshippers
- evaindeed
- nindaticondemns
- āruṇikīĀruṇī
- śrutiḥthe Śruti
svaryanto nāpekṣante indramagniñca ye viduḥ || 22||
- aśrutāḥthose who have not heard
- saśrutāḥthose who have heard
- aścaand those who
- yajvānaḥthose who have sacrificed
- yethose who
- apialso
- ayajvanaḥthose who have not sacrificed
- svaryantaḥtranscend
- nanot
- apekṣantedepend on
- indramIndra
- agnimAgni
- caand
- yethose who
- viduḥknow
asmāllokādamuṣmāccetyāha cāraṇyaka-śrutiḥ || 23||
- sikatāsand
- ivalike
- saṃyantidissolve
- raśmibhiḥby sunrays
- samudīritāḥstirred
- asmātfrom this
- lokātworld
- amuṣmātfrom that
- caand
- itithus
- āhasays
- cāraṇyakaśrutiḥĀraṇyaka text (cāraṇyaka:Āraṇyaka | śrutiḥ:text)
tenaiva labhyate vidyā śrīmatpañcadaśākṣarī || 24||
- yasyawhose
- naḥour
- paścimaṃfinal
- janmabirth
- yadiif
- vāor
- śaṅkaraḥŚaṅkara
- svayamhimself
- tenaivaby such a one alone (tena:by him | eva:alone)
- labhyateis attained
- vidyāknowledge
- śrīmatpañcadaśākṣarīŚrī Pañcadaśī Vidyā (śrīmat:glorious | pañcadaśa:fifteen | akṣarī:syllables)
mokṣaikahetuvidyā tu śrīvidyā nātra saṃśayaḥ || 25||
- itithus
- mantreṣuin the mantras
- bahudhāin many ways
- vidyāyāḥof the Vidyā
- mahimāgreatness
- ucyateis proclaimed
- mokṣaikahetuvidyāVidyā, sole cause of liberation (mokṣa:liberation | eka:sole | hetu:cause | vidyā:Vidyā)
- tubut
- śrīvidyāŚrī Vidyā (śrī:Śrī | vidyā:Vidyā)
- nano
- atrahere
- saṃśayaḥdoubt
mokṣaikahetuvidyā sā śrīvidyaiva na saṃśayaḥ || 26||
- nanot
- śilpādijñānayukteendowed with arts knowledge (śilpa:arts | ādi:and others | jñāna:knowledge | yukte:endowed with)
- vidvachChabdaḥword 'vidvān' (vidvat:learned | śabdaḥ:word)
- prayujyateis applied
- mokṣaikahetuvidyāknowledge leading to liberation (mokṣa:liberation | eka:one | hetu:cause | vidyā:knowledge)
- sāthat
- śrīvidyāŚrī Vidyā (śrī:auspicious | vidyā:knowledge)
- evaindeed
- nano
- saṃśayaḥdoubt
svayaṃ vidyāvide dadyātkhyāpayettadguṇānsudhīḥ || 27||
- tasmāttherefore
- vidyāvidāknower of the Vidyā (vidyā:knowledge | vidā:knower)
- evaindeed
- atrahere
- vidvānwise person
- vidvānwise person
- itithus
- īryateis called
- svayamoneself
- vidyāvideto the knower of Vidyā (vidyā:knowledge | vide:to the knower)
- dadyātshould give
- khyāpayetshould proclaim
- tatthat
- guṇānvirtues
- sudhīḥintelligent person
vidyāvidaṃ nārcayeccetko vā taṃ pūjayejjanaḥ || 28||
- svayamoneself
- vidyāknowledge
- rahasyajñaḥknower of secrets (rahasya:secret | jñaḥ:knower)
- vidyāmāhātmyavedyaknower of Vidyā's greatness (vidyā:knowledge | māhātmya:greatness | vedya:knower)
- apieven
- vidyāvidamknower of knowledge (vidyā:knowledge | vidam:knower)
- nanot
- arcayetworships
- cetif
- kaḥwho
- vāor
- tamhim
- pūjayetwould revere
- janaḥpeople
yaḥ kīrtayetsakṛtbhaktyā divya-nāmaśata-trayam || 29||
- prasaṅgātby way of context
- idamthis
- uktaṃsaid
- teby you
- prakṛtaṃrelevant
- śṛṇulisten
- kumbhajaO Kumbhaja
- yaḥwhoever
- kīrtayetrecites
- sakṛteven once
- bhaktyāwith devotion
- divyanāmaśatatrayamthree hundred divine names (divya:divine | nāma:names | śata:hundred | trayam:three)
rahasyanāma-sāhasrapāṭhe yatphalamīritam || 30||
- tasyaof that
- puṇyammerit
- ahamI
- vakṣyewill tell
- śṛṇulisten
- tvamyou
- kumbhasambhavaO Kumbhasambhava (kumbha:pot | sambhava:born of)
- rahasyanāmasāhasrapāṭhein reciting the secret Thousand Names (rahasya:secret | nāma:name | sāhasra:thousand | pāṭhe:in reciting)
- yatwhich
- phalamfruit
- īritamdeclared
kāmeśvarī-kāmeśābhyāṃ kṛtaṃ nāmaśatatrayam || 31||
- tatphalamthat fruit (tat:that | phalam:fruit)
- koṭiguṇitammultiplied a crore-fold (koṭi:crore | guṇitam:multiplied)
- ekanāmajapātfrom the japa of one name (eka:one | nāma:name | japāt:from the japa)
- bhavetaccrues
- kāmeśvarīkāmeśābhyāmby Kāmeśvarī and Kāmeśvara (kāmeśvarī:Kāmeśvarī | kāmeśābhyām:by Kāmeśvara)
- kṛtamcomposed
- nāmaśatatrayamthree hundred names (nāma:names | śata:hundred | trayam:three)
śriyaḥ paramparā yasya bhāvi vā cottarottaram || 32||
- nanot
- anyenaby another
- tulayetshould compare
- etatthis
- stotreṇawith hymn
- anyakṛtenacomposed by another (anya:another | kṛtena:composed by)
- caand
- śriyaḥprosperity
- paramparāgeneration after generation
- yasyawhose
- bhāvifuture
- vāor
- caand
- uttaraḥfurther
- uttarammore
asyā nāmnāṃ triśatyāstu mahimā kena varṇyate || 33||
- tenaivaby that alone (tena:by that | eva:alone)
- labhyateis attained
- caand
- etatthis
- paścātthereafter
- śreyaḥreward
- parīkṣayetshould examine
- asyāof Hers
- nāmnāmof names
- triśatyāḥthree hundred
- tubut
- mahimāgreatness
- kenaby whom
- varṇyateis described
nityaṃ ṣoḍaśa-saṅkhyākānviprānādau tu bhojayet || 34||
- yāwhich
- svayaṃby itself
- śivayoḥof Śiva and Śakti (śiva:Śiva | yoḥ:of the two)
- vaktrapadmābhyāṃfrom the lotus-mouths (vaktra:mouth | padma:lotus | abhyāṃ:from the two)
- pariniḥsṛtāemerged
- nityaṃalways
- ṣoḍaśasaṅkhyākānsixteen in number (ṣoḍaśa:sixteen | saṅkhyākān:in number)
- viprānbrāhmaṇas
- ādaufirst
- tubut
- bhojayetshould be fed
abhyarca gandhapuṣpādyaiḥ kāmeśvaryādi-nāmabhiḥ || 35||
- abhyaktānanointed
- tilatailenawith sesame oil (tila:sesame | tailena:with oil)
- snātānbathed
- uṣṇenawith warm
- vāriṇāwith water
- abhyarcyahaving worshipped
- gandhapuṣpādyaiḥwith sandal paste, flowers, etc. (gandha:sandal paste | puṣpa:flowers | ādyaiḥ:and others)
- kāmeśvaryādināmabhiḥreciting names of Kāmeśvarī, etc. (kāmeśvarī:Kāmeśvarī | ādi:and others | nāmabhiḥ:with names)
vidyāvido viśeṣeṇa bhojayet ṣoḍaśa dvijān || 36||
- sūpāpūpaiḥwith curries and cakes (sūpa:curry | āpūpaiḥ:with cakes)
- śarkarādyaiḥwith sugar preparations (śarkarā:sugar | ādyaiḥ:and others)
- pāyasaiḥwith rice pudding
- phalasaṃyutaiḥwith fruits (phala:fruits | saṃyutaiḥ:with)
- vidyāvidaḥknowers of Vidyā (vidyā:knowledge | vidaḥ:knowers)
- viśeṣeṇaespecially
- bhojayetshould be fed
- ṣoḍaśasixteen
- dvijānbrāhmaṇas
triśatīnāmabhiḥ paścādbrāhmaṇānkramaśo'rcayet || 37||
- evamthus
- nityadaily
- arcanamworship
- kuryātshould perform
- ādaufirst
- brāhmaṇabhojanamoffering food to brāhmaṇas (brāhmaṇa:brāhmaṇas | bhojanam:food offering)
- triśatīnāmabhiḥwith the Trishatī names (triśatī:Trishatī | nāmabhiḥ:with names)
- paścātthereafter
- brāhmaṇānbrāhmaṇas
- kramaśaḥin order
- arcayetshould honour
śukla-pratipadārabhya paurṇamāsyavadhi kramāt || 38||
- tailābhyaṅgādikaṃoil massage and others (taila:oil | abhyaṅga:massage | ādikaṃ:and others)
- datvāhaving given
- vibhaveaccording to means
- satibeing
- bhaktitaḥwith devotion
- śuklapratipadārabhyabeginning from the first day (śukla:bright | pratipadā:first day | ārabhya:beginning from)
- paurṇamāsyavadhiup to the full moon day (paurṇamāsī:full moon day | avadhi:up to)
- kramātin sequence
daśabhiḥ pañcabhirvāpi trībhirekena vā dinaiḥ || 39||
- divaseday by day
- divaseday by day
- viprāḥbrāhmaṇas
- bhojyāḥshould be fed
- viṃśatisaṅkhyayāwith twenty in number (viṃśati:twenty | saṅkhyayā:in number)
- daśabhiḥwith ten
- pañcabhiḥwith five
- vāor
- apieven
- tribhiḥwith three
- ekenawith one
- vāor
- dinaiḥper day
evaṃ yaḥ kurute bhaktyā janmamadhye sakṛnnaraḥ || 40||
- triṃśatṣaṣṭiḥthirty and sixty (triṃśat:thirty | ṣaṣṭiḥ:sixty)
- śataṃa hundred
- viprāḥbrāhmaṇas
- sambhojyāḥshould be fed
- triśataṃthree hundred
- kramātin total
- evaṃthus
- yaḥwho
- kurutedoes
- bhaktyāwith devotion
- janmamadhyein a lifetime (janma:birth | madhye:in the middle)
- sakṛtonce
- naraḥman
rahasyanāma-sāhastra-bhojane'pyevameva hi || 41||
- tasyaivafor that person alone (tasya:of that person | eva:alone)
- saphalaṃfruitful
- janmabirth
- muktiḥliberation
- tasyaof that person
- karein the hands
- sthirāfirm
- rahasyanāmasāhasrabhōjanē'piin the feeding of the secret thousand names (rahasya:secret | nāma:name | sāhasra:thousand | bhōjanē:in the feeding | api:also)
- evamevain the same way (evam:thus | eva:indeed)
- hiindeed
rahasyanāma-sāhasra-mahimā yo mayoditaḥ || 42||
- ādaufirst
- nityabaliṃdaily ritual offering (nitya:daily | baliṃ:offering)
- kuryātshould make
- paścātthen
- brāhmaṇabhōjanamfeeding the brāhmaṇas (brāhmaṇa:brāhmaṇas | bhōjanam:feeding)
- rahasyanāmasāhasramahimāgreatness of Rahasya Nāmasāhasra (rahasya:secret | nāma:name | sāhasra:thousand | mahimā:greatness)
- yaḥwhich
- mayāby me
- uditaḥdescribed
vāgdevī-racite nāmasāhasne yadyadīritam || 43||
- sathat
- śīkarāṇudrop
- ratnajewel
- ekaone
- nāmnaḥof the name
- mahimāglory
- vāridheḥof the ocean
- vāgdevīVāgdevī
- racitecomposed
- nāmasāhasrein the thousand names (nāma:name | sāhasre:in the thousand)
- yadyatwhatever
- īritamdeclared
etadanyairjapaiḥ stotrairarcanairyatphalaṃ bhavet || 44||
- tatphalamthat fruit (tat:that | phalam:fruit)
- koṭiguṇitammultiplied a crore-fold (koṭi:crore | guṇitam:multiplied)
- nāmnaḥof the name
- apieven
- ekasyaof one
- kīrtanātfrom reciting
- etatthis
- anyaiḥby others
- japaiḥby chants
- stotraiḥby hymns
- arcanaiḥby worship practices
- yatwhatever
- phalamfruit
- bhavetmay be
vāgdevī-racite stotre tādṛśo mahimā yadi || 45||
- tatphalamthat fruit (tat:that | phalam:fruit)
- koṭiguṇitammultiplied a crore-fold (koṭi:crore | guṇitam:multiplied)
- bhavetcomes
- nāmaśatatrayātfrom the three hundred names (nāma:names | śata:hundred | trayāt:from three)
- vāgdevīraciteVāgdevī-composed (vāgdevī:Vāgdevī | racite:composed)
- stotrein the stotra
- tādṛśaḥsuch
- mahimāgreatness
- yadiif
sakṛt saṅkīrtanādeva nāmnāmnasmin śatatraye || 46||
- sākṣātdirectly
- kāmeśakāmeśīkṛtecomposed by Kāmeśa and Kāmeśī (kāmeśa:Kāmeśa | kāmeśī:Kāmeśī | kṛte:composed by)
- asminin this
- gṛhyatāmlet it be accepted
- itithus
- sakṛtonce
- saṅkīrtanātfrom recitation
- evaindeed
- nāmnāmof names
- asminin this
- śatatrayein the three hundred (śata:hundred | traye:in the three)
na jñātavyamito'pyanyan-na japtavyaṃ ca kumbhaja || 47||
- bhavetmay become
- cittasyaof the mind
- paryāptiḥfullness
- nyūnamdeficient
- anyānapekṣiṇīnot dependent on others (anya:others | anapekṣiṇī:not dependent)
- nanot
- jñātavyamto be known
- itaḥfrom here
- apialso
- anyatraelsewhere
- japtavyamto be chanted
- caand
- kumbhajaO Kumbhaja
tattatphalamavāpnoti paścātkāryaṃ parīkṣayet || 48||
- yadyatwhatever (yat:whatever | yat:whatever)
- sādhyatamaṃmost achievable (sādhya:achievable | tama:most)
- kāryaṃgoal
- tattadarthamfor that purpose (tat:that | artha:purpose)
- idaṃthis
- japetrecite
- tattatphalamthat result (tat:that | phalam:result)
- avāpnotiattains
- paścātthen
- kāryaṃgoal
- parīkṣayetexamine
tatsarvaṃ siddhyati kṣipraṃ nāmatriśata-kīrtanāt || 49||
- yewhatever
- yewhatever
- prayogāḥpractices
- tantreṣuin the Tantras
- taiḥby those
- taiḥby those
- yatwhatever
- sādhyateis accomplished
- phalamfruit
- tatthat
- sarvamall
- sidhyatiis accomplished
- kṣipraṃswiftly
- nāmatriśatakīrtanātthrough reciting three hundred names (nāma:name | triśata:three hundred | kīrtanāt:through reciting)
vidyāpradaṃ kīrtikaraṃ sukavitva-pradāyakam || 50||
- āyuṣkaraṃbestows longevity (āyuṣ:longevity | karaṃ:bestows)
- puṣṭikaraṃbestows nourishment (puṣṭi:nourishment | karaṃ:bestows)
- putradaṃgrants progeny (putra:progeny | daṃ:grants)
- vaśyakārakampower of attraction (vaśya:attraction | kārakam:power of)
- vidyāpradaṃgrants knowledge (vidyā:knowledge | pradaṃ:grants)
- kīrtikaraṃbestows fame (kīrti:fame | karaṃ:bestows)
- sukavitvapradāyakamgift of eloquent poetry (su:eloquent | kavitva:poetry | pradāyakam:gift of)
sarvābhīṣṭapradaṃ caiva devyā nāmaśatatrayam || 51||
- sarvasampatpradaṃgrants all wealth (sarva:all | sampat:wealth | pradaṃ:grants)
- sarvabhōgadaṃgrants all enjoyment (sarva:all | bhōga:enjoyment | daṃ:grants)
- sarvasaukhyadamgrants all happiness (sarva:all | saukhyam:happiness | dam:grants)
- sarvābhīṣṭapradaṃgrants all wishes (sarva:all | abhīṣṭa:wishes | pradaṃ:grants)
- caand
- evaindeed
- devyāby the Goddess
- nāmaśatatrayamthree hundred names (nāma:names | śata:hundred | trayam:three)
etatkīrtanasantuṣṭā śrīdevī lalitāmbikā || 52||
- etatthis
- japarecitation
- paraḥdevoted
- bhūyātlet one be
- nanot
- anyatanything else
- icchetdesire
- kadācanaever
- etatthis
- kīrtanarecitation
- santuṣṭāpleased
- śrīdevīŚrī Devī (śrī:auspicious | devī:goddess)
- lalitāmbikāLalitāmbikā (lalitā:graceful | ambikā:mother)
tasmāt kumbhodbhava mune kīrtaya tvamidaṃ sadā || 53||
- bhaktasyaof the devotee
- yadyatwhatever
- iṣṭaṃdesired
- syātmay be
- tattatthat
- pūrayatefulfils
- dhruvamcertainly
- tasmāttherefore
- kumbhodbhavaO Kumbhodbhava (kumbha:pot | udbhava:born from)
- muneO sage
- kīrtayarecite
- tvamyou
- idaṃthis
- sadāalways
iti te kathitaṃ stotraṃ lalitā-prītidāyakam || 54||
- nanot
- aparaṃother
- kiñcitanything
- apieven
- tefor you
- boddhavyamto be known
- avaśiṣyateremains
- itithus
- teto you
- kathitaṃtold
- stotraṃhymn
- lalitāprītidāyakambestowing Lalitā's love (lalitā:Lalitā | prīti:love | dāyakam:bestowing)
na śaṭhāya na duṣṭāya nāviśvāsāya karhicit || 55||
- nanot
- avidyāvedineto one not knowing Vidyā (avidyā:not knowing Vidyā | vedine:to one knowing)
- brūyātshould tell
- nanot
- abhaktāyato one not devoted (a:not | bhaktāya:to the devoted)
- kadācanaat any time
- nanot
- śaṭhāyato the deceitful
- nanot
- duṣṭāyato the wicked
- nanot
- aviśvāsāyato the untrustworthy (a:not | viśvāsāya:to the trustworthy)
- karhicitunder any circumstances
ityājñā śāṅkarī proktā tasmādgopyamidaṃ tvayā || 56||
- yaḥwho
- brūyātshould speak
- triśatīmthree hundred
- nāmnāmof names
- tasyahis
- anarthaḥmisfortune
- mahāngreat
- bhavetwill be
- itithus
- ājñācommand
- śāṅkarīof Śaṅkara
- proktāspoken
- tasmāttherefore
- gopyamto be guarded
- idaṃthis
- tvayāby you
rahasyanāma-sāhasrādapi gopyamidaṃ mune || 57||
- lalitāprēritēnaivaby Lalitā's inspiration (lalitā:Lalitā | prēritēna:by inspiration | eva:only)
- mayāby me
- uktaṃspoken
- stotramhymn
- uttamamsupreme
- rahasyanāmasāhasrādapithan the secret thousand names (rahasya:secret | nāma:names | sāhasrāt:from thousand | api:even)
- gopyamto be kept secret
- idaṃthis
- munēO sage
evamuktvā hayagrīvaḥ kumbhajaṃ tāpasottamam |
stotreṇānena lalitāṃ stutvā tripurasundarīm ||
- sūtaSūta
- uvācasaid
- evamthus
- uktvāhaving spoken
- hayagrīvaḥHayagrīva
- kumbhajamAgastya
- tāpasasage
- uttamamexcellent
- stotreṇawith hymn
- anenathis
- lalitāmLalitā
- stutvāhaving praised
- tripurasundarīmTripurasundarī (tripura:three cities | sundarī:beautiful goddess)
- ānandalaharīmwave of bliss (ānanda:bliss | laharī:wave)
- agnamānasaḥmind immersed (agna:immersed | mānasaḥ:mind)
- samavartatawas filled
- sūtaSūta
- uvācasaid
- evamthus
- uktvāhaving spoken
- hayagrīvaḥHayagrīva
- kumbhajamAgastya
- tāpasasage
- uttamamexcellent
- stotreṇawith hymn
- anenathis
- lalitāmLalitā
- stutvāhaving praised
- tripurasundarīmTripurasundarī (tripura:three cities | sundarī:beautiful goddess)
- ānandalaharīmwave of bliss (ānanda:bliss | laharī:wave)
- agnamānasaḥmind immersed (agna:immersed | mānasaḥ:mind)
- samavartatawas filled
- itithus
- brahmāṇḍapurāṇein the Brahmāṇḍa Purāṇa (brahmāṇḍa:Brahmāṇḍa | purāṇe:in the Purāṇa)
- uttarakhaṇḍein the Uttara Khaṇḍa (uttara:upper | khaṇḍe:in the section)
- hayagrīvāgastyasaṃvādein the dialogue of Hayagrīva and Agastya (hayagrīva:Hayagrīva | agastya:Agastya | saṃvāde:in the dialogue)
- lalitopākhyānein the story of Lalitā (lalitā:Lalitā | upākhyāne:in the story)
- stotrakhaṇḍein the section of hymns (stotra:hymn | khaṇḍe:in the section)
- śrīlalitātriśatīstotraratnamthe gem of Śrī Lalitā Trishatī Stotra (śrī:auspicious | lalitā:Lalitā | triśatī:three hundred | stotra:hymn | ratnam:gem)
sarvasampūrtikaraṃ sampūrṇam ||
- śrīhayagrīvāgastyasaṃvādein the dialogue of Hayagrīva and Agastya
- śrīlalitāmbātriśatīstotrakathanamthe telling of the hymn of Mother Lalitā’s three hundred names
- sarvasampūrtikarammaking all things complete
- sampūrṇamis finished
