সংজয উৱাচ:
তং তথা কৃপযাৱিষ্টমশ্ৰূপূৰ্ণাকুলেক্ষণম্ ।
ৱিষীদন্তমিদং ৱাক্যমুৱাচ মধুসূদনঃ ॥ ১॥
তং তথা কৃপযাৱিষ্টমশ্ৰূপূৰ্ণাকুলেক্ষণম্ ।
ৱিষীদন্তমিদং ৱাক্যমুৱাচ মধুসূদনঃ ॥ ১॥
মগ সংজযো ম্হণে ৰাযাতেং । আইকেং তো পাৰ্থু তেথেং ।
শোকাকুল ৰুদনাতেং । কৰিতুসে ॥ ১॥
শোকাকুল ৰুদনাতেং । কৰিতুসে ॥ ১॥
তেং কুল় দেখোনি সমস্ত । স্নেহ উপনলেং অদ্ভুত ।
তেণেং দ্ৰৱলে অসে চিত্ত । কৱণেপৰী ॥ ২ ॥
তেণেং দ্ৰৱলে অসে চিত্ত । কৱণেপৰী ॥ ২ ॥
জৈসেং লৱণ জল়েং ঝল়ংবলেং । না তৰী অভ্ৰ ৱাতেং হালে ।
তৈসে সধীৰ পৰী ৱিৰমলেং । হৃদয তযাচেং ॥ ৩॥
তৈসে সধীৰ পৰী ৱিৰমলেং । হৃদয তযাচেং ॥ ৩॥
ম্হণোনি কৃপা আকল়িলা । দিসতসে অতি কোমাইলা ।
জৈসা কৰ্দমীং ৰুপলা । ৰাজহংস ॥ ৪ ॥
জৈসা কৰ্দমীং ৰুপলা । ৰাজহংস ॥ ৪ ॥
তযাপৰী তো পাংডুকুমৰু । মহামোহেং অতিজৰ্জৰু ।
দেখোনি । শাৰ্গঙধৰু । কায বোলে ॥ ৫ ॥
দেখোনি । শাৰ্গঙধৰু । কায বোলে ॥ ৫ ॥
শ্ৰীভগৱানুৱাচ : কুতস্ত্ৱা কশ্মলমিদং ৱিষমে সমুপস্থিতম্ ।
অনাৰ্যজুষ্টমস্ৱৰ্গ্যমকীৰ্তীকৰমৰ্জুন ॥ ২ ॥
অনাৰ্যজুষ্টমস্ৱৰ্গ্যমকীৰ্তীকৰমৰ্জুন ॥ ২ ॥
ম্হণে অৰ্জুনা আদি পাহীং । হেং উচিত কায ইযে ঠাযীং ।
তূং কৱণ হেং কাযী । কৰীত আহাসী ॥ ৬ ॥
তূং কৱণ হেং কাযী । কৰীত আহাসী ॥ ৬ ॥
তুজ সাংগে কায জাহলেং । কৱণ উণেং আলেং ।
কৰিতাং কায ঠেলেং । খেদু কাযিসা ॥ ৭ ॥
কৰিতাং কায ঠেলেং । খেদু কাযিসা ॥ ৭ ॥
তূং অনুচিতা চিত্ত নেদিসী । ধীৰু কংহীচ ন সংডিসী ।
তুঝেনি নামে অপযশীং । দিশা লংঘিজে ॥ ৮ ॥
তুঝেনি নামে অপযশীং । দিশা লংঘিজে ॥ ৮ ॥
তূ শূৰৱৃত্তীচা ঠাৱো । ক্ষত্ৰিযাংমাজীং ৰাৱো ।
তুঝিযা লাঠেপণাচা আৱো । তিহীং লোকীং ॥ ৯ ॥
তুঝিযা লাঠেপণাচা আৱো । তিহীং লোকীং ॥ ৯ ॥
তুৱা সংগ্ৰামীং হৰু জিংতিলা । নিৱাত্কৱচাংচা ঠাৱো ফেডিলা ।
পৱাডা তুৱাং কেলা । গংধৰ্ৱাসী ॥ ১০ ॥
পৱাডা তুৱাং কেলা । গংধৰ্ৱাসী ॥ ১০ ॥
হেং পাহতা তুঝেনি পাডেং । দিসে ত্ৰৈলোক্যহী থোকডেং ।
ঐসেং পৌৰুষ চোখডেং । পাৰ্থা তুঝে ॥ ১১ ॥
ঐসেং পৌৰুষ চোখডেং । পাৰ্থা তুঝে ॥ ১১ ॥
তো তূং কীং আজি এথেং । সাংডুনিযা ৱীৰৱৃত্তীতেং ।
অধোমুখ ৰুদনাতেং । কৰিতু আহাসী ॥ ১২ ॥
অধোমুখ ৰুদনাতেং । কৰিতু আহাসী ॥ ১২ ॥
ৱিচাৰীং তূং অৰ্জুনু । কীং কাৰুণ্যেং কীজসী দীনু ।
সাংগ পাং অংধকাৰে । ভানু গ্ৰাসিলা আথী ॥ ১৩ ॥
সাংগ পাং অংধকাৰে । ভানু গ্ৰাসিলা আথী ॥ ১৩ ॥
না তৰী পৱনু মেঘাসী বিহে । কীং অমৃতাসী মৰণ আহে ।
পাহে পা ইংধনচি গিল়োনি জাযে । পাৱকাতেং ॥ ১৪ ॥
পাহে পা ইংধনচি গিল়োনি জাযে । পাৱকাতেং ॥ ১৪ ॥
কী লৱণেংচি জল় ৱিৰে । সংসৰ্গেং কাল়কূট মৰে ।
সাংগ মহাফণী দৰ্দুৰেং । গিল়িজে কাযী ॥ ১৫ ॥
সাংগ মহাফণী দৰ্দুৰেং । গিল়িজে কাযী ॥ ১৫ ॥
সিংহাসী ঝোংবে কোল্হা । ঐসা অপাডু আথী কাং জাহলা ।
পৰী তো ত্ৱাং সাচ কেলা । আজি এথ ॥ ১৬ ॥
পৰী তো ত্ৱাং সাচ কেলা । আজি এথ ॥ ১৬ ॥
ম্হণোনি অঝুনি অৰ্জুনা । ঝণেং চিত্ত দেসী যা হীনা ।
ৱেগীং ধীৰ কৰূনিযাং মনা । সাৱধান হোঈং ॥ ১৭ ॥
ৱেগীং ধীৰ কৰূনিযাং মনা । সাৱধান হোঈং ॥ ১৭ ॥
সাংডী হে মূৰ্খপণ । উঠীং ঘে ধনুষ্যবাণ ।
সংগ্ৰামীং হেং কৱণ । কাৰুণ্য তুঝে ॥ ১৮ ॥
সংগ্ৰামীং হেং কৱণ । কাৰুণ্য তুঝে ॥ ১৮ ॥
হাং গা তূ জাণতা । তৰী ন ৱিচাৰীসী কাং আতা ।
সাংগে ঝুংজাৱেল়েং সদযতা । উচিত কাযী ॥ ১৯ ॥
সাংগে ঝুংজাৱেল়েং সদযতা । উচিত কাযী ॥ ১৯ ॥
হে অসতিযে কীৰ্তীসী নাশু । আণি পাৰত্ৰিকাসী অপভ্ৰংশু ।
ম্হণে জগন্নিৱাসু । অৰ্জুনাতেং ॥ ২০ ॥
ম্হণে জগন্নিৱাসু । অৰ্জুনাতেং ॥ ২০ ॥
ক্লৈব্যং মা স্ম গমঃ পাৰ্থ নৈতত্ ত্ৱয্যুপপদ্যতে ।
ক্ষুদ্ৰং হ্ৰদযদৌৰ্বল্যং ত্যক্ত্ৱোত্তিষ্ঠ পৰংতপ ॥ ৩ ॥
ক্ষুদ্ৰং হ্ৰদযদৌৰ্বল্যং ত্যক্ত্ৱোত্তিষ্ঠ পৰংতপ ॥ ৩ ॥
ম্হণোনি শোক ন কৰীং । তূং পুৰতা ধীৰু ধৰীং ।
হে শোচ্যতা অৱ্হেৰীং । পংডুকুমৰা ॥ ২১ ॥
হে শোচ্যতা অৱ্হেৰীং । পংডুকুমৰা ॥ ২১ ॥
তুজ নৱ্হে হেং উচিত । যেণেং নাসেল জোডলে বহুত ।
তূং অঝুনিৱৰী হিত । ৱিচাৰী পাং ॥ ২২ ॥
তূং অঝুনিৱৰী হিত । ৱিচাৰী পাং ॥ ২২ ॥
যেণেং সংগ্ৰামাচেনি অৱসৰেং । এথ কৃপাল়ুপণ নুপকৰে ।
হে আতাংচি কায সোযৰে । জাহলে তুজ ॥ ২৩ ॥
হে আতাংচি কায সোযৰে । জাহলে তুজ ॥ ২৩ ॥
তূং আধীংচি কায নেণসী । কীং গোত্ৰ নোল়খসী ।
ৱাযাংচি কায কৰিসী । অতিশো আতাং ॥ ২৪ ॥
ৱাযাংচি কায কৰিসী । অতিশো আতাং ॥ ২৪ ॥
আজিংচে হেং কায ঝুংজ । কায জন্মা নৱল তুজ ।
হেং পৰস্পৰেং তুম্হাং ৱ্যাজ । সদাচি আথি ॥ ২৫ ॥
হেং পৰস্পৰেং তুম্হাং ৱ্যাজ । সদাচি আথি ॥ ২৫ ॥
তৰী আতাং কায জাহলেং । কাযি স্নেহ উপনলে ।
হেং নেণিজে পৰি কুডে কেলে । অৰ্জুনা তুৱা ॥ ২৬ ॥
হেং নেণিজে পৰি কুডে কেলে । অৰ্জুনা তুৱা ॥ ২৬ ॥
মোহ ধৰিলিযা ঐসেং হোঈল । জে অসতী প্ৰতিষ্ঠা জাঈল ।
আণি পৰলোকহী অংতৰেল । ঐহিকেংসী ॥ ২৭ ॥
আণি পৰলোকহী অংতৰেল । ঐহিকেংসী ॥ ২৭ ॥
হৃদযাচে ঢিলেপণ । এথ নিকযাসী নৱ্হে কাৰণ ।
হেং সংগ্ৰামীং পতন জাণ । ক্ষত্ৰীযাংসী ॥ ২৮ ॥
হেং সংগ্ৰামীং পতন জাণ । ক্ষত্ৰীযাংসী ॥ ২৮ ॥
ঐসেনি তো কৃপাৱংতু । নানাপৰী অসে শিকৱিতু ।
হে ঐকোনি পংডুসুতু । কায বোলে ॥ ২৯ ॥
হে ঐকোনি পংডুসুতু । কায বোলে ॥ ২৯ ॥
অৰ্জুন উৱাচঃ কথং চ ভীষ্মমহং সংখ্যে দ্ৰোণং চ মধুসূদন ।
ইষুভিঃ প্ৰতিযোত্স্যামি পূজাৰ্হাৱৰিসূদন ॥ ৪॥
ইষুভিঃ প্ৰতিযোত্স্যামি পূজাৰ্হাৱৰিসূদন ॥ ৪॥
দেৱা হেং যেতুলেৱৰী । বোলাৱে নলগে অৱধাৰীং ।
আধীং তূংচি চিত্তী ৱিচাৰীং । সংগ্ৰামু হা ॥ ৩০ ॥
আধীং তূংচি চিত্তী ৱিচাৰীং । সংগ্ৰামু হা ॥ ৩০ ॥
হেং ঝুংজ নৱ্হে প্ৰমাদু । এথ প্ৰৱৰ্তলিযা দিসতসে বাধু ।
হা উঘডা লিংগভেদু । ৱোঢৱলা আম্হা ॥ ৩১ ॥
হা উঘডা লিংগভেদু । ৱোঢৱলা আম্হা ॥ ৩১ ॥
দেখেং মাতাপিতৰেং অৰ্চিজতী । সৰ্ৱস্ৱেং তোষ পাৱৱিজতী ।
তিযেং পাঠীং কেৱীং ৱধিজতী । আপুলা হাতীং ॥ ৩২ ॥
তিযেং পাঠীং কেৱীং ৱধিজতী । আপুলা হাতীং ॥ ৩২ ॥
দেৱা সংতৱৃংদু নমস্কাৰিজে । কাং ঘডে তৰী পূজিজে ।
হেং ৱাংচূনি কেৱীং নিংদিজে । স্ৱযেং ৱাচা ॥ ৩৩ ॥
হেং ৱাংচূনি কেৱীং নিংদিজে । স্ৱযেং ৱাচা ॥ ৩৩ ॥
তৈসে গোত্ৰগুৰু আমুচে । হে পূজনীয আম্হাং নিযমাংচে ।
মজ বহুত ভীষ্মদ্ৰোণাংচে । ৱৰ্ততসে ॥ ৩৪ ॥
মজ বহুত ভীষ্মদ্ৰোণাংচে । ৱৰ্ততসে ॥ ৩৪ ॥
জযালাগীং মনেং ৱিৰু । আম্হী স্ৱপ্নীংহী ন শকো ধৰূং ।
তযা প্ৰত্যক্ষ কেৱীং । ঘাতু দেৱা ॥ ৩৫ ॥
তযা প্ৰত্যক্ষ কেৱীং । ঘাতু দেৱা ॥ ৩৫ ॥
ৱৰ জল়ো হেং জিযালেং । এথ আঘৱেযাংসী হেংচি কায জাহলে ।
জে যাংচাং ৱধীং অভ্যাসিলেং । মিৰৱিজে আম্হীং ॥ ৩৬ ॥
জে যাংচাং ৱধীং অভ্যাসিলেং । মিৰৱিজে আম্হীং ॥ ৩৬ ॥
মী পাৰ্থু দ্ৰোণাচা কেলা । যেণেং ধনুৰ্ৱেদু মজ দিধলা ।
তেণেং উপকাৰেং কায আভাৰৈলা । ৱধীং তযাতেং ॥ ৩৭ ॥
তেণেং উপকাৰেং কায আভাৰৈলা । ৱধীং তযাতেং ॥ ৩৭ ॥
জেথীংচিযা কৃপা লাভিজে ৱৰু । তেথেংচি মনে ৱ্যভিচাৰু ।
তৰী কায মী ভস্মাসুৰু । অৰ্জুন ম্হণে ॥ ৩৮ ॥
তৰী কায মী ভস্মাসুৰু । অৰ্জুন ম্হণে ॥ ৩৮ ॥
গুৰূনহত্ৱা হি মহানুভৱান্ শ্ৰেযো ভোক্তুং ভৈক্ষমপীহ লোকে ।
হত্ৱাৰ্থকামাংস্তু গুৰূনিহৈৱ ভুংজীয ভোগান্ ৰুধিৰপ্ৰদিগ্ধান্ ॥ ৫ ॥
হত্ৱাৰ্থকামাংস্তু গুৰূনিহৈৱ ভুংজীয ভোগান্ ৰুধিৰপ্ৰদিগ্ধান্ ॥ ৫ ॥
দেৱা সমুদ্ৰ গংভীৰ আইকিজে । ৱৰ তোহি আহাচ দেখিজে ।
পৰী ক্ষোভু মনীং নেণিজে । দ্ৰোণাচিযে ॥ ৩৯ ॥
পৰী ক্ষোভু মনীং নেণিজে । দ্ৰোণাচিযে ॥ ৩৯ ॥
হেং অপাৰ জেং গগন । ৱৰ তযাহী হোঈল মান ।
পৰি অগাধ ভলেং গহন । হৃদয যাংচে ॥ ৪০ ॥
পৰি অগাধ ভলেং গহন । হৃদয যাংচে ॥ ৪০ ॥
ৱৰী অমৃতহী ৱিটে । কীং কাল়ৱশেং ৱজ্ৰ ফুটে ।
পৰি মনোধৰ্মু ন লোটে । ৱিকৰৱিলা হা ॥ ৪১ ॥
পৰি মনোধৰ্মু ন লোটে । ৱিকৰৱিলা হা ॥ ৪১ ॥
স্নেহালাগীং মাযে । ম্হণিপে তেং কীৰু হোযে ।
পৰি কৃপা তে মূৰ্ত আহে । দ্ৰোণীং ইযে ॥ ৪২ ॥
পৰি কৃপা তে মূৰ্ত আহে । দ্ৰোণীং ইযে ॥ ৪২ ॥
হা কাৰুণ্যাচী আদি । সকল় গুণাংচা নিধি ।
ৱিদ্যাসিংধু নিৰৱধি । অৰ্জুন ম্হণে ॥ ৪৩ ॥
ৱিদ্যাসিংধু নিৰৱধি । অৰ্জুন ম্হণে ॥ ৪৩ ॥
হা যেণেং মানেং মহংতু । ৱৰী আম্হাংলাগী কৃপাৱংতু ।
আতাং সাংগ পাং যেথ ঘাতু । চিংতূং যেঈল ॥ ৪৪ ॥
আতাং সাংগ পাং যেথ ঘাতু । চিংতূং যেঈল ॥ ৪৪ ॥
ঐসে হে ৰণীং ৱধাৱে । মগ আপণ ৰাজ্যসুখ ভোগাৱেং ।
তেং মনা ন যে আঘৱেং । জীৱিতেংসীং ॥ ৪৫ ॥
তেং মনা ন যে আঘৱেং । জীৱিতেংসীং ॥ ৪৫ ॥
হেং যেণেং মানেং দুৰ্ভৰ । জে যাহীহুনি ভোগ সধৰ ।
তে অসতু যেথৱৰ । ভিক্ষা মাগতাং ভলী ॥ ৪৬ ॥
তে অসতু যেথৱৰ । ভিক্ষা মাগতাং ভলী ॥ ৪৬ ॥
না তৰী দেশত্যাগেং জাইজে । কা গিৰিকংদৰ সেৱিজে ।
পৰী শস্ত্ৰ আতাং ন ধৰিজে । ইযাংৱৰী ॥ ৪৭ ॥
পৰী শস্ত্ৰ আতাং ন ধৰিজে । ইযাংৱৰী ॥ ৪৭ ॥
দেৱা নৱনিশতীং শৰীং । ৱাৱৰোনি যাংচাং জিৱ্হাৰীং ।
ভোগ গিংৱসাৱে ৰুধিৰীং । বুডালে জে ॥ ৪৮ ॥
ভোগ গিংৱসাৱে ৰুধিৰীং । বুডালে জে ॥ ৪৮ ॥
তে কাঢূনি কায কীজতী । লিপ্ত কেৱীং সেৱিজতী ।
মজ ন যে হে উপপত্তি । যাচিলাগীং ॥ ৪৯ ॥
মজ ন যে হে উপপত্তি । যাচিলাগীং ॥ ৪৯ ॥
ঐসে অৰ্জুন তিযে অৱসসৰীং । ম্হণে শ্ৰীকৃষ্ণা অৱধাৰীং ।
পৰি তে মনা ন যেচি মুৰাৰী । আইকোনিযাং ॥ ৫০ ॥
পৰি তে মনা ন যেচি মুৰাৰী । আইকোনিযাং ॥ ৫০ ॥
হেং জাণোনি পাৰ্থু বিহালা । মগ পুনৰপি বোলোং লাগলা ।
ম্হণে দেৱো কাং চিত্ত যা বোলাং । দেতীচিনা ॥ ৫১ ॥
ম্হণে দেৱো কাং চিত্ত যা বোলাং । দেতীচিনা ॥ ৫১ ॥
ন চৈতদ্ ৱিদ্মঃ কৰতন্ নো গৰীযো যদ্ ৱা জযেম যদি ৱা নো জযেযুঃ ।
যানেৱ হত্ৱা ন জিজীৱিষামস্তেঽৱস্থিতাঃ প্ৰমুখে ধাৰ্তৰাষ্ট্ৰাঃ ॥ ৬ ॥
যানেৱ হত্ৱা ন জিজীৱিষামস্তেঽৱস্থিতাঃ প্ৰমুখে ধাৰ্তৰাষ্ট্ৰাঃ ॥ ৬ ॥
যেৰ্হৱীং মাঝাং চিত্তীং জেং হোতে । তেং মী ৱিচাৰূনি বোলিলোং এথেং ।
পৰি নিকেং কায যাপৰৌতে । তেং তুম্হী জাণা ॥ ৫২ ॥
পৰি নিকেং কায যাপৰৌতে । তেং তুম্হী জাণা ॥ ৫২ ॥
পৈ ৱিৰু জযাংসী ঐকিজে । আণি যা বোলাচি প্ৰাণু সাংডিজে ।
তে এথ সংগ্ৰামৱ্যাজেং । উভে আহাতী ॥ ৫৩ ॥
তে এথ সংগ্ৰামৱ্যাজেং । উভে আহাতী ॥ ৫৩ ॥
আতাং ঐসেযাংতেং ৱধাৱে । কীং অৱ্হেৰুনিযা নিঘাৱেং ।
যা দোহোংমাজী কাই কৰাৱে । তেং নেণোং আম্হী ॥ ৫৪ ॥
যা দোহোংমাজী কাই কৰাৱে । তেং নেণোং আম্হী ॥ ৫৪ ॥
কাৰ্পণ্যদোষোপহত্স্ৱভাৱঃ পৃচ্ছামি ত্ৱাং ধৰ্মসংমূঢচেতাঃ ।
যত্ শ্ৰেযঃ স্যান্ নিশ্চিতং ব্ৰূহি তন্ মে শিষ্যস্তেঽহং শাধি মাং ত্ৱাং প্ৰপন্নম্ ॥ ৭॥
যত্ শ্ৰেযঃ স্যান্ নিশ্চিতং ব্ৰূহি তন্ মে শিষ্যস্তেঽহং শাধি মাং ত্ৱাং প্ৰপন্নম্ ॥ ৭॥
আম্হাং কায উচিত । তেং পাহতাং ন স্ফুৰে এথ ।
জে মোহেং যেণেং চিত্ত । ৱ্যাকুল় মাঝে ॥ ৫৫ ॥
জে মোহেং যেণেং চিত্ত । ৱ্যাকুল় মাঝে ॥ ৫৫ ॥
তিমিৰাৱৰুদ্ধ জৈসেং । দৃষ্টীচে তেজ ভ্ৰংশে ।
মগ পাংসীচ অসতাং ন দিসে । ৱস্তুজাত ॥ ৫৬ ॥
মগ পাংসীচ অসতাং ন দিসে । ৱস্তুজাত ॥ ৫৬ ॥
দেৱা মজ তৈসে জাহলে । জেং মন ভ্ৰাংতী গ্ৰাসিলেং ।
আতাং কায হিত আপুলেং । তেংহী নেণে ॥ ৫৭ ॥
আতাং কায হিত আপুলেং । তেংহী নেণে ॥ ৫৭ ॥
তৰী শ্ৰীকৃষ্ণা তুৱাং জাণাৱেং । নিকেং তেং আম্হাং সাংগাৱেং ।
জে সখা সৰ্ৱস্ৱ আঘৱেং । আম্হাংসী তূং ॥ ৫৮ ॥
জে সখা সৰ্ৱস্ৱ আঘৱেং । আম্হাংসী তূং ॥ ৫৮ ॥
তূং গুৰু বংধু পিতা । তূং আমচী ইষ্ট দেৱতা ।
তূংচি সদা ৰক্ষিতা । আপদীং আমুতেং ॥ ৫৯ ॥
তূংচি সদা ৰক্ষিতা । আপদীং আমুতেং ॥ ৫৯ ॥
জৈসা শিষ্যাংতে গুৰু । সৰ্ৱথা নেণে অৱ্হেৰু ।
কীং সৰিতাংতে সাগৰু । ত্যজী কেৱীং ॥ ৬০॥
কীং সৰিতাংতে সাগৰু । ত্যজী কেৱীং ॥ ৬০॥
নাতৰী অপত্যাতেং মাযে । সাংডুনি জৰী জাযে ।
তৰী তে কৈসেনিং জিযে । ঐকেং কৃষ্ণা ॥ ৬১ ॥
তৰী তে কৈসেনিং জিযে । ঐকেং কৃষ্ণা ॥ ৬১ ॥
তৈসা সৰ্ৱাংপৰী আম্হাংসী । দেৱা তূংচি এক আহাসী ।
আণি বোলিলেং জৰী ন মানিসী । মাগীল মাঝেং ॥ ৬২ ॥
আণি বোলিলেং জৰী ন মানিসী । মাগীল মাঝেং ॥ ৬২ ॥
তৰী উচিত কায আম্হাং । জে ৱ্যভিচৰেনা ধৰ্মা ।
তেং ঝডকৰী পুৰুষোত্তমা । সাংগেং আতাং ॥ ৬৩ ॥
তেং ঝডকৰী পুৰুষোত্তমা । সাংগেং আতাং ॥ ৬৩ ॥
ন হি প্ৰপশ্যামি মমাপুনুদ্যাদ্ যচ্ছোকমুছোষণমিন্দ্ৰিযাণাম্ ।
অৱাপ্য ভূমাৱসপত্নমৃদ্ধং ৰাজ্যং সুৰাণামপি চাধিপত্যম্ ॥ ৮ ॥
অৱাপ্য ভূমাৱসপত্নমৃদ্ধং ৰাজ্যং সুৰাণামপি চাধিপত্যম্ ॥ ৮ ॥
হেং সকল় কুল় দেখোনি । জো শোকু উপজলাসে মনীং ।
তো তুঝিযা ৱাক্যাৱাংচুনি । ন জায আণিকেং ॥ ৬৪ ॥
তো তুঝিযা ৱাক্যাৱাংচুনি । ন জায আণিকেং ॥ ৬৪ ॥
এথ পৃথ্ৱীতল় আপু হোঈল । হেং মহেংদ্ৰপদহী পাৱিজেল ।
পৰি মোহ হা ন ফিটেল । মানসীংচা ॥ ৬৫ ॥
পৰি মোহ হা ন ফিটেল । মানসীংচা ॥ ৬৫ ॥
জৈসীং বীজেং সৰ্ৱথা আহাল়লীং । তৰী সুক্ষেত্ৰী জৰ্হী পেৰিলীং ।
তৰী ন ৱিৰুঢতী সিংচলীং । আৱডে তৈসীং ॥ ৬৬ ॥
তৰী ন ৱিৰুঢতী সিংচলীং । আৱডে তৈসীং ॥ ৬৬ ॥
না তৰী আযুষ্য পুৰলেং আহে । তৰী ঔষধেং কাহী নোহে ।
এথ একচি উপেগা জাযে । পৰমামৃত ॥ ৬৭ ॥
এথ একচি উপেগা জাযে । পৰমামৃত ॥ ৬৭ ॥
তৈসে ৰাজ্যভোগসমৃদ্ধি । উজ্জীৱন নোহে জীৱবুদ্ধি ।
এথ জিৱ্হাল়া কৃপানিধি । কাৰুণ্য তুঝেং ॥ ৬৮ ॥
এথ জিৱ্হাল়া কৃপানিধি । কাৰুণ্য তুঝেং ॥ ৬৮ ॥
ঐসেং অৰ্জুন তেথ বোলিলা । জংৱ ক্ষণ এক ভ্ৰাংতি সাংডিলা ।
মগ পুনৰপি ৱ্যাপিলা । উৰ্মীং তেণেং ॥ ৬৯ ॥
মগ পুনৰপি ৱ্যাপিলা । উৰ্মীং তেণেং ॥ ৬৯ ॥
কীং মজ পাহতা উৰ্মী নোহে । হেং অনাৰিসেং গমত আহে ।
তো গ্ৰাসিলা মহামোহেং । কাল়সৰ্পেং ॥ ৭০ ॥
তো গ্ৰাসিলা মহামোহেং । কাল়সৰ্পেং ॥ ৭০ ॥
সৱৰ্ম হৃদযকল্হাৰীং । তেথ কাৰুণ্যৱেল়েচাং ভৰীং ।
লাগলা ম্হণোনি লহৰী । ভাংজেচি না ॥ ৭১ ॥
লাগলা ম্হণোনি লহৰী । ভাংজেচি না ॥ ৭১ ॥
হেং জাণোনি ঐসী প্ৰৌঢী । জো দৃষ্টীসৱেং ৱিষ ফেডী ।
তো ধাৱযা শ্ৰীহৰী গাৰুডী । পাতলা কীং ॥ ৭২ ॥
তো ধাৱযা শ্ৰীহৰী গাৰুডী । পাতলা কীং ॥ ৭২ ॥
তৈসিযা পংডুকুমৰা ৱ্যাকুল়া । মিৰৱতসে শ্ৰীকৃষ্ণ জৱল়া ।
তো কৃপাৱশেং অৱলীল়া । ৰক্ষীল আতাং ॥ ৭৩ ॥
তো কৃপাৱশেং অৱলীল়া । ৰক্ষীল আতাং ॥ ৭৩ ॥
ম্হণোনি তো পাৰ্থু । মোহফণিগ্ৰস্তু ।
ম্যাং ম্হণিতলা হা হেতু । জাণোনিযাং ॥ ৭৪ ॥
ম্যাং ম্হণিতলা হা হেতু । জাণোনিযাং ॥ ৭৪ ॥
মগ দেখা তেথ ফাল্গুনু । ঘেতলা অসে ভ্ৰাংতী কৱল়ূনু ।
জৈসা ঘনপডল়ীং ভানু । আচ্ছাদিজে ॥ ৭৫ ॥
জৈসা ঘনপডল়ীং ভানু । আচ্ছাদিজে ॥ ৭৫ ॥
তযাপৰী তো ধৰ্নুধৰূ । জাহলাসে দুঃখে জৰ্জৰু ।
জৈসা গ্ৰীষ্মকাল়ীং গিৰিৱৰু । ৱণৱলা কাং ॥ ৭৬ ॥
জৈসা গ্ৰীষ্মকাল়ীং গিৰিৱৰু । ৱণৱলা কাং ॥ ৭৬ ॥
ম্হণোনি সহজে সুনিল়ু । কৃপামৃতে সজল়ু ।
তো ৱোল়লাসে শ্ৰীগোপাল়ু । মহামেঘু ॥ ৭৭ ॥
তো ৱোল়লাসে শ্ৰীগোপাল়ু । মহামেঘু ॥ ৭৭ ॥
তেথ সুদৰ্শনাচী দ্যুতি । তেচি ৱিদ্যুল্লতা ঝল়কতী ।
গংভীৰ ৱাচা তে আযতী । গৰ্জনেচী ॥ ৭৮ ॥
গংভীৰ ৱাচা তে আযতী । গৰ্জনেচী ॥ ৭৮ ॥
আতাং তো উদাৰ কৈসা ৱৰ্ষেল । তেণে অৰ্জুনাচল়ু নিৱেল ।
মগ নৱী ৱিৰুঢী ফুটেল । উন্মেষাচী ॥ ৭৯ ॥
মগ নৱী ৱিৰুঢী ফুটেল । উন্মেষাচী ॥ ৭৯ ॥
তে কথা আইকা । মনাচিযা আৰাণুকা ।
জ্ঞানদেৱো ম্হণে দেখা । নিৱৃত্তিদাসু ॥ ৮০ ॥
জ্ঞানদেৱো ম্হণে দেখা । নিৱৃত্তিদাসু ॥ ৮০ ॥
সংজয উৱাচ: এৱমুক্ত্ৱা হৃষীকেশং গুডাকেশঃ পৰংতপঃ ।
ন যোত্স্য ইতি গোৱিংদমুক্ত্ৱা তূষ্ণীং বভূৱ হ ॥ ৯ ॥
ন যোত্স্য ইতি গোৱিংদমুক্ত্ৱা তূষ্ণীং বভূৱ হ ॥ ৯ ॥
ঐসেং সংজযো সাংগতু । ম্হণে ৰাযা তো পাৰ্থু ।
পুনৰপি শোকাকুলিতু । কায বোলে ॥ ৮১ ॥
পুনৰপি শোকাকুলিতু । কায বোলে ॥ ৮১ ॥
আইকেং সখেদু বোলে শ্ৰীকৃষ্ণাতেং । আতাং নাল়ৱাৱেং তুম্হীং মাতেং ।
মী সৰ্ৱথা ন ঝুংজেং যেথেং । ভৰংৱসেনি ॥ ৮২ ॥
মী সৰ্ৱথা ন ঝুংজেং যেথেং । ভৰংৱসেনি ॥ ৮২ ॥
ঐসেং যেকি হেল়াং বোলিলা । মগ মৌন ধৰোনি ঠেলা ।
তেথ শ্ৰীকৃষ্ণা ৱিস্মো পাতলা । দেখোনি তযাতে ॥ ৮৩ ॥
তেথ শ্ৰীকৃষ্ণা ৱিস্মো পাতলা । দেখোনি তযাতে ॥ ৮৩ ॥
তমুৱাচ হৃষীকেশঃ প্ৰহসন্নিৱ ভাৰত ।
সেনযোৰুভযোৰ্মধ্যে ৱিষীদংতমিদং ৱচঃ ॥ ১০ ॥
সেনযোৰুভযোৰ্মধ্যে ৱিষীদংতমিদং ৱচঃ ॥ ১০ ॥
মগ আপুলা চিত্তীং ম্হণে । এথ হেং কায আদৰিলেং যেণেং ।
অৰ্জুন সৰ্ৱথা কাংহী নেণে । কায কীজে ॥ ৮৪ ॥
অৰ্জুন সৰ্ৱথা কাংহী নেণে । কায কীজে ॥ ৮৪ ॥
হা উমজে আতাং কৱণেপৰী । কৈসেনি ধীৰু স্ৱীকাৰী ।
জৈসা গ্ৰহাতে পংচাক্ষৰী । অনুমানী কাং ॥ ৮৫ ॥
জৈসা গ্ৰহাতে পংচাক্ষৰী । অনুমানী কাং ॥ ৮৫ ॥
না তৰী অসাধ্য দেখোনি ৱ্যাধী । অমৃতাসম দিৱ্য ঔষধী ।
ৱৈদ্য সূচি নিৰৱধি । নিদানীংচী ॥ ৮৬ ॥
ৱৈদ্য সূচি নিৰৱধি । নিদানীংচী ॥ ৮৬ ॥
তৈসা ৱিৱৰিতু অসে শ্ৰীঅনংতু । তযা দোন্হীং সৈন্যাআংতু ।
জযাপৰী পাৰ্থু । ভ্ৰাংতি সাংডী ॥ ৮৭ ॥
জযাপৰী পাৰ্থু । ভ্ৰাংতি সাংডী ॥ ৮৭ ॥
তেং কাৰণ মনীং ধৰিলেং । মগ সৰোষ বোলোং আদৰিলে ।
জৈসেং মাতেচ্যা কোপীং থোকলেং । স্নেহ আথী ॥ ৮৮ ॥
জৈসেং মাতেচ্যা কোপীং থোকলেং । স্নেহ আথী ॥ ৮৮ ॥
কীং ঔষধাচিযা কডুৱটপণীং । জৈসী অমৃতাচী পুৰৱণী ।
তে আহাচ ন দিসে পৰী গুণীং । প্ৰকট হোয ॥ ৮৯ ॥
তে আহাচ ন দিসে পৰী গুণীং । প্ৰকট হোয ॥ ৮৯ ॥
তৈসে ৱৰিৱৰি পাহতাং উদাসেং । আংত তৰী অতিসুৰসেং ।
তিযেং ৱাক্যেং হৃষীকেশেং । বোলোং আদৰিলীং ॥ ৯০ ॥
তিযেং ৱাক্যেং হৃষীকেশেং । বোলোং আদৰিলীং ॥ ৯০ ॥
শ্ৰীভগৱানুৱাচ: অশোচ্যানন্ৱশোচস্ত্ৱং প্ৰজ্ঞাৱাদাংশ্চ ভাষসে ।
গতাসূনগতাসূংশ্চ নানুশোচংতি পংডিতঃ ॥ ১১ ॥
গতাসূনগতাসূংশ্চ নানুশোচংতি পংডিতঃ ॥ ১১ ॥
মগ অৰ্জুনাতে ম্হণিতলেং । আম্হী আজি হেং নৱল দেখিলেং ।
জেং তুৱাং যেথ আদৰিলেং । মাঝাৰীংচি ॥ ৯১ ॥
জেং তুৱাং যেথ আদৰিলেং । মাঝাৰীংচি ॥ ৯১ ॥
তূং জাণতা তৰী ম্হণৱিসী । পৰী নেণীৱেতেং ন সংডিসী ।
আণি শিকৱূং ম্হণোং তৰী বোলসী । বহুসাল নীতি ॥ ৯২ ॥
আণি শিকৱূং ম্হণোং তৰী বোলসী । বহুসাল নীতি ॥ ৯২ ॥
জাত্যংধা লাগে পিসেং । মগ তেং সৈৰা ধাংৱে জৈসেং ।
তুঝে শহাণপণ তৈসেং । দিসতসে ॥ ৯৩ ॥
তুঝে শহাণপণ তৈসেং । দিসতসে ॥ ৯৩ ॥
তূং আপণপেং তৰী নেণসী । পৰী যা কৌৰৱাংতে শোচূং পহাসী ।
হা বহু ৱিস্ময আম্হাংসী । পুঢতপুঢতী ॥ ৯৪ ॥
হা বহু ৱিস্ময আম্হাংসী । পুঢতপুঢতী ॥ ৯৪ ॥
তৰী সাংগ পাং মজ অৰ্জুনা । তুজপাসোনি স্থিতী যা ত্ৰিভুৱনা ।
হে অনাদি ৱিশ্ৱৰচনা । তেং লটকেং কাযী ॥ ৯৫ ॥
হে অনাদি ৱিশ্ৱৰচনা । তেং লটকেং কাযী ॥ ৯৫ ॥
এথ সমৰ্থু এক আথীং । তযাপাসূনি ভূতেং হোতী ।
তৰী হেং ৱাযাচি কায বোলতী । জগামাজীং ॥ ৯৬ ॥
তৰী হেং ৱাযাচি কায বোলতী । জগামাজীং ॥ ৯৬ ॥
হো কাং সাংপ্ৰত ঐসেং জহালেং । জে হে জন্মমৃত্যূ তুৱা সৃজিলে ।
আণি নাশু পাৱিলে । তুঝেনি কাযী ॥ ৯৭ ॥
আণি নাশু পাৱিলে । তুঝেনি কাযী ॥ ৯৭ ॥
তূং ভ্ৰমলেপণেং অহংকৃতী । যাংসী ঘাতু ন কৰিসী চিতীং ।
তৰী সাংগে কাযি হে হোতী । চিৰংতন ॥ ৯৮ ॥
তৰী সাংগে কাযি হে হোতী । চিৰংতন ॥ ৯৮ ॥
কীং তূং এক ৱধিতা । আণি সকল় লোকু হা মৰতা ।
ঐসী ভ্ৰাংতি ঝণেং চিত্তা । যেৱো দেসী ॥ ৯৯ ॥
ঐসী ভ্ৰাংতি ঝণেং চিত্তা । যেৱো দেসী ॥ ৯৯ ॥
অনাদিসিদ্ধ হেং আঘৱেং । হোত জাত স্ৱভাৱেং ।
তৰী তুৱা কা শোচাৱে । সাংগ মজ ॥ ১০০ ॥
তৰী তুৱা কা শোচাৱে । সাংগ মজ ॥ ১০০ ॥
পৰী মূৰ্খপণে নেণসী । ন চিংতাৱেং তেং চিংতসী ।
আণি তূংচি নীতি সাংগসী । আম্হাপ্ৰতি ॥ ১০১ ॥
আণি তূংচি নীতি সাংগসী । আম্হাপ্ৰতি ॥ ১০১ ॥
দেখেং জে ৱিৱেকী জে হোতী । তে দোহীংতেহী ন শোচতী ।
জে হোয জায হে ভ্ৰাংতী । ম্হণঊনিযাং ॥ ১০২ ॥
জে হোয জায হে ভ্ৰাংতী । ম্হণঊনিযাং ॥ ১০২ ॥
ন ত্ৱেৱাহং জাতুং নাসং ন ত্ৱং নেমে জনাধিপাঃ ।
ন চৈৱ ন ভৱিষ্যামঃ সৰ্ৱে ৱযমতঃ পৰম্ ॥ ১২ ॥
ন চৈৱ ন ভৱিষ্যামঃ সৰ্ৱে ৱযমতঃ পৰম্ ॥ ১২ ॥
অৰ্জুনা সাংগেন আইক । এথ আম্হী তুম্হী দেখ ।
আণি হে ভূপতি অশেখ । আদিকৰুনী ॥ ১০৩ ॥
আণি হে ভূপতি অশেখ । আদিকৰুনী ॥ ১০৩ ॥
নিত্যতা ঐসেচি অসোনি । না তৰী নিশ্চিত ক্ষযা জাঊনি ।
হে ভ্ৰাংতি ৱেগল়ী কৰূনী । দোন্হীং নাহীং ॥ ১০৪ ॥
হে ভ্ৰাংতি ৱেগল়ী কৰূনী । দোন্হীং নাহীং ॥ ১০৪ ॥
হে উপজে আণি নাশে । তে মাযাৱশেং দিসে ।
যেৰ্হৱীং তত্ৱতা ৱস্তু জে অসে । তে অৱিনাশচি ॥ ১০৫ ॥
যেৰ্হৱীং তত্ৱতা ৱস্তু জে অসে । তে অৱিনাশচি ॥ ১০৫ ॥
জৈসেং পৱনেং তোয হালৱিলেং । আণি তৰংগাকাৰ জাহলেং ।
তৰী কৱণ কেং জন্মলেং । ম্হণোং যে তেথ ॥ ১০৬ ॥
তৰী কৱণ কেং জন্মলেং । ম্হণোং যে তেথ ॥ ১০৬ ॥
তেংচি ৱাযূচে স্ফুৰণ ঠেলেং । আণি উদক সহজ সপাটলেং ।
তৰী আতা কায নিমালেং । ৱিচাৰীং পাং ॥ ১০৭ ॥
তৰী আতা কায নিমালেং । ৱিচাৰীং পাং ॥ ১০৭ ॥
দেহিনোঽস্মিন্ যথা দেহে কৌমাৰং যৌৱনং জৰা ।
তথা দেহাংতৰপ্ৰাপ্তিৰ্ধীৰস্ত্তত্ৰ ন মুহ্যতি ॥ ১৩ ॥
তথা দেহাংতৰপ্ৰাপ্তিৰ্ধীৰস্ত্তত্ৰ ন মুহ্যতি ॥ ১৩ ॥
আইকেং শৰীৰ তৰী এক । পৰী ৱযসা ভেদ অনেক ।
হেং প্ৰত্যক্ষচি দেখ । প্ৰমাণ তূং ॥ ১০৮ ॥
হেং প্ৰত্যক্ষচি দেখ । প্ৰমাণ তূং ॥ ১০৮ ॥
এথ কৌমাৰত্ৱ দিসে । মগ তাৰুণ্যীং তেং ভ্ৰংশে ।
পৰী দেহচি ন নাশে । একেকাসৱেং ॥ ১০৯ ॥
পৰী দেহচি ন নাশে । একেকাসৱেং ॥ ১০৯ ॥
তৈসীং চৈতন্যাচাং ঠাযীং । ইযেং শৰীৰাংতৰে হোতি জাতি পাহীং ।
ঐসেং জাণে জযা নাহীং । ৱ্যামোহদুঃখ ॥ ১১০ ॥
ঐসেং জাণে জযা নাহীং । ৱ্যামোহদুঃখ ॥ ১১০ ॥
মাত্ৰাস্পৰ্শাস্তু কৌন্তেয শীতোষ্ণ সুখদুঃখদাঃ ।
আগমাপাযিনোঽনিত্যাস্তাংস্তিতিক্ষস্ৱ ভাৰত ॥ ১৪ ॥
আগমাপাযিনোঽনিত্যাস্তাংস্তিতিক্ষস্ৱ ভাৰত ॥ ১৪ ॥
এথ নেণাৱযা হেংচি কাৰণ । জেং ইংদ্ৰিযাংআধীনপণ ।
তিহীং আকল়িজে অংতঃকৰণ । ম্হণঊনি ভ্ৰমে ॥ ১১১ ॥
তিহীং আকল়িজে অংতঃকৰণ । ম্হণঊনি ভ্ৰমে ॥ ১১১ ॥
ইংদ্ৰিযেং ৱিষয সেৱিতী । তেথ হৰ্ষ শোকু উপজতী ।
তে অংতৰ আপ্লৱিতী । সংগেং যেণেং ॥ ১১২ ॥
তে অংতৰ আপ্লৱিতী । সংগেং যেণেং ॥ ১১২ ॥
জযাং ৱিষাযাংচাং ঠাযীং । একনিষ্ঠতা কহীং নাহীং ।
তেথ দুঃখ আণি কাংহীং । সুখহি দিসে ॥ ১১৩ ॥
তেথ দুঃখ আণি কাংহীং । সুখহি দিসে ॥ ১১৩ ॥
দেখেং হে শব্দাচী ৱ্যাপ্তি । নিংদা আণি স্তুতি ।
তেথ দ্ৱেষাদ্ৱেষ উপজতি । শ্ৰৱণদ্ৱাৰেং ॥ ১১৪ ॥
তেথ দ্ৱেষাদ্ৱেষ উপজতি । শ্ৰৱণদ্ৱাৰেং ॥ ১১৪ ॥
মৃদু আণি কঠীণ । জে স্পৰ্শাচে দোন্হী গুণ ।
জে ৱপূচেনি সংগে কাৰণ সংতোষখেদাং ॥ ১১৫ ॥
জে ৱপূচেনি সংগে কাৰণ সংতোষখেদাং ॥ ১১৫ ॥
ভ্যাসুৰ আণি সুৰেখ । হেং ৰুপাচেং স্ৱৰূপ দেখ ।
জেং উপজৱী সুখদুঃখ । নেত্ৰাদ্ৱাৰেং ॥ ১১৬ ॥
জেং উপজৱী সুখদুঃখ । নেত্ৰাদ্ৱাৰেং ॥ ১১৬ ॥
সুগংধু আণি দুৰ্গংধু । হা পৰিমল়াচা ভেদু ।
জো ঘ্ৰাণসংগে ৱিষাদু – । তোষু দেতা ॥ ১১৭ ॥
জো ঘ্ৰাণসংগে ৱিষাদু – । তোষু দেতা ॥ ১১৭ ॥
তৈসাচি দ্ৱিৱিধ ৰসু । উপজৱী প্ৰীতিত্ৰাসু ।
ম্হণূনি হা অপভ্ৰংশু । ৱিষযসংগু ॥ ১১৮ ॥
ম্হণূনি হা অপভ্ৰংশু । ৱিষযসংগু ॥ ১১৮ ॥
দেখেং ইংদ্ৰিযাং আধীন হোঈজে ।তেং শীতোষ্ণাংতে পাৱিজে ।
আণি সুখদুঃখী আকল়িজে । আপণপেং ॥ ১১৯ ॥
আণি সুখদুঃখী আকল়িজে । আপণপেং ॥ ১১৯ ॥
যা ৱিষযাৱাংচূনি কাংহী । আণীক সৰ্ৱথা ৰম্য নাহীং ।
ঐসা স্ৱভাৱোচি পাহীং । ইংদ্ৰিযাংচা ॥ ১২০ ॥
ঐসা স্ৱভাৱোচি পাহীং । ইংদ্ৰিযাংচা ॥ ১২০ ॥
হে ৱিষয তৰী কৈসে । ৰোহিণীচেং জল় জৈসেং ।
কাং স্ৱপ্নীংচা আভাসে । ভদ্ৰজাতি ॥ ১২১ ॥
কাং স্ৱপ্নীংচা আভাসে । ভদ্ৰজাতি ॥ ১২১ ॥
দেখেং অনিত্য তিযাপৰী । ম্হণঊনি তূং অৱ্হেৰীং ।
হা সৰ্ৱথা সংগু ন ধৰীং । ধনুৰ্ধৰা ॥ ১২২ ॥
হা সৰ্ৱথা সংগু ন ধৰীং । ধনুৰ্ধৰা ॥ ১২২ ॥
যং হি ন ৱ্যথযন্ত্যেতে পুৰুষং পুৰুষষৰ্ভ ।
সমদুঃখসুখং ধীৰং সোঽমৃতত্ৱায কল্পতে ॥ ১৫ ॥
সমদুঃখসুখং ধীৰং সোঽমৃতত্ৱায কল্পতে ॥ ১৫ ॥
হে ৱিষয জযাতে নাকল়িতী । তযাতে সুখদুঃখেং দোন্হী ন পৱতী ।
আণি গৰ্ভৱাসুসংগতী । নাহীং তযা ॥ ১২৩ ॥
আণি গৰ্ভৱাসুসংগতী । নাহীং তযা ॥ ১২৩ ॥
তো নিত্যৰূপু পাৰ্থা । ৱোল়খাৱা সৰ্ৱথা ।
জো যা ইংদ্ৰিযাৰ্থা । নাগৱেচি ॥ ১২৪ ॥
জো যা ইংদ্ৰিযাৰ্থা । নাগৱেচি ॥ ১২৪ ॥
নাসংতো ৱিদ্যতে ভাৱো নাভাৱো ৱিদ্যতে সতঃ ।
উভযোৰপি দৃষ্টোঽন্তস্ত্ৱনযোস্তত্ৱদৰ্শিভিঃ ॥ ১৬ ॥
উভযোৰপি দৃষ্টোঽন্তস্ত্ৱনযোস্তত্ৱদৰ্শিভিঃ ॥ ১৬ ॥
আতাং অৰ্জুনা আণিক কাংহী এক । সাংগেন মী আইক ।
জেং ৱিচাৰেং পৰলোক । ৱোল়খিতী ॥ ১২৫ ॥
জেং ৱিচাৰেং পৰলোক । ৱোল়খিতী ॥ ১২৫ ॥
যা উপাধিমাজি গুপ্ত । চৈতন্য অসে সৰ্ৱগত ।
তেং তত্ৱজ্ঞ সংত । স্ৱীকাৰিতী ॥ ১২৬ ॥
তেং তত্ৱজ্ঞ সংত । স্ৱীকাৰিতী ॥ ১২৬ ॥
সলিলীং পয জৈসেং । এক হোঊন মীনলেং অসে ।
পৰীং নিৱডূনি ৰাজহংসেং । ৱেগল়েং কীজে ॥ ১২৭ ॥
পৰীং নিৱডূনি ৰাজহংসেং । ৱেগল়েং কীজে ॥ ১২৭ ॥
কীং অগ্নিমুখেং কিডাল় । তোডোনিযাং চোখাল় ।
নিৱডিতী কেৱল় । বুদ্ধিমংত ॥ ১২৮ ॥
নিৱডিতী কেৱল় । বুদ্ধিমংত ॥ ১২৮ ॥
না তৰী জাণিৱেচ্যা আযণী । কৰিতাং দধিকডসণী ।
মগ নৱনীত নিৰ্ৱাণীং । দিসে জৈসেং ॥ ১২৯ ॥
মগ নৱনীত নিৰ্ৱাণীং । দিসে জৈসেং ॥ ১২৯ ॥
কীং ভূস বীজ একৱট । উপণিতাং ৰাহে ঘনৱট ।
তেথ উডে তেং ফলকট । জাণোং আলে ॥ ১৩০ ॥
তেথ উডে তেং ফলকট । জাণোং আলে ॥ ১৩০ ॥
তৈসেং ৱিচাৰিতাং নিৰসলেং । তেং প্ৰপংচু সহজেং সাংডৱলেং ।
মগ তত্ৱতা তত্ৱ উৰলেং । জ্ঞানিযাংসী ॥ ১৩১ ॥
মগ তত্ৱতা তত্ৱ উৰলেং । জ্ঞানিযাংসী ॥ ১৩১ ॥
ম্হণোনি অনিত্যাচাং ঠাযীং । তযাং আস্তিক্যবুদ্ধি নাহীং ।
নিষ্কৰ্ষ দোহীংহী । দেখিলা অসে ॥ ১৩২ ॥
নিষ্কৰ্ষ দোহীংহী । দেখিলা অসে ॥ ১৩২ ॥
অৱিনাশি তু তদ্ৱিদ্ধি যেন সৰ্ৱমৈদং তত্ ।
ৱিনাশমৱ্যযস্যাস্য ন কশ্চিত্ কৰ্তুমৰ্হতি ॥ ১৭ ॥
ৱিনাশমৱ্যযস্যাস্য ন কশ্চিত্ কৰ্তুমৰ্হতি ॥ ১৭ ॥
দেখেং সাৰাসাৰ ৱিচাৰিতাং । ভ্ৰাংতি জে পাহীং অসাৰতা ।
তৰী সাৰ তেং স্ৱভাৱতা । নিত্য জাণেং ॥ ১৩৩ ॥
তৰী সাৰ তেং স্ৱভাৱতা । নিত্য জাণেং ॥ ১৩৩ ॥
হা লোকত্ৰযাকাৰু । তো জযাচা ৱিস্তাৰু ।
তেথ নাম ৱৰ্ণ আকাৰু । চিন্হ নাহী ॥ ১৩৪ ॥
তেথ নাম ৱৰ্ণ আকাৰু । চিন্হ নাহী ॥ ১৩৪ ॥
জো সৰ্ৱদা সৰ্ৱগতু । জন্মক্ষযাতীতু ।
তযা কেলিযাহি ঘাতু । কদাচি নোহে ॥ ১৩৫ ॥
তযা কেলিযাহি ঘাতু । কদাচি নোহে ॥ ১৩৫ ॥
অন্তৱংতঃ ইমে দেহা নিত্যস্যোক্তাঃ শৰীৰিণঃ ।
অনাশিনোঽপ্ৰমেযস্য তস্যাদ্ যুধ্যস্ৱ ভাৰত ॥ ১৮ ॥
অনাশিনোঽপ্ৰমেযস্য তস্যাদ্ যুধ্যস্ৱ ভাৰত ॥ ১৮ ॥
আণি শৰীৰজাত হে আঘৱেং । হেং নাশৱংত স্ৱভাৱেং ।
ম্হণোনি তুৱা ঝুংজাৱেং । পংডুকুমৰা ॥ ১৩৬ ॥
ম্হণোনি তুৱা ঝুংজাৱেং । পংডুকুমৰা ॥ ১৩৬ ॥
য এনং ৱেত্তি হন্তাৰং যশ্চৈনং মন্যতে হতম্ ।
উভৌ তৌ ন ৱিজানীতো নাযং হন্তি ন হন্যতে ॥ ১৯ ॥
উভৌ তৌ ন ৱিজানীতো নাযং হন্তি ন হন্যতে ॥ ১৯ ॥
তূং ধৰূনি দেহাভিমানাতেং । দিঠী সূনি যা শৰীৰাতেং ।
মী মাৰিতা হে মৰতে । ম্হণত আহাসী ॥ ১৩৭ ॥
মী মাৰিতা হে মৰতে । ম্হণত আহাসী ॥ ১৩৭ ॥
তৰী অৰ্জুনা তূং হেং নেণসী । জৰী তত্ৱতা ৱিচাৰিসী ।
তৰী ৱধিতা তূং নৱ্হেসী । হে ৱধ্য নৱ্হতী ॥ ১৩৮ ॥
তৰী ৱধিতা তূং নৱ্হেসী । হে ৱধ্য নৱ্হতী ॥ ১৩৮ ॥
ন জাযতে ম্ৰিযতে ৱা কদাচিন্ নাযং ভূত্ৱা ভৱিতা ন ভূযঃ ।
অজো নিত্যঃ শাশ্ৱতোঽযং পুৰাণো ন হন্যতে হন্যমানে শৰীৰে ॥ ২০ ॥
অজো নিত্যঃ শাশ্ৱতোঽযং পুৰাণো ন হন্যতে হন্যমানে শৰীৰে ॥ ২০ ॥
ৱেদাৱিনাশিনং নিত্যং য এনমজৱ্যযম্ ।
কথং স পুৰুষঃ পাৰ্থ কং ঘাতযতি হন্তি কম্ ॥ ২১ ॥
কথং স পুৰুষঃ পাৰ্থ কং ঘাতযতি হন্তি কম্ ॥ ২১ ॥
জৈসেং স্ৱপ্নামাজিং দেখিজে । তেং স্ৱপ্নীংচি সাচ আপজে ।
মগ চেঊনিযাং পাহিজে । তংৱ কাংহী নাহীং ॥ ১৩৯ ॥
মগ চেঊনিযাং পাহিজে । তংৱ কাংহী নাহীং ॥ ১৩৯ ॥
তৈসী হে জাণ মাযা । তূং ভ্ৰমত আহাসী ৱাযাং ।
শস্ত্ৰেং হাণিতলিযা ছাযা । জৈসী আংগী ন ৰুপে ॥ ১৪০ ॥
শস্ত্ৰেং হাণিতলিযা ছাযা । জৈসী আংগী ন ৰুপে ॥ ১৪০ ॥
কাং পূৰ্ণ কুংভ উলংডলা । তেথ বিংবাকাৰু দিসে ভ্ৰংশলা ।
পৰী ভানু নাহীং নাসলা । তযাসৱেং ॥ ১৪১ ॥
পৰী ভানু নাহীং নাসলা । তযাসৱেং ॥ ১৪১ ॥
না তৰী মঠীং আকাশ জৈসেং । মঠাকৃতী অৱতৰলে অসে ।
তো ভংগলিযা আপৈসে । স্ৱৰূপচি ॥ ১৪২ ॥
তো ভংগলিযা আপৈসে । স্ৱৰূপচি ॥ ১৪২ ॥
তৈসেং শৰীৰাচাং লোপীং । সৰ্ৱথা নাশু নাহীং স্ৱৰূপীং ।
ম্হণঊনি তূং হেং নাৰোপীং । ভ্ৰাংতি বাপা ॥ ১৪৩॥
ম্হণঊনি তূং হেং নাৰোপীং । ভ্ৰাংতি বাপা ॥ ১৪৩॥
ৱাসাংসি জীৰ্ণানি যথা ৱিহায নৱানি গৃহ্ণাতি নৰোপৰাণি ।
তথা শৰীৰাণি ৱিহায জীৰ্ণান্যন্যানি সংযাতি নাৱানি দেহী ॥ ২২॥
তথা শৰীৰাণি ৱিহায জীৰ্ণান্যন্যানি সংযাতি নাৱানি দেহী ॥ ২২॥
জৈসেং জীৰ্ণ ৱস্ত্ৰ সাংডিজে । মগ নূতন ৱেঢিজে ।
তৈসে দেহাংতৰাতে স্ৱীকাৰিজে । চৈতন্যনাথেং ॥ ১৪৪ ॥
তৈসে দেহাংতৰাতে স্ৱীকাৰিজে । চৈতন্যনাথেং ॥ ১৪৪ ॥
নৈনং ছিংদন্তি শস্ত্ৰাণি নৈনং দহতি পাৱকঃ ।
ন চৈনং ক্লেদযন্ত্যাপো ন শোষযতি মাৰুতঃ ॥ ২৩॥
ন চৈনং ক্লেদযন্ত্যাপো ন শোষযতি মাৰুতঃ ॥ ২৩॥
অচ্ছেদ্যোঽযমদাহ্যোঽযমক্লেদ্যোঽশোষ্য এৱ চ ।
নিত্য সৰ্ৱগতঃ স্থাণুৰচলোঽযং সনাতনঃ ॥ ২৪ ॥
নিত্য সৰ্ৱগতঃ স্থাণুৰচলোঽযং সনাতনঃ ॥ ২৪ ॥
হা অনাদি নিত্যসিদ্ধু । নিৰুপাধি ৱিশুদ্ধু ।
ম্হণঊনি শস্ত্ৰাদিকীং ছেদু । ন ঘডে যযা ॥ ১৪৫ ॥
ম্হণঊনি শস্ত্ৰাদিকীং ছেদু । ন ঘডে যযা ॥ ১৪৫ ॥
অৱ্যক্তোঽযমচিন্ত্যোঽযমৱিকাৰ্যোঽযমুচ্যতে ।
তস্মাদেৱং ৱিদিত্ৱৈনং নানুশোচিতুমৰ্হসি ॥ ২৫ ॥
তস্মাদেৱং ৱিদিত্ৱৈনং নানুশোচিতুমৰ্হসি ॥ ২৫ ॥
হা প্ৰল়যোদকে নাপ্লৱে । অগ্নিদাহো ন সংভৱে ।
এথ মহাশোষু ন প্ৰভৱে । মাৰুতাচা ॥ ১৪৬ ॥
এথ মহাশোষু ন প্ৰভৱে । মাৰুতাচা ॥ ১৪৬ ॥
অৰ্জুনা হা নিত্যু । অচল়ু হা শাশ্ৱতু ।
সৰ্ৱত্ৰ সদোদিতু । পৰিপূৰ্ণু হা ॥ ১৪৭ ॥
সৰ্ৱত্ৰ সদোদিতু । পৰিপূৰ্ণু হা ॥ ১৪৭ ॥
হা তৰ্কাচিযে দিঠী । গোচৰ নোহে কিৰিটী ।
ধ্যান যাচিযে ভেটী । উত্কংঠা ৱাহে ॥ ১৪৮ ॥
ধ্যান যাচিযে ভেটী । উত্কংঠা ৱাহে ॥ ১৪৮ ॥
হা সদা দুৰ্লভু মনা । আপু নোহে সাধনা।
নিঃসীমু হা অৰ্জুনা । পুৰুষোত্তমু ॥ ১৪৯ ॥
নিঃসীমু হা অৰ্জুনা । পুৰুষোত্তমু ॥ ১৪৯ ॥
হা গুণত্ৰযৰহিতু । ৱ্যক্তীসী অতীতু ।
অনাদি অৱিকৃতু । সৰ্ৱৰূপ ॥ ১৫০ ॥
অনাদি অৱিকৃতু । সৰ্ৱৰূপ ॥ ১৫০ ॥
অৰ্জুনা ঐসা জাণাৱা । হা সকল়াত্মকু দেখাৱা ।
মগ সহজে শোকু আঘৱা । হৰেল তুঝা ॥ ১৫১ ॥
মগ সহজে শোকু আঘৱা । হৰেল তুঝা ॥ ১৫১ ॥
অথ চৈনং নিত্যজাত নিত্যং ৱা মন্যসে মৃতং ।
তথাপি ত্ৱং মহাবাহো নৈৱং শোচিতুমৰ্হসি ॥ ২৬ ॥
তথাপি ত্ৱং মহাবাহো নৈৱং শোচিতুমৰ্হসি ॥ ২৬ ॥
অথৱা ঐসা নেণসী । তূং অংতৱংতচি হেং মানিসী ।
তৰ্হী শোচূং ন পৱসী । পংডুকুমৰা ॥ ১৫২ ॥
তৰ্হী শোচূং ন পৱসী । পংডুকুমৰা ॥ ১৫২ ॥
জে আদি-স্থিতী- অংতু । হা নিৰংতৰ অসে নিত্যু ।
জৈসা প্ৰৱাহো অনুস্যূতু । গংগাজল়াচা ॥ ১৫৩ ॥
জৈসা প্ৰৱাহো অনুস্যূতু । গংগাজল়াচা ॥ ১৫৩ ॥
তেং আদি নাহীং খংডলে । সমুদ্ৰীং তৰী অসে মিনলেং ।
আণি জাতচি মধ্যেং উৰলে । দিসে জৈসেং ॥ ১৫৪॥
আণি জাতচি মধ্যেং উৰলে । দিসে জৈসেং ॥ ১৫৪॥
ইযে তিন্হীং তযাপৰী । সৰসীংচ সদা অৱধাৰীং ।
ভূতাংসী কৱণীং অৱসৰীং । ঠাকতী না ॥ ১৫৫ ॥
ভূতাংসী কৱণীং অৱসৰীং । ঠাকতী না ॥ ১৫৫ ॥
ম্হণোনি হে আঘৱেং । এথ তুজ ন লগে শোচাৱেং ।
জে স্থিতীচী হে স্ৱভাৱেং । অনাদি ঐসী ॥ ১৫৬ ॥
জে স্থিতীচী হে স্ৱভাৱেং । অনাদি ঐসী ॥ ১৫৬ ॥
না তৰী হে অৰ্জুনা । ন যেচি তুঝিযা মনা ।
জে দেখোনি লোকু অধীনা । জন্মক্ষযা ॥ ১৫৭ ॥
জে দেখোনি লোকু অধীনা । জন্মক্ষযা ॥ ১৫৭ ॥
তৰী যেথ কাংহী । তুজ শোকাসি কাৰণ নাহীং ।
জে জন্মমৃত্যু হে পাহীং । অপৰিহৰ ॥ ১৫৮ ॥
জে জন্মমৃত্যু হে পাহীং । অপৰিহৰ ॥ ১৫৮ ॥
জাতস্য হি ধৃৱো মৃত্যুৰ্ধৃৱং জন্ম মৃতস্য চ।
তস্মাদপৰিহাৰ্যেঽৰ্থে ন ত্ৱং শোচিতুমৰ্হসি ॥ ২৭ ॥
তস্মাদপৰিহাৰ্যেঽৰ্থে ন ত্ৱং শোচিতুমৰ্হসি ॥ ২৭ ॥
উপজে তেং নাশে । নাশলেং পুনৰপি দিসে ।
হেং ঘটিকাযংত্ৰ তৈসেং । পৰিভ্ৰমে গা ॥ ১৫৯ ॥
হেং ঘটিকাযংত্ৰ তৈসেং । পৰিভ্ৰমে গা ॥ ১৫৯ ॥
না তৰী উদো অস্তু আপৈসে । অখংডিত হোত জাত জৈসেং ।
হেং জন্মমৰণ তৈসেং । অনিৱাৰ জগীং ॥ ১৬০ ॥
হেং জন্মমৰণ তৈসেং । অনিৱাৰ জগীং ॥ ১৬০ ॥
মহাপ্ৰল়য অৱসৰে । হেং ত্ৰৈলোক্যহী সংহৰে ।
ম্হণোনি হা পৰিহৰে । আদি অংতু ॥ ১৬১ ॥
ম্হণোনি হা পৰিহৰে । আদি অংতু ॥ ১৬১ ॥
তূং জৰী হে ঐসেং মানসী । তৰী খেদু কাং কৰিসী ।
কায জাণতচি নেণসী । ধনুৰ্ধৰা ॥ ১৬২ ॥
কায জাণতচি নেণসী । ধনুৰ্ধৰা ॥ ১৬২ ॥
এথ আণিকহী এক পাৰ্থা । তুজ বহুতীং পৰী পাহতাং ।
দুঃখ কৰাৱযা সৰ্ৱথা । ৱিষো নাহীং ॥ ১৬৩ ॥
দুঃখ কৰাৱযা সৰ্ৱথা । ৱিষো নাহীং ॥ ১৬৩ ॥
অৱ্যক্তাদিনি ভূতানি ৱ্যক্তমধ্যানি ভাৰত ।
অৱ্যক্তনিধনান্যেৱ তত্ৰ কা পৰিদেৱনা ॥ ২৮ ॥
অৱ্যক্তনিধনান্যেৱ তত্ৰ কা পৰিদেৱনা ॥ ২৮ ॥
জেং সমস্তেং ইযেং ভূতে । জন্মা আদি অমূৰ্তে ।
মগ পাতলীং ৱ্যক্তীতেং । জন্মলেযা ॥ ১৬৪ ॥
মগ পাতলীং ৱ্যক্তীতেং । জন্মলেযা ॥ ১৬৪ ॥
তিযেং ক্ষযাসি জেথ জাতী । তেথ নিভ্ৰাংত আনে নৱ্হতী ।
দেখেং পূৰ্ৱ স্থিতীচ যেতী । আপুলিযে ॥ ১৬৫ ॥
দেখেং পূৰ্ৱ স্থিতীচ যেতী । আপুলিযে ॥ ১৬৫ ॥
যেৰ মধ্যেং জেং প্ৰতিভাসে । তেং নিদ্ৰিতা স্ৱপ্ন জৈসেং ।
তৈসা আকাৰু হা মাযাৱশেং । সত্স্ৱৰূপীং ॥ ১৬৬ ॥
তৈসা আকাৰু হা মাযাৱশেং । সত্স্ৱৰূপীং ॥ ১৬৬ ॥
না তৰী পৱনেং স্পৰ্শিলেং নীৰ । পঢিযাসে তৰংগাকাৰ ।
কা পৰাপেক্ষা অল়কাংৰ- । ৱ্যক্তি কনকীং ॥ ১৬৭ ॥
কা পৰাপেক্ষা অল়কাংৰ- । ৱ্যক্তি কনকীং ॥ ১৬৭ ॥
তৈসেং সকল় হেং মূৰ্ত । জাণ পাং মাযাকাৰিত ।
জৈসেং আকাশীং বিংবত । অভ্ৰপটল ॥ ১৬৮ ॥
জৈসেং আকাশীং বিংবত । অভ্ৰপটল ॥ ১৬৮ ॥
তৈসেং আদীচি জেং নাহী । তযালাগীং তূং ৰুদসি কাযী ।
তূং অৱীট তেং পাহীং । চৈতন্য এক ॥ ১৬৯ ॥
তূং অৱীট তেং পাহীং । চৈতন্য এক ॥ ১৬৯ ॥
জযাচি আৰ্তীচি ভোগিত । ৱিষযী ত্যজিলে সংত ।
জযালাগীং ৱিৰক্ত । ৱনৱাসিযে ॥ ১৭০ ॥
জযালাগীং ৱিৰক্ত । ৱনৱাসিযে ॥ ১৭০ ॥
দিঠী সূনি জযাতেং । ব্ৰহ্মচৰ্যাদি ৱ্ৰতেং ।
মুনীশ্ৱৰ তযাতেং আচৰতাতী ॥ ১৭১ ॥
মুনীশ্ৱৰ তযাতেং আচৰতাতী ॥ ১৭১ ॥
আশ্চৰ্যৱত্ পশ্চতি কশ্চিদেনমাশ্চৰ্যৱদ্ ৱদতি তথৈৱ চান্যঃ ।
আশ্চৰ্যৱত্ চৈনমন্যঃ শৃণোতি । শৃত্ৱাঽপ্যেনং ৱেদ ন চৈৱ কশ্চিত্ ॥ ২৯ ॥
আশ্চৰ্যৱত্ চৈনমন্যঃ শৃণোতি । শৃত্ৱাঽপ্যেনং ৱেদ ন চৈৱ কশ্চিত্ ॥ ২৯ ॥
এক অংতৰী নিশ্চল় । জেং নিহাল়িতাং কেৱল় ।
ৱিসৰলে সকল় । সংসাৰজাত ॥ ১৭২ ॥
ৱিসৰলে সকল় । সংসাৰজাত ॥ ১৭২ ॥
একাং গুণানুৱাদু কৰিতাং । উপৰতী হোঊনি চিতা ।
নিৰৱধি তল্লীনতা । নিৰংতৰ ॥ ১৭৩ ॥
নিৰৱধি তল্লীনতা । নিৰংতৰ ॥ ১৭৩ ॥
এক ঐকতাংচি নিৱালে । তে দেহভাৱীং সাংডলে ।
এক অনুভৱেং পাতলে । তদ্ৰুপতা ॥ ১৭৪ ॥
এক অনুভৱেং পাতলে । তদ্ৰুপতা ॥ ১৭৪ ॥
জৈসা সৰিতা ওঘ সমস্ত । সমুদ্ৰামাজিং মিল়ত ।
পৰী মাঘৌতে ন সমাত । পৰতলে নাহীং ॥ ১৭৫ ॥
পৰী মাঘৌতে ন সমাত । পৰতলে নাহীং ॥ ১৭৫ ॥
তৈসিযা যোগীশ্ৱৰাংচিযা মতী । মিল়ণীসৱেং একৱটতী ।
পৰী জে ৱিচাৰূনি পুনৰাৱৃত্তি । ভজতীচিনা ॥ ১৭৬ ॥
পৰী জে ৱিচাৰূনি পুনৰাৱৃত্তি । ভজতীচিনা ॥ ১৭৬ ॥
দেহী নিত্যমৱধ্যোঽযং দেহে সৰ্ৱস্য ভাৰত ।
তস্মাত্ সৰ্ৱাণি ভূতানি ন ত্ৱং শোচিতুমৰ্হসি ॥ ৩০ ॥
তস্মাত্ সৰ্ৱাণি ভূতানি ন ত্ৱং শোচিতুমৰ্হসি ॥ ৩০ ॥
জেং সৰ্ৱত্ৰ সৰ্ৱহী দেহীং । জযা কৰিতাংহী ঘাতু নাহীং ।
তেং ৱিশ্ৱাত্মক তূং পাহীং । চৈতন্য এক ॥ ১৭৭ ॥
তেং ৱিশ্ৱাত্মক তূং পাহীং । চৈতন্য এক ॥ ১৭৭ ॥
যাচেনিচি স্ৱভাৱেং । হেং হোত জাত আঘৱেং ।
তৰী সাংগ কায শোচাৱেং । এথ তুৱাং ॥ ১৭৮ ॥
তৰী সাংগ কায শোচাৱেং । এথ তুৱাং ॥ ১৭৮ ॥
এৰ্হৱীং তৰী পাৰ্থা । তুজ কাং নেণোং ন মনেং চিত্তা ।
পৰী কিডাল় হেং শোচিতাং । বহুতীং পৰীং ॥ ১৭৯ ॥
পৰী কিডাল় হেং শোচিতাং । বহুতীং পৰীং ॥ ১৭৯ ॥
স্ৱধৰ্মপি চাৱেক্ষ্য ন ৱিকংপিতুমৰ্হসি ।
ধৰ্ম্যাদ্ধি যুদ্ধাত্ শ্ৰেযোঽন্যত্ ক্ষত্ৰিযস্য ন ৱিদ্যতে ॥ ৩১ ॥
ধৰ্ম্যাদ্ধি যুদ্ধাত্ শ্ৰেযোঽন্যত্ ক্ষত্ৰিযস্য ন ৱিদ্যতে ॥ ৩১ ॥
তূং অঝুনি কাং ন ৱিচাৰিসী । কায হেং চিংতিতু আহাসী ।
স্ৱধৰ্মু তো ৱিসৰলাসী । তৰাৱেং জেণেং ॥ ১৮০ ॥
স্ৱধৰ্মু তো ৱিসৰলাসী । তৰাৱেং জেণেং ॥ ১৮০ ॥
যা কৌৰৱাং ভলতেং জাহলেং । অথৱা তুজচি কাংহী পাতলেং ।
কীং যুগচি হেং বুডালেং । জৰ্হীং এথ ॥ ১৮১ ॥
কীং যুগচি হেং বুডালেং । জৰ্হীং এথ ॥ ১৮১ ॥
তৰী স্ৱধৰ্মু এক আহে । তো সৰ্ৱথা ত্যাজ্য নোহে ।
মগ তৰিজেল কায পাহে । কৃপাল়ুপণেং ॥ ১৮২ ॥
মগ তৰিজেল কায পাহে । কৃপাল়ুপণেং ॥ ১৮২ ॥
অৰ্জুনা তুঝেং চিত্ত । জৰ্হী জাহলেং দ্ৰৱীভূত ।
তৰ্হী হেং অনুচিত । সংগ্ৰামসমযীং ॥ ১৮৩ ॥
তৰ্হী হেং অনুচিত । সংগ্ৰামসমযীং ॥ ১৮৩ ॥
অগা গোক্ষীৰ জৰী জাহলেং । তৰী পথ্যাসি নাহী ম্হণিতলেং ।
ঐসেনিহি ৱিষ হোয সুদলেং । নৱজ্ৱৰীং দেতাং ॥ ১৮৪ ॥
ঐসেনিহি ৱিষ হোয সুদলেং । নৱজ্ৱৰীং দেতাং ॥ ১৮৪ ॥
তৈসে আনীং আন কৰিতাং । নাশু হোঈল হিতা ।
ম্হণঊনি তূং আতাং । সাৱধ হোঈ ॥ ১৮৫ ॥
ম্হণঊনি তূং আতাং । সাৱধ হোঈ ॥ ১৮৫ ॥
ৱাযাংচি ৱ্যাকুল় কাযী । আপুলা নিজধৰ্মু পাহীং ।
জো আচৰিতা বাধু নাহীং । কৱণে কাল়ীং ॥ ১৮৬ ॥
জো আচৰিতা বাধু নাহীং । কৱণে কাল়ীং ॥ ১৮৬ ॥
জৈসেং মাৰ্গেংচি চালতাং । অপাৱো ন পৱে সৰ্ৱথা ।
কাং দীপাধাৰেং ৱৰ্ততাং । নাডল়িজে ॥ ১৮৭ ॥
কাং দীপাধাৰেং ৱৰ্ততাং । নাডল়িজে ॥ ১৮৭ ॥
ম্হণোনি যালাগীং পাহীং । তুম্হাং ক্ষত্ৰিযাং আণীক কাংহী ।
সংগ্ৰামাৱাংচূনি নাহীং । উচিত জাণেং ॥ ১৮৯ ॥
সংগ্ৰামাৱাংচূনি নাহীং । উচিত জাণেং ॥ ১৮৯ ॥
নিষ্কপটা হোআৱেং । উসিণা ঘাঈ জুংঝাৱেং ।
হেং অসো কায সাংগাৱে । প্ৰত্যক্ষাৱৰী ॥ ১৯০ ॥
হেং অসো কায সাংগাৱে । প্ৰত্যক্ষাৱৰী ॥ ১৯০ ॥
যদৃচ্ছযা চোপপন্নং স্ৱৰ্গদ্ৱাৰমপাৱৃত্তম্ ।
সুখিনঃ ক্ষত্ৰিযাঃ পাৰ্থ লভংতে যুদ্ধমীদৃশম্ ॥ ৩২ ॥
সুখিনঃ ক্ষত্ৰিযাঃ পাৰ্থ লভংতে যুদ্ধমীদৃশম্ ॥ ৩২ ॥
অৰ্জুনা ঝুংজ দেখেং আতাংচেং । হেং হো কায দৈৱ তুমচে ।
কীং নিধান সকল় ধৰ্মাচেং । প্ৰগটলে অসে ॥ ১৯১ ॥
কীং নিধান সকল় ধৰ্মাচেং । প্ৰগটলে অসে ॥ ১৯১ ॥
হা সংগ্ৰামু কায ম্হণিপে । কীং স্ৱৰ্গুচি যেণেং ৰূপেং ।
মূৰ্ত কাং প্ৰতাপে । উদো কেলা ॥ ১৯২ ॥
মূৰ্ত কাং প্ৰতাপে । উদো কেলা ॥ ১৯২ ॥
না তৰী গুণাচেনি পতিকৰেং । আৰ্তিংচেনি পডিভৰেং ।
হেং কীৰ্তীচি স্ৱযংৱৰে । আলী তুজ ॥ ১৯৩ ॥
হেং কীৰ্তীচি স্ৱযংৱৰে । আলী তুজ ॥ ১৯৩ ॥
ক্ষত্ৰিযেং বহুত পুণ্য কীজে । তেং ঝুংজ ঐসেং হেং লাহিজে ।
জৈসেং মাৰ্গেং জাতাং আডল়িজে । চিংতামণীসী ॥ ১৯৪ ॥
জৈসেং মাৰ্গেং জাতাং আডল়িজে । চিংতামণীসী ॥ ১৯৪ ॥
না তৰী জাংভযা পসৰে মুখ । তেথ অৱচটেং পডে পীযূখ ।
তৈসা সংগ্ৰামু হা দেখ । পাতলা অসে ॥ ১৯৫ ॥
তৈসা সংগ্ৰামু হা দেখ । পাতলা অসে ॥ ১৯৫ ॥
অথ চেত্ ত্ৱমিমং ধৰ্ম্যং সংগ্ৰামং ন কৰিষ্যসি ।
ততঃ স্ৱধৰ্মং কীৰ্তিং চ হিত্ৱা পাপমৱাপ্যসিং ॥ ৩৩ ॥
ততঃ স্ৱধৰ্মং কীৰ্তিং চ হিত্ৱা পাপমৱাপ্যসিং ॥ ৩৩ ॥
আতাং হা ঐসা অৱ্হেৰিজে । মগ নাথিলে শোচূং বৈসিজে ।
তৰী আপণ আহাণা হোঈজে । আপণপেযাং ॥ ১৯৬ ॥
তৰী আপণ আহাণা হোঈজে । আপণপেযাং ॥ ১৯৬ ॥
পূৰ্ৱজাংচে জোডলেং । আপণচি হোয ধাডিলেং ।
জৰী আজি শস্ত্ৰ সাংডিলে । ৰণীং ইযে ॥ ১৯৭ ॥
জৰী আজি শস্ত্ৰ সাংডিলে । ৰণীং ইযে ॥ ১৯৭ ॥
অসতী কীৰ্তি জাঈল । জগ অভিশাপু দেঈল ।
আণি গিংৱসিত পাৱতীল । মহাদোষ ॥ ১৯৮ ॥
আণি গিংৱসিত পাৱতীল । মহাদোষ ॥ ১৯৮ ॥
জৈসী ভ্ৰতাৰেহীন ৱনিতা । উপহৃতী পাৱে সৰ্ৱথা ।
তৈশী দশা জীৱিতা । স্ৱধৰ্মেংৱীণ ॥ ১৯৯ ॥
তৈশী দশা জীৱিতা । স্ৱধৰ্মেংৱীণ ॥ ১৯৯ ॥
না তৰী ৰণীং শৱ সাংডিজে । তেং চৌমেৰীং গিধীং ৱিদাৰিজে ।
তৈসে স্ৱধৰ্মহীন অভিভৱিজে । মহাদোষী ॥ ২০০ ॥
তৈসে স্ৱধৰ্মহীন অভিভৱিজে । মহাদোষী ॥ ২০০ ॥
অকীৰ্তিং চাপি ভূতানি কথযিষ্যংতি তেঽৱ্যাম্ ।
সংভাৱিতস্য চাকীৰ্তিৰ্মৰণাদতিৰিচ্যতে ॥ ৩৪ ॥
সংভাৱিতস্য চাকীৰ্তিৰ্মৰণাদতিৰিচ্যতে ॥ ৩৪ ॥
ম্হণোনি স্ৱধৰ্ম হা সাংডসীল । তৰী পাপা ৱৰপডা হোসীল ।
আণি অপেশ তেং ন ৱচেল । কল্পাংতাৱৰী ॥ ২০১ ॥
আণি অপেশ তেং ন ৱচেল । কল্পাংতাৱৰী ॥ ২০১ ॥
জাণতেনি তংৱচি জিযাৱে । জংৱ অপকীৰ্তি আংগা ন পৱে ।
আণি সাংগ পাং কেৱী নিগাৱেং । এথোনিযাং ॥ ২০২ ॥
আণি সাংগ পাং কেৱী নিগাৱেং । এথোনিযাং ॥ ২০২ ॥
তূং নিৰ্মত্সৰু সদযতা । যেথূনি নিঘসী কীৰ মাঘৌতা ।
পৰী তে গতি সমস্তাং । ন মনেল যযাং ॥ ২০৩ ॥
পৰী তে গতি সমস্তাং । ন মনেল যযাং ॥ ২০৩ ॥
হেং চহূংকডূন ৱেঢিতীল । বাণৱৰী ঘেতীল ।
তেথ পাৰ্থা ন সুটিজেল । কৃপাল়ুপণে ॥ ২০৪ ॥
তেথ পাৰ্থা ন সুটিজেল । কৃপাল়ুপণে ॥ ২০৪ ॥
ঐসেনিহী প্ৰাণ্সংকটে । জৰী ৱিপাযেং পাং নিঘণেং ঘটে ।
তৰী তেং জিযালেংহী ৱোখটেং । মৰণাহুনী ॥ ২০৫ ॥
তৰী তেং জিযালেংহী ৱোখটেং । মৰণাহুনী ॥ ২০৫ ॥
ভযাদ্ ৰণাদুপৰং মংস্যতে ত্ৱাং মহাৰথাঃ ।
যেষাং ত্ৱং বহুমতো ভূত্ৱা যাস্যসি লাঘৱম্ ॥ ৩৫ ॥
যেষাং ত্ৱং বহুমতো ভূত্ৱা যাস্যসি লাঘৱম্ ॥ ৩৫ ॥
তূং আণিকহী এক ন ৱিচাৰিসী । এথ সংভ্ৰমে ঝুংজো আলাসী ।
আণি সকণৱপণে নিঘালাসী । মাগুতা জৰী ॥ ২০৬ ॥
আণি সকণৱপণে নিঘালাসী । মাগুতা জৰী ॥ ২০৬ ॥
তৰী তুঝেং তেং অৰ্জুনা । যা ৱৈৰিযাং দুৰ্জনাং
কাং প্ৰত্যযা যেঈল মনা । সাংগে মজ ॥ ২০৬ ॥
কাং প্ৰত্যযা যেঈল মনা । সাংগে মজ ॥ ২০৬ ॥
অৱাচ্যৱাদাংশ্চ বহূন্ ৱদিষ্যংতি তৱাহিতাঃ ।
নিংদংতস্তৱ সামৰ্থ্য ততো দুঃখতৰং নু কিম্ ॥ ৩৬ ॥
নিংদংতস্তৱ সামৰ্থ্য ততো দুঃখতৰং নু কিম্ ॥ ৩৬ ॥
হে ম্হণতীল গেলা ৰে গেলা । অৰ্জুন আম্হাং বিহালা ।
হা সাংগেং বোলু উৰলা । নিকা কাযী ॥ ২০৮ ॥
হা সাংগেং বোলু উৰলা । নিকা কাযী ॥ ২০৮ ॥
লোক সাযাসেং কৰূনি বহুতেং । কাং ৱেংচিতী আপুলী জীৱিতেং ।
পৰী ৱাঢৱিতী কীৰ্তীতেং । ধনুৰ্ধৰা ॥ ২০৯ ॥
পৰী ৱাঢৱিতী কীৰ্তীতেং । ধনুৰ্ধৰা ॥ ২০৯ ॥
তে তুজ অনাযসেং । অনকল়িত জোডিলী অসে ।
হেং অদ্ৱিতীয জৈসেং । গগন আহে ॥ ২১০ ॥
হেং অদ্ৱিতীয জৈসেং । গগন আহে ॥ ২১০ ॥
তৈসী কীৰ্তী নিঃসীম । তুঝাং ঠাযীং নিৰুপম ।
তুঝে গুণ উত্তম । তিহীং লোকীং ॥ ২১১॥
তুঝে গুণ উত্তম । তিহীং লোকীং ॥ ২১১॥
দিগংতীচে ভূপতি । ভাট হোঊনি ৱাখাণিতী ।
জে ঐকিলিযা দচকতী । কৃতাংতাদিক ॥ ২১২ ॥
জে ঐকিলিযা দচকতী । কৃতাংতাদিক ॥ ২১২ ॥
ঐসা মহিমা ঘনৱট । গংগা তৈসী চোখট ।
জযাং দেখী জগীং সুভট । ৱাংঠ জাহলী ॥ ২১৩ ॥
জযাং দেখী জগীং সুভট । ৱাংঠ জাহলী ॥ ২১৩ ॥
তে পৌৰুষ তুঝেং অদ্ভুত । আইকোনিযাং হে সমস্ত ।
জাহলে আথি ৱিৰক্ত । জীৱিতেংসী ॥ ২১৪ ॥
জাহলে আথি ৱিৰক্ত । জীৱিতেংসী ॥ ২১৪ ॥
জৈসা সিংহাচিযা হাংকা । যুগাংতু হোয মদমুখা ।
তৈসা কৌৰৱাং অশেখাং । ধাকু তুঝা॥ ২১৫ ॥
তৈসা কৌৰৱাং অশেখাং । ধাকু তুঝা॥ ২১৫ ॥
জৈসে পৰ্ৱত ৱজ্ৰাংতে । না তৰী সৰ্প গৰুডাতেং ।
তৈসা অৰ্জুনা হে তূংতে । মানিতী সদা ॥ ২১৬ ॥
তৈসা অৰ্জুনা হে তূংতে । মানিতী সদা ॥ ২১৬ ॥
তে অগাধপণ জাঈল । মগ হিণাৱো অংগা যেঈল ।
জৰী মাগুতা নিঘসীল । ন ঝুংজতচি ॥ ২১৭ ॥
জৰী মাগুতা নিঘসীল । ন ঝুংজতচি ॥ ২১৭ ॥
আণি হে পল়তাং পল়োং নেদিতী । ধৰূনি অৱকল়া কৰিতী ।
ন গণিত কুটী বোলতী । আইকতাং তুজ ॥ ২১৮ ॥
ন গণিত কুটী বোলতী । আইকতাং তুজ ॥ ২১৮ ॥
মগ তে ৱেল়ী হিযেং ফুটাৱেং । আংতা লাঠেপণে কাং ন ঝুংজাৱে ।
হেং জিংতলে তৰী ভোগাৱেং । পৃথ্ৱীতল ॥ ২১৯ ॥
হেং জিংতলে তৰী ভোগাৱেং । পৃথ্ৱীতল ॥ ২১৯ ॥
হতো ৱা প্ৰাপ্স্যসি স্ৱৰ্গং জিত্ৱা ৱা ভোক্ষসে মহীম্ ।
তস্মাদুত্তিষ্ঠ কৌন্তেয যুদ্ধায কৃতনিশ্চযঃ ॥ ৩৭ ॥
তস্মাদুত্তিষ্ঠ কৌন্তেয যুদ্ধায কৃতনিশ্চযঃ ॥ ৩৭ ॥
না তৰী ৰণীং এথ । ঝুংজতাং ৱেংচলেং জীৱিত ।
তৰী স্ৱৰ্গসুখ অনকল়িত । পাৱসীল ॥ ২২০ ॥
তৰী স্ৱৰ্গসুখ অনকল়িত । পাৱসীল ॥ ২২০ ॥
ম্হণোনি যে গোঠী । ৱিচাৰু ন কৰীং কিৰিটী ।
আতাং ধনুষ্য ঘেঊনি উঠী । ঝুংজেং ৱেগীং ॥ ২২১ ॥
আতাং ধনুষ্য ঘেঊনি উঠী । ঝুংজেং ৱেগীং ॥ ২২১ ॥
দেখেং স্ৱধৰ্মু হা আচৰতাং । দোষু নাসে অসতা ।
তুজ ভ্ৰাংতি হে কৱণ চিত্তা । এথ পাতকাচী ॥ ২২২ ॥
তুজ ভ্ৰাংতি হে কৱণ চিত্তা । এথ পাতকাচী ॥ ২২২ ॥
সাংগে প্লৱেংচি কায বুডিজে । কাং মাৰ্গীং জাতাং আডল়িজে ।
পৰী ৱিপাযেং চালো নেণিজে । তৰী তেংহী ঘডে ॥ ২২৩ ॥
পৰী ৱিপাযেং চালো নেণিজে । তৰী তেংহী ঘডে ॥ ২২৩ ॥
অমৃতেং তৰীচি মৰীজে । জৰী ৱিখেংসী সেৱীজে ।
তৈসা স্ৱধৰ্মেং দোষু পাৱিজে । হেতুকপণে ॥ ২২৪ ॥
তৈসা স্ৱধৰ্মেং দোষু পাৱিজে । হেতুকপণে ॥ ২২৪ ॥
ম্হণোনি তুজ পাৰ্থা । হেতু সাংডোনি সৰ্ৱথা ।
ক্ষাত্ৰৱৃত্তী ঝুংজতাং । পাপ নাহী ॥ ২২৫ ॥
ক্ষাত্ৰৱৃত্তী ঝুংজতাং । পাপ নাহী ॥ ২২৫ ॥
সুখদুঃখে সমে কৃত্ৱা লাভালাভৌ জযাজযৌ ।
ততো যুদ্ধায যুজ্যস্ৱ নৈৱং পাপমৱাপ্স্যসি ॥ ৩৮ ॥
ততো যুদ্ধায যুজ্যস্ৱ নৈৱং পাপমৱাপ্স্যসি ॥ ৩৮ ॥
সুখীং সংতোষা ন যাৱে । দুঃখী ৱিষাদা ন ভজাৱেং ।
আণি লাভালাভ ন ধৰাৱে । মনামাজীং ॥ ২২৬ ॥
আণি লাভালাভ ন ধৰাৱে । মনামাজীং ॥ ২২৬ ॥
এথ ৱিজযপণ হোঈল । কাং সৰ্ৱথা দেহ জাঈল ।
হেং আধীংচি কাংহী পুঢীল । চিংতাৱেনা ॥ ২২৭ ॥
হেং আধীংচি কাংহী পুঢীল । চিংতাৱেনা ॥ ২২৭ ॥
আপণযাং উচিতা । স্ৱধৰ্মাতেংচি ৰহাটতাং ।
জে পাৱেং তেং নিৱাংতা । সাহোনি জাৱেং ॥ ২২৮ ॥
জে পাৱেং তেং নিৱাংতা । সাহোনি জাৱেং ॥ ২২৮ ॥
ঐসেযা মনেং হোআৱেং । তৰী দোষু ন ঘডে স্ৱভাৱেং ।
ম্হণোনি আতাং ঝুংজাৱেং । নিভ্ৰাংত তুৱাং ॥ ২২৯ ॥
ম্হণোনি আতাং ঝুংজাৱেং । নিভ্ৰাংত তুৱাং ॥ ২২৯ ॥
এষাঽতেভিহিতা সাংখ্যে বুদ্ধিৰ্যোগে ত্ৱিমাং শৃণু ।
বুদ্ধ্যা যুক্তো যযা পাৰ্থ কৰ্মবংধং প্ৰহাস্যসি ॥ ৩৯ ॥
বুদ্ধ্যা যুক্তো যযা পাৰ্থ কৰ্মবংধং প্ৰহাস্যসি ॥ ৩৯ ॥
হে সাংখ্যস্থিতি মুকুলিত । সাংগিতলী তুজ এথ ।
আতাং বুদ্ধিযোগু নিশ্চিত । অৱধাৰীং পাং ॥ ২৩০ ॥
আতাং বুদ্ধিযোগু নিশ্চিত । অৱধাৰীং পাং ॥ ২৩০ ॥
জযা বুদ্ধিযুক্তা । আহালিযা পাৰ্থা ।
কৰ্মবংধু সৰ্ৱথা । বাংধূ ন পাৱে ॥ ২৩১ ॥
কৰ্মবংধু সৰ্ৱথা । বাংধূ ন পাৱে ॥ ২৩১ ॥
জৈসে ৱজ্ৰকৱচ লেঈজে । মগ শস্ত্ৰাংচা ৱৰ্ষাৱো সাহিজে ।
পৰী জৈতেংসী উৰিজে । অচুংবিতা ॥ ২৩২ ॥
পৰী জৈতেংসী উৰিজে । অচুংবিতা ॥ ২৩২ ॥
নেহাভিক্ৰমনাশোঽস্তি প্ৰত্যৱাযো ন ৱিদ্যতে ।
স্ৱল্পমপ্যস্য ধৰ্মস্য ত্ৰাযতে মহতো ভযাত্ ॥ ৪০ ॥
স্ৱল্পমপ্যস্য ধৰ্মস্য ত্ৰাযতে মহতো ভযাত্ ॥ ৪০ ॥
তৈসেং ঐহিক তৰী ন নশে । আণি মোক্ষু তো উৰলা অসে ।
জেথ পূৰ্ৱানুক্ৰম দিসে । চোখাল়ত ॥ ২৩৩ ॥
জেথ পূৰ্ৱানুক্ৰম দিসে । চোখাল়ত ॥ ২৩৩ ॥
কৰ্মাধাৰে ৰাহাটিজে । পৰী কৰ্মফল় ন নিৰীক্ষিজে ।
জৈসা মংত্ৰজ্ঞু ন বধিজে । ভূতবাধা ॥ ২৩৪ ॥
জৈসা মংত্ৰজ্ঞু ন বধিজে । ভূতবাধা ॥ ২৩৪ ॥
তিযাপৰী জে সুবুদ্ধি । আপুলাল্যা নিৰৱধি ।
হাং অসতাংচি উপাধি । আংকল়ূ ন সকে ॥ ২৩৫ ॥
হাং অসতাংচি উপাধি । আংকল়ূ ন সকে ॥ ২৩৫ ॥
জেথ ন সংচৰে পুণ্যপাপ । জে সূক্ষ্ম অতি নিষ্কংপ ।
গুণত্ৰযাদি লেপ । ন লগতী জেথ ॥ ২৩৬ ॥
গুণত্ৰযাদি লেপ । ন লগতী জেথ ॥ ২৩৬ ॥
অৰ্জুনা তে পুণ্যৱশেং । জৰী অল্পচি হৃদযীং বুদ্ধি প্ৰকাশে ।
তৰী অশেষহী নাশে । সংসাৰভয ॥ ২৩৭ ॥
তৰী অশেষহী নাশে । সংসাৰভয ॥ ২৩৭ ॥
ৱ্যৱসাযাত্মিকা বুদ্ধিৰেকেহ কুৰুনন্দন ।
বহুশাখা হ্যনন্তাশ্চ বুদ্ধযোঽৱ্যৱস্থিতাম্ ॥ ৪১ ॥
বহুশাখা হ্যনন্তাশ্চ বুদ্ধযোঽৱ্যৱস্থিতাম্ ॥ ৪১ ॥
জৈসী দীপকল়িকা ধাকুটী । পৰী বহু তেজাতেং প্ৰগটী ।
তৰী সদ্বুদ্ধি হে থেকুটী । ম্হণোং নযে ॥ ২৩৮ ॥
তৰী সদ্বুদ্ধি হে থেকুটী । ম্হণোং নযে ॥ ২৩৮ ॥
পাৰ্থা বহুতীং পৰী । হে অপেক্ষিজে ৱিচাৰশূৰী ।
জে দুৰ্লভ চৰাচৰীং । সদ্ৱাসনা ॥ ২৩৯ ॥
জে দুৰ্লভ চৰাচৰীং । সদ্ৱাসনা ॥ ২৩৯ ॥
আণিকাসাৰিখা বহুৱসু । জৈসা ন জোডে পৰিসু ।
কাং অমৃতাচা লেশু । দৈৱগুণেং ॥ ২৪০ ॥
কাং অমৃতাচা লেশু । দৈৱগুণেং ॥ ২৪০ ॥
তৈসী দুৰ্লভ জে সদ্বুদ্ধি । জিযে পৰমাত্মাচি অৱধি ।
জৈসা গংগেসী উদধি । নিৰংতৰ ॥ ২৪১ ॥
জৈসা গংগেসী উদধি । নিৰংতৰ ॥ ২৪১ ॥
তৈসী ঈশ্ৱৰাৱাংচূনি কাংহী । জিযে আণিক লাণী নাহীং ।
তে একচি বুদ্ধি পাহীং । অৰ্জুনা জগীং ॥ ২৪২ ॥
তে একচি বুদ্ধি পাহীং । অৰ্জুনা জগীং ॥ ২৪২ ॥
যেৰী তে দুৰ্মতি । জে বহুধা অসে ৱিকৰতী ।
তেথ নিৰংতৰ ৰমতী । অৱিৱেকিযে ॥ ২৪৩ ॥
তেথ নিৰংতৰ ৰমতী । অৱিৱেকিযে ॥ ২৪৩ ॥
ম্হণোনি তযা পাৰ্থা । স্ৱৰ্গ সংসাৰ নৰকাৱস্থা ।
আত্মসুখ সৰ্ৱথা । দৃষ্ট নাহীং ॥ ২৪৪ ॥
আত্মসুখ সৰ্ৱথা । দৃষ্ট নাহীং ॥ ২৪৪ ॥
যামিনাং পুষ্পিতাং ৱাচং প্ৰৱদন্ত্যৱিপশ্চিতঃ ।
ৱেদৱাদৰতাঃ পাৰ্থ নান্যদস্তীতি ৱাদিনঃ ॥ ৪২ ॥
ৱেদৱাদৰতাঃ পাৰ্থ নান্যদস্তীতি ৱাদিনঃ ॥ ৪২ ॥
ৱেদাধাৰেং বোলতী । কেৱল় কৰ্ম প্ৰতিষ্ঠিতী ।
পৰী কৰ্মফল়ীং আসক্তী । ধৰূনিযাং ॥ ২৪৫ ॥
পৰী কৰ্মফল়ীং আসক্তী । ধৰূনিযাং ॥ ২৪৫ ॥
ম্হণতী সংসাৰী জন্মিজে । যজ্ঞাদি কৰ্ম কীজেং ।
মগ স্ৱৰ্গসুখ ভোগিজে । মনোহৰ ॥ ২৪৬ ॥
মগ স্ৱৰ্গসুখ ভোগিজে । মনোহৰ ॥ ২৪৬ ॥
এথ হেং ৱাংচূনি কাংহী । আণিক সৰ্ৱথা সুখচি নাহী ।
ঐসেং অৰ্জুনা বোলতী পাহীং । দুৰ্বুদ্ধি তে ॥ ২৪৭ ॥
ঐসেং অৰ্জুনা বোলতী পাহীং । দুৰ্বুদ্ধি তে ॥ ২৪৭ ॥
কামাত্মানঃ স্ৱৰ্গপৰা জন্মকৰ্মফলপ্ৰদাম্ ।
ক্ৰিযাৱিষেশ্বহুলাং ভোগৈশ্ৱৰ্যগতিং প্ৰতি ॥ ৪৩ ॥
ক্ৰিযাৱিষেশ্বহুলাং ভোগৈশ্ৱৰ্যগতিং প্ৰতি ॥ ৪৩ ॥
দেখেং কামনা অভিভূত । হোঊনি কৰ্মেং আচৰত ।
তে কেৱল় ভোগীং চিত্ত । দেঊনিযাং ॥ ২৪৮ ॥
তে কেৱল় ভোগীং চিত্ত । দেঊনিযাং ॥ ২৪৮ ॥
ক্ৰিযাৱিশেষেং বহুতেং । ন লোপিতীং ৱিধীতেং ।
নিপুণ হোঊনি ধৰ্মাতেং । অনুষ্ঠিতী ॥ ২৪৯ ॥
নিপুণ হোঊনি ধৰ্মাতেং । অনুষ্ঠিতী ॥ ২৪৯ ॥
ভোগৈশ্ৱৰ্যপ্ৰসক্তানাং তযাপহৃতচেতসাম্ ।
ৱ্যৱসাযাত্মিকা বুদ্ধিঃ সমাধৌ ন ৱিধীযতে ॥ ৪৪ ॥
ৱ্যৱসাযাত্মিকা বুদ্ধিঃ সমাধৌ ন ৱিধীযতে ॥ ৪৪ ॥
পৰি একচি কুডেং কৰিতী । জে স্ৱৰ্গকামু মনীং ধৰিতী ।
যজ্ঞপুৰুষা চুকতী । ভোক্তা জো ॥ ২৫০ ॥
যজ্ঞপুৰুষা চুকতী । ভোক্তা জো ॥ ২৫০ ॥
জৈসা কৰ্পুৰাচা ৰাশি কীজে । মগ অগ্নি লাঊনি দীজে ।
কাং মিষ্টানীং সংচৰৱিজে । কাল়কূট ॥ ২৫১ ॥
কাং মিষ্টানীং সংচৰৱিজে । কাল়কূট ॥ ২৫১ ॥
দৈৱেং অমৃতকুংভ জোডলা । তো পাযেং হাণোনি উলংডিলা ।
তৈসা নাসিতী ধৰ্ম নিপজলা । হেতুকপণেং ॥ ২৫২ ॥
তৈসা নাসিতী ধৰ্ম নিপজলা । হেতুকপণেং ॥ ২৫২ ॥
সাযাসেং পুণ্য অৰ্জিজে । মগ সংসাৰু কা অপেক্ষিজে ।
পৰী নেণতী তে কায কীজে । অপ্ৰাপ্ত দেখেং ॥ ২৫৩ ॥
পৰী নেণতী তে কায কীজে । অপ্ৰাপ্ত দেখেং ॥ ২৫৩ ॥
জৈসে ৰাংধৱণী ৰসসোয নিকী । কৰুনিযাং মোলে ৱিকী ।
তৈসা ভোগাসাঠী অৱিৱেকী । ধাডিতী ধৰ্মু ॥ ২৫৪ ॥
তৈসা ভোগাসাঠী অৱিৱেকী । ধাডিতী ধৰ্মু ॥ ২৫৪ ॥
ম্হণোনি হে পাৰ্থা । দুৰ্বুদ্ধি দেখ সৰ্ৱথা ।
তযাং ৱেদৱাদৰতাং । মনীং ৱসে ॥ ২৫৫ ॥
তযাং ৱেদৱাদৰতাং । মনীং ৱসে ॥ ২৫৫ ॥
ত্ৰৈগুণ্যৱিষযা ৱেদা নিস্ত্ৰৈগুণ্যো ভৱাৰ্জুন ।
নিৰ্দ্ৱংদ্ৱো নিত্যসত্ৱস্থো নিৰ্যোগক্ষেম আত্মৱান্ ॥ ৪৫ ॥
নিৰ্দ্ৱংদ্ৱো নিত্যসত্ৱস্থো নিৰ্যোগক্ষেম আত্মৱান্ ॥ ৪৫ ॥
তিন্হীং গুণীং আৱৃত্ত । হে ৱেদ জাণে নিভ্ৰাংত ।
ম্হণোনি উপনিষদাদি সমস্ত । সাত্ৱিক তে ॥ ২৫৬ ॥
ম্হণোনি উপনিষদাদি সমস্ত । সাত্ৱিক তে ॥ ২৫৬ ॥
যেৰ ৰজতমাত্মক । জেথ নিৰুপিজে কৰ্মাদিক ।
জে কেৱল় স্ৱৰ্গসূচক । ধনুৰ্ধৰা ॥ ২৫৭ ॥
জে কেৱল় স্ৱৰ্গসূচক । ধনুৰ্ধৰা ॥ ২৫৭ ॥
ম্হণোনি তূং জাণ । হে সুখদুঃখাসীচ কাৰণ ।
এথ ঝণে অংতঃকৰণ । ৰিগোং দেসী ॥ ২৫৮ ॥
এথ ঝণে অংতঃকৰণ । ৰিগোং দেসী ॥ ২৫৮ ॥
তূং গুণত্ৰযাতেং অৱ্হেৰীং । মী মাঝেং হেং ন কৰীং ।
এক আত্মসুখ অংতৰী । ৱিসংব ঝণীং ॥ ২৫৯ ॥
এক আত্মসুখ অংতৰী । ৱিসংব ঝণীং ॥ ২৫৯ ॥
যাৱানৰ্থ উদপানে সৰ্ৱতঃ সংপ্লুতোদকে ।
তাৱান্সৰ্ৱেষু ৱেদেষু ব্ৰাহ্মণস্য ৱিজানতঃ ॥ ৪৬ ॥
তাৱান্সৰ্ৱেষু ৱেদেষু ব্ৰাহ্মণস্য ৱিজানতঃ ॥ ৪৬ ॥
জৰী ৱেদেং বহুত বোললেং । ৱিৱিধ ভেদ সূচিলে ।
তৰ্হী আপণ হিত আপুলেং । তেংচি ঘেপে ॥ ২৬০ ॥
তৰ্হী আপণ হিত আপুলেং । তেংচি ঘেপে ॥ ২৬০ ॥
জৈসা প্ৰগটলিযা গভস্তী । অশেষহী মাৰ্গ দিসতী ।
তৰী তেতুলেহী কায চালিজতী । সাংগে মজ ॥ ২৬১ ॥
তৰী তেতুলেহী কায চালিজতী । সাংগে মজ ॥ ২৬১ ॥
কা উদকময সকল় । জৰ্হী জাহলেং অসে মহীতল় ।
তৰী আপণ ঘেপে কেৱল় । আৰ্তীচজোগেং ॥ ২৬২ ॥
তৰী আপণ ঘেপে কেৱল় । আৰ্তীচজোগেং ॥ ২৬২ ॥
তৈসে জ্ঞানিযে জে হোতী । তে ৱেদাৰ্থাতে ৱিৱৰিতী ।
মগ অপেক্ষিত তেং স্ৱীকাৰিতী । শাশ্ৱত জেং ॥ ২৬৩ ॥
মগ অপেক্ষিত তেং স্ৱীকাৰিতী । শাশ্ৱত জেং ॥ ২৬৩ ॥
কৰ্মণ্যেৱাধিকাৰস্তে মা ফলেষু কদাচন ।
মা কৰ্মফলহেতুৰ্ভুৰ্মা তে সংগোঽস্ত্ৱকৰ্মণি ॥ ৪৭ ॥
মা কৰ্মফলহেতুৰ্ভুৰ্মা তে সংগোঽস্ত্ৱকৰ্মণি ॥ ৪৭ ॥
ম্হণৌনি আইকেং পাৰ্থা । যাচিৱৰী পাহতাং ।
তুজ উচিত হোয আতাং । স্ৱকৰ্ম হেং ॥ ২৬৪ ॥
তুজ উচিত হোয আতাং । স্ৱকৰ্ম হেং ॥ ২৬৪ ॥
আম্হীং সমস্তহী ৱিচাৰিলেং । তংৱ ঐসেংচি হেং মনা আলেং ।
জে ন সংডিজে তুৱা আপুলেং । ৱিহিত কৰ্ম ॥ ২৬৫ ॥
জে ন সংডিজে তুৱা আপুলেং । ৱিহিত কৰ্ম ॥ ২৬৫ ॥
পৰী কৰ্মফল়ীং আস ন কৰাৱী । আণি কুকৰ্মী সংগতি ন ৱ্হাৱী ।
হে সত্ক্ৰিযাচি আচৰাৱী । হেতূৱিণ ॥ ২৬৬ ॥
হে সত্ক্ৰিযাচি আচৰাৱী । হেতূৱিণ ॥ ২৬৬ ॥
যোগস্থ কুৰূ কৰ্মাণি সংগং ত্যক্ত্ৱা ধনংজয ।
সিদ্ধ্যসিদ্ধ্যো সমো ভূত্ৱা সমত্ৱং যোগ উচ্যতে ॥ ৪৮ ॥
সিদ্ধ্যসিদ্ধ্যো সমো ভূত্ৱা সমত্ৱং যোগ উচ্যতে ॥ ৪৮ ॥
তূং যোগযুক্ত হোঊনী । ফল়াচা সংগ সাংডুনী ।
মগ অৰ্জুনা চিত্ত দেঊনী । কৰীং কৰ্মেং ॥ ২৬৭ ॥
মগ অৰ্জুনা চিত্ত দেঊনী । কৰীং কৰ্মেং ॥ ২৬৭ ॥
পৰী আদৰিলে কৰ্ম দৈৱেং । জৰী সমাপ্তীতেং পাৱে ।
তৰী ৱিশেষেং তেথ তোষাৱেং । হেহী নকো ॥ ২৬৮ ॥
তৰী ৱিশেষেং তেথ তোষাৱেং । হেহী নকো ॥ ২৬৮ ॥
কাং নিমিত্তেং কোণে একেং । তেং সিদ্ধী ন ৱচতাং ঠাকেং ।
তৰী তেথিংচেনি অপৰিতোখেং । ক্ষোভাৱেং না ॥ ২৬৯ ॥
তৰী তেথিংচেনি অপৰিতোখেং । ক্ষোভাৱেং না ॥ ২৬৯ ॥
আচৰতা সিদ্ধী গেলেং । তৰী কাজাচি কীৰ আলেং ।
পৰী ঠেলিযাহী সগুণ জহালেং । ঐসেংচি মানীং ॥ ২৭০ ॥
পৰী ঠেলিযাহী সগুণ জহালেং । ঐসেংচি মানীং ॥ ২৭০ ॥
দেখেং জেতুলালেং কৰ্ম নিপজে । তেতুলেং আদিপুৰুষীং জৰী অৰ্পিজে ।
তৰী পৰীপূৰ্ণ সহজেং । জহালেং জাণে ॥ ২৭১ ॥
তৰী পৰীপূৰ্ণ সহজেং । জহালেং জাণে ॥ ২৭১ ॥
দেখেং সংতাসংতী কৰ্মীং । হেং জে সৰিসেপণ মনোধৰ্মীং ।
তেচি যোগস্থিতি উত্তমীং । প্ৰশংসিজে ॥ ২৭২ ॥
তেচি যোগস্থিতি উত্তমীং । প্ৰশংসিজে ॥ ২৭২ ॥
দূৰেণ হ্যত্ৱৰং কৰ্ম বুদ্ধিযোগাদ্ধনংজয ।
বুদ্ধৌ শৰণমন্ৱিছ কৃপণাঃ ফলহেতৱঃ ॥ ৪৯ ॥
বুদ্ধৌ শৰণমন্ৱিছ কৃপণাঃ ফলহেতৱঃ ॥ ৪৯ ॥
বুদ্ধিযুক্তো জহাতীহ উভে সুকৃত্দুষ্কৃতে ।
তস্মাদ্যোগায যুজ্যস্ৱ যোগঃ কৰ্মসু কৌশলং ॥ ৫০ ॥
তস্মাদ্যোগায যুজ্যস্ৱ যোগঃ কৰ্মসু কৌশলং ॥ ৫০ ॥
অৰ্জুনা সমত্ৱ চিত্তাচেং । তেচিং সাৰ জাণ যোগাচেং ।
জেথ মনা আণি বুদ্ধীচেং । ঐক্য আথী ॥ ২৭৩ ॥
জেথ মনা আণি বুদ্ধীচেং । ঐক্য আথী ॥ ২৭৩ ॥
তো বুদ্ধিযোগ ৱিৱৰিতাং । বহুতেং পাডে পাৰ্থা ।
দিসে হা অৰুতা । কৰ্মভাগু ॥ ২৭৪ ॥
দিসে হা অৰুতা । কৰ্মভাগু ॥ ২৭৪ ॥
পৰি তেংচি কৰ্ম আচৰিজে । তৰীচ হা যোগু পাৱিজে ।
জেং কৰ্মশেষ সহজে । যোগস্থিতি ॥ ২৭৫ ॥
জেং কৰ্মশেষ সহজে । যোগস্থিতি ॥ ২৭৫ ॥
ম্হণোনি বুদ্ধিযোগু সধৰু । তেথ অৰ্জুনা হোঈ স্থিৰু ।
মনিং কৰী অৱ্হেৰু । ফল়হেতূচা ॥ ২৭৬ ॥
মনিং কৰী অৱ্হেৰু । ফল়হেতূচা ॥ ২৭৬ ॥
জে বুদ্ধিযোগা যোজিলে । তেচি পাৰংগত জাহলে ।
ইহীং উভয সংবংধী সাংডিলে । পাপপুণ্যীং ॥ ২৭৭ ॥
ইহীং উভয সংবংধী সাংডিলে । পাপপুণ্যীং ॥ ২৭৭ ॥
কৰ্মজং বুদ্ধিযুক্তা হি ফলং ত্যক্ত্ৱা মনীষিণঃ ।
জন্মবংধৱিনিৰ্মুক্তাঃ পদং গচ্ছন্ত্যনামযম্ ॥ ৫১ ॥
জন্মবংধৱিনিৰ্মুক্তাঃ পদং গচ্ছন্ত্যনামযম্ ॥ ৫১ ॥
তে কৰ্মী তৰী ৱৰ্ততী । পৰী কৰ্মফল়া নাতল়তী ।
আণি যাতাযাতি লোপতী । অৰ্জুনা তযাং ॥ ২৭৮ ॥
আণি যাতাযাতি লোপতী । অৰ্জুনা তযাং ॥ ২৭৮ ॥
মগ নিৰামযভৰিত । পাৱতী পদ অচ্যুত ।
তে বুদ্ধিযোগযুক্ত । ধনুৰ্ধৰা ॥ ২৭৯ ॥
তে বুদ্ধিযোগযুক্ত । ধনুৰ্ধৰা ॥ ২৭৯ ॥
যদা তে মোহকলিলং বুদ্ধুৰ্ৱ্যতিতৰিষ্যতি ।
তদা গংতাসি নিৰ্ৱেদং শ্ৰোতৱ্যস্য শ্ৰুতস্য চ ॥ ৫২ ॥
তদা গংতাসি নিৰ্ৱেদং শ্ৰোতৱ্যস্য শ্ৰুতস্য চ ॥ ৫২ ॥
তূং ঐসা তৈং হোসী । জৈং মোহাতেং যা সাংডিসী ।
আণি ৱৈৰাগ্য মানসীং । সংচৰেল ॥ ২৮০ ॥
আণি ৱৈৰাগ্য মানসীং । সংচৰেল ॥ ২৮০ ॥
মগ নিষ্কল়ংক গহন । উপজেল আত্মজ্ঞান ।
তেণে নিচাডেং হোঈল মন । অপৈসেং তুঝে ॥ ২৮১ ॥
তেণে নিচাডেং হোঈল মন । অপৈসেং তুঝে ॥ ২৮১ ॥
তেথ আণিক কাংহী জাণাৱে । কাং মাগিলাতেং স্মৰাৱেং ।
হেং অৰ্জুনাং আঘৱেং । পাৰুষেল ॥ ২৮২ ॥
হেং অৰ্জুনাং আঘৱেং । পাৰুষেল ॥ ২৮২ ॥
শ্ৰুতিৱিপ্ৰতিপন্না তে যদা স্থাস্যতি নিশ্চলা ।
সমাধাৱচলা বুদ্ধিস্তদা যোগমৱাপ্স্যসি ॥ ৫৩ ॥
সমাধাৱচলা বুদ্ধিস্তদা যোগমৱাপ্স্যসি ॥ ৫৩ ॥
ইংদ্ৰিযাংচিযা সংগতী । জিযে পসৰু অসে মতী ।
তে স্থিৰ হোঈল মাগুতী । আত্মস্ৱৰূপীং ॥ ২৮৩ ॥
তে স্থিৰ হোঈল মাগুতী । আত্মস্ৱৰূপীং ॥ ২৮৩ ॥
সমাধিসুখীং কেৱল় । জৈং বুদ্ধি হোঈল নিশ্চল় ।
তৈং পাৱসী তূং সকল় । যোগস্থিতি ॥ ২৮৪ ॥
তৈং পাৱসী তূং সকল় । যোগস্থিতি ॥ ২৮৪ ॥
অৰ্জুন উৱাচ: স্থিতপ্ৰজ্ঞস্য কা ভাষা সমাধিস্থস্য কেশৱ ।
স্থিতধীঃ কিং প্ৰভাষেত কিমাসীত ব্ৰজেত কিম্ ॥ ৫৪ ॥
স্থিতধীঃ কিং প্ৰভাষেত কিমাসীত ব্ৰজেত কিম্ ॥ ৫৪ ॥
তেথ অৰ্জুন ম্হণে দেৱা । হাচি অভিপ্ৰাৱো আঘৱা ।
মী পুসেন আতাং সাংগাৱা । কৃপানিধি ॥ ২৮৫ ॥
মী পুসেন আতাং সাংগাৱা । কৃপানিধি ॥ ২৮৫ ॥
মগ অচ্যুত ম্হণে সুখেং । জেং কিৰীটী তুজ নিকেং ।
তেং পূস পাং উন্মেখেং । মনাচেনি ॥ ২৮৬ ॥
তেং পূস পাং উন্মেখেং । মনাচেনি ॥ ২৮৬ ॥
যা বোলা পাৰ্থেং । ম্হণিতলেং সাংগ পাং শ্ৰীকৃষ্ণাতেং ।
কায ম্হণিপে স্থিতপ্ৰজ্ঞাতেং । ৱোল়খোং কেৱীং ॥ ২৮৭ ॥
কায ম্হণিপে স্থিতপ্ৰজ্ঞাতেং । ৱোল়খোং কেৱীং ॥ ২৮৭ ॥
আণি স্থিৰবুদ্ধি জো ম্হণিজে । তো কৈসাং চিন্হীং জাণিজে ।
জো সমাধিসুখ ভুংজিজে । অখংডিত ॥ ২৮৮ ॥
জো সমাধিসুখ ভুংজিজে । অখংডিত ॥ ২৮৮ ॥
তো কৱণে স্থিতী অসে । কৈসেনি ৰূপী ৱিলসে ।
দেৱা সাংগাৱেং হেং ঐসেং । লক্ষ্মীপতী ॥ ২৮৯ ॥
দেৱা সাংগাৱেং হেং ঐসেং । লক্ষ্মীপতী ॥ ২৮৯ ॥
তৱ পৰব্ৰহ্মঅৱতৰণু । জো ষড্গুণাধিকৰণু ।
তো কায তেথ নাৰাযণু । বোলতু অসে ॥ ২৯০ ॥
তো কায তেথ নাৰাযণু । বোলতু অসে ॥ ২৯০ ॥
শ্ৰীভগৱানুৱাচ: প্ৰজহাতি যদা কামান্ সৰ্ৱান্পাৰ্থ মনোগতান্ ।
আত্মন্যেৱাত্মনা তুষ্টঃ স্থিতপ্ৰজ্ঞস্তদোচ্যতে ॥ ৫৫ ॥
আত্মন্যেৱাত্মনা তুষ্টঃ স্থিতপ্ৰজ্ঞস্তদোচ্যতে ॥ ৫৫ ॥
ম্হণে অৰ্জুনা পৰিযেসীং । হা অভিলাষু প্ৰৌঢ মানসীং ।
তো অংতৰায স্ৱসুখেসীং । কৰীত অসে ॥ ২৯১ ॥
তো অংতৰায স্ৱসুখেসীং । কৰীত অসে ॥ ২৯১ ॥
জো সৰ্ৱদা নিত্যতৃপ্তু । অংতঃকৰণভৰিতু ।
পৰি ৱিষযামাজি পতিতু । জেণেং সংগে কীজে ॥ ২৯২ ॥
পৰি ৱিষযামাজি পতিতু । জেণেং সংগে কীজে ॥ ২৯২ ॥
তো কামু সৰ্ৱথা জাযে । জযাচে আত্মতোষীং মন ৰাহেং ।
তোচি স্থিতপ্ৰজ্ঞু হোযে । পুৰুষ জাণে ॥ ২৯৩ ॥
তোচি স্থিতপ্ৰজ্ঞু হোযে । পুৰুষ জাণে ॥ ২৯৩ ॥
দুঃখেষ্ৱনুদ্ৱিগ্নমনাঃ সুখেষু ৱিগতস্পৃহঃ ।
ৱীতৰাগভযক্ৰোধঃ স্থিতধীৰ্মুনীৰুচ্যতে ॥ ৫৬ ॥
ৱীতৰাগভযক্ৰোধঃ স্থিতধীৰ্মুনীৰুচ্যতে ॥ ৫৬ ॥
নানা দুঃখী প্ৰাপ্তীং । জযাসী উদ্ৱেগু নাহীং চিত্তীং ।
আণি সুখাচিযা আৰ্তী । অডপৈজেনা ॥ ২৯৪ ॥
আণি সুখাচিযা আৰ্তী । অডপৈজেনা ॥ ২৯৪ ॥
অৰ্জুনা তযাচাং ঠাযীং । কামক্ৰোধু সহজেং নাহীং ।
আণি ভযাতেং নেণেং কহীং । পৰিপূৰ্ণ তো ॥ ২৯৫ ॥
আণি ভযাতেং নেণেং কহীং । পৰিপূৰ্ণ তো ॥ ২৯৫ ॥
ঐসা জো নিৰৱধি । তো জাণ পাং স্থিৰবুদ্ধি ।
জো নিৰসূনি উপাধি । ভেদৰহিতু ॥ ২৯৬ ॥
জো নিৰসূনি উপাধি । ভেদৰহিতু ॥ ২৯৬ ॥
যঃ সৰ্ৱত্ৰানভিস্নেহস্তত্তত্প্ৰাপ্য শুভাশুভম্ ।
নাভিননংদংতি ন দ্ৱেষ্টি তস্য প্ৰজ্ঞা প্ৰতিষ্ঠিতা ॥ ৫৭ ॥
নাভিননংদংতি ন দ্ৱেষ্টি তস্য প্ৰজ্ঞা প্ৰতিষ্ঠিতা ॥ ৫৭ ॥
জো সৰ্ৱত্ৰা সদা সৰিসা । পৰিপূৰ্ণ চংদ্ৰু কাং জৈসা ।
অধমোত্তম প্ৰকাশা – । মাজীং ন ম্হণে ॥ ২৯৭ ॥
অধমোত্তম প্ৰকাশা – । মাজীং ন ম্হণে ॥ ২৯৭ ॥
ঐসী অনৱচ্ছিন্ন সমতা । ভূতামত্ৰীং সদযতা ।
আণি পালটু নাহীং চিত্তা । কৱণে ৱেল়ে ॥ ২৯৮ ॥
আণি পালটু নাহীং চিত্তা । কৱণে ৱেল়ে ॥ ২৯৮ ॥
গোমটেং কাংহী পাৱে । তেণে সংতোষেং তেণেং নাভিভৱে ।
জো ওখটেনি নাগৱে । ৱিষাদাসী ॥ ২৯৯ ॥
জো ওখটেনি নাগৱে । ৱিষাদাসী ॥ ২৯৯ ॥
ঐসা হৰিখশোকৰহিতু । জো আত্মবোধভৰিতু ।
তো পাং জাণ প্ৰজ্ঞাযুক্তু । ধনুৰ্ধৰা ॥ ৩০০ ॥
তো পাং জাণ প্ৰজ্ঞাযুক্তু । ধনুৰ্ধৰা ॥ ৩০০ ॥
যদা সংহৰতে চাযং কূৰ্মোঽঙগানীৱ সৰ্ৱশঃ ।
ইংদ্ৰিযাণীংদ্ৰিযাৰ্থেভ্যস্তস্য প্ৰজ্ঞা প্ৰতিষ্ঠিতা ॥ ৫৮ ॥
ইংদ্ৰিযাণীংদ্ৰিযাৰ্থেভ্যস্তস্য প্ৰজ্ঞা প্ৰতিষ্ঠিতা ॥ ৫৮ ॥
কাং কূৰ্ম জিযাপৰী । উৱাইলা অৱেৱ পসৰী ।
না ইচ্ছাৱশেং আৱৰী । আপুলে আপণ ॥ ৩০১ ॥
না ইচ্ছাৱশেং আৱৰী । আপুলে আপণ ॥ ৩০১ ॥
তৈসীং ইংদ্ৰিযে আপৈতীং হোতীং । জযাচেং ম্হণিতলেং কৰিতী ।
তযাচী প্ৰজ্ঞা জাণ স্থিতী । পাতলীং অসে ॥ ৩০২ ॥
তযাচী প্ৰজ্ঞা জাণ স্থিতী । পাতলীং অসে ॥ ৩০২ ॥
ৱিষযা ৱিনিৱৰ্তন্তে নিৰাহাৰস্য দেহিনঃ ।
ৰসৱৰ্জ্যং ৰসোঽপ্যস্য পৰং দৃষ্ট্ৱা নিৱৰ্ততে ॥ ৫৯ ॥
ৰসৱৰ্জ্যং ৰসোঽপ্যস্য পৰং দৃষ্ট্ৱা নিৱৰ্ততে ॥ ৫৯ ॥
আতাং অৰ্জুনা আণিকহী এক । সাংগেন ঐকেং কৱতিক ।
যা ৱিষযাংতে সাধক । ত্যজিতী নিযমেং ॥ ৩০৩ ॥
যা ৱিষযাংতে সাধক । ত্যজিতী নিযমেং ॥ ৩০৩ ॥
শ্ৰোত্ৰাদি ইংদ্ৰিযে আৱৰতী । পৰি ৰসনে নিযমু ন কৰিতী ।
তে সহস্ৰধা কৱল়িজতী । ৱিষযীং ইহীং ॥ ৩০৪ ॥
তে সহস্ৰধা কৱল়িজতী । ৱিষযীং ইহীং ॥ ৩০৪ ॥
জৈসী ৱৰিৱৰি পালৱী খুডিজে । আণি মুল়ীং উদক ঘালিজে ।
তৰী কৈসেনি নাশু নিপজে । তযা ৱৃক্ষা ॥ ৩০৫ ॥
তৰী কৈসেনি নাশু নিপজে । তযা ৱৃক্ষা ॥ ৩০৫ ॥
তো উদকাচেনি বল়েং অধিকেং । জৈসা আডৱোনি আংগে ফাংকে ।
তৈসা মানসী ৱিষো পোখে । ৰসনাদ্ৱাৰেং ॥ ৩০৬ ॥
তৈসা মানসী ৱিষো পোখে । ৰসনাদ্ৱাৰেং ॥ ৩০৬ ॥
যেৰাং ইংদ্ৰিযা ৱিষয তুটে । তৈসা নিযমূং ন যে ৰস হটেং ।
জে জীৱন হেং ন ঘটে । যেণেংৱিণ ॥ ৩০৭ ॥
জে জীৱন হেং ন ঘটে । যেণেংৱিণ ॥ ৩০৭ ॥
মগ অৰ্জুনা স্ৱভাৱে । ঐসিযাহী নিযমাতেং পাৱে ।
জৈং পৰব্ৰহ্ম অনুভৱেং । হোঊনি জাঈজে ॥ ৩০৮ ॥
জৈং পৰব্ৰহ্ম অনুভৱেং । হোঊনি জাঈজে ॥ ৩০৮ ॥
তৈং শৰীৰভাৱ নাসতী । ইংদ্ৰিযে ৱিষয ৱিসৰতী ।
সোহংভাৱপ্ৰতীতি । প্ৰকট হোয ॥ ৩০৯ ॥
সোহংভাৱপ্ৰতীতি । প্ৰকট হোয ॥ ৩০৯ ॥
যততো হ্যপি কৌন্তেয পুৰুষস্য ৱিপশ্চিতঃ ।
ইংদ্ৰিযাণি প্ৰমাথীনি হৰন্তি প্ৰসভং মনঃ ॥ ৬০ ॥
ইংদ্ৰিযাণি প্ৰমাথীনি হৰন্তি প্ৰসভং মনঃ ॥ ৬০ ॥
যেৰ্হৱীং তৰী অৰ্জুনা । হেং আযা নযে সাধনা ।
জে ৰহাটতাতী জতনা । নিৰংতৰ ॥ ৩১০ ॥
জে ৰহাটতাতী জতনা । নিৰংতৰ ॥ ৩১০ ॥
জযাতেং অভ্যাসাচী ঘৰটী । যমনিযমাংচী তাটী ।
জে মনাতে সদা মুঠী । ধৰূনি আহাতী ॥ ৩১১ ॥
জে মনাতে সদা মুঠী । ধৰূনি আহাতী ॥ ৩১১ ॥
তেহী কিজতী কাসাৱিসী । যা ইংদ্ৰিযাংচী প্ৰৌঢী ঐসী ।
জৈসী মংত্ৰজ্ঞাতেং ৱিৱসী । ভুলৱী কাং ॥ ৩১২ ॥
জৈসী মংত্ৰজ্ঞাতেং ৱিৱসী । ভুলৱী কাং ॥ ৩১২ ॥
দেখে ৱিষয হে তৈসে । পাৱতী ঋদ্ধিসিদ্ধীচেনি মিষেং ।
মগ আকল়তী স্পৰ্শেং । ইংদ্ৰিযাংচেনি ॥ ৩১৩ ॥
মগ আকল়তী স্পৰ্শেং । ইংদ্ৰিযাংচেনি ॥ ৩১৩ ॥
তিযে সংধী মন জাযে । মগ অভ্যাসাং ঠোঠাৱলেং ঠাযে ।
ঐসেং বল়কটপণ আহে । ইংদ্ৰিযাংচে ॥ ৩১৪ ॥
ঐসেং বল়কটপণ আহে । ইংদ্ৰিযাংচে ॥ ৩১৪ ॥
তানি সৰ্ৱাণি সংযম্য যুক্ত আসীত মত্পৰঃ ।
ৱশে হি যস্যেংদ্ৰিযাণি তস্য প্ৰজ্ঞা প্ৰতিষ্ঠিতা ॥ ৬১ ॥
ৱশে হি যস্যেংদ্ৰিযাণি তস্য প্ৰজ্ঞা প্ৰতিষ্ঠিতা ॥ ৬১ ॥
ম্হণোনি আইকেং পাৰ্থা । যাংতে নিৰ্দল়ী জো সৰ্ৱথা ।
সৰ্ৱ ৱিষযীং আস্থা । সাংডূনিযা ॥ ৩১৫ ॥
সৰ্ৱ ৱিষযীং আস্থা । সাংডূনিযা ॥ ৩১৫ ॥
তোচি তূং জাণ । যোগনিষ্ঠেসী কাৰণ ।
জযাচে ৱিষযসুখে । অংতঃকৰণ ঝকৱেনা ॥ ৩১৬ ॥
জযাচে ৱিষযসুখে । অংতঃকৰণ ঝকৱেনা ॥ ৩১৬ ॥
জো আত্মবোধযুক্তু । হোঊনি অসে সততু ।
জো মাতেং হৃদযাআংতু । ৱিসংবেনা ॥ ৩১৭ ॥
জো মাতেং হৃদযাআংতু । ৱিসংবেনা ॥ ৩১৭ ॥
এৰ্হৱীং বাহ্য ৱিষয তৰী নাহীং । পৰী মানসীং হোঈল জৰী কাংহী ।
তৰী সাদ্যংতুচি হা পাহীং । সংসাৰু অসে ॥ ৩১৮ ॥
তৰী সাদ্যংতুচি হা পাহীং । সংসাৰু অসে ॥ ৩১৮ ॥
জৈসা কাং ৱিষাচা লেশু । ঘেতলিযা হোয বহুৱসু ।
মগ নিভ্ৰাংত কৰী নাশু । জীৱিতাসী ॥ ৩১৯ ॥
মগ নিভ্ৰাংত কৰী নাশু । জীৱিতাসী ॥ ৩১৯ ॥
তৈসী যা ৱিষযাংচী শংকা । মনীং ৱসতী দেখা ।
ঘাতু কৰী অশেখা । ৱিৱেকজাতা ॥ ৩২০ ॥
ঘাতু কৰী অশেখা । ৱিৱেকজাতা ॥ ৩২০ ॥
ধ্যাযতো ৱিষযান্পুংসঃ সঙগস্তেষূপজাযতে ।
সঙগাত্সংজাযতে কামঃ কামাত্ক্ৰোধোভিজাযতে ॥ ৬২ ॥
সঙগাত্সংজাযতে কামঃ কামাত্ক্ৰোধোভিজাযতে ॥ ৬২ ॥
ক্ৰোধাদ্ ভৱতি সংমোহঃ সংমোহাত্স্মৃতিৱিভ্ৰমঃ ।
স্মৃতিভ্ৰংশাদ্ বুদ্ধিনাশো বুদ্ধিনাশাত্প্ৰণশ্যতি ॥ ৬৩ ॥
স্মৃতিভ্ৰংশাদ্ বুদ্ধিনাশো বুদ্ধিনাশাত্প্ৰণশ্যতি ॥ ৬৩ ॥
জৰী হৃদযীং ৱিষয স্মৰতী । তৰী নিসংগাহী আপজে সংগতী ।
সংগী প্ৰগটে মূৰ্তি । অভিলাষাচী ॥ ৩২১ ॥
সংগী প্ৰগটে মূৰ্তি । অভিলাষাচী ॥ ৩২১ ॥
জেথ কামু উপজলা । তেথ ক্ৰোধু আধীংচি আলা ।
ক্ৰোধীং অসে ঠেৱিলা । সংমোহ জাণে ॥ ৩২২ ॥
ক্ৰোধীং অসে ঠেৱিলা । সংমোহ জাণে ॥ ৩২২ ॥
সংমোহা জালিযা ৱ্যক্তি । তৰী নাশু পাৱে স্মৃতি ।
চংডৱাতেং জ্যোতি । আহত জৈসী ॥ ৩২৩ ॥
চংডৱাতেং জ্যোতি । আহত জৈসী ॥ ৩২৩ ॥
কাং অস্তমানীং নিশী । জৈসী সূৰ্যতেজাতেং গ্ৰাসী ।
তৈসী দশা স্মৃতিভ্ৰংশীং । প্ৰাণিযাংসী ॥ ৩২৪ ॥
তৈসী দশা স্মৃতিভ্ৰংশীং । প্ৰাণিযাংসী ॥ ৩২৪ ॥
নগ অজ্ঞানাংধ কেৱল় । তেণে আপ্লৱিজে সকল় ।
তেথ বুদ্ধি হোয ৱ্যাকুল় । হৃদযামাজীং ॥ ৩২৫ ॥
তেথ বুদ্ধি হোয ৱ্যাকুল় । হৃদযামাজীং ॥ ৩২৫ ॥
জৈসেং জাত্যংধা পল়ণী পাৱে । মগ তে কাকুল়তী সৈৰা ধাংৱে ।
তৈসে বুদ্ধীসি হোতী ভৱেং । ধনুৰ্ধৰা ॥ ৩২৬ ॥
তৈসে বুদ্ধীসি হোতী ভৱেং । ধনুৰ্ধৰা ॥ ৩২৬ ॥
ঐসা স্মৃতিভ্ৰংশু ঘডে । মগ সৰ্ৱথা বুদ্ধি অৱঘডে ।
তেথ সমূল় হেং উপডে । জ্ঞানজাত ॥ ৩২৭ ॥
তেথ সমূল় হেং উপডে । জ্ঞানজাত ॥ ৩২৭ ॥
চৈতন্যাচাং ভ্ৰংশী । শৰীৰা দশা জৈশী ।
পুৰুষা বুদ্ধিনাশীং । হোয দেখেং ॥ ৩২৮ ॥
পুৰুষা বুদ্ধিনাশীং । হোয দেখেং ॥ ৩২৮ ॥
ম্হণোনি আইকেং অৰ্জুনা । জৈসা ৱিস্ফুল্লিংগ লাগে ইংধনা ।
মগ প্ৰৌঢ জালিযা ত্ৰিভুৱনা । পুৰোং শকে ॥ ৩২৯ ॥
মগ প্ৰৌঢ জালিযা ত্ৰিভুৱনা । পুৰোং শকে ॥ ৩২৯ ॥
তৈসেং ৱিষযাংচে ধ্যান । জৰী ৱিপাযেং ৱাহে মন ।
তৰী যেসণে হেং পতন । গিংৱসীত পাৱে ॥ ৩৩০ ॥
তৰী যেসণে হেং পতন । গিংৱসীত পাৱে ॥ ৩৩০ ॥
ৰাগদ্ৱেষৱিযুকতৈস্তু ৱিষযানিন্দ্ৰিযৈশ্চৰন্ ।
আত্মৱশৈৰ্ৱিধেযাত্মা প্ৰসাদমধিগচ্ছতি ॥ ৬৪ ॥
আত্মৱশৈৰ্ৱিধেযাত্মা প্ৰসাদমধিগচ্ছতি ॥ ৬৪ ॥
ম্হণোনি ৱিষয হে আঘৱে । সৰ্ৱথা মনৌনি সাংডাৱে ।
মগ ৰাগদ্ৱেষ স্ৱভাৱেং । নাশতীল ॥ ৩৩১ ॥
মগ ৰাগদ্ৱেষ স্ৱভাৱেং । নাশতীল ॥ ৩৩১ ॥
পাৰ্থা আণিকহী এক । জৰী নাশিলে ৰাগদ্ৱেষ ।
তৰী ইংদ্ৰিযাং ৱিষযীং বাধক । ৰমতাং নাহী ॥ ৩৩২ ॥
তৰী ইংদ্ৰিযাং ৱিষযীং বাধক । ৰমতাং নাহী ॥ ৩৩২ ॥
জৈসা সূৰ্য আকাশগতু । ৰশ্মিকৰীং জগাতেং স্পৰ্শতু ।
তৰী সংগদোষেং কায লিংপতু । তেথিংচেনি ॥ ৩৩৩ ॥
তৰী সংগদোষেং কায লিংপতু । তেথিংচেনি ॥ ৩৩৩ ॥
তৈসা ইংদ্ৰিযাৰ্থী উদাসীন । আত্মৰসেংচি নিৰ্ভিন্ন ।
জো কামক্ৰোধৱিহীন । হোঊনি অসে ॥ ৩৩৪ ॥
জো কামক্ৰোধৱিহীন । হোঊনি অসে ॥ ৩৩৪ ॥
তৰী ৱিষযাংতুহী কাংহী । আপণপেৱাচুনি নাহীং ।
মগ ৱিষয কৱণ কাযী । বাধীতীল কৱণা ॥ ৩৩৫ ॥
মগ ৱিষয কৱণ কাযী । বাধীতীল কৱণা ॥ ৩৩৫ ॥
জৰী উদকেং উদকীং বুডীজে । কাং অগ্নি আগী পোল়িজে ।
তৰীং ৱিষযসংগে আপ্লৱিজে । পৰিপূৰ্ণ তো ॥ ৩৩৬ ॥
তৰীং ৱিষযসংগে আপ্লৱিজে । পৰিপূৰ্ণ তো ॥ ৩৩৬ ॥
ঐসা আপণচি কেৱল় । হোঊনি অসে নিখল় ।
তযাচি প্ৰজ্ঞা অচল় । নিভ্ৰাংত মানীং ॥ ৩৩৭ ॥
তযাচি প্ৰজ্ঞা অচল় । নিভ্ৰাংত মানীং ॥ ৩৩৭ ॥
প্ৰসাদে সৰ্ৱদুঃখানাং হানিৰস্যোপজাযতে ।
প্ৰসন্নচেতসো হ্যাশু বুদ্ধিঃ পৰ্যৱতিষ্ঠতে ॥ ৬৫ ॥
প্ৰসন্নচেতসো হ্যাশু বুদ্ধিঃ পৰ্যৱতিষ্ঠতে ॥ ৬৫ ॥
দেখেং অখংডিত প্ৰসন্নতা । আথী জেথ চিত্তা ।
তেথে ৰিগণেং নাহীং সমস্তাং । সংসাৰদুঃখাং ॥ ৩৩৮ ॥
তেথে ৰিগণেং নাহীং সমস্তাং । সংসাৰদুঃখাং ॥ ৩৩৮ ॥
জৈসা অমৃতাচা নিৰ্ঝৰু । প্ৰসৱে জযাচা জঠৰু ।
তযা ক্ষুধেতৃষ্ণেচা অডদৰু । কহীংচি নাহীং ॥ ৩৩৯ ॥
তযা ক্ষুধেতৃষ্ণেচা অডদৰু । কহীংচি নাহীং ॥ ৩৩৯ ॥
তৈসেং হৃদয প্ৰসন্ন হোযে । তৰী দুঃখ কৈচেং কেং আহে ।
তেথ বুদ্ধি আপৈসী ৰাহে । পৰমাত্মৰূপীং ॥ ৩৪০ ॥
তেথ বুদ্ধি আপৈসী ৰাহে । পৰমাত্মৰূপীং ॥ ৩৪০ ॥
জৈসা নিৰ্ৱাতীচা দীপু । সৰ্ৱথা নেণে কংপু ।
তৈসা স্থিৰবুদ্ধি স্ৱস্ৱৰূপু । যোগযুক্তু ॥ ৩৪১ ॥
তৈসা স্থিৰবুদ্ধি স্ৱস্ৱৰূপু । যোগযুক্তু ॥ ৩৪১ ॥
নাস্তি বুদ্ধিৰযুক্তস্য ন চাযুক্তস্য ভাৱনা ।
ন চাভাৱযতঃ শাংতিৰশাংতস্য কুতঃ সুখম্ ॥ ৬৬ ॥
ন চাভাৱযতঃ শাংতিৰশাংতস্য কুতঃ সুখম্ ॥ ৬৬ ॥
যে যুক্তীচি কডসণী । নাহীং জযাচাং অংতঃকৰণীং ।
তো আকল়িলাং জাণ গুণীং । ৱিষযাদিকীং ॥ ৩৪২ ॥
তো আকল়িলাং জাণ গুণীং । ৱিষযাদিকীং ॥ ৩৪২ ॥
তযা স্থিৰবুদ্ধি পাৰ্থা । কহীং নাহীং সৰ্ৱথা ।
আণি স্থৈৰ্যাচী আস্থা । তেহী নুপজে ॥ ৩৪৩ ॥
আণি স্থৈৰ্যাচী আস্থা । তেহী নুপজে ॥ ৩৪৩ ॥
নিশ্চল়ত্ৱাচী ভাৱনা । জৰী নৱ্হেচি দেখেং মনা ।
তৰী শাংতি কেৱী অৰ্জুনা । আপু হোয ॥ ৩৪৪ ॥
তৰী শাংতি কেৱী অৰ্জুনা । আপু হোয ॥ ৩৪৪ ॥
আণি জেথ শাংতিচা জিৱ্হাল়া নাহীং । তেথ সুখ ৱিসৰোনি ন ৰিগে কহীং ।
জৈসা পাপিযাচাং ঠাযীং । মোক্ষু ন ৱসে ॥ ৩৪৫ ॥
জৈসা পাপিযাচাং ঠাযীং । মোক্ষু ন ৱসে ॥ ৩৪৫ ॥
দেখেং অগ্নিমাজী ধাপতী । তিযেং বীজেং জৰী ৱিৰুঢতী ।
তৰী অশাংত সুখপ্ৰাপ্তী । ঘডোং শকে ॥ ৩৪৬ ॥
তৰী অশাংত সুখপ্ৰাপ্তী । ঘডোং শকে ॥ ৩৪৬ ॥
ম্হণোনি অযুক্তপণ মনাচে । তেংচি সৰ্ৱস্ৱ দুঃখাচেং ।
যা কাৰণেং ইংদ্ৰিযাংচেং । দমন নিকেং ॥ ৩৪৭ ॥
যা কাৰণেং ইংদ্ৰিযাংচেং । দমন নিকেং ॥ ৩৪৭ ॥
ইন্দ্ৰিযাণাং হি চৰতাং যন্মনোঽনুৱিধীযতে ।
তদস্য হৰতি প্ৰজ্ঞাং ৱাযুৰ্নাৱমিৱাম্ভসি ॥ ৬৭ ॥
তদস্য হৰতি প্ৰজ্ঞাং ৱাযুৰ্নাৱমিৱাম্ভসি ॥ ৬৭ ॥
যে ইংদ্ৰিযেং জেং জেং ম্হণতী । তেং তেংচি জে পুৰুষ কৰিতী ।
তে তৰলেচি ন তৰিতী । ৱিষযসিংধু ॥ ৩৪৮ ॥
তে তৰলেচি ন তৰিতী । ৱিষযসিংধু ॥ ৩৪৮ ॥
জৈসী নাৱ থডিযে ঠাকিতাং । জৰী ৱৰপডী হোয দুৰ্ৱাতা ।
তৰী চুকলাহী মাগৌতা । অপাৱো পাৱে ॥ ৩৪৯ ॥
তৰী চুকলাহী মাগৌতা । অপাৱো পাৱে ॥ ৩৪৯ ॥
তৈসী প্ৰাপ্তেংহী পুৰুষেং । ইংদ্ৰিযেং লাল়িলীং জৰী কৌতুকেং ।
তৰী আক্ৰমিলা দেখ দুঃখে । সাংসাৰিকেং ॥ ৩৫০ ॥
তৰী আক্ৰমিলা দেখ দুঃখে । সাংসাৰিকেং ॥ ৩৫০ ॥
তস্মাদ্ যস্য মহাবাহো নিগৃহিতানি সৰ্ৱশঃ ।
ইন্দ্ৰিযাণীন্দ্ৰিযাৰ্থেভ্যস্তস্য প্ৰজ্ঞা প্ৰতিষ্ঠিতা ॥ ৬৮ ॥
ইন্দ্ৰিযাণীন্দ্ৰিযাৰ্থেভ্যস্তস্য প্ৰজ্ঞা প্ৰতিষ্ঠিতা ॥ ৬৮ ॥
ম্হণোনি আপুলীং আপণপেযা । জৰী যে ইংদ্ৰিযে যেতী আযা ।
তৰী অধিক কাংহী ধনংজযা । সাৰ্থক অসে ॥ ৩৫১ ॥
তৰী অধিক কাংহী ধনংজযা । সাৰ্থক অসে ॥ ৩৫১ ॥
দেখে কূৰ্ম জিযাপৰী । উৱাইলা অৱযৱ পসৰী ।
না তৰী ইচ্ছাৱশেং আৱৰী । আপণপেংচি ॥ ৩৫২ ॥
না তৰী ইচ্ছাৱশেং আৱৰী । আপণপেংচি ॥ ৩৫২ ॥
তৈসীং ইংদ্ৰিযে আপৈতী হোতী । জযাচেং ম্হণিতলেং কৰিতী ।
তযাচী প্ৰজ্ঞা জাণ স্থিতী । পাতলী অসে ॥ ৩৫৩ ॥
তযাচী প্ৰজ্ঞা জাণ স্থিতী । পাতলী অসে ॥ ৩৫৩ ॥
আতা আণিক এক গহন । পূৰ্ণাচেং চিন্হ ।
অৰ্জুনা তুজ সাংগেন । পৰিস পাং ॥ ৩৫৪ ॥
অৰ্জুনা তুজ সাংগেন । পৰিস পাং ॥ ৩৫৪ ॥
যা নিশা সৰ্ৱভূতানাং তস্যাং জাগৰ্তি সংযমী ।
যস্যাং জাগ্ৰতি ভূতানাং সা নিশা পশ্যতো মুনেঃ ॥ ৬৯ ॥
যস্যাং জাগ্ৰতি ভূতানাং সা নিশা পশ্যতো মুনেঃ ॥ ৬৯ ॥
দেখে ভূতজাত নিদেলেং । তেথেংচি জযা পাহলেং ।
আণি জীৱ জেথ চেইলে । তেথ নিদ্ৰিত তো ॥ ৩৫৫ ॥
আণি জীৱ জেথ চেইলে । তেথ নিদ্ৰিত তো ॥ ৩৫৫ ॥
তৈসা তো নিৰুপাধি । অৰ্জুনা তো স্থিৰবুদ্ধি ।
তোচি জাণে নিৰৱধি । মুনীশ্ৱৰ ॥ ৩৫৬ ॥
তোচি জাণে নিৰৱধি । মুনীশ্ৱৰ ॥ ৩৫৬ ॥
আপূৰ্যমাণমচলপ্ৰতিষ্ঠং সমুদ্ৰমাপঃ প্ৰৱিশন্তি যদ্ৱত্ ।
তদ্ৱত্কামা যং প্ৰৱিশন্তি সৰ্ৱে স শান্তিমাপ্নোতি ন কামকামী ॥ ৭০ ॥
তদ্ৱত্কামা যং প্ৰৱিশন্তি সৰ্ৱে স শান্তিমাপ্নোতি ন কামকামী ॥ ৭০ ॥
পাৰ্থা আণিকহী পৰী । তো জাণো যেঈল অৱধাৰীং ।
জৈসী অক্ষোভতা সাগৰীং । অখংডিত ॥ ৩৫৭ ॥
জৈসী অক্ষোভতা সাগৰীং । অখংডিত ॥ ৩৫৭ ॥
জৰী সৰিতাওঘ সমস্ত । পৰিপূৰ্ণ হোঊনি মিল়ত ।
তৰী অধিক নোহে ঈষত্ । মৰ্যাদা ন সংডী ॥৩৫৮ ॥
তৰী অধিক নোহে ঈষত্ । মৰ্যাদা ন সংডী ॥৩৫৮ ॥
না তৰী গ্ৰীষ্মকাল়ীং সৰিতা । শোষূনি জাতি সমস্তা ।
পৰী ন্যূন নৱ্হে পাৰ্থা । সমুদ্ৰু জৈসা ॥ ৩৫৯ ॥
পৰী ন্যূন নৱ্হে পাৰ্থা । সমুদ্ৰু জৈসা ॥ ৩৫৯ ॥
তৈসা প্ৰাপ্তীং ঋদ্ধিসিদ্ধী । তযাসি ক্ষোভু নাহীং বুদ্ধী ।
আণি ন পৱতাং ন বাধী । অধৃতি তযাতেং ॥ ৩৬০ ॥
আণি ন পৱতাং ন বাধী । অধৃতি তযাতেং ॥ ৩৬০ ॥
সাংগে সূৰ্যাচাং ঘৰী । প্ৰকাশু কায ৱাতীৱেৰী ।
কী ন লৱিজে তৰী অংধাৰীং । কোংডেল তো ॥ ৩৬১ ॥
কী ন লৱিজে তৰী অংধাৰীং । কোংডেল তো ॥ ৩৬১ ॥
দেখেং ঋদ্ধিসিদ্ধি তযাপৰী । আলী গেলী সে ন কৰী ।
তো ৱিগুংতলা অসে অংতৰীং । মহাসুখীং ॥ ৩৬২ ॥
তো ৱিগুংতলা অসে অংতৰীং । মহাসুখীং ॥ ৩৬২ ॥
জো আপুলেনি নাগৰপণেং । ইংদ্ৰভুৱনাতেং পাবল়েং ম্হণে ।
তো কেৱি ৰংজে পালৱিণেং । ভিল্লাংচেনি ॥ ৩৬৩ ॥
তো কেৱি ৰংজে পালৱিণেং । ভিল্লাংচেনি ॥ ৩৬৩ ॥
জো অমৃতাসি ঠী ঠেৱী । তো জৈসা কাংজী ন সেৱী ।
তৈসা স্ৱসুখানুভৱী । ন ভোগী ঋদ্ধি ॥ ৩৬৪ ॥
তৈসা স্ৱসুখানুভৱী । ন ভোগী ঋদ্ধি ॥ ৩৬৪ ॥
পাৰ্থা নৱল হেং পাহীং । জেথ স্ৱৰ্গসুখ লেখনীয নাহী ।
তেথ ঋদ্ধিসিদ্ধি কাযী । প্ৰাকৃতা হোতী ॥ ৩৬৫ ॥
তেথ ঋদ্ধিসিদ্ধি কাযী । প্ৰাকৃতা হোতী ॥ ৩৬৫ ॥
ৱিহায কামান্যঃ সৰ্ৱান্পুমাংশ্চৰতি নিস্পৃহঃ ।
নিৰ্মমো নিৰহংকৰঃ স শান্তিমধিগচ্ছতি ॥ ৭১ ॥
নিৰ্মমো নিৰহংকৰঃ স শান্তিমধিগচ্ছতি ॥ ৭১ ॥
ঐসা আত্মবোধেং তোষলা । জো পৰমানংদেং পোখলা ।
তোচি স্থিৰপ্ৰজ্ঞু ভলা । ৱোল়খ তূং ॥ ৩৬৬ ॥
তোচি স্থিৰপ্ৰজ্ঞু ভলা । ৱোল়খ তূং ॥ ৩৬৬ ॥
তো অহংকাৰাতে দংডুনী । সকল় কাম সাংডোনি ।
ৱিচৰে ৱিশ্ৱ হোঊনি । ৱিশ্ৱাচিমাজীং ॥ ৩৬৭ ॥
ৱিচৰে ৱিশ্ৱ হোঊনি । ৱিশ্ৱাচিমাজীং ॥ ৩৬৭ ॥
এষ ব্ৰাহ্মো স্থিতিঃ পাৰ্থ নৈনাং প্ৰাপ্য ৱিমুহ্যতি ।
স্থিত্ৱাস্যামন্তকালেঽপি ব্ৰহ্মনিৰ্ৱাণমৃচ্ছতি ॥ ৭২ ॥
স্থিত্ৱাস্যামন্তকালেঽপি ব্ৰহ্মনিৰ্ৱাণমৃচ্ছতি ॥ ৭২ ॥
হে ব্ৰহ্মস্থিতী নিঃসীম । জে অনুভৱিতাং নিষ্কাম ।
পাতলেং পৰব্ৰহ্ম । অনাযাসেং ॥ ৩৬৮ ॥
পাতলেং পৰব্ৰহ্ম । অনাযাসেং ॥ ৩৬৮ ॥
জে চিদ্ৰূপীং মিল়তাং । দেহাংতীচী ৱ্যাকুল়তা ।
আড ঠাকোং ন শকে চিত্তা । প্ৰাজ্ঞা জযা ॥ ৩৬৯ ॥
আড ঠাকোং ন শকে চিত্তা । প্ৰাজ্ঞা জযা ॥ ৩৬৯ ॥
তেচি হে স্থিতি । স্ৱমুখেং শ্ৰীপতি ।
সাংগত অৰ্জুনাপ্ৰতি । সংজযো ম্হণে ॥ ৩৭০ ॥
সাংগত অৰ্জুনাপ্ৰতি । সংজযো ম্হণে ॥ ৩৭০ ॥
ঐসে কৃষ্ণৱাক্য ঐকিলেং । তেথ অৰ্জুনে মনীং ম্হণিতলেং ।
আতাং আমুচিযাচি কাজা আলেং । উপপত্তি ইযা ॥ ৩৭১ ॥
আতাং আমুচিযাচি কাজা আলেং । উপপত্তি ইযা ॥ ৩৭১ ॥
জে কৰ্মজাত আঘৱেং । এথ নিৰাকাৰিলেং দেৱেং ।
তৰী পাৰুষলেং ম্যাং ঝুংজাৱেং । ম্হণূনিযাং ॥ ৩৭২ ॥
তৰী পাৰুষলেং ম্যাং ঝুংজাৱেং । ম্হণূনিযাং ॥ ৩৭২ ॥
ঐসা শ্ৰীঅচ্যুতাচিযা বোলা । চিত্তীং ধনুৰ্ধৰু উৱাযিলা ।
আতাং প্ৰশ্নু কৰীল ভলা । আশংকোনিযাং ॥ ৩৭৩ ॥
আতাং প্ৰশ্নু কৰীল ভলা । আশংকোনিযাং ॥ ৩৭৩ ॥
তো প্ৰসংগু অসে নাগৰু । জো সকল় ধৰ্মাসি আগৰু ।
কীং ৱিৱেকামৃতসাগৰু । প্ৰাংতহীনু ॥ ৩৭৪ ॥
কীং ৱিৱেকামৃতসাগৰু । প্ৰাংতহীনু ॥ ৩৭৪ ॥
জো আপণপে সৰ্ৱজ্ঞনাথু । নিৰুপিতা হোঈল শ্ৰীঅনংতু ।
তে জ্ঞানদেৱো সাংগেল মাতু । নিৱৃত্তীদাসু ॥ ৩৭৫ ॥
তে জ্ঞানদেৱো সাংগেল মাতু । নিৱৃত্তীদাসু ॥ ৩৭৫ ॥