સંજય ઉવાચ:
તં તથા કૃપયાવિષ્ટમશ્રૂપૂર્ણાકુલેક્ષણમ્ ।
વિષીદન્તમિદં વાક્યમુવાચ મધુસૂદનઃ ॥ ૧॥
તં તથા કૃપયાવિષ્ટમશ્રૂપૂર્ણાકુલેક્ષણમ્ ।
વિષીદન્તમિદં વાક્યમુવાચ મધુસૂદનઃ ॥ ૧॥
મગ સંજયો મ્હણે રાયાતેં । આઇકેં તો પાર્થુ તેથેં ।
શોકાકુલ રુદનાતેં । કરિતુસે ॥ ૧॥
શોકાકુલ રુદનાતેં । કરિતુસે ॥ ૧॥
તેં કુળ દેખોનિ સમસ્ત । સ્નેહ ઉપનલેં અદ્ભુત ।
તેણેં દ્રવલે અસે ચિત્ત । કવણેપરી ॥ ૨ ॥
તેણેં દ્રવલે અસે ચિત્ત । કવણેપરી ॥ ૨ ॥
જૈસેં લવણ જળેં ઝળંબલેં । ના તરી અભ્ર વાતેં હાલે ।
તૈસે સધીર પરી વિરમલેં । હૃદય તયાચેં ॥ ૩॥
તૈસે સધીર પરી વિરમલેં । હૃદય તયાચેં ॥ ૩॥
મ્હણોનિ કૃપા આકળિલા । દિસતસે અતિ કોમાઇલા ।
જૈસા કર્દમીં રુપલા । રાજહંસ ॥ ૪ ॥
જૈસા કર્દમીં રુપલા । રાજહંસ ॥ ૪ ॥
તયાપરી તો પાંડુકુમરુ । મહામોહેં અતિજર્જરુ ।
દેખોનિ । શાર્ગઙધરુ । કાય બોલે ॥ ૫ ॥
દેખોનિ । શાર્ગઙધરુ । કાય બોલે ॥ ૫ ॥
શ્રીભગવાનુવાચ : કુતસ્ત્વા કશ્મલમિદં વિષમે સમુપસ્થિતમ્ ।
અનાર્યજુષ્ટમસ્વર્ગ્યમકીર્તીકરમર્જુન ॥ ૨ ॥
અનાર્યજુષ્ટમસ્વર્ગ્યમકીર્તીકરમર્જુન ॥ ૨ ॥
મ્હણે અર્જુના આદિ પાહીં । હેં ઉચિત કાય ઇયે ઠાયીં ।
તૂં કવણ હેં કાયી । કરીત આહાસી ॥ ૬ ॥
તૂં કવણ હેં કાયી । કરીત આહાસી ॥ ૬ ॥
તુજ સાંગે કાય જાહલેં । કવણ ઉણેં આલેં ।
કરિતાં કાય ઠેલેં । ખેદુ કાયિસા ॥ ૭ ॥
કરિતાં કાય ઠેલેં । ખેદુ કાયિસા ॥ ૭ ॥
તૂં અનુચિતા ચિત્ત નેદિસી । ધીરુ કંહીચ ન સંડિસી ।
તુઝેનિ નામે અપયશીં । દિશા લંઘિજે ॥ ૮ ॥
તુઝેનિ નામે અપયશીં । દિશા લંઘિજે ॥ ૮ ॥
તૂ શૂરવૃત્તીચા ઠાવો । ક્ષત્રિયાંમાજીં રાવો ।
તુઝિયા લાઠેપણાચા આવો । તિહીં લોકીં ॥ ૯ ॥
તુઝિયા લાઠેપણાચા આવો । તિહીં લોકીં ॥ ૯ ॥
તુવા સંગ્રામીં હરુ જિંતિલા । નિવાત્કવચાંચા ઠાવો ફેડિલા ।
પવાડા તુવાં કેલા । ગંધર્વાસી ॥ ૧૦ ॥
પવાડા તુવાં કેલા । ગંધર્વાસી ॥ ૧૦ ॥
હેં પાહતા તુઝેનિ પાડેં । દિસે ત્રૈલોક્યહી થોકડેં ।
ઐસેં પૌરુષ ચોખડેં । પાર્થા તુઝે ॥ ૧૧ ॥
ઐસેં પૌરુષ ચોખડેં । પાર્થા તુઝે ॥ ૧૧ ॥
તો તૂં કીં આજિ એથેં । સાંડુનિયા વીરવૃત્તીતેં ।
અધોમુખ રુદનાતેં । કરિતુ આહાસી ॥ ૧૨ ॥
અધોમુખ રુદનાતેં । કરિતુ આહાસી ॥ ૧૨ ॥
વિચારીં તૂં અર્જુનુ । કીં કારુણ્યેં કીજસી દીનુ ।
સાંગ પાં અંધકારે । ભાનુ ગ્રાસિલા આથી ॥ ૧૩ ॥
સાંગ પાં અંધકારે । ભાનુ ગ્રાસિલા આથી ॥ ૧૩ ॥
ના તરી પવનુ મેઘાસી બિહે । કીં અમૃતાસી મરણ આહે ।
પાહે પા ઇંધનચિ ગિળોનિ જાયે । પાવકાતેં ॥ ૧૪ ॥
પાહે પા ઇંધનચિ ગિળોનિ જાયે । પાવકાતેં ॥ ૧૪ ॥
કી લવણેંચિ જળ વિરે । સંસર્ગેં કાળકૂટ મરે ।
સાંગ મહાફણી દર્દુરેં । ગિળિજે કાયી ॥ ૧૫ ॥
સાંગ મહાફણી દર્દુરેં । ગિળિજે કાયી ॥ ૧૫ ॥
સિંહાસી ઝોંબે કોલ્હા । ઐસા અપાડુ આથી કાં જાહલા ।
પરી તો ત્વાં સાચ કેલા । આજિ એથ ॥ ૧૬ ॥
પરી તો ત્વાં સાચ કેલા । આજિ એથ ॥ ૧૬ ॥
મ્હણોનિ અઝુનિ અર્જુના । ઝણેં ચિત્ત દેસી યા હીના ।
વેગીં ધીર કરૂનિયાં મના । સાવધાન હોઈં ॥ ૧૭ ॥
વેગીં ધીર કરૂનિયાં મના । સાવધાન હોઈં ॥ ૧૭ ॥
સાંડી હે મૂર્ખપણ । ઉઠીં ઘે ધનુષ્યબાણ ।
સંગ્રામીં હેં કવણ । કારુણ્ય તુઝે ॥ ૧૮ ॥
સંગ્રામીં હેં કવણ । કારુણ્ય તુઝે ॥ ૧૮ ॥
હાં ગા તૂ જાણતા । તરી ન વિચારીસી કાં આતા ।
સાંગે ઝુંજાવેળેં સદયતા । ઉચિત કાયી ॥ ૧૯ ॥
સાંગે ઝુંજાવેળેં સદયતા । ઉચિત કાયી ॥ ૧૯ ॥
હે અસતિયે કીર્તીસી નાશુ । આણિ પારત્રિકાસી અપભ્રંશુ ।
મ્હણે જગન્નિવાસુ । અર્જુનાતેં ॥ ૨૦ ॥
મ્હણે જગન્નિવાસુ । અર્જુનાતેં ॥ ૨૦ ॥
ક્લૈબ્યં મા સ્મ ગમઃ પાર્થ નૈતત્ ત્વય્યુપપદ્યતે ।
ક્ષુદ્રં હ્રદયદૌર્બલ્યં ત્યક્ત્વોત્તિષ્ઠ પરંતપ ॥ ૩ ॥
ક્ષુદ્રં હ્રદયદૌર્બલ્યં ત્યક્ત્વોત્તિષ્ઠ પરંતપ ॥ ૩ ॥
મ્હણોનિ શોક ન કરીં । તૂં પુરતા ધીરુ ધરીં ।
હે શોચ્યતા અવ્હેરીં । પંડુકુમરા ॥ ૨૧ ॥
હે શોચ્યતા અવ્હેરીં । પંડુકુમરા ॥ ૨૧ ॥
તુજ નવ્હે હેં ઉચિત । યેણેં નાસેલ જોડલે બહુત ।
તૂં અઝુનિવરી હિત । વિચારી પાં ॥ ૨૨ ॥
તૂં અઝુનિવરી હિત । વિચારી પાં ॥ ૨૨ ॥
યેણેં સંગ્રામાચેનિ અવસરેં । એથ કૃપાળુપણ નુપકરે ।
હે આતાંચિ કાય સોયરે । જાહલે તુજ ॥ ૨૩ ॥
હે આતાંચિ કાય સોયરે । જાહલે તુજ ॥ ૨૩ ॥
તૂં આધીંચિ કાય નેણસી । કીં ગોત્ર નોળખસી ।
વાયાંચિ કાય કરિસી । અતિશો આતાં ॥ ૨૪ ॥
વાયાંચિ કાય કરિસી । અતિશો આતાં ॥ ૨૪ ॥
આજિંચે હેં કાય ઝુંજ । કાય જન્મા નવલ તુજ ।
હેં પરસ્પરેં તુમ્હાં વ્યાજ । સદાચિ આથિ ॥ ૨૫ ॥
હેં પરસ્પરેં તુમ્હાં વ્યાજ । સદાચિ આથિ ॥ ૨૫ ॥
તરી આતાં કાય જાહલેં । કાયિ સ્નેહ ઉપનલે ।
હેં નેણિજે પરિ કુડે કેલે । અર્જુના તુવા ॥ ૨૬ ॥
હેં નેણિજે પરિ કુડે કેલે । અર્જુના તુવા ॥ ૨૬ ॥
મોહ ધરિલિયા ઐસેં હોઈલ । જે અસતી પ્રતિષ્ઠા જાઈલ ।
આણિ પરલોકહી અંતરેલ । ઐહિકેંસી ॥ ૨૭ ॥
આણિ પરલોકહી અંતરેલ । ઐહિકેંસી ॥ ૨૭ ॥
હૃદયાચે ઢિલેપણ । એથ નિકયાસી નવ્હે કારણ ।
હેં સંગ્રામીં પતન જાણ । ક્ષત્રીયાંસી ॥ ૨૮ ॥
હેં સંગ્રામીં પતન જાણ । ક્ષત્રીયાંસી ॥ ૨૮ ॥
ઐસેનિ તો કૃપાવંતુ । નાનાપરી અસે શિકવિતુ ।
હે ઐકોનિ પંડુસુતુ । કાય બોલે ॥ ૨૯ ॥
હે ઐકોનિ પંડુસુતુ । કાય બોલે ॥ ૨૯ ॥
અર્જુન ઉવાચઃ કથં ચ ભીષ્મમહં સંખ્યે દ્રોણં ચ મધુસૂદન ।
ઇષુભિઃ પ્રતિયોત્સ્યામિ પૂજાર્હાવરિસૂદન ॥ ૪॥
ઇષુભિઃ પ્રતિયોત્સ્યામિ પૂજાર્હાવરિસૂદન ॥ ૪॥
દેવા હેં યેતુલેવરી । બોલાવે નલગે અવધારીં ।
આધીં તૂંચિ ચિત્તી વિચારીં । સંગ્રામુ હા ॥ ૩૦ ॥
આધીં તૂંચિ ચિત્તી વિચારીં । સંગ્રામુ હા ॥ ૩૦ ॥
હેં ઝુંજ નવ્હે પ્રમાદુ । એથ પ્રવર્તલિયા દિસતસે બાધુ ।
હા ઉઘડા લિંગભેદુ । વોઢવલા આમ્હા ॥ ૩૧ ॥
હા ઉઘડા લિંગભેદુ । વોઢવલા આમ્હા ॥ ૩૧ ॥
દેખેં માતાપિતરેં અર્ચિજતી । સર્વસ્વેં તોષ પાવવિજતી ।
તિયેં પાઠીં કેવીં વધિજતી । આપુલા હાતીં ॥ ૩૨ ॥
તિયેં પાઠીં કેવીં વધિજતી । આપુલા હાતીં ॥ ૩૨ ॥
દેવા સંતવૃંદુ નમસ્કારિજે । કાં ઘડે તરી પૂજિજે ।
હેં વાંચૂનિ કેવીં નિંદિજે । સ્વયેં વાચા ॥ ૩૩ ॥
હેં વાંચૂનિ કેવીં નિંદિજે । સ્વયેં વાચા ॥ ૩૩ ॥
તૈસે ગોત્રગુરુ આમુચે । હે પૂજનીય આમ્હાં નિયમાંચે ।
મજ બહુત ભીષ્મદ્રોણાંચે । વર્તતસે ॥ ૩૪ ॥
મજ બહુત ભીષ્મદ્રોણાંચે । વર્તતસે ॥ ૩૪ ॥
જયાલાગીં મનેં વિરુ । આમ્હી સ્વપ્નીંહી ન શકો ધરૂં ।
તયા પ્રત્યક્ષ કેવીં । ઘાતુ દેવા ॥ ૩૫ ॥
તયા પ્રત્યક્ષ કેવીં । ઘાતુ દેવા ॥ ૩૫ ॥
વર જળો હેં જિયાલેં । એથ આઘવેયાંસી હેંચિ કાય જાહલે ।
જે યાંચાં વધીં અભ્યાસિલેં । મિરવિજે આમ્હીં ॥ ૩૬ ॥
જે યાંચાં વધીં અભ્યાસિલેં । મિરવિજે આમ્હીં ॥ ૩૬ ॥
મી પાર્થુ દ્રોણાચા કેલા । યેણેં ધનુર્વેદુ મજ દિધલા ।
તેણેં ઉપકારેં કાય આભારૈલા । વધીં તયાતેં ॥ ૩૭ ॥
તેણેં ઉપકારેં કાય આભારૈલા । વધીં તયાતેં ॥ ૩૭ ॥
જેથીંચિયા કૃપા લાભિજે વરુ । તેથેંચિ મને વ્યભિચારુ ।
તરી કાય મી ભસ્માસુરુ । અર્જુન મ્હણે ॥ ૩૮ ॥
તરી કાય મી ભસ્માસુરુ । અર્જુન મ્હણે ॥ ૩૮ ॥
ગુરૂનહત્વા હિ મહાનુભવાન્ શ્રેયો ભોક્તું ભૈક્ષમપીહ લોકે ।
હત્વાર્થકામાંસ્તુ ગુરૂનિહૈવ ભુંજીય ભોગાન્ રુધિરપ્રદિગ્ધાન્ ॥ ૫ ॥
હત્વાર્થકામાંસ્તુ ગુરૂનિહૈવ ભુંજીય ભોગાન્ રુધિરપ્રદિગ્ધાન્ ॥ ૫ ॥
દેવા સમુદ્ર ગંભીર આઇકિજે । વર તોહિ આહાચ દેખિજે ।
પરી ક્ષોભુ મનીં નેણિજે । દ્રોણાચિયે ॥ ૩૯ ॥
પરી ક્ષોભુ મનીં નેણિજે । દ્રોણાચિયે ॥ ૩૯ ॥
હેં અપાર જેં ગગન । વર તયાહી હોઈલ માન ।
પરિ અગાધ ભલેં ગહન । હૃદય યાંચે ॥ ૪૦ ॥
પરિ અગાધ ભલેં ગહન । હૃદય યાંચે ॥ ૪૦ ॥
વરી અમૃતહી વિટે । કીં કાળવશેં વજ્ર ફુટે ।
પરિ મનોધર્મુ ન લોટે । વિકરવિલા હા ॥ ૪૧ ॥
પરિ મનોધર્મુ ન લોટે । વિકરવિલા હા ॥ ૪૧ ॥
સ્નેહાલાગીં માયે । મ્હણિપે તેં કીરુ હોયે ।
પરિ કૃપા તે મૂર્ત આહે । દ્રોણીં ઇયે ॥ ૪૨ ॥
પરિ કૃપા તે મૂર્ત આહે । દ્રોણીં ઇયે ॥ ૪૨ ॥
હા કારુણ્યાચી આદિ । સકળ ગુણાંચા નિધિ ।
વિદ્યાસિંધુ નિરવધિ । અર્જુન મ્હણે ॥ ૪૩ ॥
વિદ્યાસિંધુ નિરવધિ । અર્જુન મ્હણે ॥ ૪૩ ॥
હા યેણેં માનેં મહંતુ । વરી આમ્હાંલાગી કૃપાવંતુ ।
આતાં સાંગ પાં યેથ ઘાતુ । ચિંતૂં યેઈલ ॥ ૪૪ ॥
આતાં સાંગ પાં યેથ ઘાતુ । ચિંતૂં યેઈલ ॥ ૪૪ ॥
ઐસે હે રણીં વધાવે । મગ આપણ રાજ્યસુખ ભોગાવેં ।
તેં મના ન યે આઘવેં । જીવિતેંસીં ॥ ૪૫ ॥
તેં મના ન યે આઘવેં । જીવિતેંસીં ॥ ૪૫ ॥
હેં યેણેં માનેં દુર્ભર । જે યાહીહુનિ ભોગ સધર ।
તે અસતુ યેથવર । ભિક્ષા માગતાં ભલી ॥ ૪૬ ॥
તે અસતુ યેથવર । ભિક્ષા માગતાં ભલી ॥ ૪૬ ॥
ના તરી દેશત્યાગેં જાઇજે । કા ગિરિકંદર સેવિજે ।
પરી શસ્ત્ર આતાં ન ધરિજે । ઇયાંવરી ॥ ૪૭ ॥
પરી શસ્ત્ર આતાં ન ધરિજે । ઇયાંવરી ॥ ૪૭ ॥
દેવા નવનિશતીં શરીં । વાવરોનિ યાંચાં જિવ્હારીં ।
ભોગ ગિંવસાવે રુધિરીં । બુડાલે જે ॥ ૪૮ ॥
ભોગ ગિંવસાવે રુધિરીં । બુડાલે જે ॥ ૪૮ ॥
તે કાઢૂનિ કાય કીજતી । લિપ્ત કેવીં સેવિજતી ।
મજ ન યે હે ઉપપત્તિ । યાચિલાગીં ॥ ૪૯ ॥
મજ ન યે હે ઉપપત્તિ । યાચિલાગીં ॥ ૪૯ ॥
ઐસે અર્જુન તિયે અવસસરીં । મ્હણે શ્રીકૃષ્ણા અવધારીં ।
પરિ તે મના ન યેચિ મુરારી । આઇકોનિયાં ॥ ૫૦ ॥
પરિ તે મના ન યેચિ મુરારી । આઇકોનિયાં ॥ ૫૦ ॥
હેં જાણોનિ પાર્થુ બિહાલા । મગ પુનરપિ બોલોં લાગલા ।
મ્હણે દેવો કાં ચિત્ત યા બોલાં । દેતીચિના ॥ ૫૧ ॥
મ્હણે દેવો કાં ચિત્ત યા બોલાં । દેતીચિના ॥ ૫૧ ॥
ન ચૈતદ્ વિદ્મઃ કરતન્ નો ગરીયો યદ્ વા જયેમ યદિ વા નો જયેયુઃ ।
યાનેવ હત્વા ન જિજીવિષામસ્તેઽવસ્થિતાઃ પ્રમુખે ધાર્તરાષ્ટ્રાઃ ॥ ૬ ॥
યાનેવ હત્વા ન જિજીવિષામસ્તેઽવસ્થિતાઃ પ્રમુખે ધાર્તરાષ્ટ્રાઃ ॥ ૬ ॥
યેર્હવીં માઝાં ચિત્તીં જેં હોતે । તેં મી વિચારૂનિ બોલિલોં એથેં ।
પરિ નિકેં કાય યાપરૌતે । તેં તુમ્હી જાણા ॥ ૫૨ ॥
પરિ નિકેં કાય યાપરૌતે । તેં તુમ્હી જાણા ॥ ૫૨ ॥
પૈ વિરુ જયાંસી ઐકિજે । આણિ યા બોલાચિ પ્રાણુ સાંડિજે ।
તે એથ સંગ્રામવ્યાજેં । ઉભે આહાતી ॥ ૫૩ ॥
તે એથ સંગ્રામવ્યાજેં । ઉભે આહાતી ॥ ૫૩ ॥
આતાં ઐસેયાંતેં વધાવે । કીં અવ્હેરુનિયા નિઘાવેં ।
યા દોહોંમાજી કાઇ કરાવે । તેં નેણોં આમ્હી ॥ ૫૪ ॥
યા દોહોંમાજી કાઇ કરાવે । તેં નેણોં આમ્હી ॥ ૫૪ ॥
કાર્પણ્યદોષોપહત્સ્વભાવઃ પૃચ્છામિ ત્વાં ધર્મસંમૂઢચેતાઃ ।
યત્ શ્રેયઃ સ્યાન્ નિશ્ચિતં બ્રૂહિ તન્ મે શિષ્યસ્તેઽહં શાધિ માં ત્વાં પ્રપન્નમ્ ॥ ૭॥
યત્ શ્રેયઃ સ્યાન્ નિશ્ચિતં બ્રૂહિ તન્ મે શિષ્યસ્તેઽહં શાધિ માં ત્વાં પ્રપન્નમ્ ॥ ૭॥
આમ્હાં કાય ઉચિત । તેં પાહતાં ન સ્ફુરે એથ ।
જે મોહેં યેણેં ચિત્ત । વ્યાકુળ માઝે ॥ ૫૫ ॥
જે મોહેં યેણેં ચિત્ત । વ્યાકુળ માઝે ॥ ૫૫ ॥
તિમિરાવરુદ્ધ જૈસેં । દૃષ્ટીચે તેજ ભ્રંશે ।
મગ પાંસીચ અસતાં ન દિસે । વસ્તુજાત ॥ ૫૬ ॥
મગ પાંસીચ અસતાં ન દિસે । વસ્તુજાત ॥ ૫૬ ॥
દેવા મજ તૈસે જાહલે । જેં મન ભ્રાંતી ગ્રાસિલેં ।
આતાં કાય હિત આપુલેં । તેંહી નેણે ॥ ૫૭ ॥
આતાં કાય હિત આપુલેં । તેંહી નેણે ॥ ૫૭ ॥
તરી શ્રીકૃષ્ણા તુવાં જાણાવેં । નિકેં તેં આમ્હાં સાંગાવેં ।
જે સખા સર્વસ્વ આઘવેં । આમ્હાંસી તૂં ॥ ૫૮ ॥
જે સખા સર્વસ્વ આઘવેં । આમ્હાંસી તૂં ॥ ૫૮ ॥
તૂં ગુરુ બંધુ પિતા । તૂં આમચી ઇષ્ટ દેવતા ।
તૂંચિ સદા રક્ષિતા । આપદીં આમુતેં ॥ ૫૯ ॥
તૂંચિ સદા રક્ષિતા । આપદીં આમુતેં ॥ ૫૯ ॥
જૈસા શિષ્યાંતે ગુરુ । સર્વથા નેણે અવ્હેરુ ।
કીં સરિતાંતે સાગરુ । ત્યજી કેવીં ॥ ૬૦॥
કીં સરિતાંતે સાગરુ । ત્યજી કેવીં ॥ ૬૦॥
નાતરી અપત્યાતેં માયે । સાંડુનિ જરી જાયે ।
તરી તે કૈસેનિં જિયે । ઐકેં કૃષ્ણા ॥ ૬૧ ॥
તરી તે કૈસેનિં જિયે । ઐકેં કૃષ્ણા ॥ ૬૧ ॥
તૈસા સર્વાંપરી આમ્હાંસી । દેવા તૂંચિ એક આહાસી ।
આણિ બોલિલેં જરી ન માનિસી । માગીલ માઝેં ॥ ૬૨ ॥
આણિ બોલિલેં જરી ન માનિસી । માગીલ માઝેં ॥ ૬૨ ॥
તરી ઉચિત કાય આમ્હાં । જે વ્યભિચરેના ધર્મા ।
તેં ઝડકરી પુરુષોત્તમા । સાંગેં આતાં ॥ ૬૩ ॥
તેં ઝડકરી પુરુષોત્તમા । સાંગેં આતાં ॥ ૬૩ ॥
ન હિ પ્રપશ્યામિ મમાપુનુદ્યાદ્ યચ્છોકમુછોષણમિન્દ્રિયાણામ્ ।
અવાપ્ય ભૂમાવસપત્નમૃદ્ધં રાજ્યં સુરાણામપિ ચાધિપત્યમ્ ॥ ૮ ॥
અવાપ્ય ભૂમાવસપત્નમૃદ્ધં રાજ્યં સુરાણામપિ ચાધિપત્યમ્ ॥ ૮ ॥
હેં સકળ કુળ દેખોનિ । જો શોકુ ઉપજલાસે મનીં ।
તો તુઝિયા વાક્યાવાંચુનિ । ન જાય આણિકેં ॥ ૬૪ ॥
તો તુઝિયા વાક્યાવાંચુનિ । ન જાય આણિકેં ॥ ૬૪ ॥
એથ પૃથ્વીતળ આપુ હોઈલ । હેં મહેંદ્રપદહી પાવિજેલ ।
પરિ મોહ હા ન ફિટેલ । માનસીંચા ॥ ૬૫ ॥
પરિ મોહ હા ન ફિટેલ । માનસીંચા ॥ ૬૫ ॥
જૈસીં બીજેં સર્વથા આહાળલીં । તરી સુક્ષેત્રી જર્હી પેરિલીં ।
તરી ન વિરુઢતી સિંચલીં । આવડે તૈસીં ॥ ૬૬ ॥
તરી ન વિરુઢતી સિંચલીં । આવડે તૈસીં ॥ ૬૬ ॥
ના તરી આયુષ્ય પુરલેં આહે । તરી ઔષધેં કાહી નોહે ।
એથ એકચિ ઉપેગા જાયે । પરમામૃત ॥ ૬૭ ॥
એથ એકચિ ઉપેગા જાયે । પરમામૃત ॥ ૬૭ ॥
તૈસે રાજ્યભોગસમૃદ્ધિ । ઉજ્જીવન નોહે જીવબુદ્ધિ ।
એથ જિવ્હાળા કૃપાનિધિ । કારુણ્ય તુઝેં ॥ ૬૮ ॥
એથ જિવ્હાળા કૃપાનિધિ । કારુણ્ય તુઝેં ॥ ૬૮ ॥
ઐસેં અર્જુન તેથ બોલિલા । જંવ ક્ષણ એક ભ્રાંતિ સાંડિલા ।
મગ પુનરપિ વ્યાપિલા । ઉર્મીં તેણેં ॥ ૬૯ ॥
મગ પુનરપિ વ્યાપિલા । ઉર્મીં તેણેં ॥ ૬૯ ॥
કીં મજ પાહતા ઉર્મી નોહે । હેં અનારિસેં ગમત આહે ।
તો ગ્રાસિલા મહામોહેં । કાળસર્પેં ॥ ૭૦ ॥
તો ગ્રાસિલા મહામોહેં । કાળસર્પેં ॥ ૭૦ ॥
સવર્મ હૃદયકલ્હારીં । તેથ કારુણ્યવેળેચાં ભરીં ।
લાગલા મ્હણોનિ લહરી । ભાંજેચિ ના ॥ ૭૧ ॥
લાગલા મ્હણોનિ લહરી । ભાંજેચિ ના ॥ ૭૧ ॥
હેં જાણોનિ ઐસી પ્રૌઢી । જો દૃષ્ટીસવેં વિષ ફેડી ।
તો ધાવયા શ્રીહરી ગારુડી । પાતલા કીં ॥ ૭૨ ॥
તો ધાવયા શ્રીહરી ગારુડી । પાતલા કીં ॥ ૭૨ ॥
તૈસિયા પંડુકુમરા વ્યાકુળા । મિરવતસે શ્રીકૃષ્ણ જવળા ।
તો કૃપાવશેં અવલીળા । રક્ષીલ આતાં ॥ ૭૩ ॥
તો કૃપાવશેં અવલીળા । રક્ષીલ આતાં ॥ ૭૩ ॥
મ્હણોનિ તો પાર્થુ । મોહફણિગ્રસ્તુ ।
મ્યાં મ્હણિતલા હા હેતુ । જાણોનિયાં ॥ ૭૪ ॥
મ્યાં મ્હણિતલા હા હેતુ । જાણોનિયાં ॥ ૭૪ ॥
મગ દેખા તેથ ફાલ્ગુનુ । ઘેતલા અસે ભ્રાંતી કવળૂનુ ।
જૈસા ઘનપડળીં ભાનુ । આચ્છાદિજે ॥ ૭૫ ॥
જૈસા ઘનપડળીં ભાનુ । આચ્છાદિજે ॥ ૭૫ ॥
તયાપરી તો ધર્નુધરૂ । જાહલાસે દુઃખે જર્જરુ ।
જૈસા ગ્રીષ્મકાળીં ગિરિવરુ । વણવલા કાં ॥ ૭૬ ॥
જૈસા ગ્રીષ્મકાળીં ગિરિવરુ । વણવલા કાં ॥ ૭૬ ॥
મ્હણોનિ સહજે સુનિળુ । કૃપામૃતે સજળુ ।
તો વોળલાસે શ્રીગોપાળુ । મહામેઘુ ॥ ૭૭ ॥
તો વોળલાસે શ્રીગોપાળુ । મહામેઘુ ॥ ૭૭ ॥
તેથ સુદર્શનાચી દ્યુતિ । તેચિ વિદ્યુલ્લતા ઝળકતી ।
ગંભીર વાચા તે આયતી । ગર્જનેચી ॥ ૭૮ ॥
ગંભીર વાચા તે આયતી । ગર્જનેચી ॥ ૭૮ ॥
આતાં તો ઉદાર કૈસા વર્ષેલ । તેણે અર્જુનાચળુ નિવેલ ।
મગ નવી વિરુઢી ફુટેલ । ઉન્મેષાચી ॥ ૭૯ ॥
મગ નવી વિરુઢી ફુટેલ । ઉન્મેષાચી ॥ ૭૯ ॥
તે કથા આઇકા । મનાચિયા આરાણુકા ।
જ્ઞાનદેવો મ્હણે દેખા । નિવૃત્તિદાસુ ॥ ૮૦ ॥
જ્ઞાનદેવો મ્હણે દેખા । નિવૃત્તિદાસુ ॥ ૮૦ ॥
સંજય ઉવાચ: એવમુક્ત્વા હૃષીકેશં ગુડાકેશઃ પરંતપઃ ।
ન યોત્સ્ય ઇતિ ગોવિંદમુક્ત્વા તૂષ્ણીં બભૂવ હ ॥ ૯ ॥
ન યોત્સ્ય ઇતિ ગોવિંદમુક્ત્વા તૂષ્ણીં બભૂવ હ ॥ ૯ ॥
ઐસેં સંજયો સાંગતુ । મ્હણે રાયા તો પાર્થુ ।
પુનરપિ શોકાકુલિતુ । કાય બોલે ॥ ૮૧ ॥
પુનરપિ શોકાકુલિતુ । કાય બોલે ॥ ૮૧ ॥
આઇકેં સખેદુ બોલે શ્રીકૃષ્ણાતેં । આતાં નાળવાવેં તુમ્હીં માતેં ।
મી સર્વથા ન ઝુંજેં યેથેં । ભરંવસેનિ ॥ ૮૨ ॥
મી સર્વથા ન ઝુંજેં યેથેં । ભરંવસેનિ ॥ ૮૨ ॥
ઐસેં યેકિ હેળાં બોલિલા । મગ મૌન ધરોનિ ઠેલા ।
તેથ શ્રીકૃષ્ણા વિસ્મો પાતલા । દેખોનિ તયાતે ॥ ૮૩ ॥
તેથ શ્રીકૃષ્ણા વિસ્મો પાતલા । દેખોનિ તયાતે ॥ ૮૩ ॥
તમુવાચ હૃષીકેશઃ પ્રહસન્નિવ ભારત ।
સેનયોરુભયોર્મધ્યે વિષીદંતમિદં વચઃ ॥ ૧૦ ॥
સેનયોરુભયોર્મધ્યે વિષીદંતમિદં વચઃ ॥ ૧૦ ॥
મગ આપુલા ચિત્તીં મ્હણે । એથ હેં કાય આદરિલેં યેણેં ।
અર્જુન સર્વથા કાંહી નેણે । કાય કીજે ॥ ૮૪ ॥
અર્જુન સર્વથા કાંહી નેણે । કાય કીજે ॥ ૮૪ ॥
હા ઉમજે આતાં કવણેપરી । કૈસેનિ ધીરુ સ્વીકારી ।
જૈસા ગ્રહાતે પંચાક્ષરી । અનુમાની કાં ॥ ૮૫ ॥
જૈસા ગ્રહાતે પંચાક્ષરી । અનુમાની કાં ॥ ૮૫ ॥
ના તરી અસાધ્ય દેખોનિ વ્યાધી । અમૃતાસમ દિવ્ય ઔષધી ।
વૈદ્ય સૂચિ નિરવધિ । નિદાનીંચી ॥ ૮૬ ॥
વૈદ્ય સૂચિ નિરવધિ । નિદાનીંચી ॥ ૮૬ ॥
તૈસા વિવરિતુ અસે શ્રીઅનંતુ । તયા દોન્હીં સૈન્યાઆંતુ ।
જયાપરી પાર્થુ । ભ્રાંતિ સાંડી ॥ ૮૭ ॥
જયાપરી પાર્થુ । ભ્રાંતિ સાંડી ॥ ૮૭ ॥
તેં કારણ મનીં ધરિલેં । મગ સરોષ બોલોં આદરિલે ।
જૈસેં માતેચ્યા કોપીં થોકલેં । સ્નેહ આથી ॥ ૮૮ ॥
જૈસેં માતેચ્યા કોપીં થોકલેં । સ્નેહ આથી ॥ ૮૮ ॥
કીં ઔષધાચિયા કડુવટપણીં । જૈસી અમૃતાચી પુરવણી ।
તે આહાચ ન દિસે પરી ગુણીં । પ્રકટ હોય ॥ ૮૯ ॥
તે આહાચ ન દિસે પરી ગુણીં । પ્રકટ હોય ॥ ૮૯ ॥
તૈસે વરિવરિ પાહતાં ઉદાસેં । આંત તરી અતિસુરસેં ।
તિયેં વાક્યેં હૃષીકેશેં । બોલોં આદરિલીં ॥ ૯૦ ॥
તિયેં વાક્યેં હૃષીકેશેં । બોલોં આદરિલીં ॥ ૯૦ ॥
શ્રીભગવાનુવાચ: અશોચ્યાનન્વશોચસ્ત્વં પ્રજ્ઞાવાદાંશ્ચ ભાષસે ।
ગતાસૂનગતાસૂંશ્ચ નાનુશોચંતિ પંડિતઃ ॥ ૧૧ ॥
ગતાસૂનગતાસૂંશ્ચ નાનુશોચંતિ પંડિતઃ ॥ ૧૧ ॥
મગ અર્જુનાતે મ્હણિતલેં । આમ્હી આજિ હેં નવલ દેખિલેં ।
જેં તુવાં યેથ આદરિલેં । માઝારીંચિ ॥ ૯૧ ॥
જેં તુવાં યેથ આદરિલેં । માઝારીંચિ ॥ ૯૧ ॥
તૂં જાણતા તરી મ્હણવિસી । પરી નેણીવેતેં ન સંડિસી ।
આણિ શિકવૂં મ્હણોં તરી બોલસી । બહુસાલ નીતિ ॥ ૯૨ ॥
આણિ શિકવૂં મ્હણોં તરી બોલસી । બહુસાલ નીતિ ॥ ૯૨ ॥
જાત્યંધા લાગે પિસેં । મગ તેં સૈરા ધાંવે જૈસેં ।
તુઝે શહાણપણ તૈસેં । દિસતસે ॥ ૯૩ ॥
તુઝે શહાણપણ તૈસેં । દિસતસે ॥ ૯૩ ॥
તૂં આપણપેં તરી નેણસી । પરી યા કૌરવાંતે શોચૂં પહાસી ।
હા બહુ વિસ્મય આમ્હાંસી । પુઢતપુઢતી ॥ ૯૪ ॥
હા બહુ વિસ્મય આમ્હાંસી । પુઢતપુઢતી ॥ ૯૪ ॥
તરી સાંગ પાં મજ અર્જુના । તુજપાસોનિ સ્થિતી યા ત્રિભુવના ।
હે અનાદિ વિશ્વરચના । તેં લટકેં કાયી ॥ ૯૫ ॥
હે અનાદિ વિશ્વરચના । તેં લટકેં કાયી ॥ ૯૫ ॥
એથ સમર્થુ એક આથીં । તયાપાસૂનિ ભૂતેં હોતી ।
તરી હેં વાયાચિ કાય બોલતી । જગામાજીં ॥ ૯૬ ॥
તરી હેં વાયાચિ કાય બોલતી । જગામાજીં ॥ ૯૬ ॥
હો કાં સાંપ્રત ઐસેં જહાલેં । જે હે જન્મમૃત્યૂ તુવા સૃજિલે ।
આણિ નાશુ પાવિલે । તુઝેનિ કાયી ॥ ૯૭ ॥
આણિ નાશુ પાવિલે । તુઝેનિ કાયી ॥ ૯૭ ॥
તૂં ભ્રમલેપણેં અહંકૃતી । યાંસી ઘાતુ ન કરિસી ચિતીં ।
તરી સાંગે કાયિ હે હોતી । ચિરંતન ॥ ૯૮ ॥
તરી સાંગે કાયિ હે હોતી । ચિરંતન ॥ ૯૮ ॥
કીં તૂં એક વધિતા । આણિ સકળ લોકુ હા મરતા ।
ઐસી ભ્રાંતિ ઝણેં ચિત્તા । યેવો દેસી ॥ ૯૯ ॥
ઐસી ભ્રાંતિ ઝણેં ચિત્તા । યેવો દેસી ॥ ૯૯ ॥
અનાદિસિદ્ધ હેં આઘવેં । હોત જાત સ્વભાવેં ।
તરી તુવા કા શોચાવે । સાંગ મજ ॥ ૧૦૦ ॥
તરી તુવા કા શોચાવે । સાંગ મજ ॥ ૧૦૦ ॥
પરી મૂર્ખપણે નેણસી । ન ચિંતાવેં તેં ચિંતસી ।
આણિ તૂંચિ નીતિ સાંગસી । આમ્હાપ્રતિ ॥ ૧૦૧ ॥
આણિ તૂંચિ નીતિ સાંગસી । આમ્હાપ્રતિ ॥ ૧૦૧ ॥
દેખેં જે વિવેકી જે હોતી । તે દોહીંતેહી ન શોચતી ।
જે હોય જાય હે ભ્રાંતી । મ્હણઊનિયાં ॥ ૧૦૨ ॥
જે હોય જાય હે ભ્રાંતી । મ્હણઊનિયાં ॥ ૧૦૨ ॥
ન ત્વેવાહં જાતું નાસં ન ત્વં નેમે જનાધિપાઃ ।
ન ચૈવ ન ભવિષ્યામઃ સર્વે વયમતઃ પરમ્ ॥ ૧૨ ॥
ન ચૈવ ન ભવિષ્યામઃ સર્વે વયમતઃ પરમ્ ॥ ૧૨ ॥
અર્જુના સાંગેન આઇક । એથ આમ્હી તુમ્હી દેખ ।
આણિ હે ભૂપતિ અશેખ । આદિકરુની ॥ ૧૦૩ ॥
આણિ હે ભૂપતિ અશેખ । આદિકરુની ॥ ૧૦૩ ॥
નિત્યતા ઐસેચિ અસોનિ । ના તરી નિશ્ચિત ક્ષયા જાઊનિ ।
હે ભ્રાંતિ વેગળી કરૂની । દોન્હીં નાહીં ॥ ૧૦૪ ॥
હે ભ્રાંતિ વેગળી કરૂની । દોન્હીં નાહીં ॥ ૧૦૪ ॥
હે ઉપજે આણિ નાશે । તે માયાવશેં દિસે ।
યેર્હવીં તત્વતા વસ્તુ જે અસે । તે અવિનાશચિ ॥ ૧૦૫ ॥
યેર્હવીં તત્વતા વસ્તુ જે અસે । તે અવિનાશચિ ॥ ૧૦૫ ॥
જૈસેં પવનેં તોય હાલવિલેં । આણિ તરંગાકાર જાહલેં ।
તરી કવણ કેં જન્મલેં । મ્હણોં યે તેથ ॥ ૧૦૬ ॥
તરી કવણ કેં જન્મલેં । મ્હણોં યે તેથ ॥ ૧૦૬ ॥
તેંચિ વાયૂચે સ્ફુરણ ઠેલેં । આણિ ઉદક સહજ સપાટલેં ।
તરી આતા કાય નિમાલેં । વિચારીં પાં ॥ ૧૦૭ ॥
તરી આતા કાય નિમાલેં । વિચારીં પાં ॥ ૧૦૭ ॥
દેહિનોઽસ્મિન્ યથા દેહે કૌમારં યૌવનં જરા ।
તથા દેહાંતરપ્રાપ્તિર્ધીરસ્ત્તત્ર ન મુહ્યતિ ॥ ૧૩ ॥
તથા દેહાંતરપ્રાપ્તિર્ધીરસ્ત્તત્ર ન મુહ્યતિ ॥ ૧૩ ॥
આઇકેં શરીર તરી એક । પરી વયસા ભેદ અનેક ।
હેં પ્રત્યક્ષચિ દેખ । પ્રમાણ તૂં ॥ ૧૦૮ ॥
હેં પ્રત્યક્ષચિ દેખ । પ્રમાણ તૂં ॥ ૧૦૮ ॥
એથ કૌમારત્વ દિસે । મગ તારુણ્યીં તેં ભ્રંશે ।
પરી દેહચિ ન નાશે । એકેકાસવેં ॥ ૧૦૯ ॥
પરી દેહચિ ન નાશે । એકેકાસવેં ॥ ૧૦૯ ॥
તૈસીં ચૈતન્યાચાં ઠાયીં । ઇયેં શરીરાંતરે હોતિ જાતિ પાહીં ।
ઐસેં જાણે જયા નાહીં । વ્યામોહદુઃખ ॥ ૧૧૦ ॥
ઐસેં જાણે જયા નાહીં । વ્યામોહદુઃખ ॥ ૧૧૦ ॥
માત્રાસ્પર્શાસ્તુ કૌન્તેય શીતોષ્ણ સુખદુઃખદાઃ ।
આગમાપાયિનોઽનિત્યાસ્તાંસ્તિતિક્ષસ્વ ભારત ॥ ૧૪ ॥
આગમાપાયિનોઽનિત્યાસ્તાંસ્તિતિક્ષસ્વ ભારત ॥ ૧૪ ॥
એથ નેણાવયા હેંચિ કારણ । જેં ઇંદ્રિયાંઆધીનપણ ।
તિહીં આકળિજે અંતઃકરણ । મ્હણઊનિ ભ્રમે ॥ ૧૧૧ ॥
તિહીં આકળિજે અંતઃકરણ । મ્હણઊનિ ભ્રમે ॥ ૧૧૧ ॥
ઇંદ્રિયેં વિષય સેવિતી । તેથ હર્ષ શોકુ ઉપજતી ।
તે અંતર આપ્લવિતી । સંગેં યેણેં ॥ ૧૧૨ ॥
તે અંતર આપ્લવિતી । સંગેં યેણેં ॥ ૧૧૨ ॥
જયાં વિષાયાંચાં ઠાયીં । એકનિષ્ઠતા કહીં નાહીં ।
તેથ દુઃખ આણિ કાંહીં । સુખહિ દિસે ॥ ૧૧૩ ॥
તેથ દુઃખ આણિ કાંહીં । સુખહિ દિસે ॥ ૧૧૩ ॥
દેખેં હે શબ્દાચી વ્યાપ્તિ । નિંદા આણિ સ્તુતિ ।
તેથ દ્વેષાદ્વેષ ઉપજતિ । શ્રવણદ્વારેં ॥ ૧૧૪ ॥
તેથ દ્વેષાદ્વેષ ઉપજતિ । શ્રવણદ્વારેં ॥ ૧૧૪ ॥
મૃદુ આણિ કઠીણ । જે સ્પર્શાચે દોન્હી ગુણ ।
જે વપૂચેનિ સંગે કારણ સંતોષખેદાં ॥ ૧૧૫ ॥
જે વપૂચેનિ સંગે કારણ સંતોષખેદાં ॥ ૧૧૫ ॥
ભ્યાસુર આણિ સુરેખ । હેં રુપાચેં સ્વરૂપ દેખ ।
જેં ઉપજવી સુખદુઃખ । નેત્રાદ્વારેં ॥ ૧૧૬ ॥
જેં ઉપજવી સુખદુઃખ । નેત્રાદ્વારેં ॥ ૧૧૬ ॥
સુગંધુ આણિ દુર્ગંધુ । હા પરિમળાચા ભેદુ ।
જો ઘ્રાણસંગે વિષાદુ – । તોષુ દેતા ॥ ૧૧૭ ॥
જો ઘ્રાણસંગે વિષાદુ – । તોષુ દેતા ॥ ૧૧૭ ॥
તૈસાચિ દ્વિવિધ રસુ । ઉપજવી પ્રીતિત્રાસુ ।
મ્હણૂનિ હા અપભ્રંશુ । વિષયસંગુ ॥ ૧૧૮ ॥
મ્હણૂનિ હા અપભ્રંશુ । વિષયસંગુ ॥ ૧૧૮ ॥
દેખેં ઇંદ્રિયાં આધીન હોઈજે ।તેં શીતોષ્ણાંતે પાવિજે ।
આણિ સુખદુઃખી આકળિજે । આપણપેં ॥ ૧૧૯ ॥
આણિ સુખદુઃખી આકળિજે । આપણપેં ॥ ૧૧૯ ॥
યા વિષયાવાંચૂનિ કાંહી । આણીક સર્વથા રમ્ય નાહીં ।
ઐસા સ્વભાવોચિ પાહીં । ઇંદ્રિયાંચા ॥ ૧૨૦ ॥
ઐસા સ્વભાવોચિ પાહીં । ઇંદ્રિયાંચા ॥ ૧૨૦ ॥
હે વિષય તરી કૈસે । રોહિણીચેં જળ જૈસેં ।
કાં સ્વપ્નીંચા આભાસે । ભદ્રજાતિ ॥ ૧૨૧ ॥
કાં સ્વપ્નીંચા આભાસે । ભદ્રજાતિ ॥ ૧૨૧ ॥
દેખેં અનિત્ય તિયાપરી । મ્હણઊનિ તૂં અવ્હેરીં ।
હા સર્વથા સંગુ ન ધરીં । ધનુર્ધરા ॥ ૧૨૨ ॥
હા સર્વથા સંગુ ન ધરીં । ધનુર્ધરા ॥ ૧૨૨ ॥
યં હિ ન વ્યથયન્ત્યેતે પુરુષં પુરુષષર્ભ ।
સમદુઃખસુખં ધીરં સોઽમૃતત્વાય કલ્પતે ॥ ૧૫ ॥
સમદુઃખસુખં ધીરં સોઽમૃતત્વાય કલ્પતે ॥ ૧૫ ॥
હે વિષય જયાતે નાકળિતી । તયાતે સુખદુઃખેં દોન્હી ન પવતી ।
આણિ ગર્ભવાસુસંગતી । નાહીં તયા ॥ ૧૨૩ ॥
આણિ ગર્ભવાસુસંગતી । નાહીં તયા ॥ ૧૨૩ ॥
તો નિત્યરૂપુ પાર્થા । વોળખાવા સર્વથા ।
જો યા ઇંદ્રિયાર્થા । નાગવેચિ ॥ ૧૨૪ ॥
જો યા ઇંદ્રિયાર્થા । નાગવેચિ ॥ ૧૨૪ ॥
નાસંતો વિદ્યતે ભાવો નાભાવો વિદ્યતે સતઃ ।
ઉભયોરપિ દૃષ્ટોઽન્તસ્ત્વનયોસ્તત્વદર્શિભિઃ ॥ ૧૬ ॥
ઉભયોરપિ દૃષ્ટોઽન્તસ્ત્વનયોસ્તત્વદર્શિભિઃ ॥ ૧૬ ॥
આતાં અર્જુના આણિક કાંહી એક । સાંગેન મી આઇક ।
જેં વિચારેં પરલોક । વોળખિતી ॥ ૧૨૫ ॥
જેં વિચારેં પરલોક । વોળખિતી ॥ ૧૨૫ ॥
યા ઉપાધિમાજિ ગુપ્ત । ચૈતન્ય અસે સર્વગત ।
તેં તત્વજ્ઞ સંત । સ્વીકારિતી ॥ ૧૨૬ ॥
તેં તત્વજ્ઞ સંત । સ્વીકારિતી ॥ ૧૨૬ ॥
સલિલીં પય જૈસેં । એક હોઊન મીનલેં અસે ।
પરીં નિવડૂનિ રાજહંસેં । વેગળેં કીજે ॥ ૧૨૭ ॥
પરીં નિવડૂનિ રાજહંસેં । વેગળેં કીજે ॥ ૧૨૭ ॥
કીં અગ્નિમુખેં કિડાળ । તોડોનિયાં ચોખાળ ।
નિવડિતી કેવળ । બુદ્ધિમંત ॥ ૧૨૮ ॥
નિવડિતી કેવળ । બુદ્ધિમંત ॥ ૧૨૮ ॥
ના તરી જાણિવેચ્યા આયણી । કરિતાં દધિકડસણી ।
મગ નવનીત નિર્વાણીં । દિસે જૈસેં ॥ ૧૨૯ ॥
મગ નવનીત નિર્વાણીં । દિસે જૈસેં ॥ ૧૨૯ ॥
કીં ભૂસ બીજ એકવટ । ઉપણિતાં રાહે ઘનવટ ।
તેથ ઉડે તેં ફલકટ । જાણોં આલે ॥ ૧૩૦ ॥
તેથ ઉડે તેં ફલકટ । જાણોં આલે ॥ ૧૩૦ ॥
તૈસેં વિચારિતાં નિરસલેં । તેં પ્રપંચુ સહજેં સાંડવલેં ।
મગ તત્વતા તત્વ ઉરલેં । જ્ઞાનિયાંસી ॥ ૧૩૧ ॥
મગ તત્વતા તત્વ ઉરલેં । જ્ઞાનિયાંસી ॥ ૧૩૧ ॥
મ્હણોનિ અનિત્યાચાં ઠાયીં । તયાં આસ્તિક્યબુદ્ધિ નાહીં ।
નિષ્કર્ષ દોહીંહી । દેખિલા અસે ॥ ૧૩૨ ॥
નિષ્કર્ષ દોહીંહી । દેખિલા અસે ॥ ૧૩૨ ॥
અવિનાશિ તુ તદ્વિદ્ધિ યેન સર્વમૈદં તત્ ।
વિનાશમવ્યયસ્યાસ્ય ન કશ્ચિત્ કર્તુમર્હતિ ॥ ૧૭ ॥
વિનાશમવ્યયસ્યાસ્ય ન કશ્ચિત્ કર્તુમર્હતિ ॥ ૧૭ ॥
દેખેં સારાસાર વિચારિતાં । ભ્રાંતિ જે પાહીં અસારતા ।
તરી સાર તેં સ્વભાવતા । નિત્ય જાણેં ॥ ૧૩૩ ॥
તરી સાર તેં સ્વભાવતા । નિત્ય જાણેં ॥ ૧૩૩ ॥
હા લોકત્રયાકારુ । તો જયાચા વિસ્તારુ ।
તેથ નામ વર્ણ આકારુ । ચિન્હ નાહી ॥ ૧૩૪ ॥
તેથ નામ વર્ણ આકારુ । ચિન્હ નાહી ॥ ૧૩૪ ॥
જો સર્વદા સર્વગતુ । જન્મક્ષયાતીતુ ।
તયા કેલિયાહિ ઘાતુ । કદાચિ નોહે ॥ ૧૩૫ ॥
તયા કેલિયાહિ ઘાતુ । કદાચિ નોહે ॥ ૧૩૫ ॥
અન્તવંતઃ ઇમે દેહા નિત્યસ્યોક્તાઃ શરીરિણઃ ।
અનાશિનોઽપ્રમેયસ્ય તસ્યાદ્ યુધ્યસ્વ ભારત ॥ ૧૮ ॥
અનાશિનોઽપ્રમેયસ્ય તસ્યાદ્ યુધ્યસ્વ ભારત ॥ ૧૮ ॥
આણિ શરીરજાત હે આઘવેં । હેં નાશવંત સ્વભાવેં ।
મ્હણોનિ તુવા ઝુંજાવેં । પંડુકુમરા ॥ ૧૩૬ ॥
મ્હણોનિ તુવા ઝુંજાવેં । પંડુકુમરા ॥ ૧૩૬ ॥
ય એનં વેત્તિ હન્તારં યશ્ચૈનં મન્યતે હતમ્ ।
ઉભૌ તૌ ન વિજાનીતો નાયં હન્તિ ન હન્યતે ॥ ૧૯ ॥
ઉભૌ તૌ ન વિજાનીતો નાયં હન્તિ ન હન્યતે ॥ ૧૯ ॥
તૂં ધરૂનિ દેહાભિમાનાતેં । દિઠી સૂનિ યા શરીરાતેં ।
મી મારિતા હે મરતે । મ્હણત આહાસી ॥ ૧૩૭ ॥
મી મારિતા હે મરતે । મ્હણત આહાસી ॥ ૧૩૭ ॥
તરી અર્જુના તૂં હેં નેણસી । જરી તત્વતા વિચારિસી ।
તરી વધિતા તૂં નવ્હેસી । હે વધ્ય નવ્હતી ॥ ૧૩૮ ॥
તરી વધિતા તૂં નવ્હેસી । હે વધ્ય નવ્હતી ॥ ૧૩૮ ॥
ન જાયતે મ્રિયતે વા કદાચિન્ નાયં ભૂત્વા ભવિતા ન ભૂયઃ ।
અજો નિત્યઃ શાશ્વતોઽયં પુરાણો ન હન્યતે હન્યમાને શરીરે ॥ ૨૦ ॥
અજો નિત્યઃ શાશ્વતોઽયં પુરાણો ન હન્યતે હન્યમાને શરીરે ॥ ૨૦ ॥
વેદાવિનાશિનં નિત્યં ય એનમજવ્યયમ્ ।
કથં સ પુરુષઃ પાર્થ કં ઘાતયતિ હન્તિ કમ્ ॥ ૨૧ ॥
કથં સ પુરુષઃ પાર્થ કં ઘાતયતિ હન્તિ કમ્ ॥ ૨૧ ॥
જૈસેં સ્વપ્નામાજિં દેખિજે । તેં સ્વપ્નીંચિ સાચ આપજે ।
મગ ચેઊનિયાં પાહિજે । તંવ કાંહી નાહીં ॥ ૧૩૯ ॥
મગ ચેઊનિયાં પાહિજે । તંવ કાંહી નાહીં ॥ ૧૩૯ ॥
તૈસી હે જાણ માયા । તૂં ભ્રમત આહાસી વાયાં ।
શસ્ત્રેં હાણિતલિયા છાયા । જૈસી આંગી ન રુપે ॥ ૧૪૦ ॥
શસ્ત્રેં હાણિતલિયા છાયા । જૈસી આંગી ન રુપે ॥ ૧૪૦ ॥
કાં પૂર્ણ કુંભ ઉલંડલા । તેથ બિંબાકારુ દિસે ભ્રંશલા ।
પરી ભાનુ નાહીં નાસલા । તયાસવેં ॥ ૧૪૧ ॥
પરી ભાનુ નાહીં નાસલા । તયાસવેં ॥ ૧૪૧ ॥
ના તરી મઠીં આકાશ જૈસેં । મઠાકૃતી અવતરલે અસે ।
તો ભંગલિયા આપૈસે । સ્વરૂપચિ ॥ ૧૪૨ ॥
તો ભંગલિયા આપૈસે । સ્વરૂપચિ ॥ ૧૪૨ ॥
તૈસેં શરીરાચાં લોપીં । સર્વથા નાશુ નાહીં સ્વરૂપીં ।
મ્હણઊનિ તૂં હેં નારોપીં । ભ્રાંતિ બાપા ॥ ૧૪૩॥
મ્હણઊનિ તૂં હેં નારોપીં । ભ્રાંતિ બાપા ॥ ૧૪૩॥
વાસાંસિ જીર્ણાનિ યથા વિહાય નવાનિ ગૃહ્ણાતિ નરોપરાણિ ।
તથા શરીરાણિ વિહાય જીર્ણાન્યન્યાનિ સંયાતિ નાવાનિ દેહી ॥ ૨૨॥
તથા શરીરાણિ વિહાય જીર્ણાન્યન્યાનિ સંયાતિ નાવાનિ દેહી ॥ ૨૨॥
જૈસેં જીર્ણ વસ્ત્ર સાંડિજે । મગ નૂતન વેઢિજે ।
તૈસે દેહાંતરાતે સ્વીકારિજે । ચૈતન્યનાથેં ॥ ૧૪૪ ॥
તૈસે દેહાંતરાતે સ્વીકારિજે । ચૈતન્યનાથેં ॥ ૧૪૪ ॥
નૈનં છિંદન્તિ શસ્ત્રાણિ નૈનં દહતિ પાવકઃ ।
ન ચૈનં ક્લેદયન્ત્યાપો ન શોષયતિ મારુતઃ ॥ ૨૩॥
ન ચૈનં ક્લેદયન્ત્યાપો ન શોષયતિ મારુતઃ ॥ ૨૩॥
અચ્છેદ્યોઽયમદાહ્યોઽયમક્લેદ્યોઽશોષ્ય એવ ચ ।
નિત્ય સર્વગતઃ સ્થાણુરચલોઽયં સનાતનઃ ॥ ૨૪ ॥
નિત્ય સર્વગતઃ સ્થાણુરચલોઽયં સનાતનઃ ॥ ૨૪ ॥
હા અનાદિ નિત્યસિદ્ધુ । નિરુપાધિ વિશુદ્ધુ ।
મ્હણઊનિ શસ્ત્રાદિકીં છેદુ । ન ઘડે યયા ॥ ૧૪૫ ॥
મ્હણઊનિ શસ્ત્રાદિકીં છેદુ । ન ઘડે યયા ॥ ૧૪૫ ॥
અવ્યક્તોઽયમચિન્ત્યોઽયમવિકાર્યોઽયમુચ્યતે ।
તસ્માદેવં વિદિત્વૈનં નાનુશોચિતુમર્હસિ ॥ ૨૫ ॥
તસ્માદેવં વિદિત્વૈનં નાનુશોચિતુમર્હસિ ॥ ૨૫ ॥
હા પ્રળયોદકે નાપ્લવે । અગ્નિદાહો ન સંભવે ।
એથ મહાશોષુ ન પ્રભવે । મારુતાચા ॥ ૧૪૬ ॥
એથ મહાશોષુ ન પ્રભવે । મારુતાચા ॥ ૧૪૬ ॥
અર્જુના હા નિત્યુ । અચળુ હા શાશ્વતુ ।
સર્વત્ર સદોદિતુ । પરિપૂર્ણુ હા ॥ ૧૪૭ ॥
સર્વત્ર સદોદિતુ । પરિપૂર્ણુ હા ॥ ૧૪૭ ॥
હા તર્કાચિયે દિઠી । ગોચર નોહે કિરિટી ।
ધ્યાન યાચિયે ભેટી । ઉત્કંઠા વાહે ॥ ૧૪૮ ॥
ધ્યાન યાચિયે ભેટી । ઉત્કંઠા વાહે ॥ ૧૪૮ ॥
હા સદા દુર્લભુ મના । આપુ નોહે સાધના।
નિઃસીમુ હા અર્જુના । પુરુષોત્તમુ ॥ ૧૪૯ ॥
નિઃસીમુ હા અર્જુના । પુરુષોત્તમુ ॥ ૧૪૯ ॥
હા ગુણત્રયરહિતુ । વ્યક્તીસી અતીતુ ।
અનાદિ અવિકૃતુ । સર્વરૂપ ॥ ૧૫૦ ॥
અનાદિ અવિકૃતુ । સર્વરૂપ ॥ ૧૫૦ ॥
અર્જુના ઐસા જાણાવા । હા સકળાત્મકુ દેખાવા ।
મગ સહજે શોકુ આઘવા । હરેલ તુઝા ॥ ૧૫૧ ॥
મગ સહજે શોકુ આઘવા । હરેલ તુઝા ॥ ૧૫૧ ॥
અથ ચૈનં નિત્યજાત નિત્યં વા મન્યસે મૃતં ।
તથાપિ ત્વં મહાબાહો નૈવં શોચિતુમર્હસિ ॥ ૨૬ ॥
તથાપિ ત્વં મહાબાહો નૈવં શોચિતુમર્હસિ ॥ ૨૬ ॥
અથવા ઐસા નેણસી । તૂં અંતવંતચિ હેં માનિસી ।
તર્હી શોચૂં ન પવસી । પંડુકુમરા ॥ ૧૫૨ ॥
તર્હી શોચૂં ન પવસી । પંડુકુમરા ॥ ૧૫૨ ॥
જે આદિ-સ્થિતી- અંતુ । હા નિરંતર અસે નિત્યુ ।
જૈસા પ્રવાહો અનુસ્યૂતુ । ગંગાજળાચા ॥ ૧૫૩ ॥
જૈસા પ્રવાહો અનુસ્યૂતુ । ગંગાજળાચા ॥ ૧૫૩ ॥
તેં આદિ નાહીં ખંડલે । સમુદ્રીં તરી અસે મિનલેં ।
આણિ જાતચિ મધ્યેં ઉરલે । દિસે જૈસેં ॥ ૧૫૪॥
આણિ જાતચિ મધ્યેં ઉરલે । દિસે જૈસેં ॥ ૧૫૪॥
ઇયે તિન્હીં તયાપરી । સરસીંચ સદા અવધારીં ।
ભૂતાંસી કવણીં અવસરીં । ઠાકતી ના ॥ ૧૫૫ ॥
ભૂતાંસી કવણીં અવસરીં । ઠાકતી ના ॥ ૧૫૫ ॥
મ્હણોનિ હે આઘવેં । એથ તુજ ન લગે શોચાવેં ।
જે સ્થિતીચી હે સ્વભાવેં । અનાદિ ઐસી ॥ ૧૫૬ ॥
જે સ્થિતીચી હે સ્વભાવેં । અનાદિ ઐસી ॥ ૧૫૬ ॥
ના તરી હે અર્જુના । ન યેચિ તુઝિયા મના ।
જે દેખોનિ લોકુ અધીના । જન્મક્ષયા ॥ ૧૫૭ ॥
જે દેખોનિ લોકુ અધીના । જન્મક્ષયા ॥ ૧૫૭ ॥
તરી યેથ કાંહી । તુજ શોકાસિ કારણ નાહીં ।
જે જન્મમૃત્યુ હે પાહીં । અપરિહર ॥ ૧૫૮ ॥
જે જન્મમૃત્યુ હે પાહીં । અપરિહર ॥ ૧૫૮ ॥
જાતસ્ય હિ ધૃવો મૃત્યુર્ધૃવં જન્મ મૃતસ્ય ચ।
તસ્માદપરિહાર્યેઽર્થે ન ત્વં શોચિતુમર્હસિ ॥ ૨૭ ॥
તસ્માદપરિહાર્યેઽર્થે ન ત્વં શોચિતુમર્હસિ ॥ ૨૭ ॥
ઉપજે તેં નાશે । નાશલેં પુનરપિ દિસે ।
હેં ઘટિકાયંત્ર તૈસેં । પરિભ્રમે ગા ॥ ૧૫૯ ॥
હેં ઘટિકાયંત્ર તૈસેં । પરિભ્રમે ગા ॥ ૧૫૯ ॥
ના તરી ઉદો અસ્તુ આપૈસે । અખંડિત હોત જાત જૈસેં ।
હેં જન્મમરણ તૈસેં । અનિવાર જગીં ॥ ૧૬૦ ॥
હેં જન્મમરણ તૈસેં । અનિવાર જગીં ॥ ૧૬૦ ॥
મહાપ્રળય અવસરે । હેં ત્રૈલોક્યહી સંહરે ।
મ્હણોનિ હા પરિહરે । આદિ અંતુ ॥ ૧૬૧ ॥
મ્હણોનિ હા પરિહરે । આદિ અંતુ ॥ ૧૬૧ ॥
તૂં જરી હે ઐસેં માનસી । તરી ખેદુ કાં કરિસી ।
કાય જાણતચિ નેણસી । ધનુર્ધરા ॥ ૧૬૨ ॥
કાય જાણતચિ નેણસી । ધનુર્ધરા ॥ ૧૬૨ ॥
એથ આણિકહી એક પાર્થા । તુજ બહુતીં પરી પાહતાં ।
દુઃખ કરાવયા સર્વથા । વિષો નાહીં ॥ ૧૬૩ ॥
દુઃખ કરાવયા સર્વથા । વિષો નાહીં ॥ ૧૬૩ ॥
અવ્યક્તાદિનિ ભૂતાનિ વ્યક્તમધ્યાનિ ભારત ।
અવ્યક્તનિધનાન્યેવ તત્ર કા પરિદેવના ॥ ૨૮ ॥
અવ્યક્તનિધનાન્યેવ તત્ર કા પરિદેવના ॥ ૨૮ ॥
જેં સમસ્તેં ઇયેં ભૂતે । જન્મા આદિ અમૂર્તે ।
મગ પાતલીં વ્યક્તીતેં । જન્મલેયા ॥ ૧૬૪ ॥
મગ પાતલીં વ્યક્તીતેં । જન્મલેયા ॥ ૧૬૪ ॥
તિયેં ક્ષયાસિ જેથ જાતી । તેથ નિભ્રાંત આને નવ્હતી ।
દેખેં પૂર્વ સ્થિતીચ યેતી । આપુલિયે ॥ ૧૬૫ ॥
દેખેં પૂર્વ સ્થિતીચ યેતી । આપુલિયે ॥ ૧૬૫ ॥
યેર મધ્યેં જેં પ્રતિભાસે । તેં નિદ્રિતા સ્વપ્ન જૈસેં ।
તૈસા આકારુ હા માયાવશેં । સત્સ્વરૂપીં ॥ ૧૬૬ ॥
તૈસા આકારુ હા માયાવશેં । સત્સ્વરૂપીં ॥ ૧૬૬ ॥
ના તરી પવનેં સ્પર્શિલેં નીર । પઢિયાસે તરંગાકાર ।
કા પરાપેક્ષા અળકાંર- । વ્યક્તિ કનકીં ॥ ૧૬૭ ॥
કા પરાપેક્ષા અળકાંર- । વ્યક્તિ કનકીં ॥ ૧૬૭ ॥
તૈસેં સકળ હેં મૂર્ત । જાણ પાં માયાકારિત ।
જૈસેં આકાશીં બિંબત । અભ્રપટલ ॥ ૧૬૮ ॥
જૈસેં આકાશીં બિંબત । અભ્રપટલ ॥ ૧૬૮ ॥
તૈસેં આદીચિ જેં નાહી । તયાલાગીં તૂં રુદસિ કાયી ।
તૂં અવીટ તેં પાહીં । ચૈતન્ય એક ॥ ૧૬૯ ॥
તૂં અવીટ તેં પાહીં । ચૈતન્ય એક ॥ ૧૬૯ ॥
જયાચિ આર્તીચિ ભોગિત । વિષયી ત્યજિલે સંત ।
જયાલાગીં વિરક્ત । વનવાસિયે ॥ ૧૭૦ ॥
જયાલાગીં વિરક્ત । વનવાસિયે ॥ ૧૭૦ ॥
દિઠી સૂનિ જયાતેં । બ્રહ્મચર્યાદિ વ્રતેં ।
મુનીશ્વર તયાતેં આચરતાતી ॥ ૧૭૧ ॥
મુનીશ્વર તયાતેં આચરતાતી ॥ ૧૭૧ ॥
આશ્ચર્યવત્ પશ્ચતિ કશ્ચિદેનમાશ્ચર્યવદ્ વદતિ તથૈવ ચાન્યઃ ।
આશ્ચર્યવત્ ચૈનમન્યઃ શૃણોતિ । શૃત્વાઽપ્યેનં વેદ ન ચૈવ કશ્ચિત્ ॥ ૨૯ ॥
આશ્ચર્યવત્ ચૈનમન્યઃ શૃણોતિ । શૃત્વાઽપ્યેનં વેદ ન ચૈવ કશ્ચિત્ ॥ ૨૯ ॥
એક અંતરી નિશ્ચળ । જેં નિહાળિતાં કેવળ ।
વિસરલે સકળ । સંસારજાત ॥ ૧૭૨ ॥
વિસરલે સકળ । સંસારજાત ॥ ૧૭૨ ॥
એકાં ગુણાનુવાદુ કરિતાં । ઉપરતી હોઊનિ ચિતા ।
નિરવધિ તલ્લીનતા । નિરંતર ॥ ૧૭૩ ॥
નિરવધિ તલ્લીનતા । નિરંતર ॥ ૧૭૩ ॥
એક ઐકતાંચિ નિવાલે । તે દેહભાવીં સાંડલે ।
એક અનુભવેં પાતલે । તદ્રુપતા ॥ ૧૭૪ ॥
એક અનુભવેં પાતલે । તદ્રુપતા ॥ ૧૭૪ ॥
જૈસા સરિતા ઓઘ સમસ્ત । સમુદ્રામાજિં મિળત ।
પરી માઘૌતે ન સમાત । પરતલે નાહીં ॥ ૧૭૫ ॥
પરી માઘૌતે ન સમાત । પરતલે નાહીં ॥ ૧૭૫ ॥
તૈસિયા યોગીશ્વરાંચિયા મતી । મિળણીસવેં એકવટતી ।
પરી જે વિચારૂનિ પુનરાવૃત્તિ । ભજતીચિના ॥ ૧૭૬ ॥
પરી જે વિચારૂનિ પુનરાવૃત્તિ । ભજતીચિના ॥ ૧૭૬ ॥
દેહી નિત્યમવધ્યોઽયં દેહે સર્વસ્ય ભારત ।
તસ્માત્ સર્વાણિ ભૂતાનિ ન ત્વં શોચિતુમર્હસિ ॥ ૩૦ ॥
તસ્માત્ સર્વાણિ ભૂતાનિ ન ત્વં શોચિતુમર્હસિ ॥ ૩૦ ॥
જેં સર્વત્ર સર્વહી દેહીં । જયા કરિતાંહી ઘાતુ નાહીં ।
તેં વિશ્વાત્મક તૂં પાહીં । ચૈતન્ય એક ॥ ૧૭૭ ॥
તેં વિશ્વાત્મક તૂં પાહીં । ચૈતન્ય એક ॥ ૧૭૭ ॥
યાચેનિચિ સ્વભાવેં । હેં હોત જાત આઘવેં ।
તરી સાંગ કાય શોચાવેં । એથ તુવાં ॥ ૧૭૮ ॥
તરી સાંગ કાય શોચાવેં । એથ તુવાં ॥ ૧૭૮ ॥
એર્હવીં તરી પાર્થા । તુજ કાં નેણોં ન મનેં ચિત્તા ।
પરી કિડાળ હેં શોચિતાં । બહુતીં પરીં ॥ ૧૭૯ ॥
પરી કિડાળ હેં શોચિતાં । બહુતીં પરીં ॥ ૧૭૯ ॥
સ્વધર્મપિ ચાવેક્ષ્ય ન વિકંપિતુમર્હસિ ।
ધર્મ્યાદ્ધિ યુદ્ધાત્ શ્રેયોઽન્યત્ ક્ષત્રિયસ્ય ન વિદ્યતે ॥ ૩૧ ॥
ધર્મ્યાદ્ધિ યુદ્ધાત્ શ્રેયોઽન્યત્ ક્ષત્રિયસ્ય ન વિદ્યતે ॥ ૩૧ ॥
તૂં અઝુનિ કાં ન વિચારિસી । કાય હેં ચિંતિતુ આહાસી ।
સ્વધર્મુ તો વિસરલાસી । તરાવેં જેણેં ॥ ૧૮૦ ॥
સ્વધર્મુ તો વિસરલાસી । તરાવેં જેણેં ॥ ૧૮૦ ॥
યા કૌરવાં ભલતેં જાહલેં । અથવા તુજચિ કાંહી પાતલેં ।
કીં યુગચિ હેં બુડાલેં । જર્હીં એથ ॥ ૧૮૧ ॥
કીં યુગચિ હેં બુડાલેં । જર્હીં એથ ॥ ૧૮૧ ॥
તરી સ્વધર્મુ એક આહે । તો સર્વથા ત્યાજ્ય નોહે ।
મગ તરિજેલ કાય પાહે । કૃપાળુપણેં ॥ ૧૮૨ ॥
મગ તરિજેલ કાય પાહે । કૃપાળુપણેં ॥ ૧૮૨ ॥
અર્જુના તુઝેં ચિત્ત । જર્હી જાહલેં દ્રવીભૂત ।
તર્હી હેં અનુચિત । સંગ્રામસમયીં ॥ ૧૮૩ ॥
તર્હી હેં અનુચિત । સંગ્રામસમયીં ॥ ૧૮૩ ॥
અગા ગોક્ષીર જરી જાહલેં । તરી પથ્યાસિ નાહી મ્હણિતલેં ।
ઐસેનિહિ વિષ હોય સુદલેં । નવજ્વરીં દેતાં ॥ ૧૮૪ ॥
ઐસેનિહિ વિષ હોય સુદલેં । નવજ્વરીં દેતાં ॥ ૧૮૪ ॥
તૈસે આનીં આન કરિતાં । નાશુ હોઈલ હિતા ।
મ્હણઊનિ તૂં આતાં । સાવધ હોઈ ॥ ૧૮૫ ॥
મ્હણઊનિ તૂં આતાં । સાવધ હોઈ ॥ ૧૮૫ ॥
વાયાંચિ વ્યાકુળ કાયી । આપુલા નિજધર્મુ પાહીં ।
જો આચરિતા બાધુ નાહીં । કવણે કાળીં ॥ ૧૮૬ ॥
જો આચરિતા બાધુ નાહીં । કવણે કાળીં ॥ ૧૮૬ ॥
જૈસેં માર્ગેંચિ ચાલતાં । અપાવો ન પવે સર્વથા ।
કાં દીપાધારેં વર્તતાં । નાડળિજે ॥ ૧૮૭ ॥
કાં દીપાધારેં વર્તતાં । નાડળિજે ॥ ૧૮૭ ॥
મ્હણોનિ યાલાગીં પાહીં । તુમ્હાં ક્ષત્રિયાં આણીક કાંહી ।
સંગ્રામાવાંચૂનિ નાહીં । ઉચિત જાણેં ॥ ૧૮૯ ॥
સંગ્રામાવાંચૂનિ નાહીં । ઉચિત જાણેં ॥ ૧૮૯ ॥
નિષ્કપટા હોઆવેં । ઉસિણા ઘાઈ જુંઝાવેં ।
હેં અસો કાય સાંગાવે । પ્રત્યક્ષાવરી ॥ ૧૯૦ ॥
હેં અસો કાય સાંગાવે । પ્રત્યક્ષાવરી ॥ ૧૯૦ ॥
યદૃચ્છયા ચોપપન્નં સ્વર્ગદ્વારમપાવૃત્તમ્ ।
સુખિનઃ ક્ષત્રિયાઃ પાર્થ લભંતે યુદ્ધમીદૃશમ્ ॥ ૩૨ ॥
સુખિનઃ ક્ષત્રિયાઃ પાર્થ લભંતે યુદ્ધમીદૃશમ્ ॥ ૩૨ ॥
અર્જુના ઝુંજ દેખેં આતાંચેં । હેં હો કાય દૈવ તુમચે ।
કીં નિધાન સકળ ધર્માચેં । પ્રગટલે અસે ॥ ૧૯૧ ॥
કીં નિધાન સકળ ધર્માચેં । પ્રગટલે અસે ॥ ૧૯૧ ॥
હા સંગ્રામુ કાય મ્હણિપે । કીં સ્વર્ગુચિ યેણેં રૂપેં ।
મૂર્ત કાં પ્રતાપે । ઉદો કેલા ॥ ૧૯૨ ॥
મૂર્ત કાં પ્રતાપે । ઉદો કેલા ॥ ૧૯૨ ॥
ના તરી ગુણાચેનિ પતિકરેં । આર્તિંચેનિ પડિભરેં ।
હેં કીર્તીચિ સ્વયંવરે । આલી તુજ ॥ ૧૯૩ ॥
હેં કીર્તીચિ સ્વયંવરે । આલી તુજ ॥ ૧૯૩ ॥
ક્ષત્રિયેં બહુત પુણ્ય કીજે । તેં ઝુંજ ઐસેં હેં લાહિજે ।
જૈસેં માર્ગેં જાતાં આડળિજે । ચિંતામણીસી ॥ ૧૯૪ ॥
જૈસેં માર્ગેં જાતાં આડળિજે । ચિંતામણીસી ॥ ૧૯૪ ॥
ના તરી જાંભયા પસરે મુખ । તેથ અવચટેં પડે પીયૂખ ।
તૈસા સંગ્રામુ હા દેખ । પાતલા અસે ॥ ૧૯૫ ॥
તૈસા સંગ્રામુ હા દેખ । પાતલા અસે ॥ ૧૯૫ ॥
અથ ચેત્ ત્વમિમં ધર્મ્યં સંગ્રામં ન કરિષ્યસિ ।
તતઃ સ્વધર્મં કીર્તિં ચ હિત્વા પાપમવાપ્યસિં ॥ ૩૩ ॥
તતઃ સ્વધર્મં કીર્તિં ચ હિત્વા પાપમવાપ્યસિં ॥ ૩૩ ॥
આતાં હા ઐસા અવ્હેરિજે । મગ નાથિલે શોચૂં બૈસિજે ।
તરી આપણ આહાણા હોઈજે । આપણપેયાં ॥ ૧૯૬ ॥
તરી આપણ આહાણા હોઈજે । આપણપેયાં ॥ ૧૯૬ ॥
પૂર્વજાંચે જોડલેં । આપણચિ હોય ધાડિલેં ।
જરી આજિ શસ્ત્ર સાંડિલે । રણીં ઇયે ॥ ૧૯૭ ॥
જરી આજિ શસ્ત્ર સાંડિલે । રણીં ઇયે ॥ ૧૯૭ ॥
અસતી કીર્તિ જાઈલ । જગ અભિશાપુ દેઈલ ।
આણિ ગિંવસિત પાવતીલ । મહાદોષ ॥ ૧૯૮ ॥
આણિ ગિંવસિત પાવતીલ । મહાદોષ ॥ ૧૯૮ ॥
જૈસી ભ્રતારેહીન વનિતા । ઉપહૃતી પાવે સર્વથા ।
તૈશી દશા જીવિતા । સ્વધર્મેંવીણ ॥ ૧૯૯ ॥
તૈશી દશા જીવિતા । સ્વધર્મેંવીણ ॥ ૧૯૯ ॥
ના તરી રણીં શવ સાંડિજે । તેં ચૌમેરીં ગિધીં વિદારિજે ।
તૈસે સ્વધર્મહીન અભિભવિજે । મહાદોષી ॥ ૨૦૦ ॥
તૈસે સ્વધર્મહીન અભિભવિજે । મહાદોષી ॥ ૨૦૦ ॥
અકીર્તિં ચાપિ ભૂતાનિ કથયિષ્યંતિ તેઽવ્યામ્ ।
સંભાવિતસ્ય ચાકીર્તિર્મરણાદતિરિચ્યતે ॥ ૩૪ ॥
સંભાવિતસ્ય ચાકીર્તિર્મરણાદતિરિચ્યતે ॥ ૩૪ ॥
મ્હણોનિ સ્વધર્મ હા સાંડસીલ । તરી પાપા વરપડા હોસીલ ।
આણિ અપેશ તેં ન વચેલ । કલ્પાંતાવરી ॥ ૨૦૧ ॥
આણિ અપેશ તેં ન વચેલ । કલ્પાંતાવરી ॥ ૨૦૧ ॥
જાણતેનિ તંવચિ જિયાવે । જંવ અપકીર્તિ આંગા ન પવે ।
આણિ સાંગ પાં કેવી નિગાવેં । એથોનિયાં ॥ ૨૦૨ ॥
આણિ સાંગ પાં કેવી નિગાવેં । એથોનિયાં ॥ ૨૦૨ ॥
તૂં નિર્મત્સરુ સદયતા । યેથૂનિ નિઘસી કીર માઘૌતા ।
પરી તે ગતિ સમસ્તાં । ન મનેલ યયાં ॥ ૨૦૩ ॥
પરી તે ગતિ સમસ્તાં । ન મનેલ યયાં ॥ ૨૦૩ ॥
હેં ચહૂંકડૂન વેઢિતીલ । બાણવરી ઘેતીલ ।
તેથ પાર્થા ન સુટિજેલ । કૃપાળુપણે ॥ ૨૦૪ ॥
તેથ પાર્થા ન સુટિજેલ । કૃપાળુપણે ॥ ૨૦૪ ॥
ઐસેનિહી પ્રાણ્સંકટે । જરી વિપાયેં પાં નિઘણેં ઘટે ।
તરી તેં જિયાલેંહી વોખટેં । મરણાહુની ॥ ૨૦૫ ॥
તરી તેં જિયાલેંહી વોખટેં । મરણાહુની ॥ ૨૦૫ ॥
ભયાદ્ રણાદુપરં મંસ્યતે ત્વાં મહારથાઃ ।
યેષાં ત્વં બહુમતો ભૂત્વા યાસ્યસિ લાઘવમ્ ॥ ૩૫ ॥
યેષાં ત્વં બહુમતો ભૂત્વા યાસ્યસિ લાઘવમ્ ॥ ૩૫ ॥
તૂં આણિકહી એક ન વિચારિસી । એથ સંભ્રમે ઝુંજો આલાસી ।
આણિ સકણવપણે નિઘાલાસી । માગુતા જરી ॥ ૨૦૬ ॥
આણિ સકણવપણે નિઘાલાસી । માગુતા જરી ॥ ૨૦૬ ॥
તરી તુઝેં તેં અર્જુના । યા વૈરિયાં દુર્જનાં
કાં પ્રત્યયા યેઈલ મના । સાંગે મજ ॥ ૨૦૬ ॥
કાં પ્રત્યયા યેઈલ મના । સાંગે મજ ॥ ૨૦૬ ॥
અવાચ્યવાદાંશ્ચ બહૂન્ વદિષ્યંતિ તવાહિતાઃ ।
નિંદંતસ્તવ સામર્થ્ય તતો દુઃખતરં નુ કિમ્ ॥ ૩૬ ॥
નિંદંતસ્તવ સામર્થ્ય તતો દુઃખતરં નુ કિમ્ ॥ ૩૬ ॥
હે મ્હણતીલ ગેલા રે ગેલા । અર્જુન આમ્હાં બિહાલા ।
હા સાંગેં બોલુ ઉરલા । નિકા કાયી ॥ ૨૦૮ ॥
હા સાંગેં બોલુ ઉરલા । નિકા કાયી ॥ ૨૦૮ ॥
લોક સાયાસેં કરૂનિ બહુતેં । કાં વેંચિતી આપુલી જીવિતેં ।
પરી વાઢવિતી કીર્તીતેં । ધનુર્ધરા ॥ ૨૦૯ ॥
પરી વાઢવિતી કીર્તીતેં । ધનુર્ધરા ॥ ૨૦૯ ॥
તે તુજ અનાયસેં । અનકળિત જોડિલી અસે ।
હેં અદ્વિતીય જૈસેં । ગગન આહે ॥ ૨૧૦ ॥
હેં અદ્વિતીય જૈસેં । ગગન આહે ॥ ૨૧૦ ॥
તૈસી કીર્તી નિઃસીમ । તુઝાં ઠાયીં નિરુપમ ।
તુઝે ગુણ ઉત્તમ । તિહીં લોકીં ॥ ૨૧૧॥
તુઝે ગુણ ઉત્તમ । તિહીં લોકીં ॥ ૨૧૧॥
દિગંતીચે ભૂપતિ । ભાટ હોઊનિ વાખાણિતી ।
જે ઐકિલિયા દચકતી । કૃતાંતાદિક ॥ ૨૧૨ ॥
જે ઐકિલિયા દચકતી । કૃતાંતાદિક ॥ ૨૧૨ ॥
ઐસા મહિમા ઘનવટ । ગંગા તૈસી ચોખટ ।
જયાં દેખી જગીં સુભટ । વાંઠ જાહલી ॥ ૨૧૩ ॥
જયાં દેખી જગીં સુભટ । વાંઠ જાહલી ॥ ૨૧૩ ॥
તે પૌરુષ તુઝેં અદ્ભુત । આઇકોનિયાં હે સમસ્ત ।
જાહલે આથિ વિરક્ત । જીવિતેંસી ॥ ૨૧૪ ॥
જાહલે આથિ વિરક્ત । જીવિતેંસી ॥ ૨૧૪ ॥
જૈસા સિંહાચિયા હાંકા । યુગાંતુ હોય મદમુખા ।
તૈસા કૌરવાં અશેખાં । ધાકુ તુઝા॥ ૨૧૫ ॥
તૈસા કૌરવાં અશેખાં । ધાકુ તુઝા॥ ૨૧૫ ॥
જૈસે પર્વત વજ્રાંતે । ના તરી સર્પ ગરુડાતેં ।
તૈસા અર્જુના હે તૂંતે । માનિતી સદા ॥ ૨૧૬ ॥
તૈસા અર્જુના હે તૂંતે । માનિતી સદા ॥ ૨૧૬ ॥
તે અગાધપણ જાઈલ । મગ હિણાવો અંગા યેઈલ ।
જરી માગુતા નિઘસીલ । ન ઝુંજતચિ ॥ ૨૧૭ ॥
જરી માગુતા નિઘસીલ । ન ઝુંજતચિ ॥ ૨૧૭ ॥
આણિ હે પળતાં પળોં નેદિતી । ધરૂનિ અવકળા કરિતી ।
ન ગણિત કુટી બોલતી । આઇકતાં તુજ ॥ ૨૧૮ ॥
ન ગણિત કુટી બોલતી । આઇકતાં તુજ ॥ ૨૧૮ ॥
મગ તે વેળી હિયેં ફુટાવેં । આંતા લાઠેપણે કાં ન ઝુંજાવે ।
હેં જિંતલે તરી ભોગાવેં । પૃથ્વીતલ ॥ ૨૧૯ ॥
હેં જિંતલે તરી ભોગાવેં । પૃથ્વીતલ ॥ ૨૧૯ ॥
હતો વા પ્રાપ્સ્યસિ સ્વર્ગં જિત્વા વા ભોક્ષસે મહીમ્ ।
તસ્માદુત્તિષ્ઠ કૌન્તેય યુદ્ધાય કૃતનિશ્ચયઃ ॥ ૩૭ ॥
તસ્માદુત્તિષ્ઠ કૌન્તેય યુદ્ધાય કૃતનિશ્ચયઃ ॥ ૩૭ ॥
ના તરી રણીં એથ । ઝુંજતાં વેંચલેં જીવિત ।
તરી સ્વર્ગસુખ અનકળિત । પાવસીલ ॥ ૨૨૦ ॥
તરી સ્વર્ગસુખ અનકળિત । પાવસીલ ॥ ૨૨૦ ॥
મ્હણોનિ યે ગોઠી । વિચારુ ન કરીં કિરિટી ।
આતાં ધનુષ્ય ઘેઊનિ ઉઠી । ઝુંજેં વેગીં ॥ ૨૨૧ ॥
આતાં ધનુષ્ય ઘેઊનિ ઉઠી । ઝુંજેં વેગીં ॥ ૨૨૧ ॥
દેખેં સ્વધર્મુ હા આચરતાં । દોષુ નાસે અસતા ।
તુજ ભ્રાંતિ હે કવણ ચિત્તા । એથ પાતકાચી ॥ ૨૨૨ ॥
તુજ ભ્રાંતિ હે કવણ ચિત્તા । એથ પાતકાચી ॥ ૨૨૨ ॥
સાંગે પ્લવેંચિ કાય બુડિજે । કાં માર્ગીં જાતાં આડળિજે ।
પરી વિપાયેં ચાલો નેણિજે । તરી તેંહી ઘડે ॥ ૨૨૩ ॥
પરી વિપાયેં ચાલો નેણિજે । તરી તેંહી ઘડે ॥ ૨૨૩ ॥
અમૃતેં તરીચિ મરીજે । જરી વિખેંસી સેવીજે ।
તૈસા સ્વધર્મેં દોષુ પાવિજે । હેતુકપણે ॥ ૨૨૪ ॥
તૈસા સ્વધર્મેં દોષુ પાવિજે । હેતુકપણે ॥ ૨૨૪ ॥
મ્હણોનિ તુજ પાર્થા । હેતુ સાંડોનિ સર્વથા ।
ક્ષાત્રવૃત્તી ઝુંજતાં । પાપ નાહી ॥ ૨૨૫ ॥
ક્ષાત્રવૃત્તી ઝુંજતાં । પાપ નાહી ॥ ૨૨૫ ॥
સુખદુઃખે સમે કૃત્વા લાભાલાભૌ જયાજયૌ ।
તતો યુદ્ધાય યુજ્યસ્વ નૈવં પાપમવાપ્સ્યસિ ॥ ૩૮ ॥
તતો યુદ્ધાય યુજ્યસ્વ નૈવં પાપમવાપ્સ્યસિ ॥ ૩૮ ॥
સુખીં સંતોષા ન યાવે । દુઃખી વિષાદા ન ભજાવેં ।
આણિ લાભાલાભ ન ધરાવે । મનામાજીં ॥ ૨૨૬ ॥
આણિ લાભાલાભ ન ધરાવે । મનામાજીં ॥ ૨૨૬ ॥
એથ વિજયપણ હોઈલ । કાં સર્વથા દેહ જાઈલ ।
હેં આધીંચિ કાંહી પુઢીલ । ચિંતાવેના ॥ ૨૨૭ ॥
હેં આધીંચિ કાંહી પુઢીલ । ચિંતાવેના ॥ ૨૨૭ ॥
આપણયાં ઉચિતા । સ્વધર્માતેંચિ રહાટતાં ।
જે પાવેં તેં નિવાંતા । સાહોનિ જાવેં ॥ ૨૨૮ ॥
જે પાવેં તેં નિવાંતા । સાહોનિ જાવેં ॥ ૨૨૮ ॥
ઐસેયા મનેં હોઆવેં । તરી દોષુ ન ઘડે સ્વભાવેં ।
મ્હણોનિ આતાં ઝુંજાવેં । નિભ્રાંત તુવાં ॥ ૨૨૯ ॥
મ્હણોનિ આતાં ઝુંજાવેં । નિભ્રાંત તુવાં ॥ ૨૨૯ ॥
એષાઽતેભિહિતા સાંખ્યે બુદ્ધિર્યોગે ત્વિમાં શૃણુ ।
બુદ્ધ્યા યુક્તો યયા પાર્થ કર્મબંધં પ્રહાસ્યસિ ॥ ૩૯ ॥
બુદ્ધ્યા યુક્તો યયા પાર્થ કર્મબંધં પ્રહાસ્યસિ ॥ ૩૯ ॥
હે સાંખ્યસ્થિતિ મુકુલિત । સાંગિતલી તુજ એથ ।
આતાં બુદ્ધિયોગુ નિશ્ચિત । અવધારીં પાં ॥ ૨૩૦ ॥
આતાં બુદ્ધિયોગુ નિશ્ચિત । અવધારીં પાં ॥ ૨૩૦ ॥
જયા બુદ્ધિયુક્તા । આહાલિયા પાર્થા ।
કર્મબંધુ સર્વથા । બાંધૂ ન પાવે ॥ ૨૩૧ ॥
કર્મબંધુ સર્વથા । બાંધૂ ન પાવે ॥ ૨૩૧ ॥
જૈસે વજ્રકવચ લેઈજે । મગ શસ્ત્રાંચા વર્ષાવો સાહિજે ।
પરી જૈતેંસી ઉરિજે । અચુંબિતા ॥ ૨૩૨ ॥
પરી જૈતેંસી ઉરિજે । અચુંબિતા ॥ ૨૩૨ ॥
નેહાભિક્રમનાશોઽસ્તિ પ્રત્યવાયો ન વિદ્યતે ।
સ્વલ્પમપ્યસ્ય ધર્મસ્ય ત્રાયતે મહતો ભયાત્ ॥ ૪૦ ॥
સ્વલ્પમપ્યસ્ય ધર્મસ્ય ત્રાયતે મહતો ભયાત્ ॥ ૪૦ ॥
તૈસેં ઐહિક તરી ન નશે । આણિ મોક્ષુ તો ઉરલા અસે ।
જેથ પૂર્વાનુક્રમ દિસે । ચોખાળત ॥ ૨૩૩ ॥
જેથ પૂર્વાનુક્રમ દિસે । ચોખાળત ॥ ૨૩૩ ॥
કર્માધારે રાહાટિજે । પરી કર્મફળ ન નિરીક્ષિજે ।
જૈસા મંત્રજ્ઞુ ન બધિજે । ભૂતબાધા ॥ ૨૩૪ ॥
જૈસા મંત્રજ્ઞુ ન બધિજે । ભૂતબાધા ॥ ૨૩૪ ॥
તિયાપરી જે સુબુદ્ધિ । આપુલાલ્યા નિરવધિ ।
હાં અસતાંચિ ઉપાધિ । આંકળૂ ન સકે ॥ ૨૩૫ ॥
હાં અસતાંચિ ઉપાધિ । આંકળૂ ન સકે ॥ ૨૩૫ ॥
જેથ ન સંચરે પુણ્યપાપ । જે સૂક્ષ્મ અતિ નિષ્કંપ ।
ગુણત્રયાદિ લેપ । ન લગતી જેથ ॥ ૨૩૬ ॥
ગુણત્રયાદિ લેપ । ન લગતી જેથ ॥ ૨૩૬ ॥
અર્જુના તે પુણ્યવશેં । જરી અલ્પચિ હૃદયીં બુદ્ધિ પ્રકાશે ।
તરી અશેષહી નાશે । સંસારભય ॥ ૨૩૭ ॥
તરી અશેષહી નાશે । સંસારભય ॥ ૨૩૭ ॥
વ્યવસાયાત્મિકા બુદ્ધિરેકેહ કુરુનન્દન ।
બહુશાખા હ્યનન્તાશ્ચ બુદ્ધયોઽવ્યવસ્થિતામ્ ॥ ૪૧ ॥
બહુશાખા હ્યનન્તાશ્ચ બુદ્ધયોઽવ્યવસ્થિતામ્ ॥ ૪૧ ॥
જૈસી દીપકળિકા ધાકુટી । પરી બહુ તેજાતેં પ્રગટી ।
તરી સદ્બુદ્ધિ હે થેકુટી । મ્હણોં નયે ॥ ૨૩૮ ॥
તરી સદ્બુદ્ધિ હે થેકુટી । મ્હણોં નયે ॥ ૨૩૮ ॥
પાર્થા બહુતીં પરી । હે અપેક્ષિજે વિચારશૂરી ।
જે દુર્લભ ચરાચરીં । સદ્વાસના ॥ ૨૩૯ ॥
જે દુર્લભ ચરાચરીં । સદ્વાસના ॥ ૨૩૯ ॥
આણિકાસારિખા બહુવસુ । જૈસા ન જોડે પરિસુ ।
કાં અમૃતાચા લેશુ । દૈવગુણેં ॥ ૨૪૦ ॥
કાં અમૃતાચા લેશુ । દૈવગુણેં ॥ ૨૪૦ ॥
તૈસી દુર્લભ જે સદ્બુદ્ધિ । જિયે પરમાત્માચિ અવધિ ।
જૈસા ગંગેસી ઉદધિ । નિરંતર ॥ ૨૪૧ ॥
જૈસા ગંગેસી ઉદધિ । નિરંતર ॥ ૨૪૧ ॥
તૈસી ઈશ્વરાવાંચૂનિ કાંહી । જિયે આણિક લાણી નાહીં ।
તે એકચિ બુદ્ધિ પાહીં । અર્જુના જગીં ॥ ૨૪૨ ॥
તે એકચિ બુદ્ધિ પાહીં । અર્જુના જગીં ॥ ૨૪૨ ॥
યેરી તે દુર્મતિ । જે બહુધા અસે વિકરતી ।
તેથ નિરંતર રમતી । અવિવેકિયે ॥ ૨૪૩ ॥
તેથ નિરંતર રમતી । અવિવેકિયે ॥ ૨૪૩ ॥
મ્હણોનિ તયા પાર્થા । સ્વર્ગ સંસાર નરકાવસ્થા ।
આત્મસુખ સર્વથા । દૃષ્ટ નાહીં ॥ ૨૪૪ ॥
આત્મસુખ સર્વથા । દૃષ્ટ નાહીં ॥ ૨૪૪ ॥
યામિનાં પુષ્પિતાં વાચં પ્રવદન્ત્યવિપશ્ચિતઃ ।
વેદવાદરતાઃ પાર્થ નાન્યદસ્તીતિ વાદિનઃ ॥ ૪૨ ॥
વેદવાદરતાઃ પાર્થ નાન્યદસ્તીતિ વાદિનઃ ॥ ૪૨ ॥
વેદાધારેં બોલતી । કેવળ કર્મ પ્રતિષ્ઠિતી ।
પરી કર્મફળીં આસક્તી । ધરૂનિયાં ॥ ૨૪૫ ॥
પરી કર્મફળીં આસક્તી । ધરૂનિયાં ॥ ૨૪૫ ॥
મ્હણતી સંસારી જન્મિજે । યજ્ઞાદિ કર્મ કીજેં ।
મગ સ્વર્ગસુખ ભોગિજે । મનોહર ॥ ૨૪૬ ॥
મગ સ્વર્ગસુખ ભોગિજે । મનોહર ॥ ૨૪૬ ॥
એથ હેં વાંચૂનિ કાંહી । આણિક સર્વથા સુખચિ નાહી ।
ઐસેં અર્જુના બોલતી પાહીં । દુર્બુદ્ધિ તે ॥ ૨૪૭ ॥
ઐસેં અર્જુના બોલતી પાહીં । દુર્બુદ્ધિ તે ॥ ૨૪૭ ॥
કામાત્માનઃ સ્વર્ગપરા જન્મકર્મફલપ્રદામ્ ।
ક્રિયાવિષેશ્બહુલાં ભોગૈશ્વર્યગતિં પ્રતિ ॥ ૪૩ ॥
ક્રિયાવિષેશ્બહુલાં ભોગૈશ્વર્યગતિં પ્રતિ ॥ ૪૩ ॥
દેખેં કામના અભિભૂત । હોઊનિ કર્મેં આચરત ।
તે કેવળ ભોગીં ચિત્ત । દેઊનિયાં ॥ ૨૪૮ ॥
તે કેવળ ભોગીં ચિત્ત । દેઊનિયાં ॥ ૨૪૮ ॥
ક્રિયાવિશેષેં બહુતેં । ન લોપિતીં વિધીતેં ।
નિપુણ હોઊનિ ધર્માતેં । અનુષ્ઠિતી ॥ ૨૪૯ ॥
નિપુણ હોઊનિ ધર્માતેં । અનુષ્ઠિતી ॥ ૨૪૯ ॥
ભોગૈશ્વર્યપ્રસક્તાનાં તયાપહૃતચેતસામ્ ।
વ્યવસાયાત્મિકા બુદ્ધિઃ સમાધૌ ન વિધીયતે ॥ ૪૪ ॥
વ્યવસાયાત્મિકા બુદ્ધિઃ સમાધૌ ન વિધીયતે ॥ ૪૪ ॥
પરિ એકચિ કુડેં કરિતી । જે સ્વર્ગકામુ મનીં ધરિતી ।
યજ્ઞપુરુષા ચુકતી । ભોક્તા જો ॥ ૨૫૦ ॥
યજ્ઞપુરુષા ચુકતી । ભોક્તા જો ॥ ૨૫૦ ॥
જૈસા કર્પુરાચા રાશિ કીજે । મગ અગ્નિ લાઊનિ દીજે ।
કાં મિષ્ટાનીં સંચરવિજે । કાળકૂટ ॥ ૨૫૧ ॥
કાં મિષ્ટાનીં સંચરવિજે । કાળકૂટ ॥ ૨૫૧ ॥
દૈવેં અમૃતકુંભ જોડલા । તો પાયેં હાણોનિ ઉલંડિલા ।
તૈસા નાસિતી ધર્મ નિપજલા । હેતુકપણેં ॥ ૨૫૨ ॥
તૈસા નાસિતી ધર્મ નિપજલા । હેતુકપણેં ॥ ૨૫૨ ॥
સાયાસેં પુણ્ય અર્જિજે । મગ સંસારુ કા અપેક્ષિજે ।
પરી નેણતી તે કાય કીજે । અપ્રાપ્ત દેખેં ॥ ૨૫૩ ॥
પરી નેણતી તે કાય કીજે । અપ્રાપ્ત દેખેં ॥ ૨૫૩ ॥
જૈસે રાંધવણી રસસોય નિકી । કરુનિયાં મોલે વિકી ।
તૈસા ભોગાસાઠી અવિવેકી । ધાડિતી ધર્મુ ॥ ૨૫૪ ॥
તૈસા ભોગાસાઠી અવિવેકી । ધાડિતી ધર્મુ ॥ ૨૫૪ ॥
મ્હણોનિ હે પાર્થા । દુર્બુદ્ધિ દેખ સર્વથા ।
તયાં વેદવાદરતાં । મનીં વસે ॥ ૨૫૫ ॥
તયાં વેદવાદરતાં । મનીં વસે ॥ ૨૫૫ ॥
ત્રૈગુણ્યવિષયા વેદા નિસ્ત્રૈગુણ્યો ભવાર્જુન ।
નિર્દ્વંદ્વો નિત્યસત્વસ્થો નિર્યોગક્ષેમ આત્મવાન્ ॥ ૪૫ ॥
નિર્દ્વંદ્વો નિત્યસત્વસ્થો નિર્યોગક્ષેમ આત્મવાન્ ॥ ૪૫ ॥
તિન્હીં ગુણીં આવૃત્ત । હે વેદ જાણે નિભ્રાંત ।
મ્હણોનિ ઉપનિષદાદિ સમસ્ત । સાત્વિક તે ॥ ૨૫૬ ॥
મ્હણોનિ ઉપનિષદાદિ સમસ્ત । સાત્વિક તે ॥ ૨૫૬ ॥
યેર રજતમાત્મક । જેથ નિરુપિજે કર્માદિક ।
જે કેવળ સ્વર્ગસૂચક । ધનુર્ધરા ॥ ૨૫૭ ॥
જે કેવળ સ્વર્ગસૂચક । ધનુર્ધરા ॥ ૨૫૭ ॥
મ્હણોનિ તૂં જાણ । હે સુખદુઃખાસીચ કારણ ।
એથ ઝણે અંતઃકરણ । રિગોં દેસી ॥ ૨૫૮ ॥
એથ ઝણે અંતઃકરણ । રિગોં દેસી ॥ ૨૫૮ ॥
તૂં ગુણત્રયાતેં અવ્હેરીં । મી માઝેં હેં ન કરીં ।
એક આત્મસુખ અંતરી । વિસંબ ઝણીં ॥ ૨૫૯ ॥
એક આત્મસુખ અંતરી । વિસંબ ઝણીં ॥ ૨૫૯ ॥
યાવાનર્થ ઉદપાને સર્વતઃ સંપ્લુતોદકે ।
તાવાન્સર્વેષુ વેદેષુ બ્રાહ્મણસ્ય વિજાનતઃ ॥ ૪૬ ॥
તાવાન્સર્વેષુ વેદેષુ બ્રાહ્મણસ્ય વિજાનતઃ ॥ ૪૬ ॥
જરી વેદેં બહુત બોલલેં । વિવિધ ભેદ સૂચિલે ।
તર્હી આપણ હિત આપુલેં । તેંચિ ઘેપે ॥ ૨૬૦ ॥
તર્હી આપણ હિત આપુલેં । તેંચિ ઘેપે ॥ ૨૬૦ ॥
જૈસા પ્રગટલિયા ગભસ્તી । અશેષહી માર્ગ દિસતી ।
તરી તેતુલેહી કાય ચાલિજતી । સાંગે મજ ॥ ૨૬૧ ॥
તરી તેતુલેહી કાય ચાલિજતી । સાંગે મજ ॥ ૨૬૧ ॥
કા ઉદકમય સકળ । જર્હી જાહલેં અસે મહીતળ ।
તરી આપણ ઘેપે કેવળ । આર્તીચજોગેં ॥ ૨૬૨ ॥
તરી આપણ ઘેપે કેવળ । આર્તીચજોગેં ॥ ૨૬૨ ॥
તૈસે જ્ઞાનિયે જે હોતી । તે વેદાર્થાતે વિવરિતી ।
મગ અપેક્ષિત તેં સ્વીકારિતી । શાશ્વત જેં ॥ ૨૬૩ ॥
મગ અપેક્ષિત તેં સ્વીકારિતી । શાશ્વત જેં ॥ ૨૬૩ ॥
કર્મણ્યેવાધિકારસ્તે મા ફલેષુ કદાચન ।
મા કર્મફલહેતુર્ભુર્મા તે સંગોઽસ્ત્વકર્મણિ ॥ ૪૭ ॥
મા કર્મફલહેતુર્ભુર્મા તે સંગોઽસ્ત્વકર્મણિ ॥ ૪૭ ॥
મ્હણૌનિ આઇકેં પાર્થા । યાચિવરી પાહતાં ।
તુજ ઉચિત હોય આતાં । સ્વકર્મ હેં ॥ ૨૬૪ ॥
તુજ ઉચિત હોય આતાં । સ્વકર્મ હેં ॥ ૨૬૪ ॥
આમ્હીં સમસ્તહી વિચારિલેં । તંવ ઐસેંચિ હેં મના આલેં ।
જે ન સંડિજે તુવા આપુલેં । વિહિત કર્મ ॥ ૨૬૫ ॥
જે ન સંડિજે તુવા આપુલેં । વિહિત કર્મ ॥ ૨૬૫ ॥
પરી કર્મફળીં આસ ન કરાવી । આણિ કુકર્મી સંગતિ ન વ્હાવી ।
હે સત્ક્રિયાચિ આચરાવી । હેતૂવિણ ॥ ૨૬૬ ॥
હે સત્ક્રિયાચિ આચરાવી । હેતૂવિણ ॥ ૨૬૬ ॥
યોગસ્થ કુરૂ કર્માણિ સંગં ત્યક્ત્વા ધનંજય ।
સિદ્ધ્યસિદ્ધ્યો સમો ભૂત્વા સમત્વં યોગ ઉચ્યતે ॥ ૪૮ ॥
સિદ્ધ્યસિદ્ધ્યો સમો ભૂત્વા સમત્વં યોગ ઉચ્યતે ॥ ૪૮ ॥
તૂં યોગયુક્ત હોઊની । ફળાચા સંગ સાંડુની ।
મગ અર્જુના ચિત્ત દેઊની । કરીં કર્મેં ॥ ૨૬૭ ॥
મગ અર્જુના ચિત્ત દેઊની । કરીં કર્મેં ॥ ૨૬૭ ॥
પરી આદરિલે કર્મ દૈવેં । જરી સમાપ્તીતેં પાવે ।
તરી વિશેષેં તેથ તોષાવેં । હેહી નકો ॥ ૨૬૮ ॥
તરી વિશેષેં તેથ તોષાવેં । હેહી નકો ॥ ૨૬૮ ॥
કાં નિમિત્તેં કોણે એકેં । તેં સિદ્ધી ન વચતાં ઠાકેં ।
તરી તેથિંચેનિ અપરિતોખેં । ક્ષોભાવેં ના ॥ ૨૬૯ ॥
તરી તેથિંચેનિ અપરિતોખેં । ક્ષોભાવેં ના ॥ ૨૬૯ ॥
આચરતા સિદ્ધી ગેલેં । તરી કાજાચિ કીર આલેં ।
પરી ઠેલિયાહી સગુણ જહાલેં । ઐસેંચિ માનીં ॥ ૨૭૦ ॥
પરી ઠેલિયાહી સગુણ જહાલેં । ઐસેંચિ માનીં ॥ ૨૭૦ ॥
દેખેં જેતુલાલેં કર્મ નિપજે । તેતુલેં આદિપુરુષીં જરી અર્પિજે ।
તરી પરીપૂર્ણ સહજેં । જહાલેં જાણે ॥ ૨૭૧ ॥
તરી પરીપૂર્ણ સહજેં । જહાલેં જાણે ॥ ૨૭૧ ॥
દેખેં સંતાસંતી કર્મીં । હેં જે સરિસેપણ મનોધર્મીં ।
તેચિ યોગસ્થિતિ ઉત્તમીં । પ્રશંસિજે ॥ ૨૭૨ ॥
તેચિ યોગસ્થિતિ ઉત્તમીં । પ્રશંસિજે ॥ ૨૭૨ ॥
દૂરેણ હ્યત્વરં કર્મ બુદ્ધિયોગાદ્ધનંજય ।
બુદ્ધૌ શરણમન્વિછ કૃપણાઃ ફલહેતવઃ ॥ ૪૯ ॥
બુદ્ધૌ શરણમન્વિછ કૃપણાઃ ફલહેતવઃ ॥ ૪૯ ॥
બુદ્ધિયુક્તો જહાતીહ ઉભે સુકૃત્દુષ્કૃતે ।
તસ્માદ્યોગાય યુજ્યસ્વ યોગઃ કર્મસુ કૌશલં ॥ ૫૦ ॥
તસ્માદ્યોગાય યુજ્યસ્વ યોગઃ કર્મસુ કૌશલં ॥ ૫૦ ॥
અર્જુના સમત્વ ચિત્તાચેં । તેચિં સાર જાણ યોગાચેં ।
જેથ મના આણિ બુદ્ધીચેં । ઐક્ય આથી ॥ ૨૭૩ ॥
જેથ મના આણિ બુદ્ધીચેં । ઐક્ય આથી ॥ ૨૭૩ ॥
તો બુદ્ધિયોગ વિવરિતાં । બહુતેં પાડે પાર્થા ।
દિસે હા અરુતા । કર્મભાગુ ॥ ૨૭૪ ॥
દિસે હા અરુતા । કર્મભાગુ ॥ ૨૭૪ ॥
પરિ તેંચિ કર્મ આચરિજે । તરીચ હા યોગુ પાવિજે ।
જેં કર્મશેષ સહજે । યોગસ્થિતિ ॥ ૨૭૫ ॥
જેં કર્મશેષ સહજે । યોગસ્થિતિ ॥ ૨૭૫ ॥
મ્હણોનિ બુદ્ધિયોગુ સધરુ । તેથ અર્જુના હોઈ સ્થિરુ ।
મનિં કરી અવ્હેરુ । ફળહેતૂચા ॥ ૨૭૬ ॥
મનિં કરી અવ્હેરુ । ફળહેતૂચા ॥ ૨૭૬ ॥
જે બુદ્ધિયોગા યોજિલે । તેચિ પારંગત જાહલે ।
ઇહીં ઉભય સંબંધી સાંડિલે । પાપપુણ્યીં ॥ ૨૭૭ ॥
ઇહીં ઉભય સંબંધી સાંડિલે । પાપપુણ્યીં ॥ ૨૭૭ ॥
કર્મજં બુદ્ધિયુક્તા હિ ફલં ત્યક્ત્વા મનીષિણઃ ।
જન્મબંધવિનિર્મુક્તાઃ પદં ગચ્છન્ત્યનામયમ્ ॥ ૫૧ ॥
જન્મબંધવિનિર્મુક્તાઃ પદં ગચ્છન્ત્યનામયમ્ ॥ ૫૧ ॥
તે કર્મી તરી વર્તતી । પરી કર્મફળા નાતળતી ।
આણિ યાતાયાતિ લોપતી । અર્જુના તયાં ॥ ૨૭૮ ॥
આણિ યાતાયાતિ લોપતી । અર્જુના તયાં ॥ ૨૭૮ ॥
મગ નિરામયભરિત । પાવતી પદ અચ્યુત ।
તે બુદ્ધિયોગયુક્ત । ધનુર્ધરા ॥ ૨૭૯ ॥
તે બુદ્ધિયોગયુક્ત । ધનુર્ધરા ॥ ૨૭૯ ॥
યદા તે મોહકલિલં બુદ્ધુર્વ્યતિતરિષ્યતિ ।
તદા ગંતાસિ નિર્વેદં શ્રોતવ્યસ્ય શ્રુતસ્ય ચ ॥ ૫૨ ॥
તદા ગંતાસિ નિર્વેદં શ્રોતવ્યસ્ય શ્રુતસ્ય ચ ॥ ૫૨ ॥
તૂં ઐસા તૈં હોસી । જૈં મોહાતેં યા સાંડિસી ।
આણિ વૈરાગ્ય માનસીં । સંચરેલ ॥ ૨૮૦ ॥
આણિ વૈરાગ્ય માનસીં । સંચરેલ ॥ ૨૮૦ ॥
મગ નિષ્કળંક ગહન । ઉપજેલ આત્મજ્ઞાન ।
તેણે નિચાડેં હોઈલ મન । અપૈસેં તુઝે ॥ ૨૮૧ ॥
તેણે નિચાડેં હોઈલ મન । અપૈસેં તુઝે ॥ ૨૮૧ ॥
તેથ આણિક કાંહી જાણાવે । કાં માગિલાતેં સ્મરાવેં ।
હેં અર્જુનાં આઘવેં । પારુષેલ ॥ ૨૮૨ ॥
હેં અર્જુનાં આઘવેં । પારુષેલ ॥ ૨૮૨ ॥
શ્રુતિવિપ્રતિપન્ના તે યદા સ્થાસ્યતિ નિશ્ચલા ।
સમાધાવચલા બુદ્ધિસ્તદા યોગમવાપ્સ્યસિ ॥ ૫૩ ॥
સમાધાવચલા બુદ્ધિસ્તદા યોગમવાપ્સ્યસિ ॥ ૫૩ ॥
ઇંદ્રિયાંચિયા સંગતી । જિયે પસરુ અસે મતી ।
તે સ્થિર હોઈલ માગુતી । આત્મસ્વરૂપીં ॥ ૨૮૩ ॥
તે સ્થિર હોઈલ માગુતી । આત્મસ્વરૂપીં ॥ ૨૮૩ ॥
સમાધિસુખીં કેવળ । જૈં બુદ્ધિ હોઈલ નિશ્ચળ ।
તૈં પાવસી તૂં સકળ । યોગસ્થિતિ ॥ ૨૮૪ ॥
તૈં પાવસી તૂં સકળ । યોગસ્થિતિ ॥ ૨૮૪ ॥
અર્જુન ઉવાચ: સ્થિતપ્રજ્ઞસ્ય કા ભાષા સમાધિસ્થસ્ય કેશવ ।
સ્થિતધીઃ કિં પ્રભાષેત કિમાસીત બ્રજેત કિમ્ ॥ ૫૪ ॥
સ્થિતધીઃ કિં પ્રભાષેત કિમાસીત બ્રજેત કિમ્ ॥ ૫૪ ॥
તેથ અર્જુન મ્હણે દેવા । હાચિ અભિપ્રાવો આઘવા ।
મી પુસેન આતાં સાંગાવા । કૃપાનિધિ ॥ ૨૮૫ ॥
મી પુસેન આતાં સાંગાવા । કૃપાનિધિ ॥ ૨૮૫ ॥
મગ અચ્યુત મ્હણે સુખેં । જેં કિરીટી તુજ નિકેં ।
તેં પૂસ પાં ઉન્મેખેં । મનાચેનિ ॥ ૨૮૬ ॥
તેં પૂસ પાં ઉન્મેખેં । મનાચેનિ ॥ ૨૮૬ ॥
યા બોલા પાર્થેં । મ્હણિતલેં સાંગ પાં શ્રીકૃષ્ણાતેં ।
કાય મ્હણિપે સ્થિતપ્રજ્ઞાતેં । વોળખોં કેવીં ॥ ૨૮૭ ॥
કાય મ્હણિપે સ્થિતપ્રજ્ઞાતેં । વોળખોં કેવીં ॥ ૨૮૭ ॥
આણિ સ્થિરબુદ્ધિ જો મ્હણિજે । તો કૈસાં ચિન્હીં જાણિજે ।
જો સમાધિસુખ ભુંજિજે । અખંડિત ॥ ૨૮૮ ॥
જો સમાધિસુખ ભુંજિજે । અખંડિત ॥ ૨૮૮ ॥
તો કવણે સ્થિતી અસે । કૈસેનિ રૂપી વિલસે ।
દેવા સાંગાવેં હેં ઐસેં । લક્ષ્મીપતી ॥ ૨૮૯ ॥
દેવા સાંગાવેં હેં ઐસેં । લક્ષ્મીપતી ॥ ૨૮૯ ॥
તવ પરબ્રહ્મઅવતરણુ । જો ષડ્ગુણાધિકરણુ ।
તો કાય તેથ નારાયણુ । બોલતુ અસે ॥ ૨૯૦ ॥
તો કાય તેથ નારાયણુ । બોલતુ અસે ॥ ૨૯૦ ॥
શ્રીભગવાનુવાચ: પ્રજહાતિ યદા કામાન્ સર્વાન્પાર્થ મનોગતાન્ ।
આત્મન્યેવાત્મના તુષ્ટઃ સ્થિતપ્રજ્ઞસ્તદોચ્યતે ॥ ૫૫ ॥
આત્મન્યેવાત્મના તુષ્ટઃ સ્થિતપ્રજ્ઞસ્તદોચ્યતે ॥ ૫૫ ॥
મ્હણે અર્જુના પરિયેસીં । હા અભિલાષુ પ્રૌઢ માનસીં ।
તો અંતરાય સ્વસુખેસીં । કરીત અસે ॥ ૨૯૧ ॥
તો અંતરાય સ્વસુખેસીં । કરીત અસે ॥ ૨૯૧ ॥
જો સર્વદા નિત્યતૃપ્તુ । અંતઃકરણભરિતુ ।
પરિ વિષયામાજિ પતિતુ । જેણેં સંગે કીજે ॥ ૨૯૨ ॥
પરિ વિષયામાજિ પતિતુ । જેણેં સંગે કીજે ॥ ૨૯૨ ॥
તો કામુ સર્વથા જાયે । જયાચે આત્મતોષીં મન રાહેં ।
તોચિ સ્થિતપ્રજ્ઞુ હોયે । પુરુષ જાણે ॥ ૨૯૩ ॥
તોચિ સ્થિતપ્રજ્ઞુ હોયે । પુરુષ જાણે ॥ ૨૯૩ ॥
દુઃખેષ્વનુદ્વિગ્નમનાઃ સુખેષુ વિગતસ્પૃહઃ ।
વીતરાગભયક્રોધઃ સ્થિતધીર્મુનીરુચ્યતે ॥ ૫૬ ॥
વીતરાગભયક્રોધઃ સ્થિતધીર્મુનીરુચ્યતે ॥ ૫૬ ॥
નાના દુઃખી પ્રાપ્તીં । જયાસી ઉદ્વેગુ નાહીં ચિત્તીં ।
આણિ સુખાચિયા આર્તી । અડપૈજેના ॥ ૨૯૪ ॥
આણિ સુખાચિયા આર્તી । અડપૈજેના ॥ ૨૯૪ ॥
અર્જુના તયાચાં ઠાયીં । કામક્રોધુ સહજેં નાહીં ।
આણિ ભયાતેં નેણેં કહીં । પરિપૂર્ણ તો ॥ ૨૯૫ ॥
આણિ ભયાતેં નેણેં કહીં । પરિપૂર્ણ તો ॥ ૨૯૫ ॥
ઐસા જો નિરવધિ । તો જાણ પાં સ્થિરબુદ્ધિ ।
જો નિરસૂનિ ઉપાધિ । ભેદરહિતુ ॥ ૨૯૬ ॥
જો નિરસૂનિ ઉપાધિ । ભેદરહિતુ ॥ ૨૯૬ ॥
યઃ સર્વત્રાનભિસ્નેહસ્તત્તત્પ્રાપ્ય શુભાશુભમ્ ।
નાભિનનંદંતિ ન દ્વેષ્ટિ તસ્ય પ્રજ્ઞા પ્રતિષ્ઠિતા ॥ ૫૭ ॥
નાભિનનંદંતિ ન દ્વેષ્ટિ તસ્ય પ્રજ્ઞા પ્રતિષ્ઠિતા ॥ ૫૭ ॥
જો સર્વત્રા સદા સરિસા । પરિપૂર્ણ ચંદ્રુ કાં જૈસા ।
અધમોત્તમ પ્રકાશા – । માજીં ન મ્હણે ॥ ૨૯૭ ॥
અધમોત્તમ પ્રકાશા – । માજીં ન મ્હણે ॥ ૨૯૭ ॥
ઐસી અનવચ્છિન્ન સમતા । ભૂતામત્રીં સદયતા ।
આણિ પાલટુ નાહીં ચિત્તા । કવણે વેળે ॥ ૨૯૮ ॥
આણિ પાલટુ નાહીં ચિત્તા । કવણે વેળે ॥ ૨૯૮ ॥
ગોમટેં કાંહી પાવે । તેણે સંતોષેં તેણેં નાભિભવે ।
જો ઓખટેનિ નાગવે । વિષાદાસી ॥ ૨૯૯ ॥
જો ઓખટેનિ નાગવે । વિષાદાસી ॥ ૨૯૯ ॥
ઐસા હરિખશોકરહિતુ । જો આત્મબોધભરિતુ ।
તો પાં જાણ પ્રજ્ઞાયુક્તુ । ધનુર્ધરા ॥ ૩૦૦ ॥
તો પાં જાણ પ્રજ્ઞાયુક્તુ । ધનુર્ધરા ॥ ૩૦૦ ॥
યદા સંહરતે ચાયં કૂર્મોઽઙગાનીવ સર્વશઃ ।
ઇંદ્રિયાણીંદ્રિયાર્થેભ્યસ્તસ્ય પ્રજ્ઞા પ્રતિષ્ઠિતા ॥ ૫૮ ॥
ઇંદ્રિયાણીંદ્રિયાર્થેભ્યસ્તસ્ય પ્રજ્ઞા પ્રતિષ્ઠિતા ॥ ૫૮ ॥
કાં કૂર્મ જિયાપરી । ઉવાઇલા અવેવ પસરી ।
ના ઇચ્છાવશેં આવરી । આપુલે આપણ ॥ ૩૦૧ ॥
ના ઇચ્છાવશેં આવરી । આપુલે આપણ ॥ ૩૦૧ ॥
તૈસીં ઇંદ્રિયે આપૈતીં હોતીં । જયાચેં મ્હણિતલેં કરિતી ।
તયાચી પ્રજ્ઞા જાણ સ્થિતી । પાતલીં અસે ॥ ૩૦૨ ॥
તયાચી પ્રજ્ઞા જાણ સ્થિતી । પાતલીં અસે ॥ ૩૦૨ ॥
વિષયા વિનિવર્તન્તે નિરાહારસ્ય દેહિનઃ ।
રસવર્જ્યં રસોઽપ્યસ્ય પરં દૃષ્ટ્વા નિવર્તતે ॥ ૫૯ ॥
રસવર્જ્યં રસોઽપ્યસ્ય પરં દૃષ્ટ્વા નિવર્તતે ॥ ૫૯ ॥
આતાં અર્જુના આણિકહી એક । સાંગેન ઐકેં કવતિક ।
યા વિષયાંતે સાધક । ત્યજિતી નિયમેં ॥ ૩૦૩ ॥
યા વિષયાંતે સાધક । ત્યજિતી નિયમેં ॥ ૩૦૩ ॥
શ્રોત્રાદિ ઇંદ્રિયે આવરતી । પરિ રસને નિયમુ ન કરિતી ।
તે સહસ્રધા કવળિજતી । વિષયીં ઇહીં ॥ ૩૦૪ ॥
તે સહસ્રધા કવળિજતી । વિષયીં ઇહીં ॥ ૩૦૪ ॥
જૈસી વરિવરિ પાલવી ખુડિજે । આણિ મુળીં ઉદક ઘાલિજે ।
તરી કૈસેનિ નાશુ નિપજે । તયા વૃક્ષા ॥ ૩૦૫ ॥
તરી કૈસેનિ નાશુ નિપજે । તયા વૃક્ષા ॥ ૩૦૫ ॥
તો ઉદકાચેનિ બળેં અધિકેં । જૈસા આડવોનિ આંગે ફાંકે ।
તૈસા માનસી વિષો પોખે । રસનાદ્વારેં ॥ ૩૦૬ ॥
તૈસા માનસી વિષો પોખે । રસનાદ્વારેં ॥ ૩૦૬ ॥
યેરાં ઇંદ્રિયા વિષય તુટે । તૈસા નિયમૂં ન યે રસ હટેં ।
જે જીવન હેં ન ઘટે । યેણેંવિણ ॥ ૩૦૭ ॥
જે જીવન હેં ન ઘટે । યેણેંવિણ ॥ ૩૦૭ ॥
મગ અર્જુના સ્વભાવે । ઐસિયાહી નિયમાતેં પાવે ।
જૈં પરબ્રહ્મ અનુભવેં । હોઊનિ જાઈજે ॥ ૩૦૮ ॥
જૈં પરબ્રહ્મ અનુભવેં । હોઊનિ જાઈજે ॥ ૩૦૮ ॥
તૈં શરીરભાવ નાસતી । ઇંદ્રિયે વિષય વિસરતી ।
સોહંભાવપ્રતીતિ । પ્રકટ હોય ॥ ૩૦૯ ॥
સોહંભાવપ્રતીતિ । પ્રકટ હોય ॥ ૩૦૯ ॥
યતતો હ્યપિ કૌન્તેય પુરુષસ્ય વિપશ્ચિતઃ ।
ઇંદ્રિયાણિ પ્રમાથીનિ હરન્તિ પ્રસભં મનઃ ॥ ૬૦ ॥
ઇંદ્રિયાણિ પ્રમાથીનિ હરન્તિ પ્રસભં મનઃ ॥ ૬૦ ॥
યેર્હવીં તરી અર્જુના । હેં આયા નયે સાધના ।
જે રહાટતાતી જતના । નિરંતર ॥ ૩૧૦ ॥
જે રહાટતાતી જતના । નિરંતર ॥ ૩૧૦ ॥
જયાતેં અભ્યાસાચી ઘરટી । યમનિયમાંચી તાટી ।
જે મનાતે સદા મુઠી । ધરૂનિ આહાતી ॥ ૩૧૧ ॥
જે મનાતે સદા મુઠી । ધરૂનિ આહાતી ॥ ૩૧૧ ॥
તેહી કિજતી કાસાવિસી । યા ઇંદ્રિયાંચી પ્રૌઢી ઐસી ।
જૈસી મંત્રજ્ઞાતેં વિવસી । ભુલવી કાં ॥ ૩૧૨ ॥
જૈસી મંત્રજ્ઞાતેં વિવસી । ભુલવી કાં ॥ ૩૧૨ ॥
દેખે વિષય હે તૈસે । પાવતી ઋદ્ધિસિદ્ધીચેનિ મિષેં ।
મગ આકળતી સ્પર્શેં । ઇંદ્રિયાંચેનિ ॥ ૩૧૩ ॥
મગ આકળતી સ્પર્શેં । ઇંદ્રિયાંચેનિ ॥ ૩૧૩ ॥
તિયે સંધી મન જાયે । મગ અભ્યાસાં ઠોઠાવલેં ઠાયે ।
ઐસેં બળકટપણ આહે । ઇંદ્રિયાંચે ॥ ૩૧૪ ॥
ઐસેં બળકટપણ આહે । ઇંદ્રિયાંચે ॥ ૩૧૪ ॥
તાનિ સર્વાણિ સંયમ્ય યુક્ત આસીત મત્પરઃ ।
વશે હિ યસ્યેંદ્રિયાણિ તસ્ય પ્રજ્ઞા પ્રતિષ્ઠિતા ॥ ૬૧ ॥
વશે હિ યસ્યેંદ્રિયાણિ તસ્ય પ્રજ્ઞા પ્રતિષ્ઠિતા ॥ ૬૧ ॥
મ્હણોનિ આઇકેં પાર્થા । યાંતે નિર્દળી જો સર્વથા ।
સર્વ વિષયીં આસ્થા । સાંડૂનિયા ॥ ૩૧૫ ॥
સર્વ વિષયીં આસ્થા । સાંડૂનિયા ॥ ૩૧૫ ॥
તોચિ તૂં જાણ । યોગનિષ્ઠેસી કારણ ।
જયાચે વિષયસુખે । અંતઃકરણ ઝકવેના ॥ ૩૧૬ ॥
જયાચે વિષયસુખે । અંતઃકરણ ઝકવેના ॥ ૩૧૬ ॥
જો આત્મબોધયુક્તુ । હોઊનિ અસે સતતુ ।
જો માતેં હૃદયાઆંતુ । વિસંબેના ॥ ૩૧૭ ॥
જો માતેં હૃદયાઆંતુ । વિસંબેના ॥ ૩૧૭ ॥
એર્હવીં બાહ્ય વિષય તરી નાહીં । પરી માનસીં હોઈલ જરી કાંહી ।
તરી સાદ્યંતુચિ હા પાહીં । સંસારુ અસે ॥ ૩૧૮ ॥
તરી સાદ્યંતુચિ હા પાહીં । સંસારુ અસે ॥ ૩૧૮ ॥
જૈસા કાં વિષાચા લેશુ । ઘેતલિયા હોય બહુવસુ ।
મગ નિભ્રાંત કરી નાશુ । જીવિતાસી ॥ ૩૧૯ ॥
મગ નિભ્રાંત કરી નાશુ । જીવિતાસી ॥ ૩૧૯ ॥
તૈસી યા વિષયાંચી શંકા । મનીં વસતી દેખા ।
ઘાતુ કરી અશેખા । વિવેકજાતા ॥ ૩૨૦ ॥
ઘાતુ કરી અશેખા । વિવેકજાતા ॥ ૩૨૦ ॥
ધ્યાયતો વિષયાન્પુંસઃ સઙગસ્તેષૂપજાયતે ।
સઙગાત્સંજાયતે કામઃ કામાત્ક્રોધોભિજાયતે ॥ ૬૨ ॥
સઙગાત્સંજાયતે કામઃ કામાત્ક્રોધોભિજાયતે ॥ ૬૨ ॥
ક્રોધાદ્ ભવતિ સંમોહઃ સંમોહાત્સ્મૃતિવિભ્રમઃ ।
સ્મૃતિભ્રંશાદ્ બુદ્ધિનાશો બુદ્ધિનાશાત્પ્રણશ્યતિ ॥ ૬૩ ॥
સ્મૃતિભ્રંશાદ્ બુદ્ધિનાશો બુદ્ધિનાશાત્પ્રણશ્યતિ ॥ ૬૩ ॥
જરી હૃદયીં વિષય સ્મરતી । તરી નિસંગાહી આપજે સંગતી ।
સંગી પ્રગટે મૂર્તિ । અભિલાષાચી ॥ ૩૨૧ ॥
સંગી પ્રગટે મૂર્તિ । અભિલાષાચી ॥ ૩૨૧ ॥
જેથ કામુ ઉપજલા । તેથ ક્રોધુ આધીંચિ આલા ।
ક્રોધીં અસે ઠેવિલા । સંમોહ જાણે ॥ ૩૨૨ ॥
ક્રોધીં અસે ઠેવિલા । સંમોહ જાણે ॥ ૩૨૨ ॥
સંમોહા જાલિયા વ્યક્તિ । તરી નાશુ પાવે સ્મૃતિ ।
ચંડવાતેં જ્યોતિ । આહત જૈસી ॥ ૩૨૩ ॥
ચંડવાતેં જ્યોતિ । આહત જૈસી ॥ ૩૨૩ ॥
કાં અસ્તમાનીં નિશી । જૈસી સૂર્યતેજાતેં ગ્રાસી ।
તૈસી દશા સ્મૃતિભ્રંશીં । પ્રાણિયાંસી ॥ ૩૨૪ ॥
તૈસી દશા સ્મૃતિભ્રંશીં । પ્રાણિયાંસી ॥ ૩૨૪ ॥
નગ અજ્ઞાનાંધ કેવળ । તેણે આપ્લવિજે સકળ ।
તેથ બુદ્ધિ હોય વ્યાકુળ । હૃદયામાજીં ॥ ૩૨૫ ॥
તેથ બુદ્ધિ હોય વ્યાકુળ । હૃદયામાજીં ॥ ૩૨૫ ॥
જૈસેં જાત્યંધા પળણી પાવે । મગ તે કાકુળતી સૈરા ધાંવે ।
તૈસે બુદ્ધીસિ હોતી ભવેં । ધનુર્ધરા ॥ ૩૨૬ ॥
તૈસે બુદ્ધીસિ હોતી ભવેં । ધનુર્ધરા ॥ ૩૨૬ ॥
ઐસા સ્મૃતિભ્રંશુ ઘડે । મગ સર્વથા બુદ્ધિ અવઘડે ।
તેથ સમૂળ હેં ઉપડે । જ્ઞાનજાત ॥ ૩૨૭ ॥
તેથ સમૂળ હેં ઉપડે । જ્ઞાનજાત ॥ ૩૨૭ ॥
ચૈતન્યાચાં ભ્રંશી । શરીરા દશા જૈશી ।
પુરુષા બુદ્ધિનાશીં । હોય દેખેં ॥ ૩૨૮ ॥
પુરુષા બુદ્ધિનાશીં । હોય દેખેં ॥ ૩૨૮ ॥
મ્હણોનિ આઇકેં અર્જુના । જૈસા વિસ્ફુલ્લિંગ લાગે ઇંધના ।
મગ પ્રૌઢ જાલિયા ત્રિભુવના । પુરોં શકે ॥ ૩૨૯ ॥
મગ પ્રૌઢ જાલિયા ત્રિભુવના । પુરોં શકે ॥ ૩૨૯ ॥
તૈસેં વિષયાંચે ધ્યાન । જરી વિપાયેં વાહે મન ।
તરી યેસણે હેં પતન । ગિંવસીત પાવે ॥ ૩૩૦ ॥
તરી યેસણે હેં પતન । ગિંવસીત પાવે ॥ ૩૩૦ ॥
રાગદ્વેષવિયુકતૈસ્તુ વિષયાનિન્દ્રિયૈશ્ચરન્ ।
આત્મવશૈર્વિધેયાત્મા પ્રસાદમધિગચ્છતિ ॥ ૬૪ ॥
આત્મવશૈર્વિધેયાત્મા પ્રસાદમધિગચ્છતિ ॥ ૬૪ ॥
મ્હણોનિ વિષય હે આઘવે । સર્વથા મનૌનિ સાંડાવે ।
મગ રાગદ્વેષ સ્વભાવેં । નાશતીલ ॥ ૩૩૧ ॥
મગ રાગદ્વેષ સ્વભાવેં । નાશતીલ ॥ ૩૩૧ ॥
પાર્થા આણિકહી એક । જરી નાશિલે રાગદ્વેષ ।
તરી ઇંદ્રિયાં વિષયીં બાધક । રમતાં નાહી ॥ ૩૩૨ ॥
તરી ઇંદ્રિયાં વિષયીં બાધક । રમતાં નાહી ॥ ૩૩૨ ॥
જૈસા સૂર્ય આકાશગતુ । રશ્મિકરીં જગાતેં સ્પર્શતુ ।
તરી સંગદોષેં કાય લિંપતુ । તેથિંચેનિ ॥ ૩૩૩ ॥
તરી સંગદોષેં કાય લિંપતુ । તેથિંચેનિ ॥ ૩૩૩ ॥
તૈસા ઇંદ્રિયાર્થી ઉદાસીન । આત્મરસેંચિ નિર્ભિન્ન ।
જો કામક્રોધવિહીન । હોઊનિ અસે ॥ ૩૩૪ ॥
જો કામક્રોધવિહીન । હોઊનિ અસે ॥ ૩૩૪ ॥
તરી વિષયાંતુહી કાંહી । આપણપેવાચુનિ નાહીં ।
મગ વિષય કવણ કાયી । બાધીતીલ કવણા ॥ ૩૩૫ ॥
મગ વિષય કવણ કાયી । બાધીતીલ કવણા ॥ ૩૩૫ ॥
જરી ઉદકેં ઉદકીં બુડીજે । કાં અગ્નિ આગી પોળિજે ।
તરીં વિષયસંગે આપ્લવિજે । પરિપૂર્ણ તો ॥ ૩૩૬ ॥
તરીં વિષયસંગે આપ્લવિજે । પરિપૂર્ણ તો ॥ ૩૩૬ ॥
ઐસા આપણચિ કેવળ । હોઊનિ અસે નિખળ ।
તયાચિ પ્રજ્ઞા અચળ । નિભ્રાંત માનીં ॥ ૩૩૭ ॥
તયાચિ પ્રજ્ઞા અચળ । નિભ્રાંત માનીં ॥ ૩૩૭ ॥
પ્રસાદે સર્વદુઃખાનાં હાનિરસ્યોપજાયતે ।
પ્રસન્નચેતસો હ્યાશુ બુદ્ધિઃ પર્યવતિષ્ઠતે ॥ ૬૫ ॥
પ્રસન્નચેતસો હ્યાશુ બુદ્ધિઃ પર્યવતિષ્ઠતે ॥ ૬૫ ॥
દેખેં અખંડિત પ્રસન્નતા । આથી જેથ ચિત્તા ।
તેથે રિગણેં નાહીં સમસ્તાં । સંસારદુઃખાં ॥ ૩૩૮ ॥
તેથે રિગણેં નાહીં સમસ્તાં । સંસારદુઃખાં ॥ ૩૩૮ ॥
જૈસા અમૃતાચા નિર્ઝરુ । પ્રસવે જયાચા જઠરુ ।
તયા ક્ષુધેતૃષ્ણેચા અડદરુ । કહીંચિ નાહીં ॥ ૩૩૯ ॥
તયા ક્ષુધેતૃષ્ણેચા અડદરુ । કહીંચિ નાહીં ॥ ૩૩૯ ॥
તૈસેં હૃદય પ્રસન્ન હોયે । તરી દુઃખ કૈચેં કેં આહે ।
તેથ બુદ્ધિ આપૈસી રાહે । પરમાત્મરૂપીં ॥ ૩૪૦ ॥
તેથ બુદ્ધિ આપૈસી રાહે । પરમાત્મરૂપીં ॥ ૩૪૦ ॥
જૈસા નિર્વાતીચા દીપુ । સર્વથા નેણે કંપુ ।
તૈસા સ્થિરબુદ્ધિ સ્વસ્વરૂપુ । યોગયુક્તુ ॥ ૩૪૧ ॥
તૈસા સ્થિરબુદ્ધિ સ્વસ્વરૂપુ । યોગયુક્તુ ॥ ૩૪૧ ॥
નાસ્તિ બુદ્ધિરયુક્તસ્ય ન ચાયુક્તસ્ય ભાવના ।
ન ચાભાવયતઃ શાંતિરશાંતસ્ય કુતઃ સુખમ્ ॥ ૬૬ ॥
ન ચાભાવયતઃ શાંતિરશાંતસ્ય કુતઃ સુખમ્ ॥ ૬૬ ॥
યે યુક્તીચિ કડસણી । નાહીં જયાચાં અંતઃકરણીં ।
તો આકળિલાં જાણ ગુણીં । વિષયાદિકીં ॥ ૩૪૨ ॥
તો આકળિલાં જાણ ગુણીં । વિષયાદિકીં ॥ ૩૪૨ ॥
તયા સ્થિરબુદ્ધિ પાર્થા । કહીં નાહીં સર્વથા ।
આણિ સ્થૈર્યાચી આસ્થા । તેહી નુપજે ॥ ૩૪૩ ॥
આણિ સ્થૈર્યાચી આસ્થા । તેહી નુપજે ॥ ૩૪૩ ॥
નિશ્ચળત્વાચી ભાવના । જરી નવ્હેચિ દેખેં મના ।
તરી શાંતિ કેવી અર્જુના । આપુ હોય ॥ ૩૪૪ ॥
તરી શાંતિ કેવી અર્જુના । આપુ હોય ॥ ૩૪૪ ॥
આણિ જેથ શાંતિચા જિવ્હાળા નાહીં । તેથ સુખ વિસરોનિ ન રિગે કહીં ।
જૈસા પાપિયાચાં ઠાયીં । મોક્ષુ ન વસે ॥ ૩૪૫ ॥
જૈસા પાપિયાચાં ઠાયીં । મોક્ષુ ન વસે ॥ ૩૪૫ ॥
દેખેં અગ્નિમાજી ધાપતી । તિયેં બીજેં જરી વિરુઢતી ।
તરી અશાંત સુખપ્રાપ્તી । ઘડોં શકે ॥ ૩૪૬ ॥
તરી અશાંત સુખપ્રાપ્તી । ઘડોં શકે ॥ ૩૪૬ ॥
મ્હણોનિ અયુક્તપણ મનાચે । તેંચિ સર્વસ્વ દુઃખાચેં ।
યા કારણેં ઇંદ્રિયાંચેં । દમન નિકેં ॥ ૩૪૭ ॥
યા કારણેં ઇંદ્રિયાંચેં । દમન નિકેં ॥ ૩૪૭ ॥
ઇન્દ્રિયાણાં હિ ચરતાં યન્મનોઽનુવિધીયતે ।
તદસ્ય હરતિ પ્રજ્ઞાં વાયુર્નાવમિવામ્ભસિ ॥ ૬૭ ॥
તદસ્ય હરતિ પ્રજ્ઞાં વાયુર્નાવમિવામ્ભસિ ॥ ૬૭ ॥
યે ઇંદ્રિયેં જેં જેં મ્હણતી । તેં તેંચિ જે પુરુષ કરિતી ।
તે તરલેચિ ન તરિતી । વિષયસિંધુ ॥ ૩૪૮ ॥
તે તરલેચિ ન તરિતી । વિષયસિંધુ ॥ ૩૪૮ ॥
જૈસી નાવ થડિયે ઠાકિતાં । જરી વરપડી હોય દુર્વાતા ।
તરી ચુકલાહી માગૌતા । અપાવો પાવે ॥ ૩૪૯ ॥
તરી ચુકલાહી માગૌતા । અપાવો પાવે ॥ ૩૪૯ ॥
તૈસી પ્રાપ્તેંહી પુરુષેં । ઇંદ્રિયેં લાળિલીં જરી કૌતુકેં ।
તરી આક્રમિલા દેખ દુઃખે । સાંસારિકેં ॥ ૩૫૦ ॥
તરી આક્રમિલા દેખ દુઃખે । સાંસારિકેં ॥ ૩૫૦ ॥
તસ્માદ્ યસ્ય મહાબાહો નિગૃહિતાનિ સર્વશઃ ।
ઇન્દ્રિયાણીન્દ્રિયાર્થેભ્યસ્તસ્ય પ્રજ્ઞા પ્રતિષ્ઠિતા ॥ ૬૮ ॥
ઇન્દ્રિયાણીન્દ્રિયાર્થેભ્યસ્તસ્ય પ્રજ્ઞા પ્રતિષ્ઠિતા ॥ ૬૮ ॥
મ્હણોનિ આપુલીં આપણપેયા । જરી યે ઇંદ્રિયે યેતી આયા ।
તરી અધિક કાંહી ધનંજયા । સાર્થક અસે ॥ ૩૫૧ ॥
તરી અધિક કાંહી ધનંજયા । સાર્થક અસે ॥ ૩૫૧ ॥
દેખે કૂર્મ જિયાપરી । ઉવાઇલા અવયવ પસરી ।
ના તરી ઇચ્છાવશેં આવરી । આપણપેંચિ ॥ ૩૫૨ ॥
ના તરી ઇચ્છાવશેં આવરી । આપણપેંચિ ॥ ૩૫૨ ॥
તૈસીં ઇંદ્રિયે આપૈતી હોતી । જયાચેં મ્હણિતલેં કરિતી ।
તયાચી પ્રજ્ઞા જાણ સ્થિતી । પાતલી અસે ॥ ૩૫૩ ॥
તયાચી પ્રજ્ઞા જાણ સ્થિતી । પાતલી અસે ॥ ૩૫૩ ॥
આતા આણિક એક ગહન । પૂર્ણાચેં ચિન્હ ।
અર્જુના તુજ સાંગેન । પરિસ પાં ॥ ૩૫૪ ॥
અર્જુના તુજ સાંગેન । પરિસ પાં ॥ ૩૫૪ ॥
યા નિશા સર્વભૂતાનાં તસ્યાં જાગર્તિ સંયમી ।
યસ્યાં જાગ્રતિ ભૂતાનાં સા નિશા પશ્યતો મુનેઃ ॥ ૬૯ ॥
યસ્યાં જાગ્રતિ ભૂતાનાં સા નિશા પશ્યતો મુનેઃ ॥ ૬૯ ॥
દેખે ભૂતજાત નિદેલેં । તેથેંચિ જયા પાહલેં ।
આણિ જીવ જેથ ચેઇલે । તેથ નિદ્રિત તો ॥ ૩૫૫ ॥
આણિ જીવ જેથ ચેઇલે । તેથ નિદ્રિત તો ॥ ૩૫૫ ॥
તૈસા તો નિરુપાધિ । અર્જુના તો સ્થિરબુદ્ધિ ।
તોચિ જાણે નિરવધિ । મુનીશ્વર ॥ ૩૫૬ ॥
તોચિ જાણે નિરવધિ । મુનીશ્વર ॥ ૩૫૬ ॥
આપૂર્યમાણમચલપ્રતિષ્ઠં સમુદ્રમાપઃ પ્રવિશન્તિ યદ્વત્ ।
તદ્વત્કામા યં પ્રવિશન્તિ સર્વે સ શાન્તિમાપ્નોતિ ન કામકામી ॥ ૭૦ ॥
તદ્વત્કામા યં પ્રવિશન્તિ સર્વે સ શાન્તિમાપ્નોતિ ન કામકામી ॥ ૭૦ ॥
પાર્થા આણિકહી પરી । તો જાણો યેઈલ અવધારીં ।
જૈસી અક્ષોભતા સાગરીં । અખંડિત ॥ ૩૫૭ ॥
જૈસી અક્ષોભતા સાગરીં । અખંડિત ॥ ૩૫૭ ॥
જરી સરિતાઓઘ સમસ્ત । પરિપૂર્ણ હોઊનિ મિળત ।
તરી અધિક નોહે ઈષત્ । મર્યાદા ન સંડી ॥૩૫૮ ॥
તરી અધિક નોહે ઈષત્ । મર્યાદા ન સંડી ॥૩૫૮ ॥
ના તરી ગ્રીષ્મકાળીં સરિતા । શોષૂનિ જાતિ સમસ્તા ।
પરી ન્યૂન નવ્હે પાર્થા । સમુદ્રુ જૈસા ॥ ૩૫૯ ॥
પરી ન્યૂન નવ્હે પાર્થા । સમુદ્રુ જૈસા ॥ ૩૫૯ ॥
તૈસા પ્રાપ્તીં ઋદ્ધિસિદ્ધી । તયાસિ ક્ષોભુ નાહીં બુદ્ધી ।
આણિ ન પવતાં ન બાધી । અધૃતિ તયાતેં ॥ ૩૬૦ ॥
આણિ ન પવતાં ન બાધી । અધૃતિ તયાતેં ॥ ૩૬૦ ॥
સાંગે સૂર્યાચાં ઘરી । પ્રકાશુ કાય વાતીવેરી ।
કી ન લવિજે તરી અંધારીં । કોંડેલ તો ॥ ૩૬૧ ॥
કી ન લવિજે તરી અંધારીં । કોંડેલ તો ॥ ૩૬૧ ॥
દેખેં ઋદ્ધિસિદ્ધિ તયાપરી । આલી ગેલી સે ન કરી ।
તો વિગુંતલા અસે અંતરીં । મહાસુખીં ॥ ૩૬૨ ॥
તો વિગુંતલા અસે અંતરીં । મહાસુખીં ॥ ૩૬૨ ॥
જો આપુલેનિ નાગરપણેં । ઇંદ્રભુવનાતેં પાબળેં મ્હણે ।
તો કેવિ રંજે પાલવિણેં । ભિલ્લાંચેનિ ॥ ૩૬૩ ॥
તો કેવિ રંજે પાલવિણેં । ભિલ્લાંચેનિ ॥ ૩૬૩ ॥
જો અમૃતાસિ ઠી ઠેવી । તો જૈસા કાંજી ન સેવી ।
તૈસા સ્વસુખાનુભવી । ન ભોગી ઋદ્ધિ ॥ ૩૬૪ ॥
તૈસા સ્વસુખાનુભવી । ન ભોગી ઋદ્ધિ ॥ ૩૬૪ ॥
પાર્થા નવલ હેં પાહીં । જેથ સ્વર્ગસુખ લેખનીય નાહી ।
તેથ ઋદ્ધિસિદ્ધિ કાયી । પ્રાકૃતા હોતી ॥ ૩૬૫ ॥
તેથ ઋદ્ધિસિદ્ધિ કાયી । પ્રાકૃતા હોતી ॥ ૩૬૫ ॥
વિહાય કામાન્યઃ સર્વાન્પુમાંશ્ચરતિ નિસ્પૃહઃ ।
નિર્મમો નિરહંકરઃ સ શાન્તિમધિગચ્છતિ ॥ ૭૧ ॥
નિર્મમો નિરહંકરઃ સ શાન્તિમધિગચ્છતિ ॥ ૭૧ ॥
ઐસા આત્મબોધેં તોષલા । જો પરમાનંદેં પોખલા ।
તોચિ સ્થિરપ્રજ્ઞુ ભલા । વોળખ તૂં ॥ ૩૬૬ ॥
તોચિ સ્થિરપ્રજ્ઞુ ભલા । વોળખ તૂં ॥ ૩૬૬ ॥
તો અહંકારાતે દંડુની । સકળ કામ સાંડોનિ ।
વિચરે વિશ્વ હોઊનિ । વિશ્વાચિમાજીં ॥ ૩૬૭ ॥
વિચરે વિશ્વ હોઊનિ । વિશ્વાચિમાજીં ॥ ૩૬૭ ॥
એષ બ્રાહ્મો સ્થિતિઃ પાર્થ નૈનાં પ્રાપ્ય વિમુહ્યતિ ।
સ્થિત્વાસ્યામન્તકાલેઽપિ બ્રહ્મનિર્વાણમૃચ્છતિ ॥ ૭૨ ॥
સ્થિત્વાસ્યામન્તકાલેઽપિ બ્રહ્મનિર્વાણમૃચ્છતિ ॥ ૭૨ ॥
હે બ્રહ્મસ્થિતી નિઃસીમ । જે અનુભવિતાં નિષ્કામ ।
પાતલેં પરબ્રહ્મ । અનાયાસેં ॥ ૩૬૮ ॥
પાતલેં પરબ્રહ્મ । અનાયાસેં ॥ ૩૬૮ ॥
જે ચિદ્રૂપીં મિળતાં । દેહાંતીચી વ્યાકુળતા ।
આડ ઠાકોં ન શકે ચિત્તા । પ્રાજ્ઞા જયા ॥ ૩૬૯ ॥
આડ ઠાકોં ન શકે ચિત્તા । પ્રાજ્ઞા જયા ॥ ૩૬૯ ॥
તેચિ હે સ્થિતિ । સ્વમુખેં શ્રીપતિ ।
સાંગત અર્જુનાપ્રતિ । સંજયો મ્હણે ॥ ૩૭૦ ॥
સાંગત અર્જુનાપ્રતિ । સંજયો મ્હણે ॥ ૩૭૦ ॥
ઐસે કૃષ્ણવાક્ય ઐકિલેં । તેથ અર્જુને મનીં મ્હણિતલેં ।
આતાં આમુચિયાચિ કાજા આલેં । ઉપપત્તિ ઇયા ॥ ૩૭૧ ॥
આતાં આમુચિયાચિ કાજા આલેં । ઉપપત્તિ ઇયા ॥ ૩૭૧ ॥
જે કર્મજાત આઘવેં । એથ નિરાકારિલેં દેવેં ।
તરી પારુષલેં મ્યાં ઝુંજાવેં । મ્હણૂનિયાં ॥ ૩૭૨ ॥
તરી પારુષલેં મ્યાં ઝુંજાવેં । મ્હણૂનિયાં ॥ ૩૭૨ ॥
ઐસા શ્રીઅચ્યુતાચિયા બોલા । ચિત્તીં ધનુર્ધરુ ઉવાયિલા ।
આતાં પ્રશ્નુ કરીલ ભલા । આશંકોનિયાં ॥ ૩૭૩ ॥
આતાં પ્રશ્નુ કરીલ ભલા । આશંકોનિયાં ॥ ૩૭૩ ॥
તો પ્રસંગુ અસે નાગરુ । જો સકળ ધર્માસિ આગરુ ।
કીં વિવેકામૃતસાગરુ । પ્રાંતહીનુ ॥ ૩૭૪ ॥
કીં વિવેકામૃતસાગરુ । પ્રાંતહીનુ ॥ ૩૭૪ ॥
જો આપણપે સર્વજ્ઞનાથુ । નિરુપિતા હોઈલ શ્રીઅનંતુ ।
તે જ્ઞાનદેવો સાંગેલ માતુ । નિવૃત્તીદાસુ ॥ ૩૭૫ ॥
તે જ્ઞાનદેવો સાંગેલ માતુ । નિવૃત્તીદાસુ ॥ ૩૭૫ ॥