Lord Krishna

ଜ୍ଞାନେଶ୍ଵରୀ ଅଧ୍ଯାଯ 2

(Dnyaneshwari Adhyay 2 in Odia)

Sant Dnyaneshwar

Also known as Dnyaneshwari · Jnaneshwari · Jnaneshwari adhyay 2

Dnyaneshwari Adhyay 2. The Dnyaneshwari — Sant Dnyaneshwar's commentary on the Bhagavad Gita, composed at Nevasa in 1290 when he was in his teens. Its proper name is Bhavarthadipika, and it is the work that made Marathi a language of scripture: the Gita's Sanskrit opened out into ovis of extraordinary beauty, image piled on image, for listeners who knew no Sanskrit at all.

#of 446
ସଂଜଯ ଉଵାଚ:
ତଂ ତଥା କୃପଯାଵିଷ୍ଟମଶ୍ରୂପୂର୍ଣାକୁଲେକ୍ଷଣମ୍ ।
ଵିଷୀଦନ୍ତମିଦଂ ଵାକ୍ଯମୁଵାଚ ମଧୁସୂଦନଃ ॥ ୧॥
ମଗ ସଂଜଯୋ ମ୍ହଣେ ରାଯାତେଂ । ଆଇକେଂ ତୋ ପାର୍ଥୁ ତେଥେଂ ।
ଶୋକାକୁଲ ରୁଦନାତେଂ । କରିତୁସେ ॥ ୧॥
ତେଂ କୁଳ ଦେଖୋନି ସମସ୍ତ । ସ୍ନେହ ଉପନଲେଂ ଅଦ୍ଭୁତ ।
ତେଣେଂ ଦ୍ରଵଲେ ଅସେ ଚିତ୍ତ । କଵଣେପରୀ ॥ ୨ ॥
ଜୈସେଂ ଲଵଣ ଜଳେଂ ଝଳଂବଲେଂ । ନା ତରୀ ଅଭ୍ର ଵାତେଂ ହାଲେ ।
ତୈସେ ସଧୀର ପରୀ ଵିରମଲେଂ । ହୃଦଯ ତଯାଚେଂ ॥ ୩॥
ମ୍ହଣୋନି କୃପା ଆକଳିଲା । ଦିସତସେ ଅତି କୋମାଇଲା ।
ଜୈସା କର୍ଦମୀଂ ରୁପଲା । ରାଜହଂସ ॥ ୪ ॥
ତଯାପରୀ ତୋ ପାଂଡୁକୁମରୁ । ମହାମୋହେଂ ଅତିଜର୍ଜରୁ ।
ଦେଖୋନି । ଶାର୍ଗଙଧରୁ । କାଯ ବୋଲେ ॥ ୫ ॥
ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ : କୁତସ୍ତ୍ଵା କଶ୍ମଲମିଦଂ ଵିଷମେ ସମୁପସ୍ଥିତମ୍ ।
ଅନାର୍ଯଜୁଷ୍ଟମସ୍ଵର୍ଗ୍ଯମକୀର୍ତୀକରମର୍ଜୁନ ॥ ୨ ॥
ମ୍ହଣେ ଅର୍ଜୁନା ଆଦି ପାହୀଂ । ହେଂ ଉଚିତ କାଯ ଇଯେ ଠାଯୀଂ ।
ତୂଂ କଵଣ ହେଂ କାଯୀ । କରୀତ ଆହାସୀ ॥ ୬ ॥
ତୁଜ ସାଂଗେ କାଯ ଜାହଲେଂ । କଵଣ ଉଣେଂ ଆଲେଂ ।
କରିତାଂ କାଯ ଠେଲେଂ । ଖେଦୁ କାଯିସା ॥ ୭ ॥
ତୂଂ ଅନୁଚିତା ଚିତ୍ତ ନେଦିସୀ । ଧୀରୁ କଂହୀଚ ନ ସଂଡିସୀ ।
ତୁଝେନି ନାମେ ଅପଯଶୀଂ । ଦିଶା ଲଂଘିଜେ ॥ ୮ ॥
ତୂ ଶୂରଵୃତ୍ତୀଚା ଠାଵୋ । କ୍ଷତ୍ରିଯାଂମାଜୀଂ ରାଵୋ ।
ତୁଝିଯା ଲାଠେପଣାଚା ଆଵୋ । ତିହୀଂ ଲୋକୀଂ ॥ ୯ ॥
ତୁଵା ସଂଗ୍ରାମୀଂ ହରୁ ଜିଂତିଲା । ନିଵାତ୍କଵଚାଂଚା ଠାଵୋ ଫେଡିଲା ।
ପଵାଡା ତୁଵାଂ କେଲା । ଗଂଧର୍ଵାସୀ ॥ ୧୦ ॥
ହେଂ ପାହତା ତୁଝେନି ପାଡେଂ । ଦିସେ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯହୀ ଥୋକଡେଂ ।
ଐସେଂ ପୌରୁଷ ଚୋଖଡେଂ । ପାର୍ଥା ତୁଝେ ॥ ୧୧ ॥
ତୋ ତୂଂ କୀଂ ଆଜି ଏଥେଂ । ସାଂଡୁନିଯା ଵୀରଵୃତ୍ତୀତେଂ ।
ଅଧୋମୁଖ ରୁଦନାତେଂ । କରିତୁ ଆହାସୀ ॥ ୧୨ ॥
ଵିଚାରୀଂ ତୂଂ ଅର୍ଜୁନୁ । କୀଂ କାରୁଣ୍ଯେଂ କୀଜସୀ ଦୀନୁ ।
ସାଂଗ ପାଂ ଅଂଧକାରେ । ଭାନୁ ଗ୍ରାସିଲା ଆଥୀ ॥ ୧୩ ॥
ନା ତରୀ ପଵନୁ ମେଘାସୀ ବିହେ । କୀଂ ଅମୃତାସୀ ମରଣ ଆହେ ।
ପାହେ ପା ଇଂଧନଚି ଗିଳୋନି ଜାଯେ । ପାଵକାତେଂ ॥ ୧୪ ॥
କୀ ଲଵଣେଂଚି ଜଳ ଵିରେ । ସଂସର୍ଗେଂ କାଳକୂଟ ମରେ ।
ସାଂଗ ମହାଫଣୀ ଦର୍ଦୁରେଂ । ଗିଳିଜେ କାଯୀ ॥ ୧୫ ॥
ସିଂହାସୀ ଝୋଂବେ କୋଲ୍ହା । ଐସା ଅପାଡୁ ଆଥୀ କାଂ ଜାହଲା ।
ପରୀ ତୋ ତ୍ଵାଂ ସାଚ କେଲା । ଆଜି ଏଥ ॥ ୧୬ ॥
ମ୍ହଣୋନି ଅଝୁନି ଅର୍ଜୁନା । ଝଣେଂ ଚିତ୍ତ ଦେସୀ ଯା ହୀନା ।
ଵେଗୀଂ ଧୀର କରୂନିଯାଂ ମନା । ସାଵଧାନ ହୋଈଂ ॥ ୧୭ ॥
ସାଂଡୀ ହେ ମୂର୍ଖପଣ । ଉଠୀଂ ଘେ ଧନୁଷ୍ଯବାଣ ।
ସଂଗ୍ରାମୀଂ ହେଂ କଵଣ । କାରୁଣ୍ଯ ତୁଝେ ॥ ୧୮ ॥
ହାଂ ଗା ତୂ ଜାଣତା । ତରୀ ନ ଵିଚାରୀସୀ କାଂ ଆତା ।
ସାଂଗେ ଝୁଂଜାଵେଳେଂ ସଦଯତା । ଉଚିତ କାଯୀ ॥ ୧୯ ॥
ହେ ଅସତିଯେ କୀର୍ତୀସୀ ନାଶୁ । ଆଣି ପାରତ୍ରିକାସୀ ଅପଭ୍ରଂଶୁ ।
ମ୍ହଣେ ଜଗନ୍ନିଵାସୁ । ଅର୍ଜୁନାତେଂ ॥ ୨୦ ॥
କ୍ଲୈବ୍ଯଂ ମା ସ୍ମ ଗମଃ ପାର୍ଥ ନୈତତ୍ ତ୍ଵଯ୍ଯୁପପଦ୍ଯତେ ।
କ୍ଷୁଦ୍ରଂ ହ୍ରଦଯଦୌର୍ବଲ୍ଯଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵୋତ୍ତିଷ୍ଠ ପରଂତପ ॥ ୩ ॥
ମ୍ହଣୋନି ଶୋକ ନ କରୀଂ । ତୂଂ ପୁରତା ଧୀରୁ ଧରୀଂ ।
ହେ ଶୋଚ୍ଯତା ଅଵ୍ହେରୀଂ । ପଂଡୁକୁମରା ॥ ୨୧ ॥
ତୁଜ ନଵ୍ହେ ହେଂ ଉଚିତ । ଯେଣେଂ ନାସେଲ ଜୋଡଲେ ବହୁତ ।
ତୂଂ ଅଝୁନିଵରୀ ହିତ । ଵିଚାରୀ ପାଂ ॥ ୨୨ ॥
ଯେଣେଂ ସଂଗ୍ରାମାଚେନି ଅଵସରେଂ । ଏଥ କୃପାଳୁପଣ ନୁପକରେ ।
ହେ ଆତାଂଚି କାଯ ସୋଯରେ । ଜାହଲେ ତୁଜ ॥ ୨୩ ॥
ତୂଂ ଆଧୀଂଚି କାଯ ନେଣସୀ । କୀଂ ଗୋତ୍ର ନୋଳଖସୀ ।
ଵାଯାଂଚି କାଯ କରିସୀ । ଅତିଶୋ ଆତାଂ ॥ ୨୪ ॥
ଆଜିଂଚେ ହେଂ କାଯ ଝୁଂଜ । କାଯ ଜନ୍ମା ନଵଲ ତୁଜ ।
ହେଂ ପରସ୍ପରେଂ ତୁମ୍ହାଂ ଵ୍ଯାଜ । ସଦାଚି ଆଥି ॥ ୨୫ ॥
ତରୀ ଆତାଂ କାଯ ଜାହଲେଂ । କାଯି ସ୍ନେହ ଉପନଲେ ।
ହେଂ ନେଣିଜେ ପରି କୁଡେ କେଲେ । ଅର୍ଜୁନା ତୁଵା ॥ ୨୬ ॥
ମୋହ ଧରିଲିଯା ଐସେଂ ହୋଈଲ । ଜେ ଅସତୀ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଜାଈଲ ।
ଆଣି ପରଲୋକହୀ ଅଂତରେଲ । ଐହିକେଂସୀ ॥ ୨୭ ॥
ହୃଦଯାଚେ ଢିଲେପଣ । ଏଥ ନିକଯାସୀ ନଵ୍ହେ କାରଣ ।
ହେଂ ସଂଗ୍ରାମୀଂ ପତନ ଜାଣ । କ୍ଷତ୍ରୀଯାଂସୀ ॥ ୨୮ ॥
ଐସେନି ତୋ କୃପାଵଂତୁ । ନାନାପରୀ ଅସେ ଶିକଵିତୁ ।
ହେ ଐକୋନି ପଂଡୁସୁତୁ । କାଯ ବୋଲେ ॥ ୨୯ ॥
ଅର୍ଜୁନ ଉଵାଚଃ କଥଂ ଚ ଭୀଷ୍ମମହଂ ସଂଖ୍ଯେ ଦ୍ରୋଣଂ ଚ ମଧୁସୂଦନ ।
ଇଷୁଭିଃ ପ୍ରତିଯୋତ୍ସ୍ଯାମି ପୂଜାର୍ହାଵରିସୂଦନ ॥ ୪॥
ଦେଵା ହେଂ ଯେତୁଲେଵରୀ । ବୋଲାଵେ ନଲଗେ ଅଵଧାରୀଂ ।
ଆଧୀଂ ତୂଂଚି ଚିତ୍ତୀ ଵିଚାରୀଂ । ସଂଗ୍ରାମୁ ହା ॥ ୩୦ ॥
ହେଂ ଝୁଂଜ ନଵ୍ହେ ପ୍ରମାଦୁ । ଏଥ ପ୍ରଵର୍ତଲିଯା ଦିସତସେ ବାଧୁ ।
ହା ଉଘଡା ଲିଂଗଭେଦୁ । ଵୋଢଵଲା ଆମ୍ହା ॥ ୩୧ ॥
ଦେଖେଂ ମାତାପିତରେଂ ଅର୍ଚିଜତୀ । ସର୍ଵସ୍ଵେଂ ତୋଷ ପାଵଵିଜତୀ ।
ତିଯେଂ ପାଠୀଂ କେଵୀଂ ଵଧିଜତୀ । ଆପୁଲା ହାତୀଂ ॥ ୩୨ ॥
ଦେଵା ସଂତଵୃଂଦୁ ନମସ୍କାରିଜେ । କାଂ ଘଡେ ତରୀ ପୂଜିଜେ ।
ହେଂ ଵାଂଚୂନି କେଵୀଂ ନିଂଦିଜେ । ସ୍ଵଯେଂ ଵାଚା ॥ ୩୩ ॥
ତୈସେ ଗୋତ୍ରଗୁରୁ ଆମୁଚେ । ହେ ପୂଜନୀଯ ଆମ୍ହାଂ ନିଯମାଂଚେ ।
ମଜ ବହୁତ ଭୀଷ୍ମଦ୍ରୋଣାଂଚେ । ଵର୍ତତସେ ॥ ୩୪ ॥
ଜଯାଲାଗୀଂ ମନେଂ ଵିରୁ । ଆମ୍ହୀ ସ୍ଵପ୍ନୀଂହୀ ନ ଶକୋ ଧରୂଂ ।
ତଯା ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷ କେଵୀଂ । ଘାତୁ ଦେଵା ॥ ୩୫ ॥
ଵର ଜଳୋ ହେଂ ଜିଯାଲେଂ । ଏଥ ଆଘଵେଯାଂସୀ ହେଂଚି କାଯ ଜାହଲେ ।
ଜେ ଯାଂଚାଂ ଵଧୀଂ ଅଭ୍ଯାସିଲେଂ । ମିରଵିଜେ ଆମ୍ହୀଂ ॥ ୩୬ ॥
ମୀ ପାର୍ଥୁ ଦ୍ରୋଣାଚା କେଲା । ଯେଣେଂ ଧନୁର୍ଵେଦୁ ମଜ ଦିଧଲା ।
ତେଣେଂ ଉପକାରେଂ କାଯ ଆଭାରୈଲା । ଵଧୀଂ ତଯାତେଂ ॥ ୩୭ ॥
ଜେଥୀଂଚିଯା କୃପା ଲାଭିଜେ ଵରୁ । ତେଥେଂଚି ମନେ ଵ୍ଯଭିଚାରୁ ।
ତରୀ କାଯ ମୀ ଭସ୍ମାସୁରୁ । ଅର୍ଜୁନ ମ୍ହଣେ ॥ ୩୮ ॥
ଗୁରୂନହତ୍ଵା ହି ମହାନୁଭଵାନ୍ ଶ୍ରେଯୋ ଭୋକ୍ତୁଂ ଭୈକ୍ଷମପୀହ ଲୋକେ ।
ହତ୍ଵାର୍ଥକାମାଂସ୍ତୁ ଗୁରୂନିହୈଵ ଭୁଂଜୀଯ ଭୋଗାନ୍ ରୁଧିରପ୍ରଦିଗ୍ଧାନ୍ ॥ ୫ ॥
ଦେଵା ସମୁଦ୍ର ଗଂଭୀର ଆଇକିଜେ । ଵର ତୋହି ଆହାଚ ଦେଖିଜେ ।
ପରୀ କ୍ଷୋଭୁ ମନୀଂ ନେଣିଜେ । ଦ୍ରୋଣାଚିଯେ ॥ ୩୯ ॥
ହେଂ ଅପାର ଜେଂ ଗଗନ । ଵର ତଯାହୀ ହୋଈଲ ମାନ ।
ପରି ଅଗାଧ ଭଲେଂ ଗହନ । ହୃଦଯ ଯାଂଚେ ॥ ୪୦ ॥
ଵରୀ ଅମୃତହୀ ଵିଟେ । କୀଂ କାଳଵଶେଂ ଵଜ୍ର ଫୁଟେ ।
ପରି ମନୋଧର୍ମୁ ନ ଲୋଟେ । ଵିକରଵିଲା ହା ॥ ୪୧ ॥
ସ୍ନେହାଲାଗୀଂ ମାଯେ । ମ୍ହଣିପେ ତେଂ କୀରୁ ହୋଯେ ।
ପରି କୃପା ତେ ମୂର୍ତ ଆହେ । ଦ୍ରୋଣୀଂ ଇଯେ ॥ ୪୨ ॥
ହା କାରୁଣ୍ଯାଚୀ ଆଦି । ସକଳ ଗୁଣାଂଚା ନିଧି ।
ଵିଦ୍ଯାସିଂଧୁ ନିରଵଧି । ଅର୍ଜୁନ ମ୍ହଣେ ॥ ୪୩ ॥
ହା ଯେଣେଂ ମାନେଂ ମହଂତୁ । ଵରୀ ଆମ୍ହାଂଲାଗୀ କୃପାଵଂତୁ ।
ଆତାଂ ସାଂଗ ପାଂ ଯେଥ ଘାତୁ । ଚିଂତୂଂ ଯେଈଲ ॥ ୪୪ ॥
ଐସେ ହେ ରଣୀଂ ଵଧାଵେ । ମଗ ଆପଣ ରାଜ୍ଯସୁଖ ଭୋଗାଵେଂ ।
ତେଂ ମନା ନ ଯେ ଆଘଵେଂ । ଜୀଵିତେଂସୀଂ ॥ ୪୫ ॥
ହେଂ ଯେଣେଂ ମାନେଂ ଦୁର୍ଭର । ଜେ ଯାହୀହୁନି ଭୋଗ ସଧର ।
ତେ ଅସତୁ ଯେଥଵର । ଭିକ୍ଷା ମାଗତାଂ ଭଲୀ ॥ ୪୬ ॥
ନା ତରୀ ଦେଶତ୍ଯାଗେଂ ଜାଇଜେ । କା ଗିରିକଂଦର ସେଵିଜେ ।
ପରୀ ଶସ୍ତ୍ର ଆତାଂ ନ ଧରିଜେ । ଇଯାଂଵରୀ ॥ ୪୭ ॥
ଦେଵା ନଵନିଶତୀଂ ଶରୀଂ । ଵାଵରୋନି ଯାଂଚାଂ ଜିଵ୍ହାରୀଂ ।
ଭୋଗ ଗିଂଵସାଵେ ରୁଧିରୀଂ । ବୁଡାଲେ ଜେ ॥ ୪୮ ॥
ତେ କାଢୂନି କାଯ କୀଜତୀ । ଲିପ୍ତ କେଵୀଂ ସେଵିଜତୀ ।
ମଜ ନ ଯେ ହେ ଉପପତ୍ତି । ଯାଚିଲାଗୀଂ ॥ ୪୯ ॥
ଐସେ ଅର୍ଜୁନ ତିଯେ ଅଵସସରୀଂ । ମ୍ହଣେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣା ଅଵଧାରୀଂ ।
ପରି ତେ ମନା ନ ଯେଚି ମୁରାରୀ । ଆଇକୋନିଯାଂ ॥ ୫୦ ॥
ହେଂ ଜାଣୋନି ପାର୍ଥୁ ବିହାଲା । ମଗ ପୁନରପି ବୋଲୋଂ ଲାଗଲା ।
ମ୍ହଣେ ଦେଵୋ କାଂ ଚିତ୍ତ ଯା ବୋଲାଂ । ଦେତୀଚିନା ॥ ୫୧ ॥
ନ ଚୈତଦ୍ ଵିଦ୍ମଃ କରତନ୍ ନୋ ଗରୀଯୋ ଯଦ୍ ଵା ଜଯେମ ଯଦି ଵା ନୋ ଜଯେଯୁଃ ।
ଯାନେଵ ହତ୍ଵା ନ ଜିଜୀଵିଷାମସ୍ତେଽଵସ୍ଥିତାଃ ପ୍ରମୁଖେ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରାଃ ॥ ୬ ॥
ଯେର୍ହଵୀଂ ମାଝାଂ ଚିତ୍ତୀଂ ଜେଂ ହୋତେ । ତେଂ ମୀ ଵିଚାରୂନି ବୋଲିଲୋଂ ଏଥେଂ ।
ପରି ନିକେଂ କାଯ ଯାପରୌତେ । ତେଂ ତୁମ୍ହୀ ଜାଣା ॥ ୫୨ ॥
ପୈ ଵିରୁ ଜଯାଂସୀ ଐକିଜେ । ଆଣି ଯା ବୋଲାଚି ପ୍ରାଣୁ ସାଂଡିଜେ ।
ତେ ଏଥ ସଂଗ୍ରାମଵ୍ଯାଜେଂ । ଉଭେ ଆହାତୀ ॥ ୫୩ ॥
ଆତାଂ ଐସେଯାଂତେଂ ଵଧାଵେ । କୀଂ ଅଵ୍ହେରୁନିଯା ନିଘାଵେଂ ।
ଯା ଦୋହୋଂମାଜୀ କାଇ କରାଵେ । ତେଂ ନେଣୋଂ ଆମ୍ହୀ ॥ ୫୪ ॥
କାର୍ପଣ୍ଯଦୋଷୋପହତ୍ସ୍ଵଭାଵଃ ପୃଚ୍ଛାମି ତ୍ଵାଂ ଧର୍ମସଂମୂଢଚେତାଃ ।
ଯତ୍ ଶ୍ରେଯଃ ସ୍ଯାନ୍ ନିଶ୍ଚିତଂ ବ୍ରୂହି ତନ୍ ମେ ଶିଷ୍ଯସ୍ତେଽହଂ ଶାଧି ମାଂ ତ୍ଵାଂ ପ୍ରପନ୍ନମ୍ ॥ ୭॥
ଆମ୍ହାଂ କାଯ ଉଚିତ । ତେଂ ପାହତାଂ ନ ସ୍ଫୁରେ ଏଥ ।
ଜେ ମୋହେଂ ଯେଣେଂ ଚିତ୍ତ । ଵ୍ଯାକୁଳ ମାଝେ ॥ ୫୫ ॥
ତିମିରାଵରୁଦ୍ଧ ଜୈସେଂ । ଦୃଷ୍ଟୀଚେ ତେଜ ଭ୍ରଂଶେ ।
ମଗ ପାଂସୀଚ ଅସତାଂ ନ ଦିସେ । ଵସ୍ତୁଜାତ ॥ ୫୬ ॥
ଦେଵା ମଜ ତୈସେ ଜାହଲେ । ଜେଂ ମନ ଭ୍ରାଂତୀ ଗ୍ରାସିଲେଂ ।
ଆତାଂ କାଯ ହିତ ଆପୁଲେଂ । ତେଂହୀ ନେଣେ ॥ ୫୭ ॥
ତରୀ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣା ତୁଵାଂ ଜାଣାଵେଂ । ନିକେଂ ତେଂ ଆମ୍ହାଂ ସାଂଗାଵେଂ ।
ଜେ ସଖା ସର୍ଵସ୍ଵ ଆଘଵେଂ । ଆମ୍ହାଂସୀ ତୂଂ ॥ ୫୮ ॥
ତୂଂ ଗୁରୁ ବଂଧୁ ପିତା । ତୂଂ ଆମଚୀ ଇଷ୍ଟ ଦେଵତା ।
ତୂଂଚି ସଦା ରକ୍ଷିତା । ଆପଦୀଂ ଆମୁତେଂ ॥ ୫୯ ॥
ଜୈସା ଶିଷ୍ଯାଂତେ ଗୁରୁ । ସର୍ଵଥା ନେଣେ ଅଵ୍ହେରୁ ।
କୀଂ ସରିତାଂତେ ସାଗରୁ । ତ୍ଯଜୀ କେଵୀଂ ॥ ୬୦॥
ନାତରୀ ଅପତ୍ଯାତେଂ ମାଯେ । ସାଂଡୁନି ଜରୀ ଜାଯେ ।
ତରୀ ତେ କୈସେନିଂ ଜିଯେ । ଐକେଂ କୃଷ୍ଣା ॥ ୬୧ ॥
ତୈସା ସର୍ଵାଂପରୀ ଆମ୍ହାଂସୀ । ଦେଵା ତୂଂଚି ଏକ ଆହାସୀ ।
ଆଣି ବୋଲିଲେଂ ଜରୀ ନ ମାନିସୀ । ମାଗୀଲ ମାଝେଂ ॥ ୬୨ ॥
ତରୀ ଉଚିତ କାଯ ଆମ୍ହାଂ । ଜେ ଵ୍ଯଭିଚରେନା ଧର୍ମା ।
ତେଂ ଝଡକରୀ ପୁରୁଷୋତ୍ତମା । ସାଂଗେଂ ଆତାଂ ॥ ୬୩ ॥
ନ ହି ପ୍ରପଶ୍ଯାମି ମମାପୁନୁଦ୍ଯାଦ୍ ଯଚ୍ଛୋକମୁଛୋଷଣମିନ୍ଦ୍ରିଯାଣାମ୍ ।
ଅଵାପ୍ଯ ଭୂମାଵସପତ୍ନମୃଦ୍ଧଂ ରାଜ୍ଯଂ ସୁରାଣାମପି ଚାଧିପତ୍ଯମ୍ ॥ ୮ ॥
ହେଂ ସକଳ କୁଳ ଦେଖୋନି । ଜୋ ଶୋକୁ ଉପଜଲାସେ ମନୀଂ ।
ତୋ ତୁଝିଯା ଵାକ୍ଯାଵାଂଚୁନି । ନ ଜାଯ ଆଣିକେଂ ॥ ୬୪ ॥
ଏଥ ପୃଥ୍ଵୀତଳ ଆପୁ ହୋଈଲ । ହେଂ ମହେଂଦ୍ରପଦହୀ ପାଵିଜେଲ ।
ପରି ମୋହ ହା ନ ଫିଟେଲ । ମାନସୀଂଚା ॥ ୬୫ ॥
ଜୈସୀଂ ବୀଜେଂ ସର୍ଵଥା ଆହାଳଲୀଂ । ତରୀ ସୁକ୍ଷେତ୍ରୀ ଜର୍ହୀ ପେରିଲୀଂ ।
ତରୀ ନ ଵିରୁଢତୀ ସିଂଚଲୀଂ । ଆଵଡେ ତୈସୀଂ ॥ ୬୬ ॥
ନା ତରୀ ଆଯୁଷ୍ଯ ପୁରଲେଂ ଆହେ । ତରୀ ଔଷଧେଂ କାହୀ ନୋହେ ।
ଏଥ ଏକଚି ଉପେଗା ଜାଯେ । ପରମାମୃତ ॥ ୬୭ ॥
ତୈସେ ରାଜ୍ଯଭୋଗସମୃଦ୍ଧି । ଉଜ୍ଜୀଵନ ନୋହେ ଜୀଵବୁଦ୍ଧି ।
ଏଥ ଜିଵ୍ହାଳା କୃପାନିଧି । କାରୁଣ୍ଯ ତୁଝେଂ ॥ ୬୮ ॥
ଐସେଂ ଅର୍ଜୁନ ତେଥ ବୋଲିଲା । ଜଂଵ କ୍ଷଣ ଏକ ଭ୍ରାଂତି ସାଂଡିଲା ।
ମଗ ପୁନରପି ଵ୍ଯାପିଲା । ଉର୍ମୀଂ ତେଣେଂ ॥ ୬୯ ॥
କୀଂ ମଜ ପାହତା ଉର୍ମୀ ନୋହେ । ହେଂ ଅନାରିସେଂ ଗମତ ଆହେ ।
ତୋ ଗ୍ରାସିଲା ମହାମୋହେଂ । କାଳସର୍ପେଂ ॥ ୭୦ ॥
ସଵର୍ମ ହୃଦଯକଲ୍ହାରୀଂ । ତେଥ କାରୁଣ୍ଯଵେଳେଚାଂ ଭରୀଂ ।
ଲାଗଲା ମ୍ହଣୋନି ଲହରୀ । ଭାଂଜେଚି ନା ॥ ୭୧ ॥
ହେଂ ଜାଣୋନି ଐସୀ ପ୍ରୌଢୀ । ଜୋ ଦୃଷ୍ଟୀସଵେଂ ଵିଷ ଫେଡୀ ।
ତୋ ଧାଵଯା ଶ୍ରୀହରୀ ଗାରୁଡୀ । ପାତଲା କୀଂ ॥ ୭୨ ॥
ତୈସିଯା ପଂଡୁକୁମରା ଵ୍ଯାକୁଳା । ମିରଵତସେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଜଵଳା ।
ତୋ କୃପାଵଶେଂ ଅଵଲୀଳା । ରକ୍ଷୀଲ ଆତାଂ ॥ ୭୩ ॥
ମ୍ହଣୋନି ତୋ ପାର୍ଥୁ । ମୋହଫଣିଗ୍ରସ୍ତୁ ।
ମ୍ଯାଂ ମ୍ହଣିତଲା ହା ହେତୁ । ଜାଣୋନିଯାଂ ॥ ୭୪ ॥
ମଗ ଦେଖା ତେଥ ଫାଲ୍ଗୁନୁ । ଘେତଲା ଅସେ ଭ୍ରାଂତୀ କଵଳୂନୁ ।
ଜୈସା ଘନପଡଳୀଂ ଭାନୁ । ଆଚ୍ଛାଦିଜେ ॥ ୭୫ ॥
ତଯାପରୀ ତୋ ଧର୍ନୁଧରୂ । ଜାହଲାସେ ଦୁଃଖେ ଜର୍ଜରୁ ।
ଜୈସା ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳୀଂ ଗିରିଵରୁ । ଵଣଵଲା କାଂ ॥ ୭୬ ॥
ମ୍ହଣୋନି ସହଜେ ସୁନିଳୁ । କୃପାମୃତେ ସଜଳୁ ।
ତୋ ଵୋଳଲାସେ ଶ୍ରୀଗୋପାଳୁ । ମହାମେଘୁ ॥ ୭୭ ॥
ତେଥ ସୁଦର୍ଶନାଚୀ ଦ୍ଯୁତି । ତେଚି ଵିଦ୍ଯୁଲ୍ଲତା ଝଳକତୀ ।
ଗଂଭୀର ଵାଚା ତେ ଆଯତୀ । ଗର୍ଜନେଚୀ ॥ ୭୮ ॥
ଆତାଂ ତୋ ଉଦାର କୈସା ଵର୍ଷେଲ । ତେଣେ ଅର୍ଜୁନାଚଳୁ ନିଵେଲ ।
ମଗ ନଵୀ ଵିରୁଢୀ ଫୁଟେଲ । ଉନ୍ମେଷାଚୀ ॥ ୭୯ ॥
ତେ କଥା ଆଇକା । ମନାଚିଯା ଆରାଣୁକା ।
ଜ୍ଞାନଦେଵୋ ମ୍ହଣେ ଦେଖା । ନିଵୃତ୍ତିଦାସୁ ॥ ୮୦ ॥
ସଂଜଯ ଉଵାଚ: ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ହୃଷୀକେଶଂ ଗୁଡାକେଶଃ ପରଂତପଃ ।
ନ ଯୋତ୍ସ୍ଯ ଇତି ଗୋଵିଂଦମୁକ୍ତ୍ଵା ତୂଷ୍ଣୀଂ ବଭୂଵ ହ ॥ ୯ ॥
ଐସେଂ ସଂଜଯୋ ସାଂଗତୁ । ମ୍ହଣେ ରାଯା ତୋ ପାର୍ଥୁ ।
ପୁନରପି ଶୋକାକୁଲିତୁ । କାଯ ବୋଲେ ॥ ୮୧ ॥
ଆଇକେଂ ସଖେଦୁ ବୋଲେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣାତେଂ । ଆତାଂ ନାଳଵାଵେଂ ତୁମ୍ହୀଂ ମାତେଂ ।
ମୀ ସର୍ଵଥା ନ ଝୁଂଜେଂ ଯେଥେଂ । ଭରଂଵସେନି ॥ ୮୨ ॥
ଐସେଂ ଯେକି ହେଳାଂ ବୋଲିଲା । ମଗ ମୌନ ଧରୋନି ଠେଲା ।
ତେଥ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣା ଵିସ୍ମୋ ପାତଲା । ଦେଖୋନି ତଯାତେ ॥ ୮୩ ॥
ତମୁଵାଚ ହୃଷୀକେଶଃ ପ୍ରହସନ୍ନିଵ ଭାରତ ।
ସେନଯୋରୁଭଯୋର୍ମଧ୍ଯେ ଵିଷୀଦଂତମିଦଂ ଵଚଃ ॥ ୧୦ ॥
ମଗ ଆପୁଲା ଚିତ୍ତୀଂ ମ୍ହଣେ । ଏଥ ହେଂ କାଯ ଆଦରିଲେଂ ଯେଣେଂ ।
ଅର୍ଜୁନ ସର୍ଵଥା କାଂହୀ ନେଣେ । କାଯ କୀଜେ ॥ ୮୪ ॥
ହା ଉମଜେ ଆତାଂ କଵଣେପରୀ । କୈସେନି ଧୀରୁ ସ୍ଵୀକାରୀ ।
ଜୈସା ଗ୍ରହାତେ ପଂଚାକ୍ଷରୀ । ଅନୁମାନୀ କାଂ ॥ ୮୫ ॥
ନା ତରୀ ଅସାଧ୍ଯ ଦେଖୋନି ଵ୍ଯାଧୀ । ଅମୃତାସମ ଦିଵ୍ଯ ଔଷଧୀ ।
ଵୈଦ୍ଯ ସୂଚି ନିରଵଧି । ନିଦାନୀଂଚୀ ॥ ୮୬ ॥
ତୈସା ଵିଵରିତୁ ଅସେ ଶ୍ରୀଅନଂତୁ । ତଯା ଦୋନ୍ହୀଂ ସୈନ୍ଯାଆଂତୁ ।
ଜଯାପରୀ ପାର୍ଥୁ । ଭ୍ରାଂତି ସାଂଡୀ ॥ ୮୭ ॥
ତେଂ କାରଣ ମନୀଂ ଧରିଲେଂ । ମଗ ସରୋଷ ବୋଲୋଂ ଆଦରିଲେ ।
ଜୈସେଂ ମାତେଚ୍ଯା କୋପୀଂ ଥୋକଲେଂ । ସ୍ନେହ ଆଥୀ ॥ ୮୮ ॥
କୀଂ ଔଷଧାଚିଯା କଡୁଵଟପଣୀଂ । ଜୈସୀ ଅମୃତାଚୀ ପୁରଵଣୀ ।
ତେ ଆହାଚ ନ ଦିସେ ପରୀ ଗୁଣୀଂ । ପ୍ରକଟ ହୋଯ ॥ ୮୯ ॥
ତୈସେ ଵରିଵରି ପାହତାଂ ଉଦାସେଂ । ଆଂତ ତରୀ ଅତିସୁରସେଂ ।
ତିଯେଂ ଵାକ୍ଯେଂ ହୃଷୀକେଶେଂ । ବୋଲୋଂ ଆଦରିଲୀଂ ॥ ୯୦ ॥
ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ: ଅଶୋଚ୍ଯାନନ୍ଵଶୋଚସ୍ତ୍ଵଂ ପ୍ରଜ୍ଞାଵାଦାଂଶ୍ଚ ଭାଷସେ ।
ଗତାସୂନଗତାସୂଂଶ୍ଚ ନାନୁଶୋଚଂତି ପଂଡିତଃ ॥ ୧୧ ॥
ମଗ ଅର୍ଜୁନାତେ ମ୍ହଣିତଲେଂ । ଆମ୍ହୀ ଆଜି ହେଂ ନଵଲ ଦେଖିଲେଂ ।
ଜେଂ ତୁଵାଂ ଯେଥ ଆଦରିଲେଂ । ମାଝାରୀଂଚି ॥ ୯୧ ॥
ତୂଂ ଜାଣତା ତରୀ ମ୍ହଣଵିସୀ । ପରୀ ନେଣୀଵେତେଂ ନ ସଂଡିସୀ ।
ଆଣି ଶିକଵୂଂ ମ୍ହଣୋଂ ତରୀ ବୋଲସୀ । ବହୁସାଲ ନୀତି ॥ ୯୨ ॥
ଜାତ୍ଯଂଧା ଲାଗେ ପିସେଂ । ମଗ ତେଂ ସୈରା ଧାଂଵେ ଜୈସେଂ ।
ତୁଝେ ଶହାଣପଣ ତୈସେଂ । ଦିସତସେ ॥ ୯୩ ॥
ତୂଂ ଆପଣପେଂ ତରୀ ନେଣସୀ । ପରୀ ଯା କୌରଵାଂତେ ଶୋଚୂଂ ପହାସୀ ।
ହା ବହୁ ଵିସ୍ମଯ ଆମ୍ହାଂସୀ । ପୁଢତପୁଢତୀ ॥ ୯୪ ॥
ତରୀ ସାଂଗ ପାଂ ମଜ ଅର୍ଜୁନା । ତୁଜପାସୋନି ସ୍ଥିତୀ ଯା ତ୍ରିଭୁଵନା ।
ହେ ଅନାଦି ଵିଶ୍ଵରଚନା । ତେଂ ଲଟକେଂ କାଯୀ ॥ ୯୫ ॥
ଏଥ ସମର୍ଥୁ ଏକ ଆଥୀଂ । ତଯାପାସୂନି ଭୂତେଂ ହୋତୀ ।
ତରୀ ହେଂ ଵାଯାଚି କାଯ ବୋଲତୀ । ଜଗାମାଜୀଂ ॥ ୯୬ ॥
ହୋ କାଂ ସାଂପ୍ରତ ଐସେଂ ଜହାଲେଂ । ଜେ ହେ ଜନ୍ମମୃତ୍ଯୂ ତୁଵା ସୃଜିଲେ ।
ଆଣି ନାଶୁ ପାଵିଲେ । ତୁଝେନି କାଯୀ ॥ ୯୭ ॥
ତୂଂ ଭ୍ରମଲେପଣେଂ ଅହଂକୃତୀ । ଯାଂସୀ ଘାତୁ ନ କରିସୀ ଚିତୀଂ ।
ତରୀ ସାଂଗେ କାଯି ହେ ହୋତୀ । ଚିରଂତନ ॥ ୯୮ ॥
କୀଂ ତୂଂ ଏକ ଵଧିତା । ଆଣି ସକଳ ଲୋକୁ ହା ମରତା ।
ଐସୀ ଭ୍ରାଂତି ଝଣେଂ ଚିତ୍ତା । ଯେଵୋ ଦେସୀ ॥ ୯୯ ॥
ଅନାଦିସିଦ୍ଧ ହେଂ ଆଘଵେଂ । ହୋତ ଜାତ ସ୍ଵଭାଵେଂ ।
ତରୀ ତୁଵା କା ଶୋଚାଵେ । ସାଂଗ ମଜ ॥ ୧୦୦ ॥
ପରୀ ମୂର୍ଖପଣେ ନେଣସୀ । ନ ଚିଂତାଵେଂ ତେଂ ଚିଂତସୀ ।
ଆଣି ତୂଂଚି ନୀତି ସାଂଗସୀ । ଆମ୍ହାପ୍ରତି ॥ ୧୦୧ ॥
ଦେଖେଂ ଜେ ଵିଵେକୀ ଜେ ହୋତୀ । ତେ ଦୋହୀଂତେହୀ ନ ଶୋଚତୀ ।
ଜେ ହୋଯ ଜାଯ ହେ ଭ୍ରାଂତୀ । ମ୍ହଣଊନିଯାଂ ॥ ୧୦୨ ॥
ନ ତ୍ଵେଵାହଂ ଜାତୁଂ ନାସଂ ନ ତ୍ଵଂ ନେମେ ଜନାଧିପାଃ ।
ନ ଚୈଵ ନ ଭଵିଷ୍ଯାମଃ ସର୍ଵେ ଵଯମତଃ ପରମ୍ ॥ ୧୨ ॥
ଅର୍ଜୁନା ସାଂଗେନ ଆଇକ । ଏଥ ଆମ୍ହୀ ତୁମ୍ହୀ ଦେଖ ।
ଆଣି ହେ ଭୂପତି ଅଶେଖ । ଆଦିକରୁନୀ ॥ ୧୦୩ ॥
ନିତ୍ଯତା ଐସେଚି ଅସୋନି । ନା ତରୀ ନିଶ୍ଚିତ କ୍ଷଯା ଜାଊନି ।
ହେ ଭ୍ରାଂତି ଵେଗଳୀ କରୂନୀ । ଦୋନ୍ହୀଂ ନାହୀଂ ॥ ୧୦୪ ॥
ହେ ଉପଜେ ଆଣି ନାଶେ । ତେ ମାଯାଵଶେଂ ଦିସେ ।
ଯେର୍ହଵୀଂ ତତ୍ଵତା ଵସ୍ତୁ ଜେ ଅସେ । ତେ ଅଵିନାଶଚି ॥ ୧୦୫ ॥
ଜୈସେଂ ପଵନେଂ ତୋଯ ହାଲଵିଲେଂ । ଆଣି ତରଂଗାକାର ଜାହଲେଂ ।
ତରୀ କଵଣ କେଂ ଜନ୍ମଲେଂ । ମ୍ହଣୋଂ ଯେ ତେଥ ॥ ୧୦୬ ॥
ତେଂଚି ଵାଯୂଚେ ସ୍ଫୁରଣ ଠେଲେଂ । ଆଣି ଉଦକ ସହଜ ସପାଟଲେଂ ।
ତରୀ ଆତା କାଯ ନିମାଲେଂ । ଵିଚାରୀଂ ପାଂ ॥ ୧୦୭ ॥
ଦେହିନୋଽସ୍ମିନ୍ ଯଥା ଦେହେ କୌମାରଂ ଯୌଵନଂ ଜରା ।
ତଥା ଦେହାଂତରପ୍ରାପ୍ତିର୍ଧୀରସ୍ତ୍ତତ୍ର ନ ମୁହ୍ଯତି ॥ ୧୩ ॥
ଆଇକେଂ ଶରୀର ତରୀ ଏକ । ପରୀ ଵଯସା ଭେଦ ଅନେକ ।
ହେଂ ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷଚି ଦେଖ । ପ୍ରମାଣ ତୂଂ ॥ ୧୦୮ ॥
ଏଥ କୌମାରତ୍ଵ ଦିସେ । ମଗ ତାରୁଣ୍ଯୀଂ ତେଂ ଭ୍ରଂଶେ ।
ପରୀ ଦେହଚି ନ ନାଶେ । ଏକେକାସଵେଂ ॥ ୧୦୯ ॥
ତୈସୀଂ ଚୈତନ୍ଯାଚାଂ ଠାଯୀଂ । ଇଯେଂ ଶରୀରାଂତରେ ହୋତି ଜାତି ପାହୀଂ ।
ଐସେଂ ଜାଣେ ଜଯା ନାହୀଂ । ଵ୍ଯାମୋହଦୁଃଖ ॥ ୧୧୦ ॥
ମାତ୍ରାସ୍ପର୍ଶାସ୍ତୁ କୌନ୍ତେଯ ଶୀତୋଷ୍ଣ ସୁଖଦୁଃଖଦାଃ ।
ଆଗମାପାଯିନୋଽନିତ୍ଯାସ୍ତାଂସ୍ତିତିକ୍ଷସ୍ଵ ଭାରତ ॥ ୧୪ ॥
ଏଥ ନେଣାଵଯା ହେଂଚି କାରଣ । ଜେଂ ଇଂଦ୍ରିଯାଂଆଧୀନପଣ ।
ତିହୀଂ ଆକଳିଜେ ଅଂତଃକରଣ । ମ୍ହଣଊନି ଭ୍ରମେ ॥ ୧୧୧ ॥
ଇଂଦ୍ରିଯେଂ ଵିଷଯ ସେଵିତୀ । ତେଥ ହର୍ଷ ଶୋକୁ ଉପଜତୀ ।
ତେ ଅଂତର ଆପ୍ଲଵିତୀ । ସଂଗେଂ ଯେଣେଂ ॥ ୧୧୨ ॥
ଜଯାଂ ଵିଷାଯାଂଚାଂ ଠାଯୀଂ । ଏକନିଷ୍ଠତା କହୀଂ ନାହୀଂ ।
ତେଥ ଦୁଃଖ ଆଣି କାଂହୀଂ । ସୁଖହି ଦିସେ ॥ ୧୧୩ ॥
ଦେଖେଂ ହେ ଶବ୍ଦାଚୀ ଵ୍ଯାପ୍ତି । ନିଂଦା ଆଣି ସ୍ତୁତି ।
ତେଥ ଦ୍ଵେଷାଦ୍ଵେଷ ଉପଜତି । ଶ୍ରଵଣଦ୍ଵାରେଂ ॥ ୧୧୪ ॥
ମୃଦୁ ଆଣି କଠୀଣ । ଜେ ସ୍ପର୍ଶାଚେ ଦୋନ୍ହୀ ଗୁଣ ।
ଜେ ଵପୂଚେନି ସଂଗେ କାରଣ ସଂତୋଷଖେଦାଂ ॥ ୧୧୫ ॥
ଭ୍ଯାସୁର ଆଣି ସୁରେଖ । ହେଂ ରୁପାଚେଂ ସ୍ଵରୂପ ଦେଖ ।
ଜେଂ ଉପଜଵୀ ସୁଖଦୁଃଖ । ନେତ୍ରାଦ୍ଵାରେଂ ॥ ୧୧୬ ॥
ସୁଗଂଧୁ ଆଣି ଦୁର୍ଗଂଧୁ । ହା ପରିମଳାଚା ଭେଦୁ ।
ଜୋ ଘ୍ରାଣସଂଗେ ଵିଷାଦୁ – । ତୋଷୁ ଦେତା ॥ ୧୧୭ ॥
ତୈସାଚି ଦ୍ଵିଵିଧ ରସୁ । ଉପଜଵୀ ପ୍ରୀତିତ୍ରାସୁ ।
ମ୍ହଣୂନି ହା ଅପଭ୍ରଂଶୁ । ଵିଷଯସଂଗୁ ॥ ୧୧୮ ॥
ଦେଖେଂ ଇଂଦ୍ରିଯାଂ ଆଧୀନ ହୋଈଜେ ।ତେଂ ଶୀତୋଷ୍ଣାଂତେ ପାଵିଜେ ।
ଆଣି ସୁଖଦୁଃଖୀ ଆକଳିଜେ । ଆପଣପେଂ ॥ ୧୧୯ ॥
ଯା ଵିଷଯାଵାଂଚୂନି କାଂହୀ । ଆଣୀକ ସର୍ଵଥା ରମ୍ଯ ନାହୀଂ ।
ଐସା ସ୍ଵଭାଵୋଚି ପାହୀଂ । ଇଂଦ୍ରିଯାଂଚା ॥ ୧୨୦ ॥
ହେ ଵିଷଯ ତରୀ କୈସେ । ରୋହିଣୀଚେଂ ଜଳ ଜୈସେଂ ।
କାଂ ସ୍ଵପ୍ନୀଂଚା ଆଭାସେ । ଭଦ୍ରଜାତି ॥ ୧୨୧ ॥
ଦେଖେଂ ଅନିତ୍ଯ ତିଯାପରୀ । ମ୍ହଣଊନି ତୂଂ ଅଵ୍ହେରୀଂ ।
ହା ସର୍ଵଥା ସଂଗୁ ନ ଧରୀଂ । ଧନୁର୍ଧରା ॥ ୧୨୨ ॥
ଯଂ ହି ନ ଵ୍ଯଥଯନ୍ତ୍ଯେତେ ପୁରୁଷଂ ପୁରୁଷଷର୍ଭ ।
ସମଦୁଃଖସୁଖଂ ଧୀରଂ ସୋଽମୃତତ୍ଵାଯ କଲ୍ପତେ ॥ ୧୫ ॥
ହେ ଵିଷଯ ଜଯାତେ ନାକଳିତୀ । ତଯାତେ ସୁଖଦୁଃଖେଂ ଦୋନ୍ହୀ ନ ପଵତୀ ।
ଆଣି ଗର୍ଭଵାସୁସଂଗତୀ । ନାହୀଂ ତଯା ॥ ୧୨୩ ॥
ତୋ ନିତ୍ଯରୂପୁ ପାର୍ଥା । ଵୋଳଖାଵା ସର୍ଵଥା ।
ଜୋ ଯା ଇଂଦ୍ରିଯାର୍ଥା । ନାଗଵେଚି ॥ ୧୨୪ ॥
ନାସଂତୋ ଵିଦ୍ଯତେ ଭାଵୋ ନାଭାଵୋ ଵିଦ୍ଯତେ ସତଃ ।
ଉଭଯୋରପି ଦୃଷ୍ଟୋଽନ୍ତସ୍ତ୍ଵନଯୋସ୍ତତ୍ଵଦର୍ଶିଭିଃ ॥ ୧୬ ॥
ଆତାଂ ଅର୍ଜୁନା ଆଣିକ କାଂହୀ ଏକ । ସାଂଗେନ ମୀ ଆଇକ ।
ଜେଂ ଵିଚାରେଂ ପରଲୋକ । ଵୋଳଖିତୀ ॥ ୧୨୫ ॥
ଯା ଉପାଧିମାଜି ଗୁପ୍ତ । ଚୈତନ୍ଯ ଅସେ ସର୍ଵଗତ ।
ତେଂ ତତ୍ଵଜ୍ଞ ସଂତ । ସ୍ଵୀକାରିତୀ ॥ ୧୨୬ ॥
ସଲିଲୀଂ ପଯ ଜୈସେଂ । ଏକ ହୋଊନ ମୀନଲେଂ ଅସେ ।
ପରୀଂ ନିଵଡୂନି ରାଜହଂସେଂ । ଵେଗଳେଂ କୀଜେ ॥ ୧୨୭ ॥
କୀଂ ଅଗ୍ନିମୁଖେଂ କିଡାଳ । ତୋଡୋନିଯାଂ ଚୋଖାଳ ।
ନିଵଡିତୀ କେଵଳ । ବୁଦ୍ଧିମଂତ ॥ ୧୨୮ ॥
ନା ତରୀ ଜାଣିଵେଚ୍ଯା ଆଯଣୀ । କରିତାଂ ଦଧିକଡସଣୀ ।
ମଗ ନଵନୀତ ନିର୍ଵାଣୀଂ । ଦିସେ ଜୈସେଂ ॥ ୧୨୯ ॥
କୀଂ ଭୂସ ବୀଜ ଏକଵଟ । ଉପଣିତାଂ ରାହେ ଘନଵଟ ।
ତେଥ ଉଡେ ତେଂ ଫଲକଟ । ଜାଣୋଂ ଆଲେ ॥ ୧୩୦ ॥
ତୈସେଂ ଵିଚାରିତାଂ ନିରସଲେଂ । ତେଂ ପ୍ରପଂଚୁ ସହଜେଂ ସାଂଡଵଲେଂ ।
ମଗ ତତ୍ଵତା ତତ୍ଵ ଉରଲେଂ । ଜ୍ଞାନିଯାଂସୀ ॥ ୧୩୧ ॥
ମ୍ହଣୋନି ଅନିତ୍ଯାଚାଂ ଠାଯୀଂ । ତଯାଂ ଆସ୍ତିକ୍ଯବୁଦ୍ଧି ନାହୀଂ ।
ନିଷ୍କର୍ଷ ଦୋହୀଂହୀ । ଦେଖିଲା ଅସେ ॥ ୧୩୨ ॥
ଅଵିନାଶି ତୁ ତଦ୍ଵିଦ୍ଧି ଯେନ ସର୍ଵମୈଦଂ ତତ୍ ।
ଵିନାଶମଵ୍ଯଯସ୍ଯାସ୍ଯ ନ କଶ୍ଚିତ୍ କର୍ତୁମର୍ହତି ॥ ୧୭ ॥
ଦେଖେଂ ସାରାସାର ଵିଚାରିତାଂ । ଭ୍ରାଂତି ଜେ ପାହୀଂ ଅସାରତା ।
ତରୀ ସାର ତେଂ ସ୍ଵଭାଵତା । ନିତ୍ଯ ଜାଣେଂ ॥ ୧୩୩ ॥
ହା ଲୋକତ୍ରଯାକାରୁ । ତୋ ଜଯାଚା ଵିସ୍ତାରୁ ।
ତେଥ ନାମ ଵର୍ଣ ଆକାରୁ । ଚିନ୍ହ ନାହୀ ॥ ୧୩୪ ॥
ଜୋ ସର୍ଵଦା ସର୍ଵଗତୁ । ଜନ୍ମକ୍ଷଯାତୀତୁ ।
ତଯା କେଲିଯାହି ଘାତୁ । କଦାଚି ନୋହେ ॥ ୧୩୫ ॥
ଅନ୍ତଵଂତଃ ଇମେ ଦେହା ନିତ୍ଯସ୍ଯୋକ୍ତାଃ ଶରୀରିଣଃ ।
ଅନାଶିନୋଽପ୍ରମେଯସ୍ଯ ତସ୍ଯାଦ୍ ଯୁଧ୍ଯସ୍ଵ ଭାରତ ॥ ୧୮ ॥
ଆଣି ଶରୀରଜାତ ହେ ଆଘଵେଂ । ହେଂ ନାଶଵଂତ ସ୍ଵଭାଵେଂ ।
ମ୍ହଣୋନି ତୁଵା ଝୁଂଜାଵେଂ । ପଂଡୁକୁମରା ॥ ୧୩୬ ॥
ଯ ଏନଂ ଵେତ୍ତି ହନ୍ତାରଂ ଯଶ୍ଚୈନଂ ମନ୍ଯତେ ହତମ୍ ।
ଉଭୌ ତୌ ନ ଵିଜାନୀତୋ ନାଯଂ ହନ୍ତି ନ ହନ୍ଯତେ ॥ ୧୯ ॥
ତୂଂ ଧରୂନି ଦେହାଭିମାନାତେଂ । ଦିଠୀ ସୂନି ଯା ଶରୀରାତେଂ ।
ମୀ ମାରିତା ହେ ମରତେ । ମ୍ହଣତ ଆହାସୀ ॥ ୧୩୭ ॥
ତରୀ ଅର୍ଜୁନା ତୂଂ ହେଂ ନେଣସୀ । ଜରୀ ତତ୍ଵତା ଵିଚାରିସୀ ।
ତରୀ ଵଧିତା ତୂଂ ନଵ୍ହେସୀ । ହେ ଵଧ୍ଯ ନଵ୍ହତୀ ॥ ୧୩୮ ॥
ନ ଜାଯତେ ମ୍ରିଯତେ ଵା କଦାଚିନ୍ ନାଯଂ ଭୂତ୍ଵା ଭଵିତା ନ ଭୂଯଃ ।
ଅଜୋ ନିତ୍ଯଃ ଶାଶ୍ଵତୋଽଯଂ ପୁରାଣୋ ନ ହନ୍ଯତେ ହନ୍ଯମାନେ ଶରୀରେ ॥ ୨୦ ॥
ଵେଦାଵିନାଶିନଂ ନିତ୍ଯଂ ଯ ଏନମଜଵ୍ଯଯମ୍ ।
କଥଂ ସ ପୁରୁଷଃ ପାର୍ଥ କଂ ଘାତଯତି ହନ୍ତି କମ୍ ॥ ୨୧ ॥
ଜୈସେଂ ସ୍ଵପ୍ନାମାଜିଂ ଦେଖିଜେ । ତେଂ ସ୍ଵପ୍ନୀଂଚି ସାଚ ଆପଜେ ।
ମଗ ଚେଊନିଯାଂ ପାହିଜେ । ତଂଵ କାଂହୀ ନାହୀଂ ॥ ୧୩୯ ॥
ତୈସୀ ହେ ଜାଣ ମାଯା । ତୂଂ ଭ୍ରମତ ଆହାସୀ ଵାଯାଂ ।
ଶସ୍ତ୍ରେଂ ହାଣିତଲିଯା ଛାଯା । ଜୈସୀ ଆଂଗୀ ନ ରୁପେ ॥ ୧୪୦ ॥
କାଂ ପୂର୍ଣ କୁଂଭ ଉଲଂଡଲା । ତେଥ ବିଂବାକାରୁ ଦିସେ ଭ୍ରଂଶଲା ।
ପରୀ ଭାନୁ ନାହୀଂ ନାସଲା । ତଯାସଵେଂ ॥ ୧୪୧ ॥
ନା ତରୀ ମଠୀଂ ଆକାଶ ଜୈସେଂ । ମଠାକୃତୀ ଅଵତରଲେ ଅସେ ।
ତୋ ଭଂଗଲିଯା ଆପୈସେ । ସ୍ଵରୂପଚି ॥ ୧୪୨ ॥
ତୈସେଂ ଶରୀରାଚାଂ ଲୋପୀଂ । ସର୍ଵଥା ନାଶୁ ନାହୀଂ ସ୍ଵରୂପୀଂ ।
ମ୍ହଣଊନି ତୂଂ ହେଂ ନାରୋପୀଂ । ଭ୍ରାଂତି ବାପା ॥ ୧୪୩॥
ଵାସାଂସି ଜୀର୍ଣାନି ଯଥା ଵିହାଯ ନଵାନି ଗୃହ୍ଣାତି ନରୋପରାଣି ।
ତଥା ଶରୀରାଣି ଵିହାଯ ଜୀର୍ଣାନ୍ଯନ୍ଯାନି ସଂଯାତି ନାଵାନି ଦେହୀ ॥ ୨୨॥
ଜୈସେଂ ଜୀର୍ଣ ଵସ୍ତ୍ର ସାଂଡିଜେ । ମଗ ନୂତନ ଵେଢିଜେ ।
ତୈସେ ଦେହାଂତରାତେ ସ୍ଵୀକାରିଜେ । ଚୈତନ୍ଯନାଥେଂ ॥ ୧୪୪ ॥
ନୈନଂ ଛିଂଦନ୍ତି ଶସ୍ତ୍ରାଣି ନୈନଂ ଦହତି ପାଵକଃ ।
ନ ଚୈନଂ କ୍ଲେଦଯନ୍ତ୍ଯାପୋ ନ ଶୋଷଯତି ମାରୁତଃ ॥ ୨୩॥
ଅଚ୍ଛେଦ୍ଯୋଽଯମଦାହ୍ଯୋଽଯମକ୍ଲେଦ୍ଯୋଽଶୋଷ୍ଯ ଏଵ ଚ ।
ନିତ୍ଯ ସର୍ଵଗତଃ ସ୍ଥାଣୁରଚଲୋଽଯଂ ସନାତନଃ ॥ ୨୪ ॥
ହା ଅନାଦି ନିତ୍ଯସିଦ୍ଧୁ । ନିରୁପାଧି ଵିଶୁଦ୍ଧୁ ।
ମ୍ହଣଊନି ଶସ୍ତ୍ରାଦିକୀଂ ଛେଦୁ । ନ ଘଡେ ଯଯା ॥ ୧୪୫ ॥
ଅଵ୍ଯକ୍ତୋଽଯମଚିନ୍ତ୍ଯୋଽଯମଵିକାର୍ଯୋଽଯମୁଚ୍ଯତେ ।
ତସ୍ମାଦେଵଂ ଵିଦିତ୍ଵୈନଂ ନାନୁଶୋଚିତୁମର୍ହସି ॥ ୨୫ ॥
ହା ପ୍ରଳଯୋଦକେ ନାପ୍ଲଵେ । ଅଗ୍ନିଦାହୋ ନ ସଂଭଵେ ।
ଏଥ ମହାଶୋଷୁ ନ ପ୍ରଭଵେ । ମାରୁତାଚା ॥ ୧୪୬ ॥
ଅର୍ଜୁନା ହା ନିତ୍ଯୁ । ଅଚଳୁ ହା ଶାଶ୍ଵତୁ ।
ସର୍ଵତ୍ର ସଦୋଦିତୁ । ପରିପୂର୍ଣୁ ହା ॥ ୧୪୭ ॥
ହା ତର୍କାଚିଯେ ଦିଠୀ । ଗୋଚର ନୋହେ କିରିଟୀ ।
ଧ୍ଯାନ ଯାଚିଯେ ଭେଟୀ । ଉତ୍କଂଠା ଵାହେ ॥ ୧୪୮ ॥
ହା ସଦା ଦୁର୍ଲଭୁ ମନା । ଆପୁ ନୋହେ ସାଧନା।
ନିଃସୀମୁ ହା ଅର୍ଜୁନା । ପୁରୁଷୋତ୍ତମୁ ॥ ୧୪୯ ॥
ହା ଗୁଣତ୍ରଯରହିତୁ । ଵ୍ଯକ୍ତୀସୀ ଅତୀତୁ ।
ଅନାଦି ଅଵିକୃତୁ । ସର୍ଵରୂପ ॥ ୧୫୦ ॥
ଅର୍ଜୁନା ଐସା ଜାଣାଵା । ହା ସକଳାତ୍ମକୁ ଦେଖାଵା ।
ମଗ ସହଜେ ଶୋକୁ ଆଘଵା । ହରେଲ ତୁଝା ॥ ୧୫୧ ॥
ଅଥ ଚୈନଂ ନିତ୍ଯଜାତ ନିତ୍ଯଂ ଵା ମନ୍ଯସେ ମୃତଂ ।
ତଥାପି ତ୍ଵଂ ମହାବାହୋ ନୈଵଂ ଶୋଚିତୁମର୍ହସି ॥ ୨୬ ॥
ଅଥଵା ଐସା ନେଣସୀ । ତୂଂ ଅଂତଵଂତଚି ହେଂ ମାନିସୀ ।
ତର୍ହୀ ଶୋଚୂଂ ନ ପଵସୀ । ପଂଡୁକୁମରା ॥ ୧୫୨ ॥
ଜେ ଆଦି-ସ୍ଥିତୀ- ଅଂତୁ । ହା ନିରଂତର ଅସେ ନିତ୍ଯୁ ।
ଜୈସା ପ୍ରଵାହୋ ଅନୁସ୍ଯୂତୁ । ଗଂଗାଜଳାଚା ॥ ୧୫୩ ॥
ତେଂ ଆଦି ନାହୀଂ ଖଂଡଲେ । ସମୁଦ୍ରୀଂ ତରୀ ଅସେ ମିନଲେଂ ।
ଆଣି ଜାତଚି ମଧ୍ଯେଂ ଉରଲେ । ଦିସେ ଜୈସେଂ ॥ ୧୫୪॥
ଇଯେ ତିନ୍ହୀଂ ତଯାପରୀ । ସରସୀଂଚ ସଦା ଅଵଧାରୀଂ ।
ଭୂତାଂସୀ କଵଣୀଂ ଅଵସରୀଂ । ଠାକତୀ ନା ॥ ୧୫୫ ॥
ମ୍ହଣୋନି ହେ ଆଘଵେଂ । ଏଥ ତୁଜ ନ ଲଗେ ଶୋଚାଵେଂ ।
ଜେ ସ୍ଥିତୀଚୀ ହେ ସ୍ଵଭାଵେଂ । ଅନାଦି ଐସୀ ॥ ୧୫୬ ॥
ନା ତରୀ ହେ ଅର୍ଜୁନା । ନ ଯେଚି ତୁଝିଯା ମନା ।
ଜେ ଦେଖୋନି ଲୋକୁ ଅଧୀନା । ଜନ୍ମକ୍ଷଯା ॥ ୧୫୭ ॥
ତରୀ ଯେଥ କାଂହୀ । ତୁଜ ଶୋକାସି କାରଣ ନାହୀଂ ।
ଜେ ଜନ୍ମମୃତ୍ଯୁ ହେ ପାହୀଂ । ଅପରିହର ॥ ୧୫୮ ॥
ଜାତସ୍ଯ ହି ଧୃଵୋ ମୃତ୍ଯୁର୍ଧୃଵଂ ଜନ୍ମ ମୃତସ୍ଯ ଚ।
ତସ୍ମାଦପରିହାର୍ଯେଽର୍ଥେ ନ ତ୍ଵଂ ଶୋଚିତୁମର୍ହସି ॥ ୨୭ ॥
ଉପଜେ ତେଂ ନାଶେ । ନାଶଲେଂ ପୁନରପି ଦିସେ ।
ହେଂ ଘଟିକାଯଂତ୍ର ତୈସେଂ । ପରିଭ୍ରମେ ଗା ॥ ୧୫୯ ॥
ନା ତରୀ ଉଦୋ ଅସ୍ତୁ ଆପୈସେ । ଅଖଂଡିତ ହୋତ ଜାତ ଜୈସେଂ ।
ହେଂ ଜନ୍ମମରଣ ତୈସେଂ । ଅନିଵାର ଜଗୀଂ ॥ ୧୬୦ ॥
ମହାପ୍ରଳଯ ଅଵସରେ । ହେଂ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯହୀ ସଂହରେ ।
ମ୍ହଣୋନି ହା ପରିହରେ । ଆଦି ଅଂତୁ ॥ ୧୬୧ ॥
ତୂଂ ଜରୀ ହେ ଐସେଂ ମାନସୀ । ତରୀ ଖେଦୁ କାଂ କରିସୀ ।
କାଯ ଜାଣତଚି ନେଣସୀ । ଧନୁର୍ଧରା ॥ ୧୬୨ ॥
ଏଥ ଆଣିକହୀ ଏକ ପାର୍ଥା । ତୁଜ ବହୁତୀଂ ପରୀ ପାହତାଂ ।
ଦୁଃଖ କରାଵଯା ସର୍ଵଥା । ଵିଷୋ ନାହୀଂ ॥ ୧୬୩ ॥
ଅଵ୍ଯକ୍ତାଦିନି ଭୂତାନି ଵ୍ଯକ୍ତମଧ୍ଯାନି ଭାରତ ।
ଅଵ୍ଯକ୍ତନିଧନାନ୍ଯେଵ ତତ୍ର କା ପରିଦେଵନା ॥ ୨୮ ॥
ଜେଂ ସମସ୍ତେଂ ଇଯେଂ ଭୂତେ । ଜନ୍ମା ଆଦି ଅମୂର୍ତେ ।
ମଗ ପାତଲୀଂ ଵ୍ଯକ୍ତୀତେଂ । ଜନ୍ମଲେଯା ॥ ୧୬୪ ॥
ତିଯେଂ କ୍ଷଯାସି ଜେଥ ଜାତୀ । ତେଥ ନିଭ୍ରାଂତ ଆନେ ନଵ୍ହତୀ ।
ଦେଖେଂ ପୂର୍ଵ ସ୍ଥିତୀଚ ଯେତୀ । ଆପୁଲିଯେ ॥ ୧୬୫ ॥
ଯେର ମଧ୍ଯେଂ ଜେଂ ପ୍ରତିଭାସେ । ତେଂ ନିଦ୍ରିତା ସ୍ଵପ୍ନ ଜୈସେଂ ।
ତୈସା ଆକାରୁ ହା ମାଯାଵଶେଂ । ସତ୍ସ୍ଵରୂପୀଂ ॥ ୧୬୬ ॥
ନା ତରୀ ପଵନେଂ ସ୍ପର୍ଶିଲେଂ ନୀର । ପଢିଯାସେ ତରଂଗାକାର ।
କା ପରାପେକ୍ଷା ଅଳକାଂର- । ଵ୍ଯକ୍ତି କନକୀଂ ॥ ୧୬୭ ॥
ତୈସେଂ ସକଳ ହେଂ ମୂର୍ତ । ଜାଣ ପାଂ ମାଯାକାରିତ ।
ଜୈସେଂ ଆକାଶୀଂ ବିଂବତ । ଅଭ୍ରପଟଲ ॥ ୧୬୮ ॥
ତୈସେଂ ଆଦୀଚି ଜେଂ ନାହୀ । ତଯାଲାଗୀଂ ତୂଂ ରୁଦସି କାଯୀ ।
ତୂଂ ଅଵୀଟ ତେଂ ପାହୀଂ । ଚୈତନ୍ଯ ଏକ ॥ ୧୬୯ ॥
ଜଯାଚି ଆର୍ତୀଚି ଭୋଗିତ । ଵିଷଯୀ ତ୍ଯଜିଲେ ସଂତ ।
ଜଯାଲାଗୀଂ ଵିରକ୍ତ । ଵନଵାସିଯେ ॥ ୧୭୦ ॥
ଦିଠୀ ସୂନି ଜଯାତେଂ । ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯାଦି ଵ୍ରତେଂ ।
ମୁନୀଶ୍ଵର ତଯାତେଂ ଆଚରତାତୀ ॥ ୧୭୧ ॥
ଆଶ୍ଚର୍ଯଵତ୍ ପଶ୍ଚତି କଶ୍ଚିଦେନମାଶ୍ଚର୍ଯଵଦ୍ ଵଦତି ତଥୈଵ ଚାନ୍ଯଃ ।
ଆଶ୍ଚର୍ଯଵତ୍ ଚୈନମନ୍ଯଃ ଶୃଣୋତି । ଶୃତ୍ଵାଽପ୍ଯେନଂ ଵେଦ ନ ଚୈଵ କଶ୍ଚିତ୍ ॥ ୨୯ ॥
ଏକ ଅଂତରୀ ନିଶ୍ଚଳ । ଜେଂ ନିହାଳିତାଂ କେଵଳ ।
ଵିସରଲେ ସକଳ । ସଂସାରଜାତ ॥ ୧୭୨ ॥
ଏକାଂ ଗୁଣାନୁଵାଦୁ କରିତାଂ । ଉପରତୀ ହୋଊନି ଚିତା ।
ନିରଵଧି ତଲ୍ଲୀନତା । ନିରଂତର ॥ ୧୭୩ ॥
ଏକ ଐକତାଂଚି ନିଵାଲେ । ତେ ଦେହଭାଵୀଂ ସାଂଡଲେ ।
ଏକ ଅନୁଭଵେଂ ପାତଲେ । ତଦ୍ରୁପତା ॥ ୧୭୪ ॥
ଜୈସା ସରିତା ଓଘ ସମସ୍ତ । ସମୁଦ୍ରାମାଜିଂ ମିଳତ ।
ପରୀ ମାଘୌତେ ନ ସମାତ । ପରତଲେ ନାହୀଂ ॥ ୧୭୫ ॥
ତୈସିଯା ଯୋଗୀଶ୍ଵରାଂଚିଯା ମତୀ । ମିଳଣୀସଵେଂ ଏକଵଟତୀ ।
ପରୀ ଜେ ଵିଚାରୂନି ପୁନରାଵୃତ୍ତି । ଭଜତୀଚିନା ॥ ୧୭୬ ॥
ଦେହୀ ନିତ୍ଯମଵଧ୍ଯୋଽଯଂ ଦେହେ ସର୍ଵସ୍ଯ ଭାରତ ।
ତସ୍ମାତ୍ ସର୍ଵାଣି ଭୂତାନି ନ ତ୍ଵଂ ଶୋଚିତୁମର୍ହସି ॥ ୩୦ ॥
ଜେଂ ସର୍ଵତ୍ର ସର୍ଵହୀ ଦେହୀଂ । ଜଯା କରିତାଂହୀ ଘାତୁ ନାହୀଂ ।
ତେଂ ଵିଶ୍ଵାତ୍ମକ ତୂଂ ପାହୀଂ । ଚୈତନ୍ଯ ଏକ ॥ ୧୭୭ ॥
ଯାଚେନିଚି ସ୍ଵଭାଵେଂ । ହେଂ ହୋତ ଜାତ ଆଘଵେଂ ।
ତରୀ ସାଂଗ କାଯ ଶୋଚାଵେଂ । ଏଥ ତୁଵାଂ ॥ ୧୭୮ ॥
ଏର୍ହଵୀଂ ତରୀ ପାର୍ଥା । ତୁଜ କାଂ ନେଣୋଂ ନ ମନେଂ ଚିତ୍ତା ।
ପରୀ କିଡାଳ ହେଂ ଶୋଚିତାଂ । ବହୁତୀଂ ପରୀଂ ॥ ୧୭୯ ॥
ସ୍ଵଧର୍ମପି ଚାଵେକ୍ଷ୍ଯ ନ ଵିକଂପିତୁମର୍ହସି ।
ଧର୍ମ୍ଯାଦ୍ଧି ଯୁଦ୍ଧାତ୍ ଶ୍ରେଯୋଽନ୍ଯତ୍ କ୍ଷତ୍ରିଯସ୍ଯ ନ ଵିଦ୍ଯତେ ॥ ୩୧ ॥
ତୂଂ ଅଝୁନି କାଂ ନ ଵିଚାରିସୀ । କାଯ ହେଂ ଚିଂତିତୁ ଆହାସୀ ।
ସ୍ଵଧର୍ମୁ ତୋ ଵିସରଲାସୀ । ତରାଵେଂ ଜେଣେଂ ॥ ୧୮୦ ॥
ଯା କୌରଵାଂ ଭଲତେଂ ଜାହଲେଂ । ଅଥଵା ତୁଜଚି କାଂହୀ ପାତଲେଂ ।
କୀଂ ଯୁଗଚି ହେଂ ବୁଡାଲେଂ । ଜର୍ହୀଂ ଏଥ ॥ ୧୮୧ ॥
ତରୀ ସ୍ଵଧର୍ମୁ ଏକ ଆହେ । ତୋ ସର୍ଵଥା ତ୍ଯାଜ୍ଯ ନୋହେ ।
ମଗ ତରିଜେଲ କାଯ ପାହେ । କୃପାଳୁପଣେଂ ॥ ୧୮୨ ॥
ଅର୍ଜୁନା ତୁଝେଂ ଚିତ୍ତ । ଜର୍ହୀ ଜାହଲେଂ ଦ୍ରଵୀଭୂତ ।
ତର୍ହୀ ହେଂ ଅନୁଚିତ । ସଂଗ୍ରାମସମଯୀଂ ॥ ୧୮୩ ॥
ଅଗା ଗୋକ୍ଷୀର ଜରୀ ଜାହଲେଂ । ତରୀ ପଥ୍ଯାସି ନାହୀ ମ୍ହଣିତଲେଂ ।
ଐସେନିହି ଵିଷ ହୋଯ ସୁଦଲେଂ । ନଵଜ୍ଵରୀଂ ଦେତାଂ ॥ ୧୮୪ ॥
ତୈସେ ଆନୀଂ ଆନ କରିତାଂ । ନାଶୁ ହୋଈଲ ହିତା ।
ମ୍ହଣଊନି ତୂଂ ଆତାଂ । ସାଵଧ ହୋଈ ॥ ୧୮୫ ॥
ଵାଯାଂଚି ଵ୍ଯାକୁଳ କାଯୀ । ଆପୁଲା ନିଜଧର୍ମୁ ପାହୀଂ ।
ଜୋ ଆଚରିତା ବାଧୁ ନାହୀଂ । କଵଣେ କାଳୀଂ ॥ ୧୮୬ ॥
ଜୈସେଂ ମାର୍ଗେଂଚି ଚାଲତାଂ । ଅପାଵୋ ନ ପଵେ ସର୍ଵଥା ।
କାଂ ଦୀପାଧାରେଂ ଵର୍ତତାଂ । ନାଡଳିଜେ ॥ ୧୮୭ ॥
ମ୍ହଣୋନି ଯାଲାଗୀଂ ପାହୀଂ । ତୁମ୍ହାଂ କ୍ଷତ୍ରିଯାଂ ଆଣୀକ କାଂହୀ ।
ସଂଗ୍ରାମାଵାଂଚୂନି ନାହୀଂ । ଉଚିତ ଜାଣେଂ ॥ ୧୮୯ ॥
ନିଷ୍କପଟା ହୋଆଵେଂ । ଉସିଣା ଘାଈ ଜୁଂଝାଵେଂ ।
ହେଂ ଅସୋ କାଯ ସାଂଗାଵେ । ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷାଵରୀ ॥ ୧୯୦ ॥
ଯଦୃଚ୍ଛଯା ଚୋପପନ୍ନଂ ସ୍ଵର୍ଗଦ୍ଵାରମପାଵୃତ୍ତମ୍ ।
ସୁଖିନଃ କ୍ଷତ୍ରିଯାଃ ପାର୍ଥ ଲଭଂତେ ଯୁଦ୍ଧମୀଦୃଶମ୍ ॥ ୩୨ ॥
ଅର୍ଜୁନା ଝୁଂଜ ଦେଖେଂ ଆତାଂଚେଂ । ହେଂ ହୋ କାଯ ଦୈଵ ତୁମଚେ ।
କୀଂ ନିଧାନ ସକଳ ଧର୍ମାଚେଂ । ପ୍ରଗଟଲେ ଅସେ ॥ ୧୯୧ ॥
ହା ସଂଗ୍ରାମୁ କାଯ ମ୍ହଣିପେ । କୀଂ ସ୍ଵର୍ଗୁଚି ଯେଣେଂ ରୂପେଂ ।
ମୂର୍ତ କାଂ ପ୍ରତାପେ । ଉଦୋ କେଲା ॥ ୧୯୨ ॥
ନା ତରୀ ଗୁଣାଚେନି ପତିକରେଂ । ଆର୍ତିଂଚେନି ପଡିଭରେଂ ।
ହେଂ କୀର୍ତୀଚି ସ୍ଵଯଂଵରେ । ଆଲୀ ତୁଜ ॥ ୧୯୩ ॥
କ୍ଷତ୍ରିଯେଂ ବହୁତ ପୁଣ୍ଯ କୀଜେ । ତେଂ ଝୁଂଜ ଐସେଂ ହେଂ ଲାହିଜେ ।
ଜୈସେଂ ମାର୍ଗେଂ ଜାତାଂ ଆଡଳିଜେ । ଚିଂତାମଣୀସୀ ॥ ୧୯୪ ॥
ନା ତରୀ ଜାଂଭଯା ପସରେ ମୁଖ । ତେଥ ଅଵଚଟେଂ ପଡେ ପୀଯୂଖ ।
ତୈସା ସଂଗ୍ରାମୁ ହା ଦେଖ । ପାତଲା ଅସେ ॥ ୧୯୫ ॥
ଅଥ ଚେତ୍ ତ୍ଵମିମଂ ଧର୍ମ୍ଯଂ ସଂଗ୍ରାମଂ ନ କରିଷ୍ଯସି ।
ତତଃ ସ୍ଵଧର୍ମଂ କୀର୍ତିଂ ଚ ହିତ୍ଵା ପାପମଵାପ୍ଯସିଂ ॥ ୩୩ ॥
ଆତାଂ ହା ଐସା ଅଵ୍ହେରିଜେ । ମଗ ନାଥିଲେ ଶୋଚୂଂ ବୈସିଜେ ।
ତରୀ ଆପଣ ଆହାଣା ହୋଈଜେ । ଆପଣପେଯାଂ ॥ ୧୯୬ ॥
ପୂର୍ଵଜାଂଚେ ଜୋଡଲେଂ । ଆପଣଚି ହୋଯ ଧାଡିଲେଂ ।
ଜରୀ ଆଜି ଶସ୍ତ୍ର ସାଂଡିଲେ । ରଣୀଂ ଇଯେ ॥ ୧୯୭ ॥
ଅସତୀ କୀର୍ତି ଜାଈଲ । ଜଗ ଅଭିଶାପୁ ଦେଈଲ ।
ଆଣି ଗିଂଵସିତ ପାଵତୀଲ । ମହାଦୋଷ ॥ ୧୯୮ ॥
ଜୈସୀ ଭ୍ରତାରେହୀନ ଵନିତା । ଉପହୃତୀ ପାଵେ ସର୍ଵଥା ।
ତୈଶୀ ଦଶା ଜୀଵିତା । ସ୍ଵଧର୍ମେଂଵୀଣ ॥ ୧୯୯ ॥
ନା ତରୀ ରଣୀଂ ଶଵ ସାଂଡିଜେ । ତେଂ ଚୌମେରୀଂ ଗିଧୀଂ ଵିଦାରିଜେ ।
ତୈସେ ସ୍ଵଧର୍ମହୀନ ଅଭିଭଵିଜେ । ମହାଦୋଷୀ ॥ ୨୦୦ ॥
ଅକୀର୍ତିଂ ଚାପି ଭୂତାନି କଥଯିଷ୍ଯଂତି ତେଽଵ୍ଯାମ୍ ।
ସଂଭାଵିତସ୍ଯ ଚାକୀର୍ତିର୍ମରଣାଦତିରିଚ୍ଯତେ ॥ ୩୪ ॥
ମ୍ହଣୋନି ସ୍ଵଧର୍ମ ହା ସାଂଡସୀଲ । ତରୀ ପାପା ଵରପଡା ହୋସୀଲ ।
ଆଣି ଅପେଶ ତେଂ ନ ଵଚେଲ । କଲ୍ପାଂତାଵରୀ ॥ ୨୦୧ ॥
ଜାଣତେନି ତଂଵଚି ଜିଯାଵେ । ଜଂଵ ଅପକୀର୍ତି ଆଂଗା ନ ପଵେ ।
ଆଣି ସାଂଗ ପାଂ କେଵୀ ନିଗାଵେଂ । ଏଥୋନିଯାଂ ॥ ୨୦୨ ॥
ତୂଂ ନିର୍ମତ୍ସରୁ ସଦଯତା । ଯେଥୂନି ନିଘସୀ କୀର ମାଘୌତା ।
ପରୀ ତେ ଗତି ସମସ୍ତାଂ । ନ ମନେଲ ଯଯାଂ ॥ ୨୦୩ ॥
ହେଂ ଚହୂଂକଡୂନ ଵେଢିତୀଲ । ବାଣଵରୀ ଘେତୀଲ ।
ତେଥ ପାର୍ଥା ନ ସୁଟିଜେଲ । କୃପାଳୁପଣେ ॥ ୨୦୪ ॥
ଐସେନିହୀ ପ୍ରାଣ୍ସଂକଟେ । ଜରୀ ଵିପାଯେଂ ପାଂ ନିଘଣେଂ ଘଟେ ।
ତରୀ ତେଂ ଜିଯାଲେଂହୀ ଵୋଖଟେଂ । ମରଣାହୁନୀ ॥ ୨୦୫ ॥
ଭଯାଦ୍ ରଣାଦୁପରଂ ମଂସ୍ଯତେ ତ୍ଵାଂ ମହାରଥାଃ ।
ଯେଷାଂ ତ୍ଵଂ ବହୁମତୋ ଭୂତ୍ଵା ଯାସ୍ଯସି ଲାଘଵମ୍ ॥ ୩୫ ॥
ତୂଂ ଆଣିକହୀ ଏକ ନ ଵିଚାରିସୀ । ଏଥ ସଂଭ୍ରମେ ଝୁଂଜୋ ଆଲାସୀ ।
ଆଣି ସକଣଵପଣେ ନିଘାଲାସୀ । ମାଗୁତା ଜରୀ ॥ ୨୦୬ ॥
ତରୀ ତୁଝେଂ ତେଂ ଅର୍ଜୁନା । ଯା ଵୈରିଯାଂ ଦୁର୍ଜନାଂ
କାଂ ପ୍ରତ୍ଯଯା ଯେଈଲ ମନା । ସାଂଗେ ମଜ ॥ ୨୦୬ ॥
ଅଵାଚ୍ଯଵାଦାଂଶ୍ଚ ବହୂନ୍ ଵଦିଷ୍ଯଂତି ତଵାହିତାଃ ।
ନିଂଦଂତସ୍ତଵ ସାମର୍ଥ୍ଯ ତତୋ ଦୁଃଖତରଂ ନୁ କିମ୍ ॥ ୩୬ ॥
ହେ ମ୍ହଣତୀଲ ଗେଲା ରେ ଗେଲା । ଅର୍ଜୁନ ଆମ୍ହାଂ ବିହାଲା ।
ହା ସାଂଗେଂ ବୋଲୁ ଉରଲା । ନିକା କାଯୀ ॥ ୨୦୮ ॥
ଲୋକ ସାଯାସେଂ କରୂନି ବହୁତେଂ । କାଂ ଵେଂଚିତୀ ଆପୁଲୀ ଜୀଵିତେଂ ।
ପରୀ ଵାଢଵିତୀ କୀର୍ତୀତେଂ । ଧନୁର୍ଧରା ॥ ୨୦୯ ॥
ତେ ତୁଜ ଅନାଯସେଂ । ଅନକଳିତ ଜୋଡିଲୀ ଅସେ ।
ହେଂ ଅଦ୍ଵିତୀଯ ଜୈସେଂ । ଗଗନ ଆହେ ॥ ୨୧୦ ॥
ତୈସୀ କୀର୍ତୀ ନିଃସୀମ । ତୁଝାଂ ଠାଯୀଂ ନିରୁପମ ।
ତୁଝେ ଗୁଣ ଉତ୍ତମ । ତିହୀଂ ଲୋକୀଂ ॥ ୨୧୧॥
ଦିଗଂତୀଚେ ଭୂପତି । ଭାଟ ହୋଊନି ଵାଖାଣିତୀ ।
ଜେ ଐକିଲିଯା ଦଚକତୀ । କୃତାଂତାଦିକ ॥ ୨୧୨ ॥
ଐସା ମହିମା ଘନଵଟ । ଗଂଗା ତୈସୀ ଚୋଖଟ ।
ଜଯାଂ ଦେଖୀ ଜଗୀଂ ସୁଭଟ । ଵାଂଠ ଜାହଲୀ ॥ ୨୧୩ ॥
ତେ ପୌରୁଷ ତୁଝେଂ ଅଦ୍ଭୁତ । ଆଇକୋନିଯାଂ ହେ ସମସ୍ତ ।
ଜାହଲେ ଆଥି ଵିରକ୍ତ । ଜୀଵିତେଂସୀ ॥ ୨୧୪ ॥
ଜୈସା ସିଂହାଚିଯା ହାଂକା । ଯୁଗାଂତୁ ହୋଯ ମଦମୁଖା ।
ତୈସା କୌରଵାଂ ଅଶେଖାଂ । ଧାକୁ ତୁଝା॥ ୨୧୫ ॥
ଜୈସେ ପର୍ଵତ ଵଜ୍ରାଂତେ । ନା ତରୀ ସର୍ପ ଗରୁଡାତେଂ ।
ତୈସା ଅର୍ଜୁନା ହେ ତୂଂତେ । ମାନିତୀ ସଦା ॥ ୨୧୬ ॥
ତେ ଅଗାଧପଣ ଜାଈଲ । ମଗ ହିଣାଵୋ ଅଂଗା ଯେଈଲ ।
ଜରୀ ମାଗୁତା ନିଘସୀଲ । ନ ଝୁଂଜତଚି ॥ ୨୧୭ ॥
ଆଣି ହେ ପଳତାଂ ପଳୋଂ ନେଦିତୀ । ଧରୂନି ଅଵକଳା କରିତୀ ।
ନ ଗଣିତ କୁଟୀ ବୋଲତୀ । ଆଇକତାଂ ତୁଜ ॥ ୨୧୮ ॥
ମଗ ତେ ଵେଳୀ ହିଯେଂ ଫୁଟାଵେଂ । ଆଂତା ଲାଠେପଣେ କାଂ ନ ଝୁଂଜାଵେ ।
ହେଂ ଜିଂତଲେ ତରୀ ଭୋଗାଵେଂ । ପୃଥ୍ଵୀତଲ ॥ ୨୧୯ ॥
ହତୋ ଵା ପ୍ରାପ୍ସ୍ଯସି ସ୍ଵର୍ଗଂ ଜିତ୍ଵା ଵା ଭୋକ୍ଷସେ ମହୀମ୍ ।
ତସ୍ମାଦୁତ୍ତିଷ୍ଠ କୌନ୍ତେଯ ଯୁଦ୍ଧାଯ କୃତନିଶ୍ଚଯଃ ॥ ୩୭ ॥
ନା ତରୀ ରଣୀଂ ଏଥ । ଝୁଂଜତାଂ ଵେଂଚଲେଂ ଜୀଵିତ ।
ତରୀ ସ୍ଵର୍ଗସୁଖ ଅନକଳିତ । ପାଵସୀଲ ॥ ୨୨୦ ॥
ମ୍ହଣୋନି ଯେ ଗୋଠୀ । ଵିଚାରୁ ନ କରୀଂ କିରିଟୀ ।
ଆତାଂ ଧନୁଷ୍ଯ ଘେଊନି ଉଠୀ । ଝୁଂଜେଂ ଵେଗୀଂ ॥ ୨୨୧ ॥
ଦେଖେଂ ସ୍ଵଧର୍ମୁ ହା ଆଚରତାଂ । ଦୋଷୁ ନାସେ ଅସତା ।
ତୁଜ ଭ୍ରାଂତି ହେ କଵଣ ଚିତ୍ତା । ଏଥ ପାତକାଚୀ ॥ ୨୨୨ ॥
ସାଂଗେ ପ୍ଲଵେଂଚି କାଯ ବୁଡିଜେ । କାଂ ମାର୍ଗୀଂ ଜାତାଂ ଆଡଳିଜେ ।
ପରୀ ଵିପାଯେଂ ଚାଲୋ ନେଣିଜେ । ତରୀ ତେଂହୀ ଘଡେ ॥ ୨୨୩ ॥
ଅମୃତେଂ ତରୀଚି ମରୀଜେ । ଜରୀ ଵିଖେଂସୀ ସେଵୀଜେ ।
ତୈସା ସ୍ଵଧର୍ମେଂ ଦୋଷୁ ପାଵିଜେ । ହେତୁକପଣେ ॥ ୨୨୪ ॥
ମ୍ହଣୋନି ତୁଜ ପାର୍ଥା । ହେତୁ ସାଂଡୋନି ସର୍ଵଥା ।
କ୍ଷାତ୍ରଵୃତ୍ତୀ ଝୁଂଜତାଂ । ପାପ ନାହୀ ॥ ୨୨୫ ॥
ସୁଖଦୁଃଖେ ସମେ କୃତ୍ଵା ଲାଭାଲାଭୌ ଜଯାଜଯୌ ।
ତତୋ ଯୁଦ୍ଧାଯ ଯୁଜ୍ଯସ୍ଵ ନୈଵଂ ପାପମଵାପ୍ସ୍ଯସି ॥ ୩୮ ॥
ସୁଖୀଂ ସଂତୋଷା ନ ଯାଵେ । ଦୁଃଖୀ ଵିଷାଦା ନ ଭଜାଵେଂ ।
ଆଣି ଲାଭାଲାଭ ନ ଧରାଵେ । ମନାମାଜୀଂ ॥ ୨୨୬ ॥
ଏଥ ଵିଜଯପଣ ହୋଈଲ । କାଂ ସର୍ଵଥା ଦେହ ଜାଈଲ ।
ହେଂ ଆଧୀଂଚି କାଂହୀ ପୁଢୀଲ । ଚିଂତାଵେନା ॥ ୨୨୭ ॥
ଆପଣଯାଂ ଉଚିତା । ସ୍ଵଧର୍ମାତେଂଚି ରହାଟତାଂ ।
ଜେ ପାଵେଂ ତେଂ ନିଵାଂତା । ସାହୋନି ଜାଵେଂ ॥ ୨୨୮ ॥
ଐସେଯା ମନେଂ ହୋଆଵେଂ । ତରୀ ଦୋଷୁ ନ ଘଡେ ସ୍ଵଭାଵେଂ ।
ମ୍ହଣୋନି ଆତାଂ ଝୁଂଜାଵେଂ । ନିଭ୍ରାଂତ ତୁଵାଂ ॥ ୨୨୯ ॥
ଏଷାଽତେଭିହିତା ସାଂଖ୍ଯେ ବୁଦ୍ଧିର୍ଯୋଗେ ତ୍ଵିମାଂ ଶୃଣୁ ।
ବୁଦ୍ଧ୍ଯା ଯୁକ୍ତୋ ଯଯା ପାର୍ଥ କର୍ମବଂଧଂ ପ୍ରହାସ୍ଯସି ॥ ୩୯ ॥
ହେ ସାଂଖ୍ଯସ୍ଥିତି ମୁକୁଲିତ । ସାଂଗିତଲୀ ତୁଜ ଏଥ ।
ଆତାଂ ବୁଦ୍ଧିଯୋଗୁ ନିଶ୍ଚିତ । ଅଵଧାରୀଂ ପାଂ ॥ ୨୩୦ ॥
ଜଯା ବୁଦ୍ଧିଯୁକ୍ତା । ଆହାଲିଯା ପାର୍ଥା ।
କର୍ମବଂଧୁ ସର୍ଵଥା । ବାଂଧୂ ନ ପାଵେ ॥ ୨୩୧ ॥
ଜୈସେ ଵଜ୍ରକଵଚ ଲେଈଜେ । ମଗ ଶସ୍ତ୍ରାଂଚା ଵର୍ଷାଵୋ ସାହିଜେ ।
ପରୀ ଜୈତେଂସୀ ଉରିଜେ । ଅଚୁଂବିତା ॥ ୨୩୨ ॥
ନେହାଭିକ୍ରମନାଶୋଽସ୍ତି ପ୍ରତ୍ଯଵାଯୋ ନ ଵିଦ୍ଯତେ ।
ସ୍ଵଲ୍ପମପ୍ଯସ୍ଯ ଧର୍ମସ୍ଯ ତ୍ରାଯତେ ମହତୋ ଭଯାତ୍ ॥ ୪୦ ॥
ତୈସେଂ ଐହିକ ତରୀ ନ ନଶେ । ଆଣି ମୋକ୍ଷୁ ତୋ ଉରଲା ଅସେ ।
ଜେଥ ପୂର୍ଵାନୁକ୍ରମ ଦିସେ । ଚୋଖାଳତ ॥ ୨୩୩ ॥
କର୍ମାଧାରେ ରାହାଟିଜେ । ପରୀ କର୍ମଫଳ ନ ନିରୀକ୍ଷିଜେ ।
ଜୈସା ମଂତ୍ରଜ୍ଞୁ ନ ବଧିଜେ । ଭୂତବାଧା ॥ ୨୩୪ ॥
ତିଯାପରୀ ଜେ ସୁବୁଦ୍ଧି । ଆପୁଲାଲ୍ଯା ନିରଵଧି ।
ହାଂ ଅସତାଂଚି ଉପାଧି । ଆଂକଳୂ ନ ସକେ ॥ ୨୩୫ ॥
ଜେଥ ନ ସଂଚରେ ପୁଣ୍ଯପାପ । ଜେ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଅତି ନିଷ୍କଂପ ।
ଗୁଣତ୍ରଯାଦି ଲେପ । ନ ଲଗତୀ ଜେଥ ॥ ୨୩୬ ॥
ଅର୍ଜୁନା ତେ ପୁଣ୍ଯଵଶେଂ । ଜରୀ ଅଲ୍ପଚି ହୃଦଯୀଂ ବୁଦ୍ଧି ପ୍ରକାଶେ ।
ତରୀ ଅଶେଷହୀ ନାଶେ । ସଂସାରଭଯ ॥ ୨୩୭ ॥
ଵ୍ଯଵସାଯାତ୍ମିକା ବୁଦ୍ଧିରେକେହ କୁରୁନନ୍ଦନ ।
ବହୁଶାଖା ହ୍ଯନନ୍ତାଶ୍ଚ ବୁଦ୍ଧଯୋଽଵ୍ଯଵସ୍ଥିତାମ୍ ॥ ୪୧ ॥
ଜୈସୀ ଦୀପକଳିକା ଧାକୁଟୀ । ପରୀ ବହୁ ତେଜାତେଂ ପ୍ରଗଟୀ ।
ତରୀ ସଦ୍ବୁଦ୍ଧି ହେ ଥେକୁଟୀ । ମ୍ହଣୋଂ ନଯେ ॥ ୨୩୮ ॥
ପାର୍ଥା ବହୁତୀଂ ପରୀ । ହେ ଅପେକ୍ଷିଜେ ଵିଚାରଶୂରୀ ।
ଜେ ଦୁର୍ଲଭ ଚରାଚରୀଂ । ସଦ୍ଵାସନା ॥ ୨୩୯ ॥
ଆଣିକାସାରିଖା ବହୁଵସୁ । ଜୈସା ନ ଜୋଡେ ପରିସୁ ।
କାଂ ଅମୃତାଚା ଲେଶୁ । ଦୈଵଗୁଣେଂ ॥ ୨୪୦ ॥
ତୈସୀ ଦୁର୍ଲଭ ଜେ ସଦ୍ବୁଦ୍ଧି । ଜିଯେ ପରମାତ୍ମାଚି ଅଵଧି ।
ଜୈସା ଗଂଗେସୀ ଉଦଧି । ନିରଂତର ॥ ୨୪୧ ॥
ତୈସୀ ଈଶ୍ଵରାଵାଂଚୂନି କାଂହୀ । ଜିଯେ ଆଣିକ ଲାଣୀ ନାହୀଂ ।
ତେ ଏକଚି ବୁଦ୍ଧି ପାହୀଂ । ଅର୍ଜୁନା ଜଗୀଂ ॥ ୨୪୨ ॥
ଯେରୀ ତେ ଦୁର୍ମତି । ଜେ ବହୁଧା ଅସେ ଵିକରତୀ ।
ତେଥ ନିରଂତର ରମତୀ । ଅଵିଵେକିଯେ ॥ ୨୪୩ ॥
ମ୍ହଣୋନି ତଯା ପାର୍ଥା । ସ୍ଵର୍ଗ ସଂସାର ନରକାଵସ୍ଥା ।
ଆତ୍ମସୁଖ ସର୍ଵଥା । ଦୃଷ୍ଟ ନାହୀଂ ॥ ୨୪୪ ॥
ଯାମିନାଂ ପୁଷ୍ପିତାଂ ଵାଚଂ ପ୍ରଵଦନ୍ତ୍ଯଵିପଶ୍ଚିତଃ ।
ଵେଦଵାଦରତାଃ ପାର୍ଥ ନାନ୍ଯଦସ୍ତୀତି ଵାଦିନଃ ॥ ୪୨ ॥
ଵେଦାଧାରେଂ ବୋଲତୀ । କେଵଳ କର୍ମ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତୀ ।
ପରୀ କର୍ମଫଳୀଂ ଆସକ୍ତୀ । ଧରୂନିଯାଂ ॥ ୨୪୫ ॥
ମ୍ହଣତୀ ସଂସାରୀ ଜନ୍ମିଜେ । ଯଜ୍ଞାଦି କର୍ମ କୀଜେଂ ।
ମଗ ସ୍ଵର୍ଗସୁଖ ଭୋଗିଜେ । ମନୋହର ॥ ୨୪୬ ॥
ଏଥ ହେଂ ଵାଂଚୂନି କାଂହୀ । ଆଣିକ ସର୍ଵଥା ସୁଖଚି ନାହୀ ।
ଐସେଂ ଅର୍ଜୁନା ବୋଲତୀ ପାହୀଂ । ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧି ତେ ॥ ୨୪୭ ॥
କାମାତ୍ମାନଃ ସ୍ଵର୍ଗପରା ଜନ୍ମକର୍ମଫଲପ୍ରଦାମ୍ ।
କ୍ରିଯାଵିଷେଶ୍ବହୁଲାଂ ଭୋଗୈଶ୍ଵର୍ଯଗତିଂ ପ୍ରତି ॥ ୪୩ ॥
ଦେଖେଂ କାମନା ଅଭିଭୂତ । ହୋଊନି କର୍ମେଂ ଆଚରତ ।
ତେ କେଵଳ ଭୋଗୀଂ ଚିତ୍ତ । ଦେଊନିଯାଂ ॥ ୨୪୮ ॥
କ୍ରିଯାଵିଶେଷେଂ ବହୁତେଂ । ନ ଲୋପିତୀଂ ଵିଧୀତେଂ ।
ନିପୁଣ ହୋଊନି ଧର୍ମାତେଂ । ଅନୁଷ୍ଠିତୀ ॥ ୨୪୯ ॥
ଭୋଗୈଶ୍ଵର୍ଯପ୍ରସକ୍ତାନାଂ ତଯାପହୃତଚେତସାମ୍ ।
ଵ୍ଯଵସାଯାତ୍ମିକା ବୁଦ୍ଧିଃ ସମାଧୌ ନ ଵିଧୀଯତେ ॥ ୪୪ ॥
ପରି ଏକଚି କୁଡେଂ କରିତୀ । ଜେ ସ୍ଵର୍ଗକାମୁ ମନୀଂ ଧରିତୀ ।
ଯଜ୍ଞପୁରୁଷା ଚୁକତୀ । ଭୋକ୍ତା ଜୋ ॥ ୨୫୦ ॥
ଜୈସା କର୍ପୁରାଚା ରାଶି କୀଜେ । ମଗ ଅଗ୍ନି ଲାଊନି ଦୀଜେ ।
କାଂ ମିଷ୍ଟାନୀଂ ସଂଚରଵିଜେ । କାଳକୂଟ ॥ ୨୫୧ ॥
ଦୈଵେଂ ଅମୃତକୁଂଭ ଜୋଡଲା । ତୋ ପାଯେଂ ହାଣୋନି ଉଲଂଡିଲା ।
ତୈସା ନାସିତୀ ଧର୍ମ ନିପଜଲା । ହେତୁକପଣେଂ ॥ ୨୫୨ ॥
ସାଯାସେଂ ପୁଣ୍ଯ ଅର୍ଜିଜେ । ମଗ ସଂସାରୁ କା ଅପେକ୍ଷିଜେ ।
ପରୀ ନେଣତୀ ତେ କାଯ କୀଜେ । ଅପ୍ରାପ୍ତ ଦେଖେଂ ॥ ୨୫୩ ॥
ଜୈସେ ରାଂଧଵଣୀ ରସସୋଯ ନିକୀ । କରୁନିଯାଂ ମୋଲେ ଵିକୀ ।
ତୈସା ଭୋଗାସାଠୀ ଅଵିଵେକୀ । ଧାଡିତୀ ଧର୍ମୁ ॥ ୨୫୪ ॥
ମ୍ହଣୋନି ହେ ପାର୍ଥା । ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧି ଦେଖ ସର୍ଵଥା ।
ତଯାଂ ଵେଦଵାଦରତାଂ । ମନୀଂ ଵସେ ॥ ୨୫୫ ॥
ତ୍ରୈଗୁଣ୍ଯଵିଷଯା ଵେଦା ନିସ୍ତ୍ରୈଗୁଣ୍ଯୋ ଭଵାର୍ଜୁନ ।
ନିର୍ଦ୍ଵଂଦ୍ଵୋ ନିତ୍ଯସତ୍ଵସ୍ଥୋ ନିର୍ଯୋଗକ୍ଷେମ ଆତ୍ମଵାନ୍ ॥ ୪୫ ॥
ତିନ୍ହୀଂ ଗୁଣୀଂ ଆଵୃତ୍ତ । ହେ ଵେଦ ଜାଣେ ନିଭ୍ରାଂତ ।
ମ୍ହଣୋନି ଉପନିଷଦାଦି ସମସ୍ତ । ସାତ୍ଵିକ ତେ ॥ ୨୫୬ ॥
ଯେର ରଜତମାତ୍ମକ । ଜେଥ ନିରୁପିଜେ କର୍ମାଦିକ ।
ଜେ କେଵଳ ସ୍ଵର୍ଗସୂଚକ । ଧନୁର୍ଧରା ॥ ୨୫୭ ॥
ମ୍ହଣୋନି ତୂଂ ଜାଣ । ହେ ସୁଖଦୁଃଖାସୀଚ କାରଣ ।
ଏଥ ଝଣେ ଅଂତଃକରଣ । ରିଗୋଂ ଦେସୀ ॥ ୨୫୮ ॥
ତୂଂ ଗୁଣତ୍ରଯାତେଂ ଅଵ୍ହେରୀଂ । ମୀ ମାଝେଂ ହେଂ ନ କରୀଂ ।
ଏକ ଆତ୍ମସୁଖ ଅଂତରୀ । ଵିସଂବ ଝଣୀଂ ॥ ୨୫୯ ॥
ଯାଵାନର୍ଥ ଉଦପାନେ ସର୍ଵତଃ ସଂପ୍ଲୁତୋଦକେ ।
ତାଵାନ୍ସର୍ଵେଷୁ ଵେଦେଷୁ ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯ ଵିଜାନତଃ ॥ ୪୬ ॥
ଜରୀ ଵେଦେଂ ବହୁତ ବୋଲଲେଂ । ଵିଵିଧ ଭେଦ ସୂଚିଲେ ।
ତର୍ହୀ ଆପଣ ହିତ ଆପୁଲେଂ । ତେଂଚି ଘେପେ ॥ ୨୬୦ ॥
ଜୈସା ପ୍ରଗଟଲିଯା ଗଭସ୍ତୀ । ଅଶେଷହୀ ମାର୍ଗ ଦିସତୀ ।
ତରୀ ତେତୁଲେହୀ କାଯ ଚାଲିଜତୀ । ସାଂଗେ ମଜ ॥ ୨୬୧ ॥
କା ଉଦକମଯ ସକଳ । ଜର୍ହୀ ଜାହଲେଂ ଅସେ ମହୀତଳ ।
ତରୀ ଆପଣ ଘେପେ କେଵଳ । ଆର୍ତୀଚଜୋଗେଂ ॥ ୨୬୨ ॥
ତୈସେ ଜ୍ଞାନିଯେ ଜେ ହୋତୀ । ତେ ଵେଦାର୍ଥାତେ ଵିଵରିତୀ ।
ମଗ ଅପେକ୍ଷିତ ତେଂ ସ୍ଵୀକାରିତୀ । ଶାଶ୍ଵତ ଜେଂ ॥ ୨୬୩ ॥
କର୍ମଣ୍ଯେଵାଧିକାରସ୍ତେ ମା ଫଲେଷୁ କଦାଚନ ।
ମା କର୍ମଫଲହେତୁର୍ଭୁର୍ମା ତେ ସଂଗୋଽସ୍ତ୍ଵକର୍ମଣି ॥ ୪୭ ॥
ମ୍ହଣୌନି ଆଇକେଂ ପାର୍ଥା । ଯାଚିଵରୀ ପାହତାଂ ।
ତୁଜ ଉଚିତ ହୋଯ ଆତାଂ । ସ୍ଵକର୍ମ ହେଂ ॥ ୨୬୪ ॥
ଆମ୍ହୀଂ ସମସ୍ତହୀ ଵିଚାରିଲେଂ । ତଂଵ ଐସେଂଚି ହେଂ ମନା ଆଲେଂ ।
ଜେ ନ ସଂଡିଜେ ତୁଵା ଆପୁଲେଂ । ଵିହିତ କର୍ମ ॥ ୨୬୫ ॥
ପରୀ କର୍ମଫଳୀଂ ଆସ ନ କରାଵୀ । ଆଣି କୁକର୍ମୀ ସଂଗତି ନ ଵ୍ହାଵୀ ।
ହେ ସତ୍କ୍ରିଯାଚି ଆଚରାଵୀ । ହେତୂଵିଣ ॥ ୨୬୬ ॥
ଯୋଗସ୍ଥ କୁରୂ କର୍ମାଣି ସଂଗଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଧନଂଜଯ ।
ସିଦ୍ଧ୍ଯସିଦ୍ଧ୍ଯୋ ସମୋ ଭୂତ୍ଵା ସମତ୍ଵଂ ଯୋଗ ଉଚ୍ଯତେ ॥ ୪୮ ॥
ତୂଂ ଯୋଗଯୁକ୍ତ ହୋଊନୀ । ଫଳାଚା ସଂଗ ସାଂଡୁନୀ ।
ମଗ ଅର୍ଜୁନା ଚିତ୍ତ ଦେଊନୀ । କରୀଂ କର୍ମେଂ ॥ ୨୬୭ ॥
ପରୀ ଆଦରିଲେ କର୍ମ ଦୈଵେଂ । ଜରୀ ସମାପ୍ତୀତେଂ ପାଵେ ।
ତରୀ ଵିଶେଷେଂ ତେଥ ତୋଷାଵେଂ । ହେହୀ ନକୋ ॥ ୨୬୮ ॥
କାଂ ନିମିତ୍ତେଂ କୋଣେ ଏକେଂ । ତେଂ ସିଦ୍ଧୀ ନ ଵଚତାଂ ଠାକେଂ ।
ତରୀ ତେଥିଂଚେନି ଅପରିତୋଖେଂ । କ୍ଷୋଭାଵେଂ ନା ॥ ୨୬୯ ॥
ଆଚରତା ସିଦ୍ଧୀ ଗେଲେଂ । ତରୀ କାଜାଚି କୀର ଆଲେଂ ।
ପରୀ ଠେଲିଯାହୀ ସଗୁଣ ଜହାଲେଂ । ଐସେଂଚି ମାନୀଂ ॥ ୨୭୦ ॥
ଦେଖେଂ ଜେତୁଲାଲେଂ କର୍ମ ନିପଜେ । ତେତୁଲେଂ ଆଦିପୁରୁଷୀଂ ଜରୀ ଅର୍ପିଜେ ।
ତରୀ ପରୀପୂର୍ଣ ସହଜେଂ । ଜହାଲେଂ ଜାଣେ ॥ ୨୭୧ ॥
ଦେଖେଂ ସଂତାସଂତୀ କର୍ମୀଂ । ହେଂ ଜେ ସରିସେପଣ ମନୋଧର୍ମୀଂ ।
ତେଚି ଯୋଗସ୍ଥିତି ଉତ୍ତମୀଂ । ପ୍ରଶଂସିଜେ ॥ ୨୭୨ ॥
ଦୂରେଣ ହ୍ଯତ୍ଵରଂ କର୍ମ ବୁଦ୍ଧିଯୋଗାଦ୍ଧନଂଜଯ ।
ବୁଦ୍ଧୌ ଶରଣମନ୍ଵିଛ କୃପଣାଃ ଫଲହେତଵଃ ॥ ୪୯ ॥
ବୁଦ୍ଧିଯୁକ୍ତୋ ଜହାତୀହ ଉଭେ ସୁକୃତ୍ଦୁଷ୍କୃତେ ।
ତସ୍ମାଦ୍ଯୋଗାଯ ଯୁଜ୍ଯସ୍ଵ ଯୋଗଃ କର୍ମସୁ କୌଶଲଂ ॥ ୫୦ ॥
ଅର୍ଜୁନା ସମତ୍ଵ ଚିତ୍ତାଚେଂ । ତେଚିଂ ସାର ଜାଣ ଯୋଗାଚେଂ ।
ଜେଥ ମନା ଆଣି ବୁଦ୍ଧୀଚେଂ । ଐକ୍ଯ ଆଥୀ ॥ ୨୭୩ ॥
ତୋ ବୁଦ୍ଧିଯୋଗ ଵିଵରିତାଂ । ବହୁତେଂ ପାଡେ ପାର୍ଥା ।
ଦିସେ ହା ଅରୁତା । କର୍ମଭାଗୁ ॥ ୨୭୪ ॥
ପରି ତେଂଚି କର୍ମ ଆଚରିଜେ । ତରୀଚ ହା ଯୋଗୁ ପାଵିଜେ ।
ଜେଂ କର୍ମଶେଷ ସହଜେ । ଯୋଗସ୍ଥିତି ॥ ୨୭୫ ॥
ମ୍ହଣୋନି ବୁଦ୍ଧିଯୋଗୁ ସଧରୁ । ତେଥ ଅର୍ଜୁନା ହୋଈ ସ୍ଥିରୁ ।
ମନିଂ କରୀ ଅଵ୍ହେରୁ । ଫଳହେତୂଚା ॥ ୨୭୬ ॥
ଜେ ବୁଦ୍ଧିଯୋଗା ଯୋଜିଲେ । ତେଚି ପାରଂଗତ ଜାହଲେ ।
ଇହୀଂ ଉଭଯ ସଂବଂଧୀ ସାଂଡିଲେ । ପାପପୁଣ୍ଯୀଂ ॥ ୨୭୭ ॥
କର୍ମଜଂ ବୁଦ୍ଧିଯୁକ୍ତା ହି ଫଲଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ମନୀଷିଣଃ ।
ଜନ୍ମବଂଧଵିନିର୍ମୁକ୍ତାଃ ପଦଂ ଗଚ୍ଛନ୍ତ୍ଯନାମଯମ୍ ॥ ୫୧ ॥
ତେ କର୍ମୀ ତରୀ ଵର୍ତତୀ । ପରୀ କର୍ମଫଳା ନାତଳତୀ ।
ଆଣି ଯାତାଯାତି ଲୋପତୀ । ଅର୍ଜୁନା ତଯାଂ ॥ ୨୭୮ ॥
ମଗ ନିରାମଯଭରିତ । ପାଵତୀ ପଦ ଅଚ୍ଯୁତ ।
ତେ ବୁଦ୍ଧିଯୋଗଯୁକ୍ତ । ଧନୁର୍ଧରା ॥ ୨୭୯ ॥
ଯଦା ତେ ମୋହକଲିଲଂ ବୁଦ୍ଧୁର୍ଵ୍ଯତିତରିଷ୍ଯତି ।
ତଦା ଗଂତାସି ନିର୍ଵେଦଂ ଶ୍ରୋତଵ୍ଯସ୍ଯ ଶ୍ରୁତସ୍ଯ ଚ ॥ ୫୨ ॥
ତୂଂ ଐସା ତୈଂ ହୋସୀ । ଜୈଂ ମୋହାତେଂ ଯା ସାଂଡିସୀ ।
ଆଣି ଵୈରାଗ୍ଯ ମାନସୀଂ । ସଂଚରେଲ ॥ ୨୮୦ ॥
ମଗ ନିଷ୍କଳଂକ ଗହନ । ଉପଜେଲ ଆତ୍ମଜ୍ଞାନ ।
ତେଣେ ନିଚାଡେଂ ହୋଈଲ ମନ । ଅପୈସେଂ ତୁଝେ ॥ ୨୮୧ ॥
ତେଥ ଆଣିକ କାଂହୀ ଜାଣାଵେ । କାଂ ମାଗିଲାତେଂ ସ୍ମରାଵେଂ ।
ହେଂ ଅର୍ଜୁନାଂ ଆଘଵେଂ । ପାରୁଷେଲ ॥ ୨୮୨ ॥
ଶ୍ରୁତିଵିପ୍ରତିପନ୍ନା ତେ ଯଦା ସ୍ଥାସ୍ଯତି ନିଶ୍ଚଲା ।
ସମାଧାଵଚଲା ବୁଦ୍ଧିସ୍ତଦା ଯୋଗମଵାପ୍ସ୍ଯସି ॥ ୫୩ ॥
ଇଂଦ୍ରିଯାଂଚିଯା ସଂଗତୀ । ଜିଯେ ପସରୁ ଅସେ ମତୀ ।
ତେ ସ୍ଥିର ହୋଈଲ ମାଗୁତୀ । ଆତ୍ମସ୍ଵରୂପୀଂ ॥ ୨୮୩ ॥
ସମାଧିସୁଖୀଂ କେଵଳ । ଜୈଂ ବୁଦ୍ଧି ହୋଈଲ ନିଶ୍ଚଳ ।
ତୈଂ ପାଵସୀ ତୂଂ ସକଳ । ଯୋଗସ୍ଥିତି ॥ ୨୮୪ ॥
ଅର୍ଜୁନ ଉଵାଚ: ସ୍ଥିତପ୍ରଜ୍ଞସ୍ଯ କା ଭାଷା ସମାଧିସ୍ଥସ୍ଯ କେଶଵ ।
ସ୍ଥିତଧୀଃ କିଂ ପ୍ରଭାଷେତ କିମାସୀତ ବ୍ରଜେତ କିମ୍ ॥ ୫୪ ॥
ତେଥ ଅର୍ଜୁନ ମ୍ହଣେ ଦେଵା । ହାଚି ଅଭିପ୍ରାଵୋ ଆଘଵା ।
ମୀ ପୁସେନ ଆତାଂ ସାଂଗାଵା । କୃପାନିଧି ॥ ୨୮୫ ॥
ମଗ ଅଚ୍ଯୁତ ମ୍ହଣେ ସୁଖେଂ । ଜେଂ କିରୀଟୀ ତୁଜ ନିକେଂ ।
ତେଂ ପୂସ ପାଂ ଉନ୍ମେଖେଂ । ମନାଚେନି ॥ ୨୮୬ ॥
ଯା ବୋଲା ପାର୍ଥେଂ । ମ୍ହଣିତଲେଂ ସାଂଗ ପାଂ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣାତେଂ ।
କାଯ ମ୍ହଣିପେ ସ୍ଥିତପ୍ରଜ୍ଞାତେଂ । ଵୋଳଖୋଂ କେଵୀଂ ॥ ୨୮୭ ॥
ଆଣି ସ୍ଥିରବୁଦ୍ଧି ଜୋ ମ୍ହଣିଜେ । ତୋ କୈସାଂ ଚିନ୍ହୀଂ ଜାଣିଜେ ।
ଜୋ ସମାଧିସୁଖ ଭୁଂଜିଜେ । ଅଖଂଡିତ ॥ ୨୮୮ ॥
ତୋ କଵଣେ ସ୍ଥିତୀ ଅସେ । କୈସେନି ରୂପୀ ଵିଲସେ ।
ଦେଵା ସାଂଗାଵେଂ ହେଂ ଐସେଂ । ଲକ୍ଷ୍ମୀପତୀ ॥ ୨୮୯ ॥
ତଵ ପରବ୍ରହ୍ମଅଵତରଣୁ । ଜୋ ଷଡ୍ଗୁଣାଧିକରଣୁ ।
ତୋ କାଯ ତେଥ ନାରାଯଣୁ । ବୋଲତୁ ଅସେ ॥ ୨୯୦ ॥
ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ: ପ୍ରଜହାତି ଯଦା କାମାନ୍ ସର୍ଵାନ୍ପାର୍ଥ ମନୋଗତାନ୍ ।
ଆତ୍ମନ୍ଯେଵାତ୍ମନା ତୁଷ୍ଟଃ ସ୍ଥିତପ୍ରଜ୍ଞସ୍ତଦୋଚ୍ଯତେ ॥ ୫୫ ॥
ମ୍ହଣେ ଅର୍ଜୁନା ପରିଯେସୀଂ । ହା ଅଭିଲାଷୁ ପ୍ରୌଢ ମାନସୀଂ ।
ତୋ ଅଂତରାଯ ସ୍ଵସୁଖେସୀଂ । କରୀତ ଅସେ ॥ ୨୯୧ ॥
ଜୋ ସର୍ଵଦା ନିତ୍ଯତୃପ୍ତୁ । ଅଂତଃକରଣଭରିତୁ ।
ପରି ଵିଷଯାମାଜି ପତିତୁ । ଜେଣେଂ ସଂଗେ କୀଜେ ॥ ୨୯୨ ॥
ତୋ କାମୁ ସର୍ଵଥା ଜାଯେ । ଜଯାଚେ ଆତ୍ମତୋଷୀଂ ମନ ରାହେଂ ।
ତୋଚି ସ୍ଥିତପ୍ରଜ୍ଞୁ ହୋଯେ । ପୁରୁଷ ଜାଣେ ॥ ୨୯୩ ॥
ଦୁଃଖେଷ୍ଵନୁଦ୍ଵିଗ୍ନମନାଃ ସୁଖେଷୁ ଵିଗତସ୍ପୃହଃ ।
ଵୀତରାଗଭଯକ୍ରୋଧଃ ସ୍ଥିତଧୀର୍ମୁନୀରୁଚ୍ଯତେ ॥ ୫୬ ॥
ନାନା ଦୁଃଖୀ ପ୍ରାପ୍ତୀଂ । ଜଯାସୀ ଉଦ୍ଵେଗୁ ନାହୀଂ ଚିତ୍ତୀଂ ।
ଆଣି ସୁଖାଚିଯା ଆର୍ତୀ । ଅଡପୈଜେନା ॥ ୨୯୪ ॥
ଅର୍ଜୁନା ତଯାଚାଂ ଠାଯୀଂ । କାମକ୍ରୋଧୁ ସହଜେଂ ନାହୀଂ ।
ଆଣି ଭଯାତେଂ ନେଣେଂ କହୀଂ । ପରିପୂର୍ଣ ତୋ ॥ ୨୯୫ ॥
ଐସା ଜୋ ନିରଵଧି । ତୋ ଜାଣ ପାଂ ସ୍ଥିରବୁଦ୍ଧି ।
ଜୋ ନିରସୂନି ଉପାଧି । ଭେଦରହିତୁ ॥ ୨୯୬ ॥
ଯଃ ସର୍ଵତ୍ରାନଭିସ୍ନେହସ୍ତତ୍ତତ୍ପ୍ରାପ୍ଯ ଶୁଭାଶୁଭମ୍ ।
ନାଭିନନଂଦଂତି ନ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି ତସ୍ଯ ପ୍ରଜ୍ଞା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତା ॥ ୫୭ ॥
ଜୋ ସର୍ଵତ୍ରା ସଦା ସରିସା । ପରିପୂର୍ଣ ଚଂଦ୍ରୁ କାଂ ଜୈସା ।
ଅଧମୋତ୍ତମ ପ୍ରକାଶା – । ମାଜୀଂ ନ ମ୍ହଣେ ॥ ୨୯୭ ॥
ଐସୀ ଅନଵଚ୍ଛିନ୍ନ ସମତା । ଭୂତାମତ୍ରୀଂ ସଦଯତା ।
ଆଣି ପାଲଟୁ ନାହୀଂ ଚିତ୍ତା । କଵଣେ ଵେଳେ ॥ ୨୯୮ ॥
ଗୋମଟେଂ କାଂହୀ ପାଵେ । ତେଣେ ସଂତୋଷେଂ ତେଣେଂ ନାଭିଭଵେ ।
ଜୋ ଓଖଟେନି ନାଗଵେ । ଵିଷାଦାସୀ ॥ ୨୯୯ ॥
ଐସା ହରିଖଶୋକରହିତୁ । ଜୋ ଆତ୍ମବୋଧଭରିତୁ ।
ତୋ ପାଂ ଜାଣ ପ୍ରଜ୍ଞାଯୁକ୍ତୁ । ଧନୁର୍ଧରା ॥ ୩୦୦ ॥
ଯଦା ସଂହରତେ ଚାଯଂ କୂର୍ମୋଽଙଗାନୀଵ ସର୍ଵଶଃ ।
ଇଂଦ୍ରିଯାଣୀଂଦ୍ରିଯାର୍ଥେଭ୍ଯସ୍ତସ୍ଯ ପ୍ରଜ୍ଞା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତା ॥ ୫୮ ॥
କାଂ କୂର୍ମ ଜିଯାପରୀ । ଉଵାଇଲା ଅଵେଵ ପସରୀ ।
ନା ଇଚ୍ଛାଵଶେଂ ଆଵରୀ । ଆପୁଲେ ଆପଣ ॥ ୩୦୧ ॥
ତୈସୀଂ ଇଂଦ୍ରିଯେ ଆପୈତୀଂ ହୋତୀଂ । ଜଯାଚେଂ ମ୍ହଣିତଲେଂ କରିତୀ ।
ତଯାଚୀ ପ୍ରଜ୍ଞା ଜାଣ ସ୍ଥିତୀ । ପାତଲୀଂ ଅସେ ॥ ୩୦୨ ॥
ଵିଷଯା ଵିନିଵର୍ତନ୍ତେ ନିରାହାରସ୍ଯ ଦେହିନଃ ।
ରସଵର୍ଜ୍ଯଂ ରସୋଽପ୍ଯସ୍ଯ ପରଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନିଵର୍ତତେ ॥ ୫୯ ॥
ଆତାଂ ଅର୍ଜୁନା ଆଣିକହୀ ଏକ । ସାଂଗେନ ଐକେଂ କଵତିକ ।
ଯା ଵିଷଯାଂତେ ସାଧକ । ତ୍ଯଜିତୀ ନିଯମେଂ ॥ ୩୦୩ ॥
ଶ୍ରୋତ୍ରାଦି ଇଂଦ୍ରିଯେ ଆଵରତୀ । ପରି ରସନେ ନିଯମୁ ନ କରିତୀ ।
ତେ ସହସ୍ରଧା କଵଳିଜତୀ । ଵିଷଯୀଂ ଇହୀଂ ॥ ୩୦୪ ॥
ଜୈସୀ ଵରିଵରି ପାଲଵୀ ଖୁଡିଜେ । ଆଣି ମୁଳୀଂ ଉଦକ ଘାଲିଜେ ।
ତରୀ କୈସେନି ନାଶୁ ନିପଜେ । ତଯା ଵୃକ୍ଷା ॥ ୩୦୫ ॥
ତୋ ଉଦକାଚେନି ବଳେଂ ଅଧିକେଂ । ଜୈସା ଆଡଵୋନି ଆଂଗେ ଫାଂକେ ।
ତୈସା ମାନସୀ ଵିଷୋ ପୋଖେ । ରସନାଦ୍ଵାରେଂ ॥ ୩୦୬ ॥
ଯେରାଂ ଇଂଦ୍ରିଯା ଵିଷଯ ତୁଟେ । ତୈସା ନିଯମୂଂ ନ ଯେ ରସ ହଟେଂ ।
ଜେ ଜୀଵନ ହେଂ ନ ଘଟେ । ଯେଣେଂଵିଣ ॥ ୩୦୭ ॥
ମଗ ଅର୍ଜୁନା ସ୍ଵଭାଵେ । ଐସିଯାହୀ ନିଯମାତେଂ ପାଵେ ।
ଜୈଂ ପରବ୍ରହ୍ମ ଅନୁଭଵେଂ । ହୋଊନି ଜାଈଜେ ॥ ୩୦୮ ॥
ତୈଂ ଶରୀରଭାଵ ନାସତୀ । ଇଂଦ୍ରିଯେ ଵିଷଯ ଵିସରତୀ ।
ସୋହଂଭାଵପ୍ରତୀତି । ପ୍ରକଟ ହୋଯ ॥ ୩୦୯ ॥
ଯତତୋ ହ୍ଯପି କୌନ୍ତେଯ ପୁରୁଷସ୍ଯ ଵିପଶ୍ଚିତଃ ।
ଇଂଦ୍ରିଯାଣି ପ୍ରମାଥୀନି ହରନ୍ତି ପ୍ରସଭଂ ମନଃ ॥ ୬୦ ॥
ଯେର୍ହଵୀଂ ତରୀ ଅର୍ଜୁନା । ହେଂ ଆଯା ନଯେ ସାଧନା ।
ଜେ ରହାଟତାତୀ ଜତନା । ନିରଂତର ॥ ୩୧୦ ॥
ଜଯାତେଂ ଅଭ୍ଯାସାଚୀ ଘରଟୀ । ଯମନିଯମାଂଚୀ ତାଟୀ ।
ଜେ ମନାତେ ସଦା ମୁଠୀ । ଧରୂନି ଆହାତୀ ॥ ୩୧୧ ॥
ତେହୀ କିଜତୀ କାସାଵିସୀ । ଯା ଇଂଦ୍ରିଯାଂଚୀ ପ୍ରୌଢୀ ଐସୀ ।
ଜୈସୀ ମଂତ୍ରଜ୍ଞାତେଂ ଵିଵସୀ । ଭୁଲଵୀ କାଂ ॥ ୩୧୨ ॥
ଦେଖେ ଵିଷଯ ହେ ତୈସେ । ପାଵତୀ ଋଦ୍ଧିସିଦ୍ଧୀଚେନି ମିଷେଂ ।
ମଗ ଆକଳତୀ ସ୍ପର୍ଶେଂ । ଇଂଦ୍ରିଯାଂଚେନି ॥ ୩୧୩ ॥
ତିଯେ ସଂଧୀ ମନ ଜାଯେ । ମଗ ଅଭ୍ଯାସାଂ ଠୋଠାଵଲେଂ ଠାଯେ ।
ଐସେଂ ବଳକଟପଣ ଆହେ । ଇଂଦ୍ରିଯାଂଚେ ॥ ୩୧୪ ॥
ତାନି ସର୍ଵାଣି ସଂଯମ୍ଯ ଯୁକ୍ତ ଆସୀତ ମତ୍ପରଃ ।
ଵଶେ ହି ଯସ୍ଯେଂଦ୍ରିଯାଣି ତସ୍ଯ ପ୍ରଜ୍ଞା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତା ॥ ୬୧ ॥
ମ୍ହଣୋନି ଆଇକେଂ ପାର୍ଥା । ଯାଂତେ ନିର୍ଦଳୀ ଜୋ ସର୍ଵଥା ।
ସର୍ଵ ଵିଷଯୀଂ ଆସ୍ଥା । ସାଂଡୂନିଯା ॥ ୩୧୫ ॥
ତୋଚି ତୂଂ ଜାଣ । ଯୋଗନିଷ୍ଠେସୀ କାରଣ ।
ଜଯାଚେ ଵିଷଯସୁଖେ । ଅଂତଃକରଣ ଝକଵେନା ॥ ୩୧୬ ॥
ଜୋ ଆତ୍ମବୋଧଯୁକ୍ତୁ । ହୋଊନି ଅସେ ସତତୁ ।
ଜୋ ମାତେଂ ହୃଦଯାଆଂତୁ । ଵିସଂବେନା ॥ ୩୧୭ ॥
ଏର୍ହଵୀଂ ବାହ୍ଯ ଵିଷଯ ତରୀ ନାହୀଂ । ପରୀ ମାନସୀଂ ହୋଈଲ ଜରୀ କାଂହୀ ।
ତରୀ ସାଦ୍ଯଂତୁଚି ହା ପାହୀଂ । ସଂସାରୁ ଅସେ ॥ ୩୧୮ ॥
ଜୈସା କାଂ ଵିଷାଚା ଲେଶୁ । ଘେତଲିଯା ହୋଯ ବହୁଵସୁ ।
ମଗ ନିଭ୍ରାଂତ କରୀ ନାଶୁ । ଜୀଵିତାସୀ ॥ ୩୧୯ ॥
ତୈସୀ ଯା ଵିଷଯାଂଚୀ ଶଂକା । ମନୀଂ ଵସତୀ ଦେଖା ।
ଘାତୁ କରୀ ଅଶେଖା । ଵିଵେକଜାତା ॥ ୩୨୦ ॥
ଧ୍ଯାଯତୋ ଵିଷଯାନ୍ପୁଂସଃ ସଙଗସ୍ତେଷୂପଜାଯତେ ।
ସଙଗାତ୍ସଂଜାଯତେ କାମଃ କାମାତ୍କ୍ରୋଧୋଭିଜାଯତେ ॥ ୬୨ ॥
କ୍ରୋଧାଦ୍ ଭଵତି ସଂମୋହଃ ସଂମୋହାତ୍ସ୍ମୃତିଵିଭ୍ରମଃ ।
ସ୍ମୃତିଭ୍ରଂଶାଦ୍ ବୁଦ୍ଧିନାଶୋ ବୁଦ୍ଧିନାଶାତ୍ପ୍ରଣଶ୍ଯତି ॥ ୬୩ ॥
ଜରୀ ହୃଦଯୀଂ ଵିଷଯ ସ୍ମରତୀ । ତରୀ ନିସଂଗାହୀ ଆପଜେ ସଂଗତୀ ।
ସଂଗୀ ପ୍ରଗଟେ ମୂର୍ତି । ଅଭିଲାଷାଚୀ ॥ ୩୨୧ ॥
ଜେଥ କାମୁ ଉପଜଲା । ତେଥ କ୍ରୋଧୁ ଆଧୀଂଚି ଆଲା ।
କ୍ରୋଧୀଂ ଅସେ ଠେଵିଲା । ସଂମୋହ ଜାଣେ ॥ ୩୨୨ ॥
ସଂମୋହା ଜାଲିଯା ଵ୍ଯକ୍ତି । ତରୀ ନାଶୁ ପାଵେ ସ୍ମୃତି ।
ଚଂଡଵାତେଂ ଜ୍ଯୋତି । ଆହତ ଜୈସୀ ॥ ୩୨୩ ॥
କାଂ ଅସ୍ତମାନୀଂ ନିଶୀ । ଜୈସୀ ସୂର୍ଯତେଜାତେଂ ଗ୍ରାସୀ ।
ତୈସୀ ଦଶା ସ୍ମୃତିଭ୍ରଂଶୀଂ । ପ୍ରାଣିଯାଂସୀ ॥ ୩୨୪ ॥
ନଗ ଅଜ୍ଞାନାଂଧ କେଵଳ । ତେଣେ ଆପ୍ଲଵିଜେ ସକଳ ।
ତେଥ ବୁଦ୍ଧି ହୋଯ ଵ୍ଯାକୁଳ । ହୃଦଯାମାଜୀଂ ॥ ୩୨୫ ॥
ଜୈସେଂ ଜାତ୍ଯଂଧା ପଳଣୀ ପାଵେ । ମଗ ତେ କାକୁଳତୀ ସୈରା ଧାଂଵେ ।
ତୈସେ ବୁଦ୍ଧୀସି ହୋତୀ ଭଵେଂ । ଧନୁର୍ଧରା ॥ ୩୨୬ ॥
ଐସା ସ୍ମୃତିଭ୍ରଂଶୁ ଘଡେ । ମଗ ସର୍ଵଥା ବୁଦ୍ଧି ଅଵଘଡେ ।
ତେଥ ସମୂଳ ହେଂ ଉପଡେ । ଜ୍ଞାନଜାତ ॥ ୩୨୭ ॥
ଚୈତନ୍ଯାଚାଂ ଭ୍ରଂଶୀ । ଶରୀରା ଦଶା ଜୈଶୀ ।
ପୁରୁଷା ବୁଦ୍ଧିନାଶୀଂ । ହୋଯ ଦେଖେଂ ॥ ୩୨୮ ॥
ମ୍ହଣୋନି ଆଇକେଂ ଅର୍ଜୁନା । ଜୈସା ଵିସ୍ଫୁଲ୍ଲିଂଗ ଲାଗେ ଇଂଧନା ।
ମଗ ପ୍ରୌଢ ଜାଲିଯା ତ୍ରିଭୁଵନା । ପୁରୋଂ ଶକେ ॥ ୩୨୯ ॥
ତୈସେଂ ଵିଷଯାଂଚେ ଧ୍ଯାନ । ଜରୀ ଵିପାଯେଂ ଵାହେ ମନ ।
ତରୀ ଯେସଣେ ହେଂ ପତନ । ଗିଂଵସୀତ ପାଵେ ॥ ୩୩୦ ॥
ରାଗଦ୍ଵେଷଵିଯୁକତୈସ୍ତୁ ଵିଷଯାନିନ୍ଦ୍ରିଯୈଶ୍ଚରନ୍ ।
ଆତ୍ମଵଶୈର୍ଵିଧେଯାତ୍ମା ପ୍ରସାଦମଧିଗଚ୍ଛତି ॥ ୬୪ ॥
ମ୍ହଣୋନି ଵିଷଯ ହେ ଆଘଵେ । ସର୍ଵଥା ମନୌନି ସାଂଡାଵେ ।
ମଗ ରାଗଦ୍ଵେଷ ସ୍ଵଭାଵେଂ । ନାଶତୀଲ ॥ ୩୩୧ ॥
ପାର୍ଥା ଆଣିକହୀ ଏକ । ଜରୀ ନାଶିଲେ ରାଗଦ୍ଵେଷ ।
ତରୀ ଇଂଦ୍ରିଯାଂ ଵିଷଯୀଂ ବାଧକ । ରମତାଂ ନାହୀ ॥ ୩୩୨ ॥
ଜୈସା ସୂର୍ଯ ଆକାଶଗତୁ । ରଶ୍ମିକରୀଂ ଜଗାତେଂ ସ୍ପର୍ଶତୁ ।
ତରୀ ସଂଗଦୋଷେଂ କାଯ ଲିଂପତୁ । ତେଥିଂଚେନି ॥ ୩୩୩ ॥
ତୈସା ଇଂଦ୍ରିଯାର୍ଥୀ ଉଦାସୀନ । ଆତ୍ମରସେଂଚି ନିର୍ଭିନ୍ନ ।
ଜୋ କାମକ୍ରୋଧଵିହୀନ । ହୋଊନି ଅସେ ॥ ୩୩୪ ॥
ତରୀ ଵିଷଯାଂତୁହୀ କାଂହୀ । ଆପଣପେଵାଚୁନି ନାହୀଂ ।
ମଗ ଵିଷଯ କଵଣ କାଯୀ । ବାଧୀତୀଲ କଵଣା ॥ ୩୩୫ ॥
ଜରୀ ଉଦକେଂ ଉଦକୀଂ ବୁଡୀଜେ । କାଂ ଅଗ୍ନି ଆଗୀ ପୋଳିଜେ ।
ତରୀଂ ଵିଷଯସଂଗେ ଆପ୍ଲଵିଜେ । ପରିପୂର୍ଣ ତୋ ॥ ୩୩୬ ॥
ଐସା ଆପଣଚି କେଵଳ । ହୋଊନି ଅସେ ନିଖଳ ।
ତଯାଚି ପ୍ରଜ୍ଞା ଅଚଳ । ନିଭ୍ରାଂତ ମାନୀଂ ॥ ୩୩୭ ॥
ପ୍ରସାଦେ ସର୍ଵଦୁଃଖାନାଂ ହାନିରସ୍ଯୋପଜାଯତେ ।
ପ୍ରସନ୍ନଚେତସୋ ହ୍ଯାଶୁ ବୁଦ୍ଧିଃ ପର୍ଯଵତିଷ୍ଠତେ ॥ ୬୫ ॥
ଦେଖେଂ ଅଖଂଡିତ ପ୍ରସନ୍ନତା । ଆଥୀ ଜେଥ ଚିତ୍ତା ।
ତେଥେ ରିଗଣେଂ ନାହୀଂ ସମସ୍ତାଂ । ସଂସାରଦୁଃଖାଂ ॥ ୩୩୮ ॥
ଜୈସା ଅମୃତାଚା ନିର୍ଝରୁ । ପ୍ରସଵେ ଜଯାଚା ଜଠରୁ ।
ତଯା କ୍ଷୁଧେତୃଷ୍ଣେଚା ଅଡଦରୁ । କହୀଂଚି ନାହୀଂ ॥ ୩୩୯ ॥
ତୈସେଂ ହୃଦଯ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଯେ । ତରୀ ଦୁଃଖ କୈଚେଂ କେଂ ଆହେ ।
ତେଥ ବୁଦ୍ଧି ଆପୈସୀ ରାହେ । ପରମାତ୍ମରୂପୀଂ ॥ ୩୪୦ ॥
ଜୈସା ନିର୍ଵାତୀଚା ଦୀପୁ । ସର୍ଵଥା ନେଣେ କଂପୁ ।
ତୈସା ସ୍ଥିରବୁଦ୍ଧି ସ୍ଵସ୍ଵରୂପୁ । ଯୋଗଯୁକ୍ତୁ ॥ ୩୪୧ ॥
ନାସ୍ତି ବୁଦ୍ଧିରଯୁକ୍ତସ୍ଯ ନ ଚାଯୁକ୍ତସ୍ଯ ଭାଵନା ।
ନ ଚାଭାଵଯତଃ ଶାଂତିରଶାଂତସ୍ଯ କୁତଃ ସୁଖମ୍ ॥ ୬୬ ॥
ଯେ ଯୁକ୍ତୀଚି କଡସଣୀ । ନାହୀଂ ଜଯାଚାଂ ଅଂତଃକରଣୀଂ ।
ତୋ ଆକଳିଲାଂ ଜାଣ ଗୁଣୀଂ । ଵିଷଯାଦିକୀଂ ॥ ୩୪୨ ॥
ତଯା ସ୍ଥିରବୁଦ୍ଧି ପାର୍ଥା । କହୀଂ ନାହୀଂ ସର୍ଵଥା ।
ଆଣି ସ୍ଥୈର୍ଯାଚୀ ଆସ୍ଥା । ତେହୀ ନୁପଜେ ॥ ୩୪୩ ॥
ନିଶ୍ଚଳତ୍ଵାଚୀ ଭାଵନା । ଜରୀ ନଵ୍ହେଚି ଦେଖେଂ ମନା ।
ତରୀ ଶାଂତି କେଵୀ ଅର୍ଜୁନା । ଆପୁ ହୋଯ ॥ ୩୪୪ ॥
ଆଣି ଜେଥ ଶାଂତିଚା ଜିଵ୍ହାଳା ନାହୀଂ । ତେଥ ସୁଖ ଵିସରୋନି ନ ରିଗେ କହୀଂ ।
ଜୈସା ପାପିଯାଚାଂ ଠାଯୀଂ । ମୋକ୍ଷୁ ନ ଵସେ ॥ ୩୪୫ ॥
ଦେଖେଂ ଅଗ୍ନିମାଜୀ ଧାପତୀ । ତିଯେଂ ବୀଜେଂ ଜରୀ ଵିରୁଢତୀ ।
ତରୀ ଅଶାଂତ ସୁଖପ୍ରାପ୍ତୀ । ଘଡୋଂ ଶକେ ॥ ୩୪୬ ॥
ମ୍ହଣୋନି ଅଯୁକ୍ତପଣ ମନାଚେ । ତେଂଚି ସର୍ଵସ୍ଵ ଦୁଃଖାଚେଂ ।
ଯା କାରଣେଂ ଇଂଦ୍ରିଯାଂଚେଂ । ଦମନ ନିକେଂ ॥ ୩୪୭ ॥
ଇନ୍ଦ୍ରିଯାଣାଂ ହି ଚରତାଂ ଯନ୍ମନୋଽନୁଵିଧୀଯତେ ।
ତଦସ୍ଯ ହରତି ପ୍ରଜ୍ଞାଂ ଵାଯୁର୍ନାଵମିଵାମ୍ଭସି ॥ ୬୭ ॥
ଯେ ଇଂଦ୍ରିଯେଂ ଜେଂ ଜେଂ ମ୍ହଣତୀ । ତେଂ ତେଂଚି ଜେ ପୁରୁଷ କରିତୀ ।
ତେ ତରଲେଚି ନ ତରିତୀ । ଵିଷଯସିଂଧୁ ॥ ୩୪୮ ॥
ଜୈସୀ ନାଵ ଥଡିଯେ ଠାକିତାଂ । ଜରୀ ଵରପଡୀ ହୋଯ ଦୁର୍ଵାତା ।
ତରୀ ଚୁକଲାହୀ ମାଗୌତା । ଅପାଵୋ ପାଵେ ॥ ୩୪୯ ॥
ତୈସୀ ପ୍ରାପ୍ତେଂହୀ ପୁରୁଷେଂ । ଇଂଦ୍ରିଯେଂ ଲାଳିଲୀଂ ଜରୀ କୌତୁକେଂ ।
ତରୀ ଆକ୍ରମିଲା ଦେଖ ଦୁଃଖେ । ସାଂସାରିକେଂ ॥ ୩୫୦ ॥
ତସ୍ମାଦ୍ ଯସ୍ଯ ମହାବାହୋ ନିଗୃହିତାନି ସର୍ଵଶଃ ।
ଇନ୍ଦ୍ରିଯାଣୀନ୍ଦ୍ରିଯାର୍ଥେଭ୍ଯସ୍ତସ୍ଯ ପ୍ରଜ୍ଞା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତା ॥ ୬୮ ॥
ମ୍ହଣୋନି ଆପୁଲୀଂ ଆପଣପେଯା । ଜରୀ ଯେ ଇଂଦ୍ରିଯେ ଯେତୀ ଆଯା ।
ତରୀ ଅଧିକ କାଂହୀ ଧନଂଜଯା । ସାର୍ଥକ ଅସେ ॥ ୩୫୧ ॥
ଦେଖେ କୂର୍ମ ଜିଯାପରୀ । ଉଵାଇଲା ଅଵଯଵ ପସରୀ ।
ନା ତରୀ ଇଚ୍ଛାଵଶେଂ ଆଵରୀ । ଆପଣପେଂଚି ॥ ୩୫୨ ॥
ତୈସୀଂ ଇଂଦ୍ରିଯେ ଆପୈତୀ ହୋତୀ । ଜଯାଚେଂ ମ୍ହଣିତଲେଂ କରିତୀ ।
ତଯାଚୀ ପ୍ରଜ୍ଞା ଜାଣ ସ୍ଥିତୀ । ପାତଲୀ ଅସେ ॥ ୩୫୩ ॥
ଆତା ଆଣିକ ଏକ ଗହନ । ପୂର୍ଣାଚେଂ ଚିନ୍ହ ।
ଅର୍ଜୁନା ତୁଜ ସାଂଗେନ । ପରିସ ପାଂ ॥ ୩୫୪ ॥
ଯା ନିଶା ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ତସ୍ଯାଂ ଜାଗର୍ତି ସଂଯମୀ ।
ଯସ୍ଯାଂ ଜାଗ୍ରତି ଭୂତାନାଂ ସା ନିଶା ପଶ୍ଯତୋ ମୁନେଃ ॥ ୬୯ ॥
ଦେଖେ ଭୂତଜାତ ନିଦେଲେଂ । ତେଥେଂଚି ଜଯା ପାହଲେଂ ।
ଆଣି ଜୀଵ ଜେଥ ଚେଇଲେ । ତେଥ ନିଦ୍ରିତ ତୋ ॥ ୩୫୫ ॥
ତୈସା ତୋ ନିରୁପାଧି । ଅର୍ଜୁନା ତୋ ସ୍ଥିରବୁଦ୍ଧି ।
ତୋଚି ଜାଣେ ନିରଵଧି । ମୁନୀଶ୍ଵର ॥ ୩୫୬ ॥
ଆପୂର୍ଯମାଣମଚଲପ୍ରତିଷ୍ଠଂ ସମୁଦ୍ରମାପଃ ପ୍ରଵିଶନ୍ତି ଯଦ୍ଵତ୍ ।
ତଦ୍ଵତ୍କାମା ଯଂ ପ୍ରଵିଶନ୍ତି ସର୍ଵେ ସ ଶାନ୍ତିମାପ୍ନୋତି ନ କାମକାମୀ ॥ ୭୦ ॥
ପାର୍ଥା ଆଣିକହୀ ପରୀ । ତୋ ଜାଣୋ ଯେଈଲ ଅଵଧାରୀଂ ।
ଜୈସୀ ଅକ୍ଷୋଭତା ସାଗରୀଂ । ଅଖଂଡିତ ॥ ୩୫୭ ॥
ଜରୀ ସରିତାଓଘ ସମସ୍ତ । ପରିପୂର୍ଣ ହୋଊନି ମିଳତ ।
ତରୀ ଅଧିକ ନୋହେ ଈଷତ୍ । ମର୍ଯାଦା ନ ସଂଡୀ ॥୩୫୮ ॥
ନା ତରୀ ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳୀଂ ସରିତା । ଶୋଷୂନି ଜାତି ସମସ୍ତା ।
ପରୀ ନ୍ଯୂନ ନଵ୍ହେ ପାର୍ଥା । ସମୁଦ୍ରୁ ଜୈସା ॥ ୩୫୯ ॥
ତୈସା ପ୍ରାପ୍ତୀଂ ଋଦ୍ଧିସିଦ୍ଧୀ । ତଯାସି କ୍ଷୋଭୁ ନାହୀଂ ବୁଦ୍ଧୀ ।
ଆଣି ନ ପଵତାଂ ନ ବାଧୀ । ଅଧୃତି ତଯାତେଂ ॥ ୩୬୦ ॥
ସାଂଗେ ସୂର୍ଯାଚାଂ ଘରୀ । ପ୍ରକାଶୁ କାଯ ଵାତୀଵେରୀ ।
କୀ ନ ଲଵିଜେ ତରୀ ଅଂଧାରୀଂ । କୋଂଡେଲ ତୋ ॥ ୩୬୧ ॥
ଦେଖେଂ ଋଦ୍ଧିସିଦ୍ଧି ତଯାପରୀ । ଆଲୀ ଗେଲୀ ସେ ନ କରୀ ।
ତୋ ଵିଗୁଂତଲା ଅସେ ଅଂତରୀଂ । ମହାସୁଖୀଂ ॥ ୩୬୨ ॥
ଜୋ ଆପୁଲେନି ନାଗରପଣେଂ । ଇଂଦ୍ରଭୁଵନାତେଂ ପାବଳେଂ ମ୍ହଣେ ।
ତୋ କେଵି ରଂଜେ ପାଲଵିଣେଂ । ଭିଲ୍ଲାଂଚେନି ॥ ୩୬୩ ॥
ଜୋ ଅମୃତାସି ଠୀ ଠେଵୀ । ତୋ ଜୈସା କାଂଜୀ ନ ସେଵୀ ।
ତୈସା ସ୍ଵସୁଖାନୁଭଵୀ । ନ ଭୋଗୀ ଋଦ୍ଧି ॥ ୩୬୪ ॥
ପାର୍ଥା ନଵଲ ହେଂ ପାହୀଂ । ଜେଥ ସ୍ଵର୍ଗସୁଖ ଲେଖନୀଯ ନାହୀ ।
ତେଥ ଋଦ୍ଧିସିଦ୍ଧି କାଯୀ । ପ୍ରାକୃତା ହୋତୀ ॥ ୩୬୫ ॥
ଵିହାଯ କାମାନ୍ଯଃ ସର୍ଵାନ୍ପୁମାଂଶ୍ଚରତି ନିସ୍ପୃହଃ ।
ନିର୍ମମୋ ନିରହଂକରଃ ସ ଶାନ୍ତିମଧିଗଚ୍ଛତି ॥ ୭୧ ॥
ଐସା ଆତ୍ମବୋଧେଂ ତୋଷଲା । ଜୋ ପରମାନଂଦେଂ ପୋଖଲା ।
ତୋଚି ସ୍ଥିରପ୍ରଜ୍ଞୁ ଭଲା । ଵୋଳଖ ତୂଂ ॥ ୩୬୬ ॥
ତୋ ଅହଂକାରାତେ ଦଂଡୁନୀ । ସକଳ କାମ ସାଂଡୋନି ।
ଵିଚରେ ଵିଶ୍ଵ ହୋଊନି । ଵିଶ୍ଵାଚିମାଜୀଂ ॥ ୩୬୭ ॥
ଏଷ ବ୍ରାହ୍ମୋ ସ୍ଥିତିଃ ପାର୍ଥ ନୈନାଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଵିମୁହ୍ଯତି ।
ସ୍ଥିତ୍ଵାସ୍ଯାମନ୍ତକାଲେଽପି ବ୍ରହ୍ମନିର୍ଵାଣମୃଚ୍ଛତି ॥ ୭୨ ॥
ହେ ବ୍ରହ୍ମସ୍ଥିତୀ ନିଃସୀମ । ଜେ ଅନୁଭଵିତାଂ ନିଷ୍କାମ ।
ପାତଲେଂ ପରବ୍ରହ୍ମ । ଅନାଯାସେଂ ॥ ୩୬୮ ॥
ଜେ ଚିଦ୍ରୂପୀଂ ମିଳତାଂ । ଦେହାଂତୀଚୀ ଵ୍ଯାକୁଳତା ।
ଆଡ ଠାକୋଂ ନ ଶକେ ଚିତ୍ତା । ପ୍ରାଜ୍ଞା ଜଯା ॥ ୩୬୯ ॥
ତେଚି ହେ ସ୍ଥିତି । ସ୍ଵମୁଖେଂ ଶ୍ରୀପତି ।
ସାଂଗତ ଅର୍ଜୁନାପ୍ରତି । ସଂଜଯୋ ମ୍ହଣେ ॥ ୩୭୦ ॥
ଐସେ କୃଷ୍ଣଵାକ୍ଯ ଐକିଲେଂ । ତେଥ ଅର୍ଜୁନେ ମନୀଂ ମ୍ହଣିତଲେଂ ।
ଆତାଂ ଆମୁଚିଯାଚି କାଜା ଆଲେଂ । ଉପପତ୍ତି ଇଯା ॥ ୩୭୧ ॥
ଜେ କର୍ମଜାତ ଆଘଵେଂ । ଏଥ ନିରାକାରିଲେଂ ଦେଵେଂ ।
ତରୀ ପାରୁଷଲେଂ ମ୍ଯାଂ ଝୁଂଜାଵେଂ । ମ୍ହଣୂନିଯାଂ ॥ ୩୭୨ ॥
ଐସା ଶ୍ରୀଅଚ୍ଯୁତାଚିଯା ବୋଲା । ଚିତ୍ତୀଂ ଧନୁର୍ଧରୁ ଉଵାଯିଲା ।
ଆତାଂ ପ୍ରଶ୍ନୁ କରୀଲ ଭଲା । ଆଶଂକୋନିଯାଂ ॥ ୩୭୩ ॥
ତୋ ପ୍ରସଂଗୁ ଅସେ ନାଗରୁ । ଜୋ ସକଳ ଧର୍ମାସି ଆଗରୁ ।
କୀଂ ଵିଵେକାମୃତସାଗରୁ । ପ୍ରାଂତହୀନୁ ॥ ୩୭୪ ॥
ଜୋ ଆପଣପେ ସର୍ଵଜ୍ଞନାଥୁ । ନିରୁପିତା ହୋଈଲ ଶ୍ରୀଅନଂତୁ ।
ତେ ଜ୍ଞାନଦେଵୋ ସାଂଗେଲ ମାତୁ । ନିଵୃତ୍ତୀଦାସୁ ॥ ୩୭୫ ॥

Explore More