సంజయ ఉవాచ:
తం తథా కృపయావిష్టమశ్రూపూర్ణాకులేక్షణమ్ ।
విషీదన్తమిదం వాక్యమువాచ మధుసూదనః ॥ ౧॥
తం తథా కృపయావిష్టమశ్రూపూర్ణాకులేక్షణమ్ ।
విషీదన్తమిదం వాక్యమువాచ మధుసూదనః ॥ ౧॥
మగ సంజయో మ్హణే రాయాతేం । ఆఇకేం తో పార్థు తేథేం ।
శోకాకుల రుదనాతేం । కరితుసే ॥ ౧॥
శోకాకుల రుదనాతేం । కరితుసే ॥ ౧॥
తేం కుళ దేఖోని సమస్త । స్నేహ ఉపనలేం అద్భుత ।
తేణేం ద్రవలే అసే చిత్త । కవణేపరీ ॥ ౨ ॥
తేణేం ద్రవలే అసే చిత్త । కవణేపరీ ॥ ౨ ॥
జైసేం లవణ జళేం ఝళంబలేం । నా తరీ అభ్ర వాతేం హాలే ।
తైసే సధీర పరీ విరమలేం । హృదయ తయాచేం ॥ ౩॥
తైసే సధీర పరీ విరమలేం । హృదయ తయాచేం ॥ ౩॥
మ్హణోని కృపా ఆకళిలా । దిసతసే అతి కోమాఇలా ।
జైసా కర్దమీం రుపలా । రాజహంస ॥ ౪ ॥
జైసా కర్దమీం రుపలా । రాజహంస ॥ ౪ ॥
తయాపరీ తో పాండుకుమరు । మహామోహేం అతిజర్జరు ।
దేఖోని । శార్గఙధరు । కాయ బోలే ॥ ౫ ॥
దేఖోని । శార్గఙధరు । కాయ బోలే ॥ ౫ ॥
శ్రీభగవానువాచ : కుతస్త్వా కశ్మలమిదం విషమే సముపస్థితమ్ ।
అనార్యజుష్టమస్వర్గ్యమకీర్తీకరమర్జున ॥ ౨ ॥
అనార్యజుష్టమస్వర్గ్యమకీర్తీకరమర్జున ॥ ౨ ॥
మ్హణే అర్జునా ఆది పాహీం । హేం ఉచిత కాయ ఇయే ఠాయీం ।
తూం కవణ హేం కాయీ । కరీత ఆహాసీ ॥ ౬ ॥
తూం కవణ హేం కాయీ । కరీత ఆహాసీ ॥ ౬ ॥
తుజ సాంగే కాయ జాహలేం । కవణ ఉణేం ఆలేం ।
కరితాం కాయ ఠేలేం । ఖేదు కాయిసా ॥ ౭ ॥
కరితాం కాయ ఠేలేం । ఖేదు కాయిసా ॥ ౭ ॥
తూం అనుచితా చిత్త నేదిసీ । ధీరు కంహీచ న సండిసీ ।
తుఝేని నామే అపయశీం । దిశా లంఘిజే ॥ ౮ ॥
తుఝేని నామే అపయశీం । దిశా లంఘిజే ॥ ౮ ॥
తూ శూరవృత్తీచా ఠావో । క్షత్రియాంమాజీం రావో ।
తుఝియా లాఠేపణాచా ఆవో । తిహీం లోకీం ॥ ౯ ॥
తుఝియా లాఠేపణాచా ఆవో । తిహీం లోకీం ॥ ౯ ॥
తువా సంగ్రామీం హరు జింతిలా । నివాత్కవచాంచా ఠావో ఫేడిలా ।
పవాడా తువాం కేలా । గంధర్వాసీ ॥ ౧౦ ॥
పవాడా తువాం కేలా । గంధర్వాసీ ॥ ౧౦ ॥
హేం పాహతా తుఝేని పాడేం । దిసే త్రైలోక్యహీ థోకడేం ।
ఐసేం పౌరుష చోఖడేం । పార్థా తుఝే ॥ ౧౧ ॥
ఐసేం పౌరుష చోఖడేం । పార్థా తుఝే ॥ ౧౧ ॥
తో తూం కీం ఆజి ఏథేం । సాండునియా వీరవృత్తీతేం ।
అధోముఖ రుదనాతేం । కరితు ఆహాసీ ॥ ౧౨ ॥
అధోముఖ రుదనాతేం । కరితు ఆహాసీ ॥ ౧౨ ॥
విచారీం తూం అర్జును । కీం కారుణ్యేం కీజసీ దీను ।
సాంగ పాం అంధకారే । భాను గ్రాసిలా ఆథీ ॥ ౧౩ ॥
సాంగ పాం అంధకారే । భాను గ్రాసిలా ఆథీ ॥ ౧౩ ॥
నా తరీ పవను మేఘాసీ బిహే । కీం అమృతాసీ మరణ ఆహే ।
పాహే పా ఇంధనచి గిళోని జాయే । పావకాతేం ॥ ౧౪ ॥
పాహే పా ఇంధనచి గిళోని జాయే । పావకాతేం ॥ ౧౪ ॥
కీ లవణేంచి జళ విరే । సంసర్గేం కాళకూట మరే ।
సాంగ మహాఫణీ దర్దురేం । గిళిజే కాయీ ॥ ౧౫ ॥
సాంగ మహాఫణీ దర్దురేం । గిళిజే కాయీ ॥ ౧౫ ॥
సింహాసీ ఝోంబే కోల్హా । ఐసా అపాడు ఆథీ కాం జాహలా ।
పరీ తో త్వాం సాచ కేలా । ఆజి ఏథ ॥ ౧౬ ॥
పరీ తో త్వాం సాచ కేలా । ఆజి ఏథ ॥ ౧౬ ॥
మ్హణోని అఝుని అర్జునా । ఝణేం చిత్త దేసీ యా హీనా ।
వేగీం ధీర కరూనియాం మనా । సావధాన హోఈం ॥ ౧౭ ॥
వేగీం ధీర కరూనియాం మనా । సావధాన హోఈం ॥ ౧౭ ॥
సాండీ హే మూర్ఖపణ । ఉఠీం ఘే ధనుష్యబాణ ।
సంగ్రామీం హేం కవణ । కారుణ్య తుఝే ॥ ౧౮ ॥
సంగ్రామీం హేం కవణ । కారుణ్య తుఝే ॥ ౧౮ ॥
హాం గా తూ జాణతా । తరీ న విచారీసీ కాం ఆతా ।
సాంగే ఝుంజావేళేం సదయతా । ఉచిత కాయీ ॥ ౧౯ ॥
సాంగే ఝుంజావేళేం సదయతా । ఉచిత కాయీ ॥ ౧౯ ॥
హే అసతియే కీర్తీసీ నాశు । ఆణి పారత్రికాసీ అపభ్రంశు ।
మ్హణే జగన్నివాసు । అర్జునాతేం ॥ ౨౦ ॥
మ్హణే జగన్నివాసు । అర్జునాతేం ॥ ౨౦ ॥
క్లైబ్యం మా స్మ గమః పార్థ నైతత్ త్వయ్యుపపద్యతే ।
క్షుద్రం హ్రదయదౌర్బల్యం త్యక్త్వోత్తిష్ఠ పరంతప ॥ ౩ ॥
క్షుద్రం హ్రదయదౌర్బల్యం త్యక్త్వోత్తిష్ఠ పరంతప ॥ ౩ ॥
మ్హణోని శోక న కరీం । తూం పురతా ధీరు ధరీం ।
హే శోచ్యతా అవ్హేరీం । పండుకుమరా ॥ ౨౧ ॥
హే శోచ్యతా అవ్హేరీం । పండుకుమరా ॥ ౨౧ ॥
తుజ నవ్హే హేం ఉచిత । యేణేం నాసేల జోడలే బహుత ।
తూం అఝునివరీ హిత । విచారీ పాం ॥ ౨౨ ॥
తూం అఝునివరీ హిత । విచారీ పాం ॥ ౨౨ ॥
యేణేం సంగ్రామాచేని అవసరేం । ఏథ కృపాళుపణ నుపకరే ।
హే ఆతాంచి కాయ సోయరే । జాహలే తుజ ॥ ౨౩ ॥
హే ఆతాంచి కాయ సోయరే । జాహలే తుజ ॥ ౨౩ ॥
తూం ఆధీంచి కాయ నేణసీ । కీం గోత్ర నోళఖసీ ।
వాయాంచి కాయ కరిసీ । అతిశో ఆతాం ॥ ౨౪ ॥
వాయాంచి కాయ కరిసీ । అతిశో ఆతాం ॥ ౨౪ ॥
ఆజించే హేం కాయ ఝుంజ । కాయ జన్మా నవల తుజ ।
హేం పరస్పరేం తుమ్హాం వ్యాజ । సదాచి ఆథి ॥ ౨౫ ॥
హేం పరస్పరేం తుమ్హాం వ్యాజ । సదాచి ఆథి ॥ ౨౫ ॥
తరీ ఆతాం కాయ జాహలేం । కాయి స్నేహ ఉపనలే ।
హేం నేణిజే పరి కుడే కేలే । అర్జునా తువా ॥ ౨౬ ॥
హేం నేణిజే పరి కుడే కేలే । అర్జునా తువా ॥ ౨౬ ॥
మోహ ధరిలియా ఐసేం హోఈల । జే అసతీ ప్రతిష్ఠా జాఈల ।
ఆణి పరలోకహీ అంతరేల । ఐహికేంసీ ॥ ౨౭ ॥
ఆణి పరలోకహీ అంతరేల । ఐహికేంసీ ॥ ౨౭ ॥
హృదయాచే ఢిలేపణ । ఏథ నికయాసీ నవ్హే కారణ ।
హేం సంగ్రామీం పతన జాణ । క్షత్రీయాంసీ ॥ ౨౮ ॥
హేం సంగ్రామీం పతన జాణ । క్షత్రీయాంసీ ॥ ౨౮ ॥
ఐసేని తో కృపావంతు । నానాపరీ అసే శికవితు ।
హే ఐకోని పండుసుతు । కాయ బోలే ॥ ౨౯ ॥
హే ఐకోని పండుసుతు । కాయ బోలే ॥ ౨౯ ॥
అర్జున ఉవాచః కథం చ భీష్మమహం సంఖ్యే ద్రోణం చ మధుసూదన ।
ఇషుభిః ప్రతియోత్స్యామి పూజార్హావరిసూదన ॥ ౪॥
ఇషుభిః ప్రతియోత్స్యామి పూజార్హావరిసూదన ॥ ౪॥
దేవా హేం యేతులేవరీ । బోలావే నలగే అవధారీం ।
ఆధీం తూంచి చిత్తీ విచారీం । సంగ్రాము హా ॥ ౩౦ ॥
ఆధీం తూంచి చిత్తీ విచారీం । సంగ్రాము హా ॥ ౩౦ ॥
హేం ఝుంజ నవ్హే ప్రమాదు । ఏథ ప్రవర్తలియా దిసతసే బాధు ।
హా ఉఘడా లింగభేదు । వోఢవలా ఆమ్హా ॥ ౩౧ ॥
హా ఉఘడా లింగభేదు । వోఢవలా ఆమ్హా ॥ ౩౧ ॥
దేఖేం మాతాపితరేం అర్చిజతీ । సర్వస్వేం తోష పావవిజతీ ।
తియేం పాఠీం కేవీం వధిజతీ । ఆపులా హాతీం ॥ ౩౨ ॥
తియేం పాఠీం కేవీం వధిజతీ । ఆపులా హాతీం ॥ ౩౨ ॥
దేవా సంతవృందు నమస్కారిజే । కాం ఘడే తరీ పూజిజే ।
హేం వాంచూని కేవీం నిందిజే । స్వయేం వాచా ॥ ౩౩ ॥
హేం వాంచూని కేవీం నిందిజే । స్వయేం వాచా ॥ ౩౩ ॥
తైసే గోత్రగురు ఆముచే । హే పూజనీయ ఆమ్హాం నియమాంచే ।
మజ బహుత భీష్మద్రోణాంచే । వర్తతసే ॥ ౩౪ ॥
మజ బహుత భీష్మద్రోణాంచే । వర్తతసే ॥ ౩౪ ॥
జయాలాగీం మనేం విరు । ఆమ్హీ స్వప్నీంహీ న శకో ధరూం ।
తయా ప్రత్యక్ష కేవీం । ఘాతు దేవా ॥ ౩౫ ॥
తయా ప్రత్యక్ష కేవీం । ఘాతు దేవా ॥ ౩౫ ॥
వర జళో హేం జియాలేం । ఏథ ఆఘవేయాంసీ హేంచి కాయ జాహలే ।
జే యాంచాం వధీం అభ్యాసిలేం । మిరవిజే ఆమ్హీం ॥ ౩౬ ॥
జే యాంచాం వధీం అభ్యాసిలేం । మిరవిజే ఆమ్హీం ॥ ౩౬ ॥
మీ పార్థు ద్రోణాచా కేలా । యేణేం ధనుర్వేదు మజ దిధలా ।
తేణేం ఉపకారేం కాయ ఆభారైలా । వధీం తయాతేం ॥ ౩౭ ॥
తేణేం ఉపకారేం కాయ ఆభారైలా । వధీం తయాతేం ॥ ౩౭ ॥
జేథీంచియా కృపా లాభిజే వరు । తేథేంచి మనే వ్యభిచారు ।
తరీ కాయ మీ భస్మాసురు । అర్జున మ్హణే ॥ ౩౮ ॥
తరీ కాయ మీ భస్మాసురు । అర్జున మ్హణే ॥ ౩౮ ॥
గురూనహత్వా హి మహానుభవాన్ శ్రేయో భోక్తుం భైక్షమపీహ లోకే ।
హత్వార్థకామాంస్తు గురూనిహైవ భుంజీయ భోగాన్ రుధిరప్రదిగ్ధాన్ ॥ ౫ ॥
హత్వార్థకామాంస్తు గురూనిహైవ భుంజీయ భోగాన్ రుధిరప్రదిగ్ధాన్ ॥ ౫ ॥
దేవా సముద్ర గంభీర ఆఇకిజే । వర తోహి ఆహాచ దేఖిజే ।
పరీ క్షోభు మనీం నేణిజే । ద్రోణాచియే ॥ ౩౯ ॥
పరీ క్షోభు మనీం నేణిజే । ద్రోణాచియే ॥ ౩౯ ॥
హేం అపార జేం గగన । వర తయాహీ హోఈల మాన ।
పరి అగాధ భలేం గహన । హృదయ యాంచే ॥ ౪౦ ॥
పరి అగాధ భలేం గహన । హృదయ యాంచే ॥ ౪౦ ॥
వరీ అమృతహీ విటే । కీం కాళవశేం వజ్ర ఫుటే ।
పరి మనోధర్ము న లోటే । వికరవిలా హా ॥ ౪౧ ॥
పరి మనోధర్ము న లోటే । వికరవిలా హా ॥ ౪౧ ॥
స్నేహాలాగీం మాయే । మ్హణిపే తేం కీరు హోయే ।
పరి కృపా తే మూర్త ఆహే । ద్రోణీం ఇయే ॥ ౪౨ ॥
పరి కృపా తే మూర్త ఆహే । ద్రోణీం ఇయే ॥ ౪౨ ॥
హా కారుణ్యాచీ ఆది । సకళ గుణాంచా నిధి ।
విద్యాసింధు నిరవధి । అర్జున మ్హణే ॥ ౪౩ ॥
విద్యాసింధు నిరవధి । అర్జున మ్హణే ॥ ౪౩ ॥
హా యేణేం మానేం మహంతు । వరీ ఆమ్హాంలాగీ కృపావంతు ।
ఆతాం సాంగ పాం యేథ ఘాతు । చింతూం యేఈల ॥ ౪౪ ॥
ఆతాం సాంగ పాం యేథ ఘాతు । చింతూం యేఈల ॥ ౪౪ ॥
ఐసే హే రణీం వధావే । మగ ఆపణ రాజ్యసుఖ భోగావేం ।
తేం మనా న యే ఆఘవేం । జీవితేంసీం ॥ ౪౫ ॥
తేం మనా న యే ఆఘవేం । జీవితేంసీం ॥ ౪౫ ॥
హేం యేణేం మానేం దుర్భర । జే యాహీహుని భోగ సధర ।
తే అసతు యేథవర । భిక్షా మాగతాం భలీ ॥ ౪౬ ॥
తే అసతు యేథవర । భిక్షా మాగతాం భలీ ॥ ౪౬ ॥
నా తరీ దేశత్యాగేం జాఇజే । కా గిరికందర సేవిజే ।
పరీ శస్త్ర ఆతాం న ధరిజే । ఇయాంవరీ ॥ ౪౭ ॥
పరీ శస్త్ర ఆతాం న ధరిజే । ఇయాంవరీ ॥ ౪౭ ॥
దేవా నవనిశతీం శరీం । వావరోని యాంచాం జివ్హారీం ।
భోగ గింవసావే రుధిరీం । బుడాలే జే ॥ ౪౮ ॥
భోగ గింవసావే రుధిరీం । బుడాలే జే ॥ ౪౮ ॥
తే కాఢూని కాయ కీజతీ । లిప్త కేవీం సేవిజతీ ।
మజ న యే హే ఉపపత్తి । యాచిలాగీం ॥ ౪౯ ॥
మజ న యే హే ఉపపత్తి । యాచిలాగీం ॥ ౪౯ ॥
ఐసే అర్జున తియే అవససరీం । మ్హణే శ్రీకృష్ణా అవధారీం ।
పరి తే మనా న యేచి మురారీ । ఆఇకోనియాం ॥ ౫౦ ॥
పరి తే మనా న యేచి మురారీ । ఆఇకోనియాం ॥ ౫౦ ॥
హేం జాణోని పార్థు బిహాలా । మగ పునరపి బోలోం లాగలా ।
మ్హణే దేవో కాం చిత్త యా బోలాం । దేతీచినా ॥ ౫౧ ॥
మ్హణే దేవో కాం చిత్త యా బోలాం । దేతీచినా ॥ ౫౧ ॥
న చైతద్ విద్మః కరతన్ నో గరీయో యద్ వా జయేమ యది వా నో జయేయుః ।
యానేవ హత్వా న జిజీవిషామస్తేఽవస్థితాః ప్రముఖే ధార్తరాష్ట్రాః ॥ ౬ ॥
యానేవ హత్వా న జిజీవిషామస్తేఽవస్థితాః ప్రముఖే ధార్తరాష్ట్రాః ॥ ౬ ॥
యేర్హవీం మాఝాం చిత్తీం జేం హోతే । తేం మీ విచారూని బోలిలోం ఏథేం ।
పరి నికేం కాయ యాపరౌతే । తేం తుమ్హీ జాణా ॥ ౫౨ ॥
పరి నికేం కాయ యాపరౌతే । తేం తుమ్హీ జాణా ॥ ౫౨ ॥
పై విరు జయాంసీ ఐకిజే । ఆణి యా బోలాచి ప్రాణు సాండిజే ।
తే ఏథ సంగ్రామవ్యాజేం । ఉభే ఆహాతీ ॥ ౫౩ ॥
తే ఏథ సంగ్రామవ్యాజేం । ఉభే ఆహాతీ ॥ ౫౩ ॥
ఆతాం ఐసేయాంతేం వధావే । కీం అవ్హేరునియా నిఘావేం ।
యా దోహోంమాజీ కాఇ కరావే । తేం నేణోం ఆమ్హీ ॥ ౫౪ ॥
యా దోహోంమాజీ కాఇ కరావే । తేం నేణోం ఆమ్హీ ॥ ౫౪ ॥
కార్పణ్యదోషోపహత్స్వభావః పృచ్ఛామి త్వాం ధర్మసంమూఢచేతాః ।
యత్ శ్రేయః స్యాన్ నిశ్చితం బ్రూహి తన్ మే శిష్యస్తేఽహం శాధి మాం త్వాం ప్రపన్నమ్ ॥ ౭॥
యత్ శ్రేయః స్యాన్ నిశ్చితం బ్రూహి తన్ మే శిష్యస్తేఽహం శాధి మాం త్వాం ప్రపన్నమ్ ॥ ౭॥
ఆమ్హాం కాయ ఉచిత । తేం పాహతాం న స్ఫురే ఏథ ।
జే మోహేం యేణేం చిత్త । వ్యాకుళ మాఝే ॥ ౫౫ ॥
జే మోహేం యేణేం చిత్త । వ్యాకుళ మాఝే ॥ ౫౫ ॥
తిమిరావరుద్ధ జైసేం । దృష్టీచే తేజ భ్రంశే ।
మగ పాంసీచ అసతాం న దిసే । వస్తుజాత ॥ ౫౬ ॥
మగ పాంసీచ అసతాం న దిసే । వస్తుజాత ॥ ౫౬ ॥
దేవా మజ తైసే జాహలే । జేం మన భ్రాంతీ గ్రాసిలేం ।
ఆతాం కాయ హిత ఆపులేం । తేంహీ నేణే ॥ ౫౭ ॥
ఆతాం కాయ హిత ఆపులేం । తేంహీ నేణే ॥ ౫౭ ॥
తరీ శ్రీకృష్ణా తువాం జాణావేం । నికేం తేం ఆమ్హాం సాంగావేం ।
జే సఖా సర్వస్వ ఆఘవేం । ఆమ్హాంసీ తూం ॥ ౫౮ ॥
జే సఖా సర్వస్వ ఆఘవేం । ఆమ్హాంసీ తూం ॥ ౫౮ ॥
తూం గురు బంధు పితా । తూం ఆమచీ ఇష్ట దేవతా ।
తూంచి సదా రక్షితా । ఆపదీం ఆముతేం ॥ ౫౯ ॥
తూంచి సదా రక్షితా । ఆపదీం ఆముతేం ॥ ౫౯ ॥
జైసా శిష్యాంతే గురు । సర్వథా నేణే అవ్హేరు ।
కీం సరితాంతే సాగరు । త్యజీ కేవీం ॥ ౬౦॥
కీం సరితాంతే సాగరు । త్యజీ కేవీం ॥ ౬౦॥
నాతరీ అపత్యాతేం మాయే । సాండుని జరీ జాయే ।
తరీ తే కైసేనిం జియే । ఐకేం కృష్ణా ॥ ౬౧ ॥
తరీ తే కైసేనిం జియే । ఐకేం కృష్ణా ॥ ౬౧ ॥
తైసా సర్వాంపరీ ఆమ్హాంసీ । దేవా తూంచి ఏక ఆహాసీ ।
ఆణి బోలిలేం జరీ న మానిసీ । మాగీల మాఝేం ॥ ౬౨ ॥
ఆణి బోలిలేం జరీ న మానిసీ । మాగీల మాఝేం ॥ ౬౨ ॥
తరీ ఉచిత కాయ ఆమ్హాం । జే వ్యభిచరేనా ధర్మా ।
తేం ఝడకరీ పురుషోత్తమా । సాంగేం ఆతాం ॥ ౬౩ ॥
తేం ఝడకరీ పురుషోత్తమా । సాంగేం ఆతాం ॥ ౬౩ ॥
న హి ప్రపశ్యామి మమాపునుద్యాద్ యచ్ఛోకముఛోషణమిన్ద్రియాణామ్ ।
అవాప్య భూమావసపత్నమృద్ధం రాజ్యం సురాణామపి చాధిపత్యమ్ ॥ ౮ ॥
అవాప్య భూమావసపత్నమృద్ధం రాజ్యం సురాణామపి చాధిపత్యమ్ ॥ ౮ ॥
హేం సకళ కుళ దేఖోని । జో శోకు ఉపజలాసే మనీం ।
తో తుఝియా వాక్యావాంచుని । న జాయ ఆణికేం ॥ ౬౪ ॥
తో తుఝియా వాక్యావాంచుని । న జాయ ఆణికేం ॥ ౬౪ ॥
ఏథ పృథ్వీతళ ఆపు హోఈల । హేం మహేంద్రపదహీ పావిజేల ।
పరి మోహ హా న ఫిటేల । మానసీంచా ॥ ౬౫ ॥
పరి మోహ హా న ఫిటేల । మానసీంచా ॥ ౬౫ ॥
జైసీం బీజేం సర్వథా ఆహాళలీం । తరీ సుక్షేత్రీ జర్హీ పేరిలీం ।
తరీ న విరుఢతీ సించలీం । ఆవడే తైసీం ॥ ౬౬ ॥
తరీ న విరుఢతీ సించలీం । ఆవడే తైసీం ॥ ౬౬ ॥
నా తరీ ఆయుష్య పురలేం ఆహే । తరీ ఔషధేం కాహీ నోహే ।
ఏథ ఏకచి ఉపేగా జాయే । పరమామృత ॥ ౬౭ ॥
ఏథ ఏకచి ఉపేగా జాయే । పరమామృత ॥ ౬౭ ॥
తైసే రాజ్యభోగసమృద్ధి । ఉజ్జీవన నోహే జీవబుద్ధి ।
ఏథ జివ్హాళా కృపానిధి । కారుణ్య తుఝేం ॥ ౬౮ ॥
ఏథ జివ్హాళా కృపానిధి । కారుణ్య తుఝేం ॥ ౬౮ ॥
ఐసేం అర్జున తేథ బోలిలా । జంవ క్షణ ఏక భ్రాంతి సాండిలా ।
మగ పునరపి వ్యాపిలా । ఉర్మీం తేణేం ॥ ౬౯ ॥
మగ పునరపి వ్యాపిలా । ఉర్మీం తేణేం ॥ ౬౯ ॥
కీం మజ పాహతా ఉర్మీ నోహే । హేం అనారిసేం గమత ఆహే ।
తో గ్రాసిలా మహామోహేం । కాళసర్పేం ॥ ౭౦ ॥
తో గ్రాసిలా మహామోహేం । కాళసర్పేం ॥ ౭౦ ॥
సవర్మ హృదయకల్హారీం । తేథ కారుణ్యవేళేచాం భరీం ।
లాగలా మ్హణోని లహరీ । భాంజేచి నా ॥ ౭౧ ॥
లాగలా మ్హణోని లహరీ । భాంజేచి నా ॥ ౭౧ ॥
హేం జాణోని ఐసీ ప్రౌఢీ । జో దృష్టీసవేం విష ఫేడీ ।
తో ధావయా శ్రీహరీ గారుడీ । పాతలా కీం ॥ ౭౨ ॥
తో ధావయా శ్రీహరీ గారుడీ । పాతలా కీం ॥ ౭౨ ॥
తైసియా పండుకుమరా వ్యాకుళా । మిరవతసే శ్రీకృష్ణ జవళా ।
తో కృపావశేం అవలీళా । రక్షీల ఆతాం ॥ ౭౩ ॥
తో కృపావశేం అవలీళా । రక్షీల ఆతాం ॥ ౭౩ ॥
మ్హణోని తో పార్థు । మోహఫణిగ్రస్తు ।
మ్యాం మ్హణితలా హా హేతు । జాణోనియాం ॥ ౭౪ ॥
మ్యాం మ్హణితలా హా హేతు । జాణోనియాం ॥ ౭౪ ॥
మగ దేఖా తేథ ఫాల్గును । ఘేతలా అసే భ్రాంతీ కవళూను ।
జైసా ఘనపడళీం భాను । ఆచ్ఛాదిజే ॥ ౭౫ ॥
జైసా ఘనపడళీం భాను । ఆచ్ఛాదిజే ॥ ౭౫ ॥
తయాపరీ తో ధర్నుధరూ । జాహలాసే దుఃఖే జర్జరు ।
జైసా గ్రీష్మకాళీం గిరివరు । వణవలా కాం ॥ ౭౬ ॥
జైసా గ్రీష్మకాళీం గిరివరు । వణవలా కాం ॥ ౭౬ ॥
మ్హణోని సహజే సునిళు । కృపామృతే సజళు ।
తో వోళలాసే శ్రీగోపాళు । మహామేఘు ॥ ౭౭ ॥
తో వోళలాసే శ్రీగోపాళు । మహామేఘు ॥ ౭౭ ॥
తేథ సుదర్శనాచీ ద్యుతి । తేచి విద్యుల్లతా ఝళకతీ ।
గంభీర వాచా తే ఆయతీ । గర్జనేచీ ॥ ౭౮ ॥
గంభీర వాచా తే ఆయతీ । గర్జనేచీ ॥ ౭౮ ॥
ఆతాం తో ఉదార కైసా వర్షేల । తేణే అర్జునాచళు నివేల ।
మగ నవీ విరుఢీ ఫుటేల । ఉన్మేషాచీ ॥ ౭౯ ॥
మగ నవీ విరుఢీ ఫుటేల । ఉన్మేషాచీ ॥ ౭౯ ॥
తే కథా ఆఇకా । మనాచియా ఆరాణుకా ।
జ్ఞానదేవో మ్హణే దేఖా । నివృత్తిదాసు ॥ ౮౦ ॥
జ్ఞానదేవో మ్హణే దేఖా । నివృత్తిదాసు ॥ ౮౦ ॥
సంజయ ఉవాచ: ఏవముక్త్వా హృషీకేశం గుడాకేశః పరంతపః ।
న యోత్స్య ఇతి గోవిందముక్త్వా తూష్ణీం బభూవ హ ॥ ౯ ॥
న యోత్స్య ఇతి గోవిందముక్త్వా తూష్ణీం బభూవ హ ॥ ౯ ॥
ఐసేం సంజయో సాంగతు । మ్హణే రాయా తో పార్థు ।
పునరపి శోకాకులితు । కాయ బోలే ॥ ౮౧ ॥
పునరపి శోకాకులితు । కాయ బోలే ॥ ౮౧ ॥
ఆఇకేం సఖేదు బోలే శ్రీకృష్ణాతేం । ఆతాం నాళవావేం తుమ్హీం మాతేం ।
మీ సర్వథా న ఝుంజేం యేథేం । భరంవసేని ॥ ౮౨ ॥
మీ సర్వథా న ఝుంజేం యేథేం । భరంవసేని ॥ ౮౨ ॥
ఐసేం యేకి హేళాం బోలిలా । మగ మౌన ధరోని ఠేలా ।
తేథ శ్రీకృష్ణా విస్మో పాతలా । దేఖోని తయాతే ॥ ౮౩ ॥
తేథ శ్రీకృష్ణా విస్మో పాతలా । దేఖోని తయాతే ॥ ౮౩ ॥
తమువాచ హృషీకేశః ప్రహసన్నివ భారత ।
సేనయోరుభయోర్మధ్యే విషీదంతమిదం వచః ॥ ౧౦ ॥
సేనయోరుభయోర్మధ్యే విషీదంతమిదం వచః ॥ ౧౦ ॥
మగ ఆపులా చిత్తీం మ్హణే । ఏథ హేం కాయ ఆదరిలేం యేణేం ।
అర్జున సర్వథా కాంహీ నేణే । కాయ కీజే ॥ ౮౪ ॥
అర్జున సర్వథా కాంహీ నేణే । కాయ కీజే ॥ ౮౪ ॥
హా ఉమజే ఆతాం కవణేపరీ । కైసేని ధీరు స్వీకారీ ।
జైసా గ్రహాతే పంచాక్షరీ । అనుమానీ కాం ॥ ౮౫ ॥
జైసా గ్రహాతే పంచాక్షరీ । అనుమానీ కాం ॥ ౮౫ ॥
నా తరీ అసాధ్య దేఖోని వ్యాధీ । అమృతాసమ దివ్య ఔషధీ ।
వైద్య సూచి నిరవధి । నిదానీంచీ ॥ ౮౬ ॥
వైద్య సూచి నిరవధి । నిదానీంచీ ॥ ౮౬ ॥
తైసా వివరితు అసే శ్రీఅనంతు । తయా దోన్హీం సైన్యాఆంతు ।
జయాపరీ పార్థు । భ్రాంతి సాండీ ॥ ౮౭ ॥
జయాపరీ పార్థు । భ్రాంతి సాండీ ॥ ౮౭ ॥
తేం కారణ మనీం ధరిలేం । మగ సరోష బోలోం ఆదరిలే ।
జైసేం మాతేచ్యా కోపీం థోకలేం । స్నేహ ఆథీ ॥ ౮౮ ॥
జైసేం మాతేచ్యా కోపీం థోకలేం । స్నేహ ఆథీ ॥ ౮౮ ॥
కీం ఔషధాచియా కడువటపణీం । జైసీ అమృతాచీ పురవణీ ।
తే ఆహాచ న దిసే పరీ గుణీం । ప్రకట హోయ ॥ ౮౯ ॥
తే ఆహాచ న దిసే పరీ గుణీం । ప్రకట హోయ ॥ ౮౯ ॥
తైసే వరివరి పాహతాం ఉదాసేం । ఆంత తరీ అతిసురసేం ।
తియేం వాక్యేం హృషీకేశేం । బోలోం ఆదరిలీం ॥ ౯౦ ॥
తియేం వాక్యేం హృషీకేశేం । బోలోం ఆదరిలీం ॥ ౯౦ ॥
శ్రీభగవానువాచ: అశోచ్యానన్వశోచస్త్వం ప్రజ్ఞావాదాంశ్చ భాషసే ।
గతాసూనగతాసూంశ్చ నానుశోచంతి పండితః ॥ ౧౧ ॥
గతాసూనగతాసూంశ్చ నానుశోచంతి పండితః ॥ ౧౧ ॥
మగ అర్జునాతే మ్హణితలేం । ఆమ్హీ ఆజి హేం నవల దేఖిలేం ।
జేం తువాం యేథ ఆదరిలేం । మాఝారీంచి ॥ ౯౧ ॥
జేం తువాం యేథ ఆదరిలేం । మాఝారీంచి ॥ ౯౧ ॥
తూం జాణతా తరీ మ్హణవిసీ । పరీ నేణీవేతేం న సండిసీ ।
ఆణి శికవూం మ్హణోం తరీ బోలసీ । బహుసాల నీతి ॥ ౯౨ ॥
ఆణి శికవూం మ్హణోం తరీ బోలసీ । బహుసాల నీతి ॥ ౯౨ ॥
జాత్యంధా లాగే పిసేం । మగ తేం సైరా ధాంవే జైసేం ।
తుఝే శహాణపణ తైసేం । దిసతసే ॥ ౯౩ ॥
తుఝే శహాణపణ తైసేం । దిసతసే ॥ ౯౩ ॥
తూం ఆపణపేం తరీ నేణసీ । పరీ యా కౌరవాంతే శోచూం పహాసీ ।
హా బహు విస్మయ ఆమ్హాంసీ । పుఢతపుఢతీ ॥ ౯౪ ॥
హా బహు విస్మయ ఆమ్హాంసీ । పుఢతపుఢతీ ॥ ౯౪ ॥
తరీ సాంగ పాం మజ అర్జునా । తుజపాసోని స్థితీ యా త్రిభువనా ।
హే అనాది విశ్వరచనా । తేం లటకేం కాయీ ॥ ౯౫ ॥
హే అనాది విశ్వరచనా । తేం లటకేం కాయీ ॥ ౯౫ ॥
ఏథ సమర్థు ఏక ఆథీం । తయాపాసూని భూతేం హోతీ ।
తరీ హేం వాయాచి కాయ బోలతీ । జగామాజీం ॥ ౯౬ ॥
తరీ హేం వాయాచి కాయ బోలతీ । జగామాజీం ॥ ౯౬ ॥
హో కాం సాంప్రత ఐసేం జహాలేం । జే హే జన్మమృత్యూ తువా సృజిలే ।
ఆణి నాశు పావిలే । తుఝేని కాయీ ॥ ౯౭ ॥
ఆణి నాశు పావిలే । తుఝేని కాయీ ॥ ౯౭ ॥
తూం భ్రమలేపణేం అహంకృతీ । యాంసీ ఘాతు న కరిసీ చితీం ।
తరీ సాంగే కాయి హే హోతీ । చిరంతన ॥ ౯౮ ॥
తరీ సాంగే కాయి హే హోతీ । చిరంతన ॥ ౯౮ ॥
కీం తూం ఏక వధితా । ఆణి సకళ లోకు హా మరతా ।
ఐసీ భ్రాంతి ఝణేం చిత్తా । యేవో దేసీ ॥ ౯౯ ॥
ఐసీ భ్రాంతి ఝణేం చిత్తా । యేవో దేసీ ॥ ౯౯ ॥
అనాదిసిద్ధ హేం ఆఘవేం । హోత జాత స్వభావేం ।
తరీ తువా కా శోచావే । సాంగ మజ ॥ ౧౦౦ ॥
తరీ తువా కా శోచావే । సాంగ మజ ॥ ౧౦౦ ॥
పరీ మూర్ఖపణే నేణసీ । న చింతావేం తేం చింతసీ ।
ఆణి తూంచి నీతి సాంగసీ । ఆమ్హాప్రతి ॥ ౧౦౧ ॥
ఆణి తూంచి నీతి సాంగసీ । ఆమ్హాప్రతి ॥ ౧౦౧ ॥
దేఖేం జే వివేకీ జే హోతీ । తే దోహీంతేహీ న శోచతీ ।
జే హోయ జాయ హే భ్రాంతీ । మ్హణఊనియాం ॥ ౧౦౨ ॥
జే హోయ జాయ హే భ్రాంతీ । మ్హణఊనియాం ॥ ౧౦౨ ॥
న త్వేవాహం జాతుం నాసం న త్వం నేమే జనాధిపాః ।
న చైవ న భవిష్యామః సర్వే వయమతః పరమ్ ॥ ౧౨ ॥
న చైవ న భవిష్యామః సర్వే వయమతః పరమ్ ॥ ౧౨ ॥
అర్జునా సాంగేన ఆఇక । ఏథ ఆమ్హీ తుమ్హీ దేఖ ।
ఆణి హే భూపతి అశేఖ । ఆదికరునీ ॥ ౧౦౩ ॥
ఆణి హే భూపతి అశేఖ । ఆదికరునీ ॥ ౧౦౩ ॥
నిత్యతా ఐసేచి అసోని । నా తరీ నిశ్చిత క్షయా జాఊని ।
హే భ్రాంతి వేగళీ కరూనీ । దోన్హీం నాహీం ॥ ౧౦౪ ॥
హే భ్రాంతి వేగళీ కరూనీ । దోన్హీం నాహీం ॥ ౧౦౪ ॥
హే ఉపజే ఆణి నాశే । తే మాయావశేం దిసే ।
యేర్హవీం తత్వతా వస్తు జే అసే । తే అవినాశచి ॥ ౧౦౫ ॥
యేర్హవీం తత్వతా వస్తు జే అసే । తే అవినాశచి ॥ ౧౦౫ ॥
జైసేం పవనేం తోయ హాలవిలేం । ఆణి తరంగాకార జాహలేం ।
తరీ కవణ కేం జన్మలేం । మ్హణోం యే తేథ ॥ ౧౦౬ ॥
తరీ కవణ కేం జన్మలేం । మ్హణోం యే తేథ ॥ ౧౦౬ ॥
తేంచి వాయూచే స్ఫురణ ఠేలేం । ఆణి ఉదక సహజ సపాటలేం ।
తరీ ఆతా కాయ నిమాలేం । విచారీం పాం ॥ ౧౦౭ ॥
తరీ ఆతా కాయ నిమాలేం । విచారీం పాం ॥ ౧౦౭ ॥
దేహినోఽస్మిన్ యథా దేహే కౌమారం యౌవనం జరా ।
తథా దేహాంతరప్రాప్తిర్ధీరస్త్తత్ర న ముహ్యతి ॥ ౧౩ ॥
తథా దేహాంతరప్రాప్తిర్ధీరస్త్తత్ర న ముహ్యతి ॥ ౧౩ ॥
ఆఇకేం శరీర తరీ ఏక । పరీ వయసా భేద అనేక ।
హేం ప్రత్యక్షచి దేఖ । ప్రమాణ తూం ॥ ౧౦౮ ॥
హేం ప్రత్యక్షచి దేఖ । ప్రమాణ తూం ॥ ౧౦౮ ॥
ఏథ కౌమారత్వ దిసే । మగ తారుణ్యీం తేం భ్రంశే ।
పరీ దేహచి న నాశే । ఏకేకాసవేం ॥ ౧౦౯ ॥
పరీ దేహచి న నాశే । ఏకేకాసవేం ॥ ౧౦౯ ॥
తైసీం చైతన్యాచాం ఠాయీం । ఇయేం శరీరాంతరే హోతి జాతి పాహీం ।
ఐసేం జాణే జయా నాహీం । వ్యామోహదుఃఖ ॥ ౧౧౦ ॥
ఐసేం జాణే జయా నాహీం । వ్యామోహదుఃఖ ॥ ౧౧౦ ॥
మాత్రాస్పర్శాస్తు కౌన్తేయ శీతోష్ణ సుఖదుఃఖదాః ।
ఆగమాపాయినోఽనిత్యాస్తాంస్తితిక్షస్వ భారత ॥ ౧౪ ॥
ఆగమాపాయినోఽనిత్యాస్తాంస్తితిక్షస్వ భారత ॥ ౧౪ ॥
ఏథ నేణావయా హేంచి కారణ । జేం ఇంద్రియాంఆధీనపణ ।
తిహీం ఆకళిజే అంతఃకరణ । మ్హణఊని భ్రమే ॥ ౧౧౧ ॥
తిహీం ఆకళిజే అంతఃకరణ । మ్హణఊని భ్రమే ॥ ౧౧౧ ॥
ఇంద్రియేం విషయ సేవితీ । తేథ హర్ష శోకు ఉపజతీ ।
తే అంతర ఆప్లవితీ । సంగేం యేణేం ॥ ౧౧౨ ॥
తే అంతర ఆప్లవితీ । సంగేం యేణేం ॥ ౧౧౨ ॥
జయాం విషాయాంచాం ఠాయీం । ఏకనిష్ఠతా కహీం నాహీం ।
తేథ దుఃఖ ఆణి కాంహీం । సుఖహి దిసే ॥ ౧౧౩ ॥
తేథ దుఃఖ ఆణి కాంహీం । సుఖహి దిసే ॥ ౧౧౩ ॥
దేఖేం హే శబ్దాచీ వ్యాప్తి । నిందా ఆణి స్తుతి ।
తేథ ద్వేషాద్వేష ఉపజతి । శ్రవణద్వారేం ॥ ౧౧౪ ॥
తేథ ద్వేషాద్వేష ఉపజతి । శ్రవణద్వారేం ॥ ౧౧౪ ॥
మృదు ఆణి కఠీణ । జే స్పర్శాచే దోన్హీ గుణ ।
జే వపూచేని సంగే కారణ సంతోషఖేదాం ॥ ౧౧౫ ॥
జే వపూచేని సంగే కారణ సంతోషఖేదాం ॥ ౧౧౫ ॥
భ్యాసుర ఆణి సురేఖ । హేం రుపాచేం స్వరూప దేఖ ।
జేం ఉపజవీ సుఖదుఃఖ । నేత్రాద్వారేం ॥ ౧౧౬ ॥
జేం ఉపజవీ సుఖదుఃఖ । నేత్రాద్వారేం ॥ ౧౧౬ ॥
సుగంధు ఆణి దుర్గంధు । హా పరిమళాచా భేదు ।
జో ఘ్రాణసంగే విషాదు – । తోషు దేతా ॥ ౧౧౭ ॥
జో ఘ్రాణసంగే విషాదు – । తోషు దేతా ॥ ౧౧౭ ॥
తైసాచి ద్వివిధ రసు । ఉపజవీ ప్రీతిత్రాసు ।
మ్హణూని హా అపభ్రంశు । విషయసంగు ॥ ౧౧౮ ॥
మ్హణూని హా అపభ్రంశు । విషయసంగు ॥ ౧౧౮ ॥
దేఖేం ఇంద్రియాం ఆధీన హోఈజే ।తేం శీతోష్ణాంతే పావిజే ।
ఆణి సుఖదుఃఖీ ఆకళిజే । ఆపణపేం ॥ ౧౧౯ ॥
ఆణి సుఖదుఃఖీ ఆకళిజే । ఆపణపేం ॥ ౧౧౯ ॥
యా విషయావాంచూని కాంహీ । ఆణీక సర్వథా రమ్య నాహీం ।
ఐసా స్వభావోచి పాహీం । ఇంద్రియాంచా ॥ ౧౨౦ ॥
ఐసా స్వభావోచి పాహీం । ఇంద్రియాంచా ॥ ౧౨౦ ॥
హే విషయ తరీ కైసే । రోహిణీచేం జళ జైసేం ।
కాం స్వప్నీంచా ఆభాసే । భద్రజాతి ॥ ౧౨౧ ॥
కాం స్వప్నీంచా ఆభాసే । భద్రజాతి ॥ ౧౨౧ ॥
దేఖేం అనిత్య తియాపరీ । మ్హణఊని తూం అవ్హేరీం ।
హా సర్వథా సంగు న ధరీం । ధనుర్ధరా ॥ ౧౨౨ ॥
హా సర్వథా సంగు న ధరీం । ధనుర్ధరా ॥ ౧౨౨ ॥
యం హి న వ్యథయన్త్యేతే పురుషం పురుషషర్భ ।
సమదుఃఖసుఖం ధీరం సోఽమృతత్వాయ కల్పతే ॥ ౧౫ ॥
సమదుఃఖసుఖం ధీరం సోఽమృతత్వాయ కల్పతే ॥ ౧౫ ॥
హే విషయ జయాతే నాకళితీ । తయాతే సుఖదుఃఖేం దోన్హీ న పవతీ ।
ఆణి గర్భవాసుసంగతీ । నాహీం తయా ॥ ౧౨౩ ॥
ఆణి గర్భవాసుసంగతీ । నాహీం తయా ॥ ౧౨౩ ॥
తో నిత్యరూపు పార్థా । వోళఖావా సర్వథా ।
జో యా ఇంద్రియార్థా । నాగవేచి ॥ ౧౨౪ ॥
జో యా ఇంద్రియార్థా । నాగవేచి ॥ ౧౨౪ ॥
నాసంతో విద్యతే భావో నాభావో విద్యతే సతః ।
ఉభయోరపి దృష్టోఽన్తస్త్వనయోస్తత్వదర్శిభిః ॥ ౧౬ ॥
ఉభయోరపి దృష్టోఽన్తస్త్వనయోస్తత్వదర్శిభిః ॥ ౧౬ ॥
ఆతాం అర్జునా ఆణిక కాంహీ ఏక । సాంగేన మీ ఆఇక ।
జేం విచారేం పరలోక । వోళఖితీ ॥ ౧౨౫ ॥
జేం విచారేం పరలోక । వోళఖితీ ॥ ౧౨౫ ॥
యా ఉపాధిమాజి గుప్త । చైతన్య అసే సర్వగత ।
తేం తత్వజ్ఞ సంత । స్వీకారితీ ॥ ౧౨౬ ॥
తేం తత్వజ్ఞ సంత । స్వీకారితీ ॥ ౧౨౬ ॥
సలిలీం పయ జైసేం । ఏక హోఊన మీనలేం అసే ।
పరీం నివడూని రాజహంసేం । వేగళేం కీజే ॥ ౧౨౭ ॥
పరీం నివడూని రాజహంసేం । వేగళేం కీజే ॥ ౧౨౭ ॥
కీం అగ్నిముఖేం కిడాళ । తోడోనియాం చోఖాళ ।
నివడితీ కేవళ । బుద్ధిమంత ॥ ౧౨౮ ॥
నివడితీ కేవళ । బుద్ధిమంత ॥ ౧౨౮ ॥
నా తరీ జాణివేచ్యా ఆయణీ । కరితాం దధికడసణీ ।
మగ నవనీత నిర్వాణీం । దిసే జైసేం ॥ ౧౨౯ ॥
మగ నవనీత నిర్వాణీం । దిసే జైసేం ॥ ౧౨౯ ॥
కీం భూస బీజ ఏకవట । ఉపణితాం రాహే ఘనవట ।
తేథ ఉడే తేం ఫలకట । జాణోం ఆలే ॥ ౧౩౦ ॥
తేథ ఉడే తేం ఫలకట । జాణోం ఆలే ॥ ౧౩౦ ॥
తైసేం విచారితాం నిరసలేం । తేం ప్రపంచు సహజేం సాండవలేం ।
మగ తత్వతా తత్వ ఉరలేం । జ్ఞానియాంసీ ॥ ౧౩౧ ॥
మగ తత్వతా తత్వ ఉరలేం । జ్ఞానియాంసీ ॥ ౧౩౧ ॥
మ్హణోని అనిత్యాచాం ఠాయీం । తయాం ఆస్తిక్యబుద్ధి నాహీం ।
నిష్కర్ష దోహీంహీ । దేఖిలా అసే ॥ ౧౩౨ ॥
నిష్కర్ష దోహీంహీ । దేఖిలా అసే ॥ ౧౩౨ ॥
అవినాశి తు తద్విద్ధి యేన సర్వమైదం తత్ ।
వినాశమవ్యయస్యాస్య న కశ్చిత్ కర్తుమర్హతి ॥ ౧౭ ॥
వినాశమవ్యయస్యాస్య న కశ్చిత్ కర్తుమర్హతి ॥ ౧౭ ॥
దేఖేం సారాసార విచారితాం । భ్రాంతి జే పాహీం అసారతా ।
తరీ సార తేం స్వభావతా । నిత్య జాణేం ॥ ౧౩౩ ॥
తరీ సార తేం స్వభావతా । నిత్య జాణేం ॥ ౧౩౩ ॥
హా లోకత్రయాకారు । తో జయాచా విస్తారు ।
తేథ నామ వర్ణ ఆకారు । చిన్హ నాహీ ॥ ౧౩౪ ॥
తేథ నామ వర్ణ ఆకారు । చిన్హ నాహీ ॥ ౧౩౪ ॥
జో సర్వదా సర్వగతు । జన్మక్షయాతీతు ।
తయా కేలియాహి ఘాతు । కదాచి నోహే ॥ ౧౩౫ ॥
తయా కేలియాహి ఘాతు । కదాచి నోహే ॥ ౧౩౫ ॥
అన్తవంతః ఇమే దేహా నిత్యస్యోక్తాః శరీరిణః ।
అనాశినోఽప్రమేయస్య తస్యాద్ యుధ్యస్వ భారత ॥ ౧౮ ॥
అనాశినోఽప్రమేయస్య తస్యాద్ యుధ్యస్వ భారత ॥ ౧౮ ॥
ఆణి శరీరజాత హే ఆఘవేం । హేం నాశవంత స్వభావేం ।
మ్హణోని తువా ఝుంజావేం । పండుకుమరా ॥ ౧౩౬ ॥
మ్హణోని తువా ఝుంజావేం । పండుకుమరా ॥ ౧౩౬ ॥
య ఏనం వేత్తి హన్తారం యశ్చైనం మన్యతే హతమ్ ।
ఉభౌ తౌ న విజానీతో నాయం హన్తి న హన్యతే ॥ ౧౯ ॥
ఉభౌ తౌ న విజానీతో నాయం హన్తి న హన్యతే ॥ ౧౯ ॥
తూం ధరూని దేహాభిమానాతేం । దిఠీ సూని యా శరీరాతేం ।
మీ మారితా హే మరతే । మ్హణత ఆహాసీ ॥ ౧౩౭ ॥
మీ మారితా హే మరతే । మ్హణత ఆహాసీ ॥ ౧౩౭ ॥
తరీ అర్జునా తూం హేం నేణసీ । జరీ తత్వతా విచారిసీ ।
తరీ వధితా తూం నవ్హేసీ । హే వధ్య నవ్హతీ ॥ ౧౩౮ ॥
తరీ వధితా తూం నవ్హేసీ । హే వధ్య నవ్హతీ ॥ ౧౩౮ ॥
న జాయతే మ్రియతే వా కదాచిన్ నాయం భూత్వా భవితా న భూయః ।
అజో నిత్యః శాశ్వతోఽయం పురాణో న హన్యతే హన్యమానే శరీరే ॥ ౨౦ ॥
అజో నిత్యః శాశ్వతోఽయం పురాణో న హన్యతే హన్యమానే శరీరే ॥ ౨౦ ॥
వేదావినాశినం నిత్యం య ఏనమజవ్యయమ్ ।
కథం స పురుషః పార్థ కం ఘాతయతి హన్తి కమ్ ॥ ౨౧ ॥
కథం స పురుషః పార్థ కం ఘాతయతి హన్తి కమ్ ॥ ౨౧ ॥
జైసేం స్వప్నామాజిం దేఖిజే । తేం స్వప్నీంచి సాచ ఆపజే ।
మగ చేఊనియాం పాహిజే । తంవ కాంహీ నాహీం ॥ ౧౩౯ ॥
మగ చేఊనియాం పాహిజే । తంవ కాంహీ నాహీం ॥ ౧౩౯ ॥
తైసీ హే జాణ మాయా । తూం భ్రమత ఆహాసీ వాయాం ।
శస్త్రేం హాణితలియా ఛాయా । జైసీ ఆంగీ న రుపే ॥ ౧౪౦ ॥
శస్త్రేం హాణితలియా ఛాయా । జైసీ ఆంగీ న రుపే ॥ ౧౪౦ ॥
కాం పూర్ణ కుంభ ఉలండలా । తేథ బింబాకారు దిసే భ్రంశలా ।
పరీ భాను నాహీం నాసలా । తయాసవేం ॥ ౧౪౧ ॥
పరీ భాను నాహీం నాసలా । తయాసవేం ॥ ౧౪౧ ॥
నా తరీ మఠీం ఆకాశ జైసేం । మఠాకృతీ అవతరలే అసే ।
తో భంగలియా ఆపైసే । స్వరూపచి ॥ ౧౪౨ ॥
తో భంగలియా ఆపైసే । స్వరూపచి ॥ ౧౪౨ ॥
తైసేం శరీరాచాం లోపీం । సర్వథా నాశు నాహీం స్వరూపీం ।
మ్హణఊని తూం హేం నారోపీం । భ్రాంతి బాపా ॥ ౧౪౩॥
మ్హణఊని తూం హేం నారోపీం । భ్రాంతి బాపా ॥ ౧౪౩॥
వాసాంసి జీర్ణాని యథా విహాయ నవాని గృహ్ణాతి నరోపరాణి ।
తథా శరీరాణి విహాయ జీర్ణాన్యన్యాని సంయాతి నావాని దేహీ ॥ ౨౨॥
తథా శరీరాణి విహాయ జీర్ణాన్యన్యాని సంయాతి నావాని దేహీ ॥ ౨౨॥
జైసేం జీర్ణ వస్త్ర సాండిజే । మగ నూతన వేఢిజే ।
తైసే దేహాంతరాతే స్వీకారిజే । చైతన్యనాథేం ॥ ౧౪౪ ॥
తైసే దేహాంతరాతే స్వీకారిజే । చైతన్యనాథేం ॥ ౧౪౪ ॥
నైనం ఛిందన్తి శస్త్రాణి నైనం దహతి పావకః ।
న చైనం క్లేదయన్త్యాపో న శోషయతి మారుతః ॥ ౨౩॥
న చైనం క్లేదయన్త్యాపో న శోషయతి మారుతః ॥ ౨౩॥
అచ్ఛేద్యోఽయమదాహ్యోఽయమక్లేద్యోఽశోష్య ఏవ చ ।
నిత్య సర్వగతః స్థాణురచలోఽయం సనాతనః ॥ ౨౪ ॥
నిత్య సర్వగతః స్థాణురచలోఽయం సనాతనః ॥ ౨౪ ॥
హా అనాది నిత్యసిద్ధు । నిరుపాధి విశుద్ధు ।
మ్హణఊని శస్త్రాదికీం ఛేదు । న ఘడే యయా ॥ ౧౪౫ ॥
మ్హణఊని శస్త్రాదికీం ఛేదు । న ఘడే యయా ॥ ౧౪౫ ॥
అవ్యక్తోఽయమచిన్త్యోఽయమవికార్యోఽయముచ్యతే ।
తస్మాదేవం విదిత్వైనం నానుశోచితుమర్హసి ॥ ౨౫ ॥
తస్మాదేవం విదిత్వైనం నానుశోచితుమర్హసి ॥ ౨౫ ॥
హా ప్రళయోదకే నాప్లవే । అగ్నిదాహో న సంభవే ।
ఏథ మహాశోషు న ప్రభవే । మారుతాచా ॥ ౧౪౬ ॥
ఏథ మహాశోషు న ప్రభవే । మారుతాచా ॥ ౧౪౬ ॥
అర్జునా హా నిత్యు । అచళు హా శాశ్వతు ।
సర్వత్ర సదోదితు । పరిపూర్ణు హా ॥ ౧౪౭ ॥
సర్వత్ర సదోదితు । పరిపూర్ణు హా ॥ ౧౪౭ ॥
హా తర్కాచియే దిఠీ । గోచర నోహే కిరిటీ ।
ధ్యాన యాచియే భేటీ । ఉత్కంఠా వాహే ॥ ౧౪౮ ॥
ధ్యాన యాచియే భేటీ । ఉత్కంఠా వాహే ॥ ౧౪౮ ॥
హా సదా దుర్లభు మనా । ఆపు నోహే సాధనా।
నిఃసీము హా అర్జునా । పురుషోత్తము ॥ ౧౪౯ ॥
నిఃసీము హా అర్జునా । పురుషోత్తము ॥ ౧౪౯ ॥
హా గుణత్రయరహితు । వ్యక్తీసీ అతీతు ।
అనాది అవికృతు । సర్వరూప ॥ ౧౫౦ ॥
అనాది అవికృతు । సర్వరూప ॥ ౧౫౦ ॥
అర్జునా ఐసా జాణావా । హా సకళాత్మకు దేఖావా ।
మగ సహజే శోకు ఆఘవా । హరేల తుఝా ॥ ౧౫౧ ॥
మగ సహజే శోకు ఆఘవా । హరేల తుఝా ॥ ౧౫౧ ॥
అథ చైనం నిత్యజాత నిత్యం వా మన్యసే మృతం ।
తథాపి త్వం మహాబాహో నైవం శోచితుమర్హసి ॥ ౨౬ ॥
తథాపి త్వం మహాబాహో నైవం శోచితుమర్హసి ॥ ౨౬ ॥
అథవా ఐసా నేణసీ । తూం అంతవంతచి హేం మానిసీ ।
తర్హీ శోచూం న పవసీ । పండుకుమరా ॥ ౧౫౨ ॥
తర్హీ శోచూం న పవసీ । పండుకుమరా ॥ ౧౫౨ ॥
జే ఆది-స్థితీ- అంతు । హా నిరంతర అసే నిత్యు ।
జైసా ప్రవాహో అనుస్యూతు । గంగాజళాచా ॥ ౧౫౩ ॥
జైసా ప్రవాహో అనుస్యూతు । గంగాజళాచా ॥ ౧౫౩ ॥
తేం ఆది నాహీం ఖండలే । సముద్రీం తరీ అసే మినలేం ।
ఆణి జాతచి మధ్యేం ఉరలే । దిసే జైసేం ॥ ౧౫౪॥
ఆణి జాతచి మధ్యేం ఉరలే । దిసే జైసేం ॥ ౧౫౪॥
ఇయే తిన్హీం తయాపరీ । సరసీంచ సదా అవధారీం ।
భూతాంసీ కవణీం అవసరీం । ఠాకతీ నా ॥ ౧౫౫ ॥
భూతాంసీ కవణీం అవసరీం । ఠాకతీ నా ॥ ౧౫౫ ॥
మ్హణోని హే ఆఘవేం । ఏథ తుజ న లగే శోచావేం ।
జే స్థితీచీ హే స్వభావేం । అనాది ఐసీ ॥ ౧౫౬ ॥
జే స్థితీచీ హే స్వభావేం । అనాది ఐసీ ॥ ౧౫౬ ॥
నా తరీ హే అర్జునా । న యేచి తుఝియా మనా ।
జే దేఖోని లోకు అధీనా । జన్మక్షయా ॥ ౧౫౭ ॥
జే దేఖోని లోకు అధీనా । జన్మక్షయా ॥ ౧౫౭ ॥
తరీ యేథ కాంహీ । తుజ శోకాసి కారణ నాహీం ।
జే జన్మమృత్యు హే పాహీం । అపరిహర ॥ ౧౫౮ ॥
జే జన్మమృత్యు హే పాహీం । అపరిహర ॥ ౧౫౮ ॥
జాతస్య హి ధృవో మృత్యుర్ధృవం జన్మ మృతస్య చ।
తస్మాదపరిహార్యేఽర్థే న త్వం శోచితుమర్హసి ॥ ౨౭ ॥
తస్మాదపరిహార్యేఽర్థే న త్వం శోచితుమర్హసి ॥ ౨౭ ॥
ఉపజే తేం నాశే । నాశలేం పునరపి దిసే ।
హేం ఘటికాయంత్ర తైసేం । పరిభ్రమే గా ॥ ౧౫౯ ॥
హేం ఘటికాయంత్ర తైసేం । పరిభ్రమే గా ॥ ౧౫౯ ॥
నా తరీ ఉదో అస్తు ఆపైసే । అఖండిత హోత జాత జైసేం ।
హేం జన్మమరణ తైసేం । అనివార జగీం ॥ ౧౬౦ ॥
హేం జన్మమరణ తైసేం । అనివార జగీం ॥ ౧౬౦ ॥
మహాప్రళయ అవసరే । హేం త్రైలోక్యహీ సంహరే ।
మ్హణోని హా పరిహరే । ఆది అంతు ॥ ౧౬౧ ॥
మ్హణోని హా పరిహరే । ఆది అంతు ॥ ౧౬౧ ॥
తూం జరీ హే ఐసేం మానసీ । తరీ ఖేదు కాం కరిసీ ।
కాయ జాణతచి నేణసీ । ధనుర్ధరా ॥ ౧౬౨ ॥
కాయ జాణతచి నేణసీ । ధనుర్ధరా ॥ ౧౬౨ ॥
ఏథ ఆణికహీ ఏక పార్థా । తుజ బహుతీం పరీ పాహతాం ।
దుఃఖ కరావయా సర్వథా । విషో నాహీం ॥ ౧౬౩ ॥
దుఃఖ కరావయా సర్వథా । విషో నాహీం ॥ ౧౬౩ ॥
అవ్యక్తాదిని భూతాని వ్యక్తమధ్యాని భారత ।
అవ్యక్తనిధనాన్యేవ తత్ర కా పరిదేవనా ॥ ౨౮ ॥
అవ్యక్తనిధనాన్యేవ తత్ర కా పరిదేవనా ॥ ౨౮ ॥
జేం సమస్తేం ఇయేం భూతే । జన్మా ఆది అమూర్తే ।
మగ పాతలీం వ్యక్తీతేం । జన్మలేయా ॥ ౧౬౪ ॥
మగ పాతలీం వ్యక్తీతేం । జన్మలేయా ॥ ౧౬౪ ॥
తియేం క్షయాసి జేథ జాతీ । తేథ నిభ్రాంత ఆనే నవ్హతీ ।
దేఖేం పూర్వ స్థితీచ యేతీ । ఆపులియే ॥ ౧౬౫ ॥
దేఖేం పూర్వ స్థితీచ యేతీ । ఆపులియే ॥ ౧౬౫ ॥
యేర మధ్యేం జేం ప్రతిభాసే । తేం నిద్రితా స్వప్న జైసేం ।
తైసా ఆకారు హా మాయావశేం । సత్స్వరూపీం ॥ ౧౬౬ ॥
తైసా ఆకారు హా మాయావశేం । సత్స్వరూపీం ॥ ౧౬౬ ॥
నా తరీ పవనేం స్పర్శిలేం నీర । పఢియాసే తరంగాకార ।
కా పరాపేక్షా అళకాంర- । వ్యక్తి కనకీం ॥ ౧౬౭ ॥
కా పరాపేక్షా అళకాంర- । వ్యక్తి కనకీం ॥ ౧౬౭ ॥
తైసేం సకళ హేం మూర్త । జాణ పాం మాయాకారిత ।
జైసేం ఆకాశీం బింబత । అభ్రపటల ॥ ౧౬౮ ॥
జైసేం ఆకాశీం బింబత । అభ్రపటల ॥ ౧౬౮ ॥
తైసేం ఆదీచి జేం నాహీ । తయాలాగీం తూం రుదసి కాయీ ।
తూం అవీట తేం పాహీం । చైతన్య ఏక ॥ ౧౬౯ ॥
తూం అవీట తేం పాహీం । చైతన్య ఏక ॥ ౧౬౯ ॥
జయాచి ఆర్తీచి భోగిత । విషయీ త్యజిలే సంత ।
జయాలాగీం విరక్త । వనవాసియే ॥ ౧౭౦ ॥
జయాలాగీం విరక్త । వనవాసియే ॥ ౧౭౦ ॥
దిఠీ సూని జయాతేం । బ్రహ్మచర్యాది వ్రతేం ।
మునీశ్వర తయాతేం ఆచరతాతీ ॥ ౧౭౧ ॥
మునీశ్వర తయాతేం ఆచరతాతీ ॥ ౧౭౧ ॥
ఆశ్చర్యవత్ పశ్చతి కశ్చిదేనమాశ్చర్యవద్ వదతి తథైవ చాన్యః ।
ఆశ్చర్యవత్ చైనమన్యః శృణోతి । శృత్వాఽప్యేనం వేద న చైవ కశ్చిత్ ॥ ౨౯ ॥
ఆశ్చర్యవత్ చైనమన్యః శృణోతి । శృత్వాఽప్యేనం వేద న చైవ కశ్చిత్ ॥ ౨౯ ॥
ఏక అంతరీ నిశ్చళ । జేం నిహాళితాం కేవళ ।
విసరలే సకళ । సంసారజాత ॥ ౧౭౨ ॥
విసరలే సకళ । సంసారజాత ॥ ౧౭౨ ॥
ఏకాం గుణానువాదు కరితాం । ఉపరతీ హోఊని చితా ।
నిరవధి తల్లీనతా । నిరంతర ॥ ౧౭౩ ॥
నిరవధి తల్లీనతా । నిరంతర ॥ ౧౭౩ ॥
ఏక ఐకతాంచి నివాలే । తే దేహభావీం సాండలే ।
ఏక అనుభవేం పాతలే । తద్రుపతా ॥ ౧౭౪ ॥
ఏక అనుభవేం పాతలే । తద్రుపతా ॥ ౧౭౪ ॥
జైసా సరితా ఓఘ సమస్త । సముద్రామాజిం మిళత ।
పరీ మాఘౌతే న సమాత । పరతలే నాహీం ॥ ౧౭౫ ॥
పరీ మాఘౌతే న సమాత । పరతలే నాహీం ॥ ౧౭౫ ॥
తైసియా యోగీశ్వరాంచియా మతీ । మిళణీసవేం ఏకవటతీ ।
పరీ జే విచారూని పునరావృత్తి । భజతీచినా ॥ ౧౭౬ ॥
పరీ జే విచారూని పునరావృత్తి । భజతీచినా ॥ ౧౭౬ ॥
దేహీ నిత్యమవధ్యోఽయం దేహే సర్వస్య భారత ।
తస్మాత్ సర్వాణి భూతాని న త్వం శోచితుమర్హసి ॥ ౩౦ ॥
తస్మాత్ సర్వాణి భూతాని న త్వం శోచితుమర్హసి ॥ ౩౦ ॥
జేం సర్వత్ర సర్వహీ దేహీం । జయా కరితాంహీ ఘాతు నాహీం ।
తేం విశ్వాత్మక తూం పాహీం । చైతన్య ఏక ॥ ౧౭౭ ॥
తేం విశ్వాత్మక తూం పాహీం । చైతన్య ఏక ॥ ౧౭౭ ॥
యాచేనిచి స్వభావేం । హేం హోత జాత ఆఘవేం ।
తరీ సాంగ కాయ శోచావేం । ఏథ తువాం ॥ ౧౭౮ ॥
తరీ సాంగ కాయ శోచావేం । ఏథ తువాం ॥ ౧౭౮ ॥
ఏర్హవీం తరీ పార్థా । తుజ కాం నేణోం న మనేం చిత్తా ।
పరీ కిడాళ హేం శోచితాం । బహుతీం పరీం ॥ ౧౭౯ ॥
పరీ కిడాళ హేం శోచితాం । బహుతీం పరీం ॥ ౧౭౯ ॥
స్వధర్మపి చావేక్ష్య న వికంపితుమర్హసి ।
ధర్మ్యాద్ధి యుద్ధాత్ శ్రేయోఽన్యత్ క్షత్రియస్య న విద్యతే ॥ ౩౧ ॥
ధర్మ్యాద్ధి యుద్ధాత్ శ్రేయోఽన్యత్ క్షత్రియస్య న విద్యతే ॥ ౩౧ ॥
తూం అఝుని కాం న విచారిసీ । కాయ హేం చింతితు ఆహాసీ ।
స్వధర్ము తో విసరలాసీ । తరావేం జేణేం ॥ ౧౮౦ ॥
స్వధర్ము తో విసరలాసీ । తరావేం జేణేం ॥ ౧౮౦ ॥
యా కౌరవాం భలతేం జాహలేం । అథవా తుజచి కాంహీ పాతలేం ।
కీం యుగచి హేం బుడాలేం । జర్హీం ఏథ ॥ ౧౮౧ ॥
కీం యుగచి హేం బుడాలేం । జర్హీం ఏథ ॥ ౧౮౧ ॥
తరీ స్వధర్ము ఏక ఆహే । తో సర్వథా త్యాజ్య నోహే ।
మగ తరిజేల కాయ పాహే । కృపాళుపణేం ॥ ౧౮౨ ॥
మగ తరిజేల కాయ పాహే । కృపాళుపణేం ॥ ౧౮౨ ॥
అర్జునా తుఝేం చిత్త । జర్హీ జాహలేం ద్రవీభూత ।
తర్హీ హేం అనుచిత । సంగ్రామసమయీం ॥ ౧౮౩ ॥
తర్హీ హేం అనుచిత । సంగ్రామసమయీం ॥ ౧౮౩ ॥
అగా గోక్షీర జరీ జాహలేం । తరీ పథ్యాసి నాహీ మ్హణితలేం ।
ఐసేనిహి విష హోయ సుదలేం । నవజ్వరీం దేతాం ॥ ౧౮౪ ॥
ఐసేనిహి విష హోయ సుదలేం । నవజ్వరీం దేతాం ॥ ౧౮౪ ॥
తైసే ఆనీం ఆన కరితాం । నాశు హోఈల హితా ।
మ్హణఊని తూం ఆతాం । సావధ హోఈ ॥ ౧౮౫ ॥
మ్హణఊని తూం ఆతాం । సావధ హోఈ ॥ ౧౮౫ ॥
వాయాంచి వ్యాకుళ కాయీ । ఆపులా నిజధర్ము పాహీం ।
జో ఆచరితా బాధు నాహీం । కవణే కాళీం ॥ ౧౮౬ ॥
జో ఆచరితా బాధు నాహీం । కవణే కాళీం ॥ ౧౮౬ ॥
జైసేం మార్గేంచి చాలతాం । అపావో న పవే సర్వథా ।
కాం దీపాధారేం వర్తతాం । నాడళిజే ॥ ౧౮౭ ॥
కాం దీపాధారేం వర్తతాం । నాడళిజే ॥ ౧౮౭ ॥
మ్హణోని యాలాగీం పాహీం । తుమ్హాం క్షత్రియాం ఆణీక కాంహీ ।
సంగ్రామావాంచూని నాహీం । ఉచిత జాణేం ॥ ౧౮౯ ॥
సంగ్రామావాంచూని నాహీం । ఉచిత జాణేం ॥ ౧౮౯ ॥
నిష్కపటా హోఆవేం । ఉసిణా ఘాఈ జుంఝావేం ।
హేం అసో కాయ సాంగావే । ప్రత్యక్షావరీ ॥ ౧౯౦ ॥
హేం అసో కాయ సాంగావే । ప్రత్యక్షావరీ ॥ ౧౯౦ ॥
యదృచ్ఛయా చోపపన్నం స్వర్గద్వారమపావృత్తమ్ ।
సుఖినః క్షత్రియాః పార్థ లభంతే యుద్ధమీదృశమ్ ॥ ౩౨ ॥
సుఖినః క్షత్రియాః పార్థ లభంతే యుద్ధమీదృశమ్ ॥ ౩౨ ॥
అర్జునా ఝుంజ దేఖేం ఆతాంచేం । హేం హో కాయ దైవ తుమచే ।
కీం నిధాన సకళ ధర్మాచేం । ప్రగటలే అసే ॥ ౧౯౧ ॥
కీం నిధాన సకళ ధర్మాచేం । ప్రగటలే అసే ॥ ౧౯౧ ॥
హా సంగ్రాము కాయ మ్హణిపే । కీం స్వర్గుచి యేణేం రూపేం ।
మూర్త కాం ప్రతాపే । ఉదో కేలా ॥ ౧౯౨ ॥
మూర్త కాం ప్రతాపే । ఉదో కేలా ॥ ౧౯౨ ॥
నా తరీ గుణాచేని పతికరేం । ఆర్తించేని పడిభరేం ।
హేం కీర్తీచి స్వయంవరే । ఆలీ తుజ ॥ ౧౯౩ ॥
హేం కీర్తీచి స్వయంవరే । ఆలీ తుజ ॥ ౧౯౩ ॥
క్షత్రియేం బహుత పుణ్య కీజే । తేం ఝుంజ ఐసేం హేం లాహిజే ।
జైసేం మార్గేం జాతాం ఆడళిజే । చింతామణీసీ ॥ ౧౯౪ ॥
జైసేం మార్గేం జాతాం ఆడళిజే । చింతామణీసీ ॥ ౧౯౪ ॥
నా తరీ జాంభయా పసరే ముఖ । తేథ అవచటేం పడే పీయూఖ ।
తైసా సంగ్రాము హా దేఖ । పాతలా అసే ॥ ౧౯౫ ॥
తైసా సంగ్రాము హా దేఖ । పాతలా అసే ॥ ౧౯౫ ॥
అథ చేత్ త్వమిమం ధర్మ్యం సంగ్రామం న కరిష్యసి ।
తతః స్వధర్మం కీర్తిం చ హిత్వా పాపమవాప్యసిం ॥ ౩౩ ॥
తతః స్వధర్మం కీర్తిం చ హిత్వా పాపమవాప్యసిం ॥ ౩౩ ॥
ఆతాం హా ఐసా అవ్హేరిజే । మగ నాథిలే శోచూం బైసిజే ।
తరీ ఆపణ ఆహాణా హోఈజే । ఆపణపేయాం ॥ ౧౯౬ ॥
తరీ ఆపణ ఆహాణా హోఈజే । ఆపణపేయాం ॥ ౧౯౬ ॥
పూర్వజాంచే జోడలేం । ఆపణచి హోయ ధాడిలేం ।
జరీ ఆజి శస్త్ర సాండిలే । రణీం ఇయే ॥ ౧౯౭ ॥
జరీ ఆజి శస్త్ర సాండిలే । రణీం ఇయే ॥ ౧౯౭ ॥
అసతీ కీర్తి జాఈల । జగ అభిశాపు దేఈల ।
ఆణి గింవసిత పావతీల । మహాదోష ॥ ౧౯౮ ॥
ఆణి గింవసిత పావతీల । మహాదోష ॥ ౧౯౮ ॥
జైసీ భ్రతారేహీన వనితా । ఉపహృతీ పావే సర్వథా ।
తైశీ దశా జీవితా । స్వధర్మేంవీణ ॥ ౧౯౯ ॥
తైశీ దశా జీవితా । స్వధర్మేంవీణ ॥ ౧౯౯ ॥
నా తరీ రణీం శవ సాండిజే । తేం చౌమేరీం గిధీం విదారిజే ।
తైసే స్వధర్మహీన అభిభవిజే । మహాదోషీ ॥ ౨౦౦ ॥
తైసే స్వధర్మహీన అభిభవిజే । మహాదోషీ ॥ ౨౦౦ ॥
అకీర్తిం చాపి భూతాని కథయిష్యంతి తేఽవ్యామ్ ।
సంభావితస్య చాకీర్తిర్మరణాదతిరిచ్యతే ॥ ౩౪ ॥
సంభావితస్య చాకీర్తిర్మరణాదతిరిచ్యతే ॥ ౩౪ ॥
మ్హణోని స్వధర్మ హా సాండసీల । తరీ పాపా వరపడా హోసీల ।
ఆణి అపేశ తేం న వచేల । కల్పాంతావరీ ॥ ౨౦౧ ॥
ఆణి అపేశ తేం న వచేల । కల్పాంతావరీ ॥ ౨౦౧ ॥
జాణతేని తంవచి జియావే । జంవ అపకీర్తి ఆంగా న పవే ।
ఆణి సాంగ పాం కేవీ నిగావేం । ఏథోనియాం ॥ ౨౦౨ ॥
ఆణి సాంగ పాం కేవీ నిగావేం । ఏథోనియాం ॥ ౨౦౨ ॥
తూం నిర్మత్సరు సదయతా । యేథూని నిఘసీ కీర మాఘౌతా ।
పరీ తే గతి సమస్తాం । న మనేల యయాం ॥ ౨౦౩ ॥
పరీ తే గతి సమస్తాం । న మనేల యయాం ॥ ౨౦౩ ॥
హేం చహూంకడూన వేఢితీల । బాణవరీ ఘేతీల ।
తేథ పార్థా న సుటిజేల । కృపాళుపణే ॥ ౨౦౪ ॥
తేథ పార్థా న సుటిజేల । కృపాళుపణే ॥ ౨౦౪ ॥
ఐసేనిహీ ప్రాణ్సంకటే । జరీ విపాయేం పాం నిఘణేం ఘటే ।
తరీ తేం జియాలేంహీ వోఖటేం । మరణాహునీ ॥ ౨౦౫ ॥
తరీ తేం జియాలేంహీ వోఖటేం । మరణాహునీ ॥ ౨౦౫ ॥
భయాద్ రణాదుపరం మంస్యతే త్వాం మహారథాః ।
యేషాం త్వం బహుమతో భూత్వా యాస్యసి లాఘవమ్ ॥ ౩౫ ॥
యేషాం త్వం బహుమతో భూత్వా యాస్యసి లాఘవమ్ ॥ ౩౫ ॥
తూం ఆణికహీ ఏక న విచారిసీ । ఏథ సంభ్రమే ఝుంజో ఆలాసీ ।
ఆణి సకణవపణే నిఘాలాసీ । మాగుతా జరీ ॥ ౨౦౬ ॥
ఆణి సకణవపణే నిఘాలాసీ । మాగుతా జరీ ॥ ౨౦౬ ॥
తరీ తుఝేం తేం అర్జునా । యా వైరియాం దుర్జనాం
కాం ప్రత్యయా యేఈల మనా । సాంగే మజ ॥ ౨౦౬ ॥
కాం ప్రత్యయా యేఈల మనా । సాంగే మజ ॥ ౨౦౬ ॥
అవాచ్యవాదాంశ్చ బహూన్ వదిష్యంతి తవాహితాః ।
నిందంతస్తవ సామర్థ్య తతో దుఃఖతరం ను కిమ్ ॥ ౩౬ ॥
నిందంతస్తవ సామర్థ్య తతో దుఃఖతరం ను కిమ్ ॥ ౩౬ ॥
హే మ్హణతీల గేలా రే గేలా । అర్జున ఆమ్హాం బిహాలా ।
హా సాంగేం బోలు ఉరలా । నికా కాయీ ॥ ౨౦౮ ॥
హా సాంగేం బోలు ఉరలా । నికా కాయీ ॥ ౨౦౮ ॥
లోక సాయాసేం కరూని బహుతేం । కాం వేంచితీ ఆపులీ జీవితేం ।
పరీ వాఢవితీ కీర్తీతేం । ధనుర్ధరా ॥ ౨౦౯ ॥
పరీ వాఢవితీ కీర్తీతేం । ధనుర్ధరా ॥ ౨౦౯ ॥
తే తుజ అనాయసేం । అనకళిత జోడిలీ అసే ।
హేం అద్వితీయ జైసేం । గగన ఆహే ॥ ౨౧౦ ॥
హేం అద్వితీయ జైసేం । గగన ఆహే ॥ ౨౧౦ ॥
తైసీ కీర్తీ నిఃసీమ । తుఝాం ఠాయీం నిరుపమ ।
తుఝే గుణ ఉత్తమ । తిహీం లోకీం ॥ ౨౧౧॥
తుఝే గుణ ఉత్తమ । తిహీం లోకీం ॥ ౨౧౧॥
దిగంతీచే భూపతి । భాట హోఊని వాఖాణితీ ।
జే ఐకిలియా దచకతీ । కృతాంతాదిక ॥ ౨౧౨ ॥
జే ఐకిలియా దచకతీ । కృతాంతాదిక ॥ ౨౧౨ ॥
ఐసా మహిమా ఘనవట । గంగా తైసీ చోఖట ।
జయాం దేఖీ జగీం సుభట । వాంఠ జాహలీ ॥ ౨౧౩ ॥
జయాం దేఖీ జగీం సుభట । వాంఠ జాహలీ ॥ ౨౧౩ ॥
తే పౌరుష తుఝేం అద్భుత । ఆఇకోనియాం హే సమస్త ।
జాహలే ఆథి విరక్త । జీవితేంసీ ॥ ౨౧౪ ॥
జాహలే ఆథి విరక్త । జీవితేంసీ ॥ ౨౧౪ ॥
జైసా సింహాచియా హాంకా । యుగాంతు హోయ మదముఖా ।
తైసా కౌరవాం అశేఖాం । ధాకు తుఝా॥ ౨౧౫ ॥
తైసా కౌరవాం అశేఖాం । ధాకు తుఝా॥ ౨౧౫ ॥
జైసే పర్వత వజ్రాంతే । నా తరీ సర్ప గరుడాతేం ।
తైసా అర్జునా హే తూంతే । మానితీ సదా ॥ ౨౧౬ ॥
తైసా అర్జునా హే తూంతే । మానితీ సదా ॥ ౨౧౬ ॥
తే అగాధపణ జాఈల । మగ హిణావో అంగా యేఈల ।
జరీ మాగుతా నిఘసీల । న ఝుంజతచి ॥ ౨౧౭ ॥
జరీ మాగుతా నిఘసీల । న ఝుంజతచి ॥ ౨౧౭ ॥
ఆణి హే పళతాం పళోం నేదితీ । ధరూని అవకళా కరితీ ।
న గణిత కుటీ బోలతీ । ఆఇకతాం తుజ ॥ ౨౧౮ ॥
న గణిత కుటీ బోలతీ । ఆఇకతాం తుజ ॥ ౨౧౮ ॥
మగ తే వేళీ హియేం ఫుటావేం । ఆంతా లాఠేపణే కాం న ఝుంజావే ।
హేం జింతలే తరీ భోగావేం । పృథ్వీతల ॥ ౨౧౯ ॥
హేం జింతలే తరీ భోగావేం । పృథ్వీతల ॥ ౨౧౯ ॥
హతో వా ప్రాప్స్యసి స్వర్గం జిత్వా వా భోక్షసే మహీమ్ ।
తస్మాదుత్తిష్ఠ కౌన్తేయ యుద్ధాయ కృతనిశ్చయః ॥ ౩౭ ॥
తస్మాదుత్తిష్ఠ కౌన్తేయ యుద్ధాయ కృతనిశ్చయః ॥ ౩౭ ॥
నా తరీ రణీం ఏథ । ఝుంజతాం వేంచలేం జీవిత ।
తరీ స్వర్గసుఖ అనకళిత । పావసీల ॥ ౨౨౦ ॥
తరీ స్వర్గసుఖ అనకళిత । పావసీల ॥ ౨౨౦ ॥
మ్హణోని యే గోఠీ । విచారు న కరీం కిరిటీ ।
ఆతాం ధనుష్య ఘేఊని ఉఠీ । ఝుంజేం వేగీం ॥ ౨౨౧ ॥
ఆతాం ధనుష్య ఘేఊని ఉఠీ । ఝుంజేం వేగీం ॥ ౨౨౧ ॥
దేఖేం స్వధర్ము హా ఆచరతాం । దోషు నాసే అసతా ।
తుజ భ్రాంతి హే కవణ చిత్తా । ఏథ పాతకాచీ ॥ ౨౨౨ ॥
తుజ భ్రాంతి హే కవణ చిత్తా । ఏథ పాతకాచీ ॥ ౨౨౨ ॥
సాంగే ప్లవేంచి కాయ బుడిజే । కాం మార్గీం జాతాం ఆడళిజే ।
పరీ విపాయేం చాలో నేణిజే । తరీ తేంహీ ఘడే ॥ ౨౨౩ ॥
పరీ విపాయేం చాలో నేణిజే । తరీ తేంహీ ఘడే ॥ ౨౨౩ ॥
అమృతేం తరీచి మరీజే । జరీ విఖేంసీ సేవీజే ।
తైసా స్వధర్మేం దోషు పావిజే । హేతుకపణే ॥ ౨౨౪ ॥
తైసా స్వధర్మేం దోషు పావిజే । హేతుకపణే ॥ ౨౨౪ ॥
మ్హణోని తుజ పార్థా । హేతు సాండోని సర్వథా ।
క్షాత్రవృత్తీ ఝుంజతాం । పాప నాహీ ॥ ౨౨౫ ॥
క్షాత్రవృత్తీ ఝుంజతాం । పాప నాహీ ॥ ౨౨౫ ॥
సుఖదుఃఖే సమే కృత్వా లాభాలాభౌ జయాజయౌ ।
తతో యుద్ధాయ యుజ్యస్వ నైవం పాపమవాప్స్యసి ॥ ౩౮ ॥
తతో యుద్ధాయ యుజ్యస్వ నైవం పాపమవాప్స్యసి ॥ ౩౮ ॥
సుఖీం సంతోషా న యావే । దుఃఖీ విషాదా న భజావేం ।
ఆణి లాభాలాభ న ధరావే । మనామాజీం ॥ ౨౨౬ ॥
ఆణి లాభాలాభ న ధరావే । మనామాజీం ॥ ౨౨౬ ॥
ఏథ విజయపణ హోఈల । కాం సర్వథా దేహ జాఈల ।
హేం ఆధీంచి కాంహీ పుఢీల । చింతావేనా ॥ ౨౨౭ ॥
హేం ఆధీంచి కాంహీ పుఢీల । చింతావేనా ॥ ౨౨౭ ॥
ఆపణయాం ఉచితా । స్వధర్మాతేంచి రహాటతాం ।
జే పావేం తేం నివాంతా । సాహోని జావేం ॥ ౨౨౮ ॥
జే పావేం తేం నివాంతా । సాహోని జావేం ॥ ౨౨౮ ॥
ఐసేయా మనేం హోఆవేం । తరీ దోషు న ఘడే స్వభావేం ।
మ్హణోని ఆతాం ఝుంజావేం । నిభ్రాంత తువాం ॥ ౨౨౯ ॥
మ్హణోని ఆతాం ఝుంజావేం । నిభ్రాంత తువాం ॥ ౨౨౯ ॥
ఏషాఽతేభిహితా సాంఖ్యే బుద్ధిర్యోగే త్విమాం శృణు ।
బుద్ధ్యా యుక్తో యయా పార్థ కర్మబంధం ప్రహాస్యసి ॥ ౩౯ ॥
బుద్ధ్యా యుక్తో యయా పార్థ కర్మబంధం ప్రహాస్యసి ॥ ౩౯ ॥
హే సాంఖ్యస్థితి ముకులిత । సాంగితలీ తుజ ఏథ ।
ఆతాం బుద్ధియోగు నిశ్చిత । అవధారీం పాం ॥ ౨౩౦ ॥
ఆతాం బుద్ధియోగు నిశ్చిత । అవధారీం పాం ॥ ౨౩౦ ॥
జయా బుద్ధియుక్తా । ఆహాలియా పార్థా ।
కర్మబంధు సర్వథా । బాంధూ న పావే ॥ ౨౩౧ ॥
కర్మబంధు సర్వథా । బాంధూ న పావే ॥ ౨౩౧ ॥
జైసే వజ్రకవచ లేఈజే । మగ శస్త్రాంచా వర్షావో సాహిజే ।
పరీ జైతేంసీ ఉరిజే । అచుంబితా ॥ ౨౩౨ ॥
పరీ జైతేంసీ ఉరిజే । అచుంబితా ॥ ౨౩౨ ॥
నేహాభిక్రమనాశోఽస్తి ప్రత్యవాయో న విద్యతే ।
స్వల్పమప్యస్య ధర్మస్య త్రాయతే మహతో భయాత్ ॥ ౪౦ ॥
స్వల్పమప్యస్య ధర్మస్య త్రాయతే మహతో భయాత్ ॥ ౪౦ ॥
తైసేం ఐహిక తరీ న నశే । ఆణి మోక్షు తో ఉరలా అసే ।
జేథ పూర్వానుక్రమ దిసే । చోఖాళత ॥ ౨౩౩ ॥
జేథ పూర్వానుక్రమ దిసే । చోఖాళత ॥ ౨౩౩ ॥
కర్మాధారే రాహాటిజే । పరీ కర్మఫళ న నిరీక్షిజే ।
జైసా మంత్రజ్ఞు న బధిజే । భూతబాధా ॥ ౨౩౪ ॥
జైసా మంత్రజ్ఞు న బధిజే । భూతబాధా ॥ ౨౩౪ ॥
తియాపరీ జే సుబుద్ధి । ఆపులాల్యా నిరవధి ।
హాం అసతాంచి ఉపాధి । ఆంకళూ న సకే ॥ ౨౩౫ ॥
హాం అసతాంచి ఉపాధి । ఆంకళూ న సకే ॥ ౨౩౫ ॥
జేథ న సంచరే పుణ్యపాప । జే సూక్ష్మ అతి నిష్కంప ।
గుణత్రయాది లేప । న లగతీ జేథ ॥ ౨౩౬ ॥
గుణత్రయాది లేప । న లగతీ జేథ ॥ ౨౩౬ ॥
అర్జునా తే పుణ్యవశేం । జరీ అల్పచి హృదయీం బుద్ధి ప్రకాశే ।
తరీ అశేషహీ నాశే । సంసారభయ ॥ ౨౩౭ ॥
తరీ అశేషహీ నాశే । సంసారభయ ॥ ౨౩౭ ॥
వ్యవసాయాత్మికా బుద్ధిరేకేహ కురునన్దన ।
బహుశాఖా హ్యనన్తాశ్చ బుద్ధయోఽవ్యవస్థితామ్ ॥ ౪౧ ॥
బహుశాఖా హ్యనన్తాశ్చ బుద్ధయోఽవ్యవస్థితామ్ ॥ ౪౧ ॥
జైసీ దీపకళికా ధాకుటీ । పరీ బహు తేజాతేం ప్రగటీ ।
తరీ సద్బుద్ధి హే థేకుటీ । మ్హణోం నయే ॥ ౨౩౮ ॥
తరీ సద్బుద్ధి హే థేకుటీ । మ్హణోం నయే ॥ ౨౩౮ ॥
పార్థా బహుతీం పరీ । హే అపేక్షిజే విచారశూరీ ।
జే దుర్లభ చరాచరీం । సద్వాసనా ॥ ౨౩౯ ॥
జే దుర్లభ చరాచరీం । సద్వాసనా ॥ ౨౩౯ ॥
ఆణికాసారిఖా బహువసు । జైసా న జోడే పరిసు ।
కాం అమృతాచా లేశు । దైవగుణేం ॥ ౨౪౦ ॥
కాం అమృతాచా లేశు । దైవగుణేం ॥ ౨౪౦ ॥
తైసీ దుర్లభ జే సద్బుద్ధి । జియే పరమాత్మాచి అవధి ।
జైసా గంగేసీ ఉదధి । నిరంతర ॥ ౨౪౧ ॥
జైసా గంగేసీ ఉదధి । నిరంతర ॥ ౨౪౧ ॥
తైసీ ఈశ్వరావాంచూని కాంహీ । జియే ఆణిక లాణీ నాహీం ।
తే ఏకచి బుద్ధి పాహీం । అర్జునా జగీం ॥ ౨౪౨ ॥
తే ఏకచి బుద్ధి పాహీం । అర్జునా జగీం ॥ ౨౪౨ ॥
యేరీ తే దుర్మతి । జే బహుధా అసే వికరతీ ।
తేథ నిరంతర రమతీ । అవివేకియే ॥ ౨౪౩ ॥
తేథ నిరంతర రమతీ । అవివేకియే ॥ ౨౪౩ ॥
మ్హణోని తయా పార్థా । స్వర్గ సంసార నరకావస్థా ।
ఆత్మసుఖ సర్వథా । దృష్ట నాహీం ॥ ౨౪౪ ॥
ఆత్మసుఖ సర్వథా । దృష్ట నాహీం ॥ ౨౪౪ ॥
యామినాం పుష్పితాం వాచం ప్రవదన్త్యవిపశ్చితః ।
వేదవాదరతాః పార్థ నాన్యదస్తీతి వాదినః ॥ ౪౨ ॥
వేదవాదరతాః పార్థ నాన్యదస్తీతి వాదినః ॥ ౪౨ ॥
వేదాధారేం బోలతీ । కేవళ కర్మ ప్రతిష్ఠితీ ।
పరీ కర్మఫళీం ఆసక్తీ । ధరూనియాం ॥ ౨౪౫ ॥
పరీ కర్మఫళీం ఆసక్తీ । ధరూనియాం ॥ ౨౪౫ ॥
మ్హణతీ సంసారీ జన్మిజే । యజ్ఞాది కర్మ కీజేం ।
మగ స్వర్గసుఖ భోగిజే । మనోహర ॥ ౨౪౬ ॥
మగ స్వర్గసుఖ భోగిజే । మనోహర ॥ ౨౪౬ ॥
ఏథ హేం వాంచూని కాంహీ । ఆణిక సర్వథా సుఖచి నాహీ ।
ఐసేం అర్జునా బోలతీ పాహీం । దుర్బుద్ధి తే ॥ ౨౪౭ ॥
ఐసేం అర్జునా బోలతీ పాహీం । దుర్బుద్ధి తే ॥ ౨౪౭ ॥
కామాత్మానః స్వర్గపరా జన్మకర్మఫలప్రదామ్ ।
క్రియావిషేశ్బహులాం భోగైశ్వర్యగతిం ప్రతి ॥ ౪౩ ॥
క్రియావిషేశ్బహులాం భోగైశ్వర్యగతిం ప్రతి ॥ ౪౩ ॥
దేఖేం కామనా అభిభూత । హోఊని కర్మేం ఆచరత ।
తే కేవళ భోగీం చిత్త । దేఊనియాం ॥ ౨౪౮ ॥
తే కేవళ భోగీం చిత్త । దేఊనియాం ॥ ౨౪౮ ॥
క్రియావిశేషేం బహుతేం । న లోపితీం విధీతేం ।
నిపుణ హోఊని ధర్మాతేం । అనుష్ఠితీ ॥ ౨౪౯ ॥
నిపుణ హోఊని ధర్మాతేం । అనుష్ఠితీ ॥ ౨౪౯ ॥
భోగైశ్వర్యప్రసక్తానాం తయాపహృతచేతసామ్ ।
వ్యవసాయాత్మికా బుద్ధిః సమాధౌ న విధీయతే ॥ ౪౪ ॥
వ్యవసాయాత్మికా బుద్ధిః సమాధౌ న విధీయతే ॥ ౪౪ ॥
పరి ఏకచి కుడేం కరితీ । జే స్వర్గకాము మనీం ధరితీ ।
యజ్ఞపురుషా చుకతీ । భోక్తా జో ॥ ౨౫౦ ॥
యజ్ఞపురుషా చుకతీ । భోక్తా జో ॥ ౨౫౦ ॥
జైసా కర్పురాచా రాశి కీజే । మగ అగ్ని లాఊని దీజే ।
కాం మిష్టానీం సంచరవిజే । కాళకూట ॥ ౨౫౧ ॥
కాం మిష్టానీం సంచరవిజే । కాళకూట ॥ ౨౫౧ ॥
దైవేం అమృతకుంభ జోడలా । తో పాయేం హాణోని ఉలండిలా ।
తైసా నాసితీ ధర్మ నిపజలా । హేతుకపణేం ॥ ౨౫౨ ॥
తైసా నాసితీ ధర్మ నిపజలా । హేతుకపణేం ॥ ౨౫౨ ॥
సాయాసేం పుణ్య అర్జిజే । మగ సంసారు కా అపేక్షిజే ।
పరీ నేణతీ తే కాయ కీజే । అప్రాప్త దేఖేం ॥ ౨౫౩ ॥
పరీ నేణతీ తే కాయ కీజే । అప్రాప్త దేఖేం ॥ ౨౫౩ ॥
జైసే రాంధవణీ రససోయ నికీ । కరునియాం మోలే వికీ ।
తైసా భోగాసాఠీ అవివేకీ । ధాడితీ ధర్ము ॥ ౨౫౪ ॥
తైసా భోగాసాఠీ అవివేకీ । ధాడితీ ధర్ము ॥ ౨౫౪ ॥
మ్హణోని హే పార్థా । దుర్బుద్ధి దేఖ సర్వథా ।
తయాం వేదవాదరతాం । మనీం వసే ॥ ౨౫౫ ॥
తయాం వేదవాదరతాం । మనీం వసే ॥ ౨౫౫ ॥
త్రైగుణ్యవిషయా వేదా నిస్త్రైగుణ్యో భవార్జున ।
నిర్ద్వంద్వో నిత్యసత్వస్థో నిర్యోగక్షేమ ఆత్మవాన్ ॥ ౪౫ ॥
నిర్ద్వంద్వో నిత్యసత్వస్థో నిర్యోగక్షేమ ఆత్మవాన్ ॥ ౪౫ ॥
తిన్హీం గుణీం ఆవృత్త । హే వేద జాణే నిభ్రాంత ।
మ్హణోని ఉపనిషదాది సమస్త । సాత్విక తే ॥ ౨౫౬ ॥
మ్హణోని ఉపనిషదాది సమస్త । సాత్విక తే ॥ ౨౫౬ ॥
యేర రజతమాత్మక । జేథ నిరుపిజే కర్మాదిక ।
జే కేవళ స్వర్గసూచక । ధనుర్ధరా ॥ ౨౫౭ ॥
జే కేవళ స్వర్గసూచక । ధనుర్ధరా ॥ ౨౫౭ ॥
మ్హణోని తూం జాణ । హే సుఖదుఃఖాసీచ కారణ ।
ఏథ ఝణే అంతఃకరణ । రిగోం దేసీ ॥ ౨౫౮ ॥
ఏథ ఝణే అంతఃకరణ । రిగోం దేసీ ॥ ౨౫౮ ॥
తూం గుణత్రయాతేం అవ్హేరీం । మీ మాఝేం హేం న కరీం ।
ఏక ఆత్మసుఖ అంతరీ । విసంబ ఝణీం ॥ ౨౫౯ ॥
ఏక ఆత్మసుఖ అంతరీ । విసంబ ఝణీం ॥ ౨౫౯ ॥
యావానర్థ ఉదపానే సర్వతః సంప్లుతోదకే ।
తావాన్సర్వేషు వేదేషు బ్రాహ్మణస్య విజానతః ॥ ౪౬ ॥
తావాన్సర్వేషు వేదేషు బ్రాహ్మణస్య విజానతః ॥ ౪౬ ॥
జరీ వేదేం బహుత బోలలేం । వివిధ భేద సూచిలే ।
తర్హీ ఆపణ హిత ఆపులేం । తేంచి ఘేపే ॥ ౨౬౦ ॥
తర్హీ ఆపణ హిత ఆపులేం । తేంచి ఘేపే ॥ ౨౬౦ ॥
జైసా ప్రగటలియా గభస్తీ । అశేషహీ మార్గ దిసతీ ।
తరీ తేతులేహీ కాయ చాలిజతీ । సాంగే మజ ॥ ౨౬౧ ॥
తరీ తేతులేహీ కాయ చాలిజతీ । సాంగే మజ ॥ ౨౬౧ ॥
కా ఉదకమయ సకళ । జర్హీ జాహలేం అసే మహీతళ ।
తరీ ఆపణ ఘేపే కేవళ । ఆర్తీచజోగేం ॥ ౨౬౨ ॥
తరీ ఆపణ ఘేపే కేవళ । ఆర్తీచజోగేం ॥ ౨౬౨ ॥
తైసే జ్ఞానియే జే హోతీ । తే వేదార్థాతే వివరితీ ।
మగ అపేక్షిత తేం స్వీకారితీ । శాశ్వత జేం ॥ ౨౬౩ ॥
మగ అపేక్షిత తేం స్వీకారితీ । శాశ్వత జేం ॥ ౨౬౩ ॥
కర్మణ్యేవాధికారస్తే మా ఫలేషు కదాచన ।
మా కర్మఫలహేతుర్భుర్మా తే సంగోఽస్త్వకర్మణి ॥ ౪౭ ॥
మా కర్మఫలహేతుర్భుర్మా తే సంగోఽస్త్వకర్మణి ॥ ౪౭ ॥
మ్హణౌని ఆఇకేం పార్థా । యాచివరీ పాహతాం ।
తుజ ఉచిత హోయ ఆతాం । స్వకర్మ హేం ॥ ౨౬౪ ॥
తుజ ఉచిత హోయ ఆతాం । స్వకర్మ హేం ॥ ౨౬౪ ॥
ఆమ్హీం సమస్తహీ విచారిలేం । తంవ ఐసేంచి హేం మనా ఆలేం ।
జే న సండిజే తువా ఆపులేం । విహిత కర్మ ॥ ౨౬౫ ॥
జే న సండిజే తువా ఆపులేం । విహిత కర్మ ॥ ౨౬౫ ॥
పరీ కర్మఫళీం ఆస న కరావీ । ఆణి కుకర్మీ సంగతి న వ్హావీ ।
హే సత్క్రియాచి ఆచరావీ । హేతూవిణ ॥ ౨౬౬ ॥
హే సత్క్రియాచి ఆచరావీ । హేతూవిణ ॥ ౨౬౬ ॥
యోగస్థ కురూ కర్మాణి సంగం త్యక్త్వా ధనంజయ ।
సిద్ధ్యసిద్ధ్యో సమో భూత్వా సమత్వం యోగ ఉచ్యతే ॥ ౪౮ ॥
సిద్ధ్యసిద్ధ్యో సమో భూత్వా సమత్వం యోగ ఉచ్యతే ॥ ౪౮ ॥
తూం యోగయుక్త హోఊనీ । ఫళాచా సంగ సాండునీ ।
మగ అర్జునా చిత్త దేఊనీ । కరీం కర్మేం ॥ ౨౬౭ ॥
మగ అర్జునా చిత్త దేఊనీ । కరీం కర్మేం ॥ ౨౬౭ ॥
పరీ ఆదరిలే కర్మ దైవేం । జరీ సమాప్తీతేం పావే ।
తరీ విశేషేం తేథ తోషావేం । హేహీ నకో ॥ ౨౬౮ ॥
తరీ విశేషేం తేథ తోషావేం । హేహీ నకో ॥ ౨౬౮ ॥
కాం నిమిత్తేం కోణే ఏకేం । తేం సిద్ధీ న వచతాం ఠాకేం ।
తరీ తేథించేని అపరితోఖేం । క్షోభావేం నా ॥ ౨౬౯ ॥
తరీ తేథించేని అపరితోఖేం । క్షోభావేం నా ॥ ౨౬౯ ॥
ఆచరతా సిద్ధీ గేలేం । తరీ కాజాచి కీర ఆలేం ।
పరీ ఠేలియాహీ సగుణ జహాలేం । ఐసేంచి మానీం ॥ ౨౭౦ ॥
పరీ ఠేలియాహీ సగుణ జహాలేం । ఐసేంచి మానీం ॥ ౨౭౦ ॥
దేఖేం జేతులాలేం కర్మ నిపజే । తేతులేం ఆదిపురుషీం జరీ అర్పిజే ।
తరీ పరీపూర్ణ సహజేం । జహాలేం జాణే ॥ ౨౭౧ ॥
తరీ పరీపూర్ణ సహజేం । జహాలేం జాణే ॥ ౨౭౧ ॥
దేఖేం సంతాసంతీ కర్మీం । హేం జే సరిసేపణ మనోధర్మీం ।
తేచి యోగస్థితి ఉత్తమీం । ప్రశంసిజే ॥ ౨౭౨ ॥
తేచి యోగస్థితి ఉత్తమీం । ప్రశంసిజే ॥ ౨౭౨ ॥
దూరేణ హ్యత్వరం కర్మ బుద్ధియోగాద్ధనంజయ ।
బుద్ధౌ శరణమన్విఛ కృపణాః ఫలహేతవః ॥ ౪౯ ॥
బుద్ధౌ శరణమన్విఛ కృపణాః ఫలహేతవః ॥ ౪౯ ॥
బుద్ధియుక్తో జహాతీహ ఉభే సుకృత్దుష్కృతే ।
తస్మాద్యోగాయ యుజ్యస్వ యోగః కర్మసు కౌశలం ॥ ౫౦ ॥
తస్మాద్యోగాయ యుజ్యస్వ యోగః కర్మసు కౌశలం ॥ ౫౦ ॥
అర్జునా సమత్వ చిత్తాచేం । తేచిం సార జాణ యోగాచేం ।
జేథ మనా ఆణి బుద్ధీచేం । ఐక్య ఆథీ ॥ ౨౭౩ ॥
జేథ మనా ఆణి బుద్ధీచేం । ఐక్య ఆథీ ॥ ౨౭౩ ॥
తో బుద్ధియోగ వివరితాం । బహుతేం పాడే పార్థా ।
దిసే హా అరుతా । కర్మభాగు ॥ ౨౭౪ ॥
దిసే హా అరుతా । కర్మభాగు ॥ ౨౭౪ ॥
పరి తేంచి కర్మ ఆచరిజే । తరీచ హా యోగు పావిజే ।
జేం కర్మశేష సహజే । యోగస్థితి ॥ ౨౭౫ ॥
జేం కర్మశేష సహజే । యోగస్థితి ॥ ౨౭౫ ॥
మ్హణోని బుద్ధియోగు సధరు । తేథ అర్జునా హోఈ స్థిరు ।
మనిం కరీ అవ్హేరు । ఫళహేతూచా ॥ ౨౭౬ ॥
మనిం కరీ అవ్హేరు । ఫళహేతూచా ॥ ౨౭౬ ॥
జే బుద్ధియోగా యోజిలే । తేచి పారంగత జాహలే ।
ఇహీం ఉభయ సంబంధీ సాండిలే । పాపపుణ్యీం ॥ ౨౭౭ ॥
ఇహీం ఉభయ సంబంధీ సాండిలే । పాపపుణ్యీం ॥ ౨౭౭ ॥
కర్మజం బుద్ధియుక్తా హి ఫలం త్యక్త్వా మనీషిణః ।
జన్మబంధవినిర్ముక్తాః పదం గచ్ఛన్త్యనామయమ్ ॥ ౫౧ ॥
జన్మబంధవినిర్ముక్తాః పదం గచ్ఛన్త్యనామయమ్ ॥ ౫౧ ॥
తే కర్మీ తరీ వర్తతీ । పరీ కర్మఫళా నాతళతీ ।
ఆణి యాతాయాతి లోపతీ । అర్జునా తయాం ॥ ౨౭౮ ॥
ఆణి యాతాయాతి లోపతీ । అర్జునా తయాం ॥ ౨౭౮ ॥
మగ నిరామయభరిత । పావతీ పద అచ్యుత ।
తే బుద్ధియోగయుక్త । ధనుర్ధరా ॥ ౨౭౯ ॥
తే బుద్ధియోగయుక్త । ధనుర్ధరా ॥ ౨౭౯ ॥
యదా తే మోహకలిలం బుద్ధుర్వ్యతితరిష్యతి ।
తదా గంతాసి నిర్వేదం శ్రోతవ్యస్య శ్రుతస్య చ ॥ ౫౨ ॥
తదా గంతాసి నిర్వేదం శ్రోతవ్యస్య శ్రుతస్య చ ॥ ౫౨ ॥
తూం ఐసా తైం హోసీ । జైం మోహాతేం యా సాండిసీ ।
ఆణి వైరాగ్య మానసీం । సంచరేల ॥ ౨౮౦ ॥
ఆణి వైరాగ్య మానసీం । సంచరేల ॥ ౨౮౦ ॥
మగ నిష్కళంక గహన । ఉపజేల ఆత్మజ్ఞాన ।
తేణే నిచాడేం హోఈల మన । అపైసేం తుఝే ॥ ౨౮౧ ॥
తేణే నిచాడేం హోఈల మన । అపైసేం తుఝే ॥ ౨౮౧ ॥
తేథ ఆణిక కాంహీ జాణావే । కాం మాగిలాతేం స్మరావేం ।
హేం అర్జునాం ఆఘవేం । పారుషేల ॥ ౨౮౨ ॥
హేం అర్జునాం ఆఘవేం । పారుషేల ॥ ౨౮౨ ॥
శ్రుతివిప్రతిపన్నా తే యదా స్థాస్యతి నిశ్చలా ।
సమాధావచలా బుద్ధిస్తదా యోగమవాప్స్యసి ॥ ౫౩ ॥
సమాధావచలా బుద్ధిస్తదా యోగమవాప్స్యసి ॥ ౫౩ ॥
ఇంద్రియాంచియా సంగతీ । జియే పసరు అసే మతీ ।
తే స్థిర హోఈల మాగుతీ । ఆత్మస్వరూపీం ॥ ౨౮౩ ॥
తే స్థిర హోఈల మాగుతీ । ఆత్మస్వరూపీం ॥ ౨౮౩ ॥
సమాధిసుఖీం కేవళ । జైం బుద్ధి హోఈల నిశ్చళ ।
తైం పావసీ తూం సకళ । యోగస్థితి ॥ ౨౮౪ ॥
తైం పావసీ తూం సకళ । యోగస్థితి ॥ ౨౮౪ ॥
అర్జున ఉవాచ: స్థితప్రజ్ఞస్య కా భాషా సమాధిస్థస్య కేశవ ।
స్థితధీః కిం ప్రభాషేత కిమాసీత బ్రజేత కిమ్ ॥ ౫౪ ॥
స్థితధీః కిం ప్రభాషేత కిమాసీత బ్రజేత కిమ్ ॥ ౫౪ ॥
తేథ అర్జున మ్హణే దేవా । హాచి అభిప్రావో ఆఘవా ।
మీ పుసేన ఆతాం సాంగావా । కృపానిధి ॥ ౨౮౫ ॥
మీ పుసేన ఆతాం సాంగావా । కృపానిధి ॥ ౨౮౫ ॥
మగ అచ్యుత మ్హణే సుఖేం । జేం కిరీటీ తుజ నికేం ।
తేం పూస పాం ఉన్మేఖేం । మనాచేని ॥ ౨౮౬ ॥
తేం పూస పాం ఉన్మేఖేం । మనాచేని ॥ ౨౮౬ ॥
యా బోలా పార్థేం । మ్హణితలేం సాంగ పాం శ్రీకృష్ణాతేం ।
కాయ మ్హణిపే స్థితప్రజ్ఞాతేం । వోళఖోం కేవీం ॥ ౨౮౭ ॥
కాయ మ్హణిపే స్థితప్రజ్ఞాతేం । వోళఖోం కేవీం ॥ ౨౮౭ ॥
ఆణి స్థిరబుద్ధి జో మ్హణిజే । తో కైసాం చిన్హీం జాణిజే ।
జో సమాధిసుఖ భుంజిజే । అఖండిత ॥ ౨౮౮ ॥
జో సమాధిసుఖ భుంజిజే । అఖండిత ॥ ౨౮౮ ॥
తో కవణే స్థితీ అసే । కైసేని రూపీ విలసే ।
దేవా సాంగావేం హేం ఐసేం । లక్ష్మీపతీ ॥ ౨౮౯ ॥
దేవా సాంగావేం హేం ఐసేం । లక్ష్మీపతీ ॥ ౨౮౯ ॥
తవ పరబ్రహ్మఅవతరణు । జో షడ్గుణాధికరణు ।
తో కాయ తేథ నారాయణు । బోలతు అసే ॥ ౨౯౦ ॥
తో కాయ తేథ నారాయణు । బోలతు అసే ॥ ౨౯౦ ॥
శ్రీభగవానువాచ: ప్రజహాతి యదా కామాన్ సర్వాన్పార్థ మనోగతాన్ ।
ఆత్మన్యేవాత్మనా తుష్టః స్థితప్రజ్ఞస్తదోచ్యతే ॥ ౫౫ ॥
ఆత్మన్యేవాత్మనా తుష్టః స్థితప్రజ్ఞస్తదోచ్యతే ॥ ౫౫ ॥
మ్హణే అర్జునా పరియేసీం । హా అభిలాషు ప్రౌఢ మానసీం ।
తో అంతరాయ స్వసుఖేసీం । కరీత అసే ॥ ౨౯౧ ॥
తో అంతరాయ స్వసుఖేసీం । కరీత అసే ॥ ౨౯౧ ॥
జో సర్వదా నిత్యతృప్తు । అంతఃకరణభరితు ।
పరి విషయామాజి పతితు । జేణేం సంగే కీజే ॥ ౨౯౨ ॥
పరి విషయామాజి పతితు । జేణేం సంగే కీజే ॥ ౨౯౨ ॥
తో కాము సర్వథా జాయే । జయాచే ఆత్మతోషీం మన రాహేం ।
తోచి స్థితప్రజ్ఞు హోయే । పురుష జాణే ॥ ౨౯౩ ॥
తోచి స్థితప్రజ్ఞు హోయే । పురుష జాణే ॥ ౨౯౩ ॥
దుఃఖేష్వనుద్విగ్నమనాః సుఖేషు విగతస్పృహః ।
వీతరాగభయక్రోధః స్థితధీర్మునీరుచ్యతే ॥ ౫౬ ॥
వీతరాగభయక్రోధః స్థితధీర్మునీరుచ్యతే ॥ ౫౬ ॥
నానా దుఃఖీ ప్రాప్తీం । జయాసీ ఉద్వేగు నాహీం చిత్తీం ।
ఆణి సుఖాచియా ఆర్తీ । అడపైజేనా ॥ ౨౯౪ ॥
ఆణి సుఖాచియా ఆర్తీ । అడపైజేనా ॥ ౨౯౪ ॥
అర్జునా తయాచాం ఠాయీం । కామక్రోధు సహజేం నాహీం ।
ఆణి భయాతేం నేణేం కహీం । పరిపూర్ణ తో ॥ ౨౯౫ ॥
ఆణి భయాతేం నేణేం కహీం । పరిపూర్ణ తో ॥ ౨౯౫ ॥
ఐసా జో నిరవధి । తో జాణ పాం స్థిరబుద్ధి ।
జో నిరసూని ఉపాధి । భేదరహితు ॥ ౨౯౬ ॥
జో నిరసూని ఉపాధి । భేదరహితు ॥ ౨౯౬ ॥
యః సర్వత్రానభిస్నేహస్తత్తత్ప్రాప్య శుభాశుభమ్ ।
నాభిననందంతి న ద్వేష్టి తస్య ప్రజ్ఞా ప్రతిష్ఠితా ॥ ౫౭ ॥
నాభిననందంతి న ద్వేష్టి తస్య ప్రజ్ఞా ప్రతిష్ఠితా ॥ ౫౭ ॥
జో సర్వత్రా సదా సరిసా । పరిపూర్ణ చంద్రు కాం జైసా ।
అధమోత్తమ ప్రకాశా – । మాజీం న మ్హణే ॥ ౨౯౭ ॥
అధమోత్తమ ప్రకాశా – । మాజీం న మ్హణే ॥ ౨౯౭ ॥
ఐసీ అనవచ్ఛిన్న సమతా । భూతామత్రీం సదయతా ।
ఆణి పాలటు నాహీం చిత్తా । కవణే వేళే ॥ ౨౯౮ ॥
ఆణి పాలటు నాహీం చిత్తా । కవణే వేళే ॥ ౨౯౮ ॥
గోమటేం కాంహీ పావే । తేణే సంతోషేం తేణేం నాభిభవే ।
జో ఓఖటేని నాగవే । విషాదాసీ ॥ ౨౯౯ ॥
జో ఓఖటేని నాగవే । విషాదాసీ ॥ ౨౯౯ ॥
ఐసా హరిఖశోకరహితు । జో ఆత్మబోధభరితు ।
తో పాం జాణ ప్రజ్ఞాయుక్తు । ధనుర్ధరా ॥ ౩౦౦ ॥
తో పాం జాణ ప్రజ్ఞాయుక్తు । ధనుర్ధరా ॥ ౩౦౦ ॥
యదా సంహరతే చాయం కూర్మోఽఙగానీవ సర్వశః ।
ఇంద్రియాణీంద్రియార్థేభ్యస్తస్య ప్రజ్ఞా ప్రతిష్ఠితా ॥ ౫౮ ॥
ఇంద్రియాణీంద్రియార్థేభ్యస్తస్య ప్రజ్ఞా ప్రతిష్ఠితా ॥ ౫౮ ॥
కాం కూర్మ జియాపరీ । ఉవాఇలా అవేవ పసరీ ।
నా ఇచ్ఛావశేం ఆవరీ । ఆపులే ఆపణ ॥ ౩౦౧ ॥
నా ఇచ్ఛావశేం ఆవరీ । ఆపులే ఆపణ ॥ ౩౦౧ ॥
తైసీం ఇంద్రియే ఆపైతీం హోతీం । జయాచేం మ్హణితలేం కరితీ ।
తయాచీ ప్రజ్ఞా జాణ స్థితీ । పాతలీం అసే ॥ ౩౦౨ ॥
తయాచీ ప్రజ్ఞా జాణ స్థితీ । పాతలీం అసే ॥ ౩౦౨ ॥
విషయా వినివర్తన్తే నిరాహారస్య దేహినః ।
రసవర్జ్యం రసోఽప్యస్య పరం దృష్ట్వా నివర్తతే ॥ ౫౯ ॥
రసవర్జ్యం రసోఽప్యస్య పరం దృష్ట్వా నివర్తతే ॥ ౫౯ ॥
ఆతాం అర్జునా ఆణికహీ ఏక । సాంగేన ఐకేం కవతిక ।
యా విషయాంతే సాధక । త్యజితీ నియమేం ॥ ౩౦౩ ॥
యా విషయాంతే సాధక । త్యజితీ నియమేం ॥ ౩౦౩ ॥
శ్రోత్రాది ఇంద్రియే ఆవరతీ । పరి రసనే నియము న కరితీ ।
తే సహస్రధా కవళిజతీ । విషయీం ఇహీం ॥ ౩౦౪ ॥
తే సహస్రధా కవళిజతీ । విషయీం ఇహీం ॥ ౩౦౪ ॥
జైసీ వరివరి పాలవీ ఖుడిజే । ఆణి ముళీం ఉదక ఘాలిజే ।
తరీ కైసేని నాశు నిపజే । తయా వృక్షా ॥ ౩౦౫ ॥
తరీ కైసేని నాశు నిపజే । తయా వృక్షా ॥ ౩౦౫ ॥
తో ఉదకాచేని బళేం అధికేం । జైసా ఆడవోని ఆంగే ఫాంకే ।
తైసా మానసీ విషో పోఖే । రసనాద్వారేం ॥ ౩౦౬ ॥
తైసా మానసీ విషో పోఖే । రసనాద్వారేం ॥ ౩౦౬ ॥
యేరాం ఇంద్రియా విషయ తుటే । తైసా నియమూం న యే రస హటేం ।
జే జీవన హేం న ఘటే । యేణేంవిణ ॥ ౩౦౭ ॥
జే జీవన హేం న ఘటే । యేణేంవిణ ॥ ౩౦౭ ॥
మగ అర్జునా స్వభావే । ఐసియాహీ నియమాతేం పావే ।
జైం పరబ్రహ్మ అనుభవేం । హోఊని జాఈజే ॥ ౩౦౮ ॥
జైం పరబ్రహ్మ అనుభవేం । హోఊని జాఈజే ॥ ౩౦౮ ॥
తైం శరీరభావ నాసతీ । ఇంద్రియే విషయ విసరతీ ।
సోహంభావప్రతీతి । ప్రకట హోయ ॥ ౩౦౯ ॥
సోహంభావప్రతీతి । ప్రకట హోయ ॥ ౩౦౯ ॥
యతతో హ్యపి కౌన్తేయ పురుషస్య విపశ్చితః ।
ఇంద్రియాణి ప్రమాథీని హరన్తి ప్రసభం మనః ॥ ౬౦ ॥
ఇంద్రియాణి ప్రమాథీని హరన్తి ప్రసభం మనః ॥ ౬౦ ॥
యేర్హవీం తరీ అర్జునా । హేం ఆయా నయే సాధనా ।
జే రహాటతాతీ జతనా । నిరంతర ॥ ౩౧౦ ॥
జే రహాటతాతీ జతనా । నిరంతర ॥ ౩౧౦ ॥
జయాతేం అభ్యాసాచీ ఘరటీ । యమనియమాంచీ తాటీ ।
జే మనాతే సదా ముఠీ । ధరూని ఆహాతీ ॥ ౩౧౧ ॥
జే మనాతే సదా ముఠీ । ధరూని ఆహాతీ ॥ ౩౧౧ ॥
తేహీ కిజతీ కాసావిసీ । యా ఇంద్రియాంచీ ప్రౌఢీ ఐసీ ।
జైసీ మంత్రజ్ఞాతేం వివసీ । భులవీ కాం ॥ ౩౧౨ ॥
జైసీ మంత్రజ్ఞాతేం వివసీ । భులవీ కాం ॥ ౩౧౨ ॥
దేఖే విషయ హే తైసే । పావతీ ఋద్ధిసిద్ధీచేని మిషేం ।
మగ ఆకళతీ స్పర్శేం । ఇంద్రియాంచేని ॥ ౩౧౩ ॥
మగ ఆకళతీ స్పర్శేం । ఇంద్రియాంచేని ॥ ౩౧౩ ॥
తియే సంధీ మన జాయే । మగ అభ్యాసాం ఠోఠావలేం ఠాయే ।
ఐసేం బళకటపణ ఆహే । ఇంద్రియాంచే ॥ ౩౧౪ ॥
ఐసేం బళకటపణ ఆహే । ఇంద్రియాంచే ॥ ౩౧౪ ॥
తాని సర్వాణి సంయమ్య యుక్త ఆసీత మత్పరః ।
వశే హి యస్యేంద్రియాణి తస్య ప్రజ్ఞా ప్రతిష్ఠితా ॥ ౬౧ ॥
వశే హి యస్యేంద్రియాణి తస్య ప్రజ్ఞా ప్రతిష్ఠితా ॥ ౬౧ ॥
మ్హణోని ఆఇకేం పార్థా । యాంతే నిర్దళీ జో సర్వథా ।
సర్వ విషయీం ఆస్థా । సాండూనియా ॥ ౩౧౫ ॥
సర్వ విషయీం ఆస్థా । సాండూనియా ॥ ౩౧౫ ॥
తోచి తూం జాణ । యోగనిష్ఠేసీ కారణ ।
జయాచే విషయసుఖే । అంతఃకరణ ఝకవేనా ॥ ౩౧౬ ॥
జయాచే విషయసుఖే । అంతఃకరణ ఝకవేనా ॥ ౩౧౬ ॥
జో ఆత్మబోధయుక్తు । హోఊని అసే సతతు ।
జో మాతేం హృదయాఆంతు । విసంబేనా ॥ ౩౧౭ ॥
జో మాతేం హృదయాఆంతు । విసంబేనా ॥ ౩౧౭ ॥
ఏర్హవీం బాహ్య విషయ తరీ నాహీం । పరీ మానసీం హోఈల జరీ కాంహీ ।
తరీ సాద్యంతుచి హా పాహీం । సంసారు అసే ॥ ౩౧౮ ॥
తరీ సాద్యంతుచి హా పాహీం । సంసారు అసే ॥ ౩౧౮ ॥
జైసా కాం విషాచా లేశు । ఘేతలియా హోయ బహువసు ।
మగ నిభ్రాంత కరీ నాశు । జీవితాసీ ॥ ౩౧౯ ॥
మగ నిభ్రాంత కరీ నాశు । జీవితాసీ ॥ ౩౧౯ ॥
తైసీ యా విషయాంచీ శంకా । మనీం వసతీ దేఖా ।
ఘాతు కరీ అశేఖా । వివేకజాతా ॥ ౩౨౦ ॥
ఘాతు కరీ అశేఖా । వివేకజాతా ॥ ౩౨౦ ॥
ధ్యాయతో విషయాన్పుంసః సఙగస్తేషూపజాయతే ।
సఙగాత్సంజాయతే కామః కామాత్క్రోధోభిజాయతే ॥ ౬౨ ॥
సఙగాత్సంజాయతే కామః కామాత్క్రోధోభిజాయతే ॥ ౬౨ ॥
క్రోధాద్ భవతి సంమోహః సంమోహాత్స్మృతివిభ్రమః ।
స్మృతిభ్రంశాద్ బుద్ధినాశో బుద్ధినాశాత్ప్రణశ్యతి ॥ ౬౩ ॥
స్మృతిభ్రంశాద్ బుద్ధినాశో బుద్ధినాశాత్ప్రణశ్యతి ॥ ౬౩ ॥
జరీ హృదయీం విషయ స్మరతీ । తరీ నిసంగాహీ ఆపజే సంగతీ ।
సంగీ ప్రగటే మూర్తి । అభిలాషాచీ ॥ ౩౨౧ ॥
సంగీ ప్రగటే మూర్తి । అభిలాషాచీ ॥ ౩౨౧ ॥
జేథ కాము ఉపజలా । తేథ క్రోధు ఆధీంచి ఆలా ।
క్రోధీం అసే ఠేవిలా । సంమోహ జాణే ॥ ౩౨౨ ॥
క్రోధీం అసే ఠేవిలా । సంమోహ జాణే ॥ ౩౨౨ ॥
సంమోహా జాలియా వ్యక్తి । తరీ నాశు పావే స్మృతి ।
చండవాతేం జ్యోతి । ఆహత జైసీ ॥ ౩౨౩ ॥
చండవాతేం జ్యోతి । ఆహత జైసీ ॥ ౩౨౩ ॥
కాం అస్తమానీం నిశీ । జైసీ సూర్యతేజాతేం గ్రాసీ ।
తైసీ దశా స్మృతిభ్రంశీం । ప్రాణియాంసీ ॥ ౩౨౪ ॥
తైసీ దశా స్మృతిభ్రంశీం । ప్రాణియాంసీ ॥ ౩౨౪ ॥
నగ అజ్ఞానాంధ కేవళ । తేణే ఆప్లవిజే సకళ ।
తేథ బుద్ధి హోయ వ్యాకుళ । హృదయామాజీం ॥ ౩౨౫ ॥
తేథ బుద్ధి హోయ వ్యాకుళ । హృదయామాజీం ॥ ౩౨౫ ॥
జైసేం జాత్యంధా పళణీ పావే । మగ తే కాకుళతీ సైరా ధాంవే ।
తైసే బుద్ధీసి హోతీ భవేం । ధనుర్ధరా ॥ ౩౨౬ ॥
తైసే బుద్ధీసి హోతీ భవేం । ధనుర్ధరా ॥ ౩౨౬ ॥
ఐసా స్మృతిభ్రంశు ఘడే । మగ సర్వథా బుద్ధి అవఘడే ।
తేథ సమూళ హేం ఉపడే । జ్ఞానజాత ॥ ౩౨౭ ॥
తేథ సమూళ హేం ఉపడే । జ్ఞానజాత ॥ ౩౨౭ ॥
చైతన్యాచాం భ్రంశీ । శరీరా దశా జైశీ ।
పురుషా బుద్ధినాశీం । హోయ దేఖేం ॥ ౩౨౮ ॥
పురుషా బుద్ధినాశీం । హోయ దేఖేం ॥ ౩౨౮ ॥
మ్హణోని ఆఇకేం అర్జునా । జైసా విస్ఫుల్లింగ లాగే ఇంధనా ।
మగ ప్రౌఢ జాలియా త్రిభువనా । పురోం శకే ॥ ౩౨౯ ॥
మగ ప్రౌఢ జాలియా త్రిభువనా । పురోం శకే ॥ ౩౨౯ ॥
తైసేం విషయాంచే ధ్యాన । జరీ విపాయేం వాహే మన ।
తరీ యేసణే హేం పతన । గింవసీత పావే ॥ ౩౩౦ ॥
తరీ యేసణే హేం పతన । గింవసీత పావే ॥ ౩౩౦ ॥
రాగద్వేషవియుకతైస్తు విషయానిన్ద్రియైశ్చరన్ ।
ఆత్మవశైర్విధేయాత్మా ప్రసాదమధిగచ్ఛతి ॥ ౬౪ ॥
ఆత్మవశైర్విధేయాత్మా ప్రసాదమధిగచ్ఛతి ॥ ౬౪ ॥
మ్హణోని విషయ హే ఆఘవే । సర్వథా మనౌని సాండావే ।
మగ రాగద్వేష స్వభావేం । నాశతీల ॥ ౩౩౧ ॥
మగ రాగద్వేష స్వభావేం । నాశతీల ॥ ౩౩౧ ॥
పార్థా ఆణికహీ ఏక । జరీ నాశిలే రాగద్వేష ।
తరీ ఇంద్రియాం విషయీం బాధక । రమతాం నాహీ ॥ ౩౩౨ ॥
తరీ ఇంద్రియాం విషయీం బాధక । రమతాం నాహీ ॥ ౩౩౨ ॥
జైసా సూర్య ఆకాశగతు । రశ్మికరీం జగాతేం స్పర్శతు ।
తరీ సంగదోషేం కాయ లింపతు । తేథించేని ॥ ౩౩౩ ॥
తరీ సంగదోషేం కాయ లింపతు । తేథించేని ॥ ౩౩౩ ॥
తైసా ఇంద్రియార్థీ ఉదాసీన । ఆత్మరసేంచి నిర్భిన్న ।
జో కామక్రోధవిహీన । హోఊని అసే ॥ ౩౩౪ ॥
జో కామక్రోధవిహీన । హోఊని అసే ॥ ౩౩౪ ॥
తరీ విషయాంతుహీ కాంహీ । ఆపణపేవాచుని నాహీం ।
మగ విషయ కవణ కాయీ । బాధీతీల కవణా ॥ ౩౩౫ ॥
మగ విషయ కవణ కాయీ । బాధీతీల కవణా ॥ ౩౩౫ ॥
జరీ ఉదకేం ఉదకీం బుడీజే । కాం అగ్ని ఆగీ పోళిజే ।
తరీం విషయసంగే ఆప్లవిజే । పరిపూర్ణ తో ॥ ౩౩౬ ॥
తరీం విషయసంగే ఆప్లవిజే । పరిపూర్ణ తో ॥ ౩౩౬ ॥
ఐసా ఆపణచి కేవళ । హోఊని అసే నిఖళ ।
తయాచి ప్రజ్ఞా అచళ । నిభ్రాంత మానీం ॥ ౩౩౭ ॥
తయాచి ప్రజ్ఞా అచళ । నిభ్రాంత మానీం ॥ ౩౩౭ ॥
ప్రసాదే సర్వదుఃఖానాం హానిరస్యోపజాయతే ।
ప్రసన్నచేతసో హ్యాశు బుద్ధిః పర్యవతిష్ఠతే ॥ ౬౫ ॥
ప్రసన్నచేతసో హ్యాశు బుద్ధిః పర్యవతిష్ఠతే ॥ ౬౫ ॥
దేఖేం అఖండిత ప్రసన్నతా । ఆథీ జేథ చిత్తా ।
తేథే రిగణేం నాహీం సమస్తాం । సంసారదుఃఖాం ॥ ౩౩౮ ॥
తేథే రిగణేం నాహీం సమస్తాం । సంసారదుఃఖాం ॥ ౩౩౮ ॥
జైసా అమృతాచా నిర్ఝరు । ప్రసవే జయాచా జఠరు ।
తయా క్షుధేతృష్ణేచా అడదరు । కహీంచి నాహీం ॥ ౩౩౯ ॥
తయా క్షుధేతృష్ణేచా అడదరు । కహీంచి నాహీం ॥ ౩౩౯ ॥
తైసేం హృదయ ప్రసన్న హోయే । తరీ దుఃఖ కైచేం కేం ఆహే ।
తేథ బుద్ధి ఆపైసీ రాహే । పరమాత్మరూపీం ॥ ౩౪౦ ॥
తేథ బుద్ధి ఆపైసీ రాహే । పరమాత్మరూపీం ॥ ౩౪౦ ॥
జైసా నిర్వాతీచా దీపు । సర్వథా నేణే కంపు ।
తైసా స్థిరబుద్ధి స్వస్వరూపు । యోగయుక్తు ॥ ౩౪౧ ॥
తైసా స్థిరబుద్ధి స్వస్వరూపు । యోగయుక్తు ॥ ౩౪౧ ॥
నాస్తి బుద్ధిరయుక్తస్య న చాయుక్తస్య భావనా ।
న చాభావయతః శాంతిరశాంతస్య కుతః సుఖమ్ ॥ ౬౬ ॥
న చాభావయతః శాంతిరశాంతస్య కుతః సుఖమ్ ॥ ౬౬ ॥
యే యుక్తీచి కడసణీ । నాహీం జయాచాం అంతఃకరణీం ।
తో ఆకళిలాం జాణ గుణీం । విషయాదికీం ॥ ౩౪౨ ॥
తో ఆకళిలాం జాణ గుణీం । విషయాదికీం ॥ ౩౪౨ ॥
తయా స్థిరబుద్ధి పార్థా । కహీం నాహీం సర్వథా ।
ఆణి స్థైర్యాచీ ఆస్థా । తేహీ నుపజే ॥ ౩౪౩ ॥
ఆణి స్థైర్యాచీ ఆస్థా । తేహీ నుపజే ॥ ౩౪౩ ॥
నిశ్చళత్వాచీ భావనా । జరీ నవ్హేచి దేఖేం మనా ।
తరీ శాంతి కేవీ అర్జునా । ఆపు హోయ ॥ ౩౪౪ ॥
తరీ శాంతి కేవీ అర్జునా । ఆపు హోయ ॥ ౩౪౪ ॥
ఆణి జేథ శాంతిచా జివ్హాళా నాహీం । తేథ సుఖ విసరోని న రిగే కహీం ।
జైసా పాపియాచాం ఠాయీం । మోక్షు న వసే ॥ ౩౪౫ ॥
జైసా పాపియాచాం ఠాయీం । మోక్షు న వసే ॥ ౩౪౫ ॥
దేఖేం అగ్నిమాజీ ధాపతీ । తియేం బీజేం జరీ విరుఢతీ ।
తరీ అశాంత సుఖప్రాప్తీ । ఘడోం శకే ॥ ౩౪౬ ॥
తరీ అశాంత సుఖప్రాప్తీ । ఘడోం శకే ॥ ౩౪౬ ॥
మ్హణోని అయుక్తపణ మనాచే । తేంచి సర్వస్వ దుఃఖాచేం ।
యా కారణేం ఇంద్రియాంచేం । దమన నికేం ॥ ౩౪౭ ॥
యా కారణేం ఇంద్రియాంచేం । దమన నికేం ॥ ౩౪౭ ॥
ఇన్ద్రియాణాం హి చరతాం యన్మనోఽనువిధీయతే ।
తదస్య హరతి ప్రజ్ఞాం వాయుర్నావమివామ్భసి ॥ ౬౭ ॥
తదస్య హరతి ప్రజ్ఞాం వాయుర్నావమివామ్భసి ॥ ౬౭ ॥
యే ఇంద్రియేం జేం జేం మ్హణతీ । తేం తేంచి జే పురుష కరితీ ।
తే తరలేచి న తరితీ । విషయసింధు ॥ ౩౪౮ ॥
తే తరలేచి న తరితీ । విషయసింధు ॥ ౩౪౮ ॥
జైసీ నావ థడియే ఠాకితాం । జరీ వరపడీ హోయ దుర్వాతా ।
తరీ చుకలాహీ మాగౌతా । అపావో పావే ॥ ౩౪౯ ॥
తరీ చుకలాహీ మాగౌతా । అపావో పావే ॥ ౩౪౯ ॥
తైసీ ప్రాప్తేంహీ పురుషేం । ఇంద్రియేం లాళిలీం జరీ కౌతుకేం ।
తరీ ఆక్రమిలా దేఖ దుఃఖే । సాంసారికేం ॥ ౩౫౦ ॥
తరీ ఆక్రమిలా దేఖ దుఃఖే । సాంసారికేం ॥ ౩౫౦ ॥
తస్మాద్ యస్య మహాబాహో నిగృహితాని సర్వశః ।
ఇన్ద్రియాణీన్ద్రియార్థేభ్యస్తస్య ప్రజ్ఞా ప్రతిష్ఠితా ॥ ౬౮ ॥
ఇన్ద్రియాణీన్ద్రియార్థేభ్యస్తస్య ప్రజ్ఞా ప్రతిష్ఠితా ॥ ౬౮ ॥
మ్హణోని ఆపులీం ఆపణపేయా । జరీ యే ఇంద్రియే యేతీ ఆయా ।
తరీ అధిక కాంహీ ధనంజయా । సార్థక అసే ॥ ౩౫౧ ॥
తరీ అధిక కాంహీ ధనంజయా । సార్థక అసే ॥ ౩౫౧ ॥
దేఖే కూర్మ జియాపరీ । ఉవాఇలా అవయవ పసరీ ।
నా తరీ ఇచ్ఛావశేం ఆవరీ । ఆపణపేంచి ॥ ౩౫౨ ॥
నా తరీ ఇచ్ఛావశేం ఆవరీ । ఆపణపేంచి ॥ ౩౫౨ ॥
తైసీం ఇంద్రియే ఆపైతీ హోతీ । జయాచేం మ్హణితలేం కరితీ ।
తయాచీ ప్రజ్ఞా జాణ స్థితీ । పాతలీ అసే ॥ ౩౫౩ ॥
తయాచీ ప్రజ్ఞా జాణ స్థితీ । పాతలీ అసే ॥ ౩౫౩ ॥
ఆతా ఆణిక ఏక గహన । పూర్ణాచేం చిన్హ ।
అర్జునా తుజ సాంగేన । పరిస పాం ॥ ౩౫౪ ॥
అర్జునా తుజ సాంగేన । పరిస పాం ॥ ౩౫౪ ॥
యా నిశా సర్వభూతానాం తస్యాం జాగర్తి సంయమీ ।
యస్యాం జాగ్రతి భూతానాం సా నిశా పశ్యతో మునేః ॥ ౬౯ ॥
యస్యాం జాగ్రతి భూతానాం సా నిశా పశ్యతో మునేః ॥ ౬౯ ॥
దేఖే భూతజాత నిదేలేం । తేథేంచి జయా పాహలేం ।
ఆణి జీవ జేథ చేఇలే । తేథ నిద్రిత తో ॥ ౩౫౫ ॥
ఆణి జీవ జేథ చేఇలే । తేథ నిద్రిత తో ॥ ౩౫౫ ॥
తైసా తో నిరుపాధి । అర్జునా తో స్థిరబుద్ధి ।
తోచి జాణే నిరవధి । మునీశ్వర ॥ ౩౫౬ ॥
తోచి జాణే నిరవధి । మునీశ్వర ॥ ౩౫౬ ॥
ఆపూర్యమాణమచలప్రతిష్ఠం సముద్రమాపః ప్రవిశన్తి యద్వత్ ।
తద్వత్కామా యం ప్రవిశన్తి సర్వే స శాన్తిమాప్నోతి న కామకామీ ॥ ౭౦ ॥
తద్వత్కామా యం ప్రవిశన్తి సర్వే స శాన్తిమాప్నోతి న కామకామీ ॥ ౭౦ ॥
పార్థా ఆణికహీ పరీ । తో జాణో యేఈల అవధారీం ।
జైసీ అక్షోభతా సాగరీం । అఖండిత ॥ ౩౫౭ ॥
జైసీ అక్షోభతా సాగరీం । అఖండిత ॥ ౩౫౭ ॥
జరీ సరితాఓఘ సమస్త । పరిపూర్ణ హోఊని మిళత ।
తరీ అధిక నోహే ఈషత్ । మర్యాదా న సండీ ॥౩౫౮ ॥
తరీ అధిక నోహే ఈషత్ । మర్యాదా న సండీ ॥౩౫౮ ॥
నా తరీ గ్రీష్మకాళీం సరితా । శోషూని జాతి సమస్తా ।
పరీ న్యూన నవ్హే పార్థా । సముద్రు జైసా ॥ ౩౫౯ ॥
పరీ న్యూన నవ్హే పార్థా । సముద్రు జైసా ॥ ౩౫౯ ॥
తైసా ప్రాప్తీం ఋద్ధిసిద్ధీ । తయాసి క్షోభు నాహీం బుద్ధీ ।
ఆణి న పవతాం న బాధీ । అధృతి తయాతేం ॥ ౩౬౦ ॥
ఆణి న పవతాం న బాధీ । అధృతి తయాతేం ॥ ౩౬౦ ॥
సాంగే సూర్యాచాం ఘరీ । ప్రకాశు కాయ వాతీవేరీ ।
కీ న లవిజే తరీ అంధారీం । కోండేల తో ॥ ౩౬౧ ॥
కీ న లవిజే తరీ అంధారీం । కోండేల తో ॥ ౩౬౧ ॥
దేఖేం ఋద్ధిసిద్ధి తయాపరీ । ఆలీ గేలీ సే న కరీ ।
తో విగుంతలా అసే అంతరీం । మహాసుఖీం ॥ ౩౬౨ ॥
తో విగుంతలా అసే అంతరీం । మహాసుఖీం ॥ ౩౬౨ ॥
జో ఆపులేని నాగరపణేం । ఇంద్రభువనాతేం పాబళేం మ్హణే ।
తో కేవి రంజే పాలవిణేం । భిల్లాంచేని ॥ ౩౬౩ ॥
తో కేవి రంజే పాలవిణేం । భిల్లాంచేని ॥ ౩౬౩ ॥
జో అమృతాసి ఠీ ఠేవీ । తో జైసా కాంజీ న సేవీ ।
తైసా స్వసుఖానుభవీ । న భోగీ ఋద్ధి ॥ ౩౬౪ ॥
తైసా స్వసుఖానుభవీ । న భోగీ ఋద్ధి ॥ ౩౬౪ ॥
పార్థా నవల హేం పాహీం । జేథ స్వర్గసుఖ లేఖనీయ నాహీ ।
తేథ ఋద్ధిసిద్ధి కాయీ । ప్రాకృతా హోతీ ॥ ౩౬౫ ॥
తేథ ఋద్ధిసిద్ధి కాయీ । ప్రాకృతా హోతీ ॥ ౩౬౫ ॥
విహాయ కామాన్యః సర్వాన్పుమాంశ్చరతి నిస్పృహః ।
నిర్మమో నిరహంకరః స శాన్తిమధిగచ్ఛతి ॥ ౭౧ ॥
నిర్మమో నిరహంకరః స శాన్తిమధిగచ్ఛతి ॥ ౭౧ ॥
ఐసా ఆత్మబోధేం తోషలా । జో పరమానందేం పోఖలా ।
తోచి స్థిరప్రజ్ఞు భలా । వోళఖ తూం ॥ ౩౬౬ ॥
తోచి స్థిరప్రజ్ఞు భలా । వోళఖ తూం ॥ ౩౬౬ ॥
తో అహంకారాతే దండునీ । సకళ కామ సాండోని ।
విచరే విశ్వ హోఊని । విశ్వాచిమాజీం ॥ ౩౬౭ ॥
విచరే విశ్వ హోఊని । విశ్వాచిమాజీం ॥ ౩౬౭ ॥
ఏష బ్రాహ్మో స్థితిః పార్థ నైనాం ప్రాప్య విముహ్యతి ।
స్థిత్వాస్యామన్తకాలేఽపి బ్రహ్మనిర్వాణమృచ్ఛతి ॥ ౭౨ ॥
స్థిత్వాస్యామన్తకాలేఽపి బ్రహ్మనిర్వాణమృచ్ఛతి ॥ ౭౨ ॥
హే బ్రహ్మస్థితీ నిఃసీమ । జే అనుభవితాం నిష్కామ ।
పాతలేం పరబ్రహ్మ । అనాయాసేం ॥ ౩౬౮ ॥
పాతలేం పరబ్రహ్మ । అనాయాసేం ॥ ౩౬౮ ॥
జే చిద్రూపీం మిళతాం । దేహాంతీచీ వ్యాకుళతా ।
ఆడ ఠాకోం న శకే చిత్తా । ప్రాజ్ఞా జయా ॥ ౩౬౯ ॥
ఆడ ఠాకోం న శకే చిత్తా । ప్రాజ్ఞా జయా ॥ ౩౬౯ ॥
తేచి హే స్థితి । స్వముఖేం శ్రీపతి ।
సాంగత అర్జునాప్రతి । సంజయో మ్హణే ॥ ౩౭౦ ॥
సాంగత అర్జునాప్రతి । సంజయో మ్హణే ॥ ౩౭౦ ॥
ఐసే కృష్ణవాక్య ఐకిలేం । తేథ అర్జునే మనీం మ్హణితలేం ।
ఆతాం ఆముచియాచి కాజా ఆలేం । ఉపపత్తి ఇయా ॥ ౩౭౧ ॥
ఆతాం ఆముచియాచి కాజా ఆలేం । ఉపపత్తి ఇయా ॥ ౩౭౧ ॥
జే కర్మజాత ఆఘవేం । ఏథ నిరాకారిలేం దేవేం ।
తరీ పారుషలేం మ్యాం ఝుంజావేం । మ్హణూనియాం ॥ ౩౭౨ ॥
తరీ పారుషలేం మ్యాం ఝుంజావేం । మ్హణూనియాం ॥ ౩౭౨ ॥
ఐసా శ్రీఅచ్యుతాచియా బోలా । చిత్తీం ధనుర్ధరు ఉవాయిలా ।
ఆతాం ప్రశ్ను కరీల భలా । ఆశంకోనియాం ॥ ౩౭౩ ॥
ఆతాం ప్రశ్ను కరీల భలా । ఆశంకోనియాం ॥ ౩౭౩ ॥
తో ప్రసంగు అసే నాగరు । జో సకళ ధర్మాసి ఆగరు ।
కీం వివేకామృతసాగరు । ప్రాంతహీను ॥ ౩౭౪ ॥
కీం వివేకామృతసాగరు । ప్రాంతహీను ॥ ౩౭౪ ॥
జో ఆపణపే సర్వజ్ఞనాథు । నిరుపితా హోఈల శ్రీఅనంతు ।
తే జ్ఞానదేవో సాంగేల మాతు । నివృత్తీదాసు ॥ ౩౭౫ ॥
తే జ్ఞానదేవో సాంగేల మాతు । నివృత్తీదాసు ॥ ౩౭౫ ॥