హనుమాన బాహుక పాఠ
శ్రీ గణేశాయ నమః
శ్రీజానకీవల్లభో విజయతే
శ్రీమద్-గోస్వామీ-తులసీదాస-కృత
ఛప్పయ
సింధు-తరన, సియ-సోచ-హరన, రబి-బాల-బరన తను ।
భుజ బిసాల, మూరతి కరాల కాలహుకో కాల జను ॥
గహన-దహన-నిరదహన లంక నిఃసంక, బంక-భువ ।
జాతుధాన-బలవాన-మాన-మద-దవన పవనసువ ।।
కహ తులసిదాస సేవత సులభ సేవక హిత సన్తత నికట ।
గున-గనత, నమత, సుమిరత, జపత సమన సకల-సంకట-వికట ।౧।।
భుజ బిసాల, మూరతి కరాల కాలహుకో కాల జను ॥
గహన-దహన-నిరదహన లంక నిఃసంక, బంక-భువ ।
జాతుధాన-బలవాన-మాన-మద-దవన పవనసువ ।।
కహ తులసిదాస సేవత సులభ సేవక హిత సన్తత నికట ।
గున-గనత, నమత, సుమిరత, జపత సమన సకల-సంకట-వికట ।౧।।
స్వర్న-సైల-సంకాస కోటి-రబి-తరున-తేజ-ఘన ।
ఉర బిసాల భుజ-దండ చండ నఖ-బజ బజ్ర-తన ॥।
పిగ నయన, భృకుటీ కరాల రసనా దసనానన ।
కపిస కేస, కరకస లంగూర, ఖల-దల బల భానన ॥।
కహ తులసిదాస బస జాసు ఉర మారుతసుత మూరతి బికట ।
సంతాప పాప తేహి పురుష పహిం సపనేహుం నహిం ఆవత నికట ।॥౨॥।
ఉర బిసాల భుజ-దండ చండ నఖ-బజ బజ్ర-తన ॥।
పిగ నయన, భృకుటీ కరాల రసనా దసనానన ।
కపిస కేస, కరకస లంగూర, ఖల-దల బల భానన ॥।
కహ తులసిదాస బస జాసు ఉర మారుతసుత మూరతి బికట ।
సంతాప పాప తేహి పురుష పహిం సపనేహుం నహిం ఆవత నికట ।॥౨॥।
ఝూలనా
పంచముఖ-ఛముఖ-భృగు ముఖ్య భట అసుర సుర,
సర్వ-సరి-సమర సమరత్థ సూరో ।
బకురో బీర బిరుదైత బిరుదావలీ,
బేద బందీ బదత పైజపూరో ।।
జాసు గునగాథ రఘునాథ కహ, జాసుబల,
బిపుల-జల-భరిత జగ-జలధి ఝూరో ।
దువన-దల-దమనకో కౌన తులసీస హై,
పవన కో పూత రజపూత రురో ।।౩॥।
సర్వ-సరి-సమర సమరత్థ సూరో ।
బకురో బీర బిరుదైత బిరుదావలీ,
బేద బందీ బదత పైజపూరో ।।
జాసు గునగాథ రఘునాథ కహ, జాసుబల,
బిపుల-జల-భరిత జగ-జలధి ఝూరో ।
దువన-దల-దమనకో కౌన తులసీస హై,
పవన కో పూత రజపూత రురో ।।౩॥।
ఘనాక్షరీ
భానుసోం పఢ़న హనుమాన గయే భాను మన-
అనుమాని సిసు-కేలి కియో ఫేరఫార సో ।
పాఛిలే పగని గమ గగన మగన-మన,
క్రమ కో న భ్రమ, కపి బాలక బిహార సో ।।
కౌతుక బిలోకి లోకపాల హరి హర బిధి,
లోచనని చకాచౌంధీ చిత్తని ఖభార సో।
బల కైంధౌం బీర-రస ధీరజ కై, సాహస కై,
తులసీ సరీర ధరే సబని కో సార సో ।।౪।।
అనుమాని సిసు-కేలి కియో ఫేరఫార సో ।
పాఛిలే పగని గమ గగన మగన-మన,
క్రమ కో న భ్రమ, కపి బాలక బిహార సో ।।
కౌతుక బిలోకి లోకపాల హరి హర బిధి,
లోచనని చకాచౌంధీ చిత్తని ఖభార సో।
బల కైంధౌం బీర-రస ధీరజ కై, సాహస కై,
తులసీ సరీర ధరే సబని కో సార సో ।।౪।।
భారత మేం పారథ కే రథ కేథూ కపిరాజ,
గాజ్యో సుని కురురాజ దల హల బల భో ।
కల్యో ద్రోన భీషమ సమీర సుత మహాబీర,
బీర-రస-బారి-నిధి జాకో బల జల భో ॥।
బానర సుభాయ బాల కేలి భూమి భాను లాగి,
ఫలంగ ఫలాంగ హతే ఘాటి నభతల భో ।
నాఈ-నాఈ మాథ జోరి-జోరి హాథ జోధా జోహైం,
హనుమాన దేఖే జగజీవన కో ఫల భో ॥౫॥
గాజ్యో సుని కురురాజ దల హల బల భో ।
కల్యో ద్రోన భీషమ సమీర సుత మహాబీర,
బీర-రస-బారి-నిధి జాకో బల జల భో ॥।
బానర సుభాయ బాల కేలి భూమి భాను లాగి,
ఫలంగ ఫలాంగ హతే ఘాటి నభతల భో ।
నాఈ-నాఈ మాథ జోరి-జోరి హాథ జోధా జోహైం,
హనుమాన దేఖే జగజీవన కో ఫల భో ॥౫॥
గో-పద పయోధి కరి హోలికా జ్యోం లాఈ లంక,
నిపట నిసంక పరపుర గలబల భో ।
ద్రోన-సో పహార లియో ఖ్యాల హీ ఉఖారి కర,
కందుక-జ్యోం కపి ఖేల బేల కైసో ఫల భో ।।
సంకట సమాజ అసమంజస భో రామరాజ,
కాజ జుగ పూగని కో కరతల పల భో ।
సాహసీ సమత్థ తులసీ కో నాహ జాకీ బాంహ,
లోకపాల పాలన కో ఫిర థిర థల భో ॥।౬
నిపట నిసంక పరపుర గలబల భో ।
ద్రోన-సో పహార లియో ఖ్యాల హీ ఉఖారి కర,
కందుక-జ్యోం కపి ఖేల బేల కైసో ఫల భో ।।
సంకట సమాజ అసమంజస భో రామరాజ,
కాజ జుగ పూగని కో కరతల పల భో ।
సాహసీ సమత్థ తులసీ కో నాహ జాకీ బాంహ,
లోకపాల పాలన కో ఫిర థిర థల భో ॥।౬
కమఠ కీ పీఠి జాకే గోడని కీ గాడ మానో,
నాప కే భాజన భరి జల నిధి జల భో ।
జాతుధాన-దావన పరావన కో దుర్గ భయో,
మహామీన బాస తిమి తోమని కో థల భో ॥
కుమ్భకరన-రావన పయోద-నాద-ఈధన కో,
తులసీ ప్రతాప జాకో ప్రబల అనల భో ।
భీషమ కహత మేరే అనుమాన హనుమాన,
సారిఖో త్రికాల న త్రిలోక మహాబల భో ।।౭
నాప కే భాజన భరి జల నిధి జల భో ।
జాతుధాన-దావన పరావన కో దుర్గ భయో,
మహామీన బాస తిమి తోమని కో థల భో ॥
కుమ్భకరన-రావన పయోద-నాద-ఈధన కో,
తులసీ ప్రతాప జాకో ప్రబల అనల భో ।
భీషమ కహత మేరే అనుమాన హనుమాన,
సారిఖో త్రికాల న త్రిలోక మహాబల భో ।।౭
దూత రామరాయ కో, సపూత పూత పౌనకో,
తూ అంజనీ కో నన్దన ప్రతాప భూరి భాను సో ।
సీయ-సోచ-సమన, దురిత దోష దమన,
సరన ఆయే అవన, లఖన ప్రియ ప్రాన సో ।।
దసముఖ దుసహ దరిద్ర దరిబే కో భయో,
ప్రకట తిలోక ఓక తులసీ నిధాన సో ।
జ్ఞాన గునవాన బలవాన సేవా సావధాన,
సాహేబ సుజాన ఉర ఆను హనుమాన సో ।౮|
తూ అంజనీ కో నన్దన ప్రతాప భూరి భాను సో ।
సీయ-సోచ-సమన, దురిత దోష దమన,
సరన ఆయే అవన, లఖన ప్రియ ప్రాన సో ।।
దసముఖ దుసహ దరిద్ర దరిబే కో భయో,
ప్రకట తిలోక ఓక తులసీ నిధాన సో ।
జ్ఞాన గునవాన బలవాన సేవా సావధాన,
సాహేబ సుజాన ఉర ఆను హనుమాన సో ।౮|
దవన-దువన-దల భువన-బిదిత బల,
బేద జస గావత బిబుధ బందీఛోర కో ।
పాప-తాప-తిమిర తుహిన-విఘటన-పటు,
సేవక-సరోరుహ సుఖద భాను భోర కో ।।
లోక-పరలోక తేం బిసోక సపనే న సోక,
తులసీ కే హియే హై భరోసో ఏక ఓర కో ।
రామ కో దులారో దాస బామదేవ కో నివాస,
నామ కలి-కామతరు కేసరీ-కిసోర కో ।।౯॥।
బేద జస గావత బిబుధ బందీఛోర కో ।
పాప-తాప-తిమిర తుహిన-విఘటన-పటు,
సేవక-సరోరుహ సుఖద భాను భోర కో ।।
లోక-పరలోక తేం బిసోక సపనే న సోక,
తులసీ కే హియే హై భరోసో ఏక ఓర కో ।
రామ కో దులారో దాస బామదేవ కో నివాస,
నామ కలి-కామతరు కేసరీ-కిసోర కో ।।౯॥।
మహాబల-సీమ మహాభీమ మహాబాన ఇత,
మహాబీర బిదిత బరాయో రఘుబీర కో ।
కులిస-కఠోర తను జోరపరై రోర రన,
కరునా-కలిత మన ధారమిక ధీర కో ।।
దుర్జన కో కాలసో కరాల పాల సజ్జన కో,
సుమిరే హరనహార తులసీ కీ పీర కో ।
సీయ-సుఖ-దాయక దులారో రఘునాయక కో,
సేవక సహాయక హై సాహసీ సమీర కో ।।౧౦।।
మహాబీర బిదిత బరాయో రఘుబీర కో ।
కులిస-కఠోర తను జోరపరై రోర రన,
కరునా-కలిత మన ధారమిక ధీర కో ।।
దుర్జన కో కాలసో కరాల పాల సజ్జన కో,
సుమిరే హరనహార తులసీ కీ పీర కో ।
సీయ-సుఖ-దాయక దులారో రఘునాయక కో,
సేవక సహాయక హై సాహసీ సమీర కో ।।౧౦।।
రచిబే కో బిధి జైసే, పాలిబే కో హరి,
హర మీచ మారిబే కో, జ్యాఈబే కో సుధాపాన భో ।
ధరిబే కో ధరని, తరని తమ దలిబే కో,
సోఖిబే కృసాను, పోషిబే కో హిమ-భాను భో ।।
ఖల~దుఃఖ దోషిబే కో, జన-పరితోషిబే కో,
మాంగిబో మలీనతా కో మోదక సుదాన భో ।
ఆరత కీ ఆరతి నివారిబే కో తిహూం పుర,
తులసీ కో సాహేబ హఠీలో హనుమాన భో ॥౧౧॥।
హర మీచ మారిబే కో, జ్యాఈబే కో సుధాపాన భో ।
ధరిబే కో ధరని, తరని తమ దలిబే కో,
సోఖిబే కృసాను, పోషిబే కో హిమ-భాను భో ।।
ఖల~దుఃఖ దోషిబే కో, జన-పరితోషిబే కో,
మాంగిబో మలీనతా కో మోదక సుదాన భో ।
ఆరత కీ ఆరతి నివారిబే కో తిహూం పుర,
తులసీ కో సాహేబ హఠీలో హనుమాన భో ॥౧౧॥।
సేవక స్యోకాఈ జాని జానకీస మానై కాని,
సానుకరూల సూలపాని నవై నాథ నాంక కో ।
దేవీ దేవ దానవ దయావనే హ్వై జోర హాథ,
బాపురే బరాక కహా ఔర రాజా రాంక కో ।।
జాగత సోవత బైఠే బాగత బినోద మోద,
తాకే జో అనర్థ సో సమర్థ ఏక ఆంక కో ।
సబ దిన రురో పర పూరో జహాం-తహాం తాహి,
జాకే హై భరోసో హియే హనుమాన హాంక కో ॥౧౨॥।
సానుకరూల సూలపాని నవై నాథ నాంక కో ।
దేవీ దేవ దానవ దయావనే హ్వై జోర హాథ,
బాపురే బరాక కహా ఔర రాజా రాంక కో ।।
జాగత సోవత బైఠే బాగత బినోద మోద,
తాకే జో అనర్థ సో సమర్థ ఏక ఆంక కో ।
సబ దిన రురో పర పూరో జహాం-తహాం తాహి,
జాకే హై భరోసో హియే హనుమాన హాంక కో ॥౧౨॥।
సానుగ సగౌరి సానుకరూల సూలపాని తాహి,
లోకపాల సకల లఖన రామ జానకీ ।
లోక పరలోక కో బిసోక సో తిలోక తాహి,
తులసీ తమాఇ కహా కాహూ బీర ఆనకీ ॥।
కేసరీ కిసోర బన్దీఛోర కే నేవాజే సబ,
కీరతి బిమల కపి కరునానిధాన కీ ।
బాలక-జ్యోం పాలిహైం కృపాలు ముని సిద్ధ తాకో,
జాకే హియే హులసతి హాంక హనుమాన కీ ।।౧౩।।
లోకపాల సకల లఖన రామ జానకీ ।
లోక పరలోక కో బిసోక సో తిలోక తాహి,
తులసీ తమాఇ కహా కాహూ బీర ఆనకీ ॥।
కేసరీ కిసోర బన్దీఛోర కే నేవాజే సబ,
కీరతి బిమల కపి కరునానిధాన కీ ।
బాలక-జ్యోం పాలిహైం కృపాలు ముని సిద్ధ తాకో,
జాకే హియే హులసతి హాంక హనుమాన కీ ।।౧౩।।
కరునానిధాన, బలబుద్ధి కే నిధాన మోద-
మహిమా నిధాన, గున-జ్ఞాన కే నిధాన హౌ ।
బామదేవ-రుప భూప రామ కే సనేహీ,
నామ లేత-దేత అర్థ ధర్మ కామ నిరబాన హౌ ।
ఆపనే ప్రభావ సీతారామ కే సుభావ సీల,
లోక-బేద-బిధి కే బిదూష హనుమాన హౌ ।
మన కీ బచన కీ కరమ కీ తిహూం ప్రకార,
తులసీ తిహారో తుమ సాహేబ సుజాన హౌ ।॥౧౪।।
మహిమా నిధాన, గున-జ్ఞాన కే నిధాన హౌ ।
బామదేవ-రుప భూప రామ కే సనేహీ,
నామ లేత-దేత అర్థ ధర్మ కామ నిరబాన హౌ ।
ఆపనే ప్రభావ సీతారామ కే సుభావ సీల,
లోక-బేద-బిధి కే బిదూష హనుమాన హౌ ।
మన కీ బచన కీ కరమ కీ తిహూం ప్రకార,
తులసీ తిహారో తుమ సాహేబ సుజాన హౌ ।॥౧౪।।
మన కో అగమ, తన సుగమ కియే కపీస,
కాజ మహారాజ కే సమాజ సాజ సాజే హైం ।
దేవ-బందీ ఛోర రనరోర కేసరీ కిసోర,
జుగ జుగ జగ తేరే బిరద బిరాజే హైం ।
బీర బరజోర, ఘటి జోర తులసీ కీ ఓర,
సుని సకుచానే సాధు ఖల గన గాజే హైం ।
బిగరీ సంవార అంజనీ కుమార కీజే మోహి,
జైసే హోత ఆయే హనుమాన కే నివాజే హైం ।॥౯౫।।
కాజ మహారాజ కే సమాజ సాజ సాజే హైం ।
దేవ-బందీ ఛోర రనరోర కేసరీ కిసోర,
జుగ జుగ జగ తేరే బిరద బిరాజే హైం ।
బీర బరజోర, ఘటి జోర తులసీ కీ ఓర,
సుని సకుచానే సాధు ఖల గన గాజే హైం ।
బిగరీ సంవార అంజనీ కుమార కీజే మోహి,
జైసే హోత ఆయే హనుమాన కే నివాజే హైం ।॥౯౫।।
సవైయా
జాన సిరోమని హౌ హనుమాన సదా జన కే మన బాస తిహార ।
కారో బిగారో మైం కాకో కహా కేహి కారన ఖీఝత హౌం తో తిహార ॥।
సాహేబ సేవక నాతే తో హాతో కియో సో తహాం తులసీ కో న చారో ।
దోష సునాయే తే ఆగేహూం కో హోశియార హైం హోం మన తౌ హియ హారో ।।౧౬॥
కారో బిగారో మైం కాకో కహా కేహి కారన ఖీఝత హౌం తో తిహార ॥।
సాహేబ సేవక నాతే తో హాతో కియో సో తహాం తులసీ కో న చారో ।
దోష సునాయే తే ఆగేహూం కో హోశియార హైం హోం మన తౌ హియ హారో ।।౧౬॥
తేరే థపే ఉథపై న మహేస, థపై థిరకో కపి జే ఘర ఘాలే ।
తేరే నివాజే గరీబ నివాజ బిరాజత బైరిన కే ఉర సాలే ॥।
సంకట సోచ సబై తులసీ లియే నామ ఫట మకరీ కే సే జాలే ।
బూఢ़ భయే, బలి, మేరిహి బార, కి హారి పరే బహుతై నత పాలే ।।౧౭॥।
తేరే నివాజే గరీబ నివాజ బిరాజత బైరిన కే ఉర సాలే ॥।
సంకట సోచ సబై తులసీ లియే నామ ఫట మకరీ కే సే జాలే ।
బూఢ़ భయే, బలి, మేరిహి బార, కి హారి పరే బహుతై నత పాలే ।।౧౭॥।
సింధు తరే, బడ़ే బీర దలే ఖల, జారే హైం లంక సే బంక మవా సే ।
తైం రని-కేహరి కేహరి కే బిదలే అరి-కుజర ఛైల ఛవా సే ॥।
తోసోం సమత్థ సుసాహేబ సేఈ సహై తులసీ దుఖ దోష దవా సే ।
బానర బాజ ! బఢ़ే ఖల-ఖేచర, లీజత క్యోం న లపేటి లవా-సే ।।౧౮॥
తైం రని-కేహరి కేహరి కే బిదలే అరి-కుజర ఛైల ఛవా సే ॥।
తోసోం సమత్థ సుసాహేబ సేఈ సహై తులసీ దుఖ దోష దవా సే ।
బానర బాజ ! బఢ़ే ఖల-ఖేచర, లీజత క్యోం న లపేటి లవా-సే ।।౧౮॥
అచ్ఛ-విమర్దన కానన-భాని దసానన ఆనన భా న నిహారో ।
బారిదనాద అకంపన కుభకరన్న-సే కుజర కేహరి-బారో ॥
రామ-ప్రతాప-హుతాసన, కచ్ఛ, బిపచ్ఛ, సమీర సమీర-దులారో ।
పాప-తేం సాప-తేం తాప తిహూం-తేం సదా తులసీ కహూం సో రఖవారో ।।౧౯।।
బారిదనాద అకంపన కుభకరన్న-సే కుజర కేహరి-బారో ॥
రామ-ప్రతాప-హుతాసన, కచ్ఛ, బిపచ్ఛ, సమీర సమీర-దులారో ।
పాప-తేం సాప-తేం తాప తిహూం-తేం సదా తులసీ కహూం సో రఖవారో ।।౧౯।।
జానత జహాన హనుమాన కో నివాజ్యౌ జన,
మన అనుమాని బలి, బోల న బిసారియే ।
సేవా-జోగ తులసీ కబహుం కహా చూక పరీ,
సాహేబ సుభావ కపి సాహిబీ సంభారియే ।।
అపరాధీ జాని కీజై సాసతి సహస భాంతి,
మోదక మరే జో తాహి మాహుర న మారియే ।
సాహసీ సమీర కే దులారే రఘుబీర జూ కే,
బాంహ పీర మహాబీర బేగి హీ నివారియే ॥॥౨౦॥।
మన అనుమాని బలి, బోల న బిసారియే ।
సేవా-జోగ తులసీ కబహుం కహా చూక పరీ,
సాహేబ సుభావ కపి సాహిబీ సంభారియే ।।
అపరాధీ జాని కీజై సాసతి సహస భాంతి,
మోదక మరే జో తాహి మాహుర న మారియే ।
సాహసీ సమీర కే దులారే రఘుబీర జూ కే,
బాంహ పీర మహాబీర బేగి హీ నివారియే ॥॥౨౦॥।
బాలక బిలోకి, బలి బారేతేం ఆపనో కియో,
దీనబన్ధు దయా కీన్హీం నిరుపాధి న్యారియే ।
రావరో భరోసో తులసీ కే, రావరోఈ బల,
ఆస రావరీయై దాస రావరో బిచారియే ।।
బడ़ో బికరాల కలి, కాకో న బిహాల కియో,
మాథే పగు బలి కో, నిహారి సో నివారియే |
కేసరీ కిసోర, రనరోర, బరజోర బీర,
బాంహుపీర రాహుమాతు జ్యౌ పారి మారియే ।।౨౨౧॥।
దీనబన్ధు దయా కీన్హీం నిరుపాధి న్యారియే ।
రావరో భరోసో తులసీ కే, రావరోఈ బల,
ఆస రావరీయై దాస రావరో బిచారియే ।।
బడ़ో బికరాల కలి, కాకో న బిహాల కియో,
మాథే పగు బలి కో, నిహారి సో నివారియే |
కేసరీ కిసోర, రనరోర, బరజోర బీర,
బాంహుపీర రాహుమాతు జ్యౌ పారి మారియే ।।౨౨౧॥।
ఉథపే థపనథిర థపే ఉథపనహార,
కేసరీ కుమార బల ఆపనో సంభారియే |
రామ కే గులామని కో కామతరు రామదూత,
మోసే దీన దూబరే కో తకియా తిహారియే ।।
సాహేబ సమర్థ తోసోం తులసీ కే మాథే పర,
సోఊ అపరాధ బిను బీర, బాంధి మారియే ।
పోఖరీ బిసాల బాంహు, బలి, బారిచర పీర,
మకరీ జ్యౌ పకరి కై బదన బిదారియే ॥॥౨౨॥
కేసరీ కుమార బల ఆపనో సంభారియే |
రామ కే గులామని కో కామతరు రామదూత,
మోసే దీన దూబరే కో తకియా తిహారియే ।।
సాహేబ సమర్థ తోసోం తులసీ కే మాథే పర,
సోఊ అపరాధ బిను బీర, బాంధి మారియే ।
పోఖరీ బిసాల బాంహు, బలి, బారిచర పీర,
మకరీ జ్యౌ పకరి కై బదన బిదారియే ॥॥౨౨॥
రామ కో సనేహ, రామ సాహస లఖన సియ,
రామ కీ భగతి, సోచ సంకట నివారియే ।
ముద-మరకట రోగ-బారినిధి హేరి హారే,
జీవ-జామవంత కో భరోసో తేరో భారియే ।।
కూదియే కృపాల తులసీ సుప్రేమ-పవ్బయతే,
సుథల సుబేల భాలూ బైఠి కైః బిచారియే ।
మహాబీర బాంకురే బరాక బాంహ-పీర క్యోం న,
లంకినీ జ్యోం లాత-ఘాత హీ మరోరి మారియే ।॥౨౩।।
రామ కీ భగతి, సోచ సంకట నివారియే ।
ముద-మరకట రోగ-బారినిధి హేరి హారే,
జీవ-జామవంత కో భరోసో తేరో భారియే ।।
కూదియే కృపాల తులసీ సుప్రేమ-పవ్బయతే,
సుథల సుబేల భాలూ బైఠి కైః బిచారియే ।
మహాబీర బాంకురే బరాక బాంహ-పీర క్యోం న,
లంకినీ జ్యోం లాత-ఘాత హీ మరోరి మారియే ।॥౨౩।।
లోక-పరలోకటూం తిలోక న బిలోకియత,
తోసే సమరథ చష చారిహూం నిహారియే ।
కర్మ, కాల, లోకపాల, అగ-జగ జీవజాల,
నాథ హాథ సబ నిజ మహిమా విచారియే ॥।
ఖాస దాస రావరో, నివాస తేరో తాసు ఉర,
తులసీ సో దేవ దుఖీ దేఖియత భారియే |
బాత తరుమూల బంహుసూల కపికచ్ఛరు-బేలి,
ఉపజీ సకేలి కపికేలి హీ ఉఖారియే ।॥౨౪।।
తోసే సమరథ చష చారిహూం నిహారియే ।
కర్మ, కాల, లోకపాల, అగ-జగ జీవజాల,
నాథ హాథ సబ నిజ మహిమా విచారియే ॥।
ఖాస దాస రావరో, నివాస తేరో తాసు ఉర,
తులసీ సో దేవ దుఖీ దేఖియత భారియే |
బాత తరుమూల బంహుసూల కపికచ్ఛరు-బేలి,
ఉపజీ సకేలి కపికేలి హీ ఉఖారియే ।॥౨౪।।
కరమ-కరాల-కంస భూమిపాల కే భరోసే,
బకీ బకభగినీ కాహూ తే కహా డరైగీ ।
బడ़ీ బికరాల బాల ఘాతినీ న జాత కది,
బహుబల బాలక ఛబీలే ఛోటే ఛరైగీ ।।
ఆఈ హై బనాఇ బేష ఆప హీ విచారి దేఖ,
పాప జాయ సబకో గునీ కే పాలే పరైగీ ।
పూతనా పిసాచినీ జ్యౌ కపికాన్హ తులసీ కీ,
బోంహపీర మహాబీర తేరే మారే మరగీ ।॥౨౫॥
బకీ బకభగినీ కాహూ తే కహా డరైగీ ।
బడ़ీ బికరాల బాల ఘాతినీ న జాత కది,
బహుబల బాలక ఛబీలే ఛోటే ఛరైగీ ।।
ఆఈ హై బనాఇ బేష ఆప హీ విచారి దేఖ,
పాప జాయ సబకో గునీ కే పాలే పరైగీ ।
పూతనా పిసాచినీ జ్యౌ కపికాన్హ తులసీ కీ,
బోంహపీర మహాబీర తేరే మారే మరగీ ।॥౨౫॥
భాలకీ కి కాలకీ కి రోష కీ త్రిదోష కీ హై,
బేదన విషమ పాప తాప ఛల ఛాంహ కీ ।
కరమన కూట కీ కి జన్త్ర మన్త్ర బూట కీ,
పరాహి జాహి పాపినీ మలీన మన మాంహ కీ ॥।
పైటహి సజాయ, నత కహత బజాయ తోహి,
బాబరీ న హోహి బాని జాని కపి నహ కీ ।
ఆన హనుమాన కీ దుహాఈ బలవాన కీ,
సపథ మహాబీర కీ జో రహై పీర బాంహ కీ ॥॥౨౬।।
బేదన విషమ పాప తాప ఛల ఛాంహ కీ ।
కరమన కూట కీ కి జన్త్ర మన్త్ర బూట కీ,
పరాహి జాహి పాపినీ మలీన మన మాంహ కీ ॥।
పైటహి సజాయ, నత కహత బజాయ తోహి,
బాబరీ న హోహి బాని జాని కపి నహ కీ ।
ఆన హనుమాన కీ దుహాఈ బలవాన కీ,
సపథ మహాబీర కీ జో రహై పీర బాంహ కీ ॥॥౨౬।।
సింహికా సంహారి బల, సురసా సుధారి ఛల,
లంకినీ పఛారి మారి బాటికా ఉజారీ హై ।
లంక పరజారి మకరీ బిదారి బారబార,
జాతుధాన ధారి ధూరిధానీ కరి డారీ హై ।।
తోరి జమకాతరి మందోదరీ కఢ़ోరి ఆనీ,
రావన కీ రానీ మేఘనాద మహతారీ హై ।
భీర బాంహ పీర కీ నిపట రాఖీ మహాబీర,
కౌన కే సకోచ తులసీ కే సోచ భారీ హై ।।౨౭।।
లంకినీ పఛారి మారి బాటికా ఉజారీ హై ।
లంక పరజారి మకరీ బిదారి బారబార,
జాతుధాన ధారి ధూరిధానీ కరి డారీ హై ।।
తోరి జమకాతరి మందోదరీ కఢ़ోరి ఆనీ,
రావన కీ రానీ మేఘనాద మహతారీ హై ।
భీర బాంహ పీర కీ నిపట రాఖీ మహాబీర,
కౌన కే సకోచ తులసీ కే సోచ భారీ హై ।।౨౭।।
తేరో బాలి కేలి బీర సుని సహమత ధీర,
భూలత సరీర సుధి సక్ర-రబి-రాహు కీ ।
తేరీ బాంహ బసత బిసోక లోకపాల సబ,
తేరో నామ లేత రహై ఆరతి న కాహూ కీ ॥
సామ దాన భేద బిధి బేదహూ లబేద సిధి,
హాథ కపినాథ హీ కే చోటీ చోర సాహు కీ ।
ఆలస అనఖ పరిహాస కై సిఖావన హై,
ఏతే దిన రహీ పీర తులసీ కే బాహు కీ ॥౨౮।।
భూలత సరీర సుధి సక్ర-రబి-రాహు కీ ।
తేరీ బాంహ బసత బిసోక లోకపాల సబ,
తేరో నామ లేత రహై ఆరతి న కాహూ కీ ॥
సామ దాన భేద బిధి బేదహూ లబేద సిధి,
హాథ కపినాథ హీ కే చోటీ చోర సాహు కీ ।
ఆలస అనఖ పరిహాస కై సిఖావన హై,
ఏతే దిన రహీ పీర తులసీ కే బాహు కీ ॥౨౮।।
టూకని కో ఘర-ఘర డోలత కేగాల బోలి,
బాల జ్యోం కృపాల నతపాల పాలి పోసో హై ।
కీన్హీ హై సంభార సార అంజనీ కుమార బీర,
ఆపనో బిసారి హైం న మేరేహూ భరోసో హై ॥।
ఇతనో పరేఖో సబ భోతి సమరథ ఆజు,
కపిరాజ సాంచీ కహౌం కో తిలోక తోసో హై ।
సాసతి సహత దాస కీజే పేఖి పరిహాస,
చీరీ కో మరన ఖేల బాలకని కో సో హై ।॥౨౯॥
బాల జ్యోం కృపాల నతపాల పాలి పోసో హై ।
కీన్హీ హై సంభార సార అంజనీ కుమార బీర,
ఆపనో బిసారి హైం న మేరేహూ భరోసో హై ॥।
ఇతనో పరేఖో సబ భోతి సమరథ ఆజు,
కపిరాజ సాంచీ కహౌం కో తిలోక తోసో హై ।
సాసతి సహత దాస కీజే పేఖి పరిహాస,
చీరీ కో మరన ఖేల బాలకని కో సో హై ।॥౨౯॥
ఆపనే హీ పాప తేం త్రిపాత తే కి సాప తేం,
బఢ़ీ హై బాహ బేదన కహీ న సహి జాతి హై ।
ఓషధ అనేక జన్త్ర మన్త్ర టోటకాది కియే,
బాది భయే దేవతా మనాయే అధికాతి హై ।।
కరతార, భరతార, హరతార, కర్మ కాల,
కో హై జగజాల జో న మానత ఇతాతి హై |
చేరో తేరో తులసీ తూ మేరో కల్యో రామ దూత,
ఢీల తేరీ బీర మోహి పీర తేం పిరాతి హై ।।౩౦॥
బఢ़ీ హై బాహ బేదన కహీ న సహి జాతి హై ।
ఓషధ అనేక జన్త్ర మన్త్ర టోటకాది కియే,
బాది భయే దేవతా మనాయే అధికాతి హై ।।
కరతార, భరతార, హరతార, కర్మ కాల,
కో హై జగజాల జో న మానత ఇతాతి హై |
చేరో తేరో తులసీ తూ మేరో కల్యో రామ దూత,
ఢీల తేరీ బీర మోహి పీర తేం పిరాతి హై ।।౩౦॥
దూత రామ రాయ కో, సపూత పూత బాయ కో,
సమత్వ హాథ పాయ కో సహాయ అసహాయ కో ।
బాంకీ బిరదావలీ బిదిత బేద గాఇయత,
రావన సో భట భయో ముఠికా కే ఘాయ కో ॥
ఏతే బడ़ే సాహేబ సమర్థ కో నివాజో ఆజ,
సీదత సుసేవక బచన మన కాయ కో ।
థోరీ బాంహ పీర కీ బడ़ీ గలాని తులసీ కో,
కౌన పాప కోప, లోప ప్రకట ప్రభాయ కో ।।౩౧।।
సమత్వ హాథ పాయ కో సహాయ అసహాయ కో ।
బాంకీ బిరదావలీ బిదిత బేద గాఇయత,
రావన సో భట భయో ముఠికా కే ఘాయ కో ॥
ఏతే బడ़ే సాహేబ సమర్థ కో నివాజో ఆజ,
సీదత సుసేవక బచన మన కాయ కో ।
థోరీ బాంహ పీర కీ బడ़ీ గలాని తులసీ కో,
కౌన పాప కోప, లోప ప్రకట ప్రభాయ కో ।।౩౧।।
దేవీ దేవ దనుజ మనుజ ముని సిద్ధ నాగ,
ఛోటే బడ़ే జీవ జేతే చేతన అచేత హైం ।
పూతనా పిసాచీ జాతుధానీ జాతుధాన బామ,
రామ దూత కీ రజాఇ మాథే మాని లేత హైం ।।
ఘోర జన్త్ర మన్త్ర కూట కపట కురోగ జోగ,
హనుమాన ఆన సుని ఛాడత నికేత హైం ।
క్రోధ కీజే కర్మ కో ప్రబోధ కీజే తులసీ కో,
సోధ కీజే తినకో జో దోష దుఖ దేత హైం ।॥౩౨॥।
ఛోటే బడ़ే జీవ జేతే చేతన అచేత హైం ।
పూతనా పిసాచీ జాతుధానీ జాతుధాన బామ,
రామ దూత కీ రజాఇ మాథే మాని లేత హైం ।।
ఘోర జన్త్ర మన్త్ర కూట కపట కురోగ జోగ,
హనుమాన ఆన సుని ఛాడత నికేత హైం ।
క్రోధ కీజే కర్మ కో ప్రబోధ కీజే తులసీ కో,
సోధ కీజే తినకో జో దోష దుఖ దేత హైం ।॥౩౨॥।
తేరే బల బానర జితాయే రన రావన సోం,
తేరే ఘాలే జాతుధాన భయే ఘర-ఘర కే ।
తేరే బల రామరాజ కియే సబ సురకాజ,
సకల సమాజ సాజ సాజే రఘుబర కే ॥
తేరో గునగాన సుని గీరబాన పులకత,
సజల బిలోచన బిరంచి హరి హర కే ।
తులసీ కే మాథే పర హాథ ఫేరో కీసనాథ,
దేఖియే న దాస దుఖీ తోసో కనిగర కే ।।౩౩॥।
తేరే ఘాలే జాతుధాన భయే ఘర-ఘర కే ।
తేరే బల రామరాజ కియే సబ సురకాజ,
సకల సమాజ సాజ సాజే రఘుబర కే ॥
తేరో గునగాన సుని గీరబాన పులకత,
సజల బిలోచన బిరంచి హరి హర కే ।
తులసీ కే మాథే పర హాథ ఫేరో కీసనాథ,
దేఖియే న దాస దుఖీ తోసో కనిగర కే ।।౩౩॥।
పాలో తేరే టూక కో పరేహూ చూక మూకియే న,
కూర కౌడ़ీ దూకో హౌం ఆపనీ ఓర హరియే ।
భోరానాథ భోరే హీ సరోష హోత థోరే దోష,
పోషి తోషి థాపి ఆపనీ న అవడేరియే ।।
అబు తూ హౌ అంబుచర, అబు తూ హోం డింభ సో న,
బూఝియే బిలంబ అవలంబ మేరే తేరియే ।
బాలక బికల జాని పాహి ప్రేమ పహిచాని,
తులసీ కీ బాంహ పర లామీ లూమ ఫేరియే ।।౩౪॥।
కూర కౌడ़ీ దూకో హౌం ఆపనీ ఓర హరియే ।
భోరానాథ భోరే హీ సరోష హోత థోరే దోష,
పోషి తోషి థాపి ఆపనీ న అవడేరియే ।।
అబు తూ హౌ అంబుచర, అబు తూ హోం డింభ సో న,
బూఝియే బిలంబ అవలంబ మేరే తేరియే ।
బాలక బికల జాని పాహి ప్రేమ పహిచాని,
తులసీ కీ బాంహ పర లామీ లూమ ఫేరియే ।।౩౪॥।
ఘేరి లియో రోగని, కుజోగని, కులోగని జ్యౌ,
బాసర జలద ఘన ఘటా ధుకి ధాఈ హై ।
బరసత బారి పీర జారియే జవాసే జస,
రోష బిను దోష ధూమ-మూల మలినాఈ హై ।।
కరునానిధాన హనుమాన మహా బలవాన,
హేరి హంసి హోకి ఫూంకి ఫౌజైం తే ఉడ़ాఈ హై ।
ఖాయే హుతో తులసీ కురోగ రాఢ़ రాకసని,
కేసరీ కిసోర రాఖే బీర బరిఆఈ హై ।।౩౫॥
బాసర జలద ఘన ఘటా ధుకి ధాఈ హై ।
బరసత బారి పీర జారియే జవాసే జస,
రోష బిను దోష ధూమ-మూల మలినాఈ హై ।।
కరునానిధాన హనుమాన మహా బలవాన,
హేరి హంసి హోకి ఫూంకి ఫౌజైం తే ఉడ़ాఈ హై ।
ఖాయే హుతో తులసీ కురోగ రాఢ़ రాకసని,
కేసరీ కిసోర రాఖే బీర బరిఆఈ హై ।।౩౫॥
సవైయా
రామ గులామ తు హీ హనుమాన గోసాంఈ సుసాంఈ సదా అనుకూలో ।
పాల్యో హౌ బాల జ్యోం ఆఖర దూ పితు మాతు సోం మంగల మోద సమూలో ।।
బాంహ కీ బేదన బాంహ పగార పుకారత ఆరత ఆనంద భూలో ।
శ్రీ రఘుబీర నివారియే పీర రహౌ దరబార పరో లటి లూలో ।।౩౬।।
పాల్యో హౌ బాల జ్యోం ఆఖర దూ పితు మాతు సోం మంగల మోద సమూలో ।।
బాంహ కీ బేదన బాంహ పగార పుకారత ఆరత ఆనంద భూలో ।
శ్రీ రఘుబీర నివారియే పీర రహౌ దరబార పరో లటి లూలో ।।౩౬।।
ఘనాక్షరీ
కాల కీ కరాలతా కరమ కఠినాఈ కర్థ,
పాప కే ప్రభావ కీ సుభాయ బాయ బావరే।
బేదన కుభాంతి సో సహీ న జాతి రాతి దిన,
సోఈ బాంహ గహీ జో గహీ సమీర డాబరే ।।
లాయో తరు తులసీ తిహారో సో నిహారి బారి,
సీంచియే మలీన భో తయో హై తిహూం తావరే ।
భూతని కీ ఆపనీ పరాయే కీ కృపా నిధాన,
జానియత సబహీ కీ రీతి రామ రావరే ।॥౩౭।।
పాప కే ప్రభావ కీ సుభాయ బాయ బావరే।
బేదన కుభాంతి సో సహీ న జాతి రాతి దిన,
సోఈ బాంహ గహీ జో గహీ సమీర డాబరే ।।
లాయో తరు తులసీ తిహారో సో నిహారి బారి,
సీంచియే మలీన భో తయో హై తిహూం తావరే ।
భూతని కీ ఆపనీ పరాయే కీ కృపా నిధాన,
జానియత సబహీ కీ రీతి రామ రావరే ।॥౩౭।।
పంయ పీర పేట పీర బహ పీర ముంహ పీర,
జరజర సకల పీర మఈ హై ।
దేవ భూత పితర కరమ ఖల కాల గ్రహ,
మోహి పర దవరి దమానక సీ దఈ హై ।।
హౌ తో బిను మోల కే బికానో బలి బారేహీ తేం,
ఓట రామ నామ కీ లలాట లిఖి లఈ హై ।
కుంభజ కే కంకర బికల బూఢ़ే గోఖురని,
హాయ రామ రాయ ఐసీ హాల కహూం భఈ హై ।।౩౮॥।
జరజర సకల పీర మఈ హై ।
దేవ భూత పితర కరమ ఖల కాల గ్రహ,
మోహి పర దవరి దమానక సీ దఈ హై ।।
హౌ తో బిను మోల కే బికానో బలి బారేహీ తేం,
ఓట రామ నామ కీ లలాట లిఖి లఈ హై ।
కుంభజ కే కంకర బికల బూఢ़ే గోఖురని,
హాయ రామ రాయ ఐసీ హాల కహూం భఈ హై ।।౩౮॥।
బాహుక-సుబాహు నీచ లీచర-మరీచ మిలి,
ముంహపీర కేతుజా కురోగ జాతుధాన హైం ।
రామ నామ జగజాప కియో చహోం సానురాగ,
కాల కైసే దూత భూత కహా మేరే మాన హైం ।।
సుమిరే సహాయ రామ లఖన ఆఖర దోఊ,
జినకే సమూహ సాకే జాగత జహాన హైం ।
తులసీ సంభారి తాడకా సంహారి భారి భట,
బేధే బరగద సే బనాఇ బానవాన హైం ।॥౩౯।।
ముంహపీర కేతుజా కురోగ జాతుధాన హైం ।
రామ నామ జగజాప కియో చహోం సానురాగ,
కాల కైసే దూత భూత కహా మేరే మాన హైం ।।
సుమిరే సహాయ రామ లఖన ఆఖర దోఊ,
జినకే సమూహ సాకే జాగత జహాన హైం ।
తులసీ సంభారి తాడకా సంహారి భారి భట,
బేధే బరగద సే బనాఇ బానవాన హైం ।॥౩౯।।
బాలపనే సూథే మన రామ సనముఖ భయో,
రామ నామ లేత మాంగి ఖాత టూకటాక హాం ।
పరయో లోక-రీతి మేం పునీత ప్రీతి రామ రాయ,
మోహ బస బైఠో తోరి తరకి తరాక హౌ ॥।
ఖోటే-ఖోటే ఆచరన ఆచరత అపనాయో,
అంజనీ కుమార సోధ్యో రామపాని పాక హౌ ।
తులసీ గుసాంఈ భయో భోండే దిన భూల గయో,
తాకో ఫల పావత నిదాన పరిపాక హౌం ।॥౪౦।।
రామ నామ లేత మాంగి ఖాత టూకటాక హాం ।
పరయో లోక-రీతి మేం పునీత ప్రీతి రామ రాయ,
మోహ బస బైఠో తోరి తరకి తరాక హౌ ॥।
ఖోటే-ఖోటే ఆచరన ఆచరత అపనాయో,
అంజనీ కుమార సోధ్యో రామపాని పాక హౌ ।
తులసీ గుసాంఈ భయో భోండే దిన భూల గయో,
తాకో ఫల పావత నిదాన పరిపాక హౌం ।॥౪౦।।
అసన-బసన-హీన బిషమ-బిషాద-లీన,
దేఖి దీన దూబరో కరై న హాయ హాయ కో ।
తులసీ అనాథ సో సనాథ రఘునాథ కియో,
దియో ఫల సీల సింధు ఆపనే సుభాయ కో ॥।
నీచ యహి బీచ పతి పాఇ భరు హాఈగో,
బిహాఇ ప్రభు భజన బచన మన కాయ కో |
తా తేం తను పేషియత ఘోర బరతోర మిస,
ఫూటి ఫూటి నికసత లోన రామ రాయ కో ।।౪౧।।
దేఖి దీన దూబరో కరై న హాయ హాయ కో ।
తులసీ అనాథ సో సనాథ రఘునాథ కియో,
దియో ఫల సీల సింధు ఆపనే సుభాయ కో ॥।
నీచ యహి బీచ పతి పాఇ భరు హాఈగో,
బిహాఇ ప్రభు భజన బచన మన కాయ కో |
తా తేం తను పేషియత ఘోర బరతోర మిస,
ఫూటి ఫూటి నికసత లోన రామ రాయ కో ।।౪౧।।
జీఓం జగ జానకీ జీవన కో కహాఇ జన,
మరిబే కో బారానసీ బారి సురసరి కో ।
తులసీ కే దుహూం హాథ మోదక హైం ఐసే ఠాంఉ,
జాకే జియే ముయే సోచ కరిహైం న లరి కో
మోకో ఝూటో సాంచో లోగ రామ కో కహత సబ,
మేరే మన మాన హై న హర కో న హరి కో ।
భారీ పీర దుసహ సరీర తే బిహాల హోత,
సోఊ రఘుబీర బిను సకే దూర కరి కో ।౪౨॥।
మరిబే కో బారానసీ బారి సురసరి కో ।
తులసీ కే దుహూం హాథ మోదక హైం ఐసే ఠాంఉ,
జాకే జియే ముయే సోచ కరిహైం న లరి కో
మోకో ఝూటో సాంచో లోగ రామ కో కహత సబ,
మేరే మన మాన హై న హర కో న హరి కో ।
భారీ పీర దుసహ సరీర తే బిహాల హోత,
సోఊ రఘుబీర బిను సకే దూర కరి కో ।౪౨॥।
సీతాపతి సాహేబ సహాయ హనుమాన నిత,
హిత ఉపదేశ కో మహేస మానో గురు కై ।
మానస బచన కాయ సరన తిహారే పాయ,
తుమ్హరే భరోసే సుర మైం న జానే సుర కై ।।
వ్యాధి భూత జనిత ఉపాధి కాహు ఖల కీ,
సమాధి కీజే తులసీ కో జాని జన ఫుర కై ।
కపినాథ రఘునాథ భోలానాథ భూతనాథ,
రోగ సింధు క్యోం న డారియత గాయ ఖుర కైః ।।౪౩।।
హిత ఉపదేశ కో మహేస మానో గురు కై ।
మానస బచన కాయ సరన తిహారే పాయ,
తుమ్హరే భరోసే సుర మైం న జానే సుర కై ।।
వ్యాధి భూత జనిత ఉపాధి కాహు ఖల కీ,
సమాధి కీజే తులసీ కో జాని జన ఫుర కై ।
కపినాథ రఘునాథ భోలానాథ భూతనాథ,
రోగ సింధు క్యోం న డారియత గాయ ఖుర కైః ।।౪౩।।
కహోం హనుమాన సోం సుజాన రామ రాయ సోం,
కృపానిధాన సంకర సోం సావధాన సునియే ।
హరష విషాద రాగ రోష గున దోష మఈ,
బిరచీ బిరఞ్చీ సబ దేఖియత దునియే ।।
మాయా జీవ కాల కే కరమ కే సుభాయ కే,
కరైయా రామ బేద కహైం సాంచీ మన గునియే ।
తుమ్హ తం కహా న హోయ హా హా సో బుఝైయే మోహి,
హౌ హూం రహోం మౌనహీ బయో సో జాని లునియే ।।౪౪।।
కృపానిధాన సంకర సోం సావధాన సునియే ।
హరష విషాద రాగ రోష గున దోష మఈ,
బిరచీ బిరఞ్చీ సబ దేఖియత దునియే ।।
మాయా జీవ కాల కే కరమ కే సుభాయ కే,
కరైయా రామ బేద కహైం సాంచీ మన గునియే ।
తుమ్హ తం కహా న హోయ హా హా సో బుఝైయే మోహి,
హౌ హూం రహోం మౌనహీ బయో సో జాని లునియే ।।౪౪।।

