1.5 - nakṣatreṣṭikāṇḍam - kṛṣṇa yajurveda taittirīya brāhmaṇa pāṭhaḥ - agneḥ kṛttikāḥ

kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe prathamāṣṭake pañcamaḥ prapāṭhakaḥ - nakṣatreṣṭikāṇḍam
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,

śrī gurubhyo namaḥ | hariḥ om ||
anuvākaṃ 1 - nakṣatreṣṭakāmantrāḥ, vikṛtirūpacayanagatāḥ
agneḥ kṛtti̭kāḥ | śukra-mparastā-jjyoti̭-ravastāt || prajāpa̭te rohiṇī | āpaḥ̭ parastādoṣa̭dhayo 'vastāt || soma̭syenvakā vita̭tāni | parastādvaya̭nto 'vastāt || rudrasya̭ bāhū | mṛgayavaḥ̭ parastādvikṣāro̭-'vastāt || adi̭tyai puna̭rvasū | vātaḥ̭ parastā̭dārdra-mavastāt || 1 ||
bṛhaspatestiṣyaḥ̭ | juhva̭taḥ parastā-dyaja̭mānā avastāt || sarpāṇā̭-māśreṣāḥ | abhyāgaccha̭ntaḥ parastā̭dabhyānṛtya̭nto-'vastāt || pitṛṇā-mmaghāḥ | rudantaḥ̭ parastā̭dapabhragṃśo̭-'vastāt || aryamṇaḥ pūrve phalgṷnī | jāyā parastā̭dṛṣabho̭-'vastāt || bhagasyotta̭re | vahatavaḥ̭ parastādvaha̭mānā avastāt || 2 ||
devasya̭ savitur-hastaḥ̭ | prasavaḥ parastā-thsaniravastāt || indra̭sya citrā | ṛta-mparastā-thsatya-mavastāt || vāyo-rniṣṭyā vratatiḥ̭ | parastā-dasi̭ddhi-ravastāt || indrāgniyo-rviśā̭khe | yugāni̭ parastāt-kṛṣamā̭ṇā avastāt || mitrasyā̭-nūrādhāḥ | abhyāroha̭t-parastā̭-dabhyārṷ̄ḍha-mavastāt || 3 ||
indra̭sya rohiṇī | śṛṇat-parastāt-pratiśṛṇa-davastāt || nir-ṛ̭tyai-mūlavarha̭ṇī | pratibhañjantaḥ̭ parastāt-pratiśṛṇanto-'vastāt || apā-mpūrvā̭ aṣāḍhāḥ | varcaḥ̭ parastā-thsami̭ti-ravastāt || viśvḙṣā-ndevānā-mutta̭rāḥ | abhijaya̭t-parastā̭-dabhiji̭ta-mavastāt || viṣṇo-śśroṇā pṛcchamā̭nāḥ | parastāt-panthā̭ avastāt || 4 ||
vasṷ̄nāg śravi̭ṣṭhāḥ | bhūta-mparastā-dbhūti̭ravastāt || indra̭sya-śatabhi̭ṣak | viśvavya̭cāḥ parastā-dviśvakṣi̭ti-ravastāt || ajasyaika̭padaḥ pūrve proṣṭhapadāḥ | vaiśvānara-mparastā-dvaiśvāvasava-mavastāt || aherbudhniya-syotta̭re | abhiṣiñcantaḥ̭ parastā̭-dabhiṣuṇvanto-'vastāt || pūṣṇo revatī | gāvaḥ̭ parastā-dvathsā avastāt || aśvino̭raśvayujau | grāmaḥ̭ parastāthsenā 'vastāt || yamasyā̭pabhara̭ṇīḥ | apakarṣa̭ntaḥ parastā̭-dapavaha̭nto-'vastāt || pūrṇā paścāduta pūrṇā purastādunma̭dhyataḥ paurṇamāsī ji̭gāya | tasyā-ndevā adhi̭ saṃva~sa̭nta uttame nāka̭ iha mā̭dayantām ||, yattḙ devā ada̭dhu rbhāgadheyamamā̭vāsye saṃva~sa̭nto mahitvā | sāno̭ yajña-mpi̭pṛhi viśvavāre rayi-nno̭ dhehi subhage suvīram || || 5 ||

(ārdramavastā-d- vaha̭mānā avastā̭ - dabhyārṷ̄ḍhamavastāt - panthā̭ avastā-d- vathsā avastā-tpañca̭ ca) (a. 1)
anuvākaṃ 2 - karmānuṣṭhānārhaḥ nakṣatrarūpaḥ puṇyakālaḥ

ya-tpuṇya-nnakṣa̭tram | ta-dba-ṭkṷrvītopavyuṣam | yadā vai sūrya̭ udeti̭ | atha nakṣa̭tra-nnaiti̭ | yāva̭ti tatra sūryo gacchet | yatra̭ jaghanya̭-mpaśyet | tāva̭ti kurvīta ya-tkārī syāt | puṇyāha eva kṷrute | evagṃ ha vai yajñeṣṷ-ñca śatadyṷmna-ñca māthsyo ni̭ravasāyayā-ñca̭kāra || 6 ||
yo vai na̭kṣatriya̭-mprajāpa̭tiṃ-ve~da̭ | ubhayo̭renaṃ-lo~kayorviduḥ | hasta̭ evāsya hastaḥ̭ | citrā śiraḥ̭ | niṣṭyā hṛda̭yam | ūrū viśā̭khe | pratiṣṭhā 'nṷ̄rādhāḥ | eṣa vai na̭kṣatriyaḥ̭ prajāpa̭tiḥ | ya evaṃ-ve~da̭ | ubhayo̭renaṃ-lo~kayorviduḥ || 7 ||
asmiggścā-muṣmigg̭śca || yā-ṅkāmayḙta duhitara̭-mpriyā syāditi̭ | tā-nniṣṭyā̭yā-ndadyāt | priyaiva bha̭vati | neva tu punarāga̭cchati || abhijinnāma nakṣa̭tram | upari̭ṣṭā-daṣāḍhānām | avastācchroṇāyai | devāsurā-ssaṃya~̭ttā āsann | te devāstasmi-nnakṣa̭tre-'bhya̭jayann || 8 ||
yadabhyaja̭yann | tada̭bhijito̭-'bhijittvam | ya-ṅkāmayḙtā-napajayya-ñja̭yediti̭ | tametasmi-nnakṣa̭tre yātayet | anapajayyameva ja̭yati | pāpapa̭rājitamiva tu || prajāpa̭tiḥ paśūna̭sṛjata | te nakṣa̭tra-nnakṣatra-mupā̭tiṣṭhanta | te samāva̭nta evābha̭vann | te revatī-mupā̭tiṣṭhanta || 9 ||
te revatyā-mprābha̭vann | tasmā-drevatyā-mpaśūnā-ṅkṷrvīta | ya-tkiñcārvācīnagṃ somāt | praiva bha̭vanti || salilaṃ-vā~ idama̭ntarāsīt | yadata̭rann | ta-ttāra̭kāṇā-ntārakatvam | yo vā iha yaja̭te | amugṃ saloka-nna̭kṣate | tannakṣa̭trāṇā-nnakṣatratvam || 10 ||
devagṛhā vai nakṣa̭trāṇi | ya evaṃ-ve~da̭ | gṛhyḙva bha̭vati || yāni vā imāni̭ pṛthivyāścitrāṇi̭ | tāni nakṣa̭trāṇi | tasmā̭-daślīlanā̭magg-ścitre | nāva̭syenna ya̭jeta | yathā̭ pāpāhe kṷrute | tādṛgeva tat || devanakṣatrāṇi vā anyāni̭ || 11 ||
yamanakṣatrāṇyanyāni̭ | kṛtti̭kāḥ prathamam | viśā̭khe uttamam | tāni̭ devanakṣatrāṇi̭ | anūrādhāḥ pra̭thamam | apabhara̭ṇī-ruttamam | tāni̭ yamanakṣatrāṇi̭ | yāni̭ devanakṣatrāṇi̭ | tāni dakṣi̭ṇena pari̭yanti | yāni̭ yamanakṣatrāṇi̭ || 12 ||
tānyutta̭reṇa || anvḙṣāmarāthsmeti̭ | tada̭nūrādhāḥ | jyeṣṭhamḙṣā-mavadhiṣmeti̭ | tajjyeṣṭhaghnī | mūla̭meṣāmavṛkṣāmeti̭ | ta-nmṷ̄lavarha̭ṇī | yannāsa̭hanta | tada̭ṣāḍhāḥ | yadaślo̭ṇat || 13 ||
tacchroṇā | yadaśṛ̭ṇot | tacchravi̭ṣṭhāḥ | yacchata-mabhi̭ṣajyann | tacchatabhi̭ṣak | proṣṭhapadeṣūda̭yacchanta | revatyā̭maravanta | aśvayujo̭rayuñjata | apabhara̭ṇīṣva pā̭vahann | tāni vā etāni̭ yamanakṣatrāṇi̭ || yānyeva dḙvanakṣatrāṇi̭ | teṣṷ kurvīta yatkārī syāt | puṇyāha eva kṷrute || 14 ||

(cakā - raivaṃ-ve~dobhayo̭ renaṃ-lo~kayorvidu - rajayan - revatīmupā̭tiṣṭhanta - nakṣatratva - manyāni - yāni̭ yamanakṣatrā - ṇyaślo̭ṇa--dyamanakṣatrāṇi trīṇi̭ ca) (a. 2)
anuvākaṃ 3 - karmānuṣṭhānārhaḥ divasabhāgarūpaḥ heyopādeyakāla vibhāgaḥ

devasya̭ savituḥ prātaḥ pra̭savaḥ prāṇaḥ | varṷṇasya sāyamā̭savo̭-'pānaḥ || ya-tpra̭tīcīna̭-mprātastanāt | prācīnagṃ̭ saṅgavāt | tato̭ devā a̭gniṣṭoma-nnira̭mimata | tat-tadātta̭vīrya-nnirmārgaḥ || mitrasya̭ saṅgavaḥ | tat-puṇya̭-ntejasvyahaḥ̭ |

tasmāttarhi̭ paśavaḥ̭ samāya̭nti || ya-tpra̭tīcīnagṃ̭ saṅgavāt || 15 ||
prācīna̭-mmaddhyandi̭nāt | tato̭ devā ukthya̭-nnira̭mimata | tat-tadātta̭vīrya-nnirmārgaḥ || bṛhaspate-rmaddhyandi̭naḥ | tat-puṇya̭-ntejasvyahaḥ̭ | tasmāttarhi tekṣṇi̭ṣṭha-ntapati || yat-pra̭tīcīna̭-mmaddhyandi̭nāt | prācīna̭-maparāhṇāt | tato̭ devā-ṣṣo̭ḍaśina-nnira̭mimata | tattadātta̭vīrya-nnirmārgaḥ || 16 ||
bhaga̭syāparāhṇaḥ | tat-puṇya̭-ntejasvyahaḥ̭ | tasmā̭daparāhṇe kṷmāryo̭ bhaga̭micchamā̭nā-ścaranti || yat-pra̭tīcīna̭maparāhṇāt | prācīnagṃ̭ sāyāt | tato̭ devā a̭tirātra-nnira̭mimata | tattadātta̭vīrya-nnirmārgaḥ || varṷṇasya sāyam | tat-puṇya̭-ntejasvyahaḥ̭ | tasmāttarhi nānṛ̭taṃ-va~det || 17 ||
brāhmaṇo vā a̭ṣṭāvigṃśo nakṣa̭trāṇām | samānasyāhnaḥ pañca puṇyā̭ni nakṣa̭trāṇi | catvārya̭ślīlāni̭ | tāni nava̭ | yacca̭ parastānnakṣa̭trāṇāṃ-ya~ccāvastāt | tānyekā̭daśa | brāhmaṇo dvā̭daśaḥ | ya evaṃ-vi~dvān-thsaṃ̭va~thsaraṃ-vra~ta-ñcara̭ti | saṃva~thsareṇaivāsya̭ vrata-ṅgupta-mbha̭vati || samānasyāhnaḥ pañca puṇyā̭ni nakṣa̭trāṇi | catvārya̭ślīlāni̭ | tāni nava̭ | āgneyī rātriḥ̭ | aindramahaḥ̭ | tānyekā̭daśa | ādityo dvā̭daśaḥ | ya evaṃ-vi~dvān-thsaṃ̭va~thsaraṃ-vra~ta-ñcara̭ti | saṃva~thsareṇaivāsya̭ vrata-ṅgupta-mbha̭vati || 18 ||

(saṅgavāth - ṣo̭ḍaśina-nnira̭mimata tattadātta̭vīrya-nnirmāgo - va̭de-d- bhavati samānasyāhnaḥ pañca puṇyā̭ni nakṣa̭trāṇyaṣṭau ca̭) (a. 3)
anuvākaṃ 4 - somaśeṣabhūtā pātrastutiḥ.(ādhvarabrāhmaṇaśeṣaḥ)

brahmavādino̭ vadanti | kati pātrā̭ṇi yajñaṃ-va~̭hantīti̭ | trayo̭daśeti̭ brūyāt | sa yadbrūyāt | kastāni nira̭mimīteti̭ | prajāpa̭tiriti̭ brūyāt | sa yadbrūyāt | kutastāni nira̭mimīteti̭ | ātmana iti̭ | prāṇāpānābhyā̭-mevopāg̭-śvantaryāmau nira̭mimīta || 19 ||
vyānādṷpāgṃśu sava̭nam | vāca aindravāyavam | dakṣakratubhyā-mmaitrāvaruṇam | śrotrā̭dāśvinam | cakṣṷṣa-śśukrā manthinau | ātmana̭ āgrayaṇam | aṅgebhya ukthyam | āyṷṣo dhruvam | pratiṣṭhāyā̭ ṛtupātre || yajñaṃ-vā~va ta-mprajāpa̭ti-rnira̭mimīta | sa nirmi̭to nāddhri̭yata sama̭vlīyata | sa etā-nprajāpa̭ti-rapivāpāna̭-paśyat | tānnira̭vapat | tairvai sa yajñamapya̭vapat | yada̭pivāpā bhava̭nti | yajñasya dhṛtyā asaṃ̭vla~yāya || 20 ||

(upāgśvantaryāmau nira̭mimītā- mimīta ṣaṭ ca̭) (a. 4)
anuvākaṃ 5 - cāturmāsyaśeṣā vapanamantrāḥ, (rājasūyabrāhmaṇam)

ṛtameva pa̭rameṣṭhi | ṛta-nnātyḙti ki-ñcana | ṛte sa̭mudra āhi̭taḥ | ṛte bhūmi̭riyagg śritā | agnistigmena̭ śociṣā | tapa ākrānta-muṣṇihā | śirastapasyāhi̭tam | vaiśvānarasya teja̭sā | ṛtenāsya niva̭rtaye | satyena pari̭vartaye || 21 ||
tapa̭sā-'syānṷvartaye | śivenāsyopa̭vartaye | śagmenāsyā-bhiva̭rtaye | tadṛta-nta-thsatyam | ta-dvrata-ntaccha̭keyam | tena̭ śakeya-ntena̭ rāddhyāsam || ya-dgharmaḥ paryava̭rtayat | antā-npṛthivyā divaḥ | agnirīśā̭na oja̭sā | varṷṇo dhītibhiḥ̭ saha || 22 ||
indro̭ marudbhi-ssakhi̭bhi-ssaha || agnistigmena̭ śociṣā | tapa ākrānta-muṣṇihā | śirastapasyāhi̭tam | vaiśvānarasya teja̭sā | ṛtenāsya niva̭rtaye | satyena pari̭vartaye | tapa̭sā 'syānṷvartaye | śivenāsyopa̭vartaye | śagmenāsyābhiva̭rtaye || 23 ||
tadṛta-nta-thsatyam | ta-dvrata-ntaccha̭keyam | tena̭ śakeya-ntena̭ rāddhyāsam || yo asyāḥ pṛ̭thivyāstvaci | nivartayatyoṣa̭dhīḥ | agnirīśā̭na oja̭sā | varṷṇo dhītibhiḥ̭ saha | indro̭ marudbhi-ssakhi̭bhi-ssaha || agnistigmena̭ śociṣā | tapa ākrānta-muṣṇihā || 24 ||
śirastapasyāhi̭tam | vaiśvānarasya teja̭sā | ṛtenāsya niva̭rtaye | satyena pari̭vartaye | tapa̭sā 'syānṷvartaye | śivenāsyopa̭vartaye | śagmenāsyā-bhiva̭rtaye | tadṛta-nta-thsatyam | ta-dvata-ntaccha̭keyam | tena̭ śakeya-ntena̭ rāddhyāsam || 25 ||
eka-mmāsa-muda̭sṛjat | parameṣṭhī prajābhyaḥ̭ | tenābhyo maha āva̭hat | amṛta-mmartyābhyaḥ | prajāmanu prajā̭yase | tadṷ te martyāmṛtam | yena māsā̭ ardhamāsāḥ | ṛtavaḥ̭ parivathsarāḥ | yena te te prajāpate | ījānasya nyava̭rtayann || 26 ||
tenāhamasya brahma̭ṇā | niva̭rtayāmi jīvase || agnistigmena̭ śociṣā | tapa ākrānta-muṣṇihā | śirastapasyāhi̭tam | vaiśvānarasya teja̭sā | ṛtenāsya niva̭rtaye | satyena pari̭vartaye | tapa̭sā 'syānṷvartaye | śivenāsyopa̭vartaye | śagmenāsyābhiva̭rtaye | tadṛta-nta-thsatyam | ta-dvrata-ntaccha̭keyam | tena̭ śakeya-ntena̭ rāddhyāsam || 27 ||

(pari̭vartaye - sahā - bhiva̭rtaya - uṣṇihā̭ - rāddhyāsaṃ - nyava̭rtayan - nupa̭vartaye catvāri̭ ca) (a. 5)
anuvākaṃ 6 - cāturmāsyaśeṣā vapanavidhiḥ (rājasūyabrāhmaṇam)

devā vai ya-dyajñe 'kṷrvata | tadasṷrā akurvata | te-'sṷrā ūrdhva-mpṛṣṭhebhyo nāpa̭śyann | te keśānagrḙ-'vapanta | atha śmaśrṷ̄ṇi | atho̭papakṣau | tataste-'vāñca āyann | parā̭-'bhavann | yasyaivaṃ-va~pa̭nti | avāṃ̭eti || 28 ||
atho paraiva bha̭vati | atha̭ devā ūrdhva-mpṛṣṭhebhyo̭-'paśyann | ta ṷpapakṣāvagrḙ-'vapanta | atha śmaśrṷ̄ṇi | atha keśāṋ | tatastḙ-'bhavann | suvargaṃ-lo~kamā̭yann | yasyaivaṃ-va~pa̭nti | bhava̭tyātmanā | atho̭ suvargaṃ-lo~kamḙti || 29 ||
athaita-nmanṷ-rvaptre mi̭thuna-ma̭paśyat | sa śmaśrūṇyagrḙ-'vapata | atho̭papakṣau | atha keśāṋ | tato vai sa prājā̭yata prajayā̭ paśubhiḥ̭ | yasyaivaṃ-va~pa̭nti | pra prajayā̭ paśubhi̭-rmithunai-rjā̭yate || devāsurā-ssaṃya~̭ttā āsann | te saṃ̭va~thsare vyāya̭cchanta | tā-ndevāścā̭tu-rmāsyairevābhi prāyṷñjata || 30 ||
vaiśvadevena̭ caturo̭ māso̭-'vṛñjatendra̭rājānaḥ | tāñchīrṣanni cāva̭rtayanta pari̭ ca | varuṇa praghāsai-ścaturo̭ māso̭-'vṛñjata varṷṇarājānaḥ | tāñchīrṣanni cāva̭rtayanta pari̭ ca | sākamedhaiścaturo̭ māso̭-'vṛñjata soma̭rājānaḥ | tāñchīra.ṣanni cāva̭rtayanta pari̭ ca | yā saṃ̭va~thsara ṷpajīvā ''sīt | tāmḙṣā-mavṛñjata | tato̭ devā abha̭vann | parā-'sṷrāḥ || 31 ||
ya evaṃ-vi~dvāg-ścā̭turmāsyai-ryaja̭te | bhrātṛ̭vyasyaiva māso vṛktvā | śīrṣanni ca̭ vartaya̭te pari̭ ca | yaiṣā saṃ̭va~thsara ṷpajīvā | vṛṅkte tā-mbhrātṛ̭vyasya | kṣudhā 'sya bhrātṛ̭vyaḥ parā̭ bhavati || lohitāyasena niva̭rtayate | yadvā imāmagnir-ṛtāvāga̭te nivartaya̭ti | etadevaināgṃ̭ rūpa-ṅkṛtvā niva̭rtayati | sā tata-śśva-śśvo bhūya̭sī bhava̭ntyeti || 32 ||
prajā̭yate | ya evaṃ-vi~dvā~llo̭hitāyasena̭ nivartaya̭te | etadeva rūpa-ṅkṛtvā niva̭rtayate | sa tata-śśva-śśvo bhūyān-bhava̭nneti | praiva jā̭yate || treṇyā śa̭lalyā niva̭rtayeta | trīṇi̭ trīṇi vai devānā̭mṛddhāni̭ | trīṇi chandāgṃ̭si | trīṇi sava̭nāni | traya̭ ime lokāḥ || 33 ||
ṛddhyāmeva ta-dvīrya̭ eṣu lokeṣu prati̭ tiṣṭhati || yaccā̭turmāsyayā-jyātmano nāvadyet | devebhya āvṛ̭ścyeta | catṛṣu ca̭tṛṣu māsḙṣu niva̭rtayeta | parokṣa̭meva ta-ddevebhya̭ ātmano-'va̭dyatyanā vraskāya || devānāṃ-vā~ eṣa ānī̭taḥ | yaścā̭turmāsyayājī | ya evaṃ-vi~dvānni ca̭ vartaya̭te pari̭ ca | devatā̭ evāpyḙti | nāsya̭ rudraḥ prajā-mpaśū-nabhima̭nyate || 34 ||

(etye- tya - yuñjatā - sṷrā - eti - lokā - ma̭nyate) (a. 6)
anuvākaṃ 7 - agnicayanaśeṣā iṣṭakopadhānamantrāḥ, tatra santatyākhyeṣṭakāmantrāḥ

āyṷṣaḥ prāṇagṃ santa̭nu | prāṇāda̭pānagṃ santa̭nu | apānā-dvyānagṃ santa̭nu | vyānāccakṣu-ssanta̭nu | cakṣṷṣa-śśrotragṃ santa̭nu | śrotrā-nmana-ssanta̭nu | mana̭so vācagṃ santa̭nu | vāca ātmānagṃ santa̭nu | ātmanaḥ̭ pṛthivīgṃ santa̭nu | pṛthivyā antari̭kṣagṃ santa̭nu | antari̭kṣā-ddivagṃ santa̭nu |diva-ssuva-ssanta̭nu || 35 ||

(antari̭kṣagṃ santa̭nu dve ca̭) (a. 7)
anuvākaṃ 8 - agnicayanaśeṣā tharvaśiro-'bhidhānānāmiṣṭakānā-mmantrāḥ

indro̭ dadhīco asthabhiḥ̭ | vṛtrāṇya pra̭tiṣkutaḥ | jaghāna̭ nava tīrnava̭ || icchannaśva̭sya yacchiraḥ̭ | parva̭teṣvapa̭ śritam | ta-dvi̭daccharyaṇāva̭ti || atrā ha gorama̭nvata | nāma tvaṣṭṷrapīcyam | itthā candrama̭so gṛhe || indramidgāthino̭ bṛhat || 36 ||
indra̭markebhi̭rarkiṇaḥ̭ | indraṃ-vā~ṇī̭ranūṣata || indra iddharyo-ssacā | sammi̭śla āva̭co yujā | indro̭ vajrī hi̭raṇyayaḥ̭ || indro̭ dīrghāya cakṣa̭se | ā sūryagṃ̭ rohaya-ddivi | vi gobhiradri̭mairayat || indra vājḙṣu no ava | sahasra̭ pradhaneṣu ca || 37 ||
ugra ugrābhi̭rūtibhiḥ̭ || tamindraṃ̭-vā~jayāmasi | mahe vṛtrāya hanta̭ve | sa vṛṣā̭ vṛṣabho bhṷvat || indra-ssadāma̭ne kṛtaḥ | oji̭ṣṭha-ssa balḙ hitaḥ | dyumnī ślokī sa saumyaḥ̭ || girā vajro na sambhṛ̭taḥ | saba̭lo ana̭pacyutaḥ | vavakṣu-rugro astṛ̭taḥ || 38 ||

(bṛha- ccā - stṛ̭taḥ) (a. 8)
anuvākaṃ 9 - somaśeṣabhūtā iṣṭayaḥ. (ādhvarabrāhmaṇam)

devāsurā-ssaṃya~̭ttā āsann | sa prajāpa̭tirindra̭-ñjyeṣṭha-mputramapa nya̭dhatta | nedḙnamasṷrā balī̭yāgṃ so-'hananniti̭ | prahrādo̭ ha vai kā̭yādhavaḥ | viroca̭nagg sva-mputramapa nya̭dhatta | nedḙna-ndevā a̭hananniti̭ | te devāḥ prajāpa̭ti-mupasametyo̭cuḥ | nārājaka̭sya yuddhama̭sti | indramanvi̭cchāmeti̭ | taṃ-ya~̭jñakratubhi-ranvaicchann || 39 ||
taṃ-ya~̭jñakratubhirnānva̭vindann | tamiṣṭi̭bhi-ranvaicchann | tamiṣṭi̭bhi-ranva̭vindann | tadiṣṭī̭nā-miṣṭitvam | eṣṭa̭yo ha vai nāma̭ | tā iṣṭa̭ya ityāca̭kṣate parokṣḙṇa | parokṣa̭priyā iva hi devāḥ || tasmā̭ etamāgnāvaiṣṇava-mekā̭daśakapāla-ndīkṣaṇīya-nnira̭vapann | tada̭padrutyā̭tanvata | tānpa̭tnī saṃyā~jānta upā̭nayann || 40 ||
te tada̭-ntameva kṛtvoda̭dravann || te prā̭yaṇīya̭mabhi samāro̭hann | tada̭padrutyā̭tanvata | tāñchaṃyva~̭nta upā̭nayann | te tada̭tammeva kṛtvoda̭dravann || ta ā̭tithyamabhi samāro̭hann | tada̭padrutyā̭tanvata | tāniḍānta upā̭nayann | te tada̭tammeva kṛtvoda̭dravann | tasmā̭ detā etada̭ntā iṣṭa̭ya-ssanti̭ṣṭhante || 41 ||
evagṃ hi devā akṷrvata | iti̭ devā a̭kurvata | ityu vai ma̭nuṣyāḥ kurvate || te devā ṷ̄cuḥ | yadvā idamuccai-ryajñena carā̭ma | tanno-'sṷrāḥ pāpmā-'nṷvindanti | upāgṃśṷ̄pasadā̭ carāma | tathā no-'sṷrāḥ pāpmā nānṷvethsyantīti̭ | ta ṷpāgṃśṷ̄pasada̭-matanvata | tisra eva sā̭midhenīranūcya̭ || 42 ||
sruveṇā̭ghāra-māghārya̭ | tisraḥ parā̭cī-rāhṷtīr-hutvā | sruveṇo̭pasada̭-ñjuhavāñca̭kruḥ | ugraṃ-va~co apā̭vadhī-ntveṣaṃ-va~co apā̭vadhīg svāheti̭ | aśanayāpipāse ha vā ugraṃ-va~caḥ̭ | ena̭śca vaira̭hatya-ñca tveṣaṃ-va~caḥ̭ | etagṃ ha vāva tacca̭turdhāvihita-mpāpmāna̭-ndevā apa̭jaghnire || tatho̭ evaitadḙvaṃ-vi~dyaja̭mānaḥ | tisra eva sā̭midhenīranūcya̭ | sruveṇā̭ghāra-māghārya̭ || 43 ||
tisraḥ parā̭cīrāhṷtīr-hutvā | sruveṇo̭pasada̭-ñjuhoti | ugraṃ-va~co apā̭vadhī-ntveṣaṃ-va~co apā̭vadhīg svāheti̭ | aśanayāpipāse ha vā ugraṃ-va~caḥ̭ | ena̭śca vaira̭hatya-ñca tveṣaṃ-va~caḥ̭ | etameva tacca̭turdhā-vihita-mpāpmānaṃ-ya~ja̭māno-'pa̭hate || tḙ-'bhinīyaivāhaḥ̭ paśumā-'la̭bhanta | ahna̭ eva ta-ddevā ava̭rti-mpāpmāna̭-mmṛtyumapa̭jaghnire | tenā̭bhinīyḙva rātreḥ prāca̭rann | rātri̭yā eva ta-ddevā ava̭rti-mpāpmāna̭-mmṛtyumapa̭jaghnire || 44 ||
tasmā̭dabhinīyaivāhaḥ̭ paśumāla̭bheta | ahna̭ eva ta-dyaja̭māno 'va̭rti-mpāpmāna-mbhrātṛ̭vyānapa̭nudate | tenā̭bhinīyḙva rātreḥ praca̭ret | rātri̭yā eva ta-dyaja̭māno 'va̭rti-mpāpmāna-mbhrātṛ̭vyānapa̭nudate || sa eṣa ṷpavasathīye 'ha̭n-dvidevatyaḥ̭ paśurāla̭bhyate | dvayaṃ-vā~ asmin ~loke yaja̭mānaḥ | asthi̭ ca māgṃsa-ñca̭ | asthi̭ caiva tena̭ māgṃsa-ñca yaja̭māna-ssagg skṷrute || tā vā etāḥ pañca̭ devatāḥ | agnīṣomā̭-vagni-rmitrāvarṷṇau || 45 ||
pañcapañcī vai yaja̭mānaḥ | tvammāgṃ sagg snāvāsthi̭ majjā | etameva tatpa̭ñcadhā vihitamātmānaṃ̭-va~ruṇapāśā-nmṷñcati | bheṣajatā̭yai nirvaruṇatvāya̭ || tagṃ saptabhi-śchando̭bhiḥ prātara̭hvayann | tasmāthsapta ca̭turuttarāṇi chandāgṃ̭si prātaranuvāke-'nūcyante || tametayo̭-pasametyo-pā̭sīdann | upāsmai gāyatā nara iti̭ | tasmā̭ detayā̭ bahiṣpavamāna ṷpasadyaḥ̭ || 46 ||

(aicchan - nanayagg - stiṣṭhante - 'nūcyā - nūcya̭ sruveṇā̭ghāramāghārya - rātri̭yā eva ta-ddevā ava̭rti-mpāpmānaṃ̭ mṛtyumapa̭jaghnire - mitrāvarṷṇau - +nava̭ ca ) (a. 9)
(devā yaja̭māno devā devā yaja̭māno yaja̭māno-'labhanta prāca̭ra~llabheta praca̭redāla̭bhantāla̭bheta mṛtyumapa̭jaghnire bhrātṛ̭vyān)
anuvākaṃ 10 - trivṛdādistomarūpāṇi somaṅgāni. (ādhvarabrāhmaṇam)

sa sa̭mudra ṷttarataḥ prājva̭la-dbhūmyantena̭ | eṣa vāva sa sa̭mudraḥ | yaccātvā̭laḥ | eṣa ṷ veva sa bhūmyantaḥ | yadvedyantaḥ | tadetat-tri̭śala-ntri̭pūruṣam | tasmāt-ta-ntri̭vitasta-ṅkha̭nanti || sa sṷvarṇarajatābhyā-ṅkuśībhyā-mpari̭gṛhīta āsīt | taṃ-ya~dasyā addhyajana̭yann | tasmā̭dādityaḥ || 47 ||
atha ya-thsṷvarṇarajatābhyā-ṅkuśībhyā-mpari̭gṛhīta āsīt | sā-'sya̭ kauśikatā || ta-ntrivṛtā-'bhi prāstṷvata | ta-ntrivṛtā ''da̭data | ta-ntrivṛtā ''ha̭rann | yāva̭tī trivṛto mātrā || ta-mpa̭ñcadaśenābhi prāstṷvata | ta-mpa̭ñcadaśenāda̭data | ta-mpa̭ñcadaśenāha̭rann | yāva̭tī pañcadaśasya mātrā || 48 ||
tagṃ sa̭ptadaśenābhi prāstṷvata | tagṃ sa̭ptadaśenāda̭data | tagṃ sa̭ptadaśenāha̭rann | yāva̭tī saptadaśasya mātrā | tasya̭ saptadaśena̭ hriyamā̭ṇasya tejo haro̭-'patat | tamḙkavigṃ śenābhi prāstṷvata | tamḙkavigṃśenāda̭data | tamḙkavigṃśenāha̭rann | yāva̭tyekavigṃśasya mātrā || te yat-trivṛtā stuvate || 49 ||
trivṛtaiva ta-dyaja̭mānamāda̭date | ta-ntrivṛtaiva ha̭ranti | yāva̭tī trivṛto mātrā | agnirvai trivṛt | yāvadvā agnerdaha̭to dhūma udetyānuvyeti̭ | tāva̭tī trivṛto mātrā | agnerevaina-ntat | mātrāgṃ sāyṷjyagṃ salokatā-ṅgamayanti || atha yatpa̭ñcadaśena̭ stuvate | pañcadaśenaiva ta-dyaja̭māna-māda̭date || 50 ||
ta-mpa̭ñcadaśenaiva ha̭ranti | yāva̭tī pañcadaśasya mātrā | candramā vai pa̭ñcadaśaḥ | eṣa hi pa̭ñcadaśyāma̭pakṣīyate | pañcadaśyā-mā̭pūryate | candrama̭sa evaina-ntat | mātrāgṃ sāyṷjyagṃ salokatā-ṅgamayanti | atha yathsa̭ptadaśena̭ stuvate | saptadaśenaiva ta-dyaja̭mānamāda̭date | tagṃ sa̭ptadaśenaiva ha̭ranti || 51 ||
yāva̭tī saptadaśasya mātrā | prajāpa̭tirvai sa̭ptadaśaḥ | prajāpa̭terevaina-ntat | mātrāgṃ sāyṷjyagṃ salokatā-ṅgamayanti | atha yadḙkavigṃśena̭ stuvate | ekavigṃśenaiva ta-dyaja̭māna-māda̭date | tamḙkavigṃśenaiva ha̭ranti | yāva̭tyekavigṃśasya mātrā | asau vā ā̭ditya ḙkavigṃśaḥ | ādityasyaivaina-ntat || 52 ||
mātrāgṃ sāyṷjyagṃ salokatā-ṅgamayanti || te kuśyau | vya̭ghnann | te a̭horātre a̭bhavatām | aha̭reva suvarṇā̭ 'bhavat | rajatā rātriḥ̭ | sa yadā̭ditya udeti̭ | etāmeva tathsuvarṇā-ṅkuśīmanu samḙti | atha yada̭stameti̭ | etāmeva ta-dra̭jatā-ṅkuśīmanu saṃvi~̭śati || prahrādo̭ ha vai kā̭yādhavaḥ | viroca̭nagg sva-mputramudāsyat | sa pra̭daro̭-'bhavat | tasmā-tpradarādṷdaka-nnācā̭met || 53 ||

(ādityaḥ - pa̭ñcadaśasya mātrā - stuvatḙ - pañcadaśenaiva ta-dyaja̭mānamāda̭date - saptadaśenaiva ha̭ran - tyādityasyaivainanta-d vi̭śati catvāri̭ ca) (a. 10)
anuvākaṃ 11 - savanīyapaśupuroḍāśāḥ (ādhvarabrāhmaṇam)

ye vai catvāra-sstomāḥ | kṛta-ntat | atha ye pañca̭ | kali-ssaḥ | tasmāccatṷṣṭomaḥ | taccatṷṣṭomasya catuṣṭomatvam || tadā̭huḥ | katamāni tāni jyotīgṃ̭ṣi | ya etasya stomā iti̭ | trivṛt-pa̭ñcadaśa-ssa̭ptadaśa ḙkavigṃśaḥ || 54 ||
etāni vāva tāni jyotīgṃ̭ṣi | ya etasya stomāḥ || so-'bravīt | saptadaśena̭ hriyamā̭ṇo vya̭leśiṣi | bhiṣajya̭ta meti̭ | tamaśvinaṷ dhānābhi̭-rabhiṣajyatām | pūṣā ka̭rambheṇa̭ | bhāra̭tī parivāpeṇa̭ | mitrāvarṷṇau payasya̭yā || tadā̭huḥ || 55 ||
yadaśvibhyā-ndhānāḥ | pūṣṇaḥ ka̭rambhaḥ | bhāra̭tyai parivāpaḥ | mitrāvarṷṇayoḥ payasyā-'tha̭ | kasmā̭deteṣāgṃ̭ haviṣāmindra̭meva ya̭jantīti̭ | etā hyḙna-ndevatā iti̭ brūyāt | etair-havirbhi-rabhi̭ṣajyagg-stasmāditi̭ || taṃ-va~sa̭vo-'ṣṭāka̭pālena prātassavanḙ-'bhiṣajyann | rudrā ekā̭daśakapālena māddhya̭ndine sava̭ne | viśvḙ devā dvāda̭śakapālena tṛtīyasavane || 56 ||
sa yadaṣṭāka̭pālā-nprātassavane kuryāt | ekā̭daśakapālā-nmāddhya̭ndine sava̭ne | dvāda̭śakapālāg stṛtīya savane | vilo̭ma ta-dyajñasya̭ kriyeta | ekā̭daśakapālāneva prā̭tassavane kṷryāt | ekā̭daśakapālā-nmāddhya̭ndine sava̭ne | ekā̭daśakapālāg stṛtīya savane | yajñasya̭ salomatvāya̭ || tadā̭huḥ | ya-dvasṷ̄nā-mprātassavanam | rudrāṇā-mmāddhya̭ndinagṃ sava̭nam | viśvḙṣā-ndevānā-ntṛtīyasavanam | atha kasmā̭deteṣāgṃ̭ haviṣāmindra̭meva ya̭jantīti̭ | etā hyḙna-ndevatā iti̭ brūyāt | etair-havirbhirabhi̭ṣajyagg stasmāditi̭ || 57 ||

(ekavigṃśa-ā̭hu-stṛtīyasavane-prā̭tassavana-mpañca̭ ca) (a. 11)
anuvākaṃ 12 - saptachandāṃsi prapañcyante (ādhvarabrāhmaṇam)

tasyāvā̭co-'vapādāda̭bibhayuḥ | tameteṣṷ saptasu chandaḥ̭ svaśrayann | yadaśra̭yann | tacchrā̭yantīya̭sya śrāyantīyatvam | yadavā̭rayann | ta-dvā̭ravantīya̭sya vāravantīyatvam || tasyāvā̭ca evāva̭pādāda̭bibhayuḥ | tasmā̭ etāni̭ sapta ca̭turuttarāṇi chandāgsyupā̭dadhuḥ | teṣāmati trīṇya̭ricyanta | na trīṇyuda̭bhavann || 58 ||
sa bṛ̭hatīmevā-spṛ̭śat | dvābhyā̭makṣarābhyām | ahorātrābhyā̭meva || tadā̭huḥ | katamā sā devākṣa̭rā bṛhatī | yasyā-nta-tpratyati̭ṣṭhat | dvāda̭śa paurṇamāsyaḥ̭ | dvādaśāṣṭa̭kāḥ | dvāda̭śāmāvāsyāḥ | eṣā vāva sā devākṣa̭rā bṛhatī || 59 ||
yasyā-nta-tpratyati̭ṣṭhaditi̭ || yāni̭ ca chandāg̭-syatyari̭cyanta | yāni̭ ca nodabha̭vann | tāni nirvīryāṇi hīnānya̭manyanta | sā 'bra̭vī-dbṛhatī | māmeva bhūtvā | māmupa sagg śra̭yateti̭ | caturbhi̭rakṣarai̭-ranuṣṭug-bṛ̭hatī-nnoda̭bhavat | caturbhi̭rakṣaraiḥ paṅkti-rbṛ̭hatī-matya̭ricyata | tasyā̭metāni̭ catvāryakṣarāṇya-pacchidyā̭-dadhāt || 60 ||
te bṛ̭hatī eva bhūtvā | bṛhatīmupa sama̭śrayatām || aṣṭābhi-rakṣarai̭ruṣṇig-bṛ̭hatī-nnoda̭bhavat | aṣṭābhirakṣaraistriṣṭug-bṛ̭hatī-matya̭ricyata | tasyā̭metā-nyaṣṭāvakṣarāṇya-pacchidyā̭dadhāt | te bṛ̭hatī eva bhūtvā | bṛhatīmupa sama̭śrayatām | dvādaśabhi̭-rakṣarai-rgāyatrī-bṛ̭hatī-nnoda̭bhavat | dvādaśabhi̭-rakṣarai-rjaga̭tī-bṛhatī-matya̭ricyata | tasyā̭metāni dvāda̭śākṣarāṇya-pacchidyā̭dadhāt || 61 ||
te bṛ̭hatī eva bhūtvā | bṛhatīmupa sama̭śrayatām || so-'bravīt-prajāpa̭tiḥ | chandāgṃ̭si ratho̭ me bhavata | yuṣmābhi̭-rahameta-maddhvā̭namanu sañca̭rāṇīti̭ | tasya̭ gāyatrī ca jaga̭tī ca pakṣāva̭bhavatām | uṣṇikca̭ triṣṭupca praṣṭyau | anuṣṭupca̭ paṅktiśca dhuryau | bṛhatyḙvoddhira̭bhavat | sa eta-ñcha̭ndorathamāsthāya̭ | etamaddhvā̭namanu sama̭carat | etagṃ ha vai cha̭ndorathamāsthāya̭ | etamaddhvā̭namanu sañca̭rati | yenaiṣa eta-thsacaṃra̭ti | ya evaṃ-vi~dvān-thsomḙna yaja̭te | ya ṷcainamevaṃ-ve~da̭ || 62 ||