Various Vedic Deities associated with Nakshatras

1.5 - ನಕ್ಷತ್ರೇಷ್ಟಿಕಾಣ್ಡಮ್ - ಕೃಷ್ಣ ಯಜುರ್ವೇದ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಪಾಠಃ - ಅಗ್ನೇಃ ಕೃತ್ತಿಕಾಃ

(Nakshatreshti Kandam in Kannada)

From Krishna Yajurveda Taittiriya Brahmana

The Nakshatreshti Kandam is a sacred section of the Taittiriya Brahmana from the Krishna Yajurveda. It systematically addresses the celestial constellations, or Nakshatras, and their presiding deities. By invoking the divine energy connected to each star, this liturgical text provides a framework for rituals aimed at harmony with cosmic cycles. Chanting these mantras is believed to align an individual with the specific energetic vibrations of the stars, fostering protection, spiritual growth, and success in endeavors. It serves as a profound tool for Vedic practitioners seeking to appease celestial forces and gain auspicious influence over their life path.

ಕೃಷ್ಣ ಯಜುರ್ವೇದೀಯ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇ ಪ್ರಥಮಾಷ್ಟಕೇ ಪಞ್ಚಮಃ ಪ್ರಪಾಠಕಃ - ನಕ್ಷತ್ರೇಷ್ಟಿಕಾಣ್ಡಮ್
ಓ-ನ್ನಮಃ ಪರಮಾತ್ಮನೇ, ಶ್ರೀ ಮಹಾಗಣಪತಯೇ ನಮಃ,
ಶ್ರೀ ಗುರುಭ್ಯೋ ನಮಃ । ಹರಿಃ ಓಮ್ ॥
ಅನುವಾಕಂ 1 - ನಕ್ಷತ್ರೇಷ್ಟಕಾಮನ್ತ್ರಾಃ, ವಿಕೃತಿರೂಪಚಯನಗತಾಃ
ಅಗ್ನೇಃ ಕೃತ್ತಿಕಾಃ । ಶುಕ್ರ-ಮ್ಪರಸ್ತಾ-ಜ್ಜ್ಯೋತಿ-ರವಸ್ತಾತ್ ॥ ಪ್ರಜಾಪತೇ ರೋಹಿಣೀ । ಆಪಃ ಪರಸ್ತಾದೋಷಧಯೋ ಽವಸ್ತಾತ್ ॥ ಸೋಮಸ್ಯೇನ್ವಕಾ ವಿತತಾನಿ । ಪರಸ್ತಾದ್ವಯನ್ತೋ ಽವಸ್ತಾತ್ ॥ ರುದ್ರಸ್ಯ ಬಾಹೂ । ಮೃಗಯವಃ ಪರಸ್ತಾದ್ವಿಕ್ಷಾರೋ-ಽವಸ್ತಾತ್ ॥ ಅದಿತ್ಯೈ ಪುನರ್ವಸೂ । ವಾತಃ ಪರಸ್ತಾದಾರ್ದ್ರ-ಮವಸ್ತಾತ್ ॥ 1 ॥
ಬೃಹಸ್ಪತೇಸ್ತಿಷ್ಯಃ । ಜುಹ್ವತಃ ಪರಸ್ತಾ-ದ್ಯಜಮಾನಾ ಅವಸ್ತಾತ್ ॥ ಸರ್ಪಾಣಾ-ಮಾಶ್ರೇಷಾಃ । ಅಭ್ಯಾಗಚ್ಛನ್ತಃ ಪರಸ್ತಾದಭ್ಯಾನೃತ್ಯನ್ತೋ-ಽವಸ್ತಾತ್ ॥ ಪಿತೃಣಾ-ಮ್ಮಘಾಃ । ರುದನ್ತಃ ಪರಸ್ತಾದಪಭ್ರಗ್ಂಶೋ-ಽವಸ್ತಾತ್ ॥ ಅರ್ಯಮ್ಣಃ ಪೂರ್ವೇ ಫಲ್ಗುನೀ । ಜಾಯಾ ಪರಸ್ತಾದೃಷಭೋ-ಽವಸ್ತಾತ್ ॥ ಭಗಸ್ಯೋತ್ತರೇ । ವಹತವಃ ಪರಸ್ತಾದ್ವಹಮಾನಾ ಅವಸ್ತಾತ್ ॥ 2 ॥
ದೇವಸ್ಯ ಸವಿತುರ್-ಹಸ್ತಃ । ಪ್ರಸವಃ ಪರಸ್ತಾ-ಥ್ಸನಿರವಸ್ತಾತ್ ॥ ಇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಚಿತ್ರಾ । ಋತ-ಮ್ಪರಸ್ತಾ-ಥ್ಸತ್ಯ-ಮವಸ್ತಾತ್ ॥ ವಾಯೋ-ರ್ನಿಷ್ಟ್ಯಾ ವ್ರತತಿಃ । ಪರಸ್ತಾ-ದಸಿದ್ಧಿ-ರವಸ್ತಾತ್ ॥ ಇನ್ದ್ರಾಗ್ನಿಯೋ-ರ್ವಿಶಾಖೇ । ಯುಗಾನಿ ಪರಸ್ತಾತ್-ಕೃಷಮಾಣಾ ಅವಸ್ತಾತ್ ॥ ಮಿತ್ರಸ್ಯಾ-ನೂರಾಧಾಃ । ಅಭ್ಯಾರೋಹತ್-ಪರಸ್ತಾ-ದಭ್ಯಾರೂಢ-ಮವಸ್ತಾತ್ ॥ 3 ॥
ಇನ್ದ್ರಸ್ಯ ರೋಹಿಣೀ । ಶೃಣತ್-ಪರಸ್ತಾತ್-ಪ್ರತಿಶೃಣ-ದವಸ್ತಾತ್ ॥ ನಿರ್-ಋತ್ಯೈ-ಮೂಲವರ್ಹಣೀ । ಪ್ರತಿಭಞ್ಜನ್ತಃ ಪರಸ್ತಾತ್-ಪ್ರತಿಶೃಣನ್ತೋ-ಽವಸ್ತಾತ್ ॥ ಅಪಾ-ಮ್ಪೂರ್ವಾ ಅಷಾಢಾಃ । ವರ್ಚಃ ಪರಸ್ತಾ-ಥ್ಸಮಿತಿ-ರವಸ್ತಾತ್ ॥ ವಿಶ್ವೇಷಾ-ನ್ದೇವಾನಾ-ಮುತ್ತರಾಃ । ಅಭಿಜಯತ್-ಪರಸ್ತಾ-ದಭಿಜಿತ-ಮವಸ್ತಾತ್ ॥ ವಿಷ್ಣೋ-ಶ್ಶ್ರೋಣಾ ಪೃಚ್ಛಮಾನಾಃ । ಪರಸ್ತಾತ್-ಪನ್ಥಾ ಅವಸ್ತಾತ್ ॥ 4 ॥
ವಸೂನಾಗ್ ಶ್ರವಿಷ್ಠಾಃ । ಭೂತ-ಮ್ಪರಸ್ತಾ-ದ್ಭೂತಿರವಸ್ತಾತ್ ॥ ಇನ್ದ್ರಸ್ಯ-ಶತಭಿಷಕ್ । ವಿಶ್ವವ್ಯಚಾಃ ಪರಸ್ತಾ-ದ್ವಿಶ್ವಕ್ಷಿತಿ-ರವಸ್ತಾತ್ ॥ ಅಜಸ್ಯೈಕಪದಃ ಪೂರ್ವೇ ಪ್ರೋಷ್ಠಪದಾಃ । ವೈಶ್ವಾನರ-ಮ್ಪರಸ್ತಾ-ದ್ವೈಶ್ವಾವಸವ-ಮವಸ್ತಾತ್ ॥ ಅಹೇರ್ಬುಧ್ನಿಯ-ಸ್ಯೋತ್ತರೇ । ಅಭಿಷಿಞ್ಚನ್ತಃ ಪರಸ್ತಾ-ದಭಿಷುಣ್ವನ್ತೋ-ಽವಸ್ತಾತ್ ॥ ಪೂಷ್ಣೋ ರೇವತೀ । ಗಾವಃ ಪರಸ್ತಾ-ದ್ವಥ್ಸಾ ಅವಸ್ತಾತ್ ॥ ಅಶ್ವಿನೋರಶ್ವಯುಜೌ । ಗ್ರಾಮಃ ಪರಸ್ತಾಥ್ಸೇನಾ ಽವಸ್ತಾತ್ ॥ ಯಮಸ್ಯಾಪಭರಣೀಃ । ಅಪಕರ್ಷನ್ತಃ ಪರಸ್ತಾ-ದಪವಹನ್ತೋ-ಽವಸ್ತಾತ್ ॥ ಪೂರ್ಣಾ ಪಶ್ಚಾದುತ ಪೂರ್ಣಾ ಪುರಸ್ತಾದುನ್ಮಧ್ಯತಃ ಪೌರ್ಣಮಾಸೀ ಜಿಗಾಯ । ತಸ್ಯಾ-ನ್ದೇವಾ ಅಧಿ ಸಂವಁಸನ್ತ ಉತ್ತಮೇ ನಾಕ ಇಹ ಮಾದಯನ್ತಾಮ್ ॥, ಯತ್ತೇ ದೇವಾ ಅದಧು ರ್ಭಾಗಧೇಯಮಮಾವಾಸ್ಯೇ ಸಂವಁಸನ್ತೋ ಮಹಿತ್ವಾ । ಸಾನೋ ಯಜ್ಞ-ಮ್ಪಿಪೃಹಿ ವಿಶ್ವವಾರೇ ರಯಿ-ನ್ನೋ ಧೇಹಿ ಸುಭಗೇ ಸುವೀರಮ್ ॥ ॥ 5 ॥
(ಆರ್ದ್ರಮವಸ್ತಾ-ದ್- ವಹಮಾನಾ ಅವಸ್ತಾ - ದಭ್ಯಾರೂಢಮವಸ್ತಾತ್ - ಪನ್ಥಾ ಅವಸ್ತಾ-ದ್- ವಥ್ಸಾ ಅವಸ್ತಾ-ತ್ಪಞ್ಚ ಚ) (ಅ. 1)
ಅನುವಾಕಂ 2 - ಕರ್ಮಾನುಷ್ಠಾನಾರ್ಹಃ ನಕ್ಷತ್ರರೂಪಃ ಪುಣ್ಯಕಾಲಃ
ಯ-ತ್ಪುಣ್ಯ-ನ್ನಕ್ಷತ್ರಮ್ । ತ-ದ್ಬ-ಟ್ಕುರ್ವೀತೋಪವ್ಯುಷಮ್ । ಯದಾ ವೈ ಸೂರ್ಯ ಉದೇತಿ । ಅಥ ನಕ್ಷತ್ರ-ನ್ನೈತಿ । ಯಾವತಿ ತತ್ರ ಸೂರ್ಯೋ ಗಚ್ಛೇತ್ । ಯತ್ರ ಜಘನ್ಯ-ಮ್ಪಶ್ಯೇತ್ । ತಾವತಿ ಕುರ್ವೀತ ಯ-ತ್ಕಾರೀ ಸ್ಯಾತ್ । ಪುಣ್ಯಾಹ ಏವ ಕುರುತೇ । ಏವಗ್ಂ ಹ ವೈ ಯಜ್ಞೇಷು-ಞ್ಚ ಶತದ್ಯುಮ್ನ-ಞ್ಚ ಮಾಥ್ಸ್ಯೋ ನಿರವಸಾಯಯಾ-ಞ್ಚಕಾರ ॥ 6 ॥
ಯೋ ವೈ ನಕ್ಷತ್ರಿಯ-ಮ್ಪ್ರಜಾಪತಿಂ-ವೇಁದ । ಉಭಯೋರೇನಂ-ಲೋಁಕಯೋರ್ವಿದುಃ । ಹಸ್ತ ಏವಾಸ್ಯ ಹಸ್ತಃ । ಚಿತ್ರಾ ಶಿರಃ । ನಿಷ್ಟ್ಯಾ ಹೃದಯಮ್ । ಊರೂ ವಿಶಾಖೇ । ಪ್ರತಿಷ್ಠಾ ಽನೂರಾಧಾಃ । ಏಷ ವೈ ನಕ್ಷತ್ರಿಯಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ । ಉಭಯೋರೇನಂ-ಲೋಁಕಯೋರ್ವಿದುಃ ॥ 7 ॥
ಅಸ್ಮಿಗ್ಗ್ಶ್ಚಾ-ಮುಷ್ಮಿಗ್ಗ್ಶ್ಚ ॥ ಯಾ-ಙ್ಕಾಮಯೇತ ದುಹಿತರ-ಮ್ಪ್ರಿಯಾ ಸ್ಯಾದಿತಿ । ತಾ-ನ್ನಿಷ್ಟ್ಯಾಯಾ-ನ್ದದ್ಯಾತ್ । ಪ್ರಿಯೈವ ಭವತಿ । ನೇವ ತು ಪುನರಾಗಚ್ಛತಿ ॥ ಅಭಿಜಿನ್ನಾಮ ನಕ್ಷತ್ರಮ್ । ಉಪರಿಷ್ಟಾ-ದಷಾಢಾನಾಮ್ । ಅವಸ್ತಾಚ್ಛ್ರೋಣಾಯೈ । ದೇವಾಸುರಾ-ಸ್ಸಂಯಁತ್ತಾ ಆಸನ್ನ್ । ತೇ ದೇವಾಸ್ತಸ್ಮಿ-ನ್ನಕ್ಷತ್ರೇ-ಽಭ್ಯಜಯನ್ನ್ ॥ 8 ॥
ಯದಭ್ಯಜಯನ್ನ್ । ತದಭಿಜಿತೋ-ಽಭಿಜಿತ್ತ್ವಮ್ । ಯ-ಙ್ಕಾಮಯೇತಾ-ನಪಜಯ್ಯ-ಞ್ಜಯೇದಿತಿ । ತಮೇತಸ್ಮಿ-ನ್ನಕ್ಷತ್ರೇ ಯಾತಯೇತ್ । ಅನಪಜಯ್ಯಮೇವ ಜಯತಿ । ಪಾಪಪರಾಜಿತಮಿವ ತು ॥ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪಶೂನಸೃಜತ । ತೇ ನಕ್ಷತ್ರ-ನ್ನಕ್ಷತ್ರ-ಮುಪಾತಿಷ್ಠನ್ತ । ತೇ ಸಮಾವನ್ತ ಏವಾಭವನ್ನ್ । ತೇ ರೇವತೀ-ಮುಪಾತಿಷ್ಠನ್ತ ॥ 9 ॥
ತೇ ರೇವತ್ಯಾ-ಮ್ಪ್ರಾಭವನ್ನ್ । ತಸ್ಮಾ-ದ್ರೇವತ್ಯಾ-ಮ್ಪಶೂನಾ-ಙ್ಕುರ್ವೀತ । ಯ-ತ್ಕಿಞ್ಚಾರ್ವಾಚೀನಗ್ಂ ಸೋಮಾತ್ । ಪ್ರೈವ ಭವನ್ತಿ ॥ ಸಲಿಲಂ-ವಾಁ ಇದಮನ್ತರಾಸೀತ್ । ಯದತರನ್ನ್ । ತ-ತ್ತಾರಕಾಣಾ-ನ್ತಾರಕತ್ವಮ್ । ಯೋ ವಾ ಇಹ ಯಜತೇ । ಅಮುಗ್ಂ ಸಲೋಕ-ನ್ನಕ್ಷತೇ । ತನ್ನಕ್ಷತ್ರಾಣಾ-ನ್ನಕ್ಷತ್ರತ್ವಮ್ ॥ 10 ॥
ದೇವಗೃಹಾ ವೈ ನಕ್ಷತ್ರಾಣಿ । ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ । ಗೃಹ್ಯೇವ ಭವತಿ ॥ ಯಾನಿ ವಾ ಇಮಾನಿ ಪೃಥಿವ್ಯಾಶ್ಚಿತ್ರಾಣಿ । ತಾನಿ ನಕ್ಷತ್ರಾಣಿ । ತಸ್ಮಾ-ದಶ್ಲೀಲನಾಮಗ್ಗ್-ಶ್ಚಿತ್ರೇ । ನಾವಸ್ಯೇನ್ನ ಯಜೇತ । ಯಥಾ ಪಾಪಾಹೇ ಕುರುತೇ । ತಾದೃಗೇವ ತತ್ ॥ ದೇವನಕ್ಷತ್ರಾಣಿ ವಾ ಅನ್ಯಾನಿ ॥ 11 ॥
ಯಮನಕ್ಷತ್ರಾಣ್ಯನ್ಯಾನಿ । ಕೃತ್ತಿಕಾಃ ಪ್ರಥಮಮ್ । ವಿಶಾಖೇ ಉತ್ತಮಮ್ । ತಾನಿ ದೇವನಕ್ಷತ್ರಾಣಿ । ಅನೂರಾಧಾಃ ಪ್ರಥಮಮ್ । ಅಪಭರಣೀ-ರುತ್ತಮಮ್ । ತಾನಿ ಯಮನಕ್ಷತ್ರಾಣಿ । ಯಾನಿ ದೇವನಕ್ಷತ್ರಾಣಿ । ತಾನಿ ದಕ್ಷಿಣೇನ ಪರಿಯನ್ತಿ । ಯಾನಿ ಯಮನಕ್ಷತ್ರಾಣಿ ॥ 12 ॥
ತಾನ್ಯುತ್ತರೇಣ ॥ ಅನ್ವೇಷಾಮರಾಥ್ಸ್ಮೇತಿ । ತದನೂರಾಧಾಃ । ಜ್ಯೇಷ್ಠಮೇಷಾ-ಮವಧಿಷ್ಮೇತಿ । ತಜ್ಜ್ಯೇಷ್ಠಘ್ನೀ । ಮೂಲಮೇಷಾಮವೃಕ್ಷಾಮೇತಿ । ತ-ನ್ಮೂಲವರ್ಹಣೀ । ಯನ್ನಾಸಹನ್ತ । ತದಷಾಢಾಃ । ಯದಶ್ಲೋಣತ್ ॥ 13 ॥
ತಚ್ಛ್ರೋಣಾ । ಯದಶೃಣೋತ್ । ತಚ್ಛ್ರವಿಷ್ಠಾಃ । ಯಚ್ಛತ-ಮಭಿಷಜ್ಯನ್ನ್ । ತಚ್ಛತಭಿಷಕ್ । ಪ್ರೋಷ್ಠಪದೇಷೂದಯಚ್ಛನ್ತ । ರೇವತ್ಯಾಮರವನ್ತ । ಅಶ್ವಯುಜೋರಯುಞ್ಜತ । ಅಪಭರಣೀಷ್ವ ಪಾವಹನ್ನ್ । ತಾನಿ ವಾ ಏತಾನಿ ಯಮನಕ್ಷತ್ರಾಣಿ ॥ ಯಾನ್ಯೇವ ದೇವನಕ್ಷತ್ರಾಣಿ । ತೇಷು ಕುರ್ವೀತ ಯತ್ಕಾರೀ ಸ್ಯಾತ್ । ಪುಣ್ಯಾಹ ಏವ ಕುರುತೇ ॥ 14 ॥
(ಚಕಾ - ರೈವಂ-ವೇಁದೋಭಯೋ ರೇನಂ-ಲೋಁಕಯೋರ್ವಿದು - ರಜಯನ್ - ರೇವತೀಮುಪಾತಿಷ್ಠನ್ತ - ನಕ್ಷತ್ರತ್ವ - ಮನ್ಯಾನಿ - ಯಾನಿ ಯಮನಕ್ಷತ್ರಾ - ಣ್ಯಶ್ಲೋಣ--ದ್ಯಮನಕ್ಷತ್ರಾಣಿ ತ್ರೀಣಿ ಚ) (ಅ. 2)
ಅನುವಾಕಂ 3 - ಕರ್ಮಾನುಷ್ಠಾನಾರ್ಹಃ ದಿವಸಭಾಗರೂಪಃ ಹೇಯೋಪಾದೇಯಕಾಲ ವಿಭಾಗಃ
ದೇವಸ್ಯ ಸವಿತುಃ ಪ್ರಾತಃ ಪ್ರಸವಃ ಪ್ರಾಣಃ । ವರುಣಸ್ಯ ಸಾಯಮಾಸವೋ-ಽಪಾನಃ ॥ ಯ-ತ್ಪ್ರತೀಚೀನ-ಮ್ಪ್ರಾತಸ್ತನಾತ್ । ಪ್ರಾಚೀನಗ್ಂ ಸಙ್ಗವಾತ್ । ತತೋ ದೇವಾ ಅಗ್ನಿಷ್ಟೋಮ-ನ್ನಿರಮಿಮತ । ತತ್-ತದಾತ್ತವೀರ್ಯ-ನ್ನಿರ್ಮಾರ್ಗಃ ॥ ಮಿತ್ರಸ್ಯ ಸಙ್ಗವಃ । ತತ್-ಪುಣ್ಯ-ನ್ತೇಜಸ್ವ್ಯಹಃ ।
ತಸ್ಮಾತ್ತರ್ಹಿ ಪಶವಃ ಸಮಾಯನ್ತಿ ॥ ಯ-ತ್ಪ್ರತೀಚೀನಗ್ಂ ಸಙ್ಗವಾತ್ ॥ 15 ॥
ಪ್ರಾಚೀನ-ಮ್ಮದ್ಧ್ಯನ್ದಿನಾತ್ । ತತೋ ದೇವಾ ಉಕ್ಥ್ಯ-ನ್ನಿರಮಿಮತ । ತತ್-ತದಾತ್ತವೀರ್ಯ-ನ್ನಿರ್ಮಾರ್ಗಃ ॥ ಬೃಹಸ್ಪತೇ-ರ್ಮದ್ಧ್ಯನ್ದಿನಃ । ತತ್-ಪುಣ್ಯ-ನ್ತೇಜಸ್ವ್ಯಹಃ । ತಸ್ಮಾತ್ತರ್ಹಿ ತೇಕ್ಷ್ಣಿಷ್ಠ-ನ್ತಪತಿ ॥ ಯತ್-ಪ್ರತೀಚೀನ-ಮ್ಮದ್ಧ್ಯನ್ದಿನಾತ್ । ಪ್ರಾಚೀನ-ಮಪರಾಹ್ಣಾತ್ । ತತೋ ದೇವಾ-ಷ್ಷೋಡಶಿನ-ನ್ನಿರಮಿಮತ । ತತ್ತದಾತ್ತವೀರ್ಯ-ನ್ನಿರ್ಮಾರ್ಗಃ ॥ 16 ॥
ಭಗಸ್ಯಾಪರಾಹ್ಣಃ । ತತ್-ಪುಣ್ಯ-ನ್ತೇಜಸ್ವ್ಯಹಃ । ತಸ್ಮಾದಪರಾಹ್ಣೇ ಕುಮಾರ್ಯೋ ಭಗಮಿಚ್ಛಮಾನಾ-ಶ್ಚರನ್ತಿ ॥ ಯತ್-ಪ್ರತೀಚೀನಮಪರಾಹ್ಣಾತ್ । ಪ್ರಾಚೀನಗ್ಂ ಸಾಯಾತ್ । ತತೋ ದೇವಾ ಅತಿರಾತ್ರ-ನ್ನಿರಮಿಮತ । ತತ್ತದಾತ್ತವೀರ್ಯ-ನ್ನಿರ್ಮಾರ್ಗಃ ॥ ವರುಣಸ್ಯ ಸಾಯಮ್ । ತತ್-ಪುಣ್ಯ-ನ್ತೇಜಸ್ವ್ಯಹಃ । ತಸ್ಮಾತ್ತರ್ಹಿ ನಾನೃತಂ-ವಁದೇತ್ ॥ 17 ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ವಾ ಅಷ್ಟಾವಿಗ್ಂಶೋ ನಕ್ಷತ್ರಾಣಾಮ್ । ಸಮಾನಸ್ಯಾಹ್ನಃ ಪಞ್ಚ ಪುಣ್ಯಾನಿ ನಕ್ಷತ್ರಾಣಿ । ಚತ್ವಾರ್ಯಶ್ಲೀಲಾನಿ । ತಾನಿ ನವ । ಯಚ್ಚ ಪರಸ್ತಾನ್ನಕ್ಷತ್ರಾಣಾಂ-ಯಁಚ್ಚಾವಸ್ತಾತ್ । ತಾನ್ಯೇಕಾದಶ । ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ದ್ವಾದಶಃ । ಯ ಏವಂ-ವಿಁದ್ವಾನ್-ಥ್ಸಂವಁಥ್ಸರಂ-ವ್ರಁತ-ಞ್ಚರತಿ । ಸಂವಁಥ್ಸರೇಣೈವಾಸ್ಯ ವ್ರತ-ಙ್ಗುಪ್ತ-ಮ್ಭವತಿ ॥ ಸಮಾನಸ್ಯಾಹ್ನಃ ಪಞ್ಚ ಪುಣ್ಯಾನಿ ನಕ್ಷತ್ರಾಣಿ । ಚತ್ವಾರ್ಯಶ್ಲೀಲಾನಿ । ತಾನಿ ನವ । ಆಗ್ನೇಯೀ ರಾತ್ರಿಃ । ಐನ್ದ್ರಮಹಃ । ತಾನ್ಯೇಕಾದಶ । ಆದಿತ್ಯೋ ದ್ವಾದಶಃ । ಯ ಏವಂ-ವಿಁದ್ವಾನ್-ಥ್ಸಂವಁಥ್ಸರಂ-ವ್ರಁತ-ಞ್ಚರತಿ । ಸಂವಁಥ್ಸರೇಣೈವಾಸ್ಯ ವ್ರತ-ಙ್ಗುಪ್ತ-ಮ್ಭವತಿ ॥ 18 ॥
(ಸಙ್ಗವಾಥ್ - ಷೋಡಶಿನ-ನ್ನಿರಮಿಮತ ತತ್ತದಾತ್ತವೀರ್ಯ-ನ್ನಿರ್ಮಾಗೋ - ವದೇ-ದ್- ಭವತಿ ಸಮಾನಸ್ಯಾಹ್ನಃ ಪಞ್ಚ ಪುಣ್ಯಾನಿ ನಕ್ಷತ್ರಾಣ್ಯಷ್ಟೌ ಚ) (ಅ. 3)
ಅನುವಾಕಂ 4 - ಸೋಮಶೇಷಭೂತಾ ಪಾತ್ರಸ್ತುತಿಃ.(ಆಧ್ವರಬ್ರಾಹ್ಮಣಶೇಷಃ)
ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನೋ ವದನ್ತಿ । ಕತಿ ಪಾತ್ರಾಣಿ ಯಜ್ಞಂ-ವಁಹನ್ತೀತಿ । ತ್ರಯೋದಶೇತಿ ಬ್ರೂಯಾತ್ । ಸ ಯದ್ಬ್ರೂಯಾತ್ । ಕಸ್ತಾನಿ ನಿರಮಿಮೀತೇತಿ । ಪ್ರಜಾಪತಿರಿತಿ ಬ್ರೂಯಾತ್ । ಸ ಯದ್ಬ್ರೂಯಾತ್ । ಕುತಸ್ತಾನಿ ನಿರಮಿಮೀತೇತಿ । ಆತ್ಮನ ಇತಿ । ಪ್ರಾಣಾಪಾನಾಭ್ಯಾ-ಮೇವೋಪಾಗ್-ಶ್ವನ್ತರ್ಯಾಮೌ ನಿರಮಿಮೀತ ॥ 19 ॥
ವ್ಯಾನಾದುಪಾಗ್ಂಶು ಸವನಮ್ । ವಾಚ ಐನ್ದ್ರವಾಯವಮ್ । ದಕ್ಷಕ್ರತುಭ್ಯಾ-ಮ್ಮೈತ್ರಾವರುಣಮ್ । ಶ್ರೋತ್ರಾದಾಶ್ವಿನಮ್ । ಚಕ್ಷುಷ-ಶ್ಶುಕ್ರಾ ಮನ್ಥಿನೌ । ಆತ್ಮನ ಆಗ್ರಯಣಮ್ । ಅಙ್ಗೇಭ್ಯ ಉಕ್ಥ್ಯಮ್ । ಆಯುಷೋ ಧ್ರುವಮ್ । ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಯಾ ಋತುಪಾತ್ರೇ ॥ ಯಜ್ಞಂ-ವಾಁವ ತ-ಮ್ಪ್ರಜಾಪತಿ-ರ್ನಿರಮಿಮೀತ । ಸ ನಿರ್ಮಿತೋ ನಾದ್ಧ್ರಿಯತ ಸಮವ್ಲೀಯತ । ಸ ಏತಾ-ನ್ಪ್ರಜಾಪತಿ-ರಪಿವಾಪಾನ-ಪಶ್ಯತ್ । ತಾನ್ನಿರವಪತ್ । ತೈರ್ವೈ ಸ ಯಜ್ಞಮಪ್ಯವಪತ್ । ಯದಪಿವಾಪಾ ಭವನ್ತಿ । ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಧೃತ್ಯಾ ಅಸಂವ್ಲಁಯಾಯ ॥ 20 ॥
(ಉಪಾಗ್ಶ್ವನ್ತರ್ಯಾಮೌ ನಿರಮಿಮೀತಾ- ಮಿಮೀತ ಷಟ್ ಚ) (ಅ. 4)
ಅನುವಾಕಂ 5 - ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯಶೇಷಾ ವಪನಮನ್ತ್ರಾಃ, (ರಾಜಸೂಯಬ್ರಾಹ್ಮಣಮ್)
ಋತಮೇವ ಪರಮೇಷ್ಠಿ । ಋತ-ನ್ನಾತ್ಯೇತಿ ಕಿ-ಞ್ಚನ । ಋತೇ ಸಮುದ್ರ ಆಹಿತಃ । ಋತೇ ಭೂಮಿರಿಯಗ್ಗ್ ಶ್ರಿತಾ । ಅಗ್ನಿಸ್ತಿಗ್ಮೇನ ಶೋಚಿಷಾ । ತಪ ಆಕ್ರಾನ್ತ-ಮುಷ್ಣಿಹಾ । ಶಿರಸ್ತಪಸ್ಯಾಹಿತಮ್ । ವೈಶ್ವಾನರಸ್ಯ ತೇಜಸಾ । ಋತೇನಾಸ್ಯ ನಿವರ್ತಯೇ । ಸತ್ಯೇನ ಪರಿವರ್ತಯೇ ॥ 21 ॥
ತಪಸಾ-ಽಸ್ಯಾನುವರ್ತಯೇ । ಶಿವೇನಾಸ್ಯೋಪವರ್ತಯೇ । ಶಗ್ಮೇನಾಸ್ಯಾ-ಭಿವರ್ತಯೇ । ತದೃತ-ನ್ತ-ಥ್ಸತ್ಯಮ್ । ತ-ದ್ವ್ರತ-ನ್ತಚ್ಛಕೇಯಮ್ । ತೇನ ಶಕೇಯ-ನ್ತೇನ ರಾದ್ಧ್ಯಾಸಮ್ ॥ ಯ-ದ್ಘರ್ಮಃ ಪರ್ಯವರ್ತಯತ್ । ಅನ್ತಾ-ನ್ಪೃಥಿವ್ಯಾ ದಿವಃ । ಅಗ್ನಿರೀಶಾನ ಓಜಸಾ । ವರುಣೋ ಧೀತಿಭಿಃ ಸಹ ॥ 22 ॥
ಇನ್ದ್ರೋ ಮರುದ್ಭಿ-ಸ್ಸಖಿಭಿ-ಸ್ಸಹ ॥ ಅಗ್ನಿಸ್ತಿಗ್ಮೇನ ಶೋಚಿಷಾ । ತಪ ಆಕ್ರಾನ್ತ-ಮುಷ್ಣಿಹಾ । ಶಿರಸ್ತಪಸ್ಯಾಹಿತಮ್ । ವೈಶ್ವಾನರಸ್ಯ ತೇಜಸಾ । ಋತೇನಾಸ್ಯ ನಿವರ್ತಯೇ । ಸತ್ಯೇನ ಪರಿವರ್ತಯೇ । ತಪಸಾ ಽಸ್ಯಾನುವರ್ತಯೇ । ಶಿವೇನಾಸ್ಯೋಪವರ್ತಯೇ । ಶಗ್ಮೇನಾಸ್ಯಾಭಿವರ್ತಯೇ ॥ 23 ॥
ತದೃತ-ನ್ತ-ಥ್ಸತ್ಯಮ್ । ತ-ದ್ವ್ರತ-ನ್ತಚ್ಛಕೇಯಮ್ । ತೇನ ಶಕೇಯ-ನ್ತೇನ ರಾದ್ಧ್ಯಾಸಮ್ ॥ ಯೋ ಅಸ್ಯಾಃ ಪೃಥಿವ್ಯಾಸ್ತ್ವಚಿ । ನಿವರ್ತಯತ್ಯೋಷಧೀಃ । ಅಗ್ನಿರೀಶಾನ ಓಜಸಾ । ವರುಣೋ ಧೀತಿಭಿಃ ಸಹ । ಇನ್ದ್ರೋ ಮರುದ್ಭಿ-ಸ್ಸಖಿಭಿ-ಸ್ಸಹ ॥ ಅಗ್ನಿಸ್ತಿಗ್ಮೇನ ಶೋಚಿಷಾ । ತಪ ಆಕ್ರಾನ್ತ-ಮುಷ್ಣಿಹಾ ॥ 24 ॥
ಶಿರಸ್ತಪಸ್ಯಾಹಿತಮ್ । ವೈಶ್ವಾನರಸ್ಯ ತೇಜಸಾ । ಋತೇನಾಸ್ಯ ನಿವರ್ತಯೇ । ಸತ್ಯೇನ ಪರಿವರ್ತಯೇ । ತಪಸಾ ಽಸ್ಯಾನುವರ್ತಯೇ । ಶಿವೇನಾಸ್ಯೋಪವರ್ತಯೇ । ಶಗ್ಮೇನಾಸ್ಯಾ-ಭಿವರ್ತಯೇ । ತದೃತ-ನ್ತ-ಥ್ಸತ್ಯಮ್ । ತ-ದ್ವತ-ನ್ತಚ್ಛಕೇಯಮ್ । ತೇನ ಶಕೇಯ-ನ್ತೇನ ರಾದ್ಧ್ಯಾಸಮ್ ॥ 25 ॥
ಏಕ-ಮ್ಮಾಸ-ಮುದಸೃಜತ್ । ಪರಮೇಷ್ಠೀ ಪ್ರಜಾಭ್ಯಃ । ತೇನಾಭ್ಯೋ ಮಹ ಆವಹತ್ । ಅಮೃತ-ಮ್ಮರ್ತ್ಯಾಭ್ಯಃ । ಪ್ರಜಾಮನು ಪ್ರಜಾಯಸೇ । ತದು ತೇ ಮರ್ತ್ಯಾಮೃತಮ್ । ಯೇನ ಮಾಸಾ ಅರ್ಧಮಾಸಾಃ । ಋತವಃ ಪರಿವಥ್ಸರಾಃ । ಯೇನ ತೇ ತೇ ಪ್ರಜಾಪತೇ । ಈಜಾನಸ್ಯ ನ್ಯವರ್ತಯನ್ನ್ ॥ 26 ॥
ತೇನಾಹಮಸ್ಯ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ । ನಿವರ್ತಯಾಮಿ ಜೀವಸೇ ॥ ಅಗ್ನಿಸ್ತಿಗ್ಮೇನ ಶೋಚಿಷಾ । ತಪ ಆಕ್ರಾನ್ತ-ಮುಷ್ಣಿಹಾ । ಶಿರಸ್ತಪಸ್ಯಾಹಿತಮ್ । ವೈಶ್ವಾನರಸ್ಯ ತೇಜಸಾ । ಋತೇನಾಸ್ಯ ನಿವರ್ತಯೇ । ಸತ್ಯೇನ ಪರಿವರ್ತಯೇ । ತಪಸಾ ಽಸ್ಯಾನುವರ್ತಯೇ । ಶಿವೇನಾಸ್ಯೋಪವರ್ತಯೇ । ಶಗ್ಮೇನಾಸ್ಯಾಭಿವರ್ತಯೇ । ತದೃತ-ನ್ತ-ಥ್ಸತ್ಯಮ್ । ತ-ದ್ವ್ರತ-ನ್ತಚ್ಛಕೇಯಮ್ । ತೇನ ಶಕೇಯ-ನ್ತೇನ ರಾದ್ಧ್ಯಾಸಮ್ ॥ 27 ॥
(ಪರಿವರ್ತಯೇ - ಸಹಾ - ಭಿವರ್ತಯ - ಉಷ್ಣಿಹಾ - ರಾದ್ಧ್ಯಾಸಂ - ನ್ಯವರ್ತಯನ್ - ನುಪವರ್ತಯೇ ಚತ್ವಾರಿ ಚ) (ಅ. 5)
ಅನುವಾಕಂ 6 - ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯಶೇಷಾ ವಪನವಿಧಿಃ (ರಾಜಸೂಯಬ್ರಾಹ್ಮಣಮ್)
ದೇವಾ ವೈ ಯ-ದ್ಯಜ್ಞೇ ಽಕುರ್ವತ । ತದಸುರಾ ಅಕುರ್ವತ । ತೇ-ಽಸುರಾ ಊರ್ಧ್ವ-ಮ್ಪೃಷ್ಠೇಭ್ಯೋ ನಾಪಶ್ಯನ್ನ್ । ತೇ ಕೇಶಾನಗ್ರೇ-ಽವಪನ್ತ । ಅಥ ಶ್ಮಶ್ರೂಣಿ । ಅಥೋಪಪಕ್ಷೌ । ತತಸ್ತೇ-ಽವಾಞ್ಚ ಆಯನ್ನ್ । ಪರಾ-ಽಭವನ್ನ್ । ಯಸ್ಯೈವಂ-ವಁಪನ್ತಿ । ಅವಾಂಏತಿ ॥ 28 ॥
ಅಥೋ ಪರೈವ ಭವತಿ । ಅಥ ದೇವಾ ಊರ್ಧ್ವ-ಮ್ಪೃಷ್ಠೇಭ್ಯೋ-ಽಪಶ್ಯನ್ನ್ । ತ ಉಪಪಕ್ಷಾವಗ್ರೇ-ಽವಪನ್ತ । ಅಥ ಶ್ಮಶ್ರೂಣಿ । ಅಥ ಕೇಶಾನ್ । ತತಸ್ತೇ-ಽಭವನ್ನ್ । ಸುವರ್ಗಂ-ಲೋಁಕಮಾಯನ್ನ್ । ಯಸ್ಯೈವಂ-ವಁಪನ್ತಿ । ಭವತ್ಯಾತ್ಮನಾ । ಅಥೋ ಸುವರ್ಗಂ-ಲೋಁಕಮೇತಿ ॥ 29 ॥
ಅಥೈತ-ನ್ಮನು-ರ್ವಪ್ತ್ರೇ ಮಿಥುನ-ಮಪಶ್ಯತ್ । ಸ ಶ್ಮಶ್ರೂಣ್ಯಗ್ರೇ-ಽವಪತ । ಅಥೋಪಪಕ್ಷೌ । ಅಥ ಕೇಶಾನ್ । ತತೋ ವೈ ಸ ಪ್ರಾಜಾಯತ ಪ್ರಜಯಾ ಪಶುಭಿಃ । ಯಸ್ಯೈವಂ-ವಁಪನ್ತಿ । ಪ್ರ ಪ್ರಜಯಾ ಪಶುಭಿ-ರ್ಮಿಥುನೈ-ರ್ಜಾಯತೇ ॥ ದೇವಾಸುರಾ-ಸ್ಸಂಯಁತ್ತಾ ಆಸನ್ನ್ । ತೇ ಸಂವಁಥ್ಸರೇ ವ್ಯಾಯಚ್ಛನ್ತ । ತಾ-ನ್ದೇವಾಶ್ಚಾತು-ರ್ಮಾಸ್ಯೈರೇವಾಭಿ ಪ್ರಾಯುಞ್ಜತ ॥ 30 ॥
ವೈಶ್ವದೇವೇನ ಚತುರೋ ಮಾಸೋ-ಽವೃಞ್ಜತೇನ್ದ್ರರಾಜಾನಃ । ತಾಞ್ಛೀರ್ಷನ್ನಿ ಚಾವರ್ತಯನ್ತ ಪರಿ ಚ । ವರುಣ ಪ್ರಘಾಸೈ-ಶ್ಚತುರೋ ಮಾಸೋ-ಽವೃಞ್ಜತ ವರುಣರಾಜಾನಃ । ತಾಞ್ಛೀರ್ಷನ್ನಿ ಚಾವರ್ತಯನ್ತ ಪರಿ ಚ । ಸಾಕಮೇಧೈಶ್ಚತುರೋ ಮಾಸೋ-ಽವೃಞ್ಜತ ಸೋಮರಾಜಾನಃ । ತಾಞ್ಛೀರ.ಷನ್ನಿ ಚಾವರ್ತಯನ್ತ ಪರಿ ಚ । ಯಾ ಸಂವಁಥ್ಸರ ಉಪಜೀವಾ ಽಽಸೀತ್ । ತಾಮೇಷಾ-ಮವೃಞ್ಜತ । ತತೋ ದೇವಾ ಅಭವನ್ನ್ । ಪರಾ-ಽಸುರಾಃ ॥ 31 ॥
ಯ ಏವಂ-ವಿಁದ್ವಾಗ್-ಶ್ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯೈ-ರ್ಯಜತೇ । ಭ್ರಾತೃವ್ಯಸ್ಯೈವ ಮಾಸೋ ವೃಕ್ತ್ವಾ । ಶೀರ್ಷನ್ನಿ ಚ ವರ್ತಯತೇ ಪರಿ ಚ । ಯೈಷಾ ಸಂವಁಥ್ಸರ ಉಪಜೀವಾ । ವೃಙ್ಕ್ತೇ ತಾ-ಮ್ಭ್ರಾತೃವ್ಯಸ್ಯ । ಕ್ಷುಧಾ ಽಸ್ಯ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಃ ಪರಾ ಭವತಿ ॥ ಲೋಹಿತಾಯಸೇನ ನಿವರ್ತಯತೇ । ಯದ್ವಾ ಇಮಾಮಗ್ನಿರ್-ಋತಾವಾಗತೇ ನಿವರ್ತಯತಿ । ಏತದೇವೈನಾಗ್ಂ ರೂಪ-ಙ್ಕೃತ್ವಾ ನಿವರ್ತಯತಿ । ಸಾ ತತ-ಶ್ಶ್ವ-ಶ್ಶ್ವೋ ಭೂಯಸೀ ಭವನ್ತ್ಯೇತಿ ॥ 32 ॥
ಪ್ರಜಾಯತೇ । ಯ ಏವಂ-ವಿಁದ್ವಾಁಲ್ಲೋಹಿತಾಯಸೇನ ನಿವರ್ತಯತೇ । ಏತದೇವ ರೂಪ-ಙ್ಕೃತ್ವಾ ನಿವರ್ತಯತೇ । ಸ ತತ-ಶ್ಶ್ವ-ಶ್ಶ್ವೋ ಭೂಯಾನ್-ಭವನ್ನೇತಿ । ಪ್ರೈವ ಜಾಯತೇ ॥ ತ್ರೇಣ್ಯಾ ಶಲಲ್ಯಾ ನಿವರ್ತಯೇತ । ತ್ರೀಣಿ ತ್ರೀಣಿ ವೈ ದೇವಾನಾಮೃದ್ಧಾನಿ । ತ್ರೀಣಿ ಛನ್ದಾಗ್ಂಸಿ । ತ್ರೀಣಿ ಸವನಾನಿ । ತ್ರಯ ಇಮೇ ಲೋಕಾಃ ॥ 33 ॥
ಋದ್ಧ್ಯಾಮೇವ ತ-ದ್ವೀರ್ಯ ಏಷು ಲೋಕೇಷು ಪ್ರತಿ ತಿಷ್ಠತಿ ॥ ಯಚ್ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯಯಾ-ಜ್ಯಾತ್ಮನೋ ನಾವದ್ಯೇತ್ । ದೇವೇಭ್ಯ ಆವೃಶ್ಚ್ಯೇತ । ಚತೃಷು ಚತೃಷು ಮಾಸೇಷು ನಿವರ್ತಯೇತ । ಪರೋಕ್ಷಮೇವ ತ-ದ್ದೇವೇಭ್ಯ ಆತ್ಮನೋ-ಽವದ್ಯತ್ಯನಾ ವ್ರಸ್ಕಾಯ ॥ ದೇವಾನಾಂ-ವಾಁ ಏಷ ಆನೀತಃ । ಯಶ್ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯಯಾಜೀ । ಯ ಏವಂ-ವಿಁದ್ವಾನ್ನಿ ಚ ವರ್ತಯತೇ ಪರಿ ಚ । ದೇವತಾ ಏವಾಪ್ಯೇತಿ । ನಾಸ್ಯ ರುದ್ರಃ ಪ್ರಜಾ-ಮ್ಪಶೂ-ನಭಿಮನ್ಯತೇ ॥ 34 ॥
(ಏತ್ಯೇ- ತ್ಯ - ಯುಞ್ಜತಾ - ಸುರಾ - ಏತಿ - ಲೋಕಾ - ಮನ್ಯತೇ) (ಅ. 6)
ಅನುವಾಕಂ 7 - ಅಗ್ನಿಚಯನಶೇಷಾ ಇಷ್ಟಕೋಪಧಾನಮನ್ತ್ರಾಃ, ತತ್ರ ಸನ್ತತ್ಯಾಖ್ಯೇಷ್ಟಕಾಮನ್ತ್ರಾಃ
ಆಯುಷಃ ಪ್ರಾಣಗ್ಂ ಸನ್ತನು । ಪ್ರಾಣಾದಪಾನಗ್ಂ ಸನ್ತನು । ಅಪಾನಾ-ದ್ವ್ಯಾನಗ್ಂ ಸನ್ತನು । ವ್ಯಾನಾಚ್ಚಕ್ಷು-ಸ್ಸನ್ತನು । ಚಕ್ಷುಷ-ಶ್ಶ್ರೋತ್ರಗ್ಂ ಸನ್ತನು । ಶ್ರೋತ್ರಾ-ನ್ಮನ-ಸ್ಸನ್ತನು । ಮನಸೋ ವಾಚಗ್ಂ ಸನ್ತನು । ವಾಚ ಆತ್ಮಾನಗ್ಂ ಸನ್ತನು । ಆತ್ಮನಃ ಪೃಥಿವೀಗ್ಂ ಸನ್ತನು । ಪೃಥಿವ್ಯಾ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಗ್ಂ ಸನ್ತನು । ಅನ್ತರಿಕ್ಷಾ-ದ್ದಿವಗ್ಂ ಸನ್ತನು ।ದಿವ-ಸ್ಸುವ-ಸ್ಸನ್ತನು ॥ 35 ॥
(ಅನ್ತರಿಕ್ಷಗ್ಂ ಸನ್ತನು ದ್ವೇ ಚ) (ಅ. 7)
ಅನುವಾಕಂ 8 - ಅಗ್ನಿಚಯನಶೇಷಾ ಥರ್ವಶಿರೋ-ಽಭಿಧಾನಾನಾಮಿಷ್ಟಕಾನಾ-ಮ್ಮನ್ತ್ರಾಃ
ಇನ್ದ್ರೋ ದಧೀಚೋ ಅಸ್ಥಭಿಃ । ವೃತ್ರಾಣ್ಯ ಪ್ರತಿಷ್ಕುತಃ । ಜಘಾನ ನವ ತೀರ್ನವ ॥ ಇಚ್ಛನ್ನಶ್ವಸ್ಯ ಯಚ್ಛಿರಃ । ಪರ್ವತೇಷ್ವಪ ಶ್ರಿತಮ್ । ತ-ದ್ವಿದಚ್ಛರ್ಯಣಾವತಿ ॥ ಅತ್ರಾ ಹ ಗೋರಮನ್ವತ । ನಾಮ ತ್ವಷ್ಟುರಪೀಚ್ಯಮ್ । ಇತ್ಥಾ ಚನ್ದ್ರಮಸೋ ಗೃಹೇ ॥ ಇನ್ದ್ರಮಿದ್ಗಾಥಿನೋ ಬೃಹತ್ ॥ 36 ॥
ಇನ್ದ್ರಮರ್ಕೇಭಿರರ್ಕಿಣಃ । ಇನ್ದ್ರಂ-ವಾಁಣೀರನೂಷತ ॥ ಇನ್ದ್ರ ಇದ್ಧರ್ಯೋ-ಸ್ಸಚಾ । ಸಮ್ಮಿಶ್ಲ ಆವಚೋ ಯುಜಾ । ಇನ್ದ್ರೋ ವಜ್ರೀ ಹಿರಣ್ಯಯಃ ॥ ಇನ್ದ್ರೋ ದೀರ್ಘಾಯ ಚಕ್ಷಸೇ । ಆ ಸೂರ್ಯಗ್ಂ ರೋಹಯ-ದ್ದಿವಿ । ವಿ ಗೋಭಿರದ್ರಿಮೈರಯತ್ ॥ ಇನ್ದ್ರ ವಾಜೇಷು ನೋ ಅವ । ಸಹಸ್ರ ಪ್ರಧನೇಷು ಚ ॥ 37 ॥
ಉಗ್ರ ಉಗ್ರಾಭಿರೂತಿಭಿಃ ॥ ತಮಿನ್ದ್ರಂ-ವಾಁಜಯಾಮಸಿ । ಮಹೇ ವೃತ್ರಾಯ ಹನ್ತವೇ । ಸ ವೃಷಾ ವೃಷಭೋ ಭುವತ್ ॥ ಇನ್ದ್ರ-ಸ್ಸದಾಮನೇ ಕೃತಃ । ಓಜಿಷ್ಠ-ಸ್ಸ ಬಲೇ ಹಿತಃ । ದ್ಯುಮ್ನೀ ಶ್ಲೋಕೀ ಸ ಸೌಮ್ಯಃ ॥ ಗಿರಾ ವಜ್ರೋ ನ ಸಮ್ಭೃತಃ । ಸಬಲೋ ಅನಪಚ್ಯುತಃ । ವವಕ್ಷು-ರುಗ್ರೋ ಅಸ್ತೃತಃ ॥ 38 ॥
(ಬೃಹ- ಚ್ಚಾ - ಸ್ತೃತಃ) (ಅ. 8)
ಅನುವಾಕಂ 9 - ಸೋಮಶೇಷಭೂತಾ ಇಷ್ಟಯಃ. (ಆಧ್ವರಬ್ರಾಹ್ಮಣಮ್)
ದೇವಾಸುರಾ-ಸ್ಸಂಯಁತ್ತಾ ಆಸನ್ನ್ । ಸ ಪ್ರಜಾಪತಿರಿನ್ದ್ರ-ಞ್ಜ್ಯೇಷ್ಠ-ಮ್ಪುತ್ರಮಪ ನ್ಯಧತ್ತ । ನೇದೇನಮಸುರಾ ಬಲೀಯಾಗ್ಂ ಸೋ-ಽಹನನ್ನಿತಿ । ಪ್ರಹ್ರಾದೋ ಹ ವೈ ಕಾಯಾಧವಃ । ವಿರೋಚನಗ್ಗ್ ಸ್ವ-ಮ್ಪುತ್ರಮಪ ನ್ಯಧತ್ತ । ನೇದೇನ-ನ್ದೇವಾ ಅಹನನ್ನಿತಿ । ತೇ ದೇವಾಃ ಪ್ರಜಾಪತಿ-ಮುಪಸಮೇತ್ಯೋಚುಃ । ನಾರಾಜಕಸ್ಯ ಯುದ್ಧಮಸ್ತಿ । ಇನ್ದ್ರಮನ್ವಿಚ್ಛಾಮೇತಿ । ತಂ-ಯಁಜ್ಞಕ್ರತುಭಿ-ರನ್ವೈಚ್ಛನ್ನ್ ॥ 39 ॥
ತಂ-ಯಁಜ್ಞಕ್ರತುಭಿರ್ನಾನ್ವವಿನ್ದನ್ನ್ । ತಮಿಷ್ಟಿಭಿ-ರನ್ವೈಚ್ಛನ್ನ್ । ತಮಿಷ್ಟಿಭಿ-ರನ್ವವಿನ್ದನ್ನ್ । ತದಿಷ್ಟೀನಾ-ಮಿಷ್ಟಿತ್ವಮ್ । ಏಷ್ಟಯೋ ಹ ವೈ ನಾಮ । ತಾ ಇಷ್ಟಯ ಇತ್ಯಾಚಕ್ಷತೇ ಪರೋಕ್ಷೇಣ । ಪರೋಕ್ಷಪ್ರಿಯಾ ಇವ ಹಿ ದೇವಾಃ ॥ ತಸ್ಮಾ ಏತಮಾಗ್ನಾವೈಷ್ಣವ-ಮೇಕಾದಶಕಪಾಲ-ನ್ದೀಕ್ಷಣೀಯ-ನ್ನಿರವಪನ್ನ್ । ತದಪದ್ರುತ್ಯಾತನ್ವತ । ತಾನ್ಪತ್ನೀ ಸಂಯಾಁಜಾನ್ತ ಉಪಾನಯನ್ನ್ ॥ 40 ॥
ತೇ ತದ-ನ್ತಮೇವ ಕೃತ್ವೋದದ್ರವನ್ನ್ ॥ ತೇ ಪ್ರಾಯಣೀಯಮಭಿ ಸಮಾರೋಹನ್ನ್ । ತದಪದ್ರುತ್ಯಾತನ್ವತ । ತಾಞ್ಛಂಯ್ವಁನ್ತ ಉಪಾನಯನ್ನ್ । ತೇ ತದತಮ್ಮೇವ ಕೃತ್ವೋದದ್ರವನ್ನ್ ॥ ತ ಆತಿಥ್ಯಮಭಿ ಸಮಾರೋಹನ್ನ್ । ತದಪದ್ರುತ್ಯಾತನ್ವತ । ತಾನಿಡಾನ್ತ ಉಪಾನಯನ್ನ್ । ತೇ ತದತಮ್ಮೇವ ಕೃತ್ವೋದದ್ರವನ್ನ್ । ತಸ್ಮಾ ದೇತಾ ಏತದನ್ತಾ ಇಷ್ಟಯ-ಸ್ಸನ್ತಿಷ್ಠನ್ತೇ ॥ 41 ॥
ಏವಗ್ಂ ಹಿ ದೇವಾ ಅಕುರ್ವತ । ಇತಿ ದೇವಾ ಅಕುರ್ವತ । ಇತ್ಯು ವೈ ಮನುಷ್ಯಾಃ ಕುರ್ವತೇ ॥ ತೇ ದೇವಾ ಊಚುಃ । ಯದ್ವಾ ಇದಮುಚ್ಚೈ-ರ್ಯಜ್ಞೇನ ಚರಾಮ । ತನ್ನೋ-ಽಸುರಾಃ ಪಾಪ್ಮಾ-ಽನುವಿನ್ದನ್ತಿ । ಉಪಾಗ್ಂಶೂಪಸದಾ ಚರಾಮ । ತಥಾ ನೋ-ಽಸುರಾಃ ಪಾಪ್ಮಾ ನಾನುವೇಥ್ಸ್ಯನ್ತೀತಿ । ತ ಉಪಾಗ್ಂಶೂಪಸದ-ಮತನ್ವತ । ತಿಸ್ರ ಏವ ಸಾಮಿಧೇನೀರನೂಚ್ಯ ॥ 42 ॥
ಸ್ರುವೇಣಾಘಾರ-ಮಾಘಾರ್ಯ । ತಿಸ್ರಃ ಪರಾಚೀ-ರಾಹುತೀರ್-ಹುತ್ವಾ । ಸ್ರುವೇಣೋಪಸದ-ಞ್ಜುಹವಾಞ್ಚಕ್ರುಃ । ಉಗ್ರಂ-ವಁಚೋ ಅಪಾವಧೀ-ನ್ತ್ವೇಷಂ-ವಁಚೋ ಅಪಾವಧೀಗ್ ಸ್ವಾಹೇತಿ । ಅಶನಯಾಪಿಪಾಸೇ ಹ ವಾ ಉಗ್ರಂ-ವಁಚಃ । ಏನಶ್ಚ ವೈರಹತ್ಯ-ಞ್ಚ ತ್ವೇಷಂ-ವಁಚಃ । ಏತಗ್ಂ ಹ ವಾವ ತಚ್ಚತುರ್ಧಾವಿಹಿತ-ಮ್ಪಾಪ್ಮಾನ-ನ್ದೇವಾ ಅಪಜಘ್ನಿರೇ ॥ ತಥೋ ಏವೈತದೇವಂ-ವಿಁದ್ಯಜಮಾನಃ । ತಿಸ್ರ ಏವ ಸಾಮಿಧೇನೀರನೂಚ್ಯ । ಸ್ರುವೇಣಾಘಾರ-ಮಾಘಾರ್ಯ ॥ 43 ॥
ತಿಸ್ರಃ ಪರಾಚೀರಾಹುತೀರ್-ಹುತ್ವಾ । ಸ್ರುವೇಣೋಪಸದ-ಞ್ಜುಹೋತಿ । ಉಗ್ರಂ-ವಁಚೋ ಅಪಾವಧೀ-ನ್ತ್ವೇಷಂ-ವಁಚೋ ಅಪಾವಧೀಗ್ ಸ್ವಾಹೇತಿ । ಅಶನಯಾಪಿಪಾಸೇ ಹ ವಾ ಉಗ್ರಂ-ವಁಚಃ । ಏನಶ್ಚ ವೈರಹತ್ಯ-ಞ್ಚ ತ್ವೇಷಂ-ವಁಚಃ । ಏತಮೇವ ತಚ್ಚತುರ್ಧಾ-ವಿಹಿತ-ಮ್ಪಾಪ್ಮಾನಂ-ಯಁಜಮಾನೋ-ಽಪಹತೇ ॥ ತೇ-ಽಭಿನೀಯೈವಾಹಃ ಪಶುಮಾ-ಽಲಭನ್ತ । ಅಹ್ನ ಏವ ತ-ದ್ದೇವಾ ಅವರ್ತಿ-ಮ್ಪಾಪ್ಮಾನ-ಮ್ಮೃತ್ಯುಮಪಜಘ್ನಿರೇ । ತೇನಾಭಿನೀಯೇವ ರಾತ್ರೇಃ ಪ್ರಾಚರನ್ನ್ । ರಾತ್ರಿಯಾ ಏವ ತ-ದ್ದೇವಾ ಅವರ್ತಿ-ಮ್ಪಾಪ್ಮಾನ-ಮ್ಮೃತ್ಯುಮಪಜಘ್ನಿರೇ ॥ 44 ॥
ತಸ್ಮಾದಭಿನೀಯೈವಾಹಃ ಪಶುಮಾಲಭೇತ । ಅಹ್ನ ಏವ ತ-ದ್ಯಜಮಾನೋ ಽವರ್ತಿ-ಮ್ಪಾಪ್ಮಾನ-ಮ್ಭ್ರಾತೃವ್ಯಾನಪನುದತೇ । ತೇನಾಭಿನೀಯೇವ ರಾತ್ರೇಃ ಪ್ರಚರೇತ್ । ರಾತ್ರಿಯಾ ಏವ ತ-ದ್ಯಜಮಾನೋ ಽವರ್ತಿ-ಮ್ಪಾಪ್ಮಾನ-ಮ್ಭ್ರಾತೃವ್ಯಾನಪನುದತೇ ॥ ಸ ಏಷ ಉಪವಸಥೀಯೇ ಽಹನ್-ದ್ವಿದೇವತ್ಯಃ ಪಶುರಾಲಭ್ಯತೇ । ದ್ವಯಂ-ವಾಁ ಅಸ್ಮಿನ್ ಁಲೋಕೇ ಯಜಮಾನಃ । ಅಸ್ಥಿ ಚ ಮಾಗ್ಂಸ-ಞ್ಚ । ಅಸ್ಥಿ ಚೈವ ತೇನ ಮಾಗ್ಂಸ-ಞ್ಚ ಯಜಮಾನ-ಸ್ಸಗ್ಗ್ ಸ್ಕುರುತೇ ॥ ತಾ ವಾ ಏತಾಃ ಪಞ್ಚ ದೇವತಾಃ । ಅಗ್ನೀಷೋಮಾ-ವಗ್ನಿ-ರ್ಮಿತ್ರಾವರುಣೌ ॥ 45 ॥
ಪಞ್ಚಪಞ್ಚೀ ವೈ ಯಜಮಾನಃ । ತ್ವಮ್ಮಾಗ್ಂ ಸಗ್ಗ್ ಸ್ನಾವಾಸ್ಥಿ ಮಜ್ಜಾ । ಏತಮೇವ ತತ್ಪಞ್ಚಧಾ ವಿಹಿತಮಾತ್ಮಾನಂ-ವಁರುಣಪಾಶಾ-ನ್ಮುಞ್ಚತಿ । ಭೇಷಜತಾಯೈ ನಿರ್ವರುಣತ್ವಾಯ ॥ ತಗ್ಂ ಸಪ್ತಭಿ-ಶ್ಛನ್ದೋಭಿಃ ಪ್ರಾತರಹ್ವಯನ್ನ್ । ತಸ್ಮಾಥ್ಸಪ್ತ ಚತುರುತ್ತರಾಣಿ ಛನ್ದಾಗ್ಂಸಿ ಪ್ರಾತರನುವಾಕೇ-ಽನೂಚ್ಯನ್ತೇ ॥ ತಮೇತಯೋ-ಪಸಮೇತ್ಯೋ-ಪಾಸೀದನ್ನ್ । ಉಪಾಸ್ಮೈ ಗಾಯತಾ ನರ ಇತಿ । ತಸ್ಮಾ ದೇತಯಾ ಬಹಿಷ್ಪವಮಾನ ಉಪಸದ್ಯಃ ॥ 46 ॥
(ಐಚ್ಛನ್ - ನನಯಗ್ಗ್ - ಸ್ತಿಷ್ಠನ್ತೇ - ಽನೂಚ್ಯಾ - ನೂಚ್ಯ ಸ್ರುವೇಣಾಘಾರಮಾಘಾರ್ಯ - ರಾತ್ರಿಯಾ ಏವ ತ-ದ್ದೇವಾ ಅವರ್ತಿ-ಮ್ಪಾಪ್ಮಾನಂ ಮೃತ್ಯುಮಪಜಘ್ನಿರೇ - ಮಿತ್ರಾವರುಣೌ - +ನವ ಚ ) (ಅ. 9)
(ದೇವಾ ಯಜಮಾನೋ ದೇವಾ ದೇವಾ ಯಜಮಾನೋ ಯಜಮಾನೋ-ಽಲಭನ್ತ ಪ್ರಾಚರಁಲ್ಲಭೇತ ಪ್ರಚರೇದಾಲಭನ್ತಾಲಭೇತ ಮೃತ್ಯುಮಪಜಘ್ನಿರೇ ಭ್ರಾತೃವ್ಯಾನ್)
ಅನುವಾಕಂ 10 - ತ್ರಿವೃದಾದಿಸ್ತೋಮರೂಪಾಣಿ ಸೋಮಙ್ಗಾನಿ. (ಆಧ್ವರಬ್ರಾಹ್ಮಣಮ್)
ಸ ಸಮುದ್ರ ಉತ್ತರತಃ ಪ್ರಾಜ್ವಲ-ದ್ಭೂಮ್ಯನ್ತೇನ । ಏಷ ವಾವ ಸ ಸಮುದ್ರಃ । ಯಚ್ಚಾತ್ವಾಲಃ । ಏಷ ಉ ವೇವ ಸ ಭೂಮ್ಯನ್ತಃ । ಯದ್ವೇದ್ಯನ್ತಃ । ತದೇತತ್-ತ್ರಿಶಲ-ನ್ತ್ರಿಪೂರುಷಮ್ । ತಸ್ಮಾತ್-ತ-ನ್ತ್ರಿವಿತಸ್ತ-ಙ್ಖನನ್ತಿ ॥ ಸ ಸುವರ್ಣರಜತಾಭ್ಯಾ-ಙ್ಕುಶೀಭ್ಯಾ-ಮ್ಪರಿಗೃಹೀತ ಆಸೀತ್ । ತಂ-ಯಁದಸ್ಯಾ ಅದ್ಧ್ಯಜನಯನ್ನ್ । ತಸ್ಮಾದಾದಿತ್ಯಃ ॥ 47 ॥
ಅಥ ಯ-ಥ್ಸುವರ್ಣರಜತಾಭ್ಯಾ-ಙ್ಕುಶೀಭ್ಯಾ-ಮ್ಪರಿಗೃಹೀತ ಆಸೀತ್ । ಸಾ-ಽಸ್ಯ ಕೌಶಿಕತಾ ॥ ತ-ನ್ತ್ರಿವೃತಾ-ಽಭಿ ಪ್ರಾಸ್ತುವತ । ತ-ನ್ತ್ರಿವೃತಾ ಽಽದದತ । ತ-ನ್ತ್ರಿವೃತಾ ಽಽಹರನ್ನ್ । ಯಾವತೀ ತ್ರಿವೃತೋ ಮಾತ್ರಾ ॥ ತ-ಮ್ಪಞ್ಚದಶೇನಾಭಿ ಪ್ರಾಸ್ತುವತ । ತ-ಮ್ಪಞ್ಚದಶೇನಾದದತ । ತ-ಮ್ಪಞ್ಚದಶೇನಾಹರನ್ನ್ । ಯಾವತೀ ಪಞ್ಚದಶಸ್ಯ ಮಾತ್ರಾ ॥ 48 ॥
ತಗ್ಂ ಸಪ್ತದಶೇನಾಭಿ ಪ್ರಾಸ್ತುವತ । ತಗ್ಂ ಸಪ್ತದಶೇನಾದದತ । ತಗ್ಂ ಸಪ್ತದಶೇನಾಹರನ್ನ್ । ಯಾವತೀ ಸಪ್ತದಶಸ್ಯ ಮಾತ್ರಾ । ತಸ್ಯ ಸಪ್ತದಶೇನ ಹ್ರಿಯಮಾಣಸ್ಯ ತೇಜೋ ಹರೋ-ಽಪತತ್ । ತಮೇಕವಿಗ್ಂ ಶೇನಾಭಿ ಪ್ರಾಸ್ತುವತ । ತಮೇಕವಿಗ್ಂಶೇನಾದದತ । ತಮೇಕವಿಗ್ಂಶೇನಾಹರನ್ನ್ । ಯಾವತ್ಯೇಕವಿಗ್ಂಶಸ್ಯ ಮಾತ್ರಾ ॥ ತೇ ಯತ್-ತ್ರಿವೃತಾ ಸ್ತುವತೇ ॥ 49 ॥
ತ್ರಿವೃತೈವ ತ-ದ್ಯಜಮಾನಮಾದದತೇ । ತ-ನ್ತ್ರಿವೃತೈವ ಹರನ್ತಿ । ಯಾವತೀ ತ್ರಿವೃತೋ ಮಾತ್ರಾ । ಅಗ್ನಿರ್ವೈ ತ್ರಿವೃತ್ । ಯಾವದ್ವಾ ಅಗ್ನೇರ್ದಹತೋ ಧೂಮ ಉದೇತ್ಯಾನುವ್ಯೇತಿ । ತಾವತೀ ತ್ರಿವೃತೋ ಮಾತ್ರಾ । ಅಗ್ನೇರೇವೈನ-ನ್ತತ್ । ಮಾತ್ರಾಗ್ಂ ಸಾಯುಜ್ಯಗ್ಂ ಸಲೋಕತಾ-ಙ್ಗಮಯನ್ತಿ ॥ ಅಥ ಯತ್ಪಞ್ಚದಶೇನ ಸ್ತುವತೇ । ಪಞ್ಚದಶೇನೈವ ತ-ದ್ಯಜಮಾನ-ಮಾದದತೇ ॥ 50 ॥
ತ-ಮ್ಪಞ್ಚದಶೇನೈವ ಹರನ್ತಿ । ಯಾವತೀ ಪಞ್ಚದಶಸ್ಯ ಮಾತ್ರಾ । ಚನ್ದ್ರಮಾ ವೈ ಪಞ್ಚದಶಃ । ಏಷ ಹಿ ಪಞ್ಚದಶ್ಯಾಮಪಕ್ಷೀಯತೇ । ಪಞ್ಚದಶ್ಯಾ-ಮಾಪೂರ್ಯತೇ । ಚನ್ದ್ರಮಸ ಏವೈನ-ನ್ತತ್ । ಮಾತ್ರಾಗ್ಂ ಸಾಯುಜ್ಯಗ್ಂ ಸಲೋಕತಾ-ಙ್ಗಮಯನ್ತಿ । ಅಥ ಯಥ್ಸಪ್ತದಶೇನ ಸ್ತುವತೇ । ಸಪ್ತದಶೇನೈವ ತ-ದ್ಯಜಮಾನಮಾದದತೇ । ತಗ್ಂ ಸಪ್ತದಶೇನೈವ ಹರನ್ತಿ ॥ 51 ॥
ಯಾವತೀ ಸಪ್ತದಶಸ್ಯ ಮಾತ್ರಾ । ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ವೈ ಸಪ್ತದಶಃ । ಪ್ರಜಾಪತೇರೇವೈನ-ನ್ತತ್ । ಮಾತ್ರಾಗ್ಂ ಸಾಯುಜ್ಯಗ್ಂ ಸಲೋಕತಾ-ಙ್ಗಮಯನ್ತಿ । ಅಥ ಯದೇಕವಿಗ್ಂಶೇನ ಸ್ತುವತೇ । ಏಕವಿಗ್ಂಶೇನೈವ ತ-ದ್ಯಜಮಾನ-ಮಾದದತೇ । ತಮೇಕವಿಗ್ಂಶೇನೈವ ಹರನ್ತಿ । ಯಾವತ್ಯೇಕವಿಗ್ಂಶಸ್ಯ ಮಾತ್ರಾ । ಅಸೌ ವಾ ಆದಿತ್ಯ ಏಕವಿಗ್ಂಶಃ । ಆದಿತ್ಯಸ್ಯೈವೈನ-ನ್ತತ್ ॥ 52 ॥
ಮಾತ್ರಾಗ್ಂ ಸಾಯುಜ್ಯಗ್ಂ ಸಲೋಕತಾ-ಙ್ಗಮಯನ್ತಿ ॥ ತೇ ಕುಶ್ಯೌ । ವ್ಯಘ್ನನ್ನ್ । ತೇ ಅಹೋರಾತ್ರೇ ಅಭವತಾಮ್ । ಅಹರೇವ ಸುವರ್ಣಾ ಽಭವತ್ । ರಜತಾ ರಾತ್ರಿಃ । ಸ ಯದಾದಿತ್ಯ ಉದೇತಿ । ಏತಾಮೇವ ತಥ್ಸುವರ್ಣಾ-ಙ್ಕುಶೀಮನು ಸಮೇತಿ । ಅಥ ಯದಸ್ತಮೇತಿ । ಏತಾಮೇವ ತ-ದ್ರಜತಾ-ಙ್ಕುಶೀಮನು ಸಂವಿಁಶತಿ ॥ ಪ್ರಹ್ರಾದೋ ಹ ವೈ ಕಾಯಾಧವಃ । ವಿರೋಚನಗ್ಗ್ ಸ್ವ-ಮ್ಪುತ್ರಮುದಾಸ್ಯತ್ । ಸ ಪ್ರದರೋ-ಽಭವತ್ । ತಸ್ಮಾ-ತ್ಪ್ರದರಾದುದಕ-ನ್ನಾಚಾಮೇತ್ ॥ 53 ॥
(ಆದಿತ್ಯಃ - ಪಞ್ಚದಶಸ್ಯ ಮಾತ್ರಾ - ಸ್ತುವತೇ - ಪಞ್ಚದಶೇನೈವ ತ-ದ್ಯಜಮಾನಮಾದದತೇ - ಸಪ್ತದಶೇನೈವ ಹರನ್ - ತ್ಯಾದಿತ್ಯಸ್ಯೈವೈನನ್ತ-ದ್ ವಿಶತಿ ಚತ್ವಾರಿ ಚ) (ಅ. 10)
ಅನುವಾಕಂ 11 - ಸವನೀಯಪಶುಪುರೋಡಾಶಾಃ (ಆಧ್ವರಬ್ರಾಹ್ಮಣಮ್)
ಯೇ ವೈ ಚತ್ವಾರ-ಸ್ಸ್ತೋಮಾಃ । ಕೃತ-ನ್ತತ್ । ಅಥ ಯೇ ಪಞ್ಚ । ಕಲಿ-ಸ್ಸಃ । ತಸ್ಮಾಚ್ಚತುಷ್ಟೋಮಃ । ತಚ್ಚತುಷ್ಟೋಮಸ್ಯ ಚತುಷ್ಟೋಮತ್ವಮ್ ॥ ತದಾಹುಃ । ಕತಮಾನಿ ತಾನಿ ಜ್ಯೋತೀಗ್ಂಷಿ । ಯ ಏತಸ್ಯ ಸ್ತೋಮಾ ಇತಿ । ತ್ರಿವೃತ್-ಪಞ್ಚದಶ-ಸ್ಸಪ್ತದಶ ಏಕವಿಗ್ಂಶಃ ॥ 54 ॥
ಏತಾನಿ ವಾವ ತಾನಿ ಜ್ಯೋತೀಗ್ಂಷಿ । ಯ ಏತಸ್ಯ ಸ್ತೋಮಾಃ ॥ ಸೋ-ಽಬ್ರವೀತ್ । ಸಪ್ತದಶೇನ ಹ್ರಿಯಮಾಣೋ ವ್ಯಲೇಶಿಷಿ । ಭಿಷಜ್ಯತ ಮೇತಿ । ತಮಶ್ವಿನೌ ಧಾನಾಭಿ-ರಭಿಷಜ್ಯತಾಮ್ । ಪೂಷಾ ಕರಮ್ಭೇಣ । ಭಾರತೀ ಪರಿವಾಪೇಣ । ಮಿತ್ರಾವರುಣೌ ಪಯಸ್ಯಯಾ ॥ ತದಾಹುಃ ॥ 55 ॥
ಯದಶ್ವಿಭ್ಯಾ-ನ್ಧಾನಾಃ । ಪೂಷ್ಣಃ ಕರಮ್ಭಃ । ಭಾರತ್ಯೈ ಪರಿವಾಪಃ । ಮಿತ್ರಾವರುಣಯೋಃ ಪಯಸ್ಯಾ-ಽಥ । ಕಸ್ಮಾದೇತೇಷಾಗ್ಂ ಹವಿಷಾಮಿನ್ದ್ರಮೇವ ಯಜನ್ತೀತಿ । ಏತಾ ಹ್ಯೇನ-ನ್ದೇವತಾ ಇತಿ ಬ್ರೂಯಾತ್ । ಏತೈರ್-ಹವಿರ್ಭಿ-ರಭಿಷಜ್ಯಗ್ಗ್-ಸ್ತಸ್ಮಾದಿತಿ ॥ ತಂ-ವಁಸವೋ-ಽಷ್ಟಾಕಪಾಲೇನ ಪ್ರಾತಸ್ಸವನೇ-ಽಭಿಷಜ್ಯನ್ನ್ । ರುದ್ರಾ ಏಕಾದಶಕಪಾಲೇನ ಮಾದ್ಧ್ಯನ್ದಿನೇ ಸವನೇ । ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾ ದ್ವಾದಶಕಪಾಲೇನ ತೃತೀಯಸವನೇ ॥ 56 ॥
ಸ ಯದಷ್ಟಾಕಪಾಲಾ-ನ್ಪ್ರಾತಸ್ಸವನೇ ಕುರ್ಯಾತ್ । ಏಕಾದಶಕಪಾಲಾ-ನ್ಮಾದ್ಧ್ಯನ್ದಿನೇ ಸವನೇ । ದ್ವಾದಶಕಪಾಲಾಗ್ ಸ್ತೃತೀಯ ಸವನೇ । ವಿಲೋಮ ತ-ದ್ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಕ್ರಿಯೇತ । ಏಕಾದಶಕಪಾಲಾನೇವ ಪ್ರಾತಸ್ಸವನೇ ಕುರ್ಯಾತ್ । ಏಕಾದಶಕಪಾಲಾ-ನ್ಮಾದ್ಧ್ಯನ್ದಿನೇ ಸವನೇ । ಏಕಾದಶಕಪಾಲಾಗ್ ಸ್ತೃತೀಯ ಸವನೇ । ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಸಲೋಮತ್ವಾಯ ॥ ತದಾಹುಃ । ಯ-ದ್ವಸೂನಾ-ಮ್ಪ್ರಾತಸ್ಸವನಮ್ । ರುದ್ರಾಣಾ-ಮ್ಮಾದ್ಧ್ಯನ್ದಿನಗ್ಂ ಸವನಮ್ । ವಿಶ್ವೇಷಾ-ನ್ದೇವಾನಾ-ನ್ತೃತೀಯಸವನಮ್ । ಅಥ ಕಸ್ಮಾದೇತೇಷಾಗ್ಂ ಹವಿಷಾಮಿನ್ದ್ರಮೇವ ಯಜನ್ತೀತಿ । ಏತಾ ಹ್ಯೇನ-ನ್ದೇವತಾ ಇತಿ ಬ್ರೂಯಾತ್ । ಏತೈರ್-ಹವಿರ್ಭಿರಭಿಷಜ್ಯಗ್ಗ್ ಸ್ತಸ್ಮಾದಿತಿ ॥ 57 ॥
(ಏಕವಿಗ್ಂಶ-ಆಹು-ಸ್ತೃತೀಯಸವನೇ-ಪ್ರಾತಸ್ಸವನ-ಮ್ಪಞ್ಚ ಚ) (ಅ. 11)
ಅನುವಾಕಂ 12 - ಸಪ್ತಛನ್ದಾಂಸಿ ಪ್ರಪಞ್ಚ್ಯನ್ತೇ (ಆಧ್ವರಬ್ರಾಹ್ಮಣಮ್)
ತಸ್ಯಾವಾಚೋ-ಽವಪಾದಾದಬಿಭಯುಃ । ತಮೇತೇಷು ಸಪ್ತಸು ಛನ್ದಃ ಸ್ವಶ್ರಯನ್ನ್ । ಯದಶ್ರಯನ್ನ್ । ತಚ್ಛ್ರಾಯನ್ತೀಯಸ್ಯ ಶ್ರಾಯನ್ತೀಯತ್ವಮ್ । ಯದವಾರಯನ್ನ್ । ತ-ದ್ವಾರವನ್ತೀಯಸ್ಯ ವಾರವನ್ತೀಯತ್ವಮ್ ॥ ತಸ್ಯಾವಾಚ ಏವಾವಪಾದಾದಬಿಭಯುಃ । ತಸ್ಮಾ ಏತಾನಿ ಸಪ್ತ ಚತುರುತ್ತರಾಣಿ ಛನ್ದಾಗ್ಸ್ಯುಪಾದಧುಃ । ತೇಷಾಮತಿ ತ್ರೀಣ್ಯರಿಚ್ಯನ್ತ । ನ ತ್ರೀಣ್ಯುದಭವನ್ನ್ ॥ 58 ॥
ಸ ಬೃಹತೀಮೇವಾ-ಸ್ಪೃಶತ್ । ದ್ವಾಭ್ಯಾಮಕ್ಷರಾಭ್ಯಾಮ್ । ಅಹೋರಾತ್ರಾಭ್ಯಾಮೇವ ॥ ತದಾಹುಃ । ಕತಮಾ ಸಾ ದೇವಾಕ್ಷರಾ ಬೃಹತೀ । ಯಸ್ಯಾ-ನ್ತ-ತ್ಪ್ರತ್ಯತಿಷ್ಠತ್ । ದ್ವಾದಶ ಪೌರ್ಣಮಾಸ್ಯಃ । ದ್ವಾದಶಾಷ್ಟಕಾಃ । ದ್ವಾದಶಾಮಾವಾಸ್ಯಾಃ । ಏಷಾ ವಾವ ಸಾ ದೇವಾಕ್ಷರಾ ಬೃಹತೀ ॥ 59 ॥
ಯಸ್ಯಾ-ನ್ತ-ತ್ಪ್ರತ್ಯತಿಷ್ಠದಿತಿ ॥ ಯಾನಿ ಚ ಛನ್ದಾಗ್-ಸ್ಯತ್ಯರಿಚ್ಯನ್ತ । ಯಾನಿ ಚ ನೋದಭವನ್ನ್ । ತಾನಿ ನಿರ್ವೀರ್ಯಾಣಿ ಹೀನಾನ್ಯಮನ್ಯನ್ತ । ಸಾ ಽಬ್ರವೀ-ದ್ಬೃಹತೀ । ಮಾಮೇವ ಭೂತ್ವಾ । ಮಾಮುಪ ಸಗ್ಗ್ ಶ್ರಯತೇತಿ । ಚತುರ್ಭಿರಕ್ಷರೈ-ರನುಷ್ಟುಗ್-ಬೃಹತೀ-ನ್ನೋದಭವತ್ । ಚತುರ್ಭಿರಕ್ಷರೈಃ ಪಙ್ಕ್ತಿ-ರ್ಬೃಹತೀ-ಮತ್ಯರಿಚ್ಯತ । ತಸ್ಯಾಮೇತಾನಿ ಚತ್ವಾರ್ಯಕ್ಷರಾಣ್ಯ-ಪಚ್ಛಿದ್ಯಾ-ದಧಾತ್ ॥ 60 ॥
ತೇ ಬೃಹತೀ ಏವ ಭೂತ್ವಾ । ಬೃಹತೀಮುಪ ಸಮಶ್ರಯತಾಮ್ ॥ ಅಷ್ಟಾಭಿ-ರಕ್ಷರೈರುಷ್ಣಿಗ್-ಬೃಹತೀ-ನ್ನೋದಭವತ್ । ಅಷ್ಟಾಭಿರಕ್ಷರೈಸ್ತ್ರಿಷ್ಟುಗ್-ಬೃಹತೀ-ಮತ್ಯರಿಚ್ಯತ । ತಸ್ಯಾಮೇತಾ-ನ್ಯಷ್ಟಾವಕ್ಷರಾಣ್ಯ-ಪಚ್ಛಿದ್ಯಾದಧಾತ್ । ತೇ ಬೃಹತೀ ಏವ ಭೂತ್ವಾ । ಬೃಹತೀಮುಪ ಸಮಶ್ರಯತಾಮ್ । ದ್ವಾದಶಭಿ-ರಕ್ಷರೈ-ರ್ಗಾಯತ್ರೀ-ಬೃಹತೀ-ನ್ನೋದಭವತ್ । ದ್ವಾದಶಭಿ-ರಕ್ಷರೈ-ರ್ಜಗತೀ-ಬೃಹತೀ-ಮತ್ಯರಿಚ್ಯತ । ತಸ್ಯಾಮೇತಾನಿ ದ್ವಾದಶಾಕ್ಷರಾಣ್ಯ-ಪಚ್ಛಿದ್ಯಾದಧಾತ್ ॥ 61 ॥
ತೇ ಬೃಹತೀ ಏವ ಭೂತ್ವಾ । ಬೃಹತೀಮುಪ ಸಮಶ್ರಯತಾಮ್ ॥ ಸೋ-ಽಬ್ರವೀತ್-ಪ್ರಜಾಪತಿಃ । ಛನ್ದಾಗ್ಂಸಿ ರಥೋ ಮೇ ಭವತ । ಯುಷ್ಮಾಭಿ-ರಹಮೇತ-ಮದ್ಧ್ವಾನಮನು ಸಞ್ಚರಾಣೀತಿ । ತಸ್ಯ ಗಾಯತ್ರೀ ಚ ಜಗತೀ ಚ ಪಕ್ಷಾವಭವತಾಮ್ । ಉಷ್ಣಿಕ್ಚ ತ್ರಿಷ್ಟುಪ್ಚ ಪ್ರಷ್ಟ್ಯೌ । ಅನುಷ್ಟುಪ್ಚ ಪಙ್ಕ್ತಿಶ್ಚ ಧುರ್ಯೌ । ಬೃಹತ್ಯೇವೋದ್ಧಿರಭವತ್ । ಸ ಏತ-ಞ್ಛನ್ದೋರಥಮಾಸ್ಥಾಯ । ಏತಮದ್ಧ್ವಾನಮನು ಸಮಚರತ್ । ಏತಗ್ಂ ಹ ವೈ ಛನ್ದೋರಥಮಾಸ್ಥಾಯ । ಏತಮದ್ಧ್ವಾನಮನು ಸಞ್ಚರತಿ । ಯೇನೈಷ ಏತ-ಥ್ಸಚಂರತಿ । ಯ ಏವಂ-ವಿಁದ್ವಾನ್-ಥ್ಸೋಮೇನ ಯಜತೇ । ಯ ಉಚೈನಮೇವಂ-ವೇಁದ ॥ 62 ॥
(ಅಭವನ್ - ವಾವ ಸಾ ದೇವಾಕ್ಷರಾ ಬೃಹ - ತ್ಯದಧಾ-ದ್- ದ್ವಾದಶಾಕ್ಷರಾಣ್ಯಪಚ್ಛಿದ್ಯಾದಧಾ - ದಾಸ್ಥಾಯ ಷಟ್ಚ) (ಅ. 12) (ಅಗ್ನೇಃ ಕೃತ್ತಿಕಾ - ಯ-ತ್ಪುಣ್ಯಂ - ದೇವಸ್ಯ ಸವಿತು--ರ್ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನಃ ಕ - ತ್ಯೃತಮೇವ - ದೇವಾ ವಾ - ಆಯುಷಃ ಪ್ರಾಣ - ಮಿನ್ದ್ರೋ ದಧೀಚೋ -ದೇವಾಸುರಾ-ಸ್ಸ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ - ಸ ಸಮುದ್ರೋ - ಯೇ ವೈ ಚತ್ವಾರ - ಸ್ತಸ್ಯಾವಾಚೋ ದ್ವಾದಶ) (ಅಗ್ನೇಃ ಕೃತ್ತಿಕಾ - ದೇವಗೃಹಾ - ಋತಮೇವ - ವೈಶ್ವದೇವೇನ - ತೇ ತದನ್ತ - ತ-ಮ್ಪಞ್ಚದಶೇನ - ತೇ ಬೃಹತೀ ಏವ ದ್ವಿಷಷ್ಟಿಃ) (ಅಗ್ನೇಃ ಕೃತ್ತಿಕಾ - ಯ ಉ ಚೈನಮೇವಂ-ವೇಁದ) ॥ ಹರಿಃ ಓಮ್ ॥ ॥ ಕೃಷ್ಣ ಯಜುರ್ವೇದೀಯ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇ ಪ್ರಥಮಾಷ್ಟಕೇ ಪಞ್ಚಮಃ ಪ್ರಪಾಠಕ-ಸ್ಸಮಾಪ್ತಃ ।

Explore More