କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ପ୍ରଥମାଷ୍ଟକେ ପଞ୍ଚମଃ ପ୍ରପାଠକଃ - ନକ୍ଷତ୍ରେଷ୍ଟିକାଣ୍ଡମ୍
ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତଯେ ନମଃ,
ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତଯେ ନମଃ,
ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଭ୍ଯୋ ନମଃ । ହ॒ରିଃ॒ ଓମ୍ ॥
ଅନୁଵାକଂ 1 - ନକ୍ଷତ୍ରେଷ୍ଟକାମନ୍ତ୍ରାଃ, ଵିକୃତିରୂପଚଯନଗତାଃ
ଅ॒ଗ୍ନେଃ କୃତ୍ତି॑କାଃ । ଶୁ॒କ୍ର-ମ୍ପ॒ରସ୍ତା॒-ଜ୍ଜ୍ଯୋତି॑-ର॒ଵସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତେ ରୋହି॒ଣୀ । ଆପଃ॑ ପ॒ରସ୍ତା॒ଦୋଷ॑ଧଯୋ॒ ଽଵସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ ସୋମ॑ସ୍ଯେନ୍ଵ॒କା ଵିତ॑ତାନି । ପ॒ରସ୍ତା॒ଦ୍ଵଯ॑ନ୍ତୋ॒ ଽଵସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ ରୁ॒ଦ୍ରସ୍ଯ॑ ବା॒ହୂ । ମୃ॒ଗ॒ଯଵଃ॑ ପ॒ରସ୍ତା᳚ଦ୍ଵିକ୍ଷା॒ରୋ॑-ଽଵସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ ଅଦି॑ତ୍ଯୈ॒ ପୁନ॑ର୍ଵସୂ । ଵାତଃ॑ ପ॒ରସ୍ତା॑ଦା॒ର୍ଦ୍ର-ମ॒ଵସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ 1 ॥
ବୃହ॒ସ୍ପତେ᳚ସ୍ତି॒ଷ୍ଯଃ॑ । ଜୁହ୍ଵ॑ତଃ ପ॒ରସ୍ତା॒-ଦ୍ଯଜ॑ମାନା ଅ॒ଵସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ ସ॒ର୍ପାଣା॑-ମାଶ୍ରେ॒ଷାଃ । ଅ॒ଭ୍ଯା॒ଗଚ୍ଛ॑ନ୍ତଃ ପ॒ରସ୍ତା॑ଦଭ୍ଯା॒ନୃତ୍ଯ॑ନ୍ତୋ॒-ଽଵସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ ପି॒ତୃ॒ଣା-ମ୍ମ॒ଘାଃ । ରୁ॒ଦନ୍ତଃ॑ ପ॒ରସ୍ତା॑ଦପଭ୍ର॒ଗ୍ଂ॒ଶୋ॑-ଽଵସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ ଅ॒ର୍ଯ॒ମ୍ଣଃ ପୂର୍ଵେ॒ ଫଲ୍ଗୁ॑ନୀ । ଜା॒ଯା ପ॒ରସ୍ତା॑ଦୃଷ॒ଭୋ॑-ଽଵସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ ଭଗ॒ସ୍ଯୋତ୍ତ॑ରେ । ଵ॒ହ॒ତଵଃ॑ ପ॒ରସ୍ତା॒ଦ୍ଵହ॑ମାନା ଅ॒ଵସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ 2 ॥
ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ ସଵି॒ତୁର୍-ହସ୍ତଃ॑ । ପ୍ର॒ସ॒ଵଃ ପ॒ରସ୍ତା᳚-ଥ୍ସ॒ନିର॒ଵସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯ ଚି॒ତ୍ରା । ଋ॒ତ-ମ୍ପ॒ରସ୍ତା᳚-ଥ୍ସ॒ତ୍ଯ-ମ॒ଵସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ ଵା॒ଯୋ-ର୍ନିଷ୍ଟ୍ଯା᳚ ଵ୍ର॒ତତିଃ॑ । ପ॒ରସ୍ତା॒-ଦସି॑ଦ୍ଧି-ର॒ଵସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ ଇ॒ନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନି॒ଯୋ-ର୍ଵିଶା॑ଖେ । ଯୁ॒ଗାନି॑ ପ॒ରସ୍ତା᳚ତ୍-କୃ॒ଷମା॑ଣା ଅ॒ଵସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ ମି॒ତ୍ରସ୍ଯା॑-ନୂରା॒ଧାଃ । ଅ॒ଭ୍ଯା॒ରୋହ॑ତ୍-ପ॒ରସ୍ତା॑-ଦ॒ଭ୍ଯାରୂ॑ଢ-ମ॒ଵସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ 3 ॥
ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯ ରୋହି॒ଣୀ । ଶୃ॒ଣତ୍-ପ॒ରସ୍ତା᳚ତ୍-ପ୍ରତିଶୃ॒ଣ-ଦ॒ଵସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ ନିର୍-ଋ॑ତ୍ଯୈ-ମୂଲ॒ଵର୍ହ॑ଣୀ । ପ୍ର॒ତି॒ଭ॒ଞ୍ଜନ୍ତଃ॑ ପ॒ରସ୍ତା᳚ତ୍-ପ୍ରତିଶୃ॒ଣନ୍ତୋ॒-ଽଵସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ ଅ॒ପା-ମ୍ପୂର୍ଵା॑ ଅଷା॒ଢାଃ । ଵର୍ଚଃ॑ ପ॒ରସ୍ତା॒-ଥ୍ସମି॑ତି-ର॒ଵସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ ଵିଶ୍ଵେ॑ଷା-ନ୍ଦେ॒ଵାନା॒-ମୁତ୍ତ॑ରାଃ । ଅ॒ଭି॒ଜଯ॑ତ୍-ପ॒ରସ୍ତା॑-ଦ॒ଭିଜି॑ତ-ମ॒ଵସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ ଵି॒ଷ୍ଣୋ᳚-ଶ୍ଶ୍ରୋ॒ଣା ପୃ॒ଚ୍ଛମା॑ନାଃ । ପ॒ରସ୍ତା॒ତ୍-ପନ୍ଥା॑ ଅ॒ଵସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ 4 ॥
ଵସୂ॑ନା॒ଗ୍॒ ଶ୍ରଵି॑ଷ୍ଠାଃ । ଭୂ॒ତ-ମ୍ପ॒ରସ୍ତା॒-ଦ୍ଭୂତି॑ର॒ଵସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯ-ଶ॒ତଭି॑ଷକ୍ । ଵି॒ଶ୍ଵଵ୍ଯ॑ଚାଃ ପ॒ରସ୍ତା᳚-ଦ୍ଵି॒ଶ୍ଵକ୍ଷି॑ତି-ର॒ଵସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ ଅ॒ଜସ୍ଯୈକ॑ପଦଃ॒ ପୂର୍ଵେ᳚ ପ୍ରୋଷ୍ଠପ॒ଦାଃ । ଵୈ॒ଶ୍ଵା॒ନ॒ର-ମ୍ପ॒ରସ୍ତା᳚-ଦ୍ଵୈଶ୍ଵାଵସ॒ଵ-ମ॒ଵସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ ଅହେ᳚ର୍ବୁ॒ଧ୍ନିଯ॒-ସ୍ଯୋତ୍ତ॑ରେ । ଅ॒ଭି॒ଷି॒ଞ୍ଚନ୍ତଃ॑ ପ॒ରସ୍ତା॑-ଦଭିଷୁ॒ଣ୍ଵନ୍ତୋ॒-ଽଵସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ ପୂ॒ଷ୍ଣୋ ରେ॒ଵତୀ᳚ । ଗାଵଃ॑ ପ॒ରସ୍ତା᳚-ଦ୍ଵ॒ଥ୍ସା ଅ॒ଵସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ ଅ॒ଶ୍ଵିନୋ॑ରଶ୍ଵ॒ଯୁଜୌ᳚ । ଗ୍ରାମଃ॑ ପ॒ରସ୍ତା॒ଥ୍ସେନା॒ ଽଵସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ ଯ॒ମସ୍ଯା॑ପ॒ଭର॑ଣୀଃ । ଅ॒ପ॒କର୍ଷ॑ନ୍ତଃ ପ॒ରସ୍ତା॑-ଦପ॒ଵହ॑ନ୍ତୋ॒-ଽଵସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ ପୂ॒ର୍ଣା ପ॒ଶ୍ଚାଦୁ॒ତ ପୂ॒ର୍ଣା ପୁ॒ରସ୍ତା॒ଦୁନ୍ମ॑ଧ୍ଯ॒ତଃ ପୌ᳚ର୍ଣମା॒ସୀ ଜି॑ଗାଯ । ତସ୍ଯା᳚-ନ୍ଦେ॒ଵା ଅଧି॑ ସଂ॒ଵଁସ॑ନ୍ତ ଉତ୍ତ॒ମେ ନାକ॑ ଇ॒ହ ମା॑ଦଯନ୍ତାମ୍ ॥, ଯତ୍ତେ॑ ଦେ॒ଵା ଅଦ॑ଧୁ ର୍ଭାଗ॒ଧେଯ॒ମମା॑ଵାସ୍ଯେ ସଂ॒ଵଁସ॑ନ୍ତୋ ମହି॒ତ୍ଵା । ସାନୋ॑ ଯ॒ଜ୍ଞ-ମ୍ପି॑ପୃହି ଵିଶ୍ଵଵାରେ ର॒ଯି-ନ୍ନୋ॑ ଧେହି ସୁଭଗେ ସୁ॒ଵୀର᳚ମ୍ ॥ ॥ 5 ॥
ଅନୁଵାକଂ 1 - ନକ୍ଷତ୍ରେଷ୍ଟକାମନ୍ତ୍ରାଃ, ଵିକୃତିରୂପଚଯନଗତାଃ
ଅ॒ଗ୍ନେଃ କୃତ୍ତି॑କାଃ । ଶୁ॒କ୍ର-ମ୍ପ॒ରସ୍ତା॒-ଜ୍ଜ୍ଯୋତି॑-ର॒ଵସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତେ ରୋହି॒ଣୀ । ଆପଃ॑ ପ॒ରସ୍ତା॒ଦୋଷ॑ଧଯୋ॒ ଽଵସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ ସୋମ॑ସ୍ଯେନ୍ଵ॒କା ଵିତ॑ତାନି । ପ॒ରସ୍ତା॒ଦ୍ଵଯ॑ନ୍ତୋ॒ ଽଵସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ ରୁ॒ଦ୍ରସ୍ଯ॑ ବା॒ହୂ । ମୃ॒ଗ॒ଯଵଃ॑ ପ॒ରସ୍ତା᳚ଦ୍ଵିକ୍ଷା॒ରୋ॑-ଽଵସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ ଅଦି॑ତ୍ଯୈ॒ ପୁନ॑ର୍ଵସୂ । ଵାତଃ॑ ପ॒ରସ୍ତା॑ଦା॒ର୍ଦ୍ର-ମ॒ଵସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ 1 ॥
ବୃହ॒ସ୍ପତେ᳚ସ୍ତି॒ଷ୍ଯଃ॑ । ଜୁହ୍ଵ॑ତଃ ପ॒ରସ୍ତା॒-ଦ୍ଯଜ॑ମାନା ଅ॒ଵସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ ସ॒ର୍ପାଣା॑-ମାଶ୍ରେ॒ଷାଃ । ଅ॒ଭ୍ଯା॒ଗଚ୍ଛ॑ନ୍ତଃ ପ॒ରସ୍ତା॑ଦଭ୍ଯା॒ନୃତ୍ଯ॑ନ୍ତୋ॒-ଽଵସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ ପି॒ତୃ॒ଣା-ମ୍ମ॒ଘାଃ । ରୁ॒ଦନ୍ତଃ॑ ପ॒ରସ୍ତା॑ଦପଭ୍ର॒ଗ୍ଂ॒ଶୋ॑-ଽଵସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ ଅ॒ର୍ଯ॒ମ୍ଣଃ ପୂର୍ଵେ॒ ଫଲ୍ଗୁ॑ନୀ । ଜା॒ଯା ପ॒ରସ୍ତା॑ଦୃଷ॒ଭୋ॑-ଽଵସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ ଭଗ॒ସ୍ଯୋତ୍ତ॑ରେ । ଵ॒ହ॒ତଵଃ॑ ପ॒ରସ୍ତା॒ଦ୍ଵହ॑ମାନା ଅ॒ଵସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ 2 ॥
ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ ସଵି॒ତୁର୍-ହସ୍ତଃ॑ । ପ୍ର॒ସ॒ଵଃ ପ॒ରସ୍ତା᳚-ଥ୍ସ॒ନିର॒ଵସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯ ଚି॒ତ୍ରା । ଋ॒ତ-ମ୍ପ॒ରସ୍ତା᳚-ଥ୍ସ॒ତ୍ଯ-ମ॒ଵସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ ଵା॒ଯୋ-ର୍ନିଷ୍ଟ୍ଯା᳚ ଵ୍ର॒ତତିଃ॑ । ପ॒ରସ୍ତା॒-ଦସି॑ଦ୍ଧି-ର॒ଵସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ ଇ॒ନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନି॒ଯୋ-ର୍ଵିଶା॑ଖେ । ଯୁ॒ଗାନି॑ ପ॒ରସ୍ତା᳚ତ୍-କୃ॒ଷମା॑ଣା ଅ॒ଵସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ ମି॒ତ୍ରସ୍ଯା॑-ନୂରା॒ଧାଃ । ଅ॒ଭ୍ଯା॒ରୋହ॑ତ୍-ପ॒ରସ୍ତା॑-ଦ॒ଭ୍ଯାରୂ॑ଢ-ମ॒ଵସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ 3 ॥
ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯ ରୋହି॒ଣୀ । ଶୃ॒ଣତ୍-ପ॒ରସ୍ତା᳚ତ୍-ପ୍ରତିଶୃ॒ଣ-ଦ॒ଵସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ ନିର୍-ଋ॑ତ୍ଯୈ-ମୂଲ॒ଵର୍ହ॑ଣୀ । ପ୍ର॒ତି॒ଭ॒ଞ୍ଜନ୍ତଃ॑ ପ॒ରସ୍ତା᳚ତ୍-ପ୍ରତିଶୃ॒ଣନ୍ତୋ॒-ଽଵସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ ଅ॒ପା-ମ୍ପୂର୍ଵା॑ ଅଷା॒ଢାଃ । ଵର୍ଚଃ॑ ପ॒ରସ୍ତା॒-ଥ୍ସମି॑ତି-ର॒ଵସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ ଵିଶ୍ଵେ॑ଷା-ନ୍ଦେ॒ଵାନା॒-ମୁତ୍ତ॑ରାଃ । ଅ॒ଭି॒ଜଯ॑ତ୍-ପ॒ରସ୍ତା॑-ଦ॒ଭିଜି॑ତ-ମ॒ଵସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ ଵି॒ଷ୍ଣୋ᳚-ଶ୍ଶ୍ରୋ॒ଣା ପୃ॒ଚ୍ଛମା॑ନାଃ । ପ॒ରସ୍ତା॒ତ୍-ପନ୍ଥା॑ ଅ॒ଵସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ 4 ॥
ଵସୂ॑ନା॒ଗ୍॒ ଶ୍ରଵି॑ଷ୍ଠାଃ । ଭୂ॒ତ-ମ୍ପ॒ରସ୍ତା॒-ଦ୍ଭୂତି॑ର॒ଵସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯ-ଶ॒ତଭି॑ଷକ୍ । ଵି॒ଶ୍ଵଵ୍ଯ॑ଚାଃ ପ॒ରସ୍ତା᳚-ଦ୍ଵି॒ଶ୍ଵକ୍ଷି॑ତି-ର॒ଵସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ ଅ॒ଜସ୍ଯୈକ॑ପଦଃ॒ ପୂର୍ଵେ᳚ ପ୍ରୋଷ୍ଠପ॒ଦାଃ । ଵୈ॒ଶ୍ଵା॒ନ॒ର-ମ୍ପ॒ରସ୍ତା᳚-ଦ୍ଵୈଶ୍ଵାଵସ॒ଵ-ମ॒ଵସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ ଅହେ᳚ର୍ବୁ॒ଧ୍ନିଯ॒-ସ୍ଯୋତ୍ତ॑ରେ । ଅ॒ଭି॒ଷି॒ଞ୍ଚନ୍ତଃ॑ ପ॒ରସ୍ତା॑-ଦଭିଷୁ॒ଣ୍ଵନ୍ତୋ॒-ଽଵସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ ପୂ॒ଷ୍ଣୋ ରେ॒ଵତୀ᳚ । ଗାଵଃ॑ ପ॒ରସ୍ତା᳚-ଦ୍ଵ॒ଥ୍ସା ଅ॒ଵସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ ଅ॒ଶ୍ଵିନୋ॑ରଶ୍ଵ॒ଯୁଜୌ᳚ । ଗ୍ରାମଃ॑ ପ॒ରସ୍ତା॒ଥ୍ସେନା॒ ଽଵସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ ଯ॒ମସ୍ଯା॑ପ॒ଭର॑ଣୀଃ । ଅ॒ପ॒କର୍ଷ॑ନ୍ତଃ ପ॒ରସ୍ତା॑-ଦପ॒ଵହ॑ନ୍ତୋ॒-ଽଵସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ ପୂ॒ର୍ଣା ପ॒ଶ୍ଚାଦୁ॒ତ ପୂ॒ର୍ଣା ପୁ॒ରସ୍ତା॒ଦୁନ୍ମ॑ଧ୍ଯ॒ତଃ ପୌ᳚ର୍ଣମା॒ସୀ ଜି॑ଗାଯ । ତସ୍ଯା᳚-ନ୍ଦେ॒ଵା ଅଧି॑ ସଂ॒ଵଁସ॑ନ୍ତ ଉତ୍ତ॒ମେ ନାକ॑ ଇ॒ହ ମା॑ଦଯନ୍ତାମ୍ ॥, ଯତ୍ତେ॑ ଦେ॒ଵା ଅଦ॑ଧୁ ର୍ଭାଗ॒ଧେଯ॒ମମା॑ଵାସ୍ଯେ ସଂ॒ଵଁସ॑ନ୍ତୋ ମହି॒ତ୍ଵା । ସାନୋ॑ ଯ॒ଜ୍ଞ-ମ୍ପି॑ପୃହି ଵିଶ୍ଵଵାରେ ର॒ଯି-ନ୍ନୋ॑ ଧେହି ସୁଭଗେ ସୁ॒ଵୀର᳚ମ୍ ॥ ॥ 5 ॥
(ଆ॒ର୍ଦ୍ରମ॒ଵସ୍ତା॒-ଦ୍- ଵହ॑ମାନା ଅ॒ଵସ୍ତା॑ - ଦ॒ଭ୍ଯାରୂ॑ଢମ॒ଵସ୍ତା॒ତ୍ - ପନ୍ଥା॑ ଅ॒ଵସ୍ତା᳚-ଦ୍- ଵ॒ଥ୍ସା ଅ॒ଵସ୍ତା॒-ତ୍ପଞ୍ଚ॑ ଚ) (ଅ. 1)
ଅନୁଵାକଂ 2 - କର୍ମାନୁଷ୍ଠାନାର୍ହଃ ନକ୍ଷତ୍ରରୂପଃ ପୁଣ୍ଯକାଲଃ
ଅନୁଵାକଂ 2 - କର୍ମାନୁଷ୍ଠାନାର୍ହଃ ନକ୍ଷତ୍ରରୂପଃ ପୁଣ୍ଯକାଲଃ
ଯ-ତ୍ପୁଣ୍ଯ॒-ନ୍ନକ୍ଷ॑ତ୍ରମ୍ । ତ-ଦ୍ବ-ଟ୍କୁ॑ର୍ଵୀତୋପଵ୍ଯୁ॒ଷମ୍ । ଯ॒ଦା ଵୈ ସୂର୍ଯ॑ ଉ॒ଦେତି॑ । ଅଥ॒ ନକ୍ଷ॑ତ୍ର॒-ନ୍ନୈତି॑ । ଯାଵ॑ତି॒ ତତ୍ର॒ ସୂର୍ଯୋ॒ ଗଚ୍ଛେ᳚ତ୍ । ଯତ୍ର॑ ଜଘ॒ନ୍ଯ॑-ମ୍ପଶ୍ଯେ᳚ତ୍ । ତାଵ॑ତି କୁର୍ଵୀତ ଯ-ତ୍କା॒ରୀ ସ୍ଯାତ୍ । ପୁ॒ଣ୍ଯା॒ହ ଏ॒ଵ କୁ॑ରୁତେ । ଏ॒ଵଗ୍ଂ ହ॒ ଵୈ ଯ॒ଜ୍ଞେଷୁ॑-ଞ୍ଚ ଶ॒ତଦ୍ଯୁ॑ମ୍ନ-ଞ୍ଚ ମା॒ଥ୍ସ୍ଯୋ ନି॑ରଵସାଯ॒ଯା-ଞ୍ଚ॑କାର ॥ 6 ॥
ଯୋ ଵୈ ନ॑କ୍ଷ॒ତ୍ରିଯ॑-ମ୍ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଂ॒-ଵେଁଦ॑ । ଉ॒ଭଯୋ॑ରେନଂ-ଲୋଁ॒କଯୋ᳚ର୍ଵିଦୁଃ । ହସ୍ତ॑ ଏ॒ଵାସ୍ଯ॒ ହସ୍ତଃ॑ । ଚି॒ତ୍ରା ଶିରଃ॑ । ନିଷ୍ଟ୍ଯା॒ ହୃଦ॑ଯମ୍ । ଊ॒ରୂ ଵିଶା॑ଖେ । ପ୍ର॒ତି॒ଷ୍ଠା ଽନୂ॑ରା॒ଧାଃ । ଏ॒ଷ ଵୈ ନ॑କ୍ଷ॒ତ୍ରିଯଃ॑ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ । ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ । ଉ॒ଭଯୋ॑ରେନଂ-ଲୋଁ॒କଯୋ᳚ର୍ଵିଦୁଃ ॥ 7 ॥
ଅ॒ସ୍ମିଗ୍ଗ୍ଶ୍ଚା॒-ମୁଷ୍ମିଗ୍ଗ୍॑ଶ୍ଚ ॥ ଯା-ଙ୍କା॒ମଯେ॑ତ ଦୁହି॒ତର॑-ମ୍ପ୍ରି॒ଯା ସ୍ଯା॒ଦିତି॑ । ତା-ନ୍ନିଷ୍ଟ୍ଯା॑ଯା-ନ୍ଦଦ୍ଯାତ୍ । ପ୍ରି॒ଯୈଵ ଭ॑ଵତି । ନେଵ॒ ତୁ ପୁନ॒ରାଗ॑ଚ୍ଛତି ॥ ଅ॒ଭି॒ଜିନ୍ନାମ॒ ନକ୍ଷ॑ତ୍ରମ୍ । ଉ॒ପରି॑ଷ୍ଟା-ଦଷା॒ଢାନା᳚ମ୍ । ଅ॒ଵସ୍ତା᳚ଚ୍ଛ୍ରୋ॒ଣାଯୈ᳚ । ଦେ॒ଵା॒ସୁ॒ରା-ସ୍ସଂଯଁ॑ତ୍ତା ଆସନ୍ନ୍ । ତେ ଦେ॒ଵାସ୍ତସ୍ମି॒-ନ୍ନକ୍ଷ॑ତ୍ରେ॒-ଽଭ୍ଯ॑ଜଯନ୍ନ୍ ॥ 8 ॥
ଯଦ॒ଭ୍ଯଜ॑ଯନ୍ନ୍ । ତଦ॑ଭି॒ଜିତୋ॑-ଽଭିଜି॒ତ୍ତ୍ଵମ୍ । ଯ-ଙ୍କା॒ମଯେ॑ତା-ନପଜ॒ଯ୍ଯ-ଞ୍ଜ॑ଯେ॒ଦିତି॑ । ତମେ॒ତସ୍ମି॒-ନ୍ନକ୍ଷ॑ତ୍ରେ ଯାତଯେତ୍ । ଅ॒ନ॒ପ॒ଜ॒ଯ୍ଯମେ॒ଵ ଜ॑ଯତି । ପା॒ପପ॑ରାଜିତମିଵ॒ ତୁ ॥ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ ପ॒ଶୂନ॑ସୃଜତ । ତେ ନକ୍ଷ॑ତ୍ର-ନ୍ନକ୍ଷତ୍ର॒-ମୁପା॑ତିଷ୍ଠନ୍ତ । ତେ ସ॒ମାଵ॑ନ୍ତ ଏ॒ଵାଭ॑ଵନ୍ନ୍ । ତେ ରେ॒ଵତୀ॒-ମୁପା॑ତିଷ୍ଠନ୍ତ ॥ 9 ॥
ତେ ରେ॒ଵତ୍ଯା॒-ମ୍ପ୍ରାଭ॑ଵନ୍ନ୍ । ତସ୍ମା᳚-ଦ୍ରେ॒ଵତ୍ଯା᳚-ମ୍ପଶୂ॒ନା-ଙ୍କୁ॑ର୍ଵୀତ । ଯ-ତ୍କିଞ୍ଚା᳚ର୍ଵା॒ଚୀନ॒ଗ୍ଂ॒ ସୋମା᳚ତ୍ । ପ୍ରୈଵ ଭ॑ଵନ୍ତି ॥ ସ॒ଲି॒ଲଂ-ଵାଁ ଇ॒ଦମ॑ନ୍ତ॒ରାସୀ᳚ତ୍ । ଯଦତ॑ରନ୍ନ୍ । ତ-ତ୍ତାର॑କାଣା-ନ୍ତାରକ॒ତ୍ଵମ୍ । ଯୋ ଵା ଇ॒ହ ଯଜ॑ତେ । ଅ॒ମୁଗ୍ଂ ସଲୋ॒କ-ନ୍ନ॑କ୍ଷତେ । ତନ୍ନକ୍ଷ॑ତ୍ରାଣା-ନ୍ନକ୍ଷତ୍ର॒ତ୍ଵମ୍ ॥ 10 ॥
ଦେ॒ଵ॒ଗୃ॒ହା ଵୈ ନକ୍ଷ॑ତ୍ରାଣି । ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ । ଗୃ॒ହ୍ଯେ॑ଵ ଭ॑ଵତି ॥ ଯାନି॒ ଵା ଇ॒ମାନି॑ ପୃଥି॒ଵ୍ଯାଶ୍ଚି॒ତ୍ରାଣି॑ । ତାନି॒ ନକ୍ଷ॑ତ୍ରାଣି । ତସ୍ମା॑-ଦଶ୍ଲୀ॒ଲନା॑ମଗ୍ଗ୍-ଶ୍ଚି॒ତ୍ରେ । ନାଵ॑ସ୍ଯେ॒ନ୍ନ ଯ॑ଜେତ । ଯଥା॑ ପାପା॒ହେ କୁ॑ରୁ॒ତେ । ତା॒ଦୃଗେ॒ଵ ତତ୍ ॥ ଦେ॒ଵ॒ନ॒କ୍ଷ॒ତ୍ରାଣି॒ ଵା ଅ॒ନ୍ଯାନି॑ ॥ 11 ॥
ଯ॒ମ॒ନ॒କ୍ଷ॒ତ୍ରାଣ୍ଯ॒ନ୍ଯାନି॑ । କୃତ୍ତି॑କାଃ ପ୍ରଥ॒ମମ୍ । ଵିଶା॑ଖେ ଉତ୍ତ॒ମମ୍ । ତାନି॑ ଦେଵନକ୍ଷ॒ତ୍ରାଣି॑ । ଅ॒ନୂ॒ରା॒ଧାଃ ପ୍ର॑ଥ॒ମମ୍ । ଅ॒ପ॒ଭର॑ଣୀ-ରୁତ୍ତ॒ମମ୍ । ତାନି॑ ଯମନକ୍ଷ॒ତ୍ରାଣି॑ । ଯାନି॑ ଦେଵନକ୍ଷ॒ତ୍ରାଣି॑ । ତାନି॒ ଦକ୍ଷି॑ଣେନ॒ ପରି॑ଯନ୍ତି । ଯାନି॑ ଯମନକ୍ଷ॒ତ୍ରାଣି॑ ॥ 12 ॥
ତାନ୍ଯୁତ୍ତ॑ରେଣ ॥ ଅନ୍ଵେ॑ଷାମରା॒ଥ୍ସ୍ମେତି॑ । ତଦ॑ନୂରା॒ଧାଃ । ଜ୍ଯେ॒ଷ୍ଠମେ॑ଷା-ମଵଧି॒ଷ୍ମେତି॑ । ତଜ୍ଜ୍ଯେ᳚ଷ୍ଠ॒ଘ୍ନୀ । ମୂଲ॑ମେଷାମଵୃକ୍ଷା॒ମେତି॑ । ତ-ନ୍ମୂ॑ଲ॒ଵର୍ହ॑ଣୀ । ଯନ୍ନାସ॑ହନ୍ତ । ତଦ॑ଷା॒ଢାଃ । ଯଦଶ୍ଲୋ॑ଣତ୍ ॥ 13 ॥
ତଚ୍ଛ୍ରୋ॒ଣା । ଯଦଶୃ॑ଣୋତ୍ । ତଚ୍ଛ୍ରଵି॑ଷ୍ଠାଃ । ଯଚ୍ଛ॒ତ-ମଭି॑ଷଜ୍ଯନ୍ନ୍ । ତଚ୍ଛ॒ତଭି॑ଷକ୍ । ପ୍ରୋ॒ଷ୍ଠ॒ପ॒ଦେଷୂଦ॑ଯଚ୍ଛନ୍ତ । ରେ॒ଵତ୍ଯା॑ମରଵନ୍ତ । ଅ॒ଶ୍ଵ॒ଯୁଜୋ॑ରଯୁଞ୍ଜତ । ଅ॒ପ॒ଭର॑ଣୀ॒ଷ୍ଵ ପା॑ଵହନ୍ନ୍ । ତାନି॒ ଵା ଏ॒ତାନି॑ ଯମନକ୍ଷ॒ତ୍ରାଣି॑ ॥ ଯାନ୍ଯେ॒ଵ ଦେ॑ଵନକ୍ଷ॒ତ୍ରାଣି॑ । ତେଷୁ॑ କୁର୍ଵୀତ ଯତ୍କା॒ରୀ ସ୍ଯାତ୍ । ପୁ॒ଣ୍ଯା॒ହ ଏ॒ଵ କୁ॑ରୁତେ ॥ 14 ॥
ଯୋ ଵୈ ନ॑କ୍ଷ॒ତ୍ରିଯ॑-ମ୍ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଂ॒-ଵେଁଦ॑ । ଉ॒ଭଯୋ॑ରେନଂ-ଲୋଁ॒କଯୋ᳚ର୍ଵିଦୁଃ । ହସ୍ତ॑ ଏ॒ଵାସ୍ଯ॒ ହସ୍ତଃ॑ । ଚି॒ତ୍ରା ଶିରଃ॑ । ନିଷ୍ଟ୍ଯା॒ ହୃଦ॑ଯମ୍ । ଊ॒ରୂ ଵିଶା॑ଖେ । ପ୍ର॒ତି॒ଷ୍ଠା ଽନୂ॑ରା॒ଧାଃ । ଏ॒ଷ ଵୈ ନ॑କ୍ଷ॒ତ୍ରିଯଃ॑ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ । ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ । ଉ॒ଭଯୋ॑ରେନଂ-ଲୋଁ॒କଯୋ᳚ର୍ଵିଦୁଃ ॥ 7 ॥
ଅ॒ସ୍ମିଗ୍ଗ୍ଶ୍ଚା॒-ମୁଷ୍ମିଗ୍ଗ୍॑ଶ୍ଚ ॥ ଯା-ଙ୍କା॒ମଯେ॑ତ ଦୁହି॒ତର॑-ମ୍ପ୍ରି॒ଯା ସ୍ଯା॒ଦିତି॑ । ତା-ନ୍ନିଷ୍ଟ୍ଯା॑ଯା-ନ୍ଦଦ୍ଯାତ୍ । ପ୍ରି॒ଯୈଵ ଭ॑ଵତି । ନେଵ॒ ତୁ ପୁନ॒ରାଗ॑ଚ୍ଛତି ॥ ଅ॒ଭି॒ଜିନ୍ନାମ॒ ନକ୍ଷ॑ତ୍ରମ୍ । ଉ॒ପରି॑ଷ୍ଟା-ଦଷା॒ଢାନା᳚ମ୍ । ଅ॒ଵସ୍ତା᳚ଚ୍ଛ୍ରୋ॒ଣାଯୈ᳚ । ଦେ॒ଵା॒ସୁ॒ରା-ସ୍ସଂଯଁ॑ତ୍ତା ଆସନ୍ନ୍ । ତେ ଦେ॒ଵାସ୍ତସ୍ମି॒-ନ୍ନକ୍ଷ॑ତ୍ରେ॒-ଽଭ୍ଯ॑ଜଯନ୍ନ୍ ॥ 8 ॥
ଯଦ॒ଭ୍ଯଜ॑ଯନ୍ନ୍ । ତଦ॑ଭି॒ଜିତୋ॑-ଽଭିଜି॒ତ୍ତ୍ଵମ୍ । ଯ-ଙ୍କା॒ମଯେ॑ତା-ନପଜ॒ଯ୍ଯ-ଞ୍ଜ॑ଯେ॒ଦିତି॑ । ତମେ॒ତସ୍ମି॒-ନ୍ନକ୍ଷ॑ତ୍ରେ ଯାତଯେତ୍ । ଅ॒ନ॒ପ॒ଜ॒ଯ୍ଯମେ॒ଵ ଜ॑ଯତି । ପା॒ପପ॑ରାଜିତମିଵ॒ ତୁ ॥ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ ପ॒ଶୂନ॑ସୃଜତ । ତେ ନକ୍ଷ॑ତ୍ର-ନ୍ନକ୍ଷତ୍ର॒-ମୁପା॑ତିଷ୍ଠନ୍ତ । ତେ ସ॒ମାଵ॑ନ୍ତ ଏ॒ଵାଭ॑ଵନ୍ନ୍ । ତେ ରେ॒ଵତୀ॒-ମୁପା॑ତିଷ୍ଠନ୍ତ ॥ 9 ॥
ତେ ରେ॒ଵତ୍ଯା॒-ମ୍ପ୍ରାଭ॑ଵନ୍ନ୍ । ତସ୍ମା᳚-ଦ୍ରେ॒ଵତ୍ଯା᳚-ମ୍ପଶୂ॒ନା-ଙ୍କୁ॑ର୍ଵୀତ । ଯ-ତ୍କିଞ୍ଚା᳚ର୍ଵା॒ଚୀନ॒ଗ୍ଂ॒ ସୋମା᳚ତ୍ । ପ୍ରୈଵ ଭ॑ଵନ୍ତି ॥ ସ॒ଲି॒ଲଂ-ଵାଁ ଇ॒ଦମ॑ନ୍ତ॒ରାସୀ᳚ତ୍ । ଯଦତ॑ରନ୍ନ୍ । ତ-ତ୍ତାର॑କାଣା-ନ୍ତାରକ॒ତ୍ଵମ୍ । ଯୋ ଵା ଇ॒ହ ଯଜ॑ତେ । ଅ॒ମୁଗ୍ଂ ସଲୋ॒କ-ନ୍ନ॑କ୍ଷତେ । ତନ୍ନକ୍ଷ॑ତ୍ରାଣା-ନ୍ନକ୍ଷତ୍ର॒ତ୍ଵମ୍ ॥ 10 ॥
ଦେ॒ଵ॒ଗୃ॒ହା ଵୈ ନକ୍ଷ॑ତ୍ରାଣି । ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ । ଗୃ॒ହ୍ଯେ॑ଵ ଭ॑ଵତି ॥ ଯାନି॒ ଵା ଇ॒ମାନି॑ ପୃଥି॒ଵ୍ଯାଶ୍ଚି॒ତ୍ରାଣି॑ । ତାନି॒ ନକ୍ଷ॑ତ୍ରାଣି । ତସ୍ମା॑-ଦଶ୍ଲୀ॒ଲନା॑ମଗ୍ଗ୍-ଶ୍ଚି॒ତ୍ରେ । ନାଵ॑ସ୍ଯେ॒ନ୍ନ ଯ॑ଜେତ । ଯଥା॑ ପାପା॒ହେ କୁ॑ରୁ॒ତେ । ତା॒ଦୃଗେ॒ଵ ତତ୍ ॥ ଦେ॒ଵ॒ନ॒କ୍ଷ॒ତ୍ରାଣି॒ ଵା ଅ॒ନ୍ଯାନି॑ ॥ 11 ॥
ଯ॒ମ॒ନ॒କ୍ଷ॒ତ୍ରାଣ୍ଯ॒ନ୍ଯାନି॑ । କୃତ୍ତି॑କାଃ ପ୍ରଥ॒ମମ୍ । ଵିଶା॑ଖେ ଉତ୍ତ॒ମମ୍ । ତାନି॑ ଦେଵନକ୍ଷ॒ତ୍ରାଣି॑ । ଅ॒ନୂ॒ରା॒ଧାଃ ପ୍ର॑ଥ॒ମମ୍ । ଅ॒ପ॒ଭର॑ଣୀ-ରୁତ୍ତ॒ମମ୍ । ତାନି॑ ଯମନକ୍ଷ॒ତ୍ରାଣି॑ । ଯାନି॑ ଦେଵନକ୍ଷ॒ତ୍ରାଣି॑ । ତାନି॒ ଦକ୍ଷି॑ଣେନ॒ ପରି॑ଯନ୍ତି । ଯାନି॑ ଯମନକ୍ଷ॒ତ୍ରାଣି॑ ॥ 12 ॥
ତାନ୍ଯୁତ୍ତ॑ରେଣ ॥ ଅନ୍ଵେ॑ଷାମରା॒ଥ୍ସ୍ମେତି॑ । ତଦ॑ନୂରା॒ଧାଃ । ଜ୍ଯେ॒ଷ୍ଠମେ॑ଷା-ମଵଧି॒ଷ୍ମେତି॑ । ତଜ୍ଜ୍ଯେ᳚ଷ୍ଠ॒ଘ୍ନୀ । ମୂଲ॑ମେଷାମଵୃକ୍ଷା॒ମେତି॑ । ତ-ନ୍ମୂ॑ଲ॒ଵର୍ହ॑ଣୀ । ଯନ୍ନାସ॑ହନ୍ତ । ତଦ॑ଷା॒ଢାଃ । ଯଦଶ୍ଲୋ॑ଣତ୍ ॥ 13 ॥
ତଚ୍ଛ୍ରୋ॒ଣା । ଯଦଶୃ॑ଣୋତ୍ । ତଚ୍ଛ୍ରଵି॑ଷ୍ଠାଃ । ଯଚ୍ଛ॒ତ-ମଭି॑ଷଜ୍ଯନ୍ନ୍ । ତଚ୍ଛ॒ତଭି॑ଷକ୍ । ପ୍ରୋ॒ଷ୍ଠ॒ପ॒ଦେଷୂଦ॑ଯଚ୍ଛନ୍ତ । ରେ॒ଵତ୍ଯା॑ମରଵନ୍ତ । ଅ॒ଶ୍ଵ॒ଯୁଜୋ॑ରଯୁଞ୍ଜତ । ଅ॒ପ॒ଭର॑ଣୀ॒ଷ୍ଵ ପା॑ଵହନ୍ନ୍ । ତାନି॒ ଵା ଏ॒ତାନି॑ ଯମନକ୍ଷ॒ତ୍ରାଣି॑ ॥ ଯାନ୍ଯେ॒ଵ ଦେ॑ଵନକ୍ଷ॒ତ୍ରାଣି॑ । ତେଷୁ॑ କୁର୍ଵୀତ ଯତ୍କା॒ରୀ ସ୍ଯାତ୍ । ପୁ॒ଣ୍ଯା॒ହ ଏ॒ଵ କୁ॑ରୁତେ ॥ 14 ॥
(ଚ॒କା॒ - ରୈ॒ଵଂ-ଵେଁଦୋ॒ଭଯୋ॑ ରେନଂ-ଲୋଁ॒କଯୋ᳚ର୍ଵିଦୁ - ରଜଯନ୍ - ରେ॒ଵତୀ॒ମୁପା॑ତିଷ୍ଠନ୍ତ - ନକ୍ଷତ୍ର॒ତ୍ଵ - ମ॒ନ୍ଯାନି॒ - ଯାନି॑ ଯମନକ୍ଷ॒ତ୍ରା - ଣ୍ଯଶ୍ଲୋ॑ଣ--ଦ୍ଯମନକ୍ଷ॒ତ୍ରାଣି॒ ତ୍ରୀଣି॑ ଚ) (ଅ. 2)
ଅନୁଵାକଂ 3 - କର୍ମାନୁଷ୍ଠାନାର୍ହଃ ଦିଵସଭାଗରୂପଃ ହେଯୋପାଦେଯକାଲ ଵିଭାଗଃ
ଅନୁଵାକଂ 3 - କର୍ମାନୁଷ୍ଠାନାର୍ହଃ ଦିଵସଭାଗରୂପଃ ହେଯୋପାଦେଯକାଲ ଵିଭାଗଃ
ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ ସଵି॒ତୁଃ ପ୍ରା॒ତଃ ପ୍ର॑ସ॒ଵଃ ପ୍ରା॒ଣଃ । ଵରୁ॑ଣସ୍ଯ ସା॒ଯମା॑ସ॒ଵୋ॑-ଽପା॒ନଃ ॥ ଯ-ତ୍ପ୍ର॑ତୀ॒ଚୀନ॑-ମ୍ପ୍ରାତ॒ସ୍ତନା᳚ତ୍ । ପ୍ରା॒ଚୀନଗ୍ଂ॑ ସଙ୍ଗ॒ଵାତ୍ । ତତୋ॑ ଦେ॒ଵା ଅ॑ଗ୍ନିଷ୍ଟୋ॒ମ-ନ୍ନିର॑ମିମତ । ତତ୍-ତଦାତ୍ତ॑ଵୀର୍ଯ-ନ୍ନିର୍ମା॒ର୍ଗଃ ॥ ମି॒ତ୍ରସ୍ଯ॑ ସଙ୍ଗ॒ଵଃ । ତତ୍-ପୁଣ୍ଯ॑-ନ୍ତେଜ॒ସ୍ଵ୍ଯହଃ॑ ।
ତସ୍ମା॒ତ୍ତର୍ହି॑ ପ॒ଶଵଃ॑ ସ॒ମାଯ॑ନ୍ତି ॥ ଯ-ତ୍ପ୍ର॑ତୀ॒ଚୀନଗ୍ଂ॑ ସଙ୍ଗ॒ଵାତ୍ ॥ 15 ॥
ପ୍ରା॒ଚୀନ॑-ମ୍ମ॒ଦ୍ଧ୍ଯନ୍ଦି॑ନାତ୍ । ତତୋ॑ ଦେ॒ଵା ଉ॒କ୍ଥ୍ଯ॑-ନ୍ନିର॑ମିମତ । ତତ୍-ତଦାତ୍ତ॑ଵୀର୍ଯ-ନ୍ନିର୍ମା॒ର୍ଗଃ ॥ ବୃହ॒ସ୍ପତେ᳚-ର୍ମ॒ଦ୍ଧ୍ଯନ୍ଦି॑ନଃ । ତତ୍-ପୁଣ୍ଯ॑-ନ୍ତେଜ॒ସ୍ଵ୍ଯହଃ॑ । ତସ୍ମା॒ତ୍ତର୍ହି॒ ତେକ୍ଷ୍ଣି॑ଷ୍ଠ-ନ୍ତପତି ॥ ଯତ୍-ପ୍ର॑ତୀ॒ଚୀନ॑-ମ୍ମ॒ଦ୍ଧ୍ଯନ୍ଦି॑ନାତ୍ । ପ୍ରା॒ଚୀନ॑-ମପରା॒ହ୍ଣାତ୍ । ତତୋ॑ ଦେ॒ଵା-ଷ୍ଷୋ॑ଡ॒ଶିନ॒-ନ୍ନିର॑ମିମତ । ତତ୍ତଦାତ୍ତ॑ଵୀର୍ଯ-ନ୍ନିର୍ମା॒ର୍ଗଃ ॥ 16 ॥
ଭଗ॑ସ୍ଯାପରା॒ହ୍ଣଃ । ତତ୍-ପୁଣ୍ଯ॑-ନ୍ତେଜ॒ସ୍ଵ୍ଯହଃ॑ । ତସ୍ମା॑ଦପରା॒ହ୍ଣେ କୁ॑ମା॒ର୍ଯୋ॑ ଭଗ॑ମି॒ଚ୍ଛମା॑ନା-ଶ୍ଚରନ୍ତି ॥ ଯତ୍-ପ୍ର॑ତୀ॒ଚୀନ॑ମପରା॒ହ୍ଣାତ୍ । ପ୍ରା॒ଚୀନଗ୍ଂ॑ ସା॒ଯାତ୍ । ତତୋ॑ ଦେ॒ଵା ଅ॑ତିରା॒ତ୍ର-ନ୍ନିର॑ମିମତ । ତତ୍ତଦାତ୍ତ॑ଵୀର୍ଯ-ନ୍ନିର୍ମା॒ର୍ଗଃ ॥ ଵରୁ॑ଣସ୍ଯ ସା॒ଯମ୍ । ତତ୍-ପୁଣ୍ଯ॑-ନ୍ତେଜ॒ସ୍ଵ୍ଯହଃ॑ । ତସ୍ମା॒ତ୍ତର୍ହି॒ ନାନୃ॑ତଂ-ଵଁଦେତ୍ ॥ 17 ॥
ବ୍ରା॒ହ୍ମ॒ଣୋ ଵା ଅ॑ଷ୍ଟାଵି॒ଗ୍ଂ॒ଶୋ ନକ୍ଷ॑ତ୍ରାଣାମ୍ । ସ॒ମା॒ନସ୍ଯାହ୍ନଃ॒ ପଞ୍ଚ॒ ପୁଣ୍ଯା॑ନି॒ ନକ୍ଷ॑ତ୍ରାଣି । ଚ॒ତ୍ଵାର୍ଯ॑ଶ୍ଲୀ॒ଲାନି॑ । ତାନି॒ ନଵ॑ । ଯଚ୍ଚ॑ ପ॒ରସ୍ତା॒ନ୍ନକ୍ଷ॑ତ୍ରାଣାଂ॒-ଯଁଚ୍ଚା॒ଵସ୍ତା᳚ତ୍ । ତାନ୍ଯେକା॑ଦଶ । ବ୍ରା॒ହ୍ମ॒ଣୋ ଦ୍ଵା॑ଦ॒ଶଃ । ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାନ୍-ଥ୍ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ରଂ-ଵ୍ରଁ॒ତ-ଞ୍ଚର॑ତି । ସଂ॒ଵଁ॒ଥ୍ସ॒ରେଣୈ॒ଵାସ୍ଯ॑ ଵ୍ର॒ତ-ଙ୍ଗୁ॒ପ୍ତ-ମ୍ଭ॑ଵତି ॥ ସ॒ମା॒ନସ୍ଯାହ୍ନଃ॒ ପଞ୍ଚ॒ ପୁଣ୍ଯା॑ନି॒ ନକ୍ଷ॑ତ୍ରାଣି । ଚ॒ତ୍ଵାର୍ଯ॑ଶ୍ଲୀ॒ଲାନି॑ । ତାନି॒ ନଵ॑ । ଆ॒ଗ୍ନେ॒ଯୀ ରାତ୍ରିଃ॑ । ଐ॒ନ୍ଦ୍ରମହଃ॑ । ତାନ୍ଯେକା॑ଦଶ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯୋ ଦ୍ଵା॑ଦ॒ଶଃ । ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାନ୍-ଥ୍ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ରଂ-ଵ୍ରଁ॒ତ-ଞ୍ଚର॑ତି । ସଂ॒ଵଁ॒ଥ୍ସ॒ରେଣୈ॒ଵାସ୍ଯ॑ ଵ୍ର॒ତ-ଙ୍ଗୁ॒ପ୍ତ-ମ୍ଭ॑ଵତି ॥ 18 ॥
ପ୍ରା॒ଚୀନ॑-ମ୍ମ॒ଦ୍ଧ୍ଯନ୍ଦି॑ନାତ୍ । ତତୋ॑ ଦେ॒ଵା ଉ॒କ୍ଥ୍ଯ॑-ନ୍ନିର॑ମିମତ । ତତ୍-ତଦାତ୍ତ॑ଵୀର୍ଯ-ନ୍ନିର୍ମା॒ର୍ଗଃ ॥ ବୃହ॒ସ୍ପତେ᳚-ର୍ମ॒ଦ୍ଧ୍ଯନ୍ଦି॑ନଃ । ତତ୍-ପୁଣ୍ଯ॑-ନ୍ତେଜ॒ସ୍ଵ୍ଯହଃ॑ । ତସ୍ମା॒ତ୍ତର୍ହି॒ ତେକ୍ଷ୍ଣି॑ଷ୍ଠ-ନ୍ତପତି ॥ ଯତ୍-ପ୍ର॑ତୀ॒ଚୀନ॑-ମ୍ମ॒ଦ୍ଧ୍ଯନ୍ଦି॑ନାତ୍ । ପ୍ରା॒ଚୀନ॑-ମପରା॒ହ୍ଣାତ୍ । ତତୋ॑ ଦେ॒ଵା-ଷ୍ଷୋ॑ଡ॒ଶିନ॒-ନ୍ନିର॑ମିମତ । ତତ୍ତଦାତ୍ତ॑ଵୀର୍ଯ-ନ୍ନିର୍ମା॒ର୍ଗଃ ॥ 16 ॥
ଭଗ॑ସ୍ଯାପରା॒ହ୍ଣଃ । ତତ୍-ପୁଣ୍ଯ॑-ନ୍ତେଜ॒ସ୍ଵ୍ଯହଃ॑ । ତସ୍ମା॑ଦପରା॒ହ୍ଣେ କୁ॑ମା॒ର୍ଯୋ॑ ଭଗ॑ମି॒ଚ୍ଛମା॑ନା-ଶ୍ଚରନ୍ତି ॥ ଯତ୍-ପ୍ର॑ତୀ॒ଚୀନ॑ମପରା॒ହ୍ଣାତ୍ । ପ୍ରା॒ଚୀନଗ୍ଂ॑ ସା॒ଯାତ୍ । ତତୋ॑ ଦେ॒ଵା ଅ॑ତିରା॒ତ୍ର-ନ୍ନିର॑ମିମତ । ତତ୍ତଦାତ୍ତ॑ଵୀର୍ଯ-ନ୍ନିର୍ମା॒ର୍ଗଃ ॥ ଵରୁ॑ଣସ୍ଯ ସା॒ଯମ୍ । ତତ୍-ପୁଣ୍ଯ॑-ନ୍ତେଜ॒ସ୍ଵ୍ଯହଃ॑ । ତସ୍ମା॒ତ୍ତର୍ହି॒ ନାନୃ॑ତଂ-ଵଁଦେତ୍ ॥ 17 ॥
ବ୍ରା॒ହ୍ମ॒ଣୋ ଵା ଅ॑ଷ୍ଟାଵି॒ଗ୍ଂ॒ଶୋ ନକ୍ଷ॑ତ୍ରାଣାମ୍ । ସ॒ମା॒ନସ୍ଯାହ୍ନଃ॒ ପଞ୍ଚ॒ ପୁଣ୍ଯା॑ନି॒ ନକ୍ଷ॑ତ୍ରାଣି । ଚ॒ତ୍ଵାର୍ଯ॑ଶ୍ଲୀ॒ଲାନି॑ । ତାନି॒ ନଵ॑ । ଯଚ୍ଚ॑ ପ॒ରସ୍ତା॒ନ୍ନକ୍ଷ॑ତ୍ରାଣାଂ॒-ଯଁଚ୍ଚା॒ଵସ୍ତା᳚ତ୍ । ତାନ୍ଯେକା॑ଦଶ । ବ୍ରା॒ହ୍ମ॒ଣୋ ଦ୍ଵା॑ଦ॒ଶଃ । ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାନ୍-ଥ୍ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ରଂ-ଵ୍ରଁ॒ତ-ଞ୍ଚର॑ତି । ସଂ॒ଵଁ॒ଥ୍ସ॒ରେଣୈ॒ଵାସ୍ଯ॑ ଵ୍ର॒ତ-ଙ୍ଗୁ॒ପ୍ତ-ମ୍ଭ॑ଵତି ॥ ସ॒ମା॒ନସ୍ଯାହ୍ନଃ॒ ପଞ୍ଚ॒ ପୁଣ୍ଯା॑ନି॒ ନକ୍ଷ॑ତ୍ରାଣି । ଚ॒ତ୍ଵାର୍ଯ॑ଶ୍ଲୀ॒ଲାନି॑ । ତାନି॒ ନଵ॑ । ଆ॒ଗ୍ନେ॒ଯୀ ରାତ୍ରିଃ॑ । ଐ॒ନ୍ଦ୍ରମହଃ॑ । ତାନ୍ଯେକା॑ଦଶ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯୋ ଦ୍ଵା॑ଦ॒ଶଃ । ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାନ୍-ଥ୍ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ରଂ-ଵ୍ରଁ॒ତ-ଞ୍ଚର॑ତି । ସଂ॒ଵଁ॒ଥ୍ସ॒ରେଣୈ॒ଵାସ୍ଯ॑ ଵ୍ର॒ତ-ଙ୍ଗୁ॒ପ୍ତ-ମ୍ଭ॑ଵତି ॥ 18 ॥
(ସ॒ଙ୍ଗ॒ଵାଥ୍ - ଷୋ॑ଡ॒ଶିନ॒-ନ୍ନିର॑ମିମତ॒ ତତ୍ତଦାତ୍ତ॑ଵୀର୍ଯ-ନ୍ନିର୍ମା॒ଗୋ - ଵ॑ଦେ-ଦ୍- ଭଵତି ସମା॒ନସ୍ଯାହ୍ନଃ॒ ପଞ୍ଚ॒ ପୁଣ୍ଯା॑ନି॒ ନକ୍ଷ॑ତ୍ରାଣ୍ଯ॒ଷ୍ଟୌ ଚ॑) (ଅ. 3)
ଅନୁଵାକଂ 4 - ସୋମଶେଷଭୂତା ପାତ୍ରସ୍ତୁତିଃ.(ଆଧ୍ଵରବ୍ରାହ୍ମଣଶେଷଃ)
ଅନୁଵାକଂ 4 - ସୋମଶେଷଭୂତା ପାତ୍ରସ୍ତୁତିଃ.(ଆଧ୍ଵରବ୍ରାହ୍ମଣଶେଷଃ)
ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଵା॒ଦିନୋ॑ ଵଦନ୍ତି । କତି॒ ପାତ୍ରା॑ଣି ଯ॒ଜ୍ଞଂ-ଵଁ॑ହ॒ନ୍ତୀତି॑ । ତ୍ରଯୋ॑ଦ॒ଶେତି॑ ବ୍ରୂଯାତ୍ । ସ ଯଦ୍ବ୍ରୂ॒ଯାତ୍ । କସ୍ତାନି॒ ନିର॑ମିମୀ॒ତେତି॑ । ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒ରିତି॑ ବ୍ରୂଯାତ୍ । ସ ଯଦ୍ବ୍ରୂ॒ଯାତ୍ । କୁତ॒ସ୍ତାନି॒ ନିର॑ମିମୀ॒ତେତି॑ । ଆ॒ତ୍ମନ॒ ଇତି॑ । ପ୍ରା॒ଣା॒ପା॒ନାଭ୍ଯା॑-ମେ॒ଵୋପାଗ୍॑-ଶ୍ଵନ୍ତର୍ଯା॒ମୌ ନିର॑ମିମୀତ ॥ 19 ॥
ଵ୍ଯା॒ନାଦୁ॑ପାଗ୍ଂଶୁ॒ ସଵ॑ନମ୍ । ଵା॒ଚ ଐ᳚ନ୍ଦ୍ରଵାଯ॒ଵମ୍ । ଦ॒କ୍ଷ॒କ୍ର॒ତୁଭ୍ଯା᳚-ମ୍ମୈତ୍ରାଵରୁ॒ଣମ୍ । ଶ୍ରୋତ୍ରା॑ଦାଶ୍ଵି॒ନମ୍ । ଚକ୍ଷୁ॑ଷ-ଶ୍ଶୁ॒କ୍ରା ମ॒ନ୍ଥିନୌ᳚ । ଆ॒ତ୍ମନ॑ ଆଗ୍ରଯ॒ଣମ୍ । ଅଙ୍ଗେ᳚ଭ୍ଯ ଉ॒କ୍ଥ୍ଯ᳚ମ୍ । ଆଯୁ॑ଷୋ ଧ୍ରୁ॒ଵମ୍ । ପ୍ର॒ତି॒ଷ୍ଠାଯା॑ ଋତୁପା॒ତ୍ରେ ॥ ଯ॒ଜ୍ଞଂ-ଵାଁଵ ତ-ମ୍ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒-ର୍ନିର॑ମିମୀତ । ସ ନିର୍ମି॑ତୋ॒ ନାଦ୍ଧ୍ରି॑ଯତ॒ ସମ॑ଵ୍ଲୀଯତ । ସ ଏ॒ତା-ନ୍ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ରପିଵା॒ପାନ॑-ପଶ୍ଯତ୍ । ତାନ୍ନିର॑ଵପତ୍ । ତୈର୍ଵୈ ସ ଯ॒ଜ୍ଞମପ୍ଯ॑ଵପତ୍ । ଯଦ॑ପିଵା॒ପା ଭଵ॑ନ୍ତି । ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॒ ଧୃତ୍ଯା॒ ଅସଂ॑ଵ୍ଲଁଯାଯ ॥ 20 ॥
ଵ୍ଯା॒ନାଦୁ॑ପାଗ୍ଂଶୁ॒ ସଵ॑ନମ୍ । ଵା॒ଚ ଐ᳚ନ୍ଦ୍ରଵାଯ॒ଵମ୍ । ଦ॒କ୍ଷ॒କ୍ର॒ତୁଭ୍ଯା᳚-ମ୍ମୈତ୍ରାଵରୁ॒ଣମ୍ । ଶ୍ରୋତ୍ରା॑ଦାଶ୍ଵି॒ନମ୍ । ଚକ୍ଷୁ॑ଷ-ଶ୍ଶୁ॒କ୍ରା ମ॒ନ୍ଥିନୌ᳚ । ଆ॒ତ୍ମନ॑ ଆଗ୍ରଯ॒ଣମ୍ । ଅଙ୍ଗେ᳚ଭ୍ଯ ଉ॒କ୍ଥ୍ଯ᳚ମ୍ । ଆଯୁ॑ଷୋ ଧ୍ରୁ॒ଵମ୍ । ପ୍ର॒ତି॒ଷ୍ଠାଯା॑ ଋତୁପା॒ତ୍ରେ ॥ ଯ॒ଜ୍ଞଂ-ଵାଁଵ ତ-ମ୍ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒-ର୍ନିର॑ମିମୀତ । ସ ନିର୍ମି॑ତୋ॒ ନାଦ୍ଧ୍ରି॑ଯତ॒ ସମ॑ଵ୍ଲୀଯତ । ସ ଏ॒ତା-ନ୍ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ରପିଵା॒ପାନ॑-ପଶ୍ଯତ୍ । ତାନ୍ନିର॑ଵପତ୍ । ତୈର୍ଵୈ ସ ଯ॒ଜ୍ଞମପ୍ଯ॑ଵପତ୍ । ଯଦ॑ପିଵା॒ପା ଭଵ॑ନ୍ତି । ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॒ ଧୃତ୍ଯା॒ ଅସଂ॑ଵ୍ଲଁଯାଯ ॥ 20 ॥
(ଉ॒ପା॒ଗ୍॒ଶ୍ଵ॒ନ୍ତ॒ର୍ଯା॒ମୌ ନିର॑ମିମୀତା- ମିମୀତ॒ ଷଟ୍ ଚ॑) (ଅ. 4)
ଅନୁଵାକଂ 5 - ଚାତୁର୍ମାସ୍ଯଶେଷା ଵପନମନ୍ତ୍ରାଃ, (ରାଜସୂଯବ୍ରାହ୍ମଣମ୍)
ଅନୁଵାକଂ 5 - ଚାତୁର୍ମାସ୍ଯଶେଷା ଵପନମନ୍ତ୍ରାଃ, (ରାଜସୂଯବ୍ରାହ୍ମଣମ୍)
ଋ॒ତମେ॒ଵ ପ॑ରମେ॒ଷ୍ଠି । ଋ॒ତ-ନ୍ନାତ୍ଯେ॑ତି॒ କି-ଞ୍ଚ॒ନ । ଋ॒ତେ ସ॑ମୁ॒ଦ୍ର ଆହି॑ତଃ । ଋ॒ତେ ଭୂମି॑ରି॒ଯଗ୍ଗ୍ ଶ୍ରି॒ତା । ଅ॒ଗ୍ନିସ୍ତି॒ଗ୍ମେନ॑ ଶୋ॒ଚିଷା᳚ । ତପ॒ ଆକ୍ରା᳚ନ୍ତ-ମୁ॒ଷ୍ଣିହା᳚ । ଶିର॒ସ୍ତପ॒ସ୍ଯାହି॑ତମ୍ । ଵୈ॒ଶ୍ଵା॒ନ॒ରସ୍ଯ॒ ତେଜ॑ସା । ଋ॒ତେନା᳚ସ୍ଯ॒ ନିଵ॑ର୍ତଯେ । ସ॒ତ୍ଯେନ॒ ପରି॑ଵର୍ତଯେ ॥ 21 ॥
ତପ॑ସା॒-ଽସ୍ଯାନୁ॑ଵର୍ତଯେ । ଶି॒ଵେନା॒ସ୍ଯୋପ॑ଵର୍ତଯେ । ଶ॒ଗ୍ମେନା᳚ସ୍ଯା॒-ଭିଵ॑ର୍ତଯେ । ତଦୃ॒ତ-ନ୍ତ-ଥ୍ସ॒ତ୍ଯମ୍ । ତ-ଦ୍ଵ୍ର॒ତ-ନ୍ତଚ୍ଛ॑କେଯମ୍ । ତେନ॑ ଶକେଯ॒-ନ୍ତେନ॑ ରାଦ୍ଧ୍ଯାସମ୍ ॥ ଯ-ଦ୍ଘ॒ର୍ମଃ ପ॒ର୍ଯଵ॑ର୍ତଯତ୍ । ଅନ୍ତା᳚-ନ୍ପୃଥି॒ଵ୍ଯା ଦି॒ଵଃ । ଅ॒ଗ୍ନିରୀଶା॑ନ॒ ଓଜ॑ସା । ଵରୁ॑ଣୋ ଧୀ॒ତିଭିଃ॑ ସ॒ହ ॥ 22 ॥
ଇନ୍ଦ୍ରୋ॑ ମ॒ରୁଦ୍ଭି॒-ସ୍ସଖି॑ଭି-ସ୍ସ॒ହ ॥ ଅ॒ଗ୍ନିସ୍ତି॒ଗ୍ମେନ॑ ଶୋ॒ଚିଷା᳚ । ତପ॒ ଆକ୍ରା᳚ନ୍ତ-ମୁ॒ଷ୍ଣିହା᳚ । ଶିର॒ସ୍ତପ॒ସ୍ଯାହି॑ତମ୍ । ଵୈ॒ଶ୍ଵା॒ନ॒ରସ୍ଯ॒ ତେଜ॑ସା । ଋ॒ତେନା᳚ସ୍ଯ॒ ନିଵ॑ର୍ତଯେ । ସ॒ତ୍ଯେନ॒ ପରି॑ଵର୍ତଯେ । ତପ॑ସା॒ ଽସ୍ଯାନୁ॑ଵର୍ତଯେ । ଶି॒ଵେନା॒ସ୍ଯୋପ॑ଵର୍ତଯେ । ଶ॒ଗ୍ମେନା᳚ସ୍ଯା॒ଭିଵ॑ର୍ତଯେ ॥ 23 ॥
ତଦୃ॒ତ-ନ୍ତ-ଥ୍ସ॒ତ୍ଯମ୍ । ତ-ଦ୍ଵ୍ର॒ତ-ନ୍ତଚ୍ଛ॑କେଯମ୍ । ତେନ॑ ଶକେଯ॒-ନ୍ତେନ॑ ରାଦ୍ଧ୍ଯାସମ୍ ॥ ଯୋ ଅ॒ସ୍ଯାଃ ପୃ॑ଥି॒ଵ୍ଯାସ୍ତ୍ଵ॒ଚି । ନି॒ଵ॒ର୍ତଯ॒ତ୍ଯୋଷ॑ଧୀଃ । ଅ॒ଗ୍ନିରୀଶା॑ନ॒ ଓଜ॑ସା । ଵରୁ॑ଣୋ ଧୀ॒ତିଭିଃ॑ ସ॒ହ । ଇନ୍ଦ୍ରୋ॑ ମ॒ରୁଦ୍ଭି॒-ସ୍ସଖି॑ଭି-ସ୍ସ॒ହ ॥ ଅ॒ଗ୍ନିସ୍ତି॒ଗ୍ମେନ॑ ଶୋ॒ଚିଷା᳚ । ତପ॒ ଆକ୍ରା᳚ନ୍ତ-ମୁ॒ଷ୍ଣିହା᳚ ॥ 24 ॥
ଶିର॒ସ୍ତପ॒ସ୍ଯାହି॑ତମ୍ । ଵୈ॒ଶ୍ଵା॒ନ॒ରସ୍ଯ॒ ତେଜ॑ସା । ଋ॒ତେନା᳚ସ୍ଯ॒ ନିଵ॑ର୍ତଯେ । ସ॒ତ୍ଯେନ॒ ପରି॑ଵର୍ତଯେ । ତପ॑ସା॒ ଽସ୍ଯାନୁ॑ଵର୍ତଯେ । ଶି॒ଵେନା॒ସ୍ଯୋପ॑ଵର୍ତଯେ । ଶ॒ଗ୍ମେନା᳚ସ୍ଯା॒-ଭିଵ॑ର୍ତଯେ । ତଦୃ॒ତ-ନ୍ତ-ଥ୍ସ॒ତ୍ଯମ୍ । ତ-ଦ୍ଵ॒ତ-ନ୍ତଚ୍ଛ॑କେଯମ୍ । ତେନ॑ ଶକେଯ॒-ନ୍ତେନ॑ ରାଦ୍ଧ୍ଯାସମ୍ ॥ 25 ॥
ଏକ॒-ମ୍ମାସ॒-ମୁଦ॑ସୃଜତ୍ । ପ॒ର॒ମେ॒ଷ୍ଠୀ ପ୍ର॒ଜାଭ୍ଯଃ॑ । ତେନା᳚ଭ୍ଯୋ॒ ମହ॒ ଆଵ॑ହତ୍ । ଅ॒ମୃତ॒-ମ୍ମର୍ତ୍ଯା᳚ଭ୍ଯଃ । ପ୍ର॒ଜାମନୁ॒ ପ୍ରଜା॑ଯସେ । ତଦୁ॑ ତେ ମର୍ତ୍ଯା॒ମୃତ᳚ମ୍ । ଯେନ॒ ମାସା॑ ଅର୍ଧମା॒ସାଃ । ଋ॒ତଵଃ॑ ପରିଵଥ୍ସ॒ରାଃ । ଯେନ॒ ତେ ତେ᳚ ପ୍ରଜାପତେ । ଈ॒ଜା॒ନସ୍ଯ॒ ନ୍ଯଵ॑ର୍ତଯନ୍ନ୍ ॥ 26 ॥
ତେନା॒ହମ॒ସ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା । ନିଵ॑ର୍ତଯାମି ଜୀ॒ଵସେ᳚ ॥ ଅ॒ଗ୍ନିସ୍ତି॒ଗ୍ମେନ॑ ଶୋ॒ଚିଷା᳚ । ତପ॒ ଆକ୍ରା᳚ନ୍ତ-ମୁ॒ଷ୍ଣିହା᳚ । ଶିର॒ସ୍ତପ॒ସ୍ଯାହି॑ତମ୍ । ଵୈ॒ଶ୍ଵା॒ନ॒ରସ୍ଯ॒ ତେଜ॑ସା । ଋ॒ତେନା᳚ସ୍ଯ॒ ନିଵ॑ର୍ତଯେ । ସ॒ତ୍ଯେନ॒ ପରି॑ଵର୍ତଯେ । ତପ॑ସା॒ ଽସ୍ଯାନୁ॑ଵର୍ତଯେ । ଶି॒ଵେନା॒ସ୍ଯୋପ॑ଵର୍ତଯେ । ଶ॒ଗ୍ମେନା᳚ସ୍ଯା॒ଭିଵ॑ର୍ତଯେ । ତଦୃ॒ତ-ନ୍ତ-ଥ୍ସ॒ତ୍ଯମ୍ । ତ-ଦ୍ଵ୍ର॒ତ-ନ୍ତଚ୍ଛ॑କେଯମ୍ । ତେନ॑ ଶକେଯ॒-ନ୍ତେନ॑ ରାଦ୍ଧ୍ଯାସମ୍ ॥ 27 ॥
ତପ॑ସା॒-ଽସ୍ଯାନୁ॑ଵର୍ତଯେ । ଶି॒ଵେନା॒ସ୍ଯୋପ॑ଵର୍ତଯେ । ଶ॒ଗ୍ମେନା᳚ସ୍ଯା॒-ଭିଵ॑ର୍ତଯେ । ତଦୃ॒ତ-ନ୍ତ-ଥ୍ସ॒ତ୍ଯମ୍ । ତ-ଦ୍ଵ୍ର॒ତ-ନ୍ତଚ୍ଛ॑କେଯମ୍ । ତେନ॑ ଶକେଯ॒-ନ୍ତେନ॑ ରାଦ୍ଧ୍ଯାସମ୍ ॥ ଯ-ଦ୍ଘ॒ର୍ମଃ ପ॒ର୍ଯଵ॑ର୍ତଯତ୍ । ଅନ୍ତା᳚-ନ୍ପୃଥି॒ଵ୍ଯା ଦି॒ଵଃ । ଅ॒ଗ୍ନିରୀଶା॑ନ॒ ଓଜ॑ସା । ଵରୁ॑ଣୋ ଧୀ॒ତିଭିଃ॑ ସ॒ହ ॥ 22 ॥
ଇନ୍ଦ୍ରୋ॑ ମ॒ରୁଦ୍ଭି॒-ସ୍ସଖି॑ଭି-ସ୍ସ॒ହ ॥ ଅ॒ଗ୍ନିସ୍ତି॒ଗ୍ମେନ॑ ଶୋ॒ଚିଷା᳚ । ତପ॒ ଆକ୍ରା᳚ନ୍ତ-ମୁ॒ଷ୍ଣିହା᳚ । ଶିର॒ସ୍ତପ॒ସ୍ଯାହି॑ତମ୍ । ଵୈ॒ଶ୍ଵା॒ନ॒ରସ୍ଯ॒ ତେଜ॑ସା । ଋ॒ତେନା᳚ସ୍ଯ॒ ନିଵ॑ର୍ତଯେ । ସ॒ତ୍ଯେନ॒ ପରି॑ଵର୍ତଯେ । ତପ॑ସା॒ ଽସ୍ଯାନୁ॑ଵର୍ତଯେ । ଶି॒ଵେନା॒ସ୍ଯୋପ॑ଵର୍ତଯେ । ଶ॒ଗ୍ମେନା᳚ସ୍ଯା॒ଭିଵ॑ର୍ତଯେ ॥ 23 ॥
ତଦୃ॒ତ-ନ୍ତ-ଥ୍ସ॒ତ୍ଯମ୍ । ତ-ଦ୍ଵ୍ର॒ତ-ନ୍ତଚ୍ଛ॑କେଯମ୍ । ତେନ॑ ଶକେଯ॒-ନ୍ତେନ॑ ରାଦ୍ଧ୍ଯାସମ୍ ॥ ଯୋ ଅ॒ସ୍ଯାଃ ପୃ॑ଥି॒ଵ୍ଯାସ୍ତ୍ଵ॒ଚି । ନି॒ଵ॒ର୍ତଯ॒ତ୍ଯୋଷ॑ଧୀଃ । ଅ॒ଗ୍ନିରୀଶା॑ନ॒ ଓଜ॑ସା । ଵରୁ॑ଣୋ ଧୀ॒ତିଭିଃ॑ ସ॒ହ । ଇନ୍ଦ୍ରୋ॑ ମ॒ରୁଦ୍ଭି॒-ସ୍ସଖି॑ଭି-ସ୍ସ॒ହ ॥ ଅ॒ଗ୍ନିସ୍ତି॒ଗ୍ମେନ॑ ଶୋ॒ଚିଷା᳚ । ତପ॒ ଆକ୍ରା᳚ନ୍ତ-ମୁ॒ଷ୍ଣିହା᳚ ॥ 24 ॥
ଶିର॒ସ୍ତପ॒ସ୍ଯାହି॑ତମ୍ । ଵୈ॒ଶ୍ଵା॒ନ॒ରସ୍ଯ॒ ତେଜ॑ସା । ଋ॒ତେନା᳚ସ୍ଯ॒ ନିଵ॑ର୍ତଯେ । ସ॒ତ୍ଯେନ॒ ପରି॑ଵର୍ତଯେ । ତପ॑ସା॒ ଽସ୍ଯାନୁ॑ଵର୍ତଯେ । ଶି॒ଵେନା॒ସ୍ଯୋପ॑ଵର୍ତଯେ । ଶ॒ଗ୍ମେନା᳚ସ୍ଯା॒-ଭିଵ॑ର୍ତଯେ । ତଦୃ॒ତ-ନ୍ତ-ଥ୍ସ॒ତ୍ଯମ୍ । ତ-ଦ୍ଵ॒ତ-ନ୍ତଚ୍ଛ॑କେଯମ୍ । ତେନ॑ ଶକେଯ॒-ନ୍ତେନ॑ ରାଦ୍ଧ୍ଯାସମ୍ ॥ 25 ॥
ଏକ॒-ମ୍ମାସ॒-ମୁଦ॑ସୃଜତ୍ । ପ॒ର॒ମେ॒ଷ୍ଠୀ ପ୍ର॒ଜାଭ୍ଯଃ॑ । ତେନା᳚ଭ୍ଯୋ॒ ମହ॒ ଆଵ॑ହତ୍ । ଅ॒ମୃତ॒-ମ୍ମର୍ତ୍ଯା᳚ଭ୍ଯଃ । ପ୍ର॒ଜାମନୁ॒ ପ୍ରଜା॑ଯସେ । ତଦୁ॑ ତେ ମର୍ତ୍ଯା॒ମୃତ᳚ମ୍ । ଯେନ॒ ମାସା॑ ଅର୍ଧମା॒ସାଃ । ଋ॒ତଵଃ॑ ପରିଵଥ୍ସ॒ରାଃ । ଯେନ॒ ତେ ତେ᳚ ପ୍ରଜାପତେ । ଈ॒ଜା॒ନସ୍ଯ॒ ନ୍ଯଵ॑ର୍ତଯନ୍ନ୍ ॥ 26 ॥
ତେନା॒ହମ॒ସ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା । ନିଵ॑ର୍ତଯାମି ଜୀ॒ଵସେ᳚ ॥ ଅ॒ଗ୍ନିସ୍ତି॒ଗ୍ମେନ॑ ଶୋ॒ଚିଷା᳚ । ତପ॒ ଆକ୍ରା᳚ନ୍ତ-ମୁ॒ଷ୍ଣିହା᳚ । ଶିର॒ସ୍ତପ॒ସ୍ଯାହି॑ତମ୍ । ଵୈ॒ଶ୍ଵା॒ନ॒ରସ୍ଯ॒ ତେଜ॑ସା । ଋ॒ତେନା᳚ସ୍ଯ॒ ନିଵ॑ର୍ତଯେ । ସ॒ତ୍ଯେନ॒ ପରି॑ଵର୍ତଯେ । ତପ॑ସା॒ ଽସ୍ଯାନୁ॑ଵର୍ତଯେ । ଶି॒ଵେନା॒ସ୍ଯୋପ॑ଵର୍ତଯେ । ଶ॒ଗ୍ମେନା᳚ସ୍ଯା॒ଭିଵ॑ର୍ତଯେ । ତଦୃ॒ତ-ନ୍ତ-ଥ୍ସ॒ତ୍ଯମ୍ । ତ-ଦ୍ଵ୍ର॒ତ-ନ୍ତଚ୍ଛ॑କେଯମ୍ । ତେନ॑ ଶକେଯ॒-ନ୍ତେନ॑ ରାଦ୍ଧ୍ଯାସମ୍ ॥ 27 ॥
(ପରି॑ଵର୍ତଯେ - ସ॒ହା - ଭିଵ॑ର୍ତଯ - ଉ॒ଷ୍ଣିହା॑ - ରାଦ୍ଧ୍ଯାସଂ॒ - ନ୍ଯଵ॑ର୍ତଯ॒ନ୍ - ନୁପ॑ଵର୍ତଯେ ଚ॒ତ୍ଵାରି॑ ଚ) (ଅ. 5)
ଅନୁଵାକଂ 6 - ଚାତୁର୍ମାସ୍ଯଶେଷା ଵପନଵିଧିଃ (ରାଜସୂଯବ୍ରାହ୍ମଣମ୍)
ଅନୁଵାକଂ 6 - ଚାତୁର୍ମାସ୍ଯଶେଷା ଵପନଵିଧିଃ (ରାଜସୂଯବ୍ରାହ୍ମଣମ୍)
ଦେ॒ଵା ଵୈ ଯ-ଦ୍ଯ॒ଜ୍ଞେ ଽକୁ॑ର୍ଵତ । ତଦସୁ॑ରା ଅକୁର୍ଵତ । ତେ-ଽସୁ॑ରା ଊ॒ର୍ଧ୍ଵ-ମ୍ପୃ॒ଷ୍ଠେଭ୍ଯୋ॒ ନାପ॑ଶ୍ଯନ୍ନ୍ । ତେ କେଶା॒ନଗ୍ରେ॑-ଽଵପନ୍ତ । ଅଥ॒ ଶ୍ମଶ୍ରୂ॑ଣି । ଅଥୋ॑ପପ॒କ୍ଷୌ । ତତ॒ସ୍ତେ-ଽଵା᳚ଞ୍ଚ ଆଯନ୍ନ୍ । ପରା॑-ଽଭଵନ୍ନ୍ । ଯସ୍ଯୈ॒ଵଂ-ଵଁପ॑ନ୍ତି । ଅଵାଂ॑ଏତି ॥ 28 ॥
ଅଥୋ॒ ପରୈ॒ଵ ଭ॑ଵତି । ଅଥ॑ ଦେ॒ଵା ଊ॒ର୍ଧ୍ଵ-ମ୍ପୃ॒ଷ୍ଠେଭ୍ଯୋ॑-ଽପଶ୍ଯନ୍ନ୍ । ତ ଉ॑ପପ॒କ୍ଷାଵଗ୍ରେ॑-ଽଵପନ୍ତ । ଅଥ॒ ଶ୍ମଶ୍ରୂ॑ଣି । ଅଥ॒ କେଶାନ୍॑ । ତତ॒ସ୍ତେ॑-ଽଭଵନ୍ନ୍ । ସୁ॒ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କମା॑ଯନ୍ନ୍ । ଯସ୍ଯୈ॒ଵଂ-ଵଁପ॑ନ୍ତି । ଭଵ॑ତ୍ଯା॒ତ୍ମନା᳚ । ଅଥୋ॑ ସୁଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କମେ॑ତି ॥ 29 ॥
ଅଥୈ॒ତ-ନ୍ମନୁ॑-ର୍ଵ॒ପ୍ତ୍ରେ ମି॑ଥୁ॒ନ-ମ॑ପଶ୍ଯତ୍ । ସ ଶ୍ମଶ୍ରୂ॒ଣ୍ଯଗ୍ରେ॑-ଽଵପତ । ଅଥୋ॑ପପ॒କ୍ଷୌ । ଅଥ॒ କେଶାନ୍॑ । ତତୋ॒ ଵୈ ସ ପ୍ରାଜା॑ଯତ ପ୍ର॒ଜଯା॑ ପ॒ଶୁଭିଃ॑ । ଯସ୍ଯୈ॒ଵଂ-ଵଁପ॑ନ୍ତି । ପ୍ର ପ୍ର॒ଜଯା॑ ପ॒ଶୁଭି॑-ର୍ମିଥୁ॒ନୈ-ର୍ଜା॑ଯତେ ॥ ଦେ॒ଵା॒ସୁ॒ରା-ସ୍ସଂଯଁ॑ତ୍ତା ଆସନ୍ନ୍ । ତେ ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ରେ ଵ୍ଯାଯ॑ଚ୍ଛନ୍ତ । ତା-ନ୍ଦେ॒ଵାଶ୍ଚା॑ତୁ-ର୍ମା॒ସ୍ଯୈରେ॒ଵାଭି ପ୍ରାଯୁ॑ଞ୍ଜତ ॥ 30 ॥
ଵୈ॒ଶ୍ଵ॒ଦେ॒ଵେନ॑ ଚ॒ତୁରୋ॑ ମା॒ସୋ॑-ଽଵୃଞ୍ଜ॒ତେନ୍ଦ୍ର॑ରାଜାନଃ । ତାଞ୍ଛୀ॒ର୍॒ଷନ୍ନି ଚାଵ॑ର୍ତଯନ୍ତ॒ ପରି॑ ଚ । ଵ॒ରୁ॒ଣ॒ ପ୍ର॒ଘା॒ସୈ-ଶ୍ଚ॒ତୁରୋ॑ ମା॒ସୋ॑-ଽଵୃଞ୍ଜତ॒ ଵରୁ॑ଣରାଜାନଃ । ତାଞ୍ଛୀ॒ର୍॒ଷନ୍ନି ଚାଵ॑ର୍ତଯନ୍ତ॒ ପରି॑ ଚ । ସା॒କ॒ମେ॒ଧୈଶ୍ଚ॒ତୁରୋ॑ ମା॒ସୋ॑-ଽଵୃଞ୍ଜତ॒ ସୋମ॑ରାଜାନଃ । ତାଞ୍ଛୀ॒ର॒.ଷନ୍ନି ଚାଵ॑ର୍ତଯନ୍ତ॒ ପରି॑ ଚ । ଯା ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ର ଉ॑ପଜୀ॒ଵା ଽଽସୀ᳚ତ୍ । ତାମେ॑ଷା-ମଵୃଞ୍ଜତ । ତତୋ॑ ଦେ॒ଵା ଅଭ॑ଵନ୍ନ୍ । ପରା-ଽସୁ॑ରାଃ ॥ 31 ॥
ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାଗ୍-ଶ୍ଚା॑ତୁର୍ମା॒ସ୍ଯୈ-ର୍ଯଜ॑ତେ । ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯସ୍ଯୈ॒ଵ ମା॒ସୋ ଵୃ॒କ୍ତ୍ଵା । ଶୀ॒ର୍॒ଷନ୍ନି ଚ॑ ଵ॒ର୍ତଯ॑ତେ॒ ପରି॑ ଚ । ଯୈଷା ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ର ଉ॑ପଜୀ॒ଵା । ଵୃ॒ଙ୍କ୍ତେ ତା-ମ୍ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯସ୍ଯ । କ୍ଷୁ॒ଧା ଽସ୍ଯ॒ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯଃ॒ ପରା॑ ଭଵତି ॥ ଲୋ॒ହି॒ତା॒ଯ॒ସେନ॒ ନିଵ॑ର୍ତଯତେ । ଯଦ୍ଵା ଇ॒ମାମ॒ଗ୍ନିର୍-ଋ॒ତାଵାଗ॑ତେ ନିଵ॒ର୍ତଯ॑ତି । ଏ॒ତଦେ॒ଵୈନାଗ୍ଂ॑ ରୂ॒ପ-ଙ୍କୃ॒ତ୍ଵା ନିଵ॑ର୍ତଯତି । ସା ତତ॒-ଶ୍ଶ୍ଵ-ଶ୍ଶ୍ଵୋ॒ ଭୂଯ॑ସୀ॒ ଭଵ॑ନ୍ତ୍ଯେତି ॥ 32 ॥
ପ୍ରଜା॑ଯତେ । ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାଁଲ୍ଲୋ॑ହିତାଯ॒ସେନ॑ ନିଵ॒ର୍ତଯ॑ତେ । ଏ॒ତଦେ॒ଵ ରୂ॒ପ-ଙ୍କୃ॒ତ୍ଵା ନିଵ॑ର୍ତଯତେ । ସ ତତ॒-ଶ୍ଶ୍ଵ-ଶ୍ଶ୍ଵୋ॒ ଭୂଯା॒ନ୍-ଭଵ॑ନ୍ନେତି । ପ୍ରୈଵ ଜା॑ଯତେ ॥ ତ୍ରେ॒ଣ୍ଯା ଶ॑ଲ॒ଲ୍ଯା ନିଵ॑ର୍ତଯେତ । ତ୍ରୀଣି॑ ତ୍ରୀଣି॒ ଵୈ ଦେ॒ଵାନା॑ମୃ॒ଦ୍ଧାନି॑ । ତ୍ରୀଣି॒ ଛନ୍ଦାଗ୍ଂ॑ସି । ତ୍ରୀଣି॒ ସଵ॑ନାନି । ତ୍ରଯ॑ ଇ॒ମେ ଲୋ॒କାଃ ॥ 33 ॥
ଋ॒ଦ୍ଧ୍ଯାମେ॒ଵ ତ-ଦ୍ଵୀ॒ର୍ଯ॑ ଏ॒ଷୁ ଲୋ॒କେଷୁ॒ ପ୍ରତି॑ ତିଷ୍ଠତି ॥ ଯଚ୍ଚା॑ତୁର୍ମାସ୍ଯଯା॒-ଜ୍ଯା᳚ତ୍ମନୋ॒ ନାଵ॒ଦ୍ଯେତ୍ । ଦେ॒ଵେଭ୍ଯ॒ ଆଵୃ॑ଶ୍ଚ୍ଯେତ । ଚ॒ତୃ॒ଷୁ ଚ॑ତୃଷୁ॒ ମାସେ॑ଷୁ॒ ନିଵ॑ର୍ତଯେତ । ପ॒ରୋକ୍ଷ॑ମେ॒ଵ ତ-ଦ୍ଦେ॒ଵେଭ୍ଯ॑ ଆ॒ତ୍ମନୋ-ଽଵ॑ଦ୍ଯ॒ତ୍ଯନା᳚ ଵ୍ରସ୍କାଯ ॥ ଦେ॒ଵାନାଂ॒-ଵାଁ ଏ॒ଷ ଆନୀ॑ତଃ । ଯଶ୍ଚା॑ତୁର୍ମାସ୍ଯଯା॒ଜୀ । ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାନ୍ନି ଚ॑ ଵ॒ର୍ତଯ॑ତେ॒ ପରି॑ ଚ । ଦେ॒ଵତା॑ ଏ॒ଵାପ୍ଯେ॑ତି । ନାସ୍ଯ॑ ରୁ॒ଦ୍ରଃ ପ୍ର॒ଜା-ମ୍ପ॒ଶୂ-ନ॒ଭିମ॑ନ୍ଯତେ ॥ 34 ॥
ଅଥୋ॒ ପରୈ॒ଵ ଭ॑ଵତି । ଅଥ॑ ଦେ॒ଵା ଊ॒ର୍ଧ୍ଵ-ମ୍ପୃ॒ଷ୍ଠେଭ୍ଯୋ॑-ଽପଶ୍ଯନ୍ନ୍ । ତ ଉ॑ପପ॒କ୍ଷାଵଗ୍ରେ॑-ଽଵପନ୍ତ । ଅଥ॒ ଶ୍ମଶ୍ରୂ॑ଣି । ଅଥ॒ କେଶାନ୍॑ । ତତ॒ସ୍ତେ॑-ଽଭଵନ୍ନ୍ । ସୁ॒ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କମା॑ଯନ୍ନ୍ । ଯସ୍ଯୈ॒ଵଂ-ଵଁପ॑ନ୍ତି । ଭଵ॑ତ୍ଯା॒ତ୍ମନା᳚ । ଅଥୋ॑ ସୁଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କମେ॑ତି ॥ 29 ॥
ଅଥୈ॒ତ-ନ୍ମନୁ॑-ର୍ଵ॒ପ୍ତ୍ରେ ମି॑ଥୁ॒ନ-ମ॑ପଶ୍ଯତ୍ । ସ ଶ୍ମଶ୍ରୂ॒ଣ୍ଯଗ୍ରେ॑-ଽଵପତ । ଅଥୋ॑ପପ॒କ୍ଷୌ । ଅଥ॒ କେଶାନ୍॑ । ତତୋ॒ ଵୈ ସ ପ୍ରାଜା॑ଯତ ପ୍ର॒ଜଯା॑ ପ॒ଶୁଭିଃ॑ । ଯସ୍ଯୈ॒ଵଂ-ଵଁପ॑ନ୍ତି । ପ୍ର ପ୍ର॒ଜଯା॑ ପ॒ଶୁଭି॑-ର୍ମିଥୁ॒ନୈ-ର୍ଜା॑ଯତେ ॥ ଦେ॒ଵା॒ସୁ॒ରା-ସ୍ସଂଯଁ॑ତ୍ତା ଆସନ୍ନ୍ । ତେ ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ରେ ଵ୍ଯାଯ॑ଚ୍ଛନ୍ତ । ତା-ନ୍ଦେ॒ଵାଶ୍ଚା॑ତୁ-ର୍ମା॒ସ୍ଯୈରେ॒ଵାଭି ପ୍ରାଯୁ॑ଞ୍ଜତ ॥ 30 ॥
ଵୈ॒ଶ୍ଵ॒ଦେ॒ଵେନ॑ ଚ॒ତୁରୋ॑ ମା॒ସୋ॑-ଽଵୃଞ୍ଜ॒ତେନ୍ଦ୍ର॑ରାଜାନଃ । ତାଞ୍ଛୀ॒ର୍॒ଷନ୍ନି ଚାଵ॑ର୍ତଯନ୍ତ॒ ପରି॑ ଚ । ଵ॒ରୁ॒ଣ॒ ପ୍ର॒ଘା॒ସୈ-ଶ୍ଚ॒ତୁରୋ॑ ମା॒ସୋ॑-ଽଵୃଞ୍ଜତ॒ ଵରୁ॑ଣରାଜାନଃ । ତାଞ୍ଛୀ॒ର୍॒ଷନ୍ନି ଚାଵ॑ର୍ତଯନ୍ତ॒ ପରି॑ ଚ । ସା॒କ॒ମେ॒ଧୈଶ୍ଚ॒ତୁରୋ॑ ମା॒ସୋ॑-ଽଵୃଞ୍ଜତ॒ ସୋମ॑ରାଜାନଃ । ତାଞ୍ଛୀ॒ର॒.ଷନ୍ନି ଚାଵ॑ର୍ତଯନ୍ତ॒ ପରି॑ ଚ । ଯା ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ର ଉ॑ପଜୀ॒ଵା ଽଽସୀ᳚ତ୍ । ତାମେ॑ଷା-ମଵୃଞ୍ଜତ । ତତୋ॑ ଦେ॒ଵା ଅଭ॑ଵନ୍ନ୍ । ପରା-ଽସୁ॑ରାଃ ॥ 31 ॥
ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାଗ୍-ଶ୍ଚା॑ତୁର୍ମା॒ସ୍ଯୈ-ର୍ଯଜ॑ତେ । ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯସ୍ଯୈ॒ଵ ମା॒ସୋ ଵୃ॒କ୍ତ୍ଵା । ଶୀ॒ର୍॒ଷନ୍ନି ଚ॑ ଵ॒ର୍ତଯ॑ତେ॒ ପରି॑ ଚ । ଯୈଷା ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ର ଉ॑ପଜୀ॒ଵା । ଵୃ॒ଙ୍କ୍ତେ ତା-ମ୍ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯସ୍ଯ । କ୍ଷୁ॒ଧା ଽସ୍ଯ॒ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯଃ॒ ପରା॑ ଭଵତି ॥ ଲୋ॒ହି॒ତା॒ଯ॒ସେନ॒ ନିଵ॑ର୍ତଯତେ । ଯଦ୍ଵା ଇ॒ମାମ॒ଗ୍ନିର୍-ଋ॒ତାଵାଗ॑ତେ ନିଵ॒ର୍ତଯ॑ତି । ଏ॒ତଦେ॒ଵୈନାଗ୍ଂ॑ ରୂ॒ପ-ଙ୍କୃ॒ତ୍ଵା ନିଵ॑ର୍ତଯତି । ସା ତତ॒-ଶ୍ଶ୍ଵ-ଶ୍ଶ୍ଵୋ॒ ଭୂଯ॑ସୀ॒ ଭଵ॑ନ୍ତ୍ଯେତି ॥ 32 ॥
ପ୍ରଜା॑ଯତେ । ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାଁଲ୍ଲୋ॑ହିତାଯ॒ସେନ॑ ନିଵ॒ର୍ତଯ॑ତେ । ଏ॒ତଦେ॒ଵ ରୂ॒ପ-ଙ୍କୃ॒ତ୍ଵା ନିଵ॑ର୍ତଯତେ । ସ ତତ॒-ଶ୍ଶ୍ଵ-ଶ୍ଶ୍ଵୋ॒ ଭୂଯା॒ନ୍-ଭଵ॑ନ୍ନେତି । ପ୍ରୈଵ ଜା॑ଯତେ ॥ ତ୍ରେ॒ଣ୍ଯା ଶ॑ଲ॒ଲ୍ଯା ନିଵ॑ର୍ତଯେତ । ତ୍ରୀଣି॑ ତ୍ରୀଣି॒ ଵୈ ଦେ॒ଵାନା॑ମୃ॒ଦ୍ଧାନି॑ । ତ୍ରୀଣି॒ ଛନ୍ଦାଗ୍ଂ॑ସି । ତ୍ରୀଣି॒ ସଵ॑ନାନି । ତ୍ରଯ॑ ଇ॒ମେ ଲୋ॒କାଃ ॥ 33 ॥
ଋ॒ଦ୍ଧ୍ଯାମେ॒ଵ ତ-ଦ୍ଵୀ॒ର୍ଯ॑ ଏ॒ଷୁ ଲୋ॒କେଷୁ॒ ପ୍ରତି॑ ତିଷ୍ଠତି ॥ ଯଚ୍ଚା॑ତୁର୍ମାସ୍ଯଯା॒-ଜ୍ଯା᳚ତ୍ମନୋ॒ ନାଵ॒ଦ୍ଯେତ୍ । ଦେ॒ଵେଭ୍ଯ॒ ଆଵୃ॑ଶ୍ଚ୍ଯେତ । ଚ॒ତୃ॒ଷୁ ଚ॑ତୃଷୁ॒ ମାସେ॑ଷୁ॒ ନିଵ॑ର୍ତଯେତ । ପ॒ରୋକ୍ଷ॑ମେ॒ଵ ତ-ଦ୍ଦେ॒ଵେଭ୍ଯ॑ ଆ॒ତ୍ମନୋ-ଽଵ॑ଦ୍ଯ॒ତ୍ଯନା᳚ ଵ୍ରସ୍କାଯ ॥ ଦେ॒ଵାନାଂ॒-ଵାଁ ଏ॒ଷ ଆନୀ॑ତଃ । ଯଶ୍ଚା॑ତୁର୍ମାସ୍ଯଯା॒ଜୀ । ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାନ୍ନି ଚ॑ ଵ॒ର୍ତଯ॑ତେ॒ ପରି॑ ଚ । ଦେ॒ଵତା॑ ଏ॒ଵାପ୍ଯେ॑ତି । ନାସ୍ଯ॑ ରୁ॒ଦ୍ରଃ ପ୍ର॒ଜା-ମ୍ପ॒ଶୂ-ନ॒ଭିମ॑ନ୍ଯତେ ॥ 34 ॥
(ଏ॒ତ୍ଯେ॒- ତ୍ଯ॒ - ଯୁ॒ଞ୍ଜ॒ତା - ସୁ॑ରା - ଏତି - ଲୋ॒କା - ମ॑ନ୍ଯତେ) (ଅ. 6)
ଅନୁଵାକଂ 7 - ଅଗ୍ନିଚଯନଶେଷା ଇଷ୍ଟକୋପଧାନମନ୍ତ୍ରାଃ, ତତ୍ର ସନ୍ତତ୍ଯାଖ୍ଯେଷ୍ଟକାମନ୍ତ୍ରାଃ
ଅନୁଵାକଂ 7 - ଅଗ୍ନିଚଯନଶେଷା ଇଷ୍ଟକୋପଧାନମନ୍ତ୍ରାଃ, ତତ୍ର ସନ୍ତତ୍ଯାଖ୍ଯେଷ୍ଟକାମନ୍ତ୍ରାଃ
ଆଯୁ॑ଷଃ ପ୍ରା॒ଣଗ୍ଂ ସନ୍ତ॑ନୁ । ପ୍ରା॒ଣାଦ॑ପା॒ନଗ୍ଂ ସନ୍ତ॑ନୁ । ଅ॒ପା॒ନା-ଦ୍ଵ୍ଯା॒ନଗ୍ଂ ସନ୍ତ॑ନୁ । ଵ୍ଯା॒ନାଚ୍ଚକ୍ଷୁ॒-ସ୍ସନ୍ତ॑ନୁ । ଚକ୍ଷୁ॑ଷ॒-ଶ୍ଶ୍ରୋତ୍ର॒ଗ୍ଂ॒ ସନ୍ତ॑ନୁ । ଶ୍ରୋତ୍ରା॒-ନ୍ମନ॒-ସ୍ସନ୍ତ॑ନୁ । ମନ॑ସୋ॒ ଵାଚ॒ଗ୍ଂ॒ ସନ୍ତ॑ନୁ । ଵା॒ଚ ଆ॒ତ୍ମାନ॒ଗ୍ଂ॒ ସନ୍ତ॑ନୁ । ଆ॒ତ୍ମନଃ॑ ପୃଥି॒ଵୀଗ୍ଂ ସନ୍ତ॑ନୁ । ପୃ॒ଥି॒ଵ୍ଯା ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ॒ଗ୍ଂ॒ ସନ୍ତ॑ନୁ । ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷା॒-ଦ୍ଦିଵ॒ଗ୍ଂ॒ ସନ୍ତ॑ନୁ ।ଦିଵ॒-ସ୍ସୁଵ॒-ସ୍ସନ୍ତ॑ନୁ ॥ 35 ॥
(ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ॒ଗ୍ଂ॒ ସନ୍ତ॑ନୁ॒ ଦ୍ଵେ ଚ॑) (ଅ. 7)
ଅନୁଵାକଂ 8 - ଅଗ୍ନିଚଯନଶେଷା ଥର୍ଵଶିରୋ-ଽଭିଧାନାନାମିଷ୍ଟକାନା-ମ୍ମନ୍ତ୍ରାଃ
ଅନୁଵାକଂ 8 - ଅଗ୍ନିଚଯନଶେଷା ଥର୍ଵଶିରୋ-ଽଭିଧାନାନାମିଷ୍ଟକାନା-ମ୍ମନ୍ତ୍ରାଃ
ଇନ୍ଦ୍ରୋ॑ ଦଧୀ॒ଚୋ ଅ॒ସ୍ଥଭିଃ॑ । ଵୃ॒ତ୍ରାଣ୍ଯ ପ୍ର॑ତିଷ୍କୁତଃ । ଜ॒ଘାନ॑ ନଵ॒ ତୀର୍ନଵ॑ ॥ ଇ॒ଚ୍ଛନ୍ନଶ୍ଵ॑ସ୍ଯ॒ ଯଚ୍ଛିରଃ॑ । ପର୍ଵ॑ତେ॒ଷ୍ଵପ॑ ଶ୍ରିତମ୍ । ତ-ଦ୍ଵି॑ଦଚ୍ଛର୍ଯ॒ଣାଵ॑ତି ॥ ଅତ୍ରା ହ ॒ଗୋରମ॑ନ୍ଵତ । ନାମ॒ ତ୍ଵଷ୍ଟୁ॑ରପୀ॒ଚ୍ଯ᳚ମ୍ । ଇ॒ତ୍ଥା ଚ॒ନ୍ଦ୍ରମ॑ସୋ ଗୃ॒ହେ ॥ ଇନ୍ଦ୍ର॒ମିଦ୍ଗା॒ଥିନୋ॑ ବୃ॒ହତ୍ ॥ 36 ॥
ଇନ୍ଦ୍ର॑ମ॒ର୍କେଭି॑ର॒ର୍କିଣଃ॑ । ଇନ୍ଦ୍ରଂ॒-ଵାଁଣୀ॑ରନୂଷତ ॥ ଇନ୍ଦ୍ର॒ ଇଦ୍ଧର୍ଯୋ॒-ସ୍ସଚା᳚ । ସମ୍ମି॑ଶ୍ଲ॒ ଆଵ॑ଚୋ॒ ଯୁଜା᳚ । ଇନ୍ଦ୍ରୋ॑ ଵ॒ଜ୍ରୀ ହି॑ର॒ଣ୍ଯଯଃ॑ ॥ ଇନ୍ଦ୍ରୋ॑ ଦୀ॒ର୍ଘାଯ॒ ଚକ୍ଷ॑ସେ । ଆ ସୂର୍ଯଗ୍ଂ॑ ରୋହଯ-ଦ୍ଦି॒ଵି । ଵି ଗୋଭି॒ରଦ୍ରି॑ମୈରଯତ୍ ॥ ଇନ୍ଦ୍ର॒ ଵାଜେ॑ଷୁ ନୋ ଅଵ । ସ॒ହସ୍ର॑ ପ୍ରଧନେଷୁ ଚ ॥ 37 ॥
ଉ॒ଗ୍ର ଉ॒ଗ୍ରାଭି॑ରୂ॒ତିଭିଃ॑ ॥ ତମିନ୍ଦ୍ରଂ॑-ଵାଁଜଯାମସି । ମ॒ହେ ଵୃ॒ତ୍ରାଯ॒ ହନ୍ତ॑ଵେ । ସ ଵୃଷା॑ ଵୃଷ॒ଭୋ ଭୁ॑ଵତ୍ ॥ ଇନ୍ଦ୍ର॒-ସ୍ସଦାମ॑ନେ କୃ॒ତଃ । ଓଜି॑ଷ୍ଠ॒-ସ୍ସ ବଲେ॑ ହି॒ତଃ । ଦ୍ଯୁ॒ମ୍ନୀ ଶ୍ଲୋ॒କୀ ସ ସୌ॒ମ୍ଯଃ॑ ॥ ଗି॒ରା ଵଜ୍ରୋ॒ ନ ସମ୍ଭୃ॑ତଃ । ସବ॑ଲୋ॒ ଅନ॑ପଚ୍ଯୁତଃ । ଵ॒ଵ॒କ୍ଷୁ-ରୁ॒ଗ୍ରୋ ଅସ୍ତୃ॑ତଃ ॥ 38 ॥
ଇନ୍ଦ୍ର॑ମ॒ର୍କେଭି॑ର॒ର୍କିଣଃ॑ । ଇନ୍ଦ୍ରଂ॒-ଵାଁଣୀ॑ରନୂଷତ ॥ ଇନ୍ଦ୍ର॒ ଇଦ୍ଧର୍ଯୋ॒-ସ୍ସଚା᳚ । ସମ୍ମି॑ଶ୍ଲ॒ ଆଵ॑ଚୋ॒ ଯୁଜା᳚ । ଇନ୍ଦ୍ରୋ॑ ଵ॒ଜ୍ରୀ ହି॑ର॒ଣ୍ଯଯଃ॑ ॥ ଇନ୍ଦ୍ରୋ॑ ଦୀ॒ର୍ଘାଯ॒ ଚକ୍ଷ॑ସେ । ଆ ସୂର୍ଯଗ୍ଂ॑ ରୋହଯ-ଦ୍ଦି॒ଵି । ଵି ଗୋଭି॒ରଦ୍ରି॑ମୈରଯତ୍ ॥ ଇନ୍ଦ୍ର॒ ଵାଜେ॑ଷୁ ନୋ ଅଵ । ସ॒ହସ୍ର॑ ପ୍ରଧନେଷୁ ଚ ॥ 37 ॥
ଉ॒ଗ୍ର ଉ॒ଗ୍ରାଭି॑ରୂ॒ତିଭିଃ॑ ॥ ତମିନ୍ଦ୍ରଂ॑-ଵାଁଜଯାମସି । ମ॒ହେ ଵୃ॒ତ୍ରାଯ॒ ହନ୍ତ॑ଵେ । ସ ଵୃଷା॑ ଵୃଷ॒ଭୋ ଭୁ॑ଵତ୍ ॥ ଇନ୍ଦ୍ର॒-ସ୍ସଦାମ॑ନେ କୃ॒ତଃ । ଓଜି॑ଷ୍ଠ॒-ସ୍ସ ବଲେ॑ ହି॒ତଃ । ଦ୍ଯୁ॒ମ୍ନୀ ଶ୍ଲୋ॒କୀ ସ ସୌ॒ମ୍ଯଃ॑ ॥ ଗି॒ରା ଵଜ୍ରୋ॒ ନ ସମ୍ଭୃ॑ତଃ । ସବ॑ଲୋ॒ ଅନ॑ପଚ୍ଯୁତଃ । ଵ॒ଵ॒କ୍ଷୁ-ରୁ॒ଗ୍ରୋ ଅସ୍ତୃ॑ତଃ ॥ 38 ॥
(ବୃ॒ହ- ଚ୍ଚା - ସ୍ତୃ॑ତଃ) (ଅ. 8)
ଅନୁଵାକଂ 9 - ସୋମଶେଷଭୂତା ଇଷ୍ଟଯଃ. (ଆଧ୍ଵରବ୍ରାହ୍ମଣମ୍)
ଅନୁଵାକଂ 9 - ସୋମଶେଷଭୂତା ଇଷ୍ଟଯଃ. (ଆଧ୍ଵରବ୍ରାହ୍ମଣମ୍)
ଦେ॒ଵା॒ସୁ॒ରା-ସ୍ସଂଯଁ॑ତ୍ତା ଆସନ୍ନ୍ । ସ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒ରିନ୍ଦ୍ର॑-ଞ୍ଜ୍ଯେ॒ଷ୍ଠ-ମ୍ପୁ॒ତ୍ରମପ॒ ନ୍ଯ॑ଧତ୍ତ । ନେଦେ॑ନ॒ମସୁ॑ରା॒ ବଲୀ॑ଯାଗ୍ଂ ସୋ-ଽହନ॒ନ୍ନିତି॑ । ପ୍ର॒ହ୍ରାଦୋ॑ ହ॒ ଵୈ କା॑ଯାଧ॒ଵଃ । ଵି॒ରୋଚ॑ନ॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ଵ-ମ୍ପୁ॒ତ୍ରମପ॒ ନ୍ଯ॑ଧତ୍ତ । ନେଦେ॑ନ-ନ୍ଦେ॒ଵା ଅ॑ହନ॒ନ୍ନିତି॑ । ତେ ଦେ॒ଵାଃ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ମୁପସ॒ମେତ୍ଯୋ॑ଚୁଃ । ନାରା॒ଜକ॑ସ୍ଯ ଯୁ॒ଦ୍ଧମ॑ସ୍ତି । ଇନ୍ଦ୍ର॒ମନ୍ଵି॑ଚ୍ଛା॒ମେତି॑ । ତଂ-ଯଁ॑ଜ୍ଞକ୍ର॒ତୁଭି॒-ରନ୍ଵୈ᳚ଚ୍ଛନ୍ନ୍ ॥ 39 ॥
ତଂ-ଯଁ॑ଜ୍ଞକ୍ର॒ତୁଭି॒ର୍ନାନ୍ଵ॑ଵିନ୍ଦନ୍ନ୍ । ତମିଷ୍ଟି॑ଭି॒-ରନ୍ଵୈ᳚ଚ୍ଛନ୍ନ୍ । ତମିଷ୍ଟି॑ଭି॒-ରନ୍ଵ॑ଵିନ୍ଦନ୍ନ୍ । ତଦିଷ୍ଟୀ॑ନା-ମିଷ୍ଟି॒ତ୍ଵମ୍ । ଏଷ୍ଟ॑ଯୋ ହ॒ ଵୈ ନାମ॑ । ତା ଇଷ୍ଟ॑ଯ॒ ଇତ୍ଯାଚ॑କ୍ଷତେ ପ॒ରୋକ୍ଷେ॑ଣ । ପ॒ରୋକ୍ଷ॑ପ୍ରିଯା ଇଵ॒ ହି ଦେ॒ଵାଃ ॥ ତସ୍ମା॑ ଏ॒ତମା᳚ଗ୍ନାଵୈଷ୍ଣ॒ଵ-ମେକା॑ଦଶକପାଲ-ନ୍ଦୀକ୍ଷ॒ଣୀଯ॒-ନ୍ନିର॑ଵପନ୍ନ୍ । ତଦ॑ପ॒ଦ୍ରୁତ୍ଯା॑ତନ୍ଵତ । ତାନ୍ପ॑ତ୍ନୀ ସଂଯାଁ॒ଜାନ୍ତ॒ ଉପା॑ନଯନ୍ନ୍ ॥ 40 ॥
ତେ ତଦ॑-ନ୍ତମେ॒ଵ କୃ॒ତ୍ଵୋଦ॑ଦ୍ରଵନ୍ନ୍ ॥ ତେ ପ୍ରା॑ଯ॒ଣୀଯ॑ମ॒ଭି ସ॒ମାରୋ॑ହନ୍ନ୍ । ତଦ॑ପ॒ଦ୍ରୁତ୍ଯା॑ତନ୍ଵତ । ତାଞ୍ଛଂ॒ଯ୍ଵଁ॑ନ୍ତ॒ ଉପା॑ନଯନ୍ନ୍ । ତେ ତଦ॑ତମ୍ମେ॒ଵ କୃ॒ତ୍ଵୋଦ॑ଦ୍ରଵନ୍ନ୍ ॥ ତ ଆ॑ତି॒ଥ୍ଯମ॒ଭି ସ॒ମାରୋ॑ହନ୍ନ୍ । ତଦ॑ପ॒ଦ୍ରୁତ୍ଯା॑ତନ୍ଵତ । ତାନିଡା᳚ନ୍ତ॒ ଉପା॑ନଯନ୍ନ୍ । ତେ ତଦ॑ତମ୍ମେ॒ଵ କୃ॒ତ୍ଵୋଦ॑ଦ୍ରଵନ୍ନ୍ । ତସ୍ମା॑ ଦେ॒ତା ଏ॒ତଦ॑ନ୍ତା॒ ଇଷ୍ଟ॑ଯ॒-ସ୍ସନ୍ତି॑ଷ୍ଠନ୍ତେ ॥ 41 ॥
ଏ॒ଵଗ୍ଂ ହି ଦେ॒ଵା ଅକୁ॑ର୍ଵତ । ଇତି॑ ଦେ॒ଵା ଅ॑କୁର୍ଵତ । ଇତ୍ଯୁ॒ ଵୈ ମ॑ନୁ॒ଷ୍ଯାଃ᳚ କୁର୍ଵତେ ॥ ତେ ଦେ॒ଵା ଊ॑ଚୁଃ । ଯଦ୍ଵା ଇ॒ଦମୁ॒ଚ୍ଚୈ-ର୍ଯ॒ଜ୍ଞେନ॒ ଚରା॑ମ । ତନ୍ନୋ-ଽସୁ॑ରାଃ ପା॒ପ୍ମା-ଽନୁ॑ଵିନ୍ଦନ୍ତି । ଉ॒ପା॒ଗ୍ଂ॒ଶୂ॑ପ॒ସଦା॑ ଚରାମ । ତଥା॒ ନୋ-ଽସୁ॑ରାଃ ପା॒ପ୍ମା ନାନୁ॑ଵେଥ୍ସ୍ଯ॒ନ୍ତୀତି॑ । ତ ଉ॑ପା॒ଗ୍ଂ॒ଶୂ॑ପ॒ସଦ॑-ମତନ୍ଵତ । ତି॒ସ୍ର ଏ॒ଵ ସା॑ମିଧେ॒ନୀର॒ନୂଚ୍ଯ॑ ॥ 42 ॥
ସ୍ରୁ॒ଵେଣା॑ଘା॒ର-ମା॒ଘାର୍ଯ॑ । ତି॒ସ୍ରଃ ପରା॑ଚୀ॒-ରାହୁ॑ତୀର୍-ହୁ॒ତ୍ଵା । ସ୍ରୁ॒ଵେଣୋ॑ପ॒ସଦ॑-ଞ୍ଜୁହ॒ଵାଞ୍ଚ॑କ୍ରୁଃ । ଉ॒ଗ୍ରଂ-ଵଁଚୋ॒ ଅପା॑ଵଧୀ-ନ୍ତ୍ଵେ॒ଷଂ-ଵଁଚୋ॒ ଅପା॑ଵଧୀ॒ଗ୍॒ ସ୍ଵାହେତି॑ । ଅ॒ଶ॒ନ॒ଯା॒ପି॒ପା॒ସେ ହ॒ ଵା ଉ॒ଗ୍ରଂ-ଵଁଚଃ॑ । ଏନ॑ଶ୍ଚ॒ ଵୈର॑ହତ୍ଯ-ଞ୍ଚ ତ୍ଵେ॒ଷଂ-ଵଁଚଃ॑ । ଏ॒ତଗ୍ଂ ହ॒ ଵାଵ ତଚ୍ଚ॑ତୁର୍ଧାଵିହି॒ତ-ମ୍ପା॒ପ୍ମାନ॑-ନ୍ଦେ॒ଵା ଅପ॑ଜଘ୍ନିରେ ॥ ତଥୋ॑ ଏ॒ଵୈତଦେ॑ଵଂ॒-ଵିଁଦ୍ଯଜ॑ମାନଃ । ତି॒ସ୍ର ଏ॒ଵ ସା॑ମିଧେ॒ନୀର॒ନୂଚ୍ଯ॑ । ସ୍ରୁ॒ଵେଣା॑ଘା॒ର-ମା॒ଘାର୍ଯ॑ ॥ 43 ॥
ତି॒ସ୍ରଃ ପରା॑ଚୀ॒ରାହୁ॑ତୀର୍-ହୁ॒ତ୍ଵା । ସ୍ରୁ॒ଵେଣୋ॑ପ॒ସଦ॑-ଞ୍ଜୁହୋତି । ଉ॒ଗ୍ରଂ-ଵଁଚୋ॒ ଅପା॑ଵଧୀ-ନ୍ତ୍ଵେ॒ଷଂ-ଵଁଚୋ॒ ଅପା॑ଵଧୀ॒ଗ୍॒ ସ୍ଵାହେତି॑ । ଅ॒ଶ॒ନ॒ଯା॒ପି॒ପା॒ସେ ହ॒ ଵା ଉ॒ଗ୍ରଂ-ଵଁଚଃ॑ । ଏନ॑ଶ୍ଚ॒ ଵୈର॑ହତ୍ଯ-ଞ୍ଚ ତ୍ଵେ॒ଷଂ-ଵଁଚଃ॑ । ଏ॒ତମେ॒ଵ ତଚ୍ଚ॑ତୁର୍ଧା-ଵିହି॒ତ-ମ୍ପା॒ପ୍ମାନଂ॒-ଯଁଜ॑ମା॒ନୋ-ଽପ॑ହତେ ॥ ତେ॑-ଽଭି॒ନୀଯୈ॒ଵାହଃ॑ ପ॒ଶୁମା-ଽଲ॑ଭନ୍ତ । ଅହ୍ନ॑ ଏ॒ଵ ତ-ଦ୍ଦେ॒ଵା ଅଵ॑ର୍ତି-ମ୍ପା॒ପ୍ମାନ॑-ମ୍ମୃ॒ତ୍ଯୁମପ॑ଜଘ୍ନିରେ । ତେନା॑ଭି॒ନୀଯେ॑ଵ॒ ରାତ୍ରେଃ॒ ପ୍ରାଚ॑ରନ୍ନ୍ । ରାତ୍ରି॑ଯା ଏ॒ଵ ତ-ଦ୍ଦେ॒ଵା ଅଵ॑ର୍ତି-ମ୍ପା॒ପ୍ମାନ॑-ମ୍ମୃ॒ତ୍ଯୁମପ॑ଜଘ୍ନିରେ ॥ 44 ॥
ତସ୍ମା॑ଦଭି॒ନୀଯୈ॒ଵାହଃ॑ ପ॒ଶୁମାଲ॑ଭେତ । ଅହ୍ନ॑ ଏ॒ଵ ତ-ଦ୍ଯଜ॑ମା॒ନୋ ଽଵ॑ର୍ତି-ମ୍ପା॒ପ୍ମାନ॒-ମ୍ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯା॒ନପ॑ନୁଦତେ । ତେନା॑ଭି॒ନୀଯେ॑ଵ॒ ରାତ୍ରେଃ॒ ପ୍ରଚ॑ରେତ୍ । ରାତ୍ରି॑ଯା ଏ॒ଵ ତ-ଦ୍ଯଜ॑ମା॒ନୋ ଽଵ॑ର୍ତି-ମ୍ପା॒ପ୍ମାନ॒-ମ୍ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯା॒ନପ॑ନୁଦତେ ॥ ସ ଏ॒ଷ ଉ॑ପଵସ॒ଥୀଯେ ଽହ॑ନ୍-ଦ୍ଵିଦେଵ॒ତ୍ଯଃ॑ ପ॒ଶୁରାଲ॑ଭ୍ଯତେ । ଦ୍ଵ॒ଯଂ-ଵାଁ ଅ॒ସ୍ମିନ୍ ଁଲୋ॒କେ ଯଜ॑ମାନଃ । ଅସ୍ଥି॑ ଚ ମା॒ଗ୍ଂ॒ସ-ଞ୍ଚ॑ । ଅସ୍ଥି॑ ଚୈ॒ଵ ତେନ॑ ମା॒ଗ୍ଂ॒ସ-ଞ୍ଚ॒ ଯଜ॑ମାନ॒-ସ୍ସଗ୍ଗ୍ ସ୍କୁ॑ରୁତେ ॥ ତା ଵା ଏ॒ତାଃ ପଞ୍ଚ॑ ଦେ॒ଵତାଃ᳚ । ଅ॒ଗ୍ନୀଷୋମା॑-ଵ॒ଗ୍ନି-ର୍ମି॒ତ୍ରାଵରୁ॑ଣୌ ॥ 45 ॥
ପ॒ଞ୍ଚ॒ପ॒ଞ୍ଚୀ ଵୈ ଯଜ॑ମାନଃ । ତ୍ଵମ୍ମା॒ଗ୍ଂ॒ ସଗ୍ଗ୍ ସ୍ନାଵାସ୍ଥି॑ ମ॒ଜ୍ଜା । ଏ॒ତମେ॒ଵ ତତ୍ପ॑ଞ୍ଚଧା ଵିହି॒ତମା॒ତ୍ମାନଂ॑-ଵଁରୁଣପା॒ଶା-ନ୍ମୁ॑ଞ୍ଚତି । ଭେ॒ଷ॒ଜତା॑ଯୈ ନିର୍ଵରୁଣ॒ତ୍ଵାଯ॑ ॥ ତଗ୍ଂ ସ॒ପ୍ତଭି॒-ଶ୍ଛନ୍ଦୋ॑ଭିଃ ପ୍ରା॒ତର॑ହ୍ଵଯନ୍ନ୍ । ତସ୍ମା᳚ଥ୍ସ॒ପ୍ତ ଚ॑ତୁରୁତ୍ତ॒ରାଣି॒ ଛନ୍ଦାଗ୍ଂ॑ସି ପ୍ରାତରନୁଵା॒କେ-ଽନୂ᳚ଚ୍ଯନ୍ତେ ॥ ତମେ॒ତଯୋ॑-ପସ॒ମେତ୍ଯୋ-ପା॑ସୀଦନ୍ନ୍ । ଉପା᳚ସ୍ମୈ ଗାଯତା ନର॒ ଇତି॑ । ତସ୍ମା॑ ଦେ॒ତଯା॑ ବହିଷ୍ପଵମା॒ନ ଉ॑ପ॒ସଦ୍ଯଃ॑ ॥ 46 ॥
ତଂ-ଯଁ॑ଜ୍ଞକ୍ର॒ତୁଭି॒ର୍ନାନ୍ଵ॑ଵିନ୍ଦନ୍ନ୍ । ତମିଷ୍ଟି॑ଭି॒-ରନ୍ଵୈ᳚ଚ୍ଛନ୍ନ୍ । ତମିଷ୍ଟି॑ଭି॒-ରନ୍ଵ॑ଵିନ୍ଦନ୍ନ୍ । ତଦିଷ୍ଟୀ॑ନା-ମିଷ୍ଟି॒ତ୍ଵମ୍ । ଏଷ୍ଟ॑ଯୋ ହ॒ ଵୈ ନାମ॑ । ତା ଇଷ୍ଟ॑ଯ॒ ଇତ୍ଯାଚ॑କ୍ଷତେ ପ॒ରୋକ୍ଷେ॑ଣ । ପ॒ରୋକ୍ଷ॑ପ୍ରିଯା ଇଵ॒ ହି ଦେ॒ଵାଃ ॥ ତସ୍ମା॑ ଏ॒ତମା᳚ଗ୍ନାଵୈଷ୍ଣ॒ଵ-ମେକା॑ଦଶକପାଲ-ନ୍ଦୀକ୍ଷ॒ଣୀଯ॒-ନ୍ନିର॑ଵପନ୍ନ୍ । ତଦ॑ପ॒ଦ୍ରୁତ୍ଯା॑ତନ୍ଵତ । ତାନ୍ପ॑ତ୍ନୀ ସଂଯାଁ॒ଜାନ୍ତ॒ ଉପା॑ନଯନ୍ନ୍ ॥ 40 ॥
ତେ ତଦ॑-ନ୍ତମେ॒ଵ କୃ॒ତ୍ଵୋଦ॑ଦ୍ରଵନ୍ନ୍ ॥ ତେ ପ୍ରା॑ଯ॒ଣୀଯ॑ମ॒ଭି ସ॒ମାରୋ॑ହନ୍ନ୍ । ତଦ॑ପ॒ଦ୍ରୁତ୍ଯା॑ତନ୍ଵତ । ତାଞ୍ଛଂ॒ଯ୍ଵଁ॑ନ୍ତ॒ ଉପା॑ନଯନ୍ନ୍ । ତେ ତଦ॑ତମ୍ମେ॒ଵ କୃ॒ତ୍ଵୋଦ॑ଦ୍ରଵନ୍ନ୍ ॥ ତ ଆ॑ତି॒ଥ୍ଯମ॒ଭି ସ॒ମାରୋ॑ହନ୍ନ୍ । ତଦ॑ପ॒ଦ୍ରୁତ୍ଯା॑ତନ୍ଵତ । ତାନିଡା᳚ନ୍ତ॒ ଉପା॑ନଯନ୍ନ୍ । ତେ ତଦ॑ତମ୍ମେ॒ଵ କୃ॒ତ୍ଵୋଦ॑ଦ୍ରଵନ୍ନ୍ । ତସ୍ମା॑ ଦେ॒ତା ଏ॒ତଦ॑ନ୍ତା॒ ଇଷ୍ଟ॑ଯ॒-ସ୍ସନ୍ତି॑ଷ୍ଠନ୍ତେ ॥ 41 ॥
ଏ॒ଵଗ୍ଂ ହି ଦେ॒ଵା ଅକୁ॑ର୍ଵତ । ଇତି॑ ଦେ॒ଵା ଅ॑କୁର୍ଵତ । ଇତ୍ଯୁ॒ ଵୈ ମ॑ନୁ॒ଷ୍ଯାଃ᳚ କୁର୍ଵତେ ॥ ତେ ଦେ॒ଵା ଊ॑ଚୁଃ । ଯଦ୍ଵା ଇ॒ଦମୁ॒ଚ୍ଚୈ-ର୍ଯ॒ଜ୍ଞେନ॒ ଚରା॑ମ । ତନ୍ନୋ-ଽସୁ॑ରାଃ ପା॒ପ୍ମା-ଽନୁ॑ଵିନ୍ଦନ୍ତି । ଉ॒ପା॒ଗ୍ଂ॒ଶୂ॑ପ॒ସଦା॑ ଚରାମ । ତଥା॒ ନୋ-ଽସୁ॑ରାଃ ପା॒ପ୍ମା ନାନୁ॑ଵେଥ୍ସ୍ଯ॒ନ୍ତୀତି॑ । ତ ଉ॑ପା॒ଗ୍ଂ॒ଶୂ॑ପ॒ସଦ॑-ମତନ୍ଵତ । ତି॒ସ୍ର ଏ॒ଵ ସା॑ମିଧେ॒ନୀର॒ନୂଚ୍ଯ॑ ॥ 42 ॥
ସ୍ରୁ॒ଵେଣା॑ଘା॒ର-ମା॒ଘାର୍ଯ॑ । ତି॒ସ୍ରଃ ପରା॑ଚୀ॒-ରାହୁ॑ତୀର୍-ହୁ॒ତ୍ଵା । ସ୍ରୁ॒ଵେଣୋ॑ପ॒ସଦ॑-ଞ୍ଜୁହ॒ଵାଞ୍ଚ॑କ୍ରୁଃ । ଉ॒ଗ୍ରଂ-ଵଁଚୋ॒ ଅପା॑ଵଧୀ-ନ୍ତ୍ଵେ॒ଷଂ-ଵଁଚୋ॒ ଅପା॑ଵଧୀ॒ଗ୍॒ ସ୍ଵାହେତି॑ । ଅ॒ଶ॒ନ॒ଯା॒ପି॒ପା॒ସେ ହ॒ ଵା ଉ॒ଗ୍ରଂ-ଵଁଚଃ॑ । ଏନ॑ଶ୍ଚ॒ ଵୈର॑ହତ୍ଯ-ଞ୍ଚ ତ୍ଵେ॒ଷଂ-ଵଁଚଃ॑ । ଏ॒ତଗ୍ଂ ହ॒ ଵାଵ ତଚ୍ଚ॑ତୁର୍ଧାଵିହି॒ତ-ମ୍ପା॒ପ୍ମାନ॑-ନ୍ଦେ॒ଵା ଅପ॑ଜଘ୍ନିରେ ॥ ତଥୋ॑ ଏ॒ଵୈତଦେ॑ଵଂ॒-ଵିଁଦ୍ଯଜ॑ମାନଃ । ତି॒ସ୍ର ଏ॒ଵ ସା॑ମିଧେ॒ନୀର॒ନୂଚ୍ଯ॑ । ସ୍ରୁ॒ଵେଣା॑ଘା॒ର-ମା॒ଘାର୍ଯ॑ ॥ 43 ॥
ତି॒ସ୍ରଃ ପରା॑ଚୀ॒ରାହୁ॑ତୀର୍-ହୁ॒ତ୍ଵା । ସ୍ରୁ॒ଵେଣୋ॑ପ॒ସଦ॑-ଞ୍ଜୁହୋତି । ଉ॒ଗ୍ରଂ-ଵଁଚୋ॒ ଅପା॑ଵଧୀ-ନ୍ତ୍ଵେ॒ଷଂ-ଵଁଚୋ॒ ଅପା॑ଵଧୀ॒ଗ୍॒ ସ୍ଵାହେତି॑ । ଅ॒ଶ॒ନ॒ଯା॒ପି॒ପା॒ସେ ହ॒ ଵା ଉ॒ଗ୍ରଂ-ଵଁଚଃ॑ । ଏନ॑ଶ୍ଚ॒ ଵୈର॑ହତ୍ଯ-ଞ୍ଚ ତ୍ଵେ॒ଷଂ-ଵଁଚଃ॑ । ଏ॒ତମେ॒ଵ ତଚ୍ଚ॑ତୁର୍ଧା-ଵିହି॒ତ-ମ୍ପା॒ପ୍ମାନଂ॒-ଯଁଜ॑ମା॒ନୋ-ଽପ॑ହତେ ॥ ତେ॑-ଽଭି॒ନୀଯୈ॒ଵାହଃ॑ ପ॒ଶୁମା-ଽଲ॑ଭନ୍ତ । ଅହ୍ନ॑ ଏ॒ଵ ତ-ଦ୍ଦେ॒ଵା ଅଵ॑ର୍ତି-ମ୍ପା॒ପ୍ମାନ॑-ମ୍ମୃ॒ତ୍ଯୁମପ॑ଜଘ୍ନିରେ । ତେନା॑ଭି॒ନୀଯେ॑ଵ॒ ରାତ୍ରେଃ॒ ପ୍ରାଚ॑ରନ୍ନ୍ । ରାତ୍ରି॑ଯା ଏ॒ଵ ତ-ଦ୍ଦେ॒ଵା ଅଵ॑ର୍ତି-ମ୍ପା॒ପ୍ମାନ॑-ମ୍ମୃ॒ତ୍ଯୁମପ॑ଜଘ୍ନିରେ ॥ 44 ॥
ତସ୍ମା॑ଦଭି॒ନୀଯୈ॒ଵାହଃ॑ ପ॒ଶୁମାଲ॑ଭେତ । ଅହ୍ନ॑ ଏ॒ଵ ତ-ଦ୍ଯଜ॑ମା॒ନୋ ଽଵ॑ର୍ତି-ମ୍ପା॒ପ୍ମାନ॒-ମ୍ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯା॒ନପ॑ନୁଦତେ । ତେନା॑ଭି॒ନୀଯେ॑ଵ॒ ରାତ୍ରେଃ॒ ପ୍ରଚ॑ରେତ୍ । ରାତ୍ରି॑ଯା ଏ॒ଵ ତ-ଦ୍ଯଜ॑ମା॒ନୋ ଽଵ॑ର୍ତି-ମ୍ପା॒ପ୍ମାନ॒-ମ୍ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯା॒ନପ॑ନୁଦତେ ॥ ସ ଏ॒ଷ ଉ॑ପଵସ॒ଥୀଯେ ଽହ॑ନ୍-ଦ୍ଵିଦେଵ॒ତ୍ଯଃ॑ ପ॒ଶୁରାଲ॑ଭ୍ଯତେ । ଦ୍ଵ॒ଯଂ-ଵାଁ ଅ॒ସ୍ମିନ୍ ଁଲୋ॒କେ ଯଜ॑ମାନଃ । ଅସ୍ଥି॑ ଚ ମା॒ଗ୍ଂ॒ସ-ଞ୍ଚ॑ । ଅସ୍ଥି॑ ଚୈ॒ଵ ତେନ॑ ମା॒ଗ୍ଂ॒ସ-ଞ୍ଚ॒ ଯଜ॑ମାନ॒-ସ୍ସଗ୍ଗ୍ ସ୍କୁ॑ରୁତେ ॥ ତା ଵା ଏ॒ତାଃ ପଞ୍ଚ॑ ଦେ॒ଵତାଃ᳚ । ଅ॒ଗ୍ନୀଷୋମା॑-ଵ॒ଗ୍ନି-ର୍ମି॒ତ୍ରାଵରୁ॑ଣୌ ॥ 45 ॥
ପ॒ଞ୍ଚ॒ପ॒ଞ୍ଚୀ ଵୈ ଯଜ॑ମାନଃ । ତ୍ଵମ୍ମା॒ଗ୍ଂ॒ ସଗ୍ଗ୍ ସ୍ନାଵାସ୍ଥି॑ ମ॒ଜ୍ଜା । ଏ॒ତମେ॒ଵ ତତ୍ପ॑ଞ୍ଚଧା ଵିହି॒ତମା॒ତ୍ମାନଂ॑-ଵଁରୁଣପା॒ଶା-ନ୍ମୁ॑ଞ୍ଚତି । ଭେ॒ଷ॒ଜତା॑ଯୈ ନିର୍ଵରୁଣ॒ତ୍ଵାଯ॑ ॥ ତଗ୍ଂ ସ॒ପ୍ତଭି॒-ଶ୍ଛନ୍ଦୋ॑ଭିଃ ପ୍ରା॒ତର॑ହ୍ଵଯନ୍ନ୍ । ତସ୍ମା᳚ଥ୍ସ॒ପ୍ତ ଚ॑ତୁରୁତ୍ତ॒ରାଣି॒ ଛନ୍ଦାଗ୍ଂ॑ସି ପ୍ରାତରନୁଵା॒କେ-ଽନୂ᳚ଚ୍ଯନ୍ତେ ॥ ତମେ॒ତଯୋ॑-ପସ॒ମେତ୍ଯୋ-ପା॑ସୀଦନ୍ନ୍ । ଉପା᳚ସ୍ମୈ ଗାଯତା ନର॒ ଇତି॑ । ତସ୍ମା॑ ଦେ॒ତଯା॑ ବହିଷ୍ପଵମା॒ନ ଉ॑ପ॒ସଦ୍ଯଃ॑ ॥ 46 ॥
(ଐ॒ଚ୍ଛ॒ନ୍ - ନ॒ନ॒ଯ॒ଗ୍ଗ୍॒ - ସ୍ତି॒ଷ୍ଠ॒ନ୍ତେ॒ - ଽନୂଚ୍ଯା॒ - ନୂଚ୍ଯ॑ ସ୍ରୁ॒ଵେଣା॑ଘା॒ରମା॒ଘାର୍ଯ॒ - ରାତ୍ରି॑ଯା ଏ॒ଵ ତ-ଦ୍ଦେ॒ଵା ଅଵ॑ର୍ତି-ମ୍ପା॒ପ୍ମାନଂ॑ ମୃ॒ତ୍ଯୁମପ॑ଜଘ୍ନିରେ - ମି॒ତ୍ରାଵରୁ॑ଣୌ॒ - +ନଵ॑ ଚ ) (ଅ. 9)
(ଦେ॒ଵା ଯଜ॑ମାନୋ ଦେ॒ଵା ଦେ॒ଵା ଯଜ॑ମାନୋ॒ ଯଜ॑ମାନୋ-ଽଲଭନ୍ତ॒ ପ୍ରାଚ॑ରଁଲ୍ଲଭେତ॒ ପ୍ରଚ॑ରେ॒ଦାଲ॑ଭ॒ନ୍ତାଲ॑ଭେତ ମୃ॒ତ୍ଯୁମପ॑ଜଘ୍ନିରେ॒ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯାନ୍)
ଅନୁଵାକଂ 10 - ତ୍ରିଵୃଦାଦିସ୍ତୋମରୂପାଣି ସୋମଙ୍ଗାନି. (ଆଧ୍ଵରବ୍ରାହ୍ମଣମ୍)
(ଦେ॒ଵା ଯଜ॑ମାନୋ ଦେ॒ଵା ଦେ॒ଵା ଯଜ॑ମାନୋ॒ ଯଜ॑ମାନୋ-ଽଲଭନ୍ତ॒ ପ୍ରାଚ॑ରଁଲ୍ଲଭେତ॒ ପ୍ରଚ॑ରେ॒ଦାଲ॑ଭ॒ନ୍ତାଲ॑ଭେତ ମୃ॒ତ୍ଯୁମପ॑ଜଘ୍ନିରେ॒ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯାନ୍)
ଅନୁଵାକଂ 10 - ତ୍ରିଵୃଦାଦିସ୍ତୋମରୂପାଣି ସୋମଙ୍ଗାନି. (ଆଧ୍ଵରବ୍ରାହ୍ମଣମ୍)
ସ ସ॑ମୁ॒ଦ୍ର ଉ॑ତ୍ତର॒ତଃ ପ୍ରାଜ୍ଵ॑ଲ-ଦ୍ଭୂମ୍ଯ॒ନ୍ତେନ॑ । ଏ॒ଷ ଵାଵ ସ ସ॑ମୁ॒ଦ୍ରଃ । ଯଚ୍ଚାତ୍ଵା॑ଲଃ । ଏ॒ଷ ଉ॑ ଵେ॒ଵ ସ ଭୂ᳚ମ୍ଯ॒ନ୍ତଃ । ଯଦ୍ଵେ᳚ଦ୍ଯ॒ନ୍ତଃ । ତଦେ॒ତତ୍-ତ୍ରି॑ଶ॒ଲ-ନ୍ତ୍ରି॑ପୂରୁ॒ଷମ୍ । ତସ୍ମା॒ତ୍-ତ-ନ୍ତ୍ରି॑ଵିତ॒ସ୍ତ-ଙ୍ଖ॑ନନ୍ତି ॥ ସ ସୁ॑ଵର୍ଣରଜ॒ତାଭ୍ଯା᳚-ଙ୍କୁ॒ଶୀଭ୍ଯା॒-ମ୍ପରି॑ଗୃହୀତ ଆସୀତ୍ । ତଂ-ଯଁଦ॒ସ୍ଯା ଅଦ୍ଧ୍ଯ॒ଜନ॑ଯନ୍ନ୍ । ତସ୍ମା॑ଦାଦି॒ତ୍ଯଃ ॥ 47 ॥
ଅଥ॒ ଯ-ଥ୍ସୁ॑ଵର୍ଣରଜ॒ତାଭ୍ଯା᳚-ଙ୍କୁ॒ଶୀଭ୍ଯା॒-ମ୍ପରି॑ଗୃହୀତ॒ ଆସୀ᳚ତ୍ । ସା-ଽସ୍ଯ॑ କୌଶି॒କତା᳚ ॥ ତ-ନ୍ତ୍ରି॒ଵୃତା॒-ଽଭି ପ୍ରାସ୍ତୁ॑ଵତ । ତ-ନ୍ତ୍ରି॒ଵୃତା ଽଽଦ॑ଦତ । ତ-ନ୍ତ୍ରି॒ଵୃତା ଽଽହ॑ରନ୍ନ୍ । ଯାଵ॑ତୀ ତ୍ରି॒ଵୃତୋ॒ ମାତ୍ରା᳚ ॥ ତ-ମ୍ପ॑ଞ୍ଚଦ॒ଶେନା॒ଭି ପ୍ରାସ୍ତୁ॑ଵତ । ତ-ମ୍ପ॑ଞ୍ଚଦ॒ଶେନାଦ॑ଦତ । ତ-ମ୍ପ॑ଞ୍ଚଦ॒ଶେନାହ॑ରନ୍ନ୍ । ଯାଵ॑ତୀ ପଞ୍ଚଦ॒ଶସ୍ଯ॒ ମାତ୍ରା᳚ ॥ 48 ॥
ତଗ୍ଂ ସ॑ପ୍ତଦ॒ଶେନା॒ଭି ପ୍ରାସ୍ତୁ॑ଵତ । ତଗ୍ଂ ସ॑ପ୍ତଦ॒ଶେନାଦ॑ଦତ । ତଗ୍ଂ ସ॑ପ୍ତଦ॒ଶେନାହ॑ରନ୍ନ୍ । ଯାଵ॑ତୀ ସପ୍ତଦ॒ଶସ୍ଯ॒ ମାତ୍ରା᳚ । ତସ୍ଯ॑ ସପ୍ତଦ॒ଶେନ॑ ହ୍ରି॒ଯମା॑ଣସ୍ଯ॒ ତେଜୋ॒ ହରୋ॑-ଽପତତ୍ । ତମେ॑କଵି॒ଗ୍ଂ॒ ଶେନା॒ଭି ପ୍ରାସ୍ତୁ॑ଵତ । ତମେ॑କଵି॒ଗ୍ଂ॒ଶେନାଦ॑ଦତ । ତମେ॑କଵି॒ଗ୍ଂ॒ଶେନାହ॑ରନ୍ନ୍ । ଯାଵ॑ତ୍ଯେକଵି॒ଗ୍ଂ॒ଶସ୍ଯ॒ ମାତ୍ରା᳚ ॥ ତେ ଯତ୍-ତ୍ରି॒ଵୃତା᳚ ସ୍ତୁ॒ଵତେ᳚ ॥ 49 ॥
ତ୍ରି॒ଵୃତୈ॒ଵ ତ-ଦ୍ଯଜ॑ମାନ॒ମାଦ॑ଦତେ । ତ-ନ୍ତ୍ରି॒ଵୃତୈ॒ଵ ହ॑ରନ୍ତି । ଯାଵ॑ତୀ ତ୍ରି॒ଵୃତୋ॒ ମାତ୍ରା᳚ । ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଵୈ ତ୍ରି॒ଵୃତ୍ । ଯାଵ॒ଦ୍ଵା ଅ॒ଗ୍ନେର୍ଦହ॑ତୋ ଧୂ॒ମ ଉ॒ଦେତ୍ଯାନୁ॒ଵ୍ଯେତି॑ । ତାଵ॑ତୀ ତ୍ରି॒ଵୃତୋ॒ ମାତ୍ରା᳚ । ଅ॒ଗ୍ନେରେ॒ଵୈନ॒-ନ୍ତତ୍ । ମାତ୍ରା॒ଗ୍ଂ॒ ସାଯୁ॑ଜ୍ଯଗ୍ଂ ସଲୋ॒କତା᳚-ଙ୍ଗମଯନ୍ତି ॥ ଅଥ॒ ଯତ୍ପ॑ଞ୍ଚଦ॒ଶେନ॑ ସ୍ତୁ॒ଵତେ᳚ । ପ॒ଞ୍ଚ॒ଦ॒ଶେନୈ॒ଵ ତ-ଦ୍ଯଜ॑ମାନ॒-ମାଦ॑ଦତେ ॥ 50 ॥
ତ-ମ୍ପ॑ଞ୍ଚଦ॒ଶେନୈ॒ଵ ହ॑ରନ୍ତି । ଯାଵ॑ତୀ ପଞ୍ଚଦ॒ଶସ୍ଯ॒ ମାତ୍ରା᳚ । ଚ॒ନ୍ଦ୍ରମା॒ ଵୈ ପ॑ଞ୍ଚଦ॒ଶଃ । ଏ॒ଷ ହି ପ॑ଞ୍ଚଦ॒ଶ୍ଯାମ॑ପକ୍ଷୀ॒ଯତେ᳚ । ପ॒ଞ୍ଚ॒ଦଶ୍ଯା-ମା॑ପୂ॒ର୍ଯତେ᳚ । ଚ॒ନ୍ଦ୍ରମ॑ସ ଏ॒ଵୈନ॒-ନ୍ତତ୍ । ମାତ୍ରା॒ଗ୍ଂ॒ ସାଯୁ॑ଜ୍ଯଗ୍ଂ ସଲୋ॒କତା᳚-ଙ୍ଗମଯନ୍ତି । ଅଥ॒ ଯଥ୍ସ॑ପ୍ତଦ॒ଶେନ॑ ସ୍ତୁ॒ଵତେ᳚ । ସ॒ପ୍ତ॒ଦ॒ଶେନୈ॒ଵ ତ-ଦ୍ଯଜ॑ମାନ॒ମାଦ॑ଦତେ । ତଗ୍ଂ ସ॑ପ୍ତଦ॒ଶେନୈ॒ଵ ହ॑ରନ୍ତି ॥ 51 ॥
ଯାଵ॑ତୀ ସପ୍ତଦ॒ଶସ୍ଯ॒ ମାତ୍ରା᳚ । ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒ର୍ଵୈ ସ॑ପ୍ତଦ॒ଶଃ । ପ୍ର॒ଜାପ॑ତେରେ॒ଵୈନ॒-ନ୍ତତ୍ । ମାତ୍ରା॒ଗ୍ଂ॒ ସାଯୁ॑ଜ୍ଯଗ୍ଂ ସଲୋ॒କତା᳚-ଙ୍ଗମଯନ୍ତି । ଅଥ॒ ଯଦେ॑କଵି॒ଗ୍ଂ॒ଶେନ॑ ସ୍ତୁ॒ଵତେ᳚ । ଏ॒କ॒ଵି॒ଗ୍ଂ॒ଶେନୈ॒ଵ ତ-ଦ୍ଯଜ॑ମାନ॒-ମାଦ॑ଦତେ । ତମେ॑କଵି॒ଗ୍ଂ॒ଶେନୈ॒ଵ ହ॑ରନ୍ତି । ଯାଵ॑ତ୍ଯେକଵି॒ଗ୍ଂ॒ଶସ୍ଯ॒ ମାତ୍ରା᳚ । ଅ॒ସୌ ଵା ଆ॑ଦି॒ତ୍ଯ ଏ॑କଵି॒ଗ୍ଂ॒ଶଃ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯସ୍ଯୈ॒ଵୈନ॒-ନ୍ତତ୍ ॥ 52 ॥
ମାତ୍ରା॒ଗ୍ଂ॒ ସାଯୁ॑ଜ୍ଯଗ୍ଂ ସଲୋ॒କତା᳚-ଙ୍ଗମଯନ୍ତି ॥ ତେ କୁ॒ଶ୍ଯୌ᳚ । ଵ୍ଯ॑ଘ୍ନନ୍ନ୍ । ତେ ଅ॑ହୋରା॒ତ୍ରେ ଅ॑ଭଵତାମ୍ । ଅହ॑ରେ॒ଵ ସୁ॒ଵର୍ଣା॑ ଽଭଵତ୍ । ର॒ଜ॒ତା ରାତ୍ରିଃ॑ । ସ ଯଦା॑ଦି॒ତ୍ଯ ଉ॒ଦେତି॑ । ଏ॒ତାମେ॒ଵ ତଥ୍ସୁ॒ଵର୍ଣା᳚-ଙ୍କୁ॒ଶୀମନୁ॒ ସମେ॑ତି । ଅଥ॒ ଯଦ॑ସ୍ତ॒ମେତି॑ । ଏ॒ତାମେ॒ଵ ତ-ଦ୍ର॑ଜ॒ତା-ଙ୍କୁ॒ଶୀମନୁ॒ ସଂଵିଁ॑ଶତି ॥ ପ୍ର॒ହ୍ରାଦୋ॑ ହ॒ ଵୈ କା॑ଯାଧ॒ଵଃ । ଵି॒ରୋଚ॑ନ॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ଵ-ମ୍ପୁ॒ତ୍ରମୁଦା᳚ସ୍ଯତ୍ । ସ ପ୍ର॑ଦ॒ରୋ॑-ଽଭଵତ୍ । ତସ୍ମା᳚-ତ୍ପ୍ରଦ॒ରାଦୁ॑ଦ॒କ-ନ୍ନାଚା॑ମେତ୍ ॥ 53 ॥
ଅଥ॒ ଯ-ଥ୍ସୁ॑ଵର୍ଣରଜ॒ତାଭ୍ଯା᳚-ଙ୍କୁ॒ଶୀଭ୍ଯା॒-ମ୍ପରି॑ଗୃହୀତ॒ ଆସୀ᳚ତ୍ । ସା-ଽସ୍ଯ॑ କୌଶି॒କତା᳚ ॥ ତ-ନ୍ତ୍ରି॒ଵୃତା॒-ଽଭି ପ୍ରାସ୍ତୁ॑ଵତ । ତ-ନ୍ତ୍ରି॒ଵୃତା ଽଽଦ॑ଦତ । ତ-ନ୍ତ୍ରି॒ଵୃତା ଽଽହ॑ରନ୍ନ୍ । ଯାଵ॑ତୀ ତ୍ରି॒ଵୃତୋ॒ ମାତ୍ରା᳚ ॥ ତ-ମ୍ପ॑ଞ୍ଚଦ॒ଶେନା॒ଭି ପ୍ରାସ୍ତୁ॑ଵତ । ତ-ମ୍ପ॑ଞ୍ଚଦ॒ଶେନାଦ॑ଦତ । ତ-ମ୍ପ॑ଞ୍ଚଦ॒ଶେନାହ॑ରନ୍ନ୍ । ଯାଵ॑ତୀ ପଞ୍ଚଦ॒ଶସ୍ଯ॒ ମାତ୍ରା᳚ ॥ 48 ॥
ତଗ୍ଂ ସ॑ପ୍ତଦ॒ଶେନା॒ଭି ପ୍ରାସ୍ତୁ॑ଵତ । ତଗ୍ଂ ସ॑ପ୍ତଦ॒ଶେନାଦ॑ଦତ । ତଗ୍ଂ ସ॑ପ୍ତଦ॒ଶେନାହ॑ରନ୍ନ୍ । ଯାଵ॑ତୀ ସପ୍ତଦ॒ଶସ୍ଯ॒ ମାତ୍ରା᳚ । ତସ୍ଯ॑ ସପ୍ତଦ॒ଶେନ॑ ହ୍ରି॒ଯମା॑ଣସ୍ଯ॒ ତେଜୋ॒ ହରୋ॑-ଽପତତ୍ । ତମେ॑କଵି॒ଗ୍ଂ॒ ଶେନା॒ଭି ପ୍ରାସ୍ତୁ॑ଵତ । ତମେ॑କଵି॒ଗ୍ଂ॒ଶେନାଦ॑ଦତ । ତମେ॑କଵି॒ଗ୍ଂ॒ଶେନାହ॑ରନ୍ନ୍ । ଯାଵ॑ତ୍ଯେକଵି॒ଗ୍ଂ॒ଶସ୍ଯ॒ ମାତ୍ରା᳚ ॥ ତେ ଯତ୍-ତ୍ରି॒ଵୃତା᳚ ସ୍ତୁ॒ଵତେ᳚ ॥ 49 ॥
ତ୍ରି॒ଵୃତୈ॒ଵ ତ-ଦ୍ଯଜ॑ମାନ॒ମାଦ॑ଦତେ । ତ-ନ୍ତ୍ରି॒ଵୃତୈ॒ଵ ହ॑ରନ୍ତି । ଯାଵ॑ତୀ ତ୍ରି॒ଵୃତୋ॒ ମାତ୍ରା᳚ । ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଵୈ ତ୍ରି॒ଵୃତ୍ । ଯାଵ॒ଦ୍ଵା ଅ॒ଗ୍ନେର୍ଦହ॑ତୋ ଧୂ॒ମ ଉ॒ଦେତ୍ଯାନୁ॒ଵ୍ଯେତି॑ । ତାଵ॑ତୀ ତ୍ରି॒ଵୃତୋ॒ ମାତ୍ରା᳚ । ଅ॒ଗ୍ନେରେ॒ଵୈନ॒-ନ୍ତତ୍ । ମାତ୍ରା॒ଗ୍ଂ॒ ସାଯୁ॑ଜ୍ଯଗ୍ଂ ସଲୋ॒କତା᳚-ଙ୍ଗମଯନ୍ତି ॥ ଅଥ॒ ଯତ୍ପ॑ଞ୍ଚଦ॒ଶେନ॑ ସ୍ତୁ॒ଵତେ᳚ । ପ॒ଞ୍ଚ॒ଦ॒ଶେନୈ॒ଵ ତ-ଦ୍ଯଜ॑ମାନ॒-ମାଦ॑ଦତେ ॥ 50 ॥
ତ-ମ୍ପ॑ଞ୍ଚଦ॒ଶେନୈ॒ଵ ହ॑ରନ୍ତି । ଯାଵ॑ତୀ ପଞ୍ଚଦ॒ଶସ୍ଯ॒ ମାତ୍ରା᳚ । ଚ॒ନ୍ଦ୍ରମା॒ ଵୈ ପ॑ଞ୍ଚଦ॒ଶଃ । ଏ॒ଷ ହି ପ॑ଞ୍ଚଦ॒ଶ୍ଯାମ॑ପକ୍ଷୀ॒ଯତେ᳚ । ପ॒ଞ୍ଚ॒ଦଶ୍ଯା-ମା॑ପୂ॒ର୍ଯତେ᳚ । ଚ॒ନ୍ଦ୍ରମ॑ସ ଏ॒ଵୈନ॒-ନ୍ତତ୍ । ମାତ୍ରା॒ଗ୍ଂ॒ ସାଯୁ॑ଜ୍ଯଗ୍ଂ ସଲୋ॒କତା᳚-ଙ୍ଗମଯନ୍ତି । ଅଥ॒ ଯଥ୍ସ॑ପ୍ତଦ॒ଶେନ॑ ସ୍ତୁ॒ଵତେ᳚ । ସ॒ପ୍ତ॒ଦ॒ଶେନୈ॒ଵ ତ-ଦ୍ଯଜ॑ମାନ॒ମାଦ॑ଦତେ । ତଗ୍ଂ ସ॑ପ୍ତଦ॒ଶେନୈ॒ଵ ହ॑ରନ୍ତି ॥ 51 ॥
ଯାଵ॑ତୀ ସପ୍ତଦ॒ଶସ୍ଯ॒ ମାତ୍ରା᳚ । ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒ର୍ଵୈ ସ॑ପ୍ତଦ॒ଶଃ । ପ୍ର॒ଜାପ॑ତେରେ॒ଵୈନ॒-ନ୍ତତ୍ । ମାତ୍ରା॒ଗ୍ଂ॒ ସାଯୁ॑ଜ୍ଯଗ୍ଂ ସଲୋ॒କତା᳚-ଙ୍ଗମଯନ୍ତି । ଅଥ॒ ଯଦେ॑କଵି॒ଗ୍ଂ॒ଶେନ॑ ସ୍ତୁ॒ଵତେ᳚ । ଏ॒କ॒ଵି॒ଗ୍ଂ॒ଶେନୈ॒ଵ ତ-ଦ୍ଯଜ॑ମାନ॒-ମାଦ॑ଦତେ । ତମେ॑କଵି॒ଗ୍ଂ॒ଶେନୈ॒ଵ ହ॑ରନ୍ତି । ଯାଵ॑ତ୍ଯେକଵି॒ଗ୍ଂ॒ଶସ୍ଯ॒ ମାତ୍ରା᳚ । ଅ॒ସୌ ଵା ଆ॑ଦି॒ତ୍ଯ ଏ॑କଵି॒ଗ୍ଂ॒ଶଃ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯସ୍ଯୈ॒ଵୈନ॒-ନ୍ତତ୍ ॥ 52 ॥
ମାତ୍ରା॒ଗ୍ଂ॒ ସାଯୁ॑ଜ୍ଯଗ୍ଂ ସଲୋ॒କତା᳚-ଙ୍ଗମଯନ୍ତି ॥ ତେ କୁ॒ଶ୍ଯୌ᳚ । ଵ୍ଯ॑ଘ୍ନନ୍ନ୍ । ତେ ଅ॑ହୋରା॒ତ୍ରେ ଅ॑ଭଵତାମ୍ । ଅହ॑ରେ॒ଵ ସୁ॒ଵର୍ଣା॑ ଽଭଵତ୍ । ର॒ଜ॒ତା ରାତ୍ରିଃ॑ । ସ ଯଦା॑ଦି॒ତ୍ଯ ଉ॒ଦେତି॑ । ଏ॒ତାମେ॒ଵ ତଥ୍ସୁ॒ଵର୍ଣା᳚-ଙ୍କୁ॒ଶୀମନୁ॒ ସମେ॑ତି । ଅଥ॒ ଯଦ॑ସ୍ତ॒ମେତି॑ । ଏ॒ତାମେ॒ଵ ତ-ଦ୍ର॑ଜ॒ତା-ଙ୍କୁ॒ଶୀମନୁ॒ ସଂଵିଁ॑ଶତି ॥ ପ୍ର॒ହ୍ରାଦୋ॑ ହ॒ ଵୈ କା॑ଯାଧ॒ଵଃ । ଵି॒ରୋଚ॑ନ॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ଵ-ମ୍ପୁ॒ତ୍ରମୁଦା᳚ସ୍ଯତ୍ । ସ ପ୍ର॑ଦ॒ରୋ॑-ଽଭଵତ୍ । ତସ୍ମା᳚-ତ୍ପ୍ରଦ॒ରାଦୁ॑ଦ॒କ-ନ୍ନାଚା॑ମେତ୍ ॥ 53 ॥
(ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯଃ - ପ॑ଞ୍ଚଦ॒ଶସ୍ଯ॒ ମାତ୍ରା᳚ - ସ୍ତୁ॒ଵତେ॑ - ପଞ୍ଚଦ॒ଶେନୈ॒ଵ ତ-ଦ୍ଯଜ॑ମାନ॒ମାଦ॑ଦତେ - ସପ୍ତଦ॒ଶେନୈ॒ଵ ହ॑ରନ୍ - ତ୍ଯାଦି॒ତ୍ଯସ୍ଯୈ॒ଵୈନ॒ନ୍ତ-ଦ୍॒ ଵି॑ଶତି ଚ॒ତ୍ଵାରି॑ ଚ) (ଅ. 10)
ଅନୁଵାକଂ 11 - ସଵନୀଯପଶୁପୁରୋଡାଶାଃ (ଆଧ୍ଵରବ୍ରାହ୍ମଣମ୍)
ଅନୁଵାକଂ 11 - ସଵନୀଯପଶୁପୁରୋଡାଶାଃ (ଆଧ୍ଵରବ୍ରାହ୍ମଣମ୍)
ଯେ ଵୈ ଚ॒ତ୍ଵାର॒-ସ୍ସ୍ତୋମାଃ᳚ । କୃ॒ତ-ନ୍ତତ୍ । ଅଥ॒ ଯେ ପଞ୍ଚ॑ । କଲି॒-ସ୍ସଃ । ତସ୍ମା॒ଚ୍ଚତୁ॑ଷ୍ଟୋମଃ । ତଚ୍ଚତୁ॑ଷ୍ଟୋମସ୍ଯ ଚତୁଷ୍ଟୋମ॒ତ୍ଵମ୍ ॥ ତଦା॑ହୁଃ । କ॒ତ॒ମାନି॒ ତାନି॒ ଜ୍ଯୋତୀଗ୍ଂ॑ଷି । ଯ ଏ॒ତସ୍ଯ॒ ସ୍ତୋମା॒ ଇତି॑ । ତ୍ରି॒ଵୃତ୍-ପ॑ଞ୍ଚଦ॒ଶ-ସ୍ସ॑ପ୍ତଦ॒ଶ ଏ॑କଵି॒ଗ୍ଂ॒ଶଃ ॥ 54 ॥
ଏ॒ତାନି॒ ଵାଵ ତାନି॒ ଜ୍ଯୋତୀଗ୍ଂ॑ଷି । ଯ ଏ॒ତସ୍ଯ॒ ସ୍ତୋମାଃ᳚ ॥ ସୋ᳚-ଽବ୍ରଵୀତ୍ । ସ॒ପ୍ତ॒ଦ॒ଶେନ॑ ହ୍ରି॒ଯମା॑ଣୋ॒ ଵ୍ଯ॑ଲେଶିଷି । ଭି॒ଷଜ୍ଯ॑ତ॒ ମେତି॑ । ତମ॒ଶ୍ଵିନୌ॑ ଧା॒ନାଭି॑-ରଭିଷଜ୍ଯତାମ୍ । ପୂ॒ଷା କ॑ର॒ମ୍ଭେଣ॑ । ଭାର॑ତୀ ପରିଵା॒ପେଣ॑ । ମି॒ତ୍ରାଵରୁ॑ଣୌ ପଯ॒ସ୍ଯ॑ଯା ॥ ତଦା॑ହୁଃ ॥ 55 ॥
ଯଦ॒ଶ୍ଵିଭ୍ଯା᳚-ନ୍ଧା॒ନାଃ । ପୂ॒ଷ୍ଣଃ କ॑ର॒ମ୍ଭଃ । ଭାର॑ତ୍ଯୈ ପରିଵା॒ପଃ । ମି॒ତ୍ରାଵରୁ॑ଣଯୋଃ ପଯ॒ସ୍ଯା-ଽଥ॑ । କସ୍ମା॑ଦେ॒ତେଷାଗ୍ଂ॑ ହ॒ଵିଷା॒ମିନ୍ଦ୍ର॑ମେ॒ଵ ଯ॑ଜ॒ନ୍ତୀତି॑ । ଏ॒ତା ହ୍ଯେ॑ନ-ନ୍ଦେ॒ଵତା॒ ଇତି॑ ବ୍ରୂଯାତ୍ । ଏ॒ତୈର୍-ହ॒ଵିର୍ଭି॒-ରଭି॑ଷଜ୍ଯ॒ଗ୍ଗ୍॒-ସ୍ତସ୍ମା॒ଦିତି॑ ॥ ତଂ-ଵଁସ॑ଵୋ॒-ଽଷ୍ଟାକ॑ପାଲେନ ପ୍ରାତସ୍ସଵ॒ନେ॑-ଽଭିଷଜ୍ଯନ୍ନ୍ । ରୁ॒ଦ୍ରା ଏକା॑ଦଶକପାଲେନ॒ ମାଦ୍ଧ୍ଯ॑ନ୍ଦିନେ॒ ସଵ॑ନେ । ଵିଶ୍ଵେ॑ ଦେ॒ଵା ଦ୍ଵାଦ॑ଶକପାଲେନ ତୃତୀଯସଵ॒ନେ ॥ 56 ॥
ସ ଯଦ॒ଷ୍ଟାକ॑ପାଲା-ନ୍ପ୍ରାତସ୍ସଵ॒ନେ କୁ॒ର୍ଯାତ୍ । ଏକା॑ଦଶକପାଲା॒-ନ୍ମାଦ୍ଧ୍ଯ॑ନ୍ଦିନେ॒ ସଵ॑ନେ । ଦ୍ଵାଦ॑ଶକପାଲାଗ୍ ସ୍ତୃତୀଯ ସଵ॒ନେ । ଵିଲୋ॑ମ॒ ତ-ଦ୍ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॑ କ୍ରିଯେତ । ଏକା॑ଦଶକପାଲାନେ॒ଵ ପ୍ରା॑ତସ୍ସଵ॒ନେ କୁ॑ର୍ଯାତ୍ । ଏକା॑ଦଶକପାଲା॒-ନ୍ମାଦ୍ଧ୍ଯ॑ନ୍ଦିନେ॒ ସଵ॑ନେ । ଏକା॑ଦଶକପାଲାଗ୍ ସ୍ତୃତୀଯ ସଵ॒ନେ । ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॑ ସଲୋମ॒ତ୍ଵାଯ॑ ॥ ତଦା॑ହୁଃ । ଯ-ଦ୍ଵସୂ॑ନା-ମ୍ପ୍ରାତସ୍ସଵ॒ନମ୍ । ରୁ॒ଦ୍ରାଣା॒-ମ୍ମାଦ୍ଧ୍ଯ॑ନ୍ଦିନ॒ଗ୍ଂ॒ ସଵ॑ନମ୍ । ଵିଶ୍ଵେ॑ଷା-ନ୍ଦେ॒ଵାନା᳚-ନ୍ତୃତୀଯସଵ॒ନମ୍ । ଅଥ॒ କସ୍ମା॑ଦେ॒ତେଷାଗ୍ଂ॑ ହ॒ଵିଷା॒ମିନ୍ଦ୍ର॑ମେ॒ଵ ଯ॑ଜ॒ନ୍ତୀତି॑ । ଏ॒ତା ହ୍ଯେ॑ନ-ନ୍ଦେ॒ଵତା॒ ଇତି॑ ବ୍ରୂଯାତ୍ । ଏ॒ତୈର୍-ହ॒ଵିର୍ଭି॒ରଭି॑ଷଜ୍ଯ॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ତସ୍ମା॒ଦିତି॑ ॥ 57 ॥
ଏ॒ତାନି॒ ଵାଵ ତାନି॒ ଜ୍ଯୋତୀଗ୍ଂ॑ଷି । ଯ ଏ॒ତସ୍ଯ॒ ସ୍ତୋମାଃ᳚ ॥ ସୋ᳚-ଽବ୍ରଵୀତ୍ । ସ॒ପ୍ତ॒ଦ॒ଶେନ॑ ହ୍ରି॒ଯମା॑ଣୋ॒ ଵ୍ଯ॑ଲେଶିଷି । ଭି॒ଷଜ୍ଯ॑ତ॒ ମେତି॑ । ତମ॒ଶ୍ଵିନୌ॑ ଧା॒ନାଭି॑-ରଭିଷଜ୍ଯତାମ୍ । ପୂ॒ଷା କ॑ର॒ମ୍ଭେଣ॑ । ଭାର॑ତୀ ପରିଵା॒ପେଣ॑ । ମି॒ତ୍ରାଵରୁ॑ଣୌ ପଯ॒ସ୍ଯ॑ଯା ॥ ତଦା॑ହୁଃ ॥ 55 ॥
ଯଦ॒ଶ୍ଵିଭ୍ଯା᳚-ନ୍ଧା॒ନାଃ । ପୂ॒ଷ୍ଣଃ କ॑ର॒ମ୍ଭଃ । ଭାର॑ତ୍ଯୈ ପରିଵା॒ପଃ । ମି॒ତ୍ରାଵରୁ॑ଣଯୋଃ ପଯ॒ସ୍ଯା-ଽଥ॑ । କସ୍ମା॑ଦେ॒ତେଷାଗ୍ଂ॑ ହ॒ଵିଷା॒ମିନ୍ଦ୍ର॑ମେ॒ଵ ଯ॑ଜ॒ନ୍ତୀତି॑ । ଏ॒ତା ହ୍ଯେ॑ନ-ନ୍ଦେ॒ଵତା॒ ଇତି॑ ବ୍ରୂଯାତ୍ । ଏ॒ତୈର୍-ହ॒ଵିର୍ଭି॒-ରଭି॑ଷଜ୍ଯ॒ଗ୍ଗ୍॒-ସ୍ତସ୍ମା॒ଦିତି॑ ॥ ତଂ-ଵଁସ॑ଵୋ॒-ଽଷ୍ଟାକ॑ପାଲେନ ପ୍ରାତସ୍ସଵ॒ନେ॑-ଽଭିଷଜ୍ଯନ୍ନ୍ । ରୁ॒ଦ୍ରା ଏକା॑ଦଶକପାଲେନ॒ ମାଦ୍ଧ୍ଯ॑ନ୍ଦିନେ॒ ସଵ॑ନେ । ଵିଶ୍ଵେ॑ ଦେ॒ଵା ଦ୍ଵାଦ॑ଶକପାଲେନ ତୃତୀଯସଵ॒ନେ ॥ 56 ॥
ସ ଯଦ॒ଷ୍ଟାକ॑ପାଲା-ନ୍ପ୍ରାତସ୍ସଵ॒ନେ କୁ॒ର୍ଯାତ୍ । ଏକା॑ଦଶକପାଲା॒-ନ୍ମାଦ୍ଧ୍ଯ॑ନ୍ଦିନେ॒ ସଵ॑ନେ । ଦ୍ଵାଦ॑ଶକପାଲାଗ୍ ସ୍ତୃତୀଯ ସଵ॒ନେ । ଵିଲୋ॑ମ॒ ତ-ଦ୍ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॑ କ୍ରିଯେତ । ଏକା॑ଦଶକପାଲାନେ॒ଵ ପ୍ରା॑ତସ୍ସଵ॒ନେ କୁ॑ର୍ଯାତ୍ । ଏକା॑ଦଶକପାଲା॒-ନ୍ମାଦ୍ଧ୍ଯ॑ନ୍ଦିନେ॒ ସଵ॑ନେ । ଏକା॑ଦଶକପାଲାଗ୍ ସ୍ତୃତୀଯ ସଵ॒ନେ । ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॑ ସଲୋମ॒ତ୍ଵାଯ॑ ॥ ତଦା॑ହୁଃ । ଯ-ଦ୍ଵସୂ॑ନା-ମ୍ପ୍ରାତସ୍ସଵ॒ନମ୍ । ରୁ॒ଦ୍ରାଣା॒-ମ୍ମାଦ୍ଧ୍ଯ॑ନ୍ଦିନ॒ଗ୍ଂ॒ ସଵ॑ନମ୍ । ଵିଶ୍ଵେ॑ଷା-ନ୍ଦେ॒ଵାନା᳚-ନ୍ତୃତୀଯସଵ॒ନମ୍ । ଅଥ॒ କସ୍ମା॑ଦେ॒ତେଷାଗ୍ଂ॑ ହ॒ଵିଷା॒ମିନ୍ଦ୍ର॑ମେ॒ଵ ଯ॑ଜ॒ନ୍ତୀତି॑ । ଏ॒ତା ହ୍ଯେ॑ନ-ନ୍ଦେ॒ଵତା॒ ଇତି॑ ବ୍ରୂଯାତ୍ । ଏ॒ତୈର୍-ହ॒ଵିର୍ଭି॒ରଭି॑ଷଜ୍ଯ॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ତସ୍ମା॒ଦିତି॑ ॥ 57 ॥
(ଏ॒କ॒ଵି॒ଗ୍ଂ॒ଶ-ଆ॑ହୁ-ସ୍ତୃତୀଯସଵ॒ନେ-ପ୍ରା॑ତସ୍ସଵ॒ନ-ମ୍ପଞ୍ଚ॑ ଚ) (ଅ. 11)
ଅନୁଵାକଂ 12 - ସପ୍ତଛନ୍ଦାଂସି ପ୍ରପଞ୍ଚ୍ଯନ୍ତେ (ଆଧ୍ଵରବ୍ରାହ୍ମଣମ୍)
ଅନୁଵାକଂ 12 - ସପ୍ତଛନ୍ଦାଂସି ପ୍ରପଞ୍ଚ୍ଯନ୍ତେ (ଆଧ୍ଵରବ୍ରାହ୍ମଣମ୍)
ତସ୍ଯାଵା॑ଚୋ-ଽଵପା॒ଦାଦ॑ବିଭଯୁଃ । ତମେ॒ତେଷୁ॑ ସ॒ପ୍ତସୁ॒ ଛନ୍ଦଃ॑ ସ୍ଵଶ୍ରଯନ୍ନ୍ । ଯଦଶ୍ର॑ଯନ୍ନ୍ । ତଚ୍ଛ୍ରା॑ଯ॒ନ୍ତୀଯ॑ସ୍ଯ ଶ୍ରାଯନ୍ତୀଯ॒ତ୍ଵମ୍ । ଯଦଵା॑ରଯନ୍ନ୍ । ତ-ଦ୍ଵା॑ରଵ॒ନ୍ତୀଯ॑ସ୍ଯ ଵାରଵନ୍ତୀଯ॒ତ୍ଵମ୍ ॥ ତସ୍ଯାଵା॑ଚ ଏ॒ଵାଵ॑ପା॒ଦାଦ॑ବିଭଯୁଃ । ତସ୍ମା॑ ଏ॒ତାନି॑ ସ॒ପ୍ତ ଚ॑ତୁରୁତ୍ତ॒ରାଣି॒ ଛନ୍ଦା॒ଗ୍॒ସ୍ଯୁପା॑ଦଧୁଃ । ତେଷା॒ମତି॒ ତ୍ରୀଣ୍ଯ॑ରିଚ୍ଯନ୍ତ । ନ ତ୍ରୀଣ୍ଯୁଦ॑ଭଵନ୍ନ୍ ॥ 58 ॥
ସ ବୃ॑ହ॒ତୀମେ॒ଵା-ସ୍ପୃ॑ଶତ୍ । ଦ୍ଵାଭ୍ଯା॑ମ॒କ୍ଷରା᳚ଭ୍ଯାମ୍ । ଅ॒ହୋ॒ରା॒ତ୍ରାଭ୍ଯା॑ମେ॒ଵ ॥ ତଦା॑ହୁଃ । କ॒ତ॒ମା ସା ଦେ॒ଵାକ୍ଷ॑ରା ବୃହ॒ତୀ । ଯସ୍ଯା॒-ନ୍ତ-ତ୍ପ୍ର॒ତ୍ଯତି॑ଷ୍ଠତ୍ । ଦ୍ଵାଦ॑ଶ ପୌର୍ଣମା॒ସ୍ଯଃ॑ । ଦ୍ଵାଦ॒ଶାଷ୍ଟ॑କାଃ । ଦ୍ଵାଦ॑ଶାମାଵା॒ସ୍ଯାଃ᳚ । ଏ॒ଷା ଵାଵ ସା ଦେ॒ଵାକ୍ଷ॑ରା ବୃହ॒ତୀ ॥ 59 ॥
ଯସ୍ଯା॒-ନ୍ତ-ତ୍ପ୍ର॒ତ୍ଯତି॑ଷ୍ଠ॒ଦିତି॑ ॥ ଯାନି॑ ଚ॒ ଛନ୍ଦାଗ୍॑-ସ୍ଯ॒ତ୍ଯରି॑ଚ୍ଯନ୍ତ । ଯାନି॑ ଚ॒ ନୋଦଭ॑ଵନ୍ନ୍ । ତାନି॒ ନିର୍ଵୀ᳚ର୍ଯାଣି ହୀ॒ନାନ୍ଯ॑ମନ୍ଯନ୍ତ । ସା ଽବ୍ର॑ଵୀ-ଦ୍ବୃହ॒ତୀ । ମାମେ॒ଵ ଭୂ॒ତ୍ଵା । ମାମୁପ॒ ସଗ୍ଗ୍ ଶ୍ର॑ଯ॒ତେତି॑ । ଚ॒ତୁର୍ଭି॑ର॒କ୍ଷରୈ॑-ରନୁ॒ଷ୍ଟୁଗ୍-ବୃ॑ହ॒ତୀ-ନ୍ନୋଦ॑ଭଵତ୍ । ଚ॒ତୁର୍ଭି॑ର॒କ୍ଷରୈଃ᳚ ପ॒ଙ୍କ୍ତି-ର୍ବୃ॑ହ॒ତୀ-ମତ୍ଯ॑ରିଚ୍ଯତ । ତସ୍ଯା॑ମେ॒ତାନି॑ ଚ॒ତ୍ଵାର୍ଯ॒କ୍ଷରା᳚ଣ୍ଯ-ପ॒ଚ୍ଛିଦ୍ଯା॑-ଦଧାତ୍ ॥ 60 ॥
ତେ ବୃ॑ହ॒ତୀ ଏ॒ଵ ଭୂ॒ତ୍ଵା । ବୃ॒ହ॒ତୀମୁପ॒ ସମ॑ଶ୍ରଯତାମ୍ ॥ ଅ॒ଷ୍ଟା॒ଭି-ର॒କ୍ଷରୈ॑ରୁ॒ଷ୍ଣିଗ୍-ବୃ॑ହ॒ତୀ-ନ୍ନୋଦ॑ଭଵତ୍ । ଅ॒ଷ୍ଟା॒ଭିର॒କ୍ଷରୈ᳚ସ୍ତ୍ରି॒ଷ୍ଟୁଗ୍-ବୃ॑ହ॒ତୀ-ମତ୍ଯ॑ରିଚ୍ଯତ । ତସ୍ଯା॑ମେ॒ତା-ନ୍ଯ॒ଷ୍ଟାଵ॒କ୍ଷରା᳚ଣ୍ଯ-ପ॒ଚ୍ଛିଦ୍ଯା॑ଦଧାତ୍ । ତେ ବୃ॑ହ॒ତୀ ଏ॒ଵ ଭୂ॒ତ୍ଵା । ବୃ॒ହ॒ତୀମୁପ॒ ସମ॑ଶ୍ରଯତାମ୍ । ଦ୍ଵା॒ଦ॒ଶଭି॑-ର॒କ୍ଷରୈ᳚-ର୍ଗାଯ॒ତ୍ରୀ-ବୃ॑ହ॒ତୀ-ନ୍ନୋଦ॑ଭଵତ୍ । ଦ୍ଵା॒ଦ॒ଶଭି॑-ର॒କ୍ଷରୈ॒-ର୍ଜଗ॑ତୀ-ବୃହ॒ତୀ-ମତ୍ଯ॑ରିଚ୍ଯତ । ତସ୍ଯା॑ମେ॒ତାନି॒ ଦ୍ଵାଦ॑ଶା॒କ୍ଷରା᳚ଣ୍ଯ-ପ॒ଚ୍ଛିଦ୍ଯା॑ଦଧାତ୍ ॥ 61 ॥
ତେ ବୃ॑ହ॒ତୀ ଏ॒ଵ ଭୂ॒ତ୍ଵା । ବୃ॒ହ॒ତୀମୁପ॒ ସମ॑ଶ୍ରଯତାମ୍ ॥ ସୋ᳚-ଽବ୍ରଵୀତ୍-ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ । ଛନ୍ଦାଗ୍ଂ॑ସି॒ ରଥୋ॑ ମେ ଭଵତ । ଯୁ॒ଷ୍ମାଭି॑-ର॒ହମେ॒ତ-ମଦ୍ଧ୍ଵା॑ନ॒ମନୁ॒ ସଞ୍ଚ॑ରା॒ଣୀତି॑ । ତସ୍ଯ॑ ଗାଯ॒ତ୍ରୀ ଚ॒ ଜଗ॑ତୀ ଚ ପ॒କ୍ଷାଵ॑ଭଵତାମ୍ । ଉ॒ଷ୍ଣିକ୍ଚ॑ ତ୍ରି॒ଷ୍ଟୁପ୍ଚ॒ ପ୍ରଷ୍ଟ୍ଯୌ᳚ । ଅ॒ନୁ॒ଷ୍ଟୁପ୍ଚ॑ ପ॒ଙ୍କ୍ତିଶ୍ଚ॒ ଧୁର୍ଯୌ᳚ । ବୃ॒ହ॒ତ୍ଯେ॑ଵୋଦ୍ଧିର॑ଭଵତ୍ । ସ ଏ॒ତ-ଞ୍ଛ॑ନ୍ଦୋର॒ଥମା॒ସ୍ଥାଯ॑ । ଏ॒ତମଦ୍ଧ୍ଵା॑ନ॒ମନୁ॒ ସମ॑ଚରତ୍ । ଏ॒ତଗ୍ଂ ହ॒ ଵୈ ଛ॑ନ୍ଦୋର॒ଥମା॒ସ୍ଥାଯ॑ । ଏ॒ତମଦ୍ଧ୍ଵା॑ନ॒ମନୁ॒ ସଞ୍ଚ॑ରତି । ଯେନୈ॒ଷ ଏ॒ତ-ଥ୍ସ॒ଚଂର॑ତି । ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାନ୍-ଥ୍ସୋମେ॑ନ॒ ଯଜ॑ତେ । ଯ ଉ॑ଚୈନମେ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ 62 ॥
ସ ବୃ॑ହ॒ତୀମେ॒ଵା-ସ୍ପୃ॑ଶତ୍ । ଦ୍ଵାଭ୍ଯା॑ମ॒କ୍ଷରା᳚ଭ୍ଯାମ୍ । ଅ॒ହୋ॒ରା॒ତ୍ରାଭ୍ଯା॑ମେ॒ଵ ॥ ତଦା॑ହୁଃ । କ॒ତ॒ମା ସା ଦେ॒ଵାକ୍ଷ॑ରା ବୃହ॒ତୀ । ଯସ୍ଯା॒-ନ୍ତ-ତ୍ପ୍ର॒ତ୍ଯତି॑ଷ୍ଠତ୍ । ଦ୍ଵାଦ॑ଶ ପୌର୍ଣମା॒ସ୍ଯଃ॑ । ଦ୍ଵାଦ॒ଶାଷ୍ଟ॑କାଃ । ଦ୍ଵାଦ॑ଶାମାଵା॒ସ୍ଯାଃ᳚ । ଏ॒ଷା ଵାଵ ସା ଦେ॒ଵାକ୍ଷ॑ରା ବୃହ॒ତୀ ॥ 59 ॥
ଯସ୍ଯା॒-ନ୍ତ-ତ୍ପ୍ର॒ତ୍ଯତି॑ଷ୍ଠ॒ଦିତି॑ ॥ ଯାନି॑ ଚ॒ ଛନ୍ଦାଗ୍॑-ସ୍ଯ॒ତ୍ଯରି॑ଚ୍ଯନ୍ତ । ଯାନି॑ ଚ॒ ନୋଦଭ॑ଵନ୍ନ୍ । ତାନି॒ ନିର୍ଵୀ᳚ର୍ଯାଣି ହୀ॒ନାନ୍ଯ॑ମନ୍ଯନ୍ତ । ସା ଽବ୍ର॑ଵୀ-ଦ୍ବୃହ॒ତୀ । ମାମେ॒ଵ ଭୂ॒ତ୍ଵା । ମାମୁପ॒ ସଗ୍ଗ୍ ଶ୍ର॑ଯ॒ତେତି॑ । ଚ॒ତୁର୍ଭି॑ର॒କ୍ଷରୈ॑-ରନୁ॒ଷ୍ଟୁଗ୍-ବୃ॑ହ॒ତୀ-ନ୍ନୋଦ॑ଭଵତ୍ । ଚ॒ତୁର୍ଭି॑ର॒କ୍ଷରୈଃ᳚ ପ॒ଙ୍କ୍ତି-ର୍ବୃ॑ହ॒ତୀ-ମତ୍ଯ॑ରିଚ୍ଯତ । ତସ୍ଯା॑ମେ॒ତାନି॑ ଚ॒ତ୍ଵାର୍ଯ॒କ୍ଷରା᳚ଣ୍ଯ-ପ॒ଚ୍ଛିଦ୍ଯା॑-ଦଧାତ୍ ॥ 60 ॥
ତେ ବୃ॑ହ॒ତୀ ଏ॒ଵ ଭୂ॒ତ୍ଵା । ବୃ॒ହ॒ତୀମୁପ॒ ସମ॑ଶ୍ରଯତାମ୍ ॥ ଅ॒ଷ୍ଟା॒ଭି-ର॒କ୍ଷରୈ॑ରୁ॒ଷ୍ଣିଗ୍-ବୃ॑ହ॒ତୀ-ନ୍ନୋଦ॑ଭଵତ୍ । ଅ॒ଷ୍ଟା॒ଭିର॒କ୍ଷରୈ᳚ସ୍ତ୍ରି॒ଷ୍ଟୁଗ୍-ବୃ॑ହ॒ତୀ-ମତ୍ଯ॑ରିଚ୍ଯତ । ତସ୍ଯା॑ମେ॒ତା-ନ୍ଯ॒ଷ୍ଟାଵ॒କ୍ଷରା᳚ଣ୍ଯ-ପ॒ଚ୍ଛିଦ୍ଯା॑ଦଧାତ୍ । ତେ ବୃ॑ହ॒ତୀ ଏ॒ଵ ଭୂ॒ତ୍ଵା । ବୃ॒ହ॒ତୀମୁପ॒ ସମ॑ଶ୍ରଯତାମ୍ । ଦ୍ଵା॒ଦ॒ଶଭି॑-ର॒କ୍ଷରୈ᳚-ର୍ଗାଯ॒ତ୍ରୀ-ବୃ॑ହ॒ତୀ-ନ୍ନୋଦ॑ଭଵତ୍ । ଦ୍ଵା॒ଦ॒ଶଭି॑-ର॒କ୍ଷରୈ॒-ର୍ଜଗ॑ତୀ-ବୃହ॒ତୀ-ମତ୍ଯ॑ରିଚ୍ଯତ । ତସ୍ଯା॑ମେ॒ତାନି॒ ଦ୍ଵାଦ॑ଶା॒କ୍ଷରା᳚ଣ୍ଯ-ପ॒ଚ୍ଛିଦ୍ଯା॑ଦଧାତ୍ ॥ 61 ॥
ତେ ବୃ॑ହ॒ତୀ ଏ॒ଵ ଭୂ॒ତ୍ଵା । ବୃ॒ହ॒ତୀମୁପ॒ ସମ॑ଶ୍ରଯତାମ୍ ॥ ସୋ᳚-ଽବ୍ରଵୀତ୍-ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ । ଛନ୍ଦାଗ୍ଂ॑ସି॒ ରଥୋ॑ ମେ ଭଵତ । ଯୁ॒ଷ୍ମାଭି॑-ର॒ହମେ॒ତ-ମଦ୍ଧ୍ଵା॑ନ॒ମନୁ॒ ସଞ୍ଚ॑ରା॒ଣୀତି॑ । ତସ୍ଯ॑ ଗାଯ॒ତ୍ରୀ ଚ॒ ଜଗ॑ତୀ ଚ ପ॒କ୍ଷାଵ॑ଭଵତାମ୍ । ଉ॒ଷ୍ଣିକ୍ଚ॑ ତ୍ରି॒ଷ୍ଟୁପ୍ଚ॒ ପ୍ରଷ୍ଟ୍ଯୌ᳚ । ଅ॒ନୁ॒ଷ୍ଟୁପ୍ଚ॑ ପ॒ଙ୍କ୍ତିଶ୍ଚ॒ ଧୁର୍ଯୌ᳚ । ବୃ॒ହ॒ତ୍ଯେ॑ଵୋଦ୍ଧିର॑ଭଵତ୍ । ସ ଏ॒ତ-ଞ୍ଛ॑ନ୍ଦୋର॒ଥମା॒ସ୍ଥାଯ॑ । ଏ॒ତମଦ୍ଧ୍ଵା॑ନ॒ମନୁ॒ ସମ॑ଚରତ୍ । ଏ॒ତଗ୍ଂ ହ॒ ଵୈ ଛ॑ନ୍ଦୋର॒ଥମା॒ସ୍ଥାଯ॑ । ଏ॒ତମଦ୍ଧ୍ଵା॑ନ॒ମନୁ॒ ସଞ୍ଚ॑ରତି । ଯେନୈ॒ଷ ଏ॒ତ-ଥ୍ସ॒ଚଂର॑ତି । ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାନ୍-ଥ୍ସୋମେ॑ନ॒ ଯଜ॑ତେ । ଯ ଉ॑ଚୈନମେ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ 62 ॥
(ଅ॒ଭ॒ଵ॒ନ୍ - ଵାଵ ସା ଦେ॒ଵାକ୍ଷ॑ରା ବୃହ॒ - ତ୍ଯ॑ଦଧା॒-ଦ୍- ଦ୍ଵାଦ॑ଶା॒କ୍ଷରା᳚ଣ୍ଯପ॒ଚ୍ଛିଦ୍ଯା॑ଦଧା - ଦା॒ସ୍ଥାଯ॒ ଷଟ୍ଚ॑) (ଅ. 12)
(ଅ॒ଗ୍ନେଃ କୃତ୍ତି॑କା॒ - ଯ-ତ୍ପୁଣ୍ଯଂ॑ - ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ ସଵି॒ତୁ--ର୍ ବ୍ର॑ହ୍ମଵା॒ଦିନଃ॒ କ - ତ୍ଯୃ॒ତମେ॒ଵ - ଦେ॒ଵା ଵା - ଆଯୁ॑ଷଃ ପ୍ରା॒ଣ - ମିନ୍ଦ୍ରୋ॑ ଦଧୀ॒ଚୋ -ଦେ॑ଵାସୁ॒ରା-ସ୍ସ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ॒ - ସ ସ॑ମୁ॒ଦ୍ରୋ - ଯେ ଵୈ ଚ॒ତ୍ଵାର॒ - ସ୍ତସ୍ଯାଵା॑ଚୋ॒ ଦ୍ଵାଦ॑ଶ)
(ଅ॒ଗ୍ନେଃ କୃତ୍ତି॑କା - ଦେଵଗୃ॒ହା - ଋ॒ତମେ॒ଵ - ଵୈ᳚ଶ୍ଵଦେ॒ଵେନ॒ - ତେ ତଦ॑ନ୍ତ॒ - ତ-ମ୍ପ॑ଞ୍ଚଦ॒ଶେନ॒ - ତେ ବୃ॑ହ॒ତୀ ଏ॒ଵ ଦ୍ଵିଷ॑ଷ୍ଟିଃ)
(ଅ॒ଗ୍ନେଃ କୃତ୍ତି॑କା॒ - ଯ ଉ ॑ଚୈନମେ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑)
॥ ହରିଃ॑ ଓମ୍ ॥
॥ କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ପ୍ରଥମାଷ୍ଟକେ ପଞ୍ଚମଃ ପ୍ରପାଠକ-ସ୍ସମାପ୍ତଃ ।