2.6 - సౌత్రామణిః కౌకిలీ హోత్రం చ - కృష్ణ యజుర్వేద తైత్తిరీయ బ్రాహ్మణ పాఠః - స్వాద్వీం త్వా

కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ బ్రాహ్మణే ద్వితీయాష్టకే షష్ఠః ప్రపాఠకః - సౌత్రామణిః కౌకిలీ హోత్ర-ఞ్చ
ఓ-న్నమః పరమాత్మనే, శ్రీ మహాగణపతయే నమః,

శ్రీ గురుభ్యో నమః । హరిః ఓమ్ ॥
అనువాకం 1 - గ్రహాః

స్వాద్వీ-న్త్వా స్వాదునా । తీవ్రా-న్తీవ్రేణ । అమృతా-మమృతేన । మధుమతీ-మ్మధుమతా । సృజామి సగ్ం సోమేన । సోమో-ఽస్యశ్విభ్యా-మ్పచ్యస్వ । సరస్వత్యై పచ్యస్వ । ఇన్ద్రాయ సుత్రామ్ణే పచ్యస్వ ॥ పరీతోషిఞ్చతా సుతమ్ । సోమో య ఉత్తమగ్ం హవిః ॥ 1 ॥
దధన్వా యో నర్యో అఫ్స్వన్తరా । సుషావ సోమమద్రిభిః ॥ పునాతు తే పరిస్రుతమ్ । సోమగ్ం సూర్యస్య దుహితా । వారేణ శశ్వతా తనా । వాయుః పూతః పవిత్రేణ । ప్రాఙ్ఖ్సోమో అతిద్రుతః । ఇన్ద్రస్య యుజ్య-స్సఖా ॥ వాయుః పూతః పవిత్రేణ । ప్రత్యఙ్ఖ్సోమో అతిద్రుతః ॥ 2 ॥
ఇన్ద్రస్య యుజ్య-స్సఖా ॥ బ్రహ్మ క్షత్ర-మ్పవతే తేజ ఇన్ద్రియమ్ । సురయా సోమః సుత ఆసుతో మదాయ । శుక్రేణ దేవ దేవతాః పిపృగ్ధి । రసేనాన్నం-యఁజమానాయ ధేహి ॥ కువిదఙ్గ యవమన్తో యవ-ఞ్చిత్ । యథా దాన్త్యనుపూర్వం-విఁయూయ । ఇహేహైషా-ఙ్కృణుత భోజనాని । యే బరఃఇషో నమోవృక్తి-న్న జగ్ముః ॥ ఉపయామ-గృహీతో-ఽస్యశ్విభ్యా-న్త్వా జుష్ట-ఙ్గృహ్ణామి ॥ 3 ॥
సరస్వత్యా ఇన్ద్రాయ సుత్రామ్ణే ॥ ఏష తే యోనిస్తేజసే త్వా । వీర్యాయ త్వా బలాయ త్వా ॥ తేజో-ఽసి తేజో మయి ధేహి । వీర్యమసి వీర్య-మ్మయి ధేహి । బలమసి బల-మ్మయి ధేహి ॥ నానా హి వా-న్దేవహితగ్ం సదః కృతమ్ । మా సగ్ంసృక్షాథా-మ్పరమే వ్యోమన్న్ । సురా త్వమసి శుష్మిణీ సోమ ఏషః । మా మా హిగ్ంసీ-స్స్వాం-యోఁనిమావిశన్న్ ॥ 4 ॥
ఉపయామగృహీతో-ఽస్యాశ్విన-న్తేజః । సారస్వతం-వీఁర్యమ్ । ఐన్ద్ర-మ్బలమ్ ॥ ఏష తే యోనిర్మోదాయ త్వా । ఆనన్దాయ త్వా మహసే త్వా ॥ ఓజో-ఽస్యోజో మయి ధేహి । మన్యురసి మన్యు-మ్మయి ధేహి । మహో-ఽసి మహో మయి ధేహి । సహో-ఽసి సహో మయి ధేహి ॥ యా వ్యాఘ్రం-విఁషూచికా । ఉభౌ వృక-ఞ్చ రక్షతి । శ్యేన-మ్పతత్రిణగ్ం సిగ్ంహమ్ । సేమ-మ్పాత్వగ్ంహసః ॥ స-మ్పృచః స్థ స-మ్మా భద్రేణ పృఙ్క్త । విపృచః స్థ వి మా పాప్మనా పృఙ్క్త ॥ 5 ॥

(హవిః - ప్రత్యఙ్ఖ్సోమో ఆతిద్రుతో - గృహ్ణా - మ్యావిశన్ - విషూచికా పఞ్చ చ) (అ. 1)
అనువాకం 2 - గ్రహోపస్థానమ్

సోమో రాజా-ఽమృతగ్ం సుతః । ఋజీషేణాజహాన్మృత్యుమ్ । ఋతేన సత్యమిన్ద్రియమ్ । విపానగ్ం శుక్రమన్ధసః । ఇన్ద్రస్యేన్ద్రియమ్ । ఇద-మ్పయో-ఽమృత-మ్మధు ॥ సోమమద్భ్యో వ్యపిబత్ । ఛన్దసా హగ్ంస-శ్శుచిషత్ । ఋతేన సత్యమిన్ద్రియమ్ । అద్భ్యః, క్షీరం-వ్యఁపిబత్ ॥ 6 ॥
క్రుఙ్ఙాఙ్గిరసో ధియా । ఋతేన సత్యమిన్ద్రియమ్ । అన్నా-త్పరిస్రుతో రసమ్ । బ్రహ్మణా వ్యపిబ-త్క్షత్రమ్ । ఋతేన సత్యమిన్ద్రియమ్ ॥ రేతో మూత్రం-విఁజహాతి । యోని-మ్ప్రవిశదిన్ద్రియమ్ । గర్భో జరాయుణా-ఽఽవృతః । ఉల్బ-ఞ్జహాతి జన్మనా । ఋతేన సత్యమిన్ద్రియమ్ ॥ 7 ॥
వేదేన రూపే వ్యకరోత్ । సతాసతీ ప్రజాపతిః । ఋతేన సత్యమిన్ద్రియమ్ ॥ సోమేన సోమౌ వ్యపిబత్ । సుతాసుతౌ ప్రజాపతిః । ఋతేన సత్యమిన్ద్రియమ్ । దృష్ట్వా రూపే వ్యాకరోత్ । సత్యానృతే ప్రజాపతిః । అశ్రద్ధా-మనృతే-ఽదధాత్ । శ్రద్ధాగ్ం సత్యే ప్రజాపతిః । ఋతేన సత్యమిన్ద్రియమ్ ॥ దృష్ట్వా పరిస్రుతో రసమ్ । శుక్రేణ శుక్రం-వ్యఁపిబత్ । పయ-స్సోమ-మ్ప్రజాపతిః । ఋతేన సత్యమిన్ద్రియమ్ । విపానగ్ం శుక్రమన్ధసః । ఇన్ద్రస్యేన్ద్రియమ్ । ఇద-మ్పయో-ఽమృత-మ్మధు ॥ 8 ॥

(అద్భ్యః, క్షీరం-వ్యఁపిబ - జ్జన్మనర్తేన సత్యమిన్ద్రియగ్గ్ - శ్రద్ధాగ్ం సత్యే ప్రజాపతిరష్టౌ చ) (అ. 2)
(సోమో రాజా విపానగ్ం సోమమద్భ్యో-ఽన్నా-ద్రేతో మూత్రం-వేఁదేన సతాసతీ సోమేన సుతాసుతౌ దృష్ట్వా రూపే దృష్ట్వా పరిస్రుతో రసం-విఁపాన-న్దశ )
అనువాకం 3 - గ్రహహోమః

సురావన్త-మ్బర్హిషదగ్ం సువీరమ్ । యజ్ఞగ్ం హిన్వన్తి మహిషా నమోభిః । దధానా-స్సోమ-న్దివి దేవతాసు । మదేమేన్ద్రం-యఁజమానా-స్స్వర్కాః ॥ యస్తే రస-స్సమ్భృత ఓషధీషు । సోమస్య శుష్మ-స్సురయా సుతస్య । తేన జిన్వ యజమాన-మ్మదేన । సరస్వతీ-మశ్వినా-విన్ద్ర-మగ్నిమ్ ॥ యమశ్వినా నముచేరాసురాదధి । సరస్వత్యసనోదిన్ద్రియాయ ॥ 9 ॥
ఇమ-న్తగ్ం శుక్ర-మ్మధుమన్త-మిన్దుమ్ । సోమగ్ం రాజానమిహ భక్షయామి ॥ యదత్ర రిప్తగ్ం రసినః సుతస్య । యదిన్ద్రో అపిబచ్ఛచీభిః । అహ-న్తదస్య మనసా శివేన । సోమగ్ం రాజానమిహ భక్షయామి ॥ పితృభ్యః స్వధావిభ్యః స్వధా నమః । పితామహేభ్యః స్వధావిభ్యః స్వధా నమః । ప్రపితామహేభ్య-స్స్వధావిభ్యః స్వధా నమః । అక్ష-న్పితరః ॥ 10 ॥
అమీమదన్త పితరః । అతీతృపన్త పితరః । అమీమృజన్త పితరః । పితర-శ్శున్ధద్ధ్వమ్ ॥ పునన్తు మా పితరః సోమ్యాసః । పునన్తు మా పితామహాః । పునన్తు ప్రపితామహాః । పవిత్రేణ శతాయుషా । పునన్తు మా పితామహాః । పునన్తు ప్రపితామహాః ॥ 11 ॥
పవిత్రేణ శతాయుషా ॥ విశ్వమాయు-ర్వ్యశ్నవై । అగ్న ఆయూగ్ంషి పవస ఆ సువోర్జమిష-ఞ్చ నః । ఆరే బాధస్వ దుచ్ఛునామ్ ॥ అగ్నే పవస్వ స్వపా అస్మే వర్చః సువీర్యమ్ । దధ-త్పోషగ్ం రయి-మ్మయి ॥। పవమాన-స్సువర్జనః । పవిత్రేణ విచర్షణిః । యః పోతా స పునాతు మా ॥ పునన్తు మా దేవజనాః । పునన్తు మన వో ధియా । పునన్తు విశ్వ ఆయవః ॥। జాతవేదః పవిత్రవత్ । పవిత్రేణ పునాహి మా । శుక్రేణ దేవ దీద్యత్ । అగ్నే క్రత్వా క్రతూగ్ంరను ॥ యత్తే పవిత్ర-మర్చిషి । అగ్నే వితతమన్తరా । బ్రహ్మ తేన పునీమహే ॥। ఉభాభ్యా-న్దేవ సవితః । పవిత్రేణ సవేన చ । ఇద-మ్బ్రహ్మ పునీమహే ॥ వైశ్వదేవీ పునతీ దేవ్యాగాత్ । యస్యై బహ్వీ-స్తనువో వీతపృష్ఠాః । తయా మదన్త-స్సధమాద్యేషు । వయగ్గ్ స్యామ పతయో రయీణామ్ ॥॥ యే సమానా-స్సమనసః । పితరో యమరాజ్యే । తేషాం-లోఁక-స్స్వధా నమః । యజ్ఞో దేవేషు కల్పతామ్ ॥ 12 ॥
యే సజాతా-స్సమనసః । జీవా జీవేషు మామకాః । తేషాగ్ శ్రీర్మయి కల్పతామ్ । అస్మిల్ ఁలోకే శతగ్ం సమాః ॥ ద్వే స్రుతీ అశృణవ-మ్పితృణామ్ । అహ-న్దేవానాముత మర్త్యానామ్ । యాభ్యామిదం-విఁశ్వమేజ-థ్సమేతి । యదన్తరా పితర-మ్మాతర-ఞ్చ ॥ ఇదగ్ం హవిః ప్రజనన-మ్మే అస్తు । దశవీరగ్ం సర్వగణగ్గ్ స్వస్తయే । ఆత్మసని ప్రజాసని । పశుసన్యభయసని లోకసని । అగ్నిః ప్రజా-మ్బహులా-మ్మే కరోతు । అన్న-మ్పయో రేతో అస్మాసు ధత్త । రాయస్పోష-మిషమూర్జమస్మాసు దీధర-థ్స్వాహా ॥ 13 ॥

(ఇన్ద్రియాయ - పితరః - శతాయుషా పునన్తు మా పితామహాః పునన్తు ప్రపితామహాః-కల్పతాగ్-స్వస్తయే పఞ్చ చ) (అ. 3)
అనువాకం 4 - ఉపహోమాః

సీసేన తన్త్ర-మ్మనసా మనీషిణః । ఊర్ణాసూత్రేణ కవయో వయన్తి । అశ్వినా యజ్ఞగ్ం సవితా సరస్వతీ । ఇన్ద్రస్య రూపం-వఁరుణో భిషజ్యన్న్ ॥ తదస్య రూపమమృతగ్ం శచీభిః । తిస్రో దధుర్దేవతా-స్సగ్ంరరాణాః । లోమాని శష్పై-ర్బహుధా న తోక్మభిః । త్వగస్య మాగ్ంసమభవన్న లాజాః ॥ తదశ్వినా భిషజా రుద్రవర్తనీ । సరస్వతీ వయతి పేశో అన్తరః ॥ 14 ॥
అస్థి మజ్జాన-మ్మాసరైః । కారోతరేణ దధతో గవా-న్త్వచి ॥ సరస్వతీ మనసా పేశలం-వఁసు । నాసత్యాభ్యాం-వఁయతి దర్శతం-వఁపుః । రస-మ్పరిస్రుతా న రోహితమ్ । నగ్నహుర్ధీరస్తసర-న్న వేమ ॥ పయసా శుక్రమమృత-ఞ్జనిత్రమ్ । సురయా మూత్రాజ్జనయన్తి రేతః । అపామతి-న్దుర్మతి-మ్బాధమానాః । ఊవద్ధ్యం-వాఁతగ్ం సబువ-న్తదారాత్ ॥ 15 ॥
ఇన్ద్రః సుత్రామా హృదయేన సత్యమ్ । పురోడాశేన సవితా జజాన । యకృ-త్క్లోమానం-వఁరుణో భిషజ్యన్న్ । మతస్నే వాయవ్యైర్న మినాతి పిత్తమ్ ॥ ఆన్త్రాణి స్థాలీ మధు పిన్వమానా । గుదా పాత్రాణి సుదుఘా న ధేనుః । శ్యేనస్య పత్ర-న్న ప్లీహా శచీభిః । ఆసన్దీ నాభిరుదర-న్న మాతా ॥ కుమ్భో వనిష్ఠుర్జనితా శచీభిః । యస్మిన్నగ్రే యోన్యా-ఙ్గర్భో అన్తః ॥ 16 ॥
ప్లాశీర్వ్యక్త-శ్శతధార ఉథ్సః । దుహే న కుమ్భీగ్ స్వధా-మ్పితృభ్యః ॥ ముఖగ్ం సదస్య శిర ఇథ్సదేన । జిహ్వా పవిత్రమశ్వినా సగ్ం సరస్వతీ । చప్ప-న్న పాయుర్భిషగస్య వాలః । వస్తిర్న శేపో హరసా తరస్వీ ॥ అశ్విభ్యా-ఞ్చక్షురమృత-ఙ్గ్రహాభ్యామ్ । ఛాగేన తేజో హవిషా శృతేన । పక్ష్మాణి గోధూమైః క్వలైరుతాని । పేశో న శుక్లమసితం-వఁసాతే ॥ 17 ॥
అవిర్న మేషో నసి వీర్యాయ । ప్రాణస్య పన్థా అమృతో గ్రహాభ్యామ్ । సరస్వత్యుపవాకైర్వ్యానమ్ । నస్యాని బరఃఇ-ర్బదరై-ర్జజాన ॥ ఇన్ద్రస్య రూపమృషభో బలాయ । కర్ణాభ్యాగ్ శ్రోత్రమమృత-ఙ్గ్రహాభ్యామ్ । యవా న బరఃఇ-ర్భ్రువి కేసరాణి । కర్కన్ధు జజ్ఞే మధు సారఘ-మ్ముఖాత్ ॥ ఆత్మన్నుపస్థే న వృకస్య లోమ । ముఖే శ్మశ్రూణి న వ్యాఘ్రలోమమ్ ॥ 18 ॥
కేశా న శీర.షన్. యశసే శ్రియై శిఖా । సిగ్ంహస్య లోమ త్విషి-రిన్ద్రియాణి ॥ అఙ్గాన్యాత్మన్-భిషజా తదశ్వినా । ఆత్మానమఙ్గై-స్సమధా-థ్సరస్వతీ । ఇన్ద్రస్య రూపగ్ం శతమానమాయుః । చన్ద్రేణ జ్యోతిరమృత-న్దధానా ॥ సరస్వతీ యోన్యా-ఙ్గర్భమన్తః । అశ్విభ్యా-మ్పత్నీ సుకృత-మ్బిభర్తి । అపాగ్ం రసేన వరుణో న సామ్నా । ఇన్ద్రగ్గ్ శ్రియై జనయన్నఫ్సు రాజా ॥ తేజః పశూనాగ్ం హవిరిన్ద్రియావత్ । పరిస్రుతా పయసా సారఘ-మ్మధు । అశ్విభ్యా-న్దుగ్ధ-మ్భిషజా సరస్వత్యా సుతాసుతాభ్యామ్ । అమృత-స్సోమ ఇన్దుః ॥ 19 ॥

(అన్తర - ఆరా - దన్త--ర్ వసాతే - వ్యాఘ్రలోమగ్ం - రాజా చత్వారి చ) (అ. 4)
అనువాకం 5 - అభిషేకః

మిత్రో-ఽసి వరుణో-ఽసి । సమహం-విఁశ్వైర్దేవైః ॥ క్షత్రస్య నాభిరసి । క్షత్రస్య యోనిరసి ॥ స్యోనామాసీద । సుషదామాసీద । మా త్వా హిగ్ంసీత్ । మా మా హిగ్ంసీత్ ॥ నిషసాద ధృతవ్రతో వరుణః । పస్త్యాస్వా ॥ 20 ॥
సామ్రాజ్యాయ సుక్రతుః ॥ దేవస్య త్వా సవితుః ప్రసవే । అశ్వినో-ర్బాహుభ్యామ్ । పూష్ణో హస్తాభ్యామ్ । అశ్వినో-ర్భైషజ్యేన । తేజసే బ్రహ్మవర్చసాయాభిషిఞ్చామి ॥ దేవస్య త్వా సవితుః ప్రసవే । అశ్వినో-ర్బాహుభ్యామ్ । పూష్ణో హస్తాభ్యామ్ । సరస్వత్యై భైషజ్యేన ॥ 21 ॥
వీర్యాయాన్నాద్యాయాభిషిఞ్చామి ॥ దేవస్య త్వా సవితుః ప్రసవే । అశ్వినో-ర్బాహుభ్యామ్ । పూష్ణో హస్తాభ్యామ్ । ఇన్ద్రస్యేన్ద్రియేణ । శ్రియై యశసే బలాయాభిషిఞ్చామి ॥ కో-ఽసి కతమో-ఽసి । కస్మై త్వా కాయ త్వా ॥ సుశ్లోకాఁ(4) సుమడ్గలాఁ(4) సత్యరాజా(3)న్ ॥ శిరో మే శ్రీః ॥ 22 ॥
యశో ముఖమ్ । త్విషిః కేశాశ్చ శ్మశ్రూణి । రాజా మే ప్రాణో-ఽమృతమ్ । సమ్రాట్ చక్షుః । విరాట్ఛ్రోత్రమ్ । జిహ్వా మే భద్రమ్ । వామ్మహః । మనో మన్యుః । స్వరాడ్భామః । మోదాః ప్రమోదా అఙ్గులీరఙ్గాని ॥ 23 ॥
చిత్త-మ్మే సహః । బాహూ మే బలమిన్ద్రియమ్ । హస్తౌ మే కర్మ వీర్యమ్ । ఆత్మా క్షత్రమురో మమ । పృష్టీర్మే రాష్ట్రముదరమగ్ంసౌ । గ్రీవాశ్చ శ్రోణ్యౌ । ఊరూ అరత్నీ జానునీ । విశో మే-ఽఙ్గాని సర్వతః । నాభిర్మే చిత్తం-విఁజ్ఞానమ్ । పాయుర్మే-ఽపచితిర్భసత్ ॥ 24 ॥
ఆనన్దనన్దావాణ్డౌ మే । భగ-స్సౌభాగ్య-మ్పసః ॥ జఙ్ఘాభ్యా-మ్పద్భ్యా-న్ధర్మో-ఽస్మి । విశి రాజా ప్రతిష్ఠితః ॥ ప్రతి క్షత్రే ప్రతితిష్ఠామి రాష్ట్రే । ప్రత్యశ్వేషు ప్రతితిష్ఠామి గోషు । ప్రత్యఙ్గేషు ప్రతితిష్ఠామ్యాత్మన్న్ । ప్రతి ప్రాణేషు ప్రతితిష్ఠామి పుష్టే । ప్రతి ద్యావాపృథివ్యోః । ప్రతితిష్ఠామి యజ్ఞే ॥ 25 ॥
త్రయా దేవా ఏకాదశ । త్రయస్త్రిగ్ంశా-స్సురాధసః । బృహస్పతి పురోహితాః । దేవస్య సవితు-స్సవే । దేవా దేవైరవన్తు మా । ప్రథమా ద్వితీయైః । ద్వితీయాస్తృతీయైః । తృతీయా-స్సత్యేన । సత్యం-యఁజ్ఞేన ।యజ్ఞో యజుర్భిః ॥ 26 ॥
యజూగ్ంషి సామభిః । సామాన్యృగ్భిః । ఋచో యాజ్యాభిః । యాజ్యా వషట్కారైః । వషట్కారా ఆహుతిభిః । ఆహుతయో మే కామాన్-థ్సమర్ధయన్తు ॥ భూ-స్స్వాహా ॥ లోమాని ప్రయతిర్మమ । త్వమ్మ ఆనతిరాగతిః । మాగ్ంస-మ్మ ఉపనతిః । వ స్వస్థి । మజ్జా మ ఆనతిః ॥ 27 ॥

(పస్త్యాస్వా - సరస్వత్యై భైషజ్యేన - శ్రీ - రఙ్గాని - భస--ద్యజ్ఞే - యజ్ఞో యజుర్భి - రుపనతిర్ద్వే చ) (అ. 5)
అనువాకం 6 - అవభృథః

య-ద్దేవా దేవహేడనమ్ । దేవాసశ్చకృమా వయమ్ । అగ్నిర్మా తస్మాదేనసః । విశ్వా-న్ముఞ్చత్వగ్ంహసః ॥ యది దివా యది నక్తమ్ । ఏనాగ్ంసి చకృమా వయమ్ । వాయుర్మా తస్మాదేనసః । విశ్వా-న్ముఞ్చత్వగ్ంహసః ॥ యది జాగ్ర-ద్యది స్వప్నే । ఏనాగ్ంసి చకృమా వయమ్ ॥ 28 ॥
సూర్యో మా తస్మాదేనసః । విశ్వా-న్ముఞ్చత్వగ్ంహసః ॥ యద్గ్రామే యదరణ్యే । య-థ్సభాయాం-యఁదిన్ద్రియే । యచ్ఛూద్రే యదర్యే । ఏనశ్చకృమా వయమ్ । యదేకస్యాధి ధర్మణి । తస్యావయజనమసి ॥ యదాపో అఘ్నియా వరుణేతి శపామహే । తతో వరుణ నో ముఞ్చ ॥ 29 ॥
అవభృథ నిచఙ్కుణ నిచేరురసి నిచఙ్కుణ । అవ దేవై-ర్దేవకృతమేనో-ఽయాట్ । అవ మర్త్యైర్మర్త్యకృతమ్ । ఉరోరా నో దేవ రిషస్పాహి ॥ సుమిత్రా న ఆప ఓషధయ-స్సన్తు । దుర్మిత్రాస్తస్మై భూయాసుః । యో-ఽస్మా-న్ద్వేష్టి । య-ఞ్చ వయ-న్ద్విష్మః ॥ ద్రుపదాదివే-న్ముముచానః । స్విన్న-స్స్నాత్వీ మలాదివ ॥ 30 ॥
పూత-మ్పవిత్రేణేవాజ్యమ్ । ఆపః శున్ధన్తు మైనసః ॥ ఉద్వయ-న్తమసస్పరి । పశ్యన్తో జ్యోతిరుత్తరమ్ । దేవ-న్దేవత్రా సూర్యమ్ । అగన్మ జ్యోతిరుత్తమమ్ ॥ ప్రతియుతో వరుణస్య పాశః । ప్రత్యస్తో వరుణస్య పాశః ॥ ఏధో-ఽస్యేధిషీమహి । సమిదసి ॥ 31 ॥
తేజో-ఽసి తేజో మయి ధేహి ॥ అపో అన్వచారిషమ్ । రసేన సమసృక్ష్మహి । పయస్వాగ్ం అగ్న ఆ-ఽగమమ్ । త-మ్మా సగ్ంసృజ వర్చసా । ప్రజయా చ ధనేన చ ॥ సమావవర్తి పృథివీ । సముషాః । సము సూర్యః । సము విశ్వమిద-ఞ్జగత్ । వైశ్వానర జ్యోతి-ర్భూయాసమ్ । విభు-ఙ్కామం-వ్యఁశ్నవై ॥ భూ-స్స్వాహా ॥ 32 ॥

(స్వప్న ఏనాగ్ంసి చకృమా వయం - ముఞ్చ - మలాదివ - సమిదసి - జగ-త్త్రీణి చ) (అ. 6)
అనువాకం 7 - ఐన్ద్రే ప్రశ్నౌ ప్రయాజానామేకాదశ మైత్రావరుణప్రైషాః

హోతా యక్ష-థ్సమిధేన్ద్ర-మిడస్పదే । నాభా పృథివ్యా అధి । దివో వర్ష్మన్-థ్సమిద్ధ్యతే । ఓజిష్ఠశ్చర్షణీసహాన్ । వేత్వాజ్యస్య హోతర్యజ ॥ హోతా యక్షత్తనూనపాతమ్ । ఊతిభి-ర్జేతార-మపరాజితమ్ । ఇన్ద్ర-న్దేవగ్ం సువర్విదమ్ । పథిభి-ర్మధుమత్తమైః । నరాశగ్ంసేన తేజసా ॥ 33 ॥
వేత్వాజ్యస్య హోతర్యజ ॥ హోతా యక్షదిడాభి-రిన్ద్ర-మీడితమ్ । ఆజుహ్వాన-మమర్త్యమ్ । దేవో దేవై-స్సవీర్యః । వజ్రహస్తః పురన్దరః । వేత్వాజ్యస్య హోతర్యజ ॥ హోతా యక్ష-ద్బరఃఇషీన్ద్ర-న్నిషద్వరమ్ । వృషభ-న్నర్యాపసమ్ । వసుభీ రుద్రైరాదిత్యైః । సయుగ్భి-ర్బరఃఇరా ఽసదత్ ॥ 34 ॥
వేత్వాజ్యస్య హోతర్యజ ॥ హోతా యక్షదోజో న వీర్యమ్ । సహో ద్వార ఇన్ద్రమవర్ధయన్న్ । సుప్రాయణా విశ్రయన్తామృతావృధః । ద్వార ఇన్ద్రాయ మీఢుషే । వియన్త్వాజ్యస్య హోతర్యజ ॥ హోతా యక్షదుషే ఇన్ద్రస్య ధేనూ । సుదుఘే మాతరౌ మహీ । సవాతరౌ న తేజసీ । వథ్సమిన్ద్ర-మవర్ధతామ్ ॥ 35 ॥
వీతామాజ్యస్య హోతర్యజ ॥ హోతా యక్ష-ద్దైవ్యా హోతారా । భిషజా సఖాయా । హవిషేన్ద్ర-మ్భిషజ్యతః । కవీ దేవౌ ప్రచేతసౌ । ఇన్ద్రాయ ధత్త ఇన్ద్రియమ్ । వీతామాజ్యస్య హోతర్యజ ॥ హోతా యక్షత్తిస్రో దేవీః । త్రయస్త్రిధాతవో-ఽపసః । ఇడా సరస్వతీ భారతీ ॥ 36 ॥
మహీన్ద్రపత్నీర్-హవిష్మతీః । వియన్త్వాజ్యస్య హోతర్యజ ॥ హోతా యక్షత్త్వష్టార-మిన్ద్ర-న్దేవమ్ । భిషజగ్ం సుయజ-ఙ్ఘృతశ్రియమ్ । పురురూపగ్ం సురేతస-మ్మఘోనిమ్ । ఇన్ద్రాయ త్వష్టా దధదిన్ద్రియాణి । వేత్వాజ్యస్య హోతర్యజ ॥ హోతా యక్ష-ద్వనస్పతిమ్ । శమితారగ్ం శతక్రతుమ్ । ధియో జోష్టార-మిన్ద్రియమ్ ॥ 37 ॥
మద్ధ్వా సమఞ్జన్పథిభిః సుగేభిః । స్వదాతి హవ్య-మ్మధునా ఘృతేన । వేత్వాజ్యస్య హోతర్యజ ॥ హోతా యక్షదిన్ద్రగ్గ్ స్వాహా-ఽఽజ్యస్య । స్వాహా మేదసః । స్వాహా స్తోకానామ్ । స్వాహా స్వాహాకృతీనామ్ । స్వాహా హవ్యసూక్తీనామ్ । స్వాహా దేవాగ్ం ఆజ్యపాన్ । స్వాహేన్ద్రగ్ం హోత్రాజ్జుషాణాః । ఇన్ద్ర ఆజ్యస్య వియన్తు । హోతర్యజ ॥ 38 ॥

(తేజసా-ఽసద-దవర్ధతాం-భారతీ-న్ద్రియం-జుషాణా ద్వే చ) (అ. 7)
(సమిధేన్ద్ర-న్తనూనపాతమిడాభి-ర్బర్హిష్యోజ ఉషే దైవ్యా తిస్రస్త్వష్టారం-వఁనస్పతిమిన్ద్రమ్ । సమిధేన్ద్ర-ఞ్చతుర్వేత్వేకో వియన్తు ద్విర్వీతామేకో వియన్తు ద్విర్వేత్వేకో వియన్తు హోతర్యజ )
అనువాకం 8 - ఐన్ద్రే ప్రశ్నౌ ప్రయాజయాజ్యాః

సమిద్ధ ఇన్ద్ర ఉషసామనీకే । పురోరుచా పూర్వకృద్వావృధానః । త్రిభిర్దేవైస్త్రిగ్ంశతా వజ్రబాహుః । జఘాన వృత్రం-విఁ దురో వవార ॥ నరాశగ్ంసః ప్రతి శూరో మిమానః । తనూనపాత్-ప్రతి యజ్ఞస్య ధామ । గోభి-ర్వపావా-న్మధునా సమఞ్జన్న్ । హిరణ్యైశ్చన్ద్రీ యజతి ప్రచేతాః ॥ ఈడితో దేవైర్హరివాగ్ం అభిష్టిః । ఆజుహ్వానో హవిషా శర్ధమానః ॥ 39 ॥
పురదంరో మఘవాన్. వజ్రబాహుః । ఆయాతు యజ్ఞముప నో జుషాణః ॥ జుషాణో బరఃఇర్హరివాన్న ఇన్ద్రః । ప్రాచీనగ్ం సీదత్ప్రదిశా పృథివ్యాః । ఉరువ్యచాః ప్రథమానగ్గ్ స్యోనమ్ । ఆదిత్యైరక్తం-వఁసుభి-స్సజోషాః ॥ ఇన్ద్ర-న్దురః కవష్యో ధావమానాః । వృషాణం-యఁన్తు జనయ-స్సుపత్నీః । ద్వారో దేవీరభితో విశ్రయన్తామ్ । సువీరా వీర-మ్ప్రథమానా మహోభిః ॥ 40 ॥
ఉషాసా నక్తా బృహతీ బృహన్తమ్ । పయస్వతీ సుదుఘే శూరమిన్ద్రమ్ । పేశస్వతీ తన్తునా సంవ్యఁయన్తీ । దేవానా-న్దేవం-యఁజత-స్సురుక్మే ॥ దైవ్యా మిమానా మనసా పురుత్రా । హోతారావిన్ద్ర-మ్ప్రథమా సువాచా । మూర్ధన్. యజ్ఞస్య మధునా దధానా । ప్రాచీన-ఞ్జ్యోతిర్హవిషా వృధాతః ॥ తిస్రో దేవీర్హవిషా వర్ధమానాః । ఇన్ద్ర-ఞ్జుషాణా వృషణ-న్న పత్నీః ॥ 41 ॥
అచ్ఛిన్న-న్తన్తు-మ్పయసా సరస్వతీ । ఇడా దేవీ భారతీ విశ్వతూర్తిః ॥ త్వష్టా దధదిన్ద్రాయ శుష్మమ్ । అపాకో-ఽచిష్టుర్యశసే పురూణి । వృషా యజన్ వృషణ-మ్భూరిరేతాః । మూర్ధన్. యజ్ఞస్య సమనక్తు దేవాన్ ॥ వనస్పతి-రవసృష్టో న పాశైః । త్మన్యా సమఞ్జఞ్ఛమితా న దేవః । ఇన్ద్రస్య హవ్యైర్జఠర-మ్పృణానః । స్వదాతి హవ్య-మ్మధునా ఘృతేన ॥ స్తోకానామిన్దు-మ్ప్రతి శూర ఇన్ద్రః । వృషాయమాణో వృషభ-స్తురాషాట్ । ఘృతప్రుషా మధునా హవ్యమున్దన్న్ । మూర్ధన్. యజ్ఞస్య జుషతాగ్ స్వాహా ॥ 42 ॥

(శర్ధమానో - మహోభిః - పత్నీ--ర్ ఘృతేన చత్వారి చ) (అ. 8)
అనువాకం 9 - ఐన్ద్రే ప్రశ్నౌ వపాదీనాం-యాఁజ్యానువాక్యాః

ఆచర్షణిప్రా వృషభో జనానామ్ । రాజా కృష్టీనా-మ్పురుహూత ఇన్ద్రః । స్తుత-శ్శ్రవస్యన్నవసోపమద్రిక్ । యుక్త్వా హరీ వృషణా ఽఽయాహ్యర్వామ్ ॥, వివేష యన్మా ధిషణా జజాన స్తవై పురా పార్యాదిన్ద్ర మహ్నః । అగ్ంహసో యత్ర పీపరద్యథా నో నావేవ యాన్త ముభయే హవన్తే ॥॥ తగ్ం సధ్రీచీరూతయో వృష్ణియాని । పౌగ్గ్స్యాని నియుతః సశ్చురిన్ద్రమ్ । సముద్ర-న్న సిన్ధవ ఉక్థశుష్మాః । ఉరువ్యచసగింర ఆవిశన్తి ॥॥ సత్యమిత్తన్న త్వావాగ్ం అన్యో అస్తి । ఇన్ద్ర దేవో న మర్త్యో జ్యాయాన్ । అహన్నహి-మ్పరిశయానమర్ణః । అవాసృజో-ఽపో అచ్ఛా సముద్రమ్ ॥ ప్రససాహిషే పురుహూత శత్రూన్ । జ్యేష్ఠస్తే శుష్మ ఇహ రాతిరస్తు । ఇన్ద్రాభర దక్షిణేనా వసూని । పతి-స్సిన్ధూనామసి రేవతీనామ్ ॥ స శేవృధమధిధా ద్యుమ్నమస్మే । మహి క్షత్ర-ఞ్జనాషాడిన్ద్ర తవ్యమ్ । రక్షా చ నో మఘోనః పాహి సూరీన్ । రాయే చ న-స్స్వపత్యా ఇషే ధాః ॥ 43 ॥

(రేవతీనా-ఞ్చత్వారి చ) (అ. 9)
అనువాకం 10 - ఐన్ద్రే ప్రశ్నౌ అనుయాజానామేకాదశ మైత్రావరుణప్రైషాః

దేవ-మ్బర్హిరిన్ద్రగ్ం సుదేవ-న్దేవైః । వీరవ-థ్స్తీర్ణం-వేఁద్యామవర్ధయత్ । వస్తోర్వృత-మ్ప్రాక్తోర్భృతమ్ । రాయా బర్హిష్మతో-ఽత్యగాత్ । వసువనే వసుధేయస్య వేతు యజ ॥ దేవీర్ద్వార ఇన్ద్రగ్ం సఙ్ఘాతే । విడ్వీర్యామన్నవర్ధయన్న్ । ఆ వథ్సేన తరుణేన కుమారేణ చ మీవితా అపార్వాణమ్ । రేణుకకాట-న్నుదన్తామ్ । వసువనే వసుధేయస్య వియన్తు యజ ॥ 44 ॥
దేవీ ఉషాసా నక్తా । ఇన్ద్రం-యఁజ్ఞే ప్రయత్యహ్వేతామ్ । దైవీర్విశః ప్రాయాసిష్టామ్ । సుప్రీతే సుధితే అభూతామ్ । వసువనే వసుధేయస్య వీతాం-యఁజ ॥ దేవీ జోష్ట్రీ వసుధితీ । దేవమిన్ద్రమవర్ధతామ్ । అయావ్యన్యా-ఽఘా ద్వేషాగ్ంసి । ఆ-ఽన్యా వాక్షీ-ద్వసు వార్యాణి । యజమానాయ శిక్షితే ॥ 45 ॥
వసువనే వసుధేయస్య వీతాం-యఁజ ॥ దేవీ ఊర్జాహుతీ దుఘే సుదుఘే । పయసేన్ద్రమవర్ధతామ్ । ఇషమూర్జమన్యా ఽవాక్షీత్ । సగ్ధిగ్ం సపీతిమన్యా । నవేన పూర్వ-న్దయమానే । పురాణేన నవమ్ । అధాతా-మూర్జమూర్జాహుతీ వసు వార్యాణి । యజమానాయ శిక్షితే । వసువనే వసుధేయస్య వీతాం-యఁజ ॥ 46 ॥
దేవా దైవ్యా హోతారా । దేవమిన్ద్రమవర్ధతామ్ । హతాఘశగ్ం సావాభార్ష్టాం-వఁసు వార్యాణి । యజమానాయ శిక్షితౌ । వసువనే వసుధేయస్య వీతాం-యఁజ ॥ దేవీస్తిస్రస్తిస్రో దేవీః । పతిమిన్ద్రమవర్ధయన్న్ । అస్పృక్షద్భారతీ దివమ్ । రుద్రైర్యజ్ఞగ్ం సరస్వతీ । ఇడా వసుమతీ గృహాన్ ॥ 47 ॥
వసువనే వసుధేయస్య వియన్తు యజ ॥ దేవ ఇన్ద్రో నరాశగ్ంసః । త్రివరూథ-స్త్రివన్ధురః । దేవమిన్ద్రమవర్ధయత్ । శతేన శితిపృష్ఠానామాహితః । సహస్రేణ ప్రవర్తతే । మిత్రావరుణేదస్య హోత్రమర్హతః । బృహస్పతిః స్తోత్రమ్ । అశ్వినా-ఽఽద్ధ్వర్యవమ్ । వసువనే వసుధేయస్య వేతు యజ ॥ 48 ॥
దేవ ఇన్ద్రో వనస్పతిః । హిరణ్యపర్ణో మధుశాఖ-స్సుపిప్పలః । దేవమిన్ద్రమవర్ధయత్ । దివమగ్రేణాప్రాత్ । ఆ-ఽన్తరిక్ష-మ్పృథివీమదృగ్ంహీత్ । వసువనే వసుధేయస్య వేతు యజ ॥ దేవ-మ్బరఃఇర్వారితీనామ్ । దేవమిన్ద్రమవర్ధయత్ । స్వాసస్థ-మిన్ద్రేణాసన్నమ్ । అన్యా బర్హీగ్ష్యభ్యభూత్ । వసువనే వసుధేయస్య వేతు యజ ॥ దేవో అగ్ని-స్స్విష్టకృత్ । దేవమిన్ద్రమవర్ధయత్ । స్విష్ట-ఙ్కుర్వన్-థ్స్విష్టకృత్ । స్విష్టమద్య కరోతు నః । వసువనే వసుధేయస్య వేతు యజ ॥ 49 ॥

(వియన్తు యజ - శిక్షితే - శిక్షితే వసువనే వసుధేయస్య వీతాం-యఁజ-గృహాన్.-వేతు యజా-భూ-థ్షట్చ) (అ. 10)
దేవ-మ్బర్హి-ర్దేవీర్ద్వారో దేవీ ఉషాసా నక్తా దేవీ జోష్ట్రీ దేవీ ఊర్జాహుతీ దేవా దైవ్యా హోతారా శిక్షితౌ దేవీస్తిస్రస్తిస్రో దేవీః పతి-న్దేవ ఇన్ద్రో నరాశగ్ంసో దేవ ఇన్ద్రో వనస్పతి-ర్దేవ-మ్బర్హిర్వారితీనా-న్దేవో అగ్ని-స్స్విష్టకృ-ద్దేవమ్ । వేతు వియన్తు చతుర్వీతామేకో వియన్తు చతుర్వేతు । అవర్ధయదవర్ధయ-న్త్రిరవర్ధతామేకో ఽవర్ధయగ్గ్ శ్చతురవర్ధయత్ । వస్తోరా వథ్సేన దైవీరయావీషగ్ం హతాస్పృక్షచ్ఛతేన దివమిన్ద్రగ్గ్ స్వాసస్థగ్గ్ స్విష్టమ్ । శిక్షితే శిక్షితే శిక్షితౌ ।
అనువాకం 11 - పశుత్రయే ప్రయ జార్థా మైత్రావరుణప్రైషాః

హోతా యక్ష-థ్సమిధా-ఽగ్ని-మిడస్పదే । అశ్వినేన్ద్రగ్ం సరస్వతీమ్ । అజో ధూమ్రో న గోధూమైః క్వలైర్భేషజమ్ । మధు శష్పైర్న తేజ ఇన్ద్రియమ్ । పయ-స్సోమః పరిస్రుతా ఘృత-మ్మధు । వియన్త్వాజ్యస్య హోతర్యజ ॥ హోతా యక్షత్తనూనపా-థ్సరస్వతీ । అవిర్మేషో న భేషజమ్ । పథా మధుమతా ఽఽభరన్న్ । అశ్వినేన్ద్రాయ వీర్యమ్ ॥ 50 ॥
బదరైరుపవాకాభి-ర్భేషజ-న్తోక్మభిః । పయ-స్సోమః పరిస్రుతా ఘృత-మ్మధు । వియన్త్వాజ్యస్య హోతర్యజ ॥ హోతా యక్షన్నరాశగ్ంసన-న్నగ్నహుమ్ । పతిగ్ం సురాయై భేషజమ్ । మేష-స్సరస్వతీ భిషక్ । రథో న చన్ద్ర్యశ్వినోర్వపా ఇన్ద్రస్య వీర్యమ్ । బదరైరుపవాకాభి-ర్భేషజ-న్తోక్మభిః । పయ-స్సోమః పరిస్రుతా ఘృత-మ్మధు । వియన్త్వాజ్యస్య హోతర్యజ ॥ 51 ॥
హోతా యక్షదిడేడిత ఆజుహ్వాన-స్సరస్వతీమ్ । ఇన్ద్ర-మ్బలేన వర్ధయన్న్ । ఋషభేణ గవేన్ద్రియమ్ । అశ్వినేన్ద్రాయ వీర్యమ్ । యవైః కర్కన్ధుభిః । మధు లాజైర్న మాసరమ్ । పయ-స్సోమః పరిస్రుతా ఘృత-మ్మధు । వియన్త్వాజ్యస్య హోతర్యజ ॥ హోతా యక్ష-ద్బరఃఇ-స్సుష్టరీమో-ఽర్ణమ్రదాః । భిషన్నాసత్యా ॥ 52 ॥
భిషజా-ఽశ్వినా-ఽశ్వా శిశుమతీ । భిషగ్ధేను-స్సరస్వతీ । భిషగ్దుహ ఇన్ద్రాయ భేషజమ్ । పయ-స్సోమః పరిస్రుతా ఘృత-మ్మధు । వియన్త్వాజ్యస్య హోతర్యజ ॥ హోతా యక్షద్దురో దిశః । కవష్యో న వ్యచస్వతీః । అశ్విభ్యా-న్న దురో దిశః । ఇన్ద్రో న రోదసీ దుఘే । దుహే కామాన్-థ్సరస్వతీ ॥ 53 ॥
అశ్వినేన్ద్రాయ భేషజమ్ । శుక్ర-న్న జ్యోతిరిన్ద్రియమ్ । పయ-స్సోమః పరిస్రుతా ఘృత-మ్మధు । వియన్త్వాజ్యస్య హోతర్యజ ॥ హోతా యక్ష-థ్సుపేశసోషే నక్త-న్దివా । అశ్వినా సఞ్జానానే । సమఞ్జాతే సరస్వత్యా । త్విషిమిన్ద్రే న భేషజమ్ । శ్యేనో న రజసా హృదా । పయ-స్సోమః పరిస్రుతా ఘృత-మ్మధు ॥ 54 ॥
వియన్త్వాజ్యస్య హోతర్యజ ॥ హోతా యక్షద్దైవ్యా హోతారా భిషజా-ఽశ్వినా । ఇన్ద్ర-న్న జాగృవీ దివా నక్త-న్న భేషజైః । శూషగ్ం సరస్వతీ భిషక్ । సీసేన దుహ ఇన్ద్రియమ్ । పయ-స్సోమః పరిస్రుతా ఘృత-మ్మధు । వియన్త్వాజ్యస్య హోతర్యజ ॥ హోతా యక్ష-త్తిస్రో దేవీర్న భేషజమ్ । త్రయస్త్రిధాతవో-ఽపసః । రూపమిన్ద్రే హిరణ్యయమ్ ॥ 55 ॥
అశ్వినేడా న భారతీ । వాచా సరస్వతీ । మహ ఇన్ద్రాయ దధురిన్ద్రియమ్ । పయ-స్సోమః పరిస్రుతా ఘృత-మ్మధు । వియన్త్వాజ్యస్య హోతర్యజ ॥ హోతా యక్షత్త్వష్టార-మిన్ద్రమశ్వినా । భిషజ-న్న సరస్వతీమ్ । ఓజో న జూతిరిన్ద్రియమ్ । వృకో న రభసో భిషక్ । యశ-స్సురయా భేషజమ్ ॥ 56 ॥
శ్రియా న మాసరమ్ । పయ-స్సోమః పరిస్రుతా ఘృత-మ్మధు । వియన్త్వాజ్యస్య హోతర్యజ ॥ హోతా యక్ష-ద్వనస్పతిమ్ । శమితారగ్ం శతక్రతుమ్ । భీమ-న్న మన్యుగ్ం రాజానం-వ్యాఁఘ్ర-న్నమసా-ఽశ్వినా భామమ్ । సరస్వతీ భిషక్ । ఇన్ద్రాయ దుహ ఇన్ద్రియమ్ । పయ-స్సోమః పరిస్రుతా ఘృత-మ్మధు । వియన్త్వాజ్యస్య హోతర్యజ ॥ 57 ॥
హోతా యక్షదగ్నిగ్గ్ స్వాహా-ఽఽజ్యస్య స్తోకానామ్ । స్వాహా మేదసా-మ్పృథక్ । స్వాహా ఛాగమశ్విభ్యామ్ । స్వాహా మేషగ్ం సరస్వత్యై । స్వాహార్షభ-మిన్ద్రాయ సిగ్ంహాయ సహసేన్ద్రియమ్ । స్వాహా-ఽగ్ని-న్న భేషజమ్ । స్వాహా సోమమిన్ద్రియమ్ । స్వాహేన్ద్రగ్ం సుత్రామాణగ్ం సవితారం-వఁరుణ-మ్భిషజా-మ్పతిమ్ । స్వాహా వనస్పతి-మ్ప్రియ-మ్పాథో న భేషజమ్ । స్వాహా దేవాగ్ం ఆజ్యపాన్ ॥ 58 ॥
స్వాహా-ఽగ్నిగ్ం హోత్రాజ్జుషాణో అగ్ని-ర్భేషజమ్ । పయ-స్సోమః పరిస్రుతా ఘృత-మ్మధు । వియన్త్వాజ్యస్య హోతర్యజ ॥ హోతా యక్షదశ్వినా సరస్వతీమిన్ద్రగ్ం సుత్రామాణమ్ । ఇమే సోమా-స్సురామాణః । ఛాగైర్న మేషైర్-ఋషభై-స్సుతాః । శష్పైర్న తోక్మభిః । లాజైర్మహస్వన్తః । మదా మాసరేణ పరిష్కృతాః । శుక్రాః పయస్వన్తో-ఽమృతాః । ప్రస్థితా వో మధుశ్చుతః । తానశ్వినా సరస్వతీన్ద్రః సుత్రామా వృత్రహా । జుషన్తాగ్ం సౌమ్య-మ్మధు । పిబన్తు మదన్తు వియన్తు సోమమ్ । హోతర్యజ ॥ 59 ॥

(వీర్యం - ఁవియన్త్వాజ్యస్య హోతర్యజ - నాసత్యా - సరస్వతీ - మధు - హిరణ్యయం - భేషజం - ఁవియన్త్వాజ్యస్య హోతర్యజా - జ్యపా - నమృతాః పఞ్చ చ) (అ. 11)
సమిధా-ఽగ్నిగ్ం షట్ । తనూనపా-థ్సప్త । నరాశగ్ంసమృషిః । ఇడేడితో యవైరష్టౌ । బర్హి-స్సప్త । దురో-ఽశ్వినా శుక్రన్నవ । సుపేశసోషే నక్తమృషిః। దైవ్యా హోతారా సీసేన రసః । తిస్రస్త్వష్టారమష్టావష్టౌ । వనస్పతిమృషిః । అగ్ని-న్త్రయోదశ । అశ్వినా ద్వాదశ త్రయోదశ । సమిధా-ఽగ్ని-మ్బదరై-ర్బదరై-ర్యవైరశ్వినా త్విషిమశ్వినా న భేషజగ్ం రూపమశ్వినా భీమ-మ్భామమ్ ।
అనువాకం 12 - పశుత్రయే ప్రయాజయాజ్యా ఆప్రియః

సమిద్ధో అగ్నిరశ్వినా । తప్తో ఘర్మో విరాట్-థ్సుతః । దుహే ధేను-స్సరస్వతీ । సోమగ్ం శుక్రమిహేన్ద్రియమ్ ॥ తనూపా భిషజా సుతే । అశ్వినోభా సరస్వతీ । మద్ధ్వా రజాగ్ంసీన్ద్రియమ్ । ఇన్ద్రాయ పథిభి-ర్వహాన్ ॥ ఇన్ద్రాయేన్దుగ్ం సరస్వతీ । నరాశగ్ంసేన నగ్నహుః ॥ 60 ॥
అధాతామశ్వినా మధు । భేషజ-మ్భిషజా సుతే ॥ ఆజుహ్వానా సరస్వతీ । ఇన్ద్రాయేన్ద్రియాణి వీర్యమ్ । ఇడాభిరశ్వినావిషమ్ । సమూర్జగ్ం సగ్ం రయి-న్దధుః ॥ అశ్వినా నముచే-స్సుతమ్ । సోమగ్ం శుక్ర-మ్పరిస్రుతా । సరస్వతీ తమాభరత్ । బర్హిషేన్ద్రాయ పాతవే ॥ 61 ॥
కవష్యో న వ్యచస్వతీః । అశ్విభ్యా-న్న దురో దిశః । ఇన్ద్రో న రోదసీ దుఘే । దుహే కామాన్-థ్సరస్వతీ ॥ ఉషాసా నక్తమశ్వినా । దివేన్ద్రగ్ం సాయమిన్ద్రియైః । సజాన్నానే సుపేశసా । సమఞ్జాతే సరస్వత్యా ॥ పాత-న్నో అశ్వినా దివా । పాహి నక్తగ్ం సరస్వతి ॥ 62 ॥
దైవ్యా హోతారా భిషజా । పాతమిన్ద్రగ్ం సచా సుతే ॥ తిస్రస్త్రేధా సరస్వతీ । అశ్వినా భారతీడా । తీవ్ర-మ్పరిస్రుతా సోమమ్ । ఇన్ద్రాయ సుషవుర్మదమ్ ॥ అశ్వినా భేషజ-మ్మధు । భేషజ-న్న-స్సరస్వతీ । ఇన్ద్రే త్వష్టా యశ-శ్శ్రియమ్ । రూపగ్ం రూపమధు-స్సుతే ॥ ఋతుథేన్ద్రో వనస్పతిః । శశమానః పరిస్రుతా । కీలాలమశ్విభ్యా-మ్మధు । దుహే ధేను-స్సరస్వతీ ॥ గోభిర్న సోమమశ్వినా । మాసరేణ పరిష్కృతా । సమధాతాగ్ం సరస్వత్యా । స్వాహేన్ద్రే సుత-మ్మధు ॥ 63 ॥

(నగ్నహుః - పాతవే - సరస్వ - త్యధు-స్సుతే-ఽష్టౌ చ) (అ. 12)
అనువాకం 13 - పశుత్రయే వపాదీనాం-యాఁజ్యానువాక్యాః

అశ్వినా హవిరిన్ద్రియమ్ । నముచేర్ధియా సరస్వతీ । ఆ శుక్రమాసురాద్వసు । మఘమిన్ద్రాయ జభ్రిరే ॥ యమశ్వినా సరస్వతీ । హవిషేన్ద్ర-మవర్ధయన్న్ । స బిభేద బలం (వలం) మఘమ్ । నముచావాసురే సచా । తమిన్ద్ర-మ్పశవ-స్సచా ॥ అశ్వినోభా సరస్వతీ ॥ 64 ॥
దధానా అభ్యనూషత । హవిషా యజ్ఞమిన్ద్రియమ్ ॥ య ఇన్ద్ర ఇన్ద్రియ-న్దధుః । సవితా వరుణో భగః । స సుత్రామా హవిష్పతిః । యజమానాయ సశ్చత ॥ సవితా వరుణో దధత్ । యజమానాయ దాశుషే । ఆదత్త నముచేర్వసు । సుత్రామా బలమిన్ద్రియమ్ ॥ 65 ॥
వరుణః, క్షత్రమిన్ద్రియమ్ । భగేన సవితా శ్రియమ్ । సుత్రామా యశసా బలమ్ । దధానా యజ్ఞమాశత ॥ అశ్వినా గోభిరిన్ద్రియమ్ । అశ్వేభి-ర్వీర్య-మ్బలమ్ । హవిషేన్ద్రగ్ం సరస్వతీ । యజమాన-మవర్ధయన్న్ ॥ తా నాసత్యా సుపేశసా । హిరణ్యవర్తనీ నరా । సరస్వతీ హవిష్మతీ । ఇన్ద్ర కమర్సు నో-ఽవత ॥ తా భిషజా సుకర్మణా । సా సుదుఘా సరస్వతీ । స వృత్రహా శతక్రతుః । ఇన్ద్రాయ దధురిన్ద్రియమ్ ॥ 66 ॥

(ఉభా సరస్వతీ - బలమిన్ద్రియం - నరా షట్చ) (అ. 13)
అనువాకం 14 - పశుత్రయే అనూయాజప్రైషాః

దేవ-మ్బర్హి-స్సరస్వతీ । సుదేవమిన్ద్రే అశ్వినా । తేజో న చక్షురక్ష్యోః । బర్హిషా దధురిన్ద్రియమ్ । వసువనే వసుధేయస్య వియన్తు యజ ॥ దేవీర్ద్వారో అశ్వినా । భిషజేన్ద్రే సరస్వతీ । ప్రాణ-న్న వీర్య-న్నసి । ద్వారో దధురిన్ద్రియమ్ । వసువనే వసుధేయస్య వియన్తు యజ ॥ 67 ॥
దేవీ ఉషాసావశ్వినా । భిషజేన్ద్రే సరస్వతీ । బల-న్న వాచమాస్యే । ఉషాభ్యా-న్దధురిన్ద్రియమ్ । వసువనే వసుధేయస్య వియన్తు యజ ॥ దేవీ జోష్ట్రీ అశ్వినా । సుత్రామేన్ద్రే సరస్వతీ । శ్రోత్ర-న్న కర్ణయోర్యశః । జోష్ట్రీభ్యా-న్దధురిన్ద్రియమ్ । వసువనే వసుధేయస్య వియన్తు యజ ॥ 68 ॥
దేవీ ఊర్జాహుతీ దుఘే సుదుఘే । పయసేన్ద్రగ్ం సరస్వత్యశ్వినా భిషజా-ఽవత । శుక్ర-న్న జ్యోతి-స్స్తనయోరాహుతీ ధత్త ఇన్ద్రియమ్ । వసువనే వసుధేయస్య వియన్తు యజ ॥ దేవా దేవానా-మ్భిషజా । హోతారావిన్ద్ర-మశ్వినా । వషట్కారై-స్సరస్వతీ । త్విషి-న్న హృదయే మతిమ్ । హోతృభ్యా-న్దధురిన్ద్రియమ్ । వసువనే వసుధేయస్య వియన్తు యజ ॥ 69 ॥
దేవీ-స్తిస్ర-స్తిస్రో దేవీః । సరస్వత్యశ్వినా భారతీడా । శూష-న్న మద్ధ్యే నాభ్యామ్ । ఇన్ద్రాయ దధురిన్ద్రియమ్ । వసువనే వసుధేయస్య వియన్తు యజ ॥ దేవ ఇన్ద్రో నరాశగ్ంసః । త్రివరూథ-స్సరస్వత్యా ఽశ్విభ్యామీయతే రథః । రేతో న రూపమమృత-ఞ్జనిత్రమ్ । ఇన్ద్రాయ త్వష్టా దధదిన్ద్రియాణి । వసువనే వసుధేయస్య వియన్తు యజ ॥ 70 ॥
దేవ ఇన్ద్రో వనస్పతిః । హిరణ్యపర్ణో అశ్విభ్యామ్ । సరస్వత్యా-స్సుపిప్పలః । ఇన్ద్రాయ పచ్యతే మధు । ఓజో న జూతిమృషభో న భామమ్ । వనస్పతిర్నో దధదిన్ద్రియాణి । వసువనే వసుధేయస్య వియన్తు యజ ॥ దేవ-మ్బర్హిర్వారితీనామ్ । అద్ధ్వరే స్తీర్ణమశ్విభ్యామ్ । ఊర్ణమ్రదా-స్సరస్వత్యాః ॥ 71 ॥
స్యోనమిన్ద్ర తే సదః । ఈశాయై మన్యుగ్ం రాజాన-మ్బర్హిషా దధురిన్ద్రియమ్ । వసువనే వసుధేయస్య వియన్తు యజ ॥ దేవో అగ్ని-స్స్విష్టకృత్ । దేవాన్.యక్ష-ద్యథాయథమ్ । హోతారా-విన్ద్రమశ్వినా । వాచా వాచగ్ం సరస్వతీమ్ । అగ్నిగ్ం సోమగ్గ్ స్విష్టకృత్ । స్విష్ట ఇన్ద్రః సుత్రామా సవితా వరుణో భిషక్ । ఇష్టో దేవో వనస్పతిః । స్విష్టా దేవా ఆజ్యపాః । ఇష్టో అగ్నిరగ్నినా । హోతా హోత్రే స్విష్టకృత్ । యశో న దధదిన్ద్రియమ్ । ఊర్జమపచితిగ్గ్ స్వధామ్ । వసువనే వసుధేయస్య వియన్తు యజ ॥ 72 ॥

(ద్వారో దధురిన్ద్రియం-వఁసువనే వసుధేయస్య వియన్తు యజ - జోష్ట్రీభ్యా-న్దధురిన్ద్రియం-వఁసువనే వసుధేయస్య వియన్తు యజ -హోతృభ్యా-న్దధురిన్ద్రియం-వఁసువనే వసుధేయస్య వియన్తు యజే - న్ద్రియాణి వసువనే వసుధేయస్య వియన్తు యజ - సరస్వత్యా - వనస్పతి-ష్షట్చ) (అ. 14)
(దేవ-మ్బర్హి-ర్దేవీ-ర్ద్వారో దేవీ ఉషాసావశ్వినా దేవీ జోష్ట్ర దేవీ ఊర్జాహూతీ దేవా దేవానా-మ్భిషజా వషట్కారై-ర్దేవీస్తిస్రస్తిస్రో దేవీ-స్సరస్వతీ దేవ ఇన్ద్రో నరాశగ్ంసో దేవ ఇన్ద్రో వనస్పతిర్దేవ-మ్బర్హిర్వారితీనా-న్దేవోఅగ్ని-స్స్విష్టకృ-ద్దేవాన్) ।
(సమిధా-ఽగ్ని-న్దేవ-మ్బర్హి-స్సరస్వత్యాశ్వినా సర్వం-విఁయన్తు । ద్వారస్తిస్ర-స్సంర్వ వియన్తు । అజ ఇన్ద్రమోజో-ఽగ్ని-మ్పర-స్సరస్వతీమ్ । నక్తమ్పూర్వ-స్సరస్వతి । అన్యత్ర సరస్వతి । భిష-క్పూర్వ-న్దుహ ఇన్ద్రియమ్ । అన్యత్ర దధురిన్ద్రియమ్ । సౌత్రామణ్యాగ్ం సుతాసుతీ । అఞ్జన్త్యయం-యఁజమానః)
అనువాకం 15 - సూక్తవాకప్రైషః

అగ్నిమద్య హోతారమవృణీత । అయగ్ం సుతాసుతీ యజమానః । పచ-న్పక్తీః । పచ-న్పురోడాశాన్ । గృహ్ణ-న్గ్రహాన్ । బద్ధ్నన్నశ్విభ్యా-ఞ్ఛాగగ్ం సరస్వత్యా ఇన్ద్రాయ । బద్ధ్నన్-థ్సరస్వత్యై మేషమిన్ద్రాయాశ్విభ్యామ్ । బద్ధ్నన్నిన్ద్రాయర్షభ-మశ్విభ్యాగ్ం సరస్వత్యై । సూపస్థా అద్య దేవో వనస్పతిరభవత్ । అశ్విభ్యా-ఞ్ఛాగేన సరస్వత్యా ఇన్ద్రాయ ॥ 73 ॥
సరస్వత్యై మేషేణేన్ద్రాయాశ్విభ్యామ్ । ఇన్ద్రాయర్షభేణాశ్విభ్యాగ్ం సరస్వత్యై । అక్షగ్గ్స్తాన్మేదస్తః ప్రతి పచతా-ఽగ్రభీషుః । అవీవృధన్త గ్రహైః । అపాతామశ్వినా సరస్వతీన్ద్రః సుత్రామా వృత్రహా । సోమాన్-థ్సురామ్ణః । ఉపో ఉక్థామదా-శ్శ్రౌద్విమదా అదన్న్ । అవీవృధ-న్తాఙ్గూషైః । త్వామద్యర్ష ఆర్షేయర్షీణా-న్నపాదవృణీత । అయగ్ం సుతాసుతీ యజమానః । బహుభ్య ఆసఙ్గతేభ్యః । ఏష మే దేవేషు వసు వార్యా యక్ష్యత ఇతి । తా యా దేవా దేవదానాన్యదుః । తాన్యస్మా ఆ చ శాస్వ । ఆ చ గురస్వ । ఇషితశ్చ హోతరసి భద్రవాచ్యాయ ప్రేషితో మానుషః । సూక్తవాకాయ సూక్తా బ్రూహి ॥ 74 ॥

(ఇన్ద్రాయ - యజమాన-స్సప్త చ) (అ. 15)
అనువాకం 16 - పితృయజ్ఞయాజ్యానువాక్యాః

ఉశన్తస్త్వా హవామహ ఉశన్త-స్సమిధీమహి । ఉశన్నుశత ఆ వహ పితౄన్ హవిషే అత్తవే ॥, ఆ నో అగ్నే సుకేతునా । రయిం-విఁశ్వాయుపోషసమ్ । మార్డీక-న్ధేహి జీవసే ॥। త్వగ్ం సోమ మహే భగమ్ । త్వం-యూఁన ఋతాయతే । దక్ష-న్దధాసి జీవసే ॥,త్వగ్ం సోమ ప్రచికితో మనీషా త్వగ్ం రజిష్ఠమను నేషి పన్థామ్ । తవ ప్రణీతీ పితరో న ఇన్దో దేవేషు రత్నమ భజన్త ధీరాః ॥। త్వయా హి నః పితరః సోమ పూర్వే కర్మాణి చక్రుః పవమాన ధీరాః । వన్వన్నవాతః పరిధీగ్ం రపోర్ణు వీరేభిరశ్వైర్మఘవా భవా నః ॥, త్వగ్ం సోమ పితృభిః సంవిఁదానో-ఽను ద్యావాపృథివీ ఆ తతన్థ । తస్మై త ఇన్దో హవిషా విధేమ వయగ్గ్ స్యామ పతయో రయీణామ్ ॥ । బర్హిషదః పితర ఊత్యర్వాగిమా వో హవ్యా చకృమా జుషధ్వమ్ । త ఆ గతా-ఽవసా శ-న్తమేనాథాస్మభ్యగ్ం శం-యోఁరరపో దధాత ॥, ఆ-ఽహ-మ్పితౄన్-థ్సువిదత్రాగ్ం అవిథ్సి నపాత-ఞ్చ విక్రమణ-ఞ్చ విష్ణోః । బర్హిషదో యే స్వధయా సుతస్య భజన్త పిత్వస్త ఇహా-ఽఽ గమిష్ఠాః ॥ । ఉపహూతాః పితరః సోమ్యాసో బర్హిష్యేషు నిధిషు ప్రియేషు । త ఆ గమన్తు త ఇహ శ్రువన్త్వధి బ్రువన్తు తే అవన్త్వస్మాన్ ॥, అగ్నిష్వాత్తాః పితర ఏహ గచ్ఛత సదః సద-స్సదత సుప్రణీతయః । అత్తా హవీగ్ంషి ప్రయతాని బర్హిష్యథా రయిగ్ం సర్వవీర-న్దధాతన ॥ ॥ అగ్నిష్వాత్తానృతుమతో హవామహే । నరాశగ్ంసే సోమపీథం-యఁ ఆశుః । తే నో అర్వన్త-స్సుహవా భవన్తు । శ-న్నో భవన్తు ద్విపదే శ-ఞ్చతుష్పదే ॥ యే అగ్నిష్వాత్తా యే-ఽనగ్నిష్వాత్తాః ॥ 75 ॥
అగ్ంహోముచః పితరః సోమ్యాసః । పరే-ఽవరే-ఽమృతాసో భవన్తః । అధిబ్రువన్తు తే అవన్త్వస్మాన్ ॥ వాన్యాయై దుగ్ధే జుషమాణాః కరమ్భమ్ । ఉదీరాణా అవరే పరే చ । అగ్నిష్వాత్తా ఋతుభిః సంవిఁదానాః । ఇన్ద్రవన్తో హవిరిద-ఞ్జుషన్తామ్ ॥ యదగ్నే కవ్యవాహన పితౄన్ యక్ష్యృతావృధః । ప్ర చ హవ్యాని వక్ష్యసి దేవేభ్యశ్చ పితృభ్య ఆ ॥, త్వమగ్న ఈడితో జాతవేదో-ఽవాడ్ఢవ్యాని సురభీణి కృత్వా । ప్రాదాః పితృభ్యః స్వధయా తే అక్షన్నద్ధి త్వ-న్దేవ ప్రయతా హవీగ్ంషి । । మాతలీ కవ్యైర్యమో అఙ్గిరోభి ర్బృహస్పతిర్-ఋక్వభి ర్వావృధానః । యాగ్శ్చ దేవా వావృధుర్యే చ దేవాన్-థ్స్వాహా-ఽన్యే స్వధయా-ఽన్యే మదన్తి ॥ ॥ యే తాతృపుర్దేవత్రా జేహమానాః । హోత్రావృధ-స్స్తోమతష్టాసో అర్కైః । ఆ-ఽగ్నే యాహి సువిదత్రేభిరర్వామ్ । సత్యైః కవ్యైః పితృభి-ర్ఘర్మసద్భిః ॥ హవ్యవాహమజర-మ్పురుప్రియమ్ । అగ్ని-ఙ్ఘృతేన హవిషా సపర్యన్న్ । ఉపాసద-ఙ్కవ్యవాహ-మ్పితృణామ్ । స నః ప్రజాం-వీఁరవతీగ్ం సమృణ్వతు ॥ 76 ॥

(అనగ్నిష్వాత్తా - జేహమానా-స్సప్త చ) (అ. 16)
అనువాకం 17 - ఐన్ద్రో పశౌ ఏకాదశ ప్రయాజాః

హోతా యక్షదిడస్పదే । సమిధాన-మ్మహద్యశః । సుషమిద్ధం-వఁరేణ్యమ్ । అగ్నిమిన్ద్రం-వఁయోధసమ్ । గాయత్రీ-ఞ్ఛన్ద ఇన్ద్రియమ్ । త్ర్యవి-ఙ్గాం-వఁయో దధత్ । వేత్వాజ్యస్య హోతర్యజ ॥ హోతా యక్షచ్ఛుచివ్రతమ్ । తనూనపాతముద్భిదమ్ । య-ఙ్గర్భమదితిర్దధే ॥ 77 ॥
శుచిమిన్ద్రం-వఁయోధసమ్ । ఉష్ణిహ-ఞ్ఛన్ద ఇన్ద్రియమ్ । దిత్యవాహ-ఙ్గాం-వఁయో దధత్ । వేత్వాజ్యస్య హోతర్యజ ॥ హోతా యక్షదీడేన్యమ్ । ఈడితం-వృఁత్రహన్తమమ్ । ఇడాభిరీడ్యగ్ం సహః । సోమమిన్ద్రం-వఁయోధసమ్ । అనుష్టుభ-ఞ్ఛన్ద ఇన్ద్రియమ్ । త్రివథ్స-ఙ్గాం-వఁయో దధత్ ॥ 78 ॥
వేత్వాజ్యస్య హోతర్యజ ॥ హోతా యక్ష-థ్సుబర్హిషదమ్ । పూషణ్వన్త-మమర్త్యమ్ । సీదన్త-మ్బర్హిషి ప్రియే । అమృతేన్ద్రం-వఁయోధసమ్ । బృహతీ-ఞ్ఛన్ద ఇన్ద్రియమ్ । పఞ్చావి-ఙ్గాం-వఁయో దధత్ । వేత్వాజ్యస్య హోతర్యజ ॥ హోతా యక్ష-ద్వ్యచస్వతీః । సుప్రాయణా ఋతావృధః ॥ 79 ॥
ద్వారో దేవీర్హిరణ్యయీః । బ్రహ్మాణ ఇన్ద్రం-వఁయోధసమ్ । పఙ్క్తి-ఞ్ఛన్ద ఇహేన్ద్రియమ్ । తుర్యవాహ-ఙ్గాం-వఁయో దధత్ । వేత్వాజ్యస్య హోతర్యజ ॥ హోతా యక్ష-థ్సుపేశసే । సుశిల్పే బృహతీ ఉభే । నక్తోషాసా న దర్శతే । విశ్వమిన్ద్రం-వఁయోధసమ్ । త్రిష్టుభ-ఞ్ఛన్ద ఇన్ద్రియమ్ ॥ 80 ॥
పష్ఠవాహ-ఙ్గాం-వఁయో దధత్ । వేత్వాజ్యస్య హోతర్యజ ॥ హోతా యక్ష-త్ప్రచేతసా । దేవానాముత్తమం-యఁశః । హోతారా దైవ్యా కవీ । సయుజేన్ద్రం-వఁయోధసమ్ । జగతీ-ఞ్ఛన్ద ఇహేన్ద్రియమ్ । అనడ్వాహ-ఙ్గాం-వఁయో దధత్ । వేత్వాజ్యస్య హోతర్యజ ॥ హోతా యక్ష-త్పేశస్వతీః ॥ 81 ॥
తిస్రో దేవీర్హిరణ్యయీః । భారతీ-ర్బృహతీర్మహీః । పతిమిన్ద్రం-వఁయోధసమ్ । విరాజ-ఞ్ఛన్ద ఇహేన్ద్రియమ్ । ధేను-ఙ్గా-న్న వయో దధత్ । వేత్వాజ్యస్య హోతర్యజ ॥ హోతా యక్ష-థ్సురేతసమ్ । త్వష్టార-మ్పుష్టివర్ధనమ్ । రూపాణి బిభ్రత-మ్పృథక్ । పుష్టిమిన్ద్రం-వఁయోధసమ్ ॥ 82 ॥
ద్విపద-ఞ్ఛన్ద ఇహేన్ద్రియమ్ । ఉక్షాణ-ఙ్గా-న్న వయో దధత్ । వేత్వాజ్యస్య హోతర్యజ ॥ హోతా యక్షచ్ఛతక్రతుమ్ । హిరణ్యపర్ణ-ముక్థినమ్ । రశనా-మ్బిభ్రతం-వఁశిమ్ । భగమిన్ద్రం-వఁయోధసమ్ । కకుభ-ఞ్ఛన్ద ఇహేన్ద్రియమ్ । వశాం-వేఁహత-ఙ్గా-న్న వయో దధత్ । వేత్వాజ్యస్య హోతర్యజ ॥ హోతా యక్ష-థ్స్వాహాకృతీః । అగ్ని-ఙ్గృహపతి-మ్పృథక్ । వరుణ-మ్భేషజ-ఙ్కవిమ్ । క్షత్రమిన్ద్రం-వఁయోధసమ్ । అతిచ్ఛన్దస-ఞ్ఛన్ద ఇన్ద్రియమ్ । బృహదృషభ-ఙ్గాం-వఁయో దధత్ । వేత్వాజ్యస్య హోతర్యజ ॥ 83 ॥

(దధే - దధ-ద్- ఋతావృధ - ఇన్ద్రియం - పేశస్వతీ--ర్ వయోధసం - ఁవేత్వాజ్యస్య హోతర్యజ సప్త చ) (అ. 17)
ఇడస్పదే-ఽగ్ని-ఙ్గాయత్రీ-న్త్ర్యవిమ్ । శుచివ్రతగ్ం శుచిముష్ణిహ-న్దిత్యవాహమ్ । ఈడేన్యగ్ం సోమ-మనష్టుభ-న్త్రివథ్సమ్ । సుబరఃఇషదమమృతేన్ద్ర-మ్బృహతీ-మ్పఞ్చావిమ్ । వ్యచస్వతీ-స్సుప్రాయణా ద్వారో బ్రాహ్మాణః పాఙ్క్తిమిహ తుర్యవాహమ్ । సుపేశసే విశ్వమిన్ద్ర-న్త్రిష్టుభ-మ్పష్ఠవాహమ్ । ప్రచేతసా సయుజేన్ద్ర-ఞ్జగతీమిహానడ్వాహమ్ । పేశస్వతీస్తిస్త్రో భారతీః పతిం-విఁరాజమిహ ధేను-న్న । సురేతస-న్త్వష్టార-మ్పుష్టి-న్ద్విపదమిహోక్షాణ-న్న । శతక్రతు-మ్భగమిన్ద్ర-ఙ్కకుభమిహ వశాం-వేఁహత-ఙ్గా-న్న । స్వాహాకృతీః, క్షత్రమతిచ్ఛన్దస-మ్బృహదృషభ-ఙ్గాం-వఁయః । ఇన్ద్రియముషివసునవదశేహేన్ద్రియమష్ట నవ దశ గా-న్న వయో దధ-థ్సర్వవేతు ।
అనువాకం 18 - ఐన్ద్రో పశౌ ప్రయాజయాజ్యాః

సమిద్ధో అగ్ని-స్సమిధా । సుషమిద్ధో వరేణ్యః । గాయత్రీ ఛన్ద ఇన్ద్రియమ్ । త్ర్యవిర్గౌర్వయో దధుః ॥ తనూనపా-చ్ఛుచివ్రతః । తనూనపాచ్చ (తనూపాచ్చ) సరస్వతీ । ఉష్ణిక్ఛన్ద ఇన్ద్రియమ్ । దిత్యవాడ్గౌర్వయో దధుః ॥ ఇడాభిరగ్నిరీడ్యః । సోమో దేవో అమర్త్యః ॥ 84 ॥
అనుష్టుప్ఛన్ద ఇన్ద్రియమ్ । త్రివథ్సో గౌర్వయో దధుః ॥ సుబర్హిరగ్నిః పూషణ్వాన్ । స్తీర్ణ-బర్హిరమర్త్యః । బృహతీ ఛన్ద ఇన్ద్రియమ్ । పఞ్చావి-ర్గౌర్వయో దధుః ॥ దురో దేవీర్దిశో మహీః । బ్రహ్మా దేవో బృహస్పతిః । పఙ్క్తి-శ్ఛన్ద ఇహేన్ద్రియమ్ । తుర్యవాడ్ గౌర్వయో దధుః ॥ 85 ॥
ఉషే యహ్వీ సుపేశసా । విశ్వే దేవా అమర్త్యాః । త్రిష్టు-ప్ఛన్ద ఇన్ద్రియమ్ । పష్ఠవాద్గౌర్వయో దధుః ॥ దైవ్యా హోతారా భిషజా । ఇన్ద్రేణ సయుజా యుజా । జగతీ ఛన్ద ఇహేన్ద్రియమ్ । అనడ్వాన్-గౌర్వయో దధుః ॥ తిస్ర ఇడా సరస్వతీ । భారతీ మరుతో విశః ॥ 86 ॥
విరాట్ఛన్ద ఇహేన్ద్రియమ్ । ధేనుర్గౌర్న వయో దధుః ॥ త్వష్టా తురీపో అద్భుతః । ఇన్ద్రాగ్నీ పుష్టివర్ధనా । ద్విపాచ్ఛన్ద ఇహేన్ద్రియమ్ । ఉక్షా గౌర్న వయో దధుః ॥ శమితా నో వనస్పతిః । సవితా ప్రసువన్భగమ్ । కకుచ్ఛన్ద ఇహేన్ద్రియమ్ । వశా వేహద్గౌర్న వయో దధుః ॥ స్వాహా యజ్ఞం-వఁరుణః । సుక్షత్రో భేషజ-ఙ్కరత్ । అతిః ఛన్దా-శ్ఛన్ద ఇన్ద్రియమ్ । బృహదృషభో గౌర్వయో దధుః ॥ 87 ॥

(అమర్త్య - స్తుర్యవాడ్గౌర్వయో దధు--ర్ విశో - వశా వేహద్గౌర్న వయో దధుశ్చత్వారి చ) (అ. 18)
అనువాకం 19 - ఐన్ద్రో పశౌ వపాదీనాం-యఁజ్యానువాక్యాః

వసన్తేనర్తునా దేవాః । వసవస్త్రివృతా స్తుతమ్ । రథన్తరేణ తేజసా । హవిరిన్ద్రే వయో దధుః ॥ గ్రీష్మేణ దేవా ఋతునా । రుద్రాః పఞ్చదశే స్తుతమ్ । బృహతా యశసా బలమ్ । హవిరిన్ద్రే వయో దధుః ॥ వర.షాభిర్-ఋతునా-ఽఽదిత్యాః । స్తోమే సప్తదశే స్తుతమ్ ॥ 88 ॥
వైరూపేణ విశౌజసా । హవిరిన్ద్రే వయో దధుః ॥ శారదేనర్తునా దేవాః । ఏకవిగ్ంశ ఋభవః స్తుతమ్ । వైరాజేన శ్రియా శ్రియమ్ । హవిరిన్ద్రే వయో దధుః ॥ హేమన్తేనర్తునా దేవాః । మరుతస్త్రిణవే స్తుతమ్ । బలేన శక్వరీ-స్సహః । హవిరిన్ద్రే వయో దధుః ॥ శైశిరేణర్తునా దేవాః । త్రయస్త్రిగ్ంశే ఽమృతగ్గ్ స్తుతమ్ । సత్యేన రేవతీః, క్షత్రమ్ । హవిరిన్ద్రే వయో దధుః ॥ 89 ॥

(స్తోమే సప్తదశే స్తుతగ్ం - సహో హవిరిన్ద్రే వయో దధుశ్చత్వారి చ) (అ. 19)
(వసన్తేన గ్రీష్మేణ వర్షాభిః శారదేన హేమన్తేన శైశిరేణ షట్ )
అనువాకం 20 - ఐన్ద్రో పశౌ అనూయాజానా-మ్మైత్రావరిణప్రైషాః

దేవ-మ్బర్హిరిన్ద్రం-వఁయోధసమ్ । దేవ-న్దేవమవర్ధయత్ । గాయత్రియా ఛన్దసేన్ద్రియమ్ । తేజ ఇన్ద్రే వయో దధత్ । వసువనే వసుధేయస్య వేతు యజ ॥ దేవీర్ద్వారో దేవమిన్ద్రం-వఁయోధసమ్ । దేవీర్దేవ-మవర్ధయన్న్ । ఉష్ణిహా ఛన్దసేన్ద్రియమ్ । ప్రాణమిన్ద్రే వయో దధత్ । వసువనే వసుధేయస్య వియన్తు యజ ॥ 90 ॥
దేవీ దేవం-వఁయోధసమ్ । ఉషే ఇన్ద్రమవర్ధతామ్ । అనుష్టుభా ఛన్దసేన్ద్రియమ్ । వాచమిన్ద్రే వయో దధత్ । వసువనే వసుధేయస్య వీతాం-యఁజ ॥ దేవీ జోష్ట్రీ దేవమిన్ద్రం-వఁయోధసమ్ । దేవీ దేవమవర్ధతామ్ । బృహత్యా ఛన్దసేన్ద్రియమ్ । శ్రోత్రమిన్ద్రే వయో దధత్ । వసువనే వసుధేయస్య వీతాం-యఁజ ॥ 91 ॥
దేవీ ఊర్జాహుతీ దేవమిన్ద్రం-వఁయోధసమ్ । దేవీ దేవమవర్ధతామ్ । పఙ్క్త్యా ఛన్దసేన్ద్రియమ్ । శుక్రమిన్ద్రే వయో దధత్ । వసువనే వసుధేయస్య వీతాం-యఁజ ॥ దేవా దైవ్యా హోతారా దేవమిన్ద్రం-వఁయోధసమ్ । దేవా దేవమవర్ధతామ్ । త్రిష్టుభా ఛన్దసేన్ద్రియమ్ । త్విషిమిన్ద్రే వయో దధత్ । వసువనే వసుధేయస్య వీతాం-యఁజ ॥ 92 ॥
దేవీ-స్తిస్ర-స్తిస్రో దేవీర్వయోధసమ్ । పతిమిన్ద్ర-మవర్ధయన్న్ । జగత్యా ఛన్దసేన్ద్రియమ్ । బలమిన్ద్రే వయో దధత్ । వసువనే వసుధేయస్య వియన్తు యజ ॥ దేవో నరాశగ్ంసో దేవమిన్ద్రం-వఁయోధసమ్ । దేవో దేవమవర్ధయత్ । విరాజా ఛన్దసేన్ద్రియమ్ । రేత ఇన్ద్రే వయో దధత్ । వసువనే వసుధేయస్య వేతు యజ ॥ 93 ॥
దేవో వనస్పతి-ర్దేవమిన్ద్రం-వఁయోధసమ్ । దేవో దేవమవర్ధయత్ । ద్విపదా ఛన్దసేన్ద్రియమ్ । భగమిన్ద్రే వయో దధత్ । వసువనే వసుధేయస్య వేతు యజ ॥ దేవ-మ్బర్హిర్వారితీనా-న్దేవమిన్ద్రం-వఁయోధసమ్ । దేవో (దేవం) దేవమవర్ధయత్ । కకుభా ఛన్దసేన్ద్రియమ్ । యశ ఇన్ద్రే వయో దధత్ । వసువనే వసుధేయస్య వేతు యజ ॥ దేవో అగ్ని-స్స్విష్టకృ-ద్దేవమిన్ద్రం-వఁయోధసమ్ । దేవో దేవమవర్ధయత్ । అతిచ్ఛన్దసా ఛన్దసేన్ద్రియమ్ । క్షత్రమిన్ద్రే వయో దధత్ । వసువనే వసుధేయస్య వేతు యజ ॥ 94 ॥