কৃষ্ণ যজুৰ্ৱেদীয তৈত্তিৰীয ব্ৰাহ্মণে কাঠকে দ্ৱিতীযঃ প্ৰশ্নঃ - নাচিকেতচযনম্
ও-ন্নমঃ পৰমাত্মনে, শ্ৰী মহাগণপতযে নমঃ,
শ্ৰী গুৰুভ্যো নমঃ । হৰিঃ ওম্ ॥
অনুৱাকং 1 - ইষ্টকোপধানমন্ত্ৰাঃ
লোকো-ঽসি স্ৱৰ্গো-ঽসি । অনন্তো-ঽস্য পাৰো-ঽসি ।
অক্ষিতো-ঽস্য ক্ষয্যো-ঽসি । তপসঃ প্ৰতিষ্ঠা । ত্ৱযীদমন্তঃ । ৱিশ্ৱং-যঁক্ষং-ৱিঁশ্ৱ-ম্ভূতং-ৱিঁশ্ৱগ্ং সুভূতম্ । ৱিশ্ৱস্য ভৰ্তা ৱিশ্ৱস্য জনযিতা । তন্ত্ৱোপদধে কামদুঘ-মক্ষিতম্ । প্ৰজাপতিস্ত্ৱা সাদযতু । তযা দেৱতযা-ঽঙ্গিৰস্ৱ-দ্ধ্ৰুৱা সীদ ॥ 1 ॥
ও-ন্নমঃ পৰমাত্মনে, শ্ৰী মহাগণপতযে নমঃ,
শ্ৰী গুৰুভ্যো নমঃ । হৰিঃ ওম্ ॥
অনুৱাকং 1 - ইষ্টকোপধানমন্ত্ৰাঃ
লোকো-ঽসি স্ৱৰ্গো-ঽসি । অনন্তো-ঽস্য পাৰো-ঽসি ।
অক্ষিতো-ঽস্য ক্ষয্যো-ঽসি । তপসঃ প্ৰতিষ্ঠা । ত্ৱযীদমন্তঃ । ৱিশ্ৱং-যঁক্ষং-ৱিঁশ্ৱ-ম্ভূতং-ৱিঁশ্ৱগ্ং সুভূতম্ । ৱিশ্ৱস্য ভৰ্তা ৱিশ্ৱস্য জনযিতা । তন্ত্ৱোপদধে কামদুঘ-মক্ষিতম্ । প্ৰজাপতিস্ত্ৱা সাদযতু । তযা দেৱতযা-ঽঙ্গিৰস্ৱ-দ্ধ্ৰুৱা সীদ ॥ 1 ॥
তপো-ঽসি লোকে শ্ৰিতম্ । তেজসঃ প্ৰতিষ্ঠা । ত্ৱযীদমন্তঃ । ৱিশ্ৱং-যঁক্ষং-ৱিঁশ্ৱ-ম্ভূতং-ৱিঁশ্ৱগ্ং সুভূতম্ ।
ৱিশ্ৱস্য ভৰ্তৃ ৱিশ্ৱস্য জনযিতৃ ।
ত-ত্ত্ৱোপদধে কামদুঘ-মক্ষিতম্ ।
প্ৰজাপতিস্ত্ৱা সাদযতু ।
তযা দেৱতযা-ঽঙ্গিৰস্ৱ-দ্ধ্ৰুৱা সীদ ॥ 2 ॥
ৱিশ্ৱস্য ভৰ্তৃ ৱিশ্ৱস্য জনযিতৃ ।
ত-ত্ত্ৱোপদধে কামদুঘ-মক্ষিতম্ ।
প্ৰজাপতিস্ত্ৱা সাদযতু ।
তযা দেৱতযা-ঽঙ্গিৰস্ৱ-দ্ধ্ৰুৱা সীদ ॥ 2 ॥
তেজো-ঽসি তপসি শ্ৰিতম্ । সমুদ্ৰস্য প্ৰতিষ্ঠা ।
ত্ৱযীদমন্তঃ । ৱিশ্ৱং-যঁক্ষং-ৱিঁশ্ৱ-ম্ভূতং-ৱিঁশ্ৱগ্ং সুভূতম্ ।
ৱিশ্ৱস্য ভৰ্তৃৱিশ্ৱস্য জনযিতৃ ।
ত-ত্ত্ৱোপদধে কামদুঘ-মক্ষিতম্ ।
প্ৰজাপতিস্ত্ৱা সাদযতু । তযা দেৱতযা-ঽঙ্গিৰস্ৱ-দ্ধ্ৰুৱা সীদ ॥ 3 ॥
ত্ৱযীদমন্তঃ । ৱিশ্ৱং-যঁক্ষং-ৱিঁশ্ৱ-ম্ভূতং-ৱিঁশ্ৱগ্ং সুভূতম্ ।
ৱিশ্ৱস্য ভৰ্তৃৱিশ্ৱস্য জনযিতৃ ।
ত-ত্ত্ৱোপদধে কামদুঘ-মক্ষিতম্ ।
প্ৰজাপতিস্ত্ৱা সাদযতু । তযা দেৱতযা-ঽঙ্গিৰস্ৱ-দ্ধ্ৰুৱা সীদ ॥ 3 ॥
সমুদ্ৰো-ঽসি তেজসি শ্ৰিতঃ । অপা-ম্প্ৰতিষ্ঠা । ত্ৱযীদমন্তঃ । ৱিশ্ৱং-যঁক্ষং-ৱিঁশ্ৱ-ম্ভূতং-ৱিঁশ্ৱগ্ং সুভূতম্ ।
ৱিশ্ৱস্য ভৰ্তা ৱিশ্ৱস্য জনযিতা ।
ত-ন্ত্ৱোপদধে কামদুঘ-মক্ষিতম্ ।
প্ৰজাপতিস্ত্ৱা সাদযতু । তযা দেৱতযা-ঽঙ্গিৰস্ৱ-দ্ধ্ৰুৱা সীদ ॥ 4 ॥
ৱিশ্ৱস্য ভৰ্তা ৱিশ্ৱস্য জনযিতা ।
ত-ন্ত্ৱোপদধে কামদুঘ-মক্ষিতম্ ।
প্ৰজাপতিস্ত্ৱা সাদযতু । তযা দেৱতযা-ঽঙ্গিৰস্ৱ-দ্ধ্ৰুৱা সীদ ॥ 4 ॥
আপঃ স্থ সমুদ্ৰে শ্ৰিতাঃ । পৃথিৱ্যাঃ প্ৰতিষ্ঠা যুষ্মাসু । ইদমন্তঃ । ৱিশ্ৱং-যঁক্ষং-ৱিঁশ্ৱ-ম্ভূতং-ৱিঁশ্ৱগ্ং সুভূতম্ । ৱিশ্ৱস্য ভৰ্ত্ৰ্যো ৱিশ্ৱস্য জনযিত্ৰ্যঃ । তা ৱ উপদধে কামদুঘা অক্ষিতাঃ । প্ৰজাপতিস্ত্ৱা সাদযতু ।
তযা দেৱতযা-ঽঙ্গিৰস্ৱ-দ্ধ্ৰুৱা সীদ ॥ 5 ॥
তযা দেৱতযা-ঽঙ্গিৰস্ৱ-দ্ধ্ৰুৱা সীদ ॥ 5 ॥
পৃথিৱ্য-স্যফ্সু শ্ৰিতা । অগ্নেঃ প্ৰতিষ্ঠা । ত্ৱযীদমন্তঃ । ৱিশ্ৱং-যঁক্ষং-ৱিঁশ্ৱ-ম্ভূতং-ৱিঁশ্ৱগ্ং সুভূতম্ । ৱিশ্ৱস্য ভৰ্ত্ৰী ৱিশ্ৱস্য জনযিত্ৰী । তা-ন্ত্ৱোপদধে কামদুঘা-মক্ষিতাম্ । প্ৰজাপতিস্ত্ৱা সাদযতু । তযা দেৱতযা-ঽঙ্গিৰস্ৱ-দ্ধ্ৰুৱা সীদ ॥ 6 ॥
অগ্নিৰসি পৃথিৱ্যাগ্ শ্ৰিতঃ । অন্তৰিক্ষস্য প্ৰতিষ্ঠা । ত্ৱযীদমন্তঃ । ৱিশ্ৱং-যঁক্ষং-ৱিঁশ্ৱ-ম্ভূতং-ৱিঁশ্ৱগ্ং সুভূতম্ ।
ৱিশ্ৱস্য ভৰ্তা ৱিশ্ৱস্য জনযিতা । ত-ন্ত্ৱোপদধে কামদুঘ-মক্ষিতম্ । প্ৰজাপতিস্ত্ৱা সাদযতু । তযা দেৱতযা-ঽঙ্গিৰস্ৱ-দ্ধ্ৰুৱা সীদ ॥ 7 ॥
ৱিশ্ৱস্য ভৰ্তা ৱিশ্ৱস্য জনযিতা । ত-ন্ত্ৱোপদধে কামদুঘ-মক্ষিতম্ । প্ৰজাপতিস্ত্ৱা সাদযতু । তযা দেৱতযা-ঽঙ্গিৰস্ৱ-দ্ধ্ৰুৱা সীদ ॥ 7 ॥
অন্তৰিক্ষ-মস্যগ্নৌ শ্ৰিতম্ ।
ৱাযোঃ প্ৰতিষ্ঠা । ত্ৱযীদমন্তঃ ।
ৱিশ্ৱং-যঁক্ষং-ৱিঁশ্ৱ-ম্ভূতং-ৱিঁশ্ৱগ্ং সুভূতম্ ।
ৱিশ্ৱস্য ভৰ্তৃ ৱিশ্ৱস্য জনযিতৃ ।
ত-ত্ত্ৱোপদধে কামদুঘ-মক্ষিতম্ । প্ৰজাপতিস্ত্ৱা সাদযতু ।
তযা দেৱতযা-ঽঙ্গিৰস্ৱ-দ্ধ্ৰুৱা সীদ ॥ 8 ॥
ৱাযোঃ প্ৰতিষ্ঠা । ত্ৱযীদমন্তঃ ।
ৱিশ্ৱং-যঁক্ষং-ৱিঁশ্ৱ-ম্ভূতং-ৱিঁশ্ৱগ্ং সুভূতম্ ।
ৱিশ্ৱস্য ভৰ্তৃ ৱিশ্ৱস্য জনযিতৃ ।
ত-ত্ত্ৱোপদধে কামদুঘ-মক্ষিতম্ । প্ৰজাপতিস্ত্ৱা সাদযতু ।
তযা দেৱতযা-ঽঙ্গিৰস্ৱ-দ্ধ্ৰুৱা সীদ ॥ 8 ॥
ৱাযুৰস্যন্তৰিক্ষে শ্ৰিতঃ । দিৱঃ প্ৰতিষ্ঠা । ত্ৱযীদমন্তঃ । ৱিশ্ৱং-যঁক্ষং-ৱিঁশ্ৱ-ম্ভূতং-ৱিঁশ্ৱগ্ং সুভূতম্ ।
ৱিশ্ৱস্য ভৰ্তা ৱিশ্ৱস্য জনযিতা ।
ত-ন্ত্ৱোপদধে কামদুঘ-মক্ষিতম্ । প্ৰজাপতিস্ত্ৱা সাদযতু ।
তযা দেৱতযা-ঽঙ্গিৰস্ৱ-দ্ধ্ৰুৱা সীদ ॥ 9 ॥
ৱিশ্ৱস্য ভৰ্তা ৱিশ্ৱস্য জনযিতা ।
ত-ন্ত্ৱোপদধে কামদুঘ-মক্ষিতম্ । প্ৰজাপতিস্ত্ৱা সাদযতু ।
তযা দেৱতযা-ঽঙ্গিৰস্ৱ-দ্ধ্ৰুৱা সীদ ॥ 9 ॥
দ্যৌৰসি ৱাযৌ শ্ৰিতা । আদিত্যস্য প্ৰতিষ্ঠা । ত্ৱযীদমন্তঃ । ৱিশ্ৱং-যঁক্ষং-ৱিঁশ্ৱ-ম্ভূতং-ৱিঁশ্ৱগ্ং সুভূতম্ ।
ৱিশ্ৱস্য ভৰ্ত্ৰী ৱিশ্ৱস্য জনযিত্ৰী ।
তা-ন্ত্ৱোপদধে কামদুঘা-মক্ষিতাম্ । প্ৰজাপতিস্ত্ৱা সাদযতু ।
তযা দেৱতযা-ঽঙ্গিৰস্ৱ-দ্ধ্ৰুৱা সীদ ॥ 10 ॥
ৱিশ্ৱস্য ভৰ্ত্ৰী ৱিশ্ৱস্য জনযিত্ৰী ।
তা-ন্ত্ৱোপদধে কামদুঘা-মক্ষিতাম্ । প্ৰজাপতিস্ত্ৱা সাদযতু ।
তযা দেৱতযা-ঽঙ্গিৰস্ৱ-দ্ধ্ৰুৱা সীদ ॥ 10 ॥
আদিত্যো-ঽসি দিৱি শ্ৰিতঃ । চন্দ্ৰমসঃ প্ৰতিষ্ঠা । ত্ৱযীদমন্তঃ । ৱিশ্ৱং-যঁক্ষং-ৱিঁশ্ৱ-ম্ভূতং-ৱিঁশ্ৱগ্ং সুভূতম্ ।
ৱিশ্ৱস্য ভৰ্তা ৱিশ্ৱস্য জনযিতা ।
ত-ন্ত্ৱোপদধে কামদুঘ-মক্ষিতম্ । প্ৰজাপতিস্ত্ৱা সাদযতু । তযা দেৱতযা-ঽঙ্গিৰস্ৱ-দ্ধ্ৰুৱা সীদ ॥ 11 ॥
ৱিশ্ৱস্য ভৰ্তা ৱিশ্ৱস্য জনযিতা ।
ত-ন্ত্ৱোপদধে কামদুঘ-মক্ষিতম্ । প্ৰজাপতিস্ত্ৱা সাদযতু । তযা দেৱতযা-ঽঙ্গিৰস্ৱ-দ্ধ্ৰুৱা সীদ ॥ 11 ॥
চন্দ্ৰমা অস্যাদিত্যে শ্ৰিতঃ ।
নক্ষত্ৰাণা-ম্প্ৰতিষ্ঠা । ত্ৱযীদমন্তঃ ।
ৱিশ্ৱং-যঁক্ষং-ৱিঁশ্ৱ-ম্ভূতং-ৱিঁশ্ৱগ্ং সুভূতম্ । ৱিশ্ৱস্য ভৰ্তা ৱিশ্ৱস্য জনযিতা । ত-ন্ত্ৱোপদধে কামদুঘ-মক্ষিতম্ । প্ৰজাপতিস্ত্ৱা সাদযতু । তযা দেৱতযা-ঽঙ্গিৰস্ৱ-দ্ধ্ৰুৱা সীদ ॥ 12 ॥
নক্ষত্ৰাণা-ম্প্ৰতিষ্ঠা । ত্ৱযীদমন্তঃ ।
ৱিশ্ৱং-যঁক্ষং-ৱিঁশ্ৱ-ম্ভূতং-ৱিঁশ্ৱগ্ং সুভূতম্ । ৱিশ্ৱস্য ভৰ্তা ৱিশ্ৱস্য জনযিতা । ত-ন্ত্ৱোপদধে কামদুঘ-মক্ষিতম্ । প্ৰজাপতিস্ত্ৱা সাদযতু । তযা দেৱতযা-ঽঙ্গিৰস্ৱ-দ্ধ্ৰুৱা সীদ ॥ 12 ॥
নক্ষত্ৰাণি স্থ চন্দ্ৰমসি শ্ৰিতানি । সংৱঁথ্সৰস্য প্ৰতিষ্ঠা যুষ্মাসু ।
ইদমন্তঃ । ৱিশ্ৱং-যঁক্ষং-ৱিঁশ্ৱ-ম্ভূতং-ৱিঁশ্ৱগ্ং সুভূতম্ ।
ৱিশ্ৱস্য ভৰ্তৄণি ৱিশ্ৱস্য জনযিতৄণি ।
তানি ৱ উপদধে কামদুঘা-ন্যক্ষিতানি । প্ৰজাপতিস্ত্ৱা সাদযতু ।
তযা দেৱতযা-ঽঙ্গিৰস্ৱ-দ্ধ্ৰুৱা সীদ ॥ 13 ॥
ইদমন্তঃ । ৱিশ্ৱং-যঁক্ষং-ৱিঁশ্ৱ-ম্ভূতং-ৱিঁশ্ৱগ্ং সুভূতম্ ।
ৱিশ্ৱস্য ভৰ্তৄণি ৱিশ্ৱস্য জনযিতৄণি ।
তানি ৱ উপদধে কামদুঘা-ন্যক্ষিতানি । প্ৰজাপতিস্ত্ৱা সাদযতু ।
তযা দেৱতযা-ঽঙ্গিৰস্ৱ-দ্ধ্ৰুৱা সীদ ॥ 13 ॥
সংৱঁথ্সৰো-ঽসি নক্ষত্ৰেষু শ্ৰিতঃ । ঋতূনা-ম্প্ৰতিষ্ঠা । ত্ৱযীদমন্তঃ ।
ৱিশ্ৱং-যঁক্ষং-ৱিঁশ্ৱ-ম্ভূতং-ৱিঁশ্ৱগ্ং সুভূতম্ । ৱিশ্ৱস্য ভৰ্তা ৱিশ্ৱস্য জনযিতা । ত-ন্ত্ৱোপদধে কামদুঘ-মক্ষিতম্ । প্ৰজাপতিস্ত্ৱা সাদযতু ।
তযা দেৱতযা-ঽঙ্গিৰস্ৱ-দ্ধ্ৰুৱা সীদ ॥ 14 ॥
ৱিশ্ৱং-যঁক্ষং-ৱিঁশ্ৱ-ম্ভূতং-ৱিঁশ্ৱগ্ং সুভূতম্ । ৱিশ্ৱস্য ভৰ্তা ৱিশ্ৱস্য জনযিতা । ত-ন্ত্ৱোপদধে কামদুঘ-মক্ষিতম্ । প্ৰজাপতিস্ত্ৱা সাদযতু ।
তযা দেৱতযা-ঽঙ্গিৰস্ৱ-দ্ধ্ৰুৱা সীদ ॥ 14 ॥
ঋতৱঃ স্থ সংৱঁথ্সৰে শ্ৰিতাঃ ।
মাসানা-ম্প্ৰতিষ্ঠা যুষ্মাসু ।
ইদমন্তঃ । ৱিশ্ৱং-যঁক্ষং-ৱিঁশ্ৱ-ম্ভূতং-ৱিঁশ্ৱগ্ং সুভূতম্ ।
ৱিশ্ৱস্য ভৰ্তাৰো ৱিশ্ৱস্য জনযিতাৰঃ ।
তান্. ৱ উপদধে কামদুঘা-নক্ষিতান্ । প্ৰজাপতিস্ত্ৱা সাদযতু ।
তযা দেৱতযা-ঽঙ্গিৰস্ৱ-দ্ধ্ৰুৱা সীদ ॥ 15 ॥
মাসানা-ম্প্ৰতিষ্ঠা যুষ্মাসু ।
ইদমন্তঃ । ৱিশ্ৱং-যঁক্ষং-ৱিঁশ্ৱ-ম্ভূতং-ৱিঁশ্ৱগ্ং সুভূতম্ ।
ৱিশ্ৱস্য ভৰ্তাৰো ৱিশ্ৱস্য জনযিতাৰঃ ।
তান্. ৱ উপদধে কামদুঘা-নক্ষিতান্ । প্ৰজাপতিস্ত্ৱা সাদযতু ।
তযা দেৱতযা-ঽঙ্গিৰস্ৱ-দ্ধ্ৰুৱা সীদ ॥ 15 ॥
মাসা-স্স্থৰ্তুষু শ্ৰিতাঃ । অদ্ৰ্ধমাসানা-ম্প্ৰতিষ্ঠা যুষ্মাসু । ইদমন্তঃ ।
ৱিশ্ৱং-যঁক্ষং-ৱিঁশ্ৱ-ম্ভূতং-ৱিঁশ্ৱগ্ং সুভূতম্ । ৱিশ্ৱস্য ভৰ্তাৰো ৱিশ্ৱস্য জনযিতাৰঃ । তান্. ৱ উপদধে কামদুঘা-নক্ষিতান্ । প্ৰজাপতিস্ত্ৱা সাদযতু ।
তযা দেৱতযা-ঽঙ্গিৰস্ৱ-দ্ধ্ৰুৱা সীদ ॥ 16 ॥
ৱিশ্ৱং-যঁক্ষং-ৱিঁশ্ৱ-ম্ভূতং-ৱিঁশ্ৱগ্ং সুভূতম্ । ৱিশ্ৱস্য ভৰ্তাৰো ৱিশ্ৱস্য জনযিতাৰঃ । তান্. ৱ উপদধে কামদুঘা-নক্ষিতান্ । প্ৰজাপতিস্ত্ৱা সাদযতু ।
তযা দেৱতযা-ঽঙ্গিৰস্ৱ-দ্ধ্ৰুৱা সীদ ॥ 16 ॥
অদ্ৰ্ধমাসা-স্স্থ মাসু শ্ৰিতাঃ । অহোৰাত্ৰযোঃ প্ৰতিষ্ঠা যুষ্মাসু ।
ইদমন্তঃ । ৱিশ্ৱং-যঁক্ষং-ৱিঁশ্ৱ-ম্ভূতং-ৱিঁশ্ৱগ্ং সুভূতম্ ।
ৱিশ্ৱস্য ভৰ্তাৰো ৱিশ্ৱস্য জনযিতাৰঃ ।
তান্. ৱ উপদধে কামদুঘা-নক্ষিতান্ । প্ৰজাপতিস্ত্ৱা সাদযতু ।
তযা দেৱতযা-ঽঙ্গিৰস্ৱ-দ্ধ্ৰুৱা সীদ ॥ 17 ॥
ইদমন্তঃ । ৱিশ্ৱং-যঁক্ষং-ৱিঁশ্ৱ-ম্ভূতং-ৱিঁশ্ৱগ্ং সুভূতম্ ।
ৱিশ্ৱস্য ভৰ্তাৰো ৱিশ্ৱস্য জনযিতাৰঃ ।
তান্. ৱ উপদধে কামদুঘা-নক্ষিতান্ । প্ৰজাপতিস্ত্ৱা সাদযতু ।
তযা দেৱতযা-ঽঙ্গিৰস্ৱ-দ্ধ্ৰুৱা সীদ ॥ 17 ॥
অহোৰাত্ৰে স্থো-ঽদ্ৰ্ধমাসেষু শ্ৰিতে । ভূতস্য প্ৰতিষ্ঠে ভৱ্যস্য প্ৰতিষ্ঠে ।
যুৱযো-ৰিদমন্তঃ । ৱিশ্ৱং-যঁক্ষং-ৱিঁশ্ৱ-ম্ভূতং-ৱিঁশ্ৱগ্ং সুভূতম্ ।
ৱিশ্ৱস্য ভৰ্ত্ৰ্যৌ ৱিশ্ৱস্য জনযিত্ৰ্যৌ । তে ৱামুপদধে কামদুঘে অক্ষিতে ।
প্ৰজাপতিস্ত্ৱা সাদযতু । তযা দেৱতযা-ঽঙ্গিৰস্ৱ-দ্ধ্ৰুৱা সীদ ॥ 18 ॥
যুৱযো-ৰিদমন্তঃ । ৱিশ্ৱং-যঁক্ষং-ৱিঁশ্ৱ-ম্ভূতং-ৱিঁশ্ৱগ্ং সুভূতম্ ।
ৱিশ্ৱস্য ভৰ্ত্ৰ্যৌ ৱিশ্ৱস্য জনযিত্ৰ্যৌ । তে ৱামুপদধে কামদুঘে অক্ষিতে ।
প্ৰজাপতিস্ত্ৱা সাদযতু । তযা দেৱতযা-ঽঙ্গিৰস্ৱ-দ্ধ্ৰুৱা সীদ ॥ 18 ॥
পৌৰ্ণমাস্যষ্টকা ঽমাৱাস্যা । অন্নাদা-স্স্থান্নদুঘো যুষ্মাসু ।
ইদমন্তঃ । ৱিশ্ৱং-যঁক্ষং-ৱিঁশ্ৱ-ম্ভূতং-ৱিঁশ্ৱগ্ং সুভূতম্ ।
ৱিশ্ৱস্য ভৰ্ত্ৰ্যো ৱিশ্ৱস্য জনযিত্ৰ্যঃ ।
তা ৱ উপদধে কামদুঘা-অক্ষিতাঃ । প্ৰজাপতিস্ত্ৱা সাদযতু ।
তযা দেৱতযা-ঽঙ্গিৰস্ৱ-দ্ধ্ৰুৱা সীদ ॥ 19 ॥
ইদমন্তঃ । ৱিশ্ৱং-যঁক্ষং-ৱিঁশ্ৱ-ম্ভূতং-ৱিঁশ্ৱগ্ং সুভূতম্ ।
ৱিশ্ৱস্য ভৰ্ত্ৰ্যো ৱিশ্ৱস্য জনযিত্ৰ্যঃ ।
তা ৱ উপদধে কামদুঘা-অক্ষিতাঃ । প্ৰজাপতিস্ত্ৱা সাদযতু ।
তযা দেৱতযা-ঽঙ্গিৰস্ৱ-দ্ধ্ৰুৱা সীদ ॥ 19 ॥
ৰাডসি বৃহতী শ্ৰীৰসীন্দ্ৰপত্নী ধৰ্মপত্নী । ৱিশ্ৱ-ম্ভূতমনু প্ৰভূতা ।
ত্ৱযীদমন্তঃ । ৱিশ্ৱং-যঁক্ষং-ৱিঁশ্ৱ-ম্ভূতং-ৱিঁশ্ৱগ্ং সুভূতম্ ।
ৱিশ্ৱস্য ভৰ্ত্ৰী ৱিশ্ৱস্য জনযিত্ৰী । তা-ন্ত্ৱোপদধে কামদুঘা-মক্ষিতাম্ ।
প্ৰজাপতিস্ত্ৱা সাদযতু । তযা দেৱতযা-ঽঙ্গিৰস্ৱ-দ্ধ্ৰুৱা সীদ ॥ 20 ॥
ত্ৱযীদমন্তঃ । ৱিশ্ৱং-যঁক্ষং-ৱিঁশ্ৱ-ম্ভূতং-ৱিঁশ্ৱগ্ং সুভূতম্ ।
ৱিশ্ৱস্য ভৰ্ত্ৰী ৱিশ্ৱস্য জনযিত্ৰী । তা-ন্ত্ৱোপদধে কামদুঘা-মক্ষিতাম্ ।
প্ৰজাপতিস্ত্ৱা সাদযতু । তযা দেৱতযা-ঽঙ্গিৰস্ৱ-দ্ধ্ৰুৱা সীদ ॥ 20 ॥
ওজো-ঽসি সহো-ঽসি । বলমসি ভ্ৰাজো-ঽসি ।
দেৱানা-ন্ধামামৃতম্ । অমৰ্ত্য-স্তপোজাঃ । ত্ৱযীদমন্তঃ । ৱিশ্ৱং-যঁক্ষং-ৱিঁশ্ৱ-ম্ভূতং-ৱিঁশ্ৱগ্ং সুভূতম্ ।
ৱিশ্ৱস্য ভৰ্তা ৱিশ্ৱস্য জনযিতা ।
ত-ন্ত্ৱোপদধে কামদুঘ-মক্ষিতম্ । প্ৰজাপতিস্ত্ৱা সাদযতু ।
তযা দেৱতযা-ঽঙ্গিৰস্ৱ-দ্ধ্ৰুৱা সীদ ॥ 21 ॥
দেৱানা-ন্ধামামৃতম্ । অমৰ্ত্য-স্তপোজাঃ । ত্ৱযীদমন্তঃ । ৱিশ্ৱং-যঁক্ষং-ৱিঁশ্ৱ-ম্ভূতং-ৱিঁশ্ৱগ্ং সুভূতম্ ।
ৱিশ্ৱস্য ভৰ্তা ৱিশ্ৱস্য জনযিতা ।
ত-ন্ত্ৱোপদধে কামদুঘ-মক্ষিতম্ । প্ৰজাপতিস্ত্ৱা সাদযতু ।
তযা দেৱতযা-ঽঙ্গিৰস্ৱ-দ্ধ্ৰুৱা সীদ ॥ 21 ॥
লোক - স্তপ - স্তেজঃ - সমুদ্ৰ - আপঃ - পৃথিৱ্য - গ্নি - ৰন্তৰিক্ষম্ - ৱাযু--ৰ্ দ্যৌ - ৰাদিত্য - শ্চন্দ্ৰমা - নক্ষত্ৰাণি - সংৱঁথ্সৰ - ঋতৱো - মাসা - অদ্ৰ্ধমাসা - অহোৰাত্ৰে - পৌৰ্ণমাসী - ৰাড - স্যোজো-ঽস্যেকৱিগ্ংশতিঃ (অ. 1)
লোকো-ঽসি ভৰ্তা তম্ । তপস্তেজো-ঽসি ভৰ্তৃ তত্ ।
সমুদ্ৰো-ঽসি ভৰ্তা তম্ । আপঃ স্থ ভৰ্ত্ৰ্যস্তা ৱঃ । পৃথিৱী ভৰ্ত্ৰী তাম্ ।
অগ্নিৰসি ভৰ্তা তম্ । অন্তৰিক্ষ-ম্ভৰ্তৃ তত্ । ৱাযুৰসি ভৰ্তা তম্ । দ্যৌৰসি ভৰ্ত্ৰী তাম্ ।
আদিত্যশ্চন্দ্ৰমা ভৰ্তা তম্ । নক্ষত্ৰাণি স্থ ভৰ্তৄণি তানি ৱঃ । সংৱঁথ্সৰো-ঽসি ভৰ্তা তম্ ।
ঋতৱো মাসা অদ্ৰ্ধমাসা ভৰ্তাৰস্তান্. ৱঃ ।
অহোৰাত্ৰে ভৰ্ত্ৰ্যৌ তে ৱাম্ । পৌৰ্ণমাসী ভৰ্ত্ৰ্যস্তা ৱঃ । ৰাডসি ভৰ্ত্ৰী তাম্ । ওজো-ঽসি ভৰ্তা তমেকৱিগ্ংশতিঃ ।
অনুৱাকং 2 - চতুৰ্ভিৰনুৱাকৈ-শ্চতস্ৰ আহুতীৰ্জুহোতি
ত্ৱমগ্নে ৰুদ্ৰো অসুৰো মহো দিৱঃ ।
ত্ৱগ্ং শৰ্ধো মাৰুত-ম্পৃক্ষ ঈশিষে ।
ত্ৱং-ৱাঁতৈৰৰুণৈৰ্যাসি শঙ্গযঃ ।
ত্ৱ-ম্পূষা ৱিধতঃ পাসি নু ত্মনা ।
দেৱা দেৱেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ । প্ৰথমা দ্ৱিতীযেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ ।
দ্ৱিতীযা-স্তৃতীযেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ ।
তৃতীযা-শ্চতুৰ্থেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ ।
চতুৰ্থাঃ পঞ্চমেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ । পঞ্চমা-ষ্ষষ্ঠেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ ॥ 22 ॥
লোকো-ঽসি ভৰ্তা তম্ । তপস্তেজো-ঽসি ভৰ্তৃ তত্ ।
সমুদ্ৰো-ঽসি ভৰ্তা তম্ । আপঃ স্থ ভৰ্ত্ৰ্যস্তা ৱঃ । পৃথিৱী ভৰ্ত্ৰী তাম্ ।
অগ্নিৰসি ভৰ্তা তম্ । অন্তৰিক্ষ-ম্ভৰ্তৃ তত্ । ৱাযুৰসি ভৰ্তা তম্ । দ্যৌৰসি ভৰ্ত্ৰী তাম্ ।
আদিত্যশ্চন্দ্ৰমা ভৰ্তা তম্ । নক্ষত্ৰাণি স্থ ভৰ্তৄণি তানি ৱঃ । সংৱঁথ্সৰো-ঽসি ভৰ্তা তম্ ।
ঋতৱো মাসা অদ্ৰ্ধমাসা ভৰ্তাৰস্তান্. ৱঃ ।
অহোৰাত্ৰে ভৰ্ত্ৰ্যৌ তে ৱাম্ । পৌৰ্ণমাসী ভৰ্ত্ৰ্যস্তা ৱঃ । ৰাডসি ভৰ্ত্ৰী তাম্ । ওজো-ঽসি ভৰ্তা তমেকৱিগ্ংশতিঃ ।
অনুৱাকং 2 - চতুৰ্ভিৰনুৱাকৈ-শ্চতস্ৰ আহুতীৰ্জুহোতি
ত্ৱমগ্নে ৰুদ্ৰো অসুৰো মহো দিৱঃ ।
ত্ৱগ্ং শৰ্ধো মাৰুত-ম্পৃক্ষ ঈশিষে ।
ত্ৱং-ৱাঁতৈৰৰুণৈৰ্যাসি শঙ্গযঃ ।
ত্ৱ-ম্পূষা ৱিধতঃ পাসি নু ত্মনা ।
দেৱা দেৱেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ । প্ৰথমা দ্ৱিতীযেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ ।
দ্ৱিতীযা-স্তৃতীযেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ ।
তৃতীযা-শ্চতুৰ্থেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ ।
চতুৰ্থাঃ পঞ্চমেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ । পঞ্চমা-ষ্ষষ্ঠেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ ॥ 22 ॥
ষষ্ঠা-স্সপ্তমেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ । সপ্তমা অষ্টমেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ ।
অষ্টমা নৱমেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ ।
নৱমা দশমেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ ।
দশমা একাদশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ । একদশা দ্ৱাদশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ ।
দ্ৱাদশা-স্ত্ৰযোদশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ ।
ত্ৰযোদশা-শ্চতুৰ্দশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ । চতুৰ্দশাঃ পঞ্চদশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ ।
পঞ্চদশা-ষ্ষোডশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ ॥ 23 ॥
অষ্টমা নৱমেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ ।
নৱমা দশমেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ ।
দশমা একাদশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ । একদশা দ্ৱাদশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ ।
দ্ৱাদশা-স্ত্ৰযোদশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ ।
ত্ৰযোদশা-শ্চতুৰ্দশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ । চতুৰ্দশাঃ পঞ্চদশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ ।
পঞ্চদশা-ষ্ষোডশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ ॥ 23 ॥
ষোডশা-স্সপ্তদশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ । সপ্তদশা অষ্টাদশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ ।
অষ্টাদশা একান্নৱিগ্ংশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ ।
একান্নৱিগ্ংশা ৱিগ্ংশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ ।
ৱিগ্ংশা একৱিগ্ংশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ ।
একৱিগ্ংশা দ্ৱাৱিগ্ংশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ ।
দ্ৱাৱিগ্ংশা স্ত্ৰযোৱিগ্ংশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ ।
ত্ৰযোৱিগ্ংশা শ্চতুৰ্ৱিগ্ংশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ ।
চতুৰ্ৱিগ্ংশাঃ পঞ্চৱিগ্ংশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ ।
পঞ্চৱিগ্ংশা-ষ্ষড্ৱিগ্ংশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ ॥ 24 ॥
অষ্টাদশা একান্নৱিগ্ংশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ ।
একান্নৱিগ্ংশা ৱিগ্ংশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ ।
ৱিগ্ংশা একৱিগ্ংশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ ।
একৱিগ্ংশা দ্ৱাৱিগ্ংশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ ।
দ্ৱাৱিগ্ংশা স্ত্ৰযোৱিগ্ংশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ ।
ত্ৰযোৱিগ্ংশা শ্চতুৰ্ৱিগ্ংশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ ।
চতুৰ্ৱিগ্ংশাঃ পঞ্চৱিগ্ংশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ ।
পঞ্চৱিগ্ংশা-ষ্ষড্ৱিগ্ংশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ ॥ 24 ॥
ষড্ৱিগ্ংশা-স্সপ্তৱিগ্ংশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ ।
সপ্তৱিগ্ংশা অষ্টাৱিগ্ংশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ ।
অষ্টাৱিগ্ংশা একান্নত্ৰিগ্ংশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ ।
একান্নত্ৰিগ্ংশা স্ত্ৰিগ্ংশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ ।
ত্ৰিগ্ংশা একত্ৰিগ্ংশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ ।
একত্ৰিগ্ংশা দ্ৱাত্ৰিগ্ংশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ ।
দ্ৱাত্ৰিগ্ংশা স্ত্ৰযস্ত্ৰিগ্ংশেষু
শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ ।
দেৱাস্ত্ৰিৰে-কাদশা স্ত্ৰিস্ত্ৰযস্ত্ৰিগ্ংশাঃ ।
উত্তৰে ভৱত । উত্তৰ ৱৰ্ত্মান উত্তৰ সত্ৱানঃ ।
যত্কাম ইদ-ঞ্জুহোমি । তন্মে সমৃদ্ধ্যতাম্ ।
ৱযগ্গ্ স্যাম পতযো ৰযীণাম্ । ভূৰ্ভুৱস্ৱঃ স্ৱাহা ॥ 25 ॥
সপ্তৱিগ্ংশা অষ্টাৱিগ্ংশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ ।
অষ্টাৱিগ্ংশা একান্নত্ৰিগ্ংশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ ।
একান্নত্ৰিগ্ংশা স্ত্ৰিগ্ংশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ ।
ত্ৰিগ্ংশা একত্ৰিগ্ংশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ ।
একত্ৰিগ্ংশা দ্ৱাত্ৰিগ্ংশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ ।
দ্ৱাত্ৰিগ্ংশা স্ত্ৰযস্ত্ৰিগ্ংশেষু
শ্ৰযদ্ধ্ৱম্ ।
দেৱাস্ত্ৰিৰে-কাদশা স্ত্ৰিস্ত্ৰযস্ত্ৰিগ্ংশাঃ ।
উত্তৰে ভৱত । উত্তৰ ৱৰ্ত্মান উত্তৰ সত্ৱানঃ ।
যত্কাম ইদ-ঞ্জুহোমি । তন্মে সমৃদ্ধ্যতাম্ ।
ৱযগ্গ্ স্যাম পতযো ৰযীণাম্ । ভূৰ্ভুৱস্ৱঃ স্ৱাহা ॥ 25 ॥
(ষষ্ঠেষু শ্ৰযদ্ধৱগ্ং - ষোডশেষু শ্ৰযদ্ধৱগ্ং - ষড্ৱিগ্ংশেষু শ্ৰযদ্ধ্ৱ - মুত্তৰসত্ৱানশ্চত্ৱাৰি চ) (অ. 2)
অনুৱাকং 3 - চতুৰ্ভিৰনুৱাকৈ-শ্চতস্ৰ আহুতীৰ্জুহোতি
অগ্নাৱিষ্ণূ সজোষসা । ইমা ৱৰ্ধন্তু ৱাঙ্গিৰঃ । দ্যুম্নৈ ৰ্ৱাজেভি-ৰাগতম্ । ৰাজ্ঞী ৱিৰাজ্ঞী । সম্ৰাজ্ঞী স্ৱৰাজ্ঞী । অৰ্চি-শ্শোচিঃ । তপো হৰো ভাঃ । অগ্নি-স্সোমো বৃহস্পতিঃ ।
ৱিশ্ৱে দেৱা ভুৱনস্য গোপাঃ । তে সৰ্ৱে সঙ্গত্য । ইদ-ম্মে প্ৰাৱতা ৱচঃ । ৱযগ্গ্ স্যাম পতযো ৰযীণাম্ ।
ভূ-ৰ্ভুৱস্-স্ৱস্ স্ৱাহা ॥ 26 ॥
অনুৱাকং 3 - চতুৰ্ভিৰনুৱাকৈ-শ্চতস্ৰ আহুতীৰ্জুহোতি
অগ্নাৱিষ্ণূ সজোষসা । ইমা ৱৰ্ধন্তু ৱাঙ্গিৰঃ । দ্যুম্নৈ ৰ্ৱাজেভি-ৰাগতম্ । ৰাজ্ঞী ৱিৰাজ্ঞী । সম্ৰাজ্ঞী স্ৱৰাজ্ঞী । অৰ্চি-শ্শোচিঃ । তপো হৰো ভাঃ । অগ্নি-স্সোমো বৃহস্পতিঃ ।
ৱিশ্ৱে দেৱা ভুৱনস্য গোপাঃ । তে সৰ্ৱে সঙ্গত্য । ইদ-ম্মে প্ৰাৱতা ৱচঃ । ৱযগ্গ্ স্যাম পতযো ৰযীণাম্ ।
ভূ-ৰ্ভুৱস্-স্ৱস্ স্ৱাহা ॥ 26 ॥
(সঙ্গত্য ত্ৰীণি চ) (অ. 3)
অনুৱাকং 4 - চতুৰ্ভিৰনুৱাকৈ-শ্চতস্ৰ আহুতীৰ্জুহোতি
অন্নপতে ঽন্নস্য নো দেহি । অনমীৱস্য শুষ্মিণঃ । প্ৰপ্ৰদাতাৰন্তাৰিষঃ । ঊৰ্জ-ন্নো ধেহি দ্ৱিপদে চতুষ্পদে । অগ্নে পৃথিৱীপতে । সোম ৱীৰুধা-ম্পতে । ত্ৱষ্টঃ সমিধা-ম্পতে ।
ৱিষ্ণৱাশানা-ম্পতে । মিত্ৰ সত্যানা-ম্পতে । ৱৰুণ ধৰ্মণা-ম্পতে ॥ 27 ॥
অনুৱাকং 4 - চতুৰ্ভিৰনুৱাকৈ-শ্চতস্ৰ আহুতীৰ্জুহোতি
অন্নপতে ঽন্নস্য নো দেহি । অনমীৱস্য শুষ্মিণঃ । প্ৰপ্ৰদাতাৰন্তাৰিষঃ । ঊৰ্জ-ন্নো ধেহি দ্ৱিপদে চতুষ্পদে । অগ্নে পৃথিৱীপতে । সোম ৱীৰুধা-ম্পতে । ত্ৱষ্টঃ সমিধা-ম্পতে ।
ৱিষ্ণৱাশানা-ম্পতে । মিত্ৰ সত্যানা-ম্পতে । ৱৰুণ ধৰ্মণা-ম্পতে ॥ 27 ॥
মৰুতো গণানা-ম্পতযঃ । ৰুদ্ৰ পশূনা-ম্পতে । ইন্দ্ৰৌজসা-ম্পতে । বৃহস্পতে ব্ৰহ্মণস্পতে ।
আ ৰুচা ৰোচে-ঽহগ্গ্ স্ৱযম্ ।
ৰুচা ৰুৰুচে-ৰোচমানঃ । অতীত্যাদ-স্স্ৱৰাভৰেহ । তস্মিন্. যোনৌ প্ৰজনৌ প্ৰজাযেয । ৱযগ্গ্ স্যাম পতযো ৰযীণাম্ ।
ভূৰ্ভুৱ-স্স্ৱঃ স্ৱাহা ॥ 28 ॥
আ ৰুচা ৰোচে-ঽহগ্গ্ স্ৱযম্ ।
ৰুচা ৰুৰুচে-ৰোচমানঃ । অতীত্যাদ-স্স্ৱৰাভৰেহ । তস্মিন্. যোনৌ প্ৰজনৌ প্ৰজাযেয । ৱযগ্গ্ স্যাম পতযো ৰযীণাম্ ।
ভূৰ্ভুৱ-স্স্ৱঃ স্ৱাহা ॥ 28 ॥
[ৱৰুণ ধৰ্মণা-ম্পতে স্ৱঃ - স্ৱাহা ] (অ. 4)
অনুৱাকং 5 - চতুৰ্ভিৰনুৱাকৈ-শ্চতস্ৰ আহুতীৰ্জুহোতি
সপ্ত তে অগ্নে সমিধঃ সপ্ত জিহ্ৱাঃ ।
সপ্তৰ্ষয-স্সপ্তধাম প্ৰিযাণি ।
সপ্ত হোত্ৰা অনু ৱিদ্ৱান্ ।
সপ্ত যোনী-ৰাপৃণস্ৱা ঘৃতেন । প্ৰাচী দিক্ । অগ্নি ৰ্দেৱতা । অগ্নিগ্ং স দিশা-ন্দেৱ-ন্দেৱতানা-মৃচ্ছতু । যো মৈতস্যৈ
দিশো ঽভিদাসতি । দক্ষিণা দিক্ । ইন্দ্ৰো দেৱতা ॥ 29 ॥
অনুৱাকং 5 - চতুৰ্ভিৰনুৱাকৈ-শ্চতস্ৰ আহুতীৰ্জুহোতি
সপ্ত তে অগ্নে সমিধঃ সপ্ত জিহ্ৱাঃ ।
সপ্তৰ্ষয-স্সপ্তধাম প্ৰিযাণি ।
সপ্ত হোত্ৰা অনু ৱিদ্ৱান্ ।
সপ্ত যোনী-ৰাপৃণস্ৱা ঘৃতেন । প্ৰাচী দিক্ । অগ্নি ৰ্দেৱতা । অগ্নিগ্ং স দিশা-ন্দেৱ-ন্দেৱতানা-মৃচ্ছতু । যো মৈতস্যৈ
দিশো ঽভিদাসতি । দক্ষিণা দিক্ । ইন্দ্ৰো দেৱতা ॥ 29 ॥
ইন্দ্ৰগ্ং স দিশা-ন্দেৱ-ন্দেৱতানা-মৃচ্ছতু ।
যো মৈতস্যৈ দিশো ঽভিদাসতি । প্ৰতীচী দিক্ । সোমো দেৱতা । সোমগ্ং স দিশা-ন্দেৱ-ন্দেৱতানা-মৃচ্ছতু । যো মৈতস্যৈ দিশো ঽভিদাসতি । উদীচী দিক্ । মিত্ৰাৱৰুণৌ দেৱতা ।
মিত্ৰাৱৰুণৌ স দিশা-ন্দেৱৌ দেৱতানা-মৃচ্ছতু । যো মৈতস্যৈ দিশো ঽভিদাসতি ॥ 30 ॥
যো মৈতস্যৈ দিশো ঽভিদাসতি । প্ৰতীচী দিক্ । সোমো দেৱতা । সোমগ্ং স দিশা-ন্দেৱ-ন্দেৱতানা-মৃচ্ছতু । যো মৈতস্যৈ দিশো ঽভিদাসতি । উদীচী দিক্ । মিত্ৰাৱৰুণৌ দেৱতা ।
মিত্ৰাৱৰুণৌ স দিশা-ন্দেৱৌ দেৱতানা-মৃচ্ছতু । যো মৈতস্যৈ দিশো ঽভিদাসতি ॥ 30 ॥
ঊদ্ৰ্ধ্ৱা দিক্ । বৃহস্পতি ৰ্দেৱতা ।
বৃহস্পতিগ্ং স দিশা-ন্দেৱ-ন্দেৱতানা-মৃচ্ছতু । যো মৈতস্যৈ দিশো ঽভিদাসতি ।
ইযন্দিক্ । অদিতি ৰ্দেৱতা । অদিতিগ্ং স দিশা-ন্দেৱী-ন্দেৱতানা-মৃচ্ছতু ।
যো মৈতস্যৈ দিশো ঽভিদাসতি ।
পুৰুষো দিক্ । পুৰুষো মে কামা-ন্থ্সমৰ্ধযতু ॥ 31 ॥
বৃহস্পতিগ্ং স দিশা-ন্দেৱ-ন্দেৱতানা-মৃচ্ছতু । যো মৈতস্যৈ দিশো ঽভিদাসতি ।
ইযন্দিক্ । অদিতি ৰ্দেৱতা । অদিতিগ্ং স দিশা-ন্দেৱী-ন্দেৱতানা-মৃচ্ছতু ।
যো মৈতস্যৈ দিশো ঽভিদাসতি ।
পুৰুষো দিক্ । পুৰুষো মে কামা-ন্থ্সমৰ্ধযতু ॥ 31 ॥
অন্ধো জাগৃৱিঃ প্ৰাণ । অসাৱেহি । বধিৰ আক্ৰন্দযিত-ৰপান । অসাৱেহি । উষস-মুষস-মশীয । অহমসো জ্যোতিৰশীয ।
অহমসো ঽপোশীয । ৱযগ্গ্ স্যাম পতযো ৰযীণাম্ । ভূৰ্ভুৱ-স্স্ৱঃ স্ৱাহা ॥ 32 ॥
অহমসো ঽপোশীয । ৱযগ্গ্ স্যাম পতযো ৰযীণাম্ । ভূৰ্ভুৱ-স্স্ৱঃ স্ৱাহা ॥ 32 ॥
(দক্ষিণা দিগিন্দ্ৰো দেৱতা - মিত্ৰাৱৰুণৌ স দিশা-ন্দেৱৌ দেৱতানামৃচ্ছতু
যো মৈতস্যৈ দিশো-ঽভিদা - সত্যদ্ৰ্ধযতু - +নৱ চ) (অ. 5)
অনুৱাকং 6 - উপস্থানম্
যত্তে-ঽচিতং-যঁদু চিতন্তে অগ্নে । যত্ত ঊনং-যঁদু তে-ঽতিৰিক্তম্ । আদিত্যাস্ত-দঙ্গিৰস-শ্চিন্ৱন্তু । ৱিশ্ৱে তে দেৱাশ্চিতি-মাপূৰযন্তু ।
চিতশ্চাসি সঞ্চিতশ্চা-স্যগ্নে । এতাৱাগ্শ্চাসি ভূযাগ্শ্চাস্যগ্নে ॥ লোক-ম্পৃণ চ্ছিদ্ৰ-ম্পৃণ । অথো সীদ শিৱা ত্ৱম্ ।
ইন্দ্ৰাগ্নী ত্ৱা বৃহস্পতিঃ । অস্মিন্. যোনাৱসীষদন্ন্ ॥ 33 ॥
যো মৈতস্যৈ দিশো-ঽভিদা - সত্যদ্ৰ্ধযতু - +নৱ চ) (অ. 5)
অনুৱাকং 6 - উপস্থানম্
যত্তে-ঽচিতং-যঁদু চিতন্তে অগ্নে । যত্ত ঊনং-যঁদু তে-ঽতিৰিক্তম্ । আদিত্যাস্ত-দঙ্গিৰস-শ্চিন্ৱন্তু । ৱিশ্ৱে তে দেৱাশ্চিতি-মাপূৰযন্তু ।
চিতশ্চাসি সঞ্চিতশ্চা-স্যগ্নে । এতাৱাগ্শ্চাসি ভূযাগ্শ্চাস্যগ্নে ॥ লোক-ম্পৃণ চ্ছিদ্ৰ-ম্পৃণ । অথো সীদ শিৱা ত্ৱম্ ।
ইন্দ্ৰাগ্নী ত্ৱা বৃহস্পতিঃ । অস্মিন্. যোনাৱসীষদন্ন্ ॥ 33 ॥
তযা দেৱতযা-ঽঙ্গিৰস্ৱ-দ্ধ্ৰুৱা সীদ ॥
তা অস্য সূদদোহসঃ ।
সোমগ্গ্ শ্ৰীণন্তি পৃশ্নযঃ ।
জন্ম-ন্দেৱানাং-ৱিঁশঃ ।
ত্ৰিষ্ৱা ৰোচনে দিৱঃ ।
তযা দেৱতযা-ঽঙ্গিৰস্ৱ-দ্ধ্ৰুৱা সীদ ॥
অগ্নে দেৱাগ্ং ইহাৱহ । জজ্ঞানো ৱৃক্ত বৰ্হিষে । অসি হোতা ন ঈড্যঃ ॥
অগন্ম মহা মনসা যৱিষ্ঠম্ ॥ 34 ॥
তা অস্য সূদদোহসঃ ।
সোমগ্গ্ শ্ৰীণন্তি পৃশ্নযঃ ।
জন্ম-ন্দেৱানাং-ৱিঁশঃ ।
ত্ৰিষ্ৱা ৰোচনে দিৱঃ ।
তযা দেৱতযা-ঽঙ্গিৰস্ৱ-দ্ধ্ৰুৱা সীদ ॥
অগ্নে দেৱাগ্ং ইহাৱহ । জজ্ঞানো ৱৃক্ত বৰ্হিষে । অসি হোতা ন ঈড্যঃ ॥
অগন্ম মহা মনসা যৱিষ্ঠম্ ॥ 34 ॥
যো দীদায সমিদ্ধ-স্স্ৱে দুৰোণে । চিত্ৰভানূ ৰোদসী অন্তৰুৰ্ৱী ।
স্ৱাহুতং-ৱিঁশ্ৱতঃ প্ৰত্যঞ্চম্ ॥ মেধাকাৰং-ৱিঁদথস্য প্ৰসাধনম্ ।
অগ্নিগ্ং হোতাৰ-ম্পৰিভূতম-ম্মতিম্ । ত্ৱামৰ্ভস্য হৱিষঃ সমানমিত্ ।
ত্ৱা-ম্মহো ৱৃণতে নৰো নান্যন্-ত্ৱত্ ॥ মনুষ্ৱত্ত্ৱা নিধীমহি ।
মনুষ্ৱ-থ্সমিধীমহি ।
অগ্নে মনুষ্ৱ-দঙ্গিৰঃ ॥ 35 ॥
স্ৱাহুতং-ৱিঁশ্ৱতঃ প্ৰত্যঞ্চম্ ॥ মেধাকাৰং-ৱিঁদথস্য প্ৰসাধনম্ ।
অগ্নিগ্ং হোতাৰ-ম্পৰিভূতম-ম্মতিম্ । ত্ৱামৰ্ভস্য হৱিষঃ সমানমিত্ ।
ত্ৱা-ম্মহো ৱৃণতে নৰো নান্যন্-ত্ৱত্ ॥ মনুষ্ৱত্ত্ৱা নিধীমহি ।
মনুষ্ৱ-থ্সমিধীমহি ।
অগ্নে মনুষ্ৱ-দঙ্গিৰঃ ॥ 35 ॥
দেৱা-ন্দেৱাযতে যজ ॥ অগ্নিৰ্-হি ৱাজিনং-ৱিঁশে । দদাতি ৱিশ্ৱচৰ্ষণিঃ ।
অগ্নী ৰাযে স্ৱাভুৱম্ । স প্ৰীতো যাতি ৱাৰ্যম্ । ইষগ্গ্ স্তোতৃভ্য আভৰ ॥
পৃষ্টো দিৱি পৃষ্টো অগ্নিঃ পৃথিৱ্যাম্ । পৃষ্টো ৱিশ্ৱা ওষধী-ৰাৱিৱেশ ।
ৱৈশ্ৱানৰ-স্সহসা পৃষ্টো অগ্নিঃ ।
স নো দিৱা স ৰিষঃ পাতু নক্তম্ ॥ 36 ॥
অগ্নী ৰাযে স্ৱাভুৱম্ । স প্ৰীতো যাতি ৱাৰ্যম্ । ইষগ্গ্ স্তোতৃভ্য আভৰ ॥
পৃষ্টো দিৱি পৃষ্টো অগ্নিঃ পৃথিৱ্যাম্ । পৃষ্টো ৱিশ্ৱা ওষধী-ৰাৱিৱেশ ।
ৱৈশ্ৱানৰ-স্সহসা পৃষ্টো অগ্নিঃ ।
স নো দিৱা স ৰিষঃ পাতু নক্তম্ ॥ 36 ॥
[অসীষদন্. - যৱিষ্ঠ - মঙ্গিৰো - নক্তং ] (অ. 6)
অনুৱাকং 7 - নাচিকেতব্ৰাহ্মণ-ন্তত্ৰ আগ্নিদেৱতোপাসনম্
অযং-ৱাঁৱ যঃ পৱতে । সো-ঽগ্নি নাৰ্চিকেতঃ ।
স য-ত্প্ৰা-ম্পৱতে । তদস্য শিৰঃ । অথ য-দ্দক্ষিণা । স দক্ষিণঃ পক্ষঃ ।
অথ য-ত্প্ৰত্যক্ । ত-ত্পুচ্ছম্ । য দুদঙ্ঙ্ ।
স উত্তৰঃ পক্ষঃ ॥ 37 ॥
অনুৱাকং 7 - নাচিকেতব্ৰাহ্মণ-ন্তত্ৰ আগ্নিদেৱতোপাসনম্
অযং-ৱাঁৱ যঃ পৱতে । সো-ঽগ্নি নাৰ্চিকেতঃ ।
স য-ত্প্ৰা-ম্পৱতে । তদস্য শিৰঃ । অথ য-দ্দক্ষিণা । স দক্ষিণঃ পক্ষঃ ।
অথ য-ত্প্ৰত্যক্ । ত-ত্পুচ্ছম্ । য দুদঙ্ঙ্ ।
স উত্তৰঃ পক্ষঃ ॥ 37 ॥
অথ য-থ্সংৱাঁতি । তদস্য সমঞ্চন-ঞ্চ প্ৰসাৰণ-ঞ্চ । অথো সপন্দেৱাস্য সা ॥ সগ্ং হ ৱা অস্মৈ স কামঃ পদ্যতে ।
য-ত্কামো যজতে । যো-ঽগ্নি-ন্নাচিকেত-ঞ্চিনুতে ।
য উ চৈন-মেৱং-ৱেঁদ ॥ যো হ ৱা অগ্নে ৰ্নাচিকেতস্যাযতন-ম্প্ৰতিষ্ঠাং-ৱেঁদ । আযতনৱা-ন্ভৱতি । গচ্ছতি প্ৰতিষ্ঠাম্ ॥ 38 ॥
য-ত্কামো যজতে । যো-ঽগ্নি-ন্নাচিকেত-ঞ্চিনুতে ।
য উ চৈন-মেৱং-ৱেঁদ ॥ যো হ ৱা অগ্নে ৰ্নাচিকেতস্যাযতন-ম্প্ৰতিষ্ঠাং-ৱেঁদ । আযতনৱা-ন্ভৱতি । গচ্ছতি প্ৰতিষ্ঠাম্ ॥ 38 ॥
হিৰণ্যং-ৱাঁ অগ্নে ৰ্নাচিকেতস্যাযতন-ম্প্ৰতিষ্ঠা । য এৱং-ৱেঁদ ।
আযতনৱা-ন্ভৱতি । গচ্ছতি প্ৰতিষ্ঠাম্ ॥
যো হ ৱা অগ্নে ৰ্নাচিকেতস্য শৰীৰং-ৱেঁদ ।
স শৰীৰ এৱ স্ৱৰ্গং-লোঁকমেতি ।
হিৰণ্যং-ৱাঁ অগ্নে ৰ্নাচিকেতস্য শৰীৰম্ ।
য এৱং-ৱেঁদ । স শৰীৰ এৱ স্ৱৰ্গং-লোঁকমেতি ॥ অথো যথা ৰুক্ম উত্-তপ্তো
ভায্যাত্ ॥ 39 ॥
আযতনৱা-ন্ভৱতি । গচ্ছতি প্ৰতিষ্ঠাম্ ॥
যো হ ৱা অগ্নে ৰ্নাচিকেতস্য শৰীৰং-ৱেঁদ ।
স শৰীৰ এৱ স্ৱৰ্গং-লোঁকমেতি ।
হিৰণ্যং-ৱাঁ অগ্নে ৰ্নাচিকেতস্য শৰীৰম্ ।
য এৱং-ৱেঁদ । স শৰীৰ এৱ স্ৱৰ্গং-লোঁকমেতি ॥ অথো যথা ৰুক্ম উত্-তপ্তো
ভায্যাত্ ॥ 39 ॥
এৱমেৱ স তেজসা যশসা ।
অস্মিগ্গ্শ্চ লোকে-ঽমুষ্মিগ্গ্শ্চ ভাতি ॥
উৰৱো হ ৱৈ নামৈতে লোকাঃ ।
যে-ঽৱৰেণাদিত্যম্ । অথ হৈতে ৱৰীযাগ্ংসো লোকাঃ । যে পৰেণাদিত্যম্ । অন্তৱন্তগ্ং হ ৱা এষ ক্ষয্যং-লোঁক-ঞ্জযতি ।
যো-ঽৱৰেণাদিত্যম্ ।
অথ হৈষো-ঽনন্ত-মপাৰ-মক্ষয্যং-লোঁক-ঞ্জযতি । যঃ পৰেণাদিত্যম্ ॥ 40 ॥
অস্মিগ্গ্শ্চ লোকে-ঽমুষ্মিগ্গ্শ্চ ভাতি ॥
উৰৱো হ ৱৈ নামৈতে লোকাঃ ।
যে-ঽৱৰেণাদিত্যম্ । অথ হৈতে ৱৰীযাগ্ংসো লোকাঃ । যে পৰেণাদিত্যম্ । অন্তৱন্তগ্ং হ ৱা এষ ক্ষয্যং-লোঁক-ঞ্জযতি ।
যো-ঽৱৰেণাদিত্যম্ ।
অথ হৈষো-ঽনন্ত-মপাৰ-মক্ষয্যং-লোঁক-ঞ্জযতি । যঃ পৰেণাদিত্যম্ ॥ 40 ॥
অনন্তগ্ং হ ৱা অপাৰ-মক্ষয্যং-লোঁক-ঞ্জযতি । যো-ঽগ্নি-ন্নাচিকেত-ঞ্চিনুতে ।
য উ চৈন-মেৱং-ৱেঁদ ॥
অথো যথা ৰথে তিষ্ঠ-ন্পক্ষসী পৰ্যা-ৱৰ্তমানে প্ৰত্যপেক্ষতে ।
এৱ-মহোৰাত্ৰে প্ৰত্যপেক্ষতে ।
নাস্যা-হোৰাত্ৰে লোকমাপ্নুতঃ ।
যো-ঽগ্নি-ন্নাচিকেত-ঞ্চিনুতে ।
য উ চৈন-মেৱং-ৱেঁদ ॥ 41 ॥
য উ চৈন-মেৱং-ৱেঁদ ॥
অথো যথা ৰথে তিষ্ঠ-ন্পক্ষসী পৰ্যা-ৱৰ্তমানে প্ৰত্যপেক্ষতে ।
এৱ-মহোৰাত্ৰে প্ৰত্যপেক্ষতে ।
নাস্যা-হোৰাত্ৰে লোকমাপ্নুতঃ ।
যো-ঽগ্নি-ন্নাচিকেত-ঞ্চিনুতে ।
য উ চৈন-মেৱং-ৱেঁদ ॥ 41 ॥
(উত্তৰঃ পক্ষো - গচ্ছতি প্ৰতিষ্ঠাং - ভায্যা--দ্যঃ পৰেণাদিত্য - +মষ্টৌ চ) (অ. 7)
অনুৱাকং 8 - নাচিকেতোপাখ্যানম্
উশন্. হ ৱৈ ৱাজশ্ৰৱস-স্সৰ্ৱৱেদস-ন্দদৌ । তস্য হ নচিকেতা নাম পুত্ৰ আস । তগ্ং হ কুমাৰগ্ং সন্তম্ । দক্ষিণাসু নীযমানাসু শ্ৰদ্ধা ঽঽৱিৱেশ । স হোৱাচ ।
তত কস্মৈ মা-ন্দাস্যসীতি । দ্ৱিতীয-ন্তৃতীযম্ ॥ তগ্ং হ পৰীত উৱাচ।
মৃত্যৱে ত্ৱা দদামীতি ॥ তগ্ং হ স্মোত্থিতং-ৱাঁগভিৱদতি ॥ 42 ॥
অনুৱাকং 8 - নাচিকেতোপাখ্যানম্
উশন্. হ ৱৈ ৱাজশ্ৰৱস-স্সৰ্ৱৱেদস-ন্দদৌ । তস্য হ নচিকেতা নাম পুত্ৰ আস । তগ্ং হ কুমাৰগ্ং সন্তম্ । দক্ষিণাসু নীযমানাসু শ্ৰদ্ধা ঽঽৱিৱেশ । স হোৱাচ ।
তত কস্মৈ মা-ন্দাস্যসীতি । দ্ৱিতীয-ন্তৃতীযম্ ॥ তগ্ং হ পৰীত উৱাচ।
মৃত্যৱে ত্ৱা দদামীতি ॥ তগ্ং হ স্মোত্থিতং-ৱাঁগভিৱদতি ॥ 42 ॥
গৌতম কুমাৰমিতি । স হোৱাচ । পৰেহি মৃত্যো ৰ্গৃহান্ । মৃত্যৱে ৱৈ ত্ৱা-ঽদা-মিতি ॥ তং-ৱৈঁ প্ৰৱসন্ত-ঙ্গন্তাসীতি হোৱাচ । তস্য স্ম তিস্ৰো ৰাত্ৰী-ৰনাশ্ৱা-ন্গৃহে ৱসতাত্ । স যদি ত্ৱা পৃচ্ছেত্ । কুমাৰ কতি ৰাত্ৰী-ৰৱাথ্সী-ৰিতি । তিস্ৰ ইতি প্ৰতি ব্ৰূতাত্ । কি-ম্প্ৰথমাগ্ং ৰাত্ৰি-মাশ্ঞা ইতি ॥ 43 ॥
প্ৰজা-ন্ত ইতি । কি-ন্দ্ৱিতীযা-মিতি । পশূগ্স্ত ইতি ।
কি-ন্তৃতীযা-মিতি । সাধুকৃত্যা-ন্ত ইতি ॥ তং-ৱৈঁ প্ৰৱসন্ত-ঞ্জগাম । তস্য হ তিস্ৰো ৰাত্ৰী-ৰনাশ্ৱা-ন্গৃহ উৱাস । তমাগত্য পপ্ৰচ্ছ ।
কুমাৰ কতি ৰাত্ৰী-ৰৱাথ্সী-ৰিতি । তিস্ৰ ইতি প্ৰত্যুৱাচ ॥ 44 ॥
কি-ন্তৃতীযা-মিতি । সাধুকৃত্যা-ন্ত ইতি ॥ তং-ৱৈঁ প্ৰৱসন্ত-ঞ্জগাম । তস্য হ তিস্ৰো ৰাত্ৰী-ৰনাশ্ৱা-ন্গৃহ উৱাস । তমাগত্য পপ্ৰচ্ছ ।
কুমাৰ কতি ৰাত্ৰী-ৰৱাথ্সী-ৰিতি । তিস্ৰ ইতি প্ৰত্যুৱাচ ॥ 44 ॥
কি-ম্প্ৰথমাগ্ং ৰাত্ৰি-মাশ্ঞা ইতি । প্ৰজা-ন্ত ইতি । কি-ন্দ্ৱিতীযা-মিতি । পশূগ্স্ত ইতি । কি-ন্তৃতীযা-মিতি । সাধুকৃত্যা-ন্ত ইতি ॥ নমস্তে অস্তু ভগৱ ইতি হোৱাচ । ৱৰং-ৱৃঁণীষ্ৱেতি ॥ পিতৰমেৱ জীৱন্নযানীতি ॥
দ্ৱিতীযং-ৱৃঁণীষ্ৱেতি ॥ 45 ॥
দ্ৱিতীযং-ৱৃঁণীষ্ৱেতি ॥ 45 ॥
ইষ্টাপূৰ্তযো ৰ্মে ঽক্ষিতি-ম্ব্ৰূহীতি হোৱাচ ।
তস্মৈ হৈতমগ্নি-ন্নাচিকেত-মুৱাচ ।
ততো ৱৈ তস্যে-ষ্টাপূৰ্তে না ক্ষীযেতে ॥
নাস্যেষ্টা-পূৰ্তে ক্ষীযেতে । যো-ঽগ্নি-ন্নাচিকেত-ঞ্চিনুতে । য উ চৈন-মেৱং-ৱেঁদ ॥ তৃতীযং-ৱৃঁণীষ্ৱেতি । পুন মৃৰ্ত্যো ৰ্মে ঽপজিতি-ম্ব্ৰূহীতি হোৱাচ । তস্মৈ হৈতমগ্নি-ন্নাচিকেত-মুৱাচ । ততো ৱৈ সো-ঽপ পুন ৰ্মৃত্যু-মজযত্ ॥ 46 ॥
তস্মৈ হৈতমগ্নি-ন্নাচিকেত-মুৱাচ ।
ততো ৱৈ তস্যে-ষ্টাপূৰ্তে না ক্ষীযেতে ॥
নাস্যেষ্টা-পূৰ্তে ক্ষীযেতে । যো-ঽগ্নি-ন্নাচিকেত-ঞ্চিনুতে । য উ চৈন-মেৱং-ৱেঁদ ॥ তৃতীযং-ৱৃঁণীষ্ৱেতি । পুন মৃৰ্ত্যো ৰ্মে ঽপজিতি-ম্ব্ৰূহীতি হোৱাচ । তস্মৈ হৈতমগ্নি-ন্নাচিকেত-মুৱাচ । ততো ৱৈ সো-ঽপ পুন ৰ্মৃত্যু-মজযত্ ॥ 46 ॥
অপ পুন ৰ্মৃত্যু-ঞ্জযতি । যো-ঽগ্নি-ন্নাচিকেত-ঞ্চিনুতে ॥ য উ চৈন-মেৱং-ৱেঁদ ॥ প্ৰজাপতি ৰ্ৱৈ প্ৰজাকাম-স্তপো-ঽতপ্যত ।
স হিৰণ্য-মুদাস্যত্ । ত-দগ্নৌ প্ৰাস্যত্ ।
ত-দস্মৈ নাচ্ছদযত্ । ত-দ্দ্ৱিতীয-ম্প্ৰাস্যত্ । ত-দস্মৈ নৈ ৱাচ্ছদযত্ । ত-ত্তৃতীয-ম্প্ৰাস্যত্ ॥ 47 ॥
স হিৰণ্য-মুদাস্যত্ । ত-দগ্নৌ প্ৰাস্যত্ ।
ত-দস্মৈ নাচ্ছদযত্ । ত-দ্দ্ৱিতীয-ম্প্ৰাস্যত্ । ত-দস্মৈ নৈ ৱাচ্ছদযত্ । ত-ত্তৃতীয-ম্প্ৰাস্যত্ ॥ 47 ॥
ত-দস্মৈ নৈ ৱাচ্ছদযত্ । ত-দাত্ম-ন্নেৱ হৃদয্যে-ঽগ্নৌ ৱৈশ্ৱানৰে প্ৰাস্যত্ ।
ত-দস্মা অচ্ছদযত্ । তস্মাদ্ধিৰণ্য-ঙ্কনিষ্ঠ-ন্ধনানাম্ । ভুঞ্জ-ত্প্ৰিযতমম্ । হৃদযজগ্ং হি । স ৱৈ তমেৱ নাৱিন্দত্ ।
যস্মৈ তা-ন্দক্ষিণা-মনেষ্যত্ ।
তাগ্ স্ৱাযৈৱ হস্তায দক্ষিণাযানযত্ ।
তা-ম্প্ৰত্যগৃহ্ণাত্ ॥ 48 ॥
ত-দস্মা অচ্ছদযত্ । তস্মাদ্ধিৰণ্য-ঙ্কনিষ্ঠ-ন্ধনানাম্ । ভুঞ্জ-ত্প্ৰিযতমম্ । হৃদযজগ্ং হি । স ৱৈ তমেৱ নাৱিন্দত্ ।
যস্মৈ তা-ন্দক্ষিণা-মনেষ্যত্ ।
তাগ্ স্ৱাযৈৱ হস্তায দক্ষিণাযানযত্ ।
তা-ম্প্ৰত্যগৃহ্ণাত্ ॥ 48 ॥
দক্ষায ত্ৱা দক্ষিণা-ম্প্ৰতিগৃহ্ণামীতি ।
সো ঽদক্ষত দক্ষিণা-ম্প্ৰতিগৃহ্য ।
দক্ষতে হ ৱৈ দক্ষিণা-ম্প্ৰতিগৃহ্য ।
য এৱং-ৱেঁদ ॥ এতদ্ধ স্ম ৱৈ ত-দ্ৱিদ্ৱাগ্ংসো ৱাজশ্ৰৱসা গোতমাঃ ।
অপ্যনূদেশ্যা-ন্দক্ষিণা-ম্প্ৰতিগৃহ্ণন্তি ।
উভযেন ৱয-ন্দক্ষিষ্যামহ এৱ দক্ষিণা-ম্প্ৰতিগৃহ্যেতি ।
তে ঽদক্ষন্ত দক্ষিণা-ম্প্ৰতিগৃহ্য ।
দক্ষতে হ ৱৈ দক্ষিণা-ম্প্ৰতিগৃহ্য ।
য এৱং-ৱেঁদ ।
প্ৰ হান্যং-ৱ্লীঁনাতি ॥ 49 ॥
সো ঽদক্ষত দক্ষিণা-ম্প্ৰতিগৃহ্য ।
দক্ষতে হ ৱৈ দক্ষিণা-ম্প্ৰতিগৃহ্য ।
য এৱং-ৱেঁদ ॥ এতদ্ধ স্ম ৱৈ ত-দ্ৱিদ্ৱাগ্ংসো ৱাজশ্ৰৱসা গোতমাঃ ।
অপ্যনূদেশ্যা-ন্দক্ষিণা-ম্প্ৰতিগৃহ্ণন্তি ।
উভযেন ৱয-ন্দক্ষিষ্যামহ এৱ দক্ষিণা-ম্প্ৰতিগৃহ্যেতি ।
তে ঽদক্ষন্ত দক্ষিণা-ম্প্ৰতিগৃহ্য ।
দক্ষতে হ ৱৈ দক্ষিণা-ম্প্ৰতিগৃহ্য ।
য এৱং-ৱেঁদ ।
প্ৰ হান্যং-ৱ্লীঁনাতি ॥ 49 ॥
(ৱদ - ত্যাশ্না ইত্ - যুৱাচ - দ্ৱিতীযং-ৱৃঁণীষ্ৱে - ত্যজযত্ - তৃতীয-ম্প্ৰাস্য - দগৃহ্ণা--দ্য এৱং-ৱেঁদৈক-ঞ্চ) (অ. 8)
অনুৱাকং 9 - চযনপ্ৰযোগঃ
তগ্ং হৈত-মেকে পশুবন্ধ এৱোত্তৰৱেদ্যা-ঞ্চিন্ৱতে । উত্তৰৱেদিসম্মিত এষো-ঽগ্নিৰিতি ৱদন্তঃ । তন্ন তথা কুৰ্যাত্ । এত-মগ্নি-ঙ্কামেন ৱ্যৰ্ধযেত্ । স এন-ঙ্কামেন ৱ্যৃদ্ধঃ । কামেন ৱ্যৰ্ধযেত্ ।
সৌম্যে ৱাৱৈ নমধ্ৱৰে চিন্ৱীত ।
যত্ৰ ৱা ভূযিষ্ঠা আহুতযো হূযেৰন্ন্ ।
এত-মগ্নি-ঙ্কামেন সমৰ্ধযতি । স এন-ঙ্কামেন সমৃদ্ধঃ ॥ 50 ॥
অনুৱাকং 9 - চযনপ্ৰযোগঃ
তগ্ং হৈত-মেকে পশুবন্ধ এৱোত্তৰৱেদ্যা-ঞ্চিন্ৱতে । উত্তৰৱেদিসম্মিত এষো-ঽগ্নিৰিতি ৱদন্তঃ । তন্ন তথা কুৰ্যাত্ । এত-মগ্নি-ঙ্কামেন ৱ্যৰ্ধযেত্ । স এন-ঙ্কামেন ৱ্যৃদ্ধঃ । কামেন ৱ্যৰ্ধযেত্ ।
সৌম্যে ৱাৱৈ নমধ্ৱৰে চিন্ৱীত ।
যত্ৰ ৱা ভূযিষ্ঠা আহুতযো হূযেৰন্ন্ ।
এত-মগ্নি-ঙ্কামেন সমৰ্ধযতি । স এন-ঙ্কামেন সমৃদ্ধঃ ॥ 50 ॥
কামেন সমৰ্ধযতি ॥ অথ হৈন-ম্পুৰৰ্ষযঃ । উত্তৰৱেদ্যা-মেৱ সত্ৰিয-মচিন্ৱত । ততো ৱৈ তে-ঽৱিন্দন্ত প্ৰজাম্ ।
অভি স্ৱৰ্গং-লোঁক-মজযন্ন্ ।
ৱিন্দত এৱ পজাম্ । অভি স্ৱৰ্গং-লোঁক-ঞ্জযতি । যো-ঽগ্নি-ন্নাচিকেত-ঞ্চিনুতে ।
য উ চৈন-মেৱং-ৱেঁদ ॥ অথ হৈনং-ৱাঁযুৰ্-ঋদ্ধিকামঃ ॥ 51 ॥
অভি স্ৱৰ্গং-লোঁক-মজযন্ন্ ।
ৱিন্দত এৱ পজাম্ । অভি স্ৱৰ্গং-লোঁক-ঞ্জযতি । যো-ঽগ্নি-ন্নাচিকেত-ঞ্চিনুতে ।
য উ চৈন-মেৱং-ৱেঁদ ॥ অথ হৈনং-ৱাঁযুৰ্-ঋদ্ধিকামঃ ॥ 51 ॥
যথান্যুপ্ত-মেৱোপদধে ।
ততো ৱৈ স এতা-মৃদ্ধি-মাদ্ৰ্ধ্নোত্ ।
যামিদং-ৱাঁযুৰ্-ঋদ্ধঃ ।
এতা-মৃদ্ধি-মৃদ্ধ্নোতি ।
যামিদং-ৱাঁযুৰ্-ঋদ্ধঃ ।
যো-ঽগ্নি-ন্নাচিকেত-ঞ্চিনুতে ।
য উ চৈন-মেৱং-ৱেঁদ ॥ অথ হৈন-ঙ্গোবলো ৱাৰ্ষ্ণঃ পশুকামঃ । পাঙ্ক্তমেৱ চিক্যে । পঞ্চ পুৰস্তাত্ ॥ 52 ॥
ততো ৱৈ স এতা-মৃদ্ধি-মাদ্ৰ্ধ্নোত্ ।
যামিদং-ৱাঁযুৰ্-ঋদ্ধঃ ।
এতা-মৃদ্ধি-মৃদ্ধ্নোতি ।
যামিদং-ৱাঁযুৰ্-ঋদ্ধঃ ।
যো-ঽগ্নি-ন্নাচিকেত-ঞ্চিনুতে ।
য উ চৈন-মেৱং-ৱেঁদ ॥ অথ হৈন-ঙ্গোবলো ৱাৰ্ষ্ণঃ পশুকামঃ । পাঙ্ক্তমেৱ চিক্যে । পঞ্চ পুৰস্তাত্ ॥ 52 ॥
পঞ্চ দক্ষিণতঃ । পঞ্চ পশ্চাত্ । পঞ্চোত্তৰতঃ । একা-ম্মদ্ধ্যে ।
ততো ৱৈ স সহস্ৰ-ম্পশূ-ন্প্ৰাপ্নোত্ ।
প্ৰ সহস্ৰ-ম্পশূ-নাপ্নোতি ।
যো-ঽগ্নি-ন্নাচিকেত-ঞ্চিনুতে । য উ চৈন-মেৱং-ৱেঁদ ॥ অথ হৈন-ম্প্ৰজাপতি ৰ্জ্যৈষ্ঠ্যকামো যশস্কামঃ প্ৰজননকামঃ ।
ত্ৰিৱৃতমেৱ চিক্যে ॥ 53 ॥
ততো ৱৈ স সহস্ৰ-ম্পশূ-ন্প্ৰাপ্নোত্ ।
প্ৰ সহস্ৰ-ম্পশূ-নাপ্নোতি ।
যো-ঽগ্নি-ন্নাচিকেত-ঞ্চিনুতে । য উ চৈন-মেৱং-ৱেঁদ ॥ অথ হৈন-ম্প্ৰজাপতি ৰ্জ্যৈষ্ঠ্যকামো যশস্কামঃ প্ৰজননকামঃ ।
ত্ৰিৱৃতমেৱ চিক্যে ॥ 53 ॥
সপ্ত পুৰস্তাত্ । তিস্ৰো দক্ষিণতঃ । সপ্ত পশ্চাত্ । তিস্ৰ উত্তৰতঃ । একা-ম্মদ্ধ্যে । ততো ৱৈ স প্ৰ যশো জ্যৈষ্ঠ্য-মাপ্নোত্ ।
এতা-ম্প্ৰজাতি-ম্প্ৰাজাযত । যামিদ-ম্প্ৰজাঃ প্ৰজাযন্তে । ত্ৰিৱৃ-দ্ৱৈ জ্যৈষ্ঠ্যম্ । মাতা পিতা পুত্ৰঃ ॥ 54 ॥
এতা-ম্প্ৰজাতি-ম্প্ৰাজাযত । যামিদ-ম্প্ৰজাঃ প্ৰজাযন্তে । ত্ৰিৱৃ-দ্ৱৈ জ্যৈষ্ঠ্যম্ । মাতা পিতা পুত্ৰঃ ॥ 54 ॥
ত্ৰিৱৃ-ত্প্ৰজননম্ । উপস্থো যোনি ৰ্মদ্ধ্যমা । প্ৰযশো জ্যৈষ্ঠ্য-মাপ্নোতি । এতা-ম্প্ৰজাতি-ম্প্ৰজাযতে । যামিদ-ম্প্ৰজাঃ প্ৰজাযন্তে । যো-ঽগ্নি-ন্নাচিকেত-ঞ্চিনুতে । য উ চৈনমেৱং-ৱেঁদ ॥ অথ হৈন-মিন্দ্ৰো জ্যৈষ্ঠ্যকামঃ ।
ঊদ্ৰ্ধ্ৱা এৱোপদধে । ততো ৱৈ স জ্যৈষ্ঠ্য-মগচ্ছত্ ॥ 55 ॥
ঊদ্ৰ্ধ্ৱা এৱোপদধে । ততো ৱৈ স জ্যৈষ্ঠ্য-মগচ্ছত্ ॥ 55 ॥
জ্যৈষ্ঠ্য-ঙ্গচ্ছতি । যো-ঽগ্নি-ন্নাচিকেত-ঞ্চিনুতে । য উ চৈন-মেৱং-ৱেঁদ ॥ অথ হৈন-মসাৱাদিত্য-স্স্ৱৰ্গকামঃ ।
প্ৰাচীৰেৱোপদধে । ততো ৱৈ সো-ঽভি স্ৱৰ্গং-লোঁক-মজযত্ । অভি স্ৱৰ্গং-লোঁক-ঞ্জযতি । যো-ঽগ্নি-ন্নাচিকেত-ঞ্চিনুতে ।
য উ চৈন-মেৱং-ৱেঁদ ॥ স যদীচ্ছেত্ ॥ 56 ॥
প্ৰাচীৰেৱোপদধে । ততো ৱৈ সো-ঽভি স্ৱৰ্গং-লোঁক-মজযত্ । অভি স্ৱৰ্গং-লোঁক-ঞ্জযতি । যো-ঽগ্নি-ন্নাচিকেত-ঞ্চিনুতে ।
য উ চৈন-মেৱং-ৱেঁদ ॥ স যদীচ্ছেত্ ॥ 56 ॥
তেজস্ৱী যশস্ৱী ব্ৰহ্মৱৰ্চসী স্যামিতি । প্ৰাংআ হোতুৰ্ধিষ্ণ্যা-দুথ্সৰ্পেত্ ।
যেয-ম্প্ৰাগা-দ্যশস্ৱতী । সা মা প্ৰোৰ্ণোতু ।
তেজসা যশসা ব্ৰহ্মৱৰ্চসেনেতি ।
তেজস্ৱ্যেৱ যশস্ৱী ব্ৰহ্মৱৰ্চসী ভৱতি ॥ অথ যদীচ্ছেত্ । ভূযিষ্ঠ-ম্মে শ্ৰদ্দধীৰন্ন্ । ভূযিষ্ঠা দক্ষিণা নযেযুৰিতি ।
দক্ষিণাসু নীযমানাসু প্ৰাচ্যেহি প্ৰাচ্যেহীতি প্ৰাচী জুষাণা ৱেত্ৱাজ্যস্য স্ৱাহেতি স্ৰুৱেণো-পহত্যা হৱনীযে জুহুযাত্ ॥ 57 ॥
যেয-ম্প্ৰাগা-দ্যশস্ৱতী । সা মা প্ৰোৰ্ণোতু ।
তেজসা যশসা ব্ৰহ্মৱৰ্চসেনেতি ।
তেজস্ৱ্যেৱ যশস্ৱী ব্ৰহ্মৱৰ্চসী ভৱতি ॥ অথ যদীচ্ছেত্ । ভূযিষ্ঠ-ম্মে শ্ৰদ্দধীৰন্ন্ । ভূযিষ্ঠা দক্ষিণা নযেযুৰিতি ।
দক্ষিণাসু নীযমানাসু প্ৰাচ্যেহি প্ৰাচ্যেহীতি প্ৰাচী জুষাণা ৱেত্ৱাজ্যস্য স্ৱাহেতি স্ৰুৱেণো-পহত্যা হৱনীযে জুহুযাত্ ॥ 57 ॥
ভূযিষ্ঠ-মেৱাস্মৈ শ্ৰদ্দধতে । ভূযিষ্ঠা দক্ষিণা নযন্তি ॥ পুৰীষ-মুপধায । চিতি-ক্লৃপ্তিভি-ৰভিমৃশ্য । অগ্নি-ম্প্ৰণীযোপসমাধায । চতস্ৰ এতা আহুতী ৰ্জুহোতি । ত্ৱমগ্নে ৰুদ্ৰ ইতি শতৰুদ্ৰীযস্য ৰূপম্ ।
অগ্না-ৱিষ্ণূ ইতি ৱসোদ্ৰ্ধাৰাযাঃ । অন্নপত ইত্যন্ন হোমঃ । সপ্ত তে অগ্নে সমিধঃ সপ্ত জিহ্ৱা ইতি ৱিশ্ৱপ্ৰীঃ ॥ 58 ॥
অগ্না-ৱিষ্ণূ ইতি ৱসোদ্ৰ্ধাৰাযাঃ । অন্নপত ইত্যন্ন হোমঃ । সপ্ত তে অগ্নে সমিধঃ সপ্ত জিহ্ৱা ইতি ৱিশ্ৱপ্ৰীঃ ॥ 58 ॥
[সমৃদ্ধ - ঋদ্ধিকামঃ - পৰস্তাচ্ - চিক্যে - পুত্ৰো - ঽগচ্ছ - দিচ্ছে - জ্জুহুযা-দ্- ৱিশ্ৱপ্ৰিঃ ] (অ. 9)
(পুৰৰ্ষযো ৱাযু-ৰ্গোবল-স্সহস্ৰ-ম্প্ৰজাপতি স্ত্ৰিৱৃদিন্দ্ৰো ঽসাৱাদিত্য-স্স যদীচ্ছেত্ )
অনুৱাকং 10 - তত্প্ৰশংসা
যা-ম্প্ৰথমা-মিষ্টকা-মুপদধাতি । ইম-ন্তযা লোক-মভি জযতি ।
অথো যা অস্মিন্ ঁলোকে দেৱতাঃ ।
তাসাগ্ং সাযুজ্যগ্ং সলোকতা-মাপ্নোতি । যা-ন্দ্ৱিতীযা-মুপদধাতি ।
অন্তৰিক্ষলোক-ন্তযা-ঽভি জযতি । অথো যা অন্তৰিক্ষ লোকে দেৱতাঃ ।
তাসাগ্ং সাযুজ্যগ্ং সলোকতা-মাপ্নোতি ।
যা-ন্তৃতীযা-মুপদধাতি ।
অমু-ন্তযা লোক-মভিজযতি ॥ 59 ॥
(পুৰৰ্ষযো ৱাযু-ৰ্গোবল-স্সহস্ৰ-ম্প্ৰজাপতি স্ত্ৰিৱৃদিন্দ্ৰো ঽসাৱাদিত্য-স্স যদীচ্ছেত্ )
অনুৱাকং 10 - তত্প্ৰশংসা
যা-ম্প্ৰথমা-মিষ্টকা-মুপদধাতি । ইম-ন্তযা লোক-মভি জযতি ।
অথো যা অস্মিন্ ঁলোকে দেৱতাঃ ।
তাসাগ্ং সাযুজ্যগ্ং সলোকতা-মাপ্নোতি । যা-ন্দ্ৱিতীযা-মুপদধাতি ।
অন্তৰিক্ষলোক-ন্তযা-ঽভি জযতি । অথো যা অন্তৰিক্ষ লোকে দেৱতাঃ ।
তাসাগ্ং সাযুজ্যগ্ং সলোকতা-মাপ্নোতি ।
যা-ন্তৃতীযা-মুপদধাতি ।
অমু-ন্তযা লোক-মভিজযতি ॥ 59 ॥
অথো যা অমুষ্মিন্ ঁলোকে দেৱতাঃ ।
তাসাগ্ং সাযুজ্যগ্ং সলোকতা-মাপ্নোতি ।
অথো যা অমূৰিতৰা অষ্টাদশ ।
য এৱামী উৰৱশ্চ ৱৰীযাগ্ংসশ্চ লোকাঃ ।
তানেৱ তাভি-ৰভিজযতি ॥ কামচাৰো হ ৱা অস্যোৰুষু চ ৱৰীযস্সু চ লোকেষু ভৱতি ।
যো-ঽগ্নি-ন্নাচিকেত-ঞ্চিনুতে । য উ চৈন-মেৱং-ৱেঁদ ॥ সংৱঁথ্সৰো ৱা অগ্নি নাৰ্চিকেতঃ । তস্য ৱসন্ত-শ্শিৰঃ ॥ 60 ॥
তাসাগ্ং সাযুজ্যগ্ং সলোকতা-মাপ্নোতি ।
অথো যা অমূৰিতৰা অষ্টাদশ ।
য এৱামী উৰৱশ্চ ৱৰীযাগ্ংসশ্চ লোকাঃ ।
তানেৱ তাভি-ৰভিজযতি ॥ কামচাৰো হ ৱা অস্যোৰুষু চ ৱৰীযস্সু চ লোকেষু ভৱতি ।
যো-ঽগ্নি-ন্নাচিকেত-ঞ্চিনুতে । য উ চৈন-মেৱং-ৱেঁদ ॥ সংৱঁথ্সৰো ৱা অগ্নি নাৰ্চিকেতঃ । তস্য ৱসন্ত-শ্শিৰঃ ॥ 60 ॥
গ্ৰীষ্মো দক্ষিণঃ পক্ষঃ । ৱৰ্ষা উত্তৰঃ । শৰ-ত্পুচ্ছম্ । মাসাঃ কৰ্মকাৰাঃ । অহোৰাত্ৰে শতৰুদ্ৰীযম্ । পৰ্জন্যো ৱসোদ্ৰ্ধাৰা ।
যথা ৱৈ পৰ্জন্য-স্সুৱৃষ্টং-ৱৃঁষ্ট্ৱা ।
প্ৰজাভ্য-স্সৰ্ৱান্ কামান্-থ্সম্পূৰযতি ।
এৱ-মেৱ স তস্য সৰ্ৱান্ কামান্-থ্সম্পূৰযতি । যো-ঽগ্নি-ন্নাচিকেত-ঞ্চিনুতে ॥ 61 ॥
যথা ৱৈ পৰ্জন্য-স্সুৱৃষ্টং-ৱৃঁষ্ট্ৱা ।
প্ৰজাভ্য-স্সৰ্ৱান্ কামান্-থ্সম্পূৰযতি ।
এৱ-মেৱ স তস্য সৰ্ৱান্ কামান্-থ্সম্পূৰযতি । যো-ঽগ্নি-ন্নাচিকেত-ঞ্চিনুতে ॥ 61 ॥
য উ চৈন-মেৱং-ৱেঁদ ॥ সংৱঁথ্সৰো ৱা অগ্নি ৰ্নাচিকেতঃ । তস্য ৱসন্ত-শ্শিৰঃ । গ্ৰীষ্মো দক্ষিণঃ পক্ষঃ ।
ৱৰ্ষাঃ পুচ্ছম্ । শৰদুত্তৰঃ পক্ষঃ । হেমন্তো মদ্ধ্যম্ ।
পূৰ্ৱপক্ষাশ্চিতযঃ । অপৰপক্ষাঃ পুৰীষম্ । অহোৰাত্ৰাণীষ্টকাঃ ।
এষ ৱাৱ সো-ঽগ্নি-ৰগ্নিমযঃ পুনৰ্ণৱঃ ।
অগ্নিমযো হ ৱৈ পুনৰ্ণৱো ভূত্ৱা । স্ৱৰ্গং-লোঁক-মেতি । আদিত্যস্য সাযুজ্যম্ । যো-ঽগ্নি-ন্নাচিকেত-ঞ্চিনুতে । য উ চৈন-মেৱং-ৱেঁদ ॥ 62 ॥
অমু-ন্তযা লোকমভিজযতি - শিৰ - শ্চিনুত - ইষ্টকা-ষ্ষট্চ) (অ. 10)
(লোক - স্ত্ৱমগ্নে - ঽগ্নাৱিষ্ণূ - অন্নপতে - সপ্ত তে অগ্নে - যত্তে ঽচিতম - যং-ৱাঁ - ৱোশন্. হ ৱৈ - তগ্ং হৈতং - ঁযা-ম্প্ৰথমামিষ্টকা-ন্দশ)
(লোক - আদিত্য - ওজো - ঽস্যূদ্ৰ্ধ্ৱা দিগ - নন্তগ্ং হ ৱৈ - কামেন - গ্ৰীষ্মো দ্ৱিষষ্টিঃ)
(লোকো - ৱেদ)
॥ হৰিঃ ওম্ ॥
॥ তৈত্তৰীয যজুব্ৰাহ্মণে কাঠকে দ্ৱিতীযঃ প্ৰশ্ন-স্সমাপ্তঃ ॥
+++++++++++++++++++++++++++++++++
ৱৰ্ষাঃ পুচ্ছম্ । শৰদুত্তৰঃ পক্ষঃ । হেমন্তো মদ্ধ্যম্ ।
পূৰ্ৱপক্ষাশ্চিতযঃ । অপৰপক্ষাঃ পুৰীষম্ । অহোৰাত্ৰাণীষ্টকাঃ ।
এষ ৱাৱ সো-ঽগ্নি-ৰগ্নিমযঃ পুনৰ্ণৱঃ ।
অগ্নিমযো হ ৱৈ পুনৰ্ণৱো ভূত্ৱা । স্ৱৰ্গং-লোঁক-মেতি । আদিত্যস্য সাযুজ্যম্ । যো-ঽগ্নি-ন্নাচিকেত-ঞ্চিনুতে । য উ চৈন-মেৱং-ৱেঁদ ॥ 62 ॥
অমু-ন্তযা লোকমভিজযতি - শিৰ - শ্চিনুত - ইষ্টকা-ষ্ষট্চ) (অ. 10)
(লোক - স্ত্ৱমগ্নে - ঽগ্নাৱিষ্ণূ - অন্নপতে - সপ্ত তে অগ্নে - যত্তে ঽচিতম - যং-ৱাঁ - ৱোশন্. হ ৱৈ - তগ্ং হৈতং - ঁযা-ম্প্ৰথমামিষ্টকা-ন্দশ)
(লোক - আদিত্য - ওজো - ঽস্যূদ্ৰ্ধ্ৱা দিগ - নন্তগ্ং হ ৱৈ - কামেন - গ্ৰীষ্মো দ্ৱিষষ্টিঃ)
(লোকো - ৱেদ)
॥ হৰিঃ ওম্ ॥
॥ তৈত্তৰীয যজুব্ৰাহ্মণে কাঠকে দ্ৱিতীযঃ প্ৰশ্ন-স্সমাপ্তঃ ॥
+++++++++++++++++++++++++++++++++