kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe kāṭhake dvitīyaḥ praśnaḥ - nāciketacayanam
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | hariḥ om ||
anuvākaṃ 1 - iṣṭakopadhānamantrāḥ
loko̭-'si svargo̭-'si | ananto-'sya pāro̭-'si |
akṣi̭to-'sya kṣayyo̭-'si | tapa̭saḥ pratiṣṭhā | tvayīdamantaḥ | viśvaṃ̭-ya~kṣaṃ-vi~śva̭-mbhūtaṃ-vi~śvagṃ̭ subhūtam | viśva̭sya bhartā viśva̭sya janayitā | tantvopa̭dadhe kāmadugha-makṣi̭tam | prajāpa̭tistvā sādayatu | tayā̭ devata̭yā-'ṅgirasva-ddhruvā sī̭da || 1 ||
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | hariḥ om ||
anuvākaṃ 1 - iṣṭakopadhānamantrāḥ
loko̭-'si svargo̭-'si | ananto-'sya pāro̭-'si |
akṣi̭to-'sya kṣayyo̭-'si | tapa̭saḥ pratiṣṭhā | tvayīdamantaḥ | viśvaṃ̭-ya~kṣaṃ-vi~śva̭-mbhūtaṃ-vi~śvagṃ̭ subhūtam | viśva̭sya bhartā viśva̭sya janayitā | tantvopa̭dadhe kāmadugha-makṣi̭tam | prajāpa̭tistvā sādayatu | tayā̭ devata̭yā-'ṅgirasva-ddhruvā sī̭da || 1 ||
tapo̭-'si loke śritam | teja̭saḥ pratiṣṭhā | tvayīdamantaḥ | viśvaṃ̭-ya~kṣaṃ-vi~śva̭-mbhūtaṃ-vi~śvagṃ̭ subhūtam |
viśva̭sya bhartṛ viśva̭sya janayitṛ |
ta-ttvopa̭dadhe kāmadugha-makṣi̭tam |
prajāpa̭tistvā sādayatu |
tayā̭ devata̭yā-'ṅgirasva-ddhruvā sī̭da || 2 ||
viśva̭sya bhartṛ viśva̭sya janayitṛ |
ta-ttvopa̭dadhe kāmadugha-makṣi̭tam |
prajāpa̭tistvā sādayatu |
tayā̭ devata̭yā-'ṅgirasva-ddhruvā sī̭da || 2 ||
tejo̭-'si tapa̭si śritam | samudrasya̭ pratiṣṭhā |
tvayīdamantaḥ | viśvaṃ̭-ya~kṣaṃ-vi~śva̭-mbhūtaṃ-vi~śvagṃ̭ subhūtam |
viśva̭sya bhartṛviśva̭sya janayitṛ |
ta-ttvopa̭dadhe kāmadugha-makṣi̭tam |
prajāpa̭tistvā sādayatu | tayā̭ devata̭yā-'ṅgirasva-ddhruvā sī̭da || 3 ||
tvayīdamantaḥ | viśvaṃ̭-ya~kṣaṃ-vi~śva̭-mbhūtaṃ-vi~śvagṃ̭ subhūtam |
viśva̭sya bhartṛviśva̭sya janayitṛ |
ta-ttvopa̭dadhe kāmadugha-makṣi̭tam |
prajāpa̭tistvā sādayatu | tayā̭ devata̭yā-'ṅgirasva-ddhruvā sī̭da || 3 ||
samudro̭-'si teja̭si śritaḥ | apā-mpra̭tiṣṭhā | tvayīdamantaḥ | viśvaṃ̭-ya~kṣaṃ-vi~śva̭-mbhūtaṃ-vi~śvagṃ̭ subhūtam |
viśva̭sya bhartā viśva̭sya janayitā |
ta-ntvopa̭dadhe kāmadugha-makṣi̭tam |
prajāpa̭tistvā sādayatu | tayā̭ devata̭yā-'ṅgirasva-ddhruvā sī̭da || 4 ||
viśva̭sya bhartā viśva̭sya janayitā |
ta-ntvopa̭dadhe kāmadugha-makṣi̭tam |
prajāpa̭tistvā sādayatu | tayā̭ devata̭yā-'ṅgirasva-ddhruvā sī̭da || 4 ||
āpaḥ̭ stha samudre śritāḥ | pṛthivyāḥ pra̭tiṣṭhā yuṣmāsṷ | idamantaḥ | viśvaṃ̭-ya~kṣaṃ-vi~śva̭-mbhūtaṃ-vi~śvagṃ̭ subhūtam | viśva̭sya bhartryo̭ viśva̭sya janayitryaḥ̭ | tā va upa̭dadhe kāmadughā akṣi̭tāḥ | prajāpa̭tistvā sādayatu |
tayā̭ devata̭yā-'ṅgirasva-ddhruvā sī̭da || 5 ||
tayā̭ devata̭yā-'ṅgirasva-ddhruvā sī̭da || 5 ||
pṛthivya̭-syaphsu śritā | agneḥ pra̭tiṣṭhā | tvayīdamantaḥ | viśvaṃ̭-ya~kṣaṃ-vi~śva̭-mbhūtaṃ-vi~śvagṃ̭ subhūtam | viśva̭sya bhartrī viśva̭sya janayitrī | tā-ntvopa̭dadhe kāmadughā-makṣi̭tām | prajāpa̭tistvā sādayatu | tayā̭ devata̭yā-'ṅgirasva-ddhruvā sī̭da || 6 ||
agnira̭si pṛthivyāg śritaḥ | antari̭kṣasya pratiṣṭhā | tvayīdamantaḥ | viśvaṃ̭-ya~kṣaṃ-vi~śva̭-mbhūtaṃ-vi~śvagṃ̭ subhūtam |
viśva̭sya bhartā viśva̭sya janayitā | ta-ntvopa̭dadhe kāmadugha-makṣi̭tam | prajāpa̭tistvā sādayatu | tayā̭ devata̭yā-'ṅgirasva-ddhruvā sī̭da || 7 ||
viśva̭sya bhartā viśva̭sya janayitā | ta-ntvopa̭dadhe kāmadugha-makṣi̭tam | prajāpa̭tistvā sādayatu | tayā̭ devata̭yā-'ṅgirasva-ddhruvā sī̭da || 7 ||
antari̭kṣa-masyagnau śritam |
vāyoḥ pra̭tiṣṭhā | tvayīdamantaḥ |
viśvaṃ̭-ya~kṣaṃ-vi~śva̭-mbhūtaṃ-vi~śvagṃ̭ subhūtam |
viśva̭sya bhartṛ viśva̭sya janayitṛ |
ta-ttvopa̭dadhe kāmadugha-makṣi̭tam | prajāpa̭tistvā sādayatu |
tayā̭ devata̭yā-'ṅgirasva-ddhruvā sī̭da || 8 ||
vāyoḥ pra̭tiṣṭhā | tvayīdamantaḥ |
viśvaṃ̭-ya~kṣaṃ-vi~śva̭-mbhūtaṃ-vi~śvagṃ̭ subhūtam |
viśva̭sya bhartṛ viśva̭sya janayitṛ |
ta-ttvopa̭dadhe kāmadugha-makṣi̭tam | prajāpa̭tistvā sādayatu |
tayā̭ devata̭yā-'ṅgirasva-ddhruvā sī̭da || 8 ||
vāyura̭syantari̭kṣe śritaḥ | divaḥ pra̭tiṣṭhā | tvayīdamantaḥ | viśvaṃ̭-ya~kṣaṃ-vi~śva̭-mbhūtaṃ-vi~śvagṃ̭ subhūtam |
viśva̭sya bhartā viśva̭sya janayitā |
ta-ntvopa̭dadhe kāmadugha-makṣi̭tam | prajāpa̭tistvā sādayatu |
tayā̭ devata̭yā-'ṅgirasva-ddhruvā sī̭da || 9 ||
viśva̭sya bhartā viśva̭sya janayitā |
ta-ntvopa̭dadhe kāmadugha-makṣi̭tam | prajāpa̭tistvā sādayatu |
tayā̭ devata̭yā-'ṅgirasva-ddhruvā sī̭da || 9 ||
dyaura̭si vāyau śritā | ādityasya̭ pratiṣṭhā | tvayīdamantaḥ | viśvaṃ̭-ya~kṣaṃ-vi~śva̭-mbhūtaṃ-vi~śvagṃ̭ subhūtam |
viśva̭sya bhartrī viśva̭sya janayitrī |
tā-ntvopa̭dadhe kāmadughā-makṣi̭tām | prajāpa̭tistvā sādayatu |
tayā̭ devata̭yā-'ṅgirasva-ddhruvā sī̭da || 10 ||
viśva̭sya bhartrī viśva̭sya janayitrī |
tā-ntvopa̭dadhe kāmadughā-makṣi̭tām | prajāpa̭tistvā sādayatu |
tayā̭ devata̭yā-'ṅgirasva-ddhruvā sī̭da || 10 ||
ādityo̭-'si divi śritaḥ | candrama̭saḥ pratiṣṭhā | tvayīdamantaḥ | viśvaṃ̭-ya~kṣaṃ-vi~śva̭-mbhūtaṃ-vi~śvagṃ̭ subhūtam |
viśva̭sya bhartā viśva̭sya janayitā |
ta-ntvopa̭dadhe kāmadugha-makṣi̭tam | prajāpa̭tistvā sādayatu | tayā̭ devata̭yā-'ṅgirasva-ddhruvā sī̭da || 11 ||
viśva̭sya bhartā viśva̭sya janayitā |
ta-ntvopa̭dadhe kāmadugha-makṣi̭tam | prajāpa̭tistvā sādayatu | tayā̭ devata̭yā-'ṅgirasva-ddhruvā sī̭da || 11 ||
candramā̭ asyāditye śritaḥ |
nakṣa̭trāṇā-mpratiṣṭhā | tvayīdamantaḥ |
viśvaṃ̭-ya~kṣaṃ-vi~śva̭-mbhūtaṃ-vi~śvagṃ̭ subhūtam | viśva̭sya bhartā viśva̭sya janayitā | ta-ntvopa̭dadhe kāmadugha-makṣi̭tam | prajāpa̭tistvā sādayatu | tayā̭ devata̭yā-'ṅgirasva-ddhruvā sī̭da || 12 ||
nakṣa̭trāṇā-mpratiṣṭhā | tvayīdamantaḥ |
viśvaṃ̭-ya~kṣaṃ-vi~śva̭-mbhūtaṃ-vi~śvagṃ̭ subhūtam | viśva̭sya bhartā viśva̭sya janayitā | ta-ntvopa̭dadhe kāmadugha-makṣi̭tam | prajāpa̭tistvā sādayatu | tayā̭ devata̭yā-'ṅgirasva-ddhruvā sī̭da || 12 ||
nakṣa̭trāṇi stha candrama̭si śritāni̭ | saṃva~thsarasya̭ pratiṣṭhā yuṣmāsṷ |
idamantaḥ | viśvaṃ̭-ya~kṣaṃ-vi~śva̭-mbhūtaṃ-vi~śvagṃ̭ subhūtam |
viśva̭sya bhartṝṇi viśva̭sya janayitṝṇi̭ |
tāni̭ va upa̭dadhe kāmadughā-nyakṣi̭tāni | prajāpa̭tistvā sādayatu |
tayā̭ devata̭yā-'ṅgirasva-ddhruvā sī̭da || 13 ||
idamantaḥ | viśvaṃ̭-ya~kṣaṃ-vi~śva̭-mbhūtaṃ-vi~śvagṃ̭ subhūtam |
viśva̭sya bhartṝṇi viśva̭sya janayitṝṇi̭ |
tāni̭ va upa̭dadhe kāmadughā-nyakṣi̭tāni | prajāpa̭tistvā sādayatu |
tayā̭ devata̭yā-'ṅgirasva-ddhruvā sī̭da || 13 ||
saṃva~thsaro̭-'si nakṣa̭treṣu śritaḥ | ṛtūnā-mpra̭tiṣṭhā | tvayīdamantaḥ |
viśvaṃ̭-ya~kṣaṃ-vi~śva̭-mbhūtaṃ-vi~śvagṃ̭ subhūtam | viśva̭sya bhartā viśva̭sya janayitā | ta-ntvopa̭dadhe kāmadugha-makṣi̭tam | prajāpa̭tistvā sādayatu |
tayā̭ devata̭yā-'ṅgirasva-ddhruvā sī̭da || 14 ||
viśvaṃ̭-ya~kṣaṃ-vi~śva̭-mbhūtaṃ-vi~śvagṃ̭ subhūtam | viśva̭sya bhartā viśva̭sya janayitā | ta-ntvopa̭dadhe kāmadugha-makṣi̭tam | prajāpa̭tistvā sādayatu |
tayā̭ devata̭yā-'ṅgirasva-ddhruvā sī̭da || 14 ||
ṛtavaḥ̭ stha saṃva~thsare śritāḥ |
māsā̭nā-mpratiṣṭhā yuṣmāsṷ |
idamantaḥ | viśvaṃ̭-ya~kṣaṃ-vi~śva̭-mbhūtaṃ-vi~śvagṃ̭ subhūtam |
viśva̭sya bhartāro viśva̭sya janayitāraḥ̭ |
tān. va upa̭dadhe kāmadughā-nakṣi̭tān | prajāpa̭tistvā sādayatu |
tayā̭ devata̭yā-'ṅgirasva-ddhruvā sī̭da || 15 ||
māsā̭nā-mpratiṣṭhā yuṣmāsṷ |
idamantaḥ | viśvaṃ̭-ya~kṣaṃ-vi~śva̭-mbhūtaṃ-vi~śvagṃ̭ subhūtam |
viśva̭sya bhartāro viśva̭sya janayitāraḥ̭ |
tān. va upa̭dadhe kāmadughā-nakṣi̭tān | prajāpa̭tistvā sādayatu |
tayā̭ devata̭yā-'ṅgirasva-ddhruvā sī̭da || 15 ||
māsā-ssthartuṣṷ śritāḥ | adrdhamāsānā-mpratiṣṭhā yuṣmāsṷ | idamantaḥ |
viśvaṃ̭-ya~kṣaṃ-vi~śva̭-mbhūtaṃ-vi~śvagṃ̭ subhūtam | viśva̭sya bhartāro viśva̭sya janayitāraḥ̭ | tān. va upa̭dadhe kāmadughā-nakṣi̭tān | prajāpa̭tistvā sādayatu |
tayā̭ devata̭yā-'ṅgirasva-ddhruvā sī̭da || 16 ||
viśvaṃ̭-ya~kṣaṃ-vi~śva̭-mbhūtaṃ-vi~śvagṃ̭ subhūtam | viśva̭sya bhartāro viśva̭sya janayitāraḥ̭ | tān. va upa̭dadhe kāmadughā-nakṣi̭tān | prajāpa̭tistvā sādayatu |
tayā̭ devata̭yā-'ṅgirasva-ddhruvā sī̭da || 16 ||
adrdhamāsā-sstha̭ māsu śritāḥ | ahorātrayoḥ pratiṣṭhā yuṣmāsṷ |
idamantaḥ | viśvaṃ̭-ya~kṣaṃ-vi~śva̭-mbhūtaṃ-vi~śvagṃ̭ subhūtam |
viśva̭sya bhartāro viśva̭sya janayitāraḥ̭ |
tān. va upa̭dadhe kāmadughā-nakṣi̭tān | prajāpa̭tistvā sādayatu |
tayā̭ devata̭yā-'ṅgirasva-ddhruvā sī̭da || 17 ||
idamantaḥ | viśvaṃ̭-ya~kṣaṃ-vi~śva̭-mbhūtaṃ-vi~śvagṃ̭ subhūtam |
viśva̭sya bhartāro viśva̭sya janayitāraḥ̭ |
tān. va upa̭dadhe kāmadughā-nakṣi̭tān | prajāpa̭tistvā sādayatu |
tayā̭ devata̭yā-'ṅgirasva-ddhruvā sī̭da || 17 ||
ahorātre stho-'drdhamāseṣṷ śrite | bhūtasya̭ pratiṣṭhe bhavya̭sya pratiṣṭhe |
yuvayo̭-ridamantaḥ | viśvaṃ̭-ya~kṣaṃ-vi~śva̭-mbhūtaṃ-vi~śvagṃ̭ subhūtam |
viśva̭sya bhartryaṷ viśva̭sya janayitryau | te vāmupa̭dadhe kāmadughe akṣi̭te |
prajāpa̭tistvā sādayatu | tayā̭ devata̭yā-'ṅgirasva-ddhruvā sī̭da || 18 ||
yuvayo̭-ridamantaḥ | viśvaṃ̭-ya~kṣaṃ-vi~śva̭-mbhūtaṃ-vi~śvagṃ̭ subhūtam |
viśva̭sya bhartryaṷ viśva̭sya janayitryau | te vāmupa̭dadhe kāmadughe akṣi̭te |
prajāpa̭tistvā sādayatu | tayā̭ devata̭yā-'ṅgirasva-ddhruvā sī̭da || 18 ||
paurṇamāsyaṣṭa̭kā 'māvāsyā | annādā-ssthānnadugho̭ yuṣmāsṷ |
idamantaḥ | viśvaṃ̭-ya~kṣaṃ-vi~śva̭-mbhūtaṃ-vi~śvagṃ̭ subhūtam |
viśva̭sya bhartryo̭ viśva̭sya janayitryaḥ̭ |
tā va upa̭dadhe kāmadughā-akṣi̭tāḥ | prajāpa̭tistvā sādayatu |
tayā̭ devata̭yā-'ṅgirasva-ddhruvā sī̭da || 19 ||
idamantaḥ | viśvaṃ̭-ya~kṣaṃ-vi~śva̭-mbhūtaṃ-vi~śvagṃ̭ subhūtam |
viśva̭sya bhartryo̭ viśva̭sya janayitryaḥ̭ |
tā va upa̭dadhe kāmadughā-akṣi̭tāḥ | prajāpa̭tistvā sādayatu |
tayā̭ devata̭yā-'ṅgirasva-ddhruvā sī̭da || 19 ||
rāḍa̭si bṛhatī śrīrasīndra̭patnī dharma̭patnī | viśva̭-mbhūtamanu prabhṷ̄tā |
tvayīdamantaḥ | viśvaṃ̭-ya~kṣaṃ-vi~śva̭-mbhūtaṃ-vi~śvagṃ̭ subhūtam |
viśva̭sya bhartrī viśva̭sya janayitrī | tā-ntvopa̭dadhe kāmadughā-makṣi̭tām |
prajāpa̭tistvā sādayatu | tayā̭ devata̭yā-'ṅgirasva-ddhruvā sī̭da || 20 ||
tvayīdamantaḥ | viśvaṃ̭-ya~kṣaṃ-vi~śva̭-mbhūtaṃ-vi~śvagṃ̭ subhūtam |
viśva̭sya bhartrī viśva̭sya janayitrī | tā-ntvopa̭dadhe kāmadughā-makṣi̭tām |
prajāpa̭tistvā sādayatu | tayā̭ devata̭yā-'ṅgirasva-ddhruvā sī̭da || 20 ||
ojo̭-'si saho̭-'si | bala̭masi bhrājo̭-'si |
devānā-ndhāmāmṛtam | ama̭rtya-stapojāḥ | tvayīdamantaḥ | viśvaṃ̭-ya~kṣaṃ-vi~śva̭-mbhūtaṃ-vi~śvagṃ̭ subhūtam |
viśva̭sya bhartā viśva̭sya janayitā |
ta-ntvopa̭dadhe kāmadugha-makṣi̭tam | prajāpa̭tistvā sādayatu |
tayā̭ devata̭yā-'ṅgirasva-ddhruvā sī̭da || 21 ||
devānā-ndhāmāmṛtam | ama̭rtya-stapojāḥ | tvayīdamantaḥ | viśvaṃ̭-ya~kṣaṃ-vi~śva̭-mbhūtaṃ-vi~śvagṃ̭ subhūtam |
viśva̭sya bhartā viśva̭sya janayitā |
ta-ntvopa̭dadhe kāmadugha-makṣi̭tam | prajāpa̭tistvā sādayatu |
tayā̭ devata̭yā-'ṅgirasva-ddhruvā sī̭da || 21 ||
loka - stapa - stejaḥ̭ - samudra - āpaḥ̭ - pṛthivya̭ - gni - rantari̭kṣam - vāyu--r dyau - rā̭ditya - ścandramā - nakṣa̭trāṇi - saṃva~thsara - ṛtavo - māsā̭ - adrdhamāsā - a̭horātre - paurṇamāsī - rāḍa - syojo-'syeka̭vigṃśatiḥ (a. 1)
loko̭-'si bhartā tam | tapastejo̭-'si bhartṛ tat |
samudro̭-'si bhartā tam | āpaḥ̭ stha bhartrya̭stā vaḥ̭ | pṛthivī bhartrī tām |
agnira̭si bhartā tam | antari̭kṣa-mbhartṛ tat | vāyura̭si bhartā tam | dyaura̭si bhartrī tām |
ādityaścandramā̭ bhartā tam | nakṣa̭trāṇi stha bhartṝṇi tāni̭ vaḥ | saṃva~thsaro̭-'si bhartā tam |
ṛtavo māsā̭ adrdhamāsā bhartārastān. vaḥ̭ |
ahorātre bhartryaṷ te vām | paurṇamāsī bhartrya̭stā vaḥ̭ | rāḍa̭si bhartrī tām | ojo̭-'si bhartā tameka̭vigṃśatiḥ |
anuvākaṃ 2 - caturbhiranuvākai-ścatasra āhutīrjuhoti
tvama̭gne rudro asṷro maho divaḥ |
tvagṃ śardho mārṷta-mpṛkṣa ī̭śiṣe |
tvaṃ-vā~tai̭raruṇairyā̭si śaṅgayaḥ |
tva-mpūṣā vi̭dhataḥ pā̭si nu tmanā |
devā̭ deveṣṷ śrayaddhvam | pratha̭mā dvitīyḙṣu śrayaddhvam |
dvitī̭yā-stṛtīyḙṣu śrayaddhvam |
tṛtī̭yā-ścaturtheṣṷ śrayaddhvam |
caturthāḥ pa̭ñcameṣṷ śrayaddhvam | pañcamā-ṣṣaṣṭheṣṷ śrayaddhvam || 22 ||
loko̭-'si bhartā tam | tapastejo̭-'si bhartṛ tat |
samudro̭-'si bhartā tam | āpaḥ̭ stha bhartrya̭stā vaḥ̭ | pṛthivī bhartrī tām |
agnira̭si bhartā tam | antari̭kṣa-mbhartṛ tat | vāyura̭si bhartā tam | dyaura̭si bhartrī tām |
ādityaścandramā̭ bhartā tam | nakṣa̭trāṇi stha bhartṝṇi tāni̭ vaḥ | saṃva~thsaro̭-'si bhartā tam |
ṛtavo māsā̭ adrdhamāsā bhartārastān. vaḥ̭ |
ahorātre bhartryaṷ te vām | paurṇamāsī bhartrya̭stā vaḥ̭ | rāḍa̭si bhartrī tām | ojo̭-'si bhartā tameka̭vigṃśatiḥ |
anuvākaṃ 2 - caturbhiranuvākai-ścatasra āhutīrjuhoti
tvama̭gne rudro asṷro maho divaḥ |
tvagṃ śardho mārṷta-mpṛkṣa ī̭śiṣe |
tvaṃ-vā~tai̭raruṇairyā̭si śaṅgayaḥ |
tva-mpūṣā vi̭dhataḥ pā̭si nu tmanā |
devā̭ deveṣṷ śrayaddhvam | pratha̭mā dvitīyḙṣu śrayaddhvam |
dvitī̭yā-stṛtīyḙṣu śrayaddhvam |
tṛtī̭yā-ścaturtheṣṷ śrayaddhvam |
caturthāḥ pa̭ñcameṣṷ śrayaddhvam | pañcamā-ṣṣaṣṭheṣṷ śrayaddhvam || 22 ||
ṣaṣṭhā-ssa̭ptameṣṷ śrayaddhvam | saptamā a̭ṣṭameṣṷ śrayaddhvam |
aṣṭamā na̭vameṣṷ śrayaddhvam |
navamā da̭śameṣṷ śrayaddhvam |
daśamā ḙkādaśeṣṷ śrayaddhvam | ekadaśā dvā̭daśeṣṷ śrayaddhvam |
dvādaśā-stra̭yodaśeṣṷ śrayaddhvam |
trayodaśā-śca̭turdaśeṣṷ śrayaddhvam | caturdaśāḥ pa̭ñcadaśeṣṷ śrayaddhvam |
pañcadaśā-ṣṣo̭ḍaśeṣṷ śrayaddhvam || 23 ||
aṣṭamā na̭vameṣṷ śrayaddhvam |
navamā da̭śameṣṷ śrayaddhvam |
daśamā ḙkādaśeṣṷ śrayaddhvam | ekadaśā dvā̭daśeṣṷ śrayaddhvam |
dvādaśā-stra̭yodaśeṣṷ śrayaddhvam |
trayodaśā-śca̭turdaśeṣṷ śrayaddhvam | caturdaśāḥ pa̭ñcadaśeṣṷ śrayaddhvam |
pañcadaśā-ṣṣo̭ḍaśeṣṷ śrayaddhvam || 23 ||
ṣoḍaśā-ssa̭ptadaśeṣṷ śrayaddhvam | saptadaśā a̭ṣṭādaśeṣṷ śrayaddhvam |
aṣṭādaśā ḙkānnavigṃśeṣṷ śrayaddhvam |
ekānnavigṃśā vigṃśeṣṷ śrayaddhvam |
vigṃśā ḙkavigṃśeṣṷ śrayaddhvam |
ekavigṃśā dvā̭vigṃśeṣṷ śrayaddhvam |
dvāvigṃśā stra̭yovigṃśeṣṷ śrayaddhvam |
trayovigṃśā śca̭turvigṃśeṣṷ śrayaddhvam |
caturvigṃśāḥ pa̭ñcavigṃśeṣṷ śrayaddhvam |
pañcavigṃśā-ṣṣa̭ḍvigṃśeṣṷ śrayaddhvam || 24 ||
aṣṭādaśā ḙkānnavigṃśeṣṷ śrayaddhvam |
ekānnavigṃśā vigṃśeṣṷ śrayaddhvam |
vigṃśā ḙkavigṃśeṣṷ śrayaddhvam |
ekavigṃśā dvā̭vigṃśeṣṷ śrayaddhvam |
dvāvigṃśā stra̭yovigṃśeṣṷ śrayaddhvam |
trayovigṃśā śca̭turvigṃśeṣṷ śrayaddhvam |
caturvigṃśāḥ pa̭ñcavigṃśeṣṷ śrayaddhvam |
pañcavigṃśā-ṣṣa̭ḍvigṃśeṣṷ śrayaddhvam || 24 ||
ṣaḍvigṃśā-ssa̭ptavigṃśeṣṷ śrayaddhvam |
saptavigṃśā a̭ṣṭāvigṃśeṣṷ śrayaddhvam |
aṣṭāvigṃśā ḙkānnatrigṃśeṣṷ śrayaddhvam |
ekānnatrigṃśā strigṃśeṣṷ śrayaddhvam |
trigṃśā ḙkatrigṃśeṣṷ śrayaddhvam |
ekatrigṃśā dvātrigṃśeṣṷ śrayaddhvam |
dvātrigṃśā stra̭yastrigṃśeṣṷ
śrayaddhvam |
devāstrire-kādaśā stristra̭yastrigṃśāḥ |
utta̭re bhavata | utta̭ra vartmāna utta̭ra satvānaḥ |
yatkā̭ma ida-ñjuhomi̭ | tanme samṛ̭ddhyatām |
vayagg syā̭ma pata̭yo rayīṇām | bhūrbhuvasvaḥ̭ svāhā || 25 ||
saptavigṃśā a̭ṣṭāvigṃśeṣṷ śrayaddhvam |
aṣṭāvigṃśā ḙkānnatrigṃśeṣṷ śrayaddhvam |
ekānnatrigṃśā strigṃśeṣṷ śrayaddhvam |
trigṃśā ḙkatrigṃśeṣṷ śrayaddhvam |
ekatrigṃśā dvātrigṃśeṣṷ śrayaddhvam |
dvātrigṃśā stra̭yastrigṃśeṣṷ
śrayaddhvam |
devāstrire-kādaśā stristra̭yastrigṃśāḥ |
utta̭re bhavata | utta̭ra vartmāna utta̭ra satvānaḥ |
yatkā̭ma ida-ñjuhomi̭ | tanme samṛ̭ddhyatām |
vayagg syā̭ma pata̭yo rayīṇām | bhūrbhuvasvaḥ̭ svāhā || 25 ||
(ṣaṣṭheṣṷ śrayaddhavagṃ - ṣoḍaśeṣṷ śrayaddhavagṃ - ṣaḍvigṃśeṣṷ śrayaddhva - mutta̭rasatvānaścatvāri̭ ca) (a. 2)
anuvākaṃ 3 - caturbhiranuvākai-ścatasra āhutīrjuhoti
agnā̭viṣṇū sajoṣa̭sā | imā va̭rdhantu vāṅgiraḥ̭ | dyumnai rvājḙbhi-rāga̭tam | rājñī̭ virājñī | samrājñī svarājñī | arci-śśociḥ | tapo haro bhāḥ | agni-ssomo bṛhaspatiḥ̭ |
viśvḙ devā bhuva̭nasya gopāḥ | te sarvḙ saṅgatya̭ | ida-mme prāva̭tā vacaḥ̭ | vayagg syā̭ma pata̭yo rayīṇām |
bhū-rbhuvas-sva̭s svāhā || 26 ||
anuvākaṃ 3 - caturbhiranuvākai-ścatasra āhutīrjuhoti
agnā̭viṣṇū sajoṣa̭sā | imā va̭rdhantu vāṅgiraḥ̭ | dyumnai rvājḙbhi-rāga̭tam | rājñī̭ virājñī | samrājñī svarājñī | arci-śśociḥ | tapo haro bhāḥ | agni-ssomo bṛhaspatiḥ̭ |
viśvḙ devā bhuva̭nasya gopāḥ | te sarvḙ saṅgatya̭ | ida-mme prāva̭tā vacaḥ̭ | vayagg syā̭ma pata̭yo rayīṇām |
bhū-rbhuvas-sva̭s svāhā || 26 ||
(saṅgatya trīṇi̭ ca) (a. 3)
anuvākaṃ 4 - caturbhiranuvākai-ścatasra āhutīrjuhoti
anna̭pate 'nna̭sya no dehi | anamīvasya̭ śuṣmiṇaḥ̭ | prapra̭dātāra̭ntāriṣaḥ | ūrja̭-nno dhehi dvipade catṷṣpade | agnḙ pṛthivīpate | soma̭ vīrudhā-mpate | tvaṣṭaḥ̭ samidhā-mpate |
viṣṇa̭vāśānā-mpate | mitra̭ satyānā-mpate | varṷṇa dharmaṇā-mpate || 27 ||
anuvākaṃ 4 - caturbhiranuvākai-ścatasra āhutīrjuhoti
anna̭pate 'nna̭sya no dehi | anamīvasya̭ śuṣmiṇaḥ̭ | prapra̭dātāra̭ntāriṣaḥ | ūrja̭-nno dhehi dvipade catṷṣpade | agnḙ pṛthivīpate | soma̭ vīrudhā-mpate | tvaṣṭaḥ̭ samidhā-mpate |
viṣṇa̭vāśānā-mpate | mitra̭ satyānā-mpate | varṷṇa dharmaṇā-mpate || 27 ||
maruto̭ gaṇānā-mpatayaḥ | rudra̭ paśūnā-mpate | indraṷjasā-mpate | bṛha̭spate brahmaṇaspate |
ā rucā ro̭ce-'hagg svayam |
rucā rṷruce-roca̭mānaḥ | atītyāda-ssva̭rābha̭reha | tasmin. yonau prajanau prajā̭yeya | vayagg syā̭ma pata̭yo rayīṇām |
bhūrbhuva-ssvaḥ̭ svāhā || 28 ||
ā rucā ro̭ce-'hagg svayam |
rucā rṷruce-roca̭mānaḥ | atītyāda-ssva̭rābha̭reha | tasmin. yonau prajanau prajā̭yeya | vayagg syā̭ma pata̭yo rayīṇām |
bhūrbhuva-ssvaḥ̭ svāhā || 28 ||
[varṷṇa dharmaṇā-mpate svaḥ̭ - svāhā ] (a. 4)
anuvākaṃ 5 - caturbhiranuvākai-ścatasra āhutīrjuhoti
sapta tḙ agne samidhaḥ̭ sapta jihvāḥ |
saptarṣa̭ya-ssaptadhāma̭ priyāṇi̭ |
sapta hotrā̭ anu vidvān |
sapta yonī-rāpṛ̭ṇasvā ghṛtena̭ | prācī dik | agni rdevatā | agnigṃ sa diśā-ndeva-ndevatā̭nā-mṛcchatu | yo maitasyai̭
diśo̭ 'bhidāsa̭ti | dakṣiṇā dik | indro̭ devatā || 29 ||
anuvākaṃ 5 - caturbhiranuvākai-ścatasra āhutīrjuhoti
sapta tḙ agne samidhaḥ̭ sapta jihvāḥ |
saptarṣa̭ya-ssaptadhāma̭ priyāṇi̭ |
sapta hotrā̭ anu vidvān |
sapta yonī-rāpṛ̭ṇasvā ghṛtena̭ | prācī dik | agni rdevatā | agnigṃ sa diśā-ndeva-ndevatā̭nā-mṛcchatu | yo maitasyai̭
diśo̭ 'bhidāsa̭ti | dakṣiṇā dik | indro̭ devatā || 29 ||
indragṃ sa diśā-ndeva-ndevatā̭nā-mṛcchatu |
yo maitasyai̭ diśo̭ 'bhidāsa̭ti | pratīcī dik | somo̭ devatā | somagṃ sa diśā-ndeva-ndevatā̭nā-mṛcchatu | yo maitasyai̭ diśo̭ 'bhidāsa̭ti | udī̭cī dik | mitrāvarṷṇau devatā |
mitrāvarṷṇau sa diśā-ndevau devatā̭nā-mṛcchatu | yo maitasyai̭ diśo̭ 'bhidāsa̭ti || 30 ||
yo maitasyai̭ diśo̭ 'bhidāsa̭ti | pratīcī dik | somo̭ devatā | somagṃ sa diśā-ndeva-ndevatā̭nā-mṛcchatu | yo maitasyai̭ diśo̭ 'bhidāsa̭ti | udī̭cī dik | mitrāvarṷṇau devatā |
mitrāvarṷṇau sa diśā-ndevau devatā̭nā-mṛcchatu | yo maitasyai̭ diśo̭ 'bhidāsa̭ti || 30 ||
ūdrdhvā dik | bṛhaspati̭ rdevatā |
bṛhaspatigṃ sa diśā-ndeva-ndevatā̭nā-mṛcchatu | yo maitasyai̭ diśo̭ 'bhidāsa̭ti |
iyandik | adi̭ti rdevatā | adi̭tigṃ sa diśā-ndevī-ndevatā̭nā-mṛcchatu |
yo maitasyai̭ diśo̭ 'bhidāsa̭ti |
purṷṣo dik | purṷṣo me kāmā-nthsama̭rdhayatu || 31 ||
bṛhaspatigṃ sa diśā-ndeva-ndevatā̭nā-mṛcchatu | yo maitasyai̭ diśo̭ 'bhidāsa̭ti |
iyandik | adi̭ti rdevatā | adi̭tigṃ sa diśā-ndevī-ndevatā̭nā-mṛcchatu |
yo maitasyai̭ diśo̭ 'bhidāsa̭ti |
purṷṣo dik | purṷṣo me kāmā-nthsama̭rdhayatu || 31 ||
andho jāgṛ̭viḥ prāṇa | asāvehi̭ | badhira ākrandayita-rapāna | asāvehi̭ | uṣasa̭-muṣasa-maśīya | ahamaso jyoti̭raśīya |
ahamaso 'po̭śīya | vayagg syā̭ma pata̭yo rayīṇām | bhūrbhuva-ssvaḥ̭ svāhā || 32 ||
ahamaso 'po̭śīya | vayagg syā̭ma pata̭yo rayīṇām | bhūrbhuva-ssvaḥ̭ svāhā || 32 ||
(dakṣiṇā digindro̭ devatā̭ - mitrāvarṷṇau sa diśā-ndevau devatā̭nāmṛcchatu
yo maitasyai̭ diśo̭-'bhidā - sa̭tyadrdhayatu - +nava̭ ca) (a. 5)
anuvākaṃ 6 - upasthānam
yatte-'ci̭taṃ-ya~dṷ citantḙ agne | yatta̭ ūnaṃ-ya~du te-'ti̭riktam | ādityāsta-daṅgi̭rasa-ścinvantu | viśvḙ te devāściti-māpṷ̄rayantu |
citaścāsi sañci̭taścā-syagne | etāvāgścāsi bhūyāg̭ścāsyagne || loka-mpṛ̭ṇa cchidra-mpṛ̭ṇa | atho̭ sīda śivā tvam |
indrāgnī tvā bṛhaspatiḥ̭ | asmin. yonā̭vasīṣadann || 33 ||
yo maitasyai̭ diśo̭-'bhidā - sa̭tyadrdhayatu - +nava̭ ca) (a. 5)
anuvākaṃ 6 - upasthānam
yatte-'ci̭taṃ-ya~dṷ citantḙ agne | yatta̭ ūnaṃ-ya~du te-'ti̭riktam | ādityāsta-daṅgi̭rasa-ścinvantu | viśvḙ te devāściti-māpṷ̄rayantu |
citaścāsi sañci̭taścā-syagne | etāvāgścāsi bhūyāg̭ścāsyagne || loka-mpṛ̭ṇa cchidra-mpṛ̭ṇa | atho̭ sīda śivā tvam |
indrāgnī tvā bṛhaspatiḥ̭ | asmin. yonā̭vasīṣadann || 33 ||
tayā̭ devata̭yā-'ṅgirasva-ddhruvā sī̭da ||
tā a̭sya sūda̭dohasaḥ |
somagg̭ śrīṇanti pṛśna̭yaḥ |
janma̭-ndevānāṃ-vi~śaḥ̭ |
triṣvā ro̭cane divaḥ |
tayā̭ devata̭yā-'ṅgirasva-ddhruvā sī̭da ||
agnḙ devāgṃ ihāva̭ha | jajñāno vṛkta ba̭rhiṣe | asi hotā̭ na īḍyaḥ̭ ||
aga̭nma mahā mana̭sā yavi̭ṣṭham || 34 ||
tā a̭sya sūda̭dohasaḥ |
somagg̭ śrīṇanti pṛśna̭yaḥ |
janma̭-ndevānāṃ-vi~śaḥ̭ |
triṣvā ro̭cane divaḥ |
tayā̭ devata̭yā-'ṅgirasva-ddhruvā sī̭da ||
agnḙ devāgṃ ihāva̭ha | jajñāno vṛkta ba̭rhiṣe | asi hotā̭ na īḍyaḥ̭ ||
aga̭nma mahā mana̭sā yavi̭ṣṭham || 34 ||
yo dīdāya sami̭ddha-ssve dṷroṇe | citrabhā̭nū roda̭sī antarurvī |
svā̭hutaṃ-vi~śvataḥ̭ pratyañcam || medhākāraṃ-vi~datha̭sya prasādha̭nam |
agnigṃ hotā̭ra-mparibhūta̭ma-mmatim | tvāmarbha̭sya haviṣaḥ̭ samānamit |
tvā-mmaho vṛ̭ṇate naro nānyan-tvat || manuṣvattvā nidhī̭mahi |
manuṣva-thsami̭dhīmahi |
agnḙ manuṣva-da̭ṅgiraḥ || 35 ||
svā̭hutaṃ-vi~śvataḥ̭ pratyañcam || medhākāraṃ-vi~datha̭sya prasādha̭nam |
agnigṃ hotā̭ra-mparibhūta̭ma-mmatim | tvāmarbha̭sya haviṣaḥ̭ samānamit |
tvā-mmaho vṛ̭ṇate naro nānyan-tvat || manuṣvattvā nidhī̭mahi |
manuṣva-thsami̭dhīmahi |
agnḙ manuṣva-da̭ṅgiraḥ || 35 ||
devā-ndḙvāyate ya̭ja || agnir-hi vājinaṃ̭-vi~śe | dadā̭ti viśvaca̭rṣaṇiḥ |
agnī rāye svābhuvam | sa prīto yā̭ti vāryam | iṣagg̭ stotṛbhya ābha̭ra ||
pṛṣṭo divi pṛṣṭo agniḥ pṛ̭thivyām | pṛṣṭo viśvā oṣa̭dhī-rāvi̭veśa |
vaiśvānara-ssaha̭sā pṛṣṭo agniḥ |
sa no divā sa riṣaḥ pā̭tu naktam || 36 ||
agnī rāye svābhuvam | sa prīto yā̭ti vāryam | iṣagg̭ stotṛbhya ābha̭ra ||
pṛṣṭo divi pṛṣṭo agniḥ pṛ̭thivyām | pṛṣṭo viśvā oṣa̭dhī-rāvi̭veśa |
vaiśvānara-ssaha̭sā pṛṣṭo agniḥ |
sa no divā sa riṣaḥ pā̭tu naktam || 36 ||
[asīṣadan. - yavi̭ṣṭha - maṅgiro - naktaṃ ] (a. 6)
anuvākaṃ 7 - nāciketabrāhmaṇa-ntatra āgnidevatopāsanam
ayaṃ-vā~va yaḥ pava̭te | so-'gni nā̭rciketaḥ |
sa ya-tprā-mpava̭te | tada̭sya śiraḥ̭ | atha ya-dda̭kṣiṇā | sa dakṣi̭ṇaḥ pakṣaḥ |
atha ya-tpratyak | ta-tpuccham | ya dudaṅṋ̇ |
sa utta̭raḥ pakṣaḥ || 37 ||
anuvākaṃ 7 - nāciketabrāhmaṇa-ntatra āgnidevatopāsanam
ayaṃ-vā~va yaḥ pava̭te | so-'gni nā̭rciketaḥ |
sa ya-tprā-mpava̭te | tada̭sya śiraḥ̭ | atha ya-dda̭kṣiṇā | sa dakṣi̭ṇaḥ pakṣaḥ |
atha ya-tpratyak | ta-tpuccham | ya dudaṅṋ̇ |
sa utta̭raḥ pakṣaḥ || 37 ||
atha ya-thsaṃvā~ti̭ | tada̭sya samañca̭na-ñca prasāra̭ṇa-ñca | atho̭ sapandevāsya sā || sagṃ ha vā a̭smai sa kāmaḥ̭ padyate |
ya-tkā̭mo yaja̭te | yo-'gni-nnā̭ciketa-ñci̭nute |
ya ṷ caina-mevaṃ-ve~da̭ || yo ha vā agne rnā̭ciketasyāyata̭na-mpratiṣṭhāṃ-ve~da̭ | āyata̭navā-nbhavati | gaccha̭ti pratiṣṭhām || 38 ||
ya-tkā̭mo yaja̭te | yo-'gni-nnā̭ciketa-ñci̭nute |
ya ṷ caina-mevaṃ-ve~da̭ || yo ha vā agne rnā̭ciketasyāyata̭na-mpratiṣṭhāṃ-ve~da̭ | āyata̭navā-nbhavati | gaccha̭ti pratiṣṭhām || 38 ||
hira̭ṇyaṃ-vā~ agne rnā̭ciketasyāyata̭na-mpratiṣṭhā | ya evaṃ-ve~da̭ |
āyata̭navā-nbhavati | gaccha̭ti pratiṣṭhām ||
yo ha vā agne rnā̭ciketasya śarī̭raṃ-ve~da̭ |
sa śa̭rīra eva svargaṃ-lo~kamḙti |
hira̭ṇyaṃ-vā~ agne rnā̭ciketasya śarī̭ram |
ya evaṃ-ve~da̭ | sa śa̭rīra eva svargaṃ-lo~kamḙti || atho yathā̭ rukma ut-ta̭pto
bhāyyāt || 39 ||
āyata̭navā-nbhavati | gaccha̭ti pratiṣṭhām ||
yo ha vā agne rnā̭ciketasya śarī̭raṃ-ve~da̭ |
sa śa̭rīra eva svargaṃ-lo~kamḙti |
hira̭ṇyaṃ-vā~ agne rnā̭ciketasya śarī̭ram |
ya evaṃ-ve~da̭ | sa śa̭rīra eva svargaṃ-lo~kamḙti || atho yathā̭ rukma ut-ta̭pto
bhāyyāt || 39 ||
evameva sa teja̭sā yaśa̭sā |
asmiggśca̭ lokḙ-'muṣmigg̭śca bhāti ||
uravo̭ ha vai nāmaite lokāḥ |
ye-'va̭reṇādityam | atha̭ haite varī̭yāgṃso lokāḥ | ye parḙṇādityam | anta̭vantagṃ ha vā eṣa kṣayyaṃ-lo~ka-ñja̭yati |
yo-'va̭reṇādityam |
atha̭ haiṣo̭-'nanta-ma̭pāra-ma̭kṣayyaṃ-lo~ka-ñja̭yati | yaḥ parḙṇādityam || 40 ||
asmiggśca̭ lokḙ-'muṣmigg̭śca bhāti ||
uravo̭ ha vai nāmaite lokāḥ |
ye-'va̭reṇādityam | atha̭ haite varī̭yāgṃso lokāḥ | ye parḙṇādityam | anta̭vantagṃ ha vā eṣa kṣayyaṃ-lo~ka-ñja̭yati |
yo-'va̭reṇādityam |
atha̭ haiṣo̭-'nanta-ma̭pāra-ma̭kṣayyaṃ-lo~ka-ñja̭yati | yaḥ parḙṇādityam || 40 ||
anantagṃ ha vā a̭pāra-ma̭kṣayyaṃ-lo~ka-ñja̭yati | yo-'gni-nnā̭ciketa-ñci̭nute |
ya ṷ caina-mevaṃ-ve~da̭ ||
atho yathā rathe tiṣṭha-npakṣa̭sī paryā-varta̭māne pratyapekṣate |
eva-ma̭horātre pratyapekṣate |
nāsyā̭-horātre lokamāpnutaḥ |
yo-'gni-nnā̭ciketa-ñci̭nute |
ya ṷ caina-mevaṃ-ve~da̭ || 41 ||
ya ṷ caina-mevaṃ-ve~da̭ ||
atho yathā rathe tiṣṭha-npakṣa̭sī paryā-varta̭māne pratyapekṣate |
eva-ma̭horātre pratyapekṣate |
nāsyā̭-horātre lokamāpnutaḥ |
yo-'gni-nnā̭ciketa-ñci̭nute |
ya ṷ caina-mevaṃ-ve~da̭ || 41 ||
(utta̭raḥ pakṣo - gaccha̭ti pratiṣṭhāṃ - bhāyyā--dyaḥ parḙṇāditya - +maṣṭau ca̭) (a. 7)
anuvākaṃ 8 - nāciketopākhyānam
uśan. ha vai vā̭jaśravasa-ssa̭rvavedasa-nda̭dau | tasya̭ ha naci̭ketā nāma̭ putra ā̭sa | tagṃ ha̭ kumāragṃ santam | dakṣi̭ṇāsu nīyamā̭nāsu śraddhā ''vi̭veśa | sa ho̭vāca |
tata kasmai mā-ndāsyasīti̭ | dvitīya̭-ntṛtīyam || tagṃ ha parī̭ta uvāca|
mṛtyave tvā dadāmīti̭ || tagṃ ha smotthi̭taṃ-vā~gabhiva̭dati || 42 ||
anuvākaṃ 8 - nāciketopākhyānam
uśan. ha vai vā̭jaśravasa-ssa̭rvavedasa-nda̭dau | tasya̭ ha naci̭ketā nāma̭ putra ā̭sa | tagṃ ha̭ kumāragṃ santam | dakṣi̭ṇāsu nīyamā̭nāsu śraddhā ''vi̭veśa | sa ho̭vāca |
tata kasmai mā-ndāsyasīti̭ | dvitīya̭-ntṛtīyam || tagṃ ha parī̭ta uvāca|
mṛtyave tvā dadāmīti̭ || tagṃ ha smotthi̭taṃ-vā~gabhiva̭dati || 42 ||
gauta̭ma kumāramiti̭ | sa ho̭vāca | parḙhi mṛtyo rgṛhān | mṛtyave vai tvā̭-'dā-miti̭ || taṃ-vai~ pravasa̭nta-ṅgantāsīti̭ hovāca | tasya̭ sma tisro rātrī-ranāśvā-ngṛhe va̭satāt | sa yadi̭ tvā pṛcchet | kumā̭ra kati rātrī̭-ravāthsī-riti̭ | tisra iti prati̭ brūtāt | ki-mpra̭thamāgṃ rātri̭-māśñā iti̭ || 43 ||
prajā-nta iti̭ | ki-ndvitīyā-miti̭ | paśūgsta iti̭ |
ki-ntṛtīyā-miti̭ | sādhukṛtyā-nta iti̭ || taṃ-vai~ pravasa̭nta-ñjagāma | tasya̭ ha tisro rātrī-ranāśvā-ngṛha ṷvāsa | tamāgatya̭ papraccha |
kumā̭ra kati rātrī̭-ravāthsī-riti̭ | tisra iti pratyṷvāca || 44 ||
ki-ntṛtīyā-miti̭ | sādhukṛtyā-nta iti̭ || taṃ-vai~ pravasa̭nta-ñjagāma | tasya̭ ha tisro rātrī-ranāśvā-ngṛha ṷvāsa | tamāgatya̭ papraccha |
kumā̭ra kati rātrī̭-ravāthsī-riti̭ | tisra iti pratyṷvāca || 44 ||
ki-mpra̭thamāgṃ rātri̭-māśñā iti̭ | prajā-nta iti̭ | ki-ndvitīyā-miti̭ | paśūgsta iti̭ | ki-ntṛtīyā-miti̭ | sādhukṛtyā-nta iti̭ || nama̭ste astu bhagava iti̭ hovāca | varaṃ̭-vṛ~ṇīṣveti̭ || pitara̭meva jīva̭nnayānīti̭ ||
dvitīyaṃ̭-vṛ~ṇīṣveti̭ || 45 ||
dvitīyaṃ̭-vṛ~ṇīṣveti̭ || 45 ||
iṣṭāpūrtayo rme 'kṣi̭ti-mbrūhīti̭ hovāca |
tasmai̭ haitamagni-nnā̭ciketa-mṷvāca |
tato vai tasye-ṣṭāpūrte nā kṣī̭yete ||
nāsyeṣṭā-pūrte kṣī̭yete | yo-'gni-nnā̭ciketa-ñci̭nute | ya ṷ caina-mevaṃ-ve~da̭ || tṛtīyaṃ̭-vṛ~ṇīṣveti̭ | puna mṛrtyo rme 'pa̭jiti-mbrūhīti̭ hovāca | tasmai̭ haitamagni-nnā̭ciketa-mṷvāca | tato vai so-'pa̭ puna rmṛtyu-ma̭jayat || 46 ||
tasmai̭ haitamagni-nnā̭ciketa-mṷvāca |
tato vai tasye-ṣṭāpūrte nā kṣī̭yete ||
nāsyeṣṭā-pūrte kṣī̭yete | yo-'gni-nnā̭ciketa-ñci̭nute | ya ṷ caina-mevaṃ-ve~da̭ || tṛtīyaṃ̭-vṛ~ṇīṣveti̭ | puna mṛrtyo rme 'pa̭jiti-mbrūhīti̭ hovāca | tasmai̭ haitamagni-nnā̭ciketa-mṷvāca | tato vai so-'pa̭ puna rmṛtyu-ma̭jayat || 46 ||
apa̭ puna rmṛtyu-ñja̭yati | yo-'gni-nnā̭ciketa-ñci̭nute || ya ṷ caina-mevaṃ-ve~da̭ || prajāpa̭ti rvai prajākā̭ma-stapo̭-'tapyata |
sa hira̭ṇya-mudāsyat | ta-dagnau prāsya̭t |
ta-da̭smai nāccha̭dayat | ta-ddvitīya-mprāsya̭t | ta-da̭smai nai vāccha̭dayat | ta-ttṛtīya-mprāsya̭t || 47 ||
sa hira̭ṇya-mudāsyat | ta-dagnau prāsya̭t |
ta-da̭smai nāccha̭dayat | ta-ddvitīya-mprāsya̭t | ta-da̭smai nai vāccha̭dayat | ta-ttṛtīya-mprāsya̭t || 47 ||
ta-da̭smai nai vāccha̭dayat | ta-dātma-nneva hṛ̭dayye-'gnau vaiśvānare prāsya̭t |
ta-da̭smā acchadayat | tasmāddhira̭ṇya-ṅkani̭ṣṭha-ndhanā̭nām | bhuñja-tpriyata̭mam | hṛdayajagṃ hi | sa vai tameva nāvi̭ndat |
yasmai tā-ndakṣi̭ṇā-maneṣyat |
tāg svāyaiva hastā̭ya dakṣi̭ṇāyānayat |
tā-mpratya̭gṛhṇāt || 48 ||
ta-da̭smā acchadayat | tasmāddhira̭ṇya-ṅkani̭ṣṭha-ndhanā̭nām | bhuñja-tpriyata̭mam | hṛdayajagṃ hi | sa vai tameva nāvi̭ndat |
yasmai tā-ndakṣi̭ṇā-maneṣyat |
tāg svāyaiva hastā̭ya dakṣi̭ṇāyānayat |
tā-mpratya̭gṛhṇāt || 48 ||
dakṣā̭ya tvā dakṣi̭ṇā-mprati̭gṛhṇāmīti̭ |
so̭ 'dakṣata dakṣi̭ṇā-mpratigṛhya̭ |
dakṣa̭te ha vai dakṣi̭ṇā-mpratigṛhya̭ |
ya evaṃ-ve~da̭ || etaddha̭ sma vai ta-dvidvāgṃso̭ vājaśravasā gota̭māḥ |
apya̭nūdeśyā-ndakṣi̭ṇā-mprati̭gṛhṇanti |
ubhayḙna vaya-nda̭kṣiṣyāmaha eva dakṣi̭ṇā-mpratigṛhyeti̭ |
tḙ 'dakṣanta dakṣi̭ṇā-mpratigṛhya̭ |
dakṣa̭te ha vai dakṣi̭ṇā-mpratigṛhya̭ |
ya evaṃ-ve~da̭ |
pra hānyaṃ-vlī~̭nāti || 49 ||
so̭ 'dakṣata dakṣi̭ṇā-mpratigṛhya̭ |
dakṣa̭te ha vai dakṣi̭ṇā-mpratigṛhya̭ |
ya evaṃ-ve~da̭ || etaddha̭ sma vai ta-dvidvāgṃso̭ vājaśravasā gota̭māḥ |
apya̭nūdeśyā-ndakṣi̭ṇā-mprati̭gṛhṇanti |
ubhayḙna vaya-nda̭kṣiṣyāmaha eva dakṣi̭ṇā-mpratigṛhyeti̭ |
tḙ 'dakṣanta dakṣi̭ṇā-mpratigṛhya̭ |
dakṣa̭te ha vai dakṣi̭ṇā-mpratigṛhya̭ |
ya evaṃ-ve~da̭ |
pra hānyaṃ-vlī~̭nāti || 49 ||
(vada - tyāśnā it - yṷvāca - dvitīyaṃ̭-vṛ~ṇīṣve - tya̭jayat - tṛtīya-mprāsya̭ - dagṛhṇā--dya evaṃ-ve~daika̭-ñca) (a. 8)
anuvākaṃ 9 - cayanaprayogaḥ
tagṃ haita-mekḙ paśubandha evotta̭ravedyā-ñci̭nvate | uttaravedisa̭mmita eṣo-'gniriti vada̭ntaḥ | tanna tathā̭ kuryāt | eta-magni-ṅkāmḙna vya̭rdhayet | sa ḙna-ṅkāmḙna vyṛ̭ddhaḥ | kāmḙna vya̭rdhayet |
saumye vāvai na̭madhvare ci̭nvīta |
yatra̭ vā bhūyi̭ṣṭhā āhṷtayo hūyeranṋ |
eta-magni-ṅkāmḙna sama̭rdhayati | sa ḙna-ṅkāmḙna samṛ̭ddhaḥ || 50 ||
anuvākaṃ 9 - cayanaprayogaḥ
tagṃ haita-mekḙ paśubandha evotta̭ravedyā-ñci̭nvate | uttaravedisa̭mmita eṣo-'gniriti vada̭ntaḥ | tanna tathā̭ kuryāt | eta-magni-ṅkāmḙna vya̭rdhayet | sa ḙna-ṅkāmḙna vyṛ̭ddhaḥ | kāmḙna vya̭rdhayet |
saumye vāvai na̭madhvare ci̭nvīta |
yatra̭ vā bhūyi̭ṣṭhā āhṷtayo hūyeranṋ |
eta-magni-ṅkāmḙna sama̭rdhayati | sa ḙna-ṅkāmḙna samṛ̭ddhaḥ || 50 ||
kāmḙna sama̭rdhayati || atha̭ haina-mpurarṣa̭yaḥ | uttaravedyā-meva satriya̭-macinvata | tato vai te-'vi̭ndanta prajām |
abhi svargaṃ-lo~ka-ma̭jayann |
vindata̭ eva pajām | abhi svargaṃ-lo~ka-ñja̭yati | yo-'gni-nnā̭ciketa-ñci̭nute |
ya ṷ caina-mevaṃ-ve~da̭ || atha̭ hainaṃ-vā~yur-ṛddhi̭kāmaḥ || 51 ||
abhi svargaṃ-lo~ka-ma̭jayann |
vindata̭ eva pajām | abhi svargaṃ-lo~ka-ñja̭yati | yo-'gni-nnā̭ciketa-ñci̭nute |
ya ṷ caina-mevaṃ-ve~da̭ || atha̭ hainaṃ-vā~yur-ṛddhi̭kāmaḥ || 51 ||
yathānyupta-mevopa̭dadhe |
tato vai sa etā-mṛddhi̭-mādrdhnot |
yāmidaṃ-vā~yur-ṛddhaḥ |
etā-mṛddhi̭-mṛddhnoti |
yāmidaṃ-vā~yur-ṛddhaḥ |
yo-'gni-nnā̭ciketa-ñci̭nute |
ya ṷ caina-mevaṃ-ve~da̭ || atha̭ haina-ṅgobalo vārṣṇaḥ̭ paśukā̭maḥ | pāṅkta̭meva ci̭kye | pañca̭ purastāt || 52 ||
tato vai sa etā-mṛddhi̭-mādrdhnot |
yāmidaṃ-vā~yur-ṛddhaḥ |
etā-mṛddhi̭-mṛddhnoti |
yāmidaṃ-vā~yur-ṛddhaḥ |
yo-'gni-nnā̭ciketa-ñci̭nute |
ya ṷ caina-mevaṃ-ve~da̭ || atha̭ haina-ṅgobalo vārṣṇaḥ̭ paśukā̭maḥ | pāṅkta̭meva ci̭kye | pañca̭ purastāt || 52 ||
pañca̭ dakṣiṇataḥ | pañca̭ paścāt | pañcottarataḥ | ekā-mmaddhye |
tato vai sa sahasra̭-mpaśū-nprāpnot |
pra sahasra̭-mpaśū-nāpnoti |
yo-'gni-nnā̭ciketa-ñci̭nute | ya ṷ caina-mevaṃ-ve~da̭ || atha̭ haina-mprajāpa̭ti rjyaiṣṭhya̭kāmo yaśa̭skāmaḥ prajana̭nakāmaḥ |
trivṛta̭meva ci̭kye || 53 ||
tato vai sa sahasra̭-mpaśū-nprāpnot |
pra sahasra̭-mpaśū-nāpnoti |
yo-'gni-nnā̭ciketa-ñci̭nute | ya ṷ caina-mevaṃ-ve~da̭ || atha̭ haina-mprajāpa̭ti rjyaiṣṭhya̭kāmo yaśa̭skāmaḥ prajana̭nakāmaḥ |
trivṛta̭meva ci̭kye || 53 ||
sapta purastāt | tisro da̭kṣiṇataḥ | sapta paścāt | tisra ṷttarataḥ | ekā-mmaddhye | tato vai sa pra yaśo jyaiṣṭhya̭-māpnot |
etā-mprajā̭ti-mprājā̭yata | yāmida-mprajāḥ prajāya̭nte | trivṛ-dvai jyaiṣṭhyam | mātā pitā putraḥ || 54 ||
etā-mprajā̭ti-mprājā̭yata | yāmida-mprajāḥ prajāya̭nte | trivṛ-dvai jyaiṣṭhyam | mātā pitā putraḥ || 54 ||
trivṛ-tprajana̭nam | upastho yoni̭ rmaddhyamā | prayaśo jyaiṣṭhya̭-māpnoti | etā-mpra̭jāti-mprajā̭yate | yāmida-mprajāḥ prajāya̭nte | yo-'gni-nnā̭ciketa-ñci̭nute | ya ṷ cainamevaṃ-ve~da̭ || atha̭ haina-mindro jyaiṣṭhya̭kāmaḥ |
ūdrdhvā evopa̭dadhe | tato vai sa jyaiṣṭhya̭-magacchat || 55 ||
ūdrdhvā evopa̭dadhe | tato vai sa jyaiṣṭhya̭-magacchat || 55 ||
jyaiṣṭhya̭-ṅgacchati | yo-'gni-nnā̭ciketa-ñci̭nute | ya ṷ caina-mevaṃ-ve~da̭ || atha̭ haina-masāvā̭ditya-ssvargakā̭maḥ |
prācī̭revopa̭dadhe | tato vai so̭-'bhi svargaṃ-lo~ka-ma̭jayat | abhi svargaṃ-lo~ka-ñja̭yati | yo-'gni-nnā̭ciketa-ñci̭nute |
ya ṷ caina-mevaṃ-ve~da̭ || sa yadīcchet || 56 ||
prācī̭revopa̭dadhe | tato vai so̭-'bhi svargaṃ-lo~ka-ma̭jayat | abhi svargaṃ-lo~ka-ñja̭yati | yo-'gni-nnā̭ciketa-ñci̭nute |
ya ṷ caina-mevaṃ-ve~da̭ || sa yadīcchet || 56 ||
tejasvī ya̭śasvī bra̭hmavarcasī syāmiti̭ | prāṃā hoturdhiṣṇyā-duthsa̭rpet |
yeya-mprāgā-dyaśa̭svatī | sā mā prorṇo̭tu |
teja̭sā yaśa̭sā brahmavarcaseneti̭ |
tejasvyḙva ya̭śasvī bra̭hmavarcasī bha̭vati || atha yadīcchet | bhūyi̭ṣṭha-mme śradda̭dhīrann | bhūyi̭ṣṭhā dakṣi̭ṇā nayeyuriti̭ |
dakṣi̭ṇāsu nīyamā̭nāsu prācyehi prācyehīti prācī̭ juṣāṇā vetvājya̭sya svāheti̭ sruveṇo̭-pahatyā̭ havanīyḙ juhuyāt || 57 ||
yeya-mprāgā-dyaśa̭svatī | sā mā prorṇo̭tu |
teja̭sā yaśa̭sā brahmavarcaseneti̭ |
tejasvyḙva ya̭śasvī bra̭hmavarcasī bha̭vati || atha yadīcchet | bhūyi̭ṣṭha-mme śradda̭dhīrann | bhūyi̭ṣṭhā dakṣi̭ṇā nayeyuriti̭ |
dakṣi̭ṇāsu nīyamā̭nāsu prācyehi prācyehīti prācī̭ juṣāṇā vetvājya̭sya svāheti̭ sruveṇo̭-pahatyā̭ havanīyḙ juhuyāt || 57 ||
bhūyi̭ṣṭha-mevāsmai śradda̭dhate | bhūyi̭ṣṭhā dakṣi̭ṇā nayanti || purī̭ṣa-mupadhāya̭ | citi-klṛptibhi̭-rabhimṛśya̭ | agni-mpraṇīyo̭pasamādhāya̭ | cata̭sra etā āhṷtī rjuhoti | tvama̭gne rudra iti̭ śatarudrīya̭sya rūpam |
agnā̭-viṣṇū iti̭ vasodrdhārā̭yāḥ | anna̭pata itya̭nna homaḥ | sapta tḙ agne samidhaḥ̭ sapta jihvā iti̭ viśvaprīḥ || 58 ||
agnā̭-viṣṇū iti̭ vasodrdhārā̭yāḥ | anna̭pata itya̭nna homaḥ | sapta tḙ agne samidhaḥ̭ sapta jihvā iti̭ viśvaprīḥ || 58 ||
[samṛ̭ddha - ṛddhi̭kāmaḥ - parastāc - cikye - putro̭ - 'gaccha - dicche - jjṷhuyā-d- viśvapriḥ ] (a. 9)
(purarṣa̭yo vāyu-rgo̭bala-ssahasra̭-mprajāpa̭ti strivṛdindro 'sāvā̭ditya-ssa yadīcchet )
anuvākaṃ 10 - tatpraśaṃsā
yā-mpra̭thamā-miṣṭa̭kā-mupadadhā̭ti | ima-ntayā̭ loka-mabhi ja̭yati |
atho yā asmin ~loke devatāḥ |
tāsāgṃ sāyṷjyagṃ salokatā̭-māpnoti | yā-ndvitīyā̭-mupadadhā̭ti |
antarikṣaloka-ntayā-'bhi jaya̭ti | atho yā a̭ntarikṣa loke devatāḥ |
tāsāgṃ sāyṷjyagṃ salokatā̭-māpnoti |
yā-ntṛtīyā̭-mupadadhā̭ti |
amu-ntayā̭ loka-mabhija̭yati || 59 ||
(purarṣa̭yo vāyu-rgo̭bala-ssahasra̭-mprajāpa̭ti strivṛdindro 'sāvā̭ditya-ssa yadīcchet )
anuvākaṃ 10 - tatpraśaṃsā
yā-mpra̭thamā-miṣṭa̭kā-mupadadhā̭ti | ima-ntayā̭ loka-mabhi ja̭yati |
atho yā asmin ~loke devatāḥ |
tāsāgṃ sāyṷjyagṃ salokatā̭-māpnoti | yā-ndvitīyā̭-mupadadhā̭ti |
antarikṣaloka-ntayā-'bhi jaya̭ti | atho yā a̭ntarikṣa loke devatāḥ |
tāsāgṃ sāyṷjyagṃ salokatā̭-māpnoti |
yā-ntṛtīyā̭-mupadadhā̭ti |
amu-ntayā̭ loka-mabhija̭yati || 59 ||
atho yā amuṣmi̭n ~loke devatāḥ |
tāsāgṃ sāyṷjyagṃ salokatā̭-māpnoti |
atho yā amūrita̭rā aṣṭāda̭śa |
ya evāmī urava̭śca varī̭yāgṃsaśca lokāḥ |
tāneva tābhi̭-rabhija̭yati || kāmacāro̭ ha vā a̭syoruṣṷ ca varī̭yassu ca lokeṣṷ bhavati |
yo-'gni-nnā̭ciketa-ñci̭nute | ya ṷ caina-mevaṃ-ve~da̭ || saṃva~thsaro vā agni nā̭rciketaḥ | tasya̭ vasanta-śśiraḥ̭ || 60 ||
tāsāgṃ sāyṷjyagṃ salokatā̭-māpnoti |
atho yā amūrita̭rā aṣṭāda̭śa |
ya evāmī urava̭śca varī̭yāgṃsaśca lokāḥ |
tāneva tābhi̭-rabhija̭yati || kāmacāro̭ ha vā a̭syoruṣṷ ca varī̭yassu ca lokeṣṷ bhavati |
yo-'gni-nnā̭ciketa-ñci̭nute | ya ṷ caina-mevaṃ-ve~da̭ || saṃva~thsaro vā agni nā̭rciketaḥ | tasya̭ vasanta-śśiraḥ̭ || 60 ||
grīṣmo dakṣi̭ṇaḥ pakṣaḥ | varṣā utta̭raḥ | śara-tpuccham | māsāḥ karmakārāḥ | ahorātre śa̭tarudrīyam | parjanyo vasodrdhārā |
yathā vai parjanya-ssuvṛ̭ṣṭaṃ-vṛ~ṣṭvā |
prajābhya-ssarvān kāmān-thsampūraya̭ti |
eva-meva sa tasya sarvān kāmān-thsampṷ̄rayati | yo-'gni-nnā̭ciketa-ñci̭nute || 61 ||
yathā vai parjanya-ssuvṛ̭ṣṭaṃ-vṛ~ṣṭvā |
prajābhya-ssarvān kāmān-thsampūraya̭ti |
eva-meva sa tasya sarvān kāmān-thsampṷ̄rayati | yo-'gni-nnā̭ciketa-ñci̭nute || 61 ||
ya ṷ caina-mevaṃ-ve~da̭ || saṃva~thsaro vā agni rnā̭ciketaḥ | tasya̭ vasanta-śśiraḥ̭ | grīṣmo dakṣi̭ṇaḥ pakṣaḥ |
varṣāḥ puccham | śaradutta̭raḥ pakṣaḥ | hemanto maddhyam |
pūrvapakṣāścita̭yaḥ | aparapakṣāḥ purī̭ṣam | ahorātrāṇīṣṭa̭kāḥ |
eṣa vāva so-'gni-ra̭gnimayaḥ̭ punarṇavaḥ |
agnimayo̭ ha vai pṷnarṇavo bhūtvā | svargaṃ-lo~ka-mḙti | ādityasya sāyṷjyam | yo-'gni-nnā̭ciketa-ñci̭nute | ya ṷ caina-mevaṃ-ve~da̭ || 62 ||
amu-ntayā̭ lokamabhija̭yati - śira̭ - ścinuta - iṣṭa̭kā-ṣṣaṭca̭) (a. 10)
(loka - stvamagne - 'gnā̭viṣṇū - anna̭pate - sapta tḙ agne - yatte 'ci̭tama - yaṃ-vā~ - vośan. ha vai - tagṃ haitaṃ - ~yā-mpra̭thamāmiṣṭa̭kā-ndaśa̭)
(loka - ā̭ditya - ojo - 'syūdrdhvā diga̭ - nantagṃ ha vai - kāmḙna - grīṣmo dviṣa̭ṣṭiḥ)
(loko - veda̭)
|| hariḥ̭ om ||
|| taittarīya yajubrāhmaṇe kāṭhake dvitīyaḥ praśna-ssamāptaḥ ||
+++++++++++++++++++++++++++++++++
varṣāḥ puccham | śaradutta̭raḥ pakṣaḥ | hemanto maddhyam |
pūrvapakṣāścita̭yaḥ | aparapakṣāḥ purī̭ṣam | ahorātrāṇīṣṭa̭kāḥ |
eṣa vāva so-'gni-ra̭gnimayaḥ̭ punarṇavaḥ |
agnimayo̭ ha vai pṷnarṇavo bhūtvā | svargaṃ-lo~ka-mḙti | ādityasya sāyṷjyam | yo-'gni-nnā̭ciketa-ñci̭nute | ya ṷ caina-mevaṃ-ve~da̭ || 62 ||
amu-ntayā̭ lokamabhija̭yati - śira̭ - ścinuta - iṣṭa̭kā-ṣṣaṭca̭) (a. 10)
(loka - stvamagne - 'gnā̭viṣṇū - anna̭pate - sapta tḙ agne - yatte 'ci̭tama - yaṃ-vā~ - vośan. ha vai - tagṃ haitaṃ - ~yā-mpra̭thamāmiṣṭa̭kā-ndaśa̭)
(loka - ā̭ditya - ojo - 'syūdrdhvā diga̭ - nantagṃ ha vai - kāmḙna - grīṣmo dviṣa̭ṣṭiḥ)
(loko - veda̭)
|| hariḥ̭ om ||
|| taittarīya yajubrāhmaṇe kāṭhake dvitīyaḥ praśna-ssamāptaḥ ||
+++++++++++++++++++++++++++++++++
