3.11 - നാചികേതചയനമ് - കൃഷ്ണ യജുര്വേദ തൈത്തിരീയ ബ്രാഹ്മണ കാഠ പ്രശ്നഃ പാഠഃ - ലോകോസി സ്വര്ഗോസി

കൃഷ്ണ യജുര്വേദീയ തൈത്തിരീയ ബ്രാഹ്മണേ കാഠകേ ദ്വിതീയഃ പ്രശ്നഃ - നാചികേതചയനമ്
ഓ-ന്നമഃ പരമാത്മനേ, ശ്രീ മഹാഗണപതയേ നമഃ,
ശ്രീ ഗുരുഭ്യോ നമഃ । ഹരിഃ ഓമ് ॥
അനുവാകം 1 - ഇഷ്ടകോപധാനമന്ത്രാഃ
ലോകോ-ഽസി സ്വര്ഗോ-ഽസി । അനന്തോ-ഽസ്യ പാരോ-ഽസി ।
അക്ഷിതോ-ഽസ്യ ക്ഷയ്യോ-ഽസി । തപസഃ പ്രതിഷ്ഠാ । ത്വയീദമന്തഃ । വിശ്വം-യഁക്ഷം-വിഁശ്വ-മ്ഭൂതം-വിഁശ്വഗ്ം സുഭൂതമ് । വിശ്വസ്യ ഭര്താ വിശ്വസ്യ ജനയിതാ । തന്ത്വോപദധേ കാമദുഘ-മക്ഷിതമ് । പ്രജാപതിസ്ത്വാ സാദയതു । തയാ ദേവതയാ-ഽങ്ഗിരസ്വ-ദ്ധ്രുവാ സീദ ॥ 1 ॥

തപോ-ഽസി ലോകേ ശ്രിതമ് । തേജസഃ പ്രതിഷ്ഠാ । ത്വയീദമന്തഃ । വിശ്വം-യഁക്ഷം-വിഁശ്വ-മ്ഭൂതം-വിഁശ്വഗ്ം സുഭൂതമ് ।
വിശ്വസ്യ ഭര്തൃ വിശ്വസ്യ ജനയിതൃ ।
ത-ത്ത്വോപദധേ കാമദുഘ-മക്ഷിതമ് ।
പ്രജാപതിസ്ത്വാ സാദയതു ।
തയാ ദേവതയാ-ഽങ്ഗിരസ്വ-ദ്ധ്രുവാ സീദ ॥ 2 ॥

തേജോ-ഽസി തപസി ശ്രിതമ് । സമുദ്രസ്യ പ്രതിഷ്ഠാ ।
ത്വയീദമന്തഃ । വിശ്വം-യഁക്ഷം-വിഁശ്വ-മ്ഭൂതം-വിഁശ്വഗ്ം സുഭൂതമ് ।
വിശ്വസ്യ ഭര്തൃവിശ്വസ്യ ജനയിതൃ ।
ത-ത്ത്വോപദധേ കാമദുഘ-മക്ഷിതമ് ।
പ്രജാപതിസ്ത്വാ സാദയതു । തയാ ദേവതയാ-ഽങ്ഗിരസ്വ-ദ്ധ്രുവാ സീദ ॥ 3 ॥

സമുദ്രോ-ഽസി തേജസി ശ്രിതഃ । അപാ-മ്പ്രതിഷ്ഠാ । ത്വയീദമന്തഃ । വിശ്വം-യഁക്ഷം-വിഁശ്വ-മ്ഭൂതം-വിഁശ്വഗ്ം സുഭൂതമ് ।
വിശ്വസ്യ ഭര്താ വിശ്വസ്യ ജനയിതാ ।
ത-ന്ത്വോപദധേ കാമദുഘ-മക്ഷിതമ് ।
പ്രജാപതിസ്ത്വാ സാദയതു । തയാ ദേവതയാ-ഽങ്ഗിരസ്വ-ദ്ധ്രുവാ സീദ ॥ 4 ॥

ആപഃ സ്ഥ സമുദ്രേ ശ്രിതാഃ । പൃഥിവ്യാഃ പ്രതിഷ്ഠാ യുഷ്മാസു । ഇദമന്തഃ । വിശ്വം-യഁക്ഷം-വിഁശ്വ-മ്ഭൂതം-വിഁശ്വഗ്ം സുഭൂതമ് । വിശ്വസ്യ ഭര്ത്ര്യോ വിശ്വസ്യ ജനയിത്ര്യഃ । താ വ ഉപദധേ കാമദുഘാ അക്ഷിതാഃ । പ്രജാപതിസ്ത്വാ സാദയതു ।
തയാ ദേവതയാ-ഽങ്ഗിരസ്വ-ദ്ധ്രുവാ സീദ ॥ 5 ॥

പൃഥിവ്യ-സ്യഫ്സു ശ്രിതാ । അഗ്നേഃ പ്രതിഷ്ഠാ । ത്വയീദമന്തഃ । വിശ്വം-യഁക്ഷം-വിഁശ്വ-മ്ഭൂതം-വിഁശ്വഗ്ം സുഭൂതമ് । വിശ്വസ്യ ഭര്ത്രീ വിശ്വസ്യ ജനയിത്രീ । താ-ന്ത്വോപദധേ കാമദുഘാ-മക്ഷിതാമ് । പ്രജാപതിസ്ത്വാ സാദയതു । തയാ ദേവതയാ-ഽങ്ഗിരസ്വ-ദ്ധ്രുവാ സീദ ॥ 6 ॥

അഗ്നിരസി പൃഥിവ്യാഗ് ശ്രിതഃ । അന്തരിക്ഷസ്യ പ്രതിഷ്ഠാ । ത്വയീദമന്തഃ । വിശ്വം-യഁക്ഷം-വിഁശ്വ-മ്ഭൂതം-വിഁശ്വഗ്ം സുഭൂതമ് ।
വിശ്വസ്യ ഭര്താ വിശ്വസ്യ ജനയിതാ । ത-ന്ത്വോപദധേ കാമദുഘ-മക്ഷിതമ് । പ്രജാപതിസ്ത്വാ സാദയതു । തയാ ദേവതയാ-ഽങ്ഗിരസ്വ-ദ്ധ്രുവാ സീദ ॥ 7 ॥

അന്തരിക്ഷ-മസ്യഗ്നൌ ശ്രിതമ് ।
വായോഃ പ്രതിഷ്ഠാ । ത്വയീദമന്തഃ ।
വിശ്വം-യഁക്ഷം-വിഁശ്വ-മ്ഭൂതം-വിഁശ്വഗ്ം സുഭൂതമ് ।
വിശ്വസ്യ ഭര്തൃ വിശ്വസ്യ ജനയിതൃ ।
ത-ത്ത്വോപദധേ കാമദുഘ-മക്ഷിതമ് । പ്രജാപതിസ്ത്വാ സാദയതു ।
തയാ ദേവതയാ-ഽങ്ഗിരസ്വ-ദ്ധ്രുവാ സീദ ॥ 8 ॥

വായുരസ്യന്തരിക്ഷേ ശ്രിതഃ । ദിവഃ പ്രതിഷ്ഠാ । ത്വയീദമന്തഃ । വിശ്വം-യഁക്ഷം-വിഁശ്വ-മ്ഭൂതം-വിഁശ്വഗ്ം സുഭൂതമ് ।
വിശ്വസ്യ ഭര്താ വിശ്വസ്യ ജനയിതാ ।
ത-ന്ത്വോപദധേ കാമദുഘ-മക്ഷിതമ് । പ്രജാപതിസ്ത്വാ സാദയതു ।
തയാ ദേവതയാ-ഽങ്ഗിരസ്വ-ദ്ധ്രുവാ സീദ ॥ 9 ॥

ദ്യൌരസി വായൌ ശ്രിതാ । ആദിത്യസ്യ പ്രതിഷ്ഠാ । ത്വയീദമന്തഃ । വിശ്വം-യഁക്ഷം-വിഁശ്വ-മ്ഭൂതം-വിഁശ്വഗ്ം സുഭൂതമ് ।
വിശ്വസ്യ ഭര്ത്രീ വിശ്വസ്യ ജനയിത്രീ ।
താ-ന്ത്വോപദധേ കാമദുഘാ-മക്ഷിതാമ് । പ്രജാപതിസ്ത്വാ സാദയതു ।
തയാ ദേവതയാ-ഽങ്ഗിരസ്വ-ദ്ധ്രുവാ സീദ ॥ 10 ॥

ആദിത്യോ-ഽസി ദിവി ശ്രിതഃ । ചന്ദ്രമസഃ പ്രതിഷ്ഠാ । ത്വയീദമന്തഃ । വിശ്വം-യഁക്ഷം-വിഁശ്വ-മ്ഭൂതം-വിഁശ്വഗ്ം സുഭൂതമ് ।
വിശ്വസ്യ ഭര്താ വിശ്വസ്യ ജനയിതാ ।
ത-ന്ത്വോപദധേ കാമദുഘ-മക്ഷിതമ് । പ്രജാപതിസ്ത്വാ സാദയതു । തയാ ദേവതയാ-ഽങ്ഗിരസ്വ-ദ്ധ്രുവാ സീദ ॥ 11 ॥

ചന്ദ്രമാ അസ്യാദിത്യേ ശ്രിതഃ ।
നക്ഷത്രാണാ-മ്പ്രതിഷ്ഠാ । ത്വയീദമന്തഃ ।
വിശ്വം-യഁക്ഷം-വിഁശ്വ-മ്ഭൂതം-വിഁശ്വഗ്ം സുഭൂതമ് । വിശ്വസ്യ ഭര്താ വിശ്വസ്യ ജനയിതാ । ത-ന്ത്വോപദധേ കാമദുഘ-മക്ഷിതമ് । പ്രജാപതിസ്ത്വാ സാദയതു । തയാ ദേവതയാ-ഽങ്ഗിരസ്വ-ദ്ധ്രുവാ സീദ ॥ 12 ॥

നക്ഷത്രാണി സ്ഥ ചന്ദ്രമസി ശ്രിതാനി । സംവഁഥ്സരസ്യ പ്രതിഷ്ഠാ യുഷ്മാസു ।
ഇദമന്തഃ । വിശ്വം-യഁക്ഷം-വിഁശ്വ-മ്ഭൂതം-വിഁശ്വഗ്ം സുഭൂതമ് ।
വിശ്വസ്യ ഭര്തൄണി വിശ്വസ്യ ജനയിതൄണി ।
താനി വ ഉപദധേ കാമദുഘാ-ന്യക്ഷിതാനി । പ്രജാപതിസ്ത്വാ സാദയതു ।
തയാ ദേവതയാ-ഽങ്ഗിരസ്വ-ദ്ധ്രുവാ സീദ ॥ 13 ॥

സംവഁഥ്സരോ-ഽസി നക്ഷത്രേഷു ശ്രിതഃ । ഋതൂനാ-മ്പ്രതിഷ്ഠാ । ത്വയീദമന്തഃ ।
വിശ്വം-യഁക്ഷം-വിഁശ്വ-മ്ഭൂതം-വിഁശ്വഗ്ം സുഭൂതമ് । വിശ്വസ്യ ഭര്താ വിശ്വസ്യ ജനയിതാ । ത-ന്ത്വോപദധേ കാമദുഘ-മക്ഷിതമ് । പ്രജാപതിസ്ത്വാ സാദയതു ।
തയാ ദേവതയാ-ഽങ്ഗിരസ്വ-ദ്ധ്രുവാ സീദ ॥ 14 ॥

ഋതവഃ സ്ഥ സംവഁഥ്സരേ ശ്രിതാഃ ।
മാസാനാ-മ്പ്രതിഷ്ഠാ യുഷ്മാസു ।
ഇദമന്തഃ । വിശ്വം-യഁക്ഷം-വിഁശ്വ-മ്ഭൂതം-വിഁശ്വഗ്ം സുഭൂതമ് ।
വിശ്വസ്യ ഭര്താരോ വിശ്വസ്യ ജനയിതാരഃ ।
താന്. വ ഉപദധേ കാമദുഘാ-നക്ഷിതാന് । പ്രജാപതിസ്ത്വാ സാദയതു ।
തയാ ദേവതയാ-ഽങ്ഗിരസ്വ-ദ്ധ്രുവാ സീദ ॥ 15 ॥

മാസാ-സ്സ്ഥര്തുഷു ശ്രിതാഃ । അദ്ര്ധമാസാനാ-മ്പ്രതിഷ്ഠാ യുഷ്മാസു । ഇദമന്തഃ ।
വിശ്വം-യഁക്ഷം-വിഁശ്വ-മ്ഭൂതം-വിഁശ്വഗ്ം സുഭൂതമ് । വിശ്വസ്യ ഭര്താരോ വിശ്വസ്യ ജനയിതാരഃ । താന്. വ ഉപദധേ കാമദുഘാ-നക്ഷിതാന് । പ്രജാപതിസ്ത്വാ സാദയതു ।
തയാ ദേവതയാ-ഽങ്ഗിരസ്വ-ദ്ധ്രുവാ സീദ ॥ 16 ॥

അദ്ര്ധമാസാ-സ്സ്ഥ മാസു ശ്രിതാഃ । അഹോരാത്രയോഃ പ്രതിഷ്ഠാ യുഷ്മാസു ।
ഇദമന്തഃ । വിശ്വം-യഁക്ഷം-വിഁശ്വ-മ്ഭൂതം-വിഁശ്വഗ്ം സുഭൂതമ് ।
വിശ്വസ്യ ഭര്താരോ വിശ്വസ്യ ജനയിതാരഃ ।
താന്. വ ഉപദധേ കാമദുഘാ-നക്ഷിതാന് । പ്രജാപതിസ്ത്വാ സാദയതു ।
തയാ ദേവതയാ-ഽങ്ഗിരസ്വ-ദ്ധ്രുവാ സീദ ॥ 17 ॥

അഹോരാത്രേ സ്ഥോ-ഽദ്ര്ധമാസേഷു ശ്രിതേ । ഭൂതസ്യ പ്രതിഷ്ഠേ ഭവ്യസ്യ പ്രതിഷ്ഠേ ।
യുവയോ-രിദമന്തഃ । വിശ്വം-യഁക്ഷം-വിഁശ്വ-മ്ഭൂതം-വിഁശ്വഗ്ം സുഭൂതമ് ।
വിശ്വസ്യ ഭര്ത്ര്യൌ വിശ്വസ്യ ജനയിത്ര്യൌ । തേ വാമുപദധേ കാമദുഘേ അക്ഷിതേ ।
പ്രജാപതിസ്ത്വാ സാദയതു । തയാ ദേവതയാ-ഽങ്ഗിരസ്വ-ദ്ധ്രുവാ സീദ ॥ 18 ॥

പൌര്ണമാസ്യഷ്ടകാ ഽമാവാസ്യാ । അന്നാദാ-സ്സ്ഥാന്നദുഘോ യുഷ്മാസു ।
ഇദമന്തഃ । വിശ്വം-യഁക്ഷം-വിഁശ്വ-മ്ഭൂതം-വിഁശ്വഗ്ം സുഭൂതമ് ।
വിശ്വസ്യ ഭര്ത്ര്യോ വിശ്വസ്യ ജനയിത്ര്യഃ ।
താ വ ഉപദധേ കാമദുഘാ-അക്ഷിതാഃ । പ്രജാപതിസ്ത്വാ സാദയതു ।
തയാ ദേവതയാ-ഽങ്ഗിരസ്വ-ദ്ധ്രുവാ സീദ ॥ 19 ॥

രാഡസി ബൃഹതീ ശ്രീരസീന്ദ്രപത്നീ ധര്മപത്നീ । വിശ്വ-മ്ഭൂതമനു പ്രഭൂതാ ।
ത്വയീദമന്തഃ । വിശ്വം-യഁക്ഷം-വിഁശ്വ-മ്ഭൂതം-വിഁശ്വഗ്ം സുഭൂതമ് ।
വിശ്വസ്യ ഭര്ത്രീ വിശ്വസ്യ ജനയിത്രീ । താ-ന്ത്വോപദധേ കാമദുഘാ-മക്ഷിതാമ് ।
പ്രജാപതിസ്ത്വാ സാദയതു । തയാ ദേവതയാ-ഽങ്ഗിരസ്വ-ദ്ധ്രുവാ സീദ ॥ 20 ॥

ഓജോ-ഽസി സഹോ-ഽസി । ബലമസി ഭ്രാജോ-ഽസി ।
ദേവാനാ-ന്ധാമാമൃതമ് । അമര്ത്യ-സ്തപോജാഃ । ത്വയീദമന്തഃ । വിശ്വം-യഁക്ഷം-വിഁശ്വ-മ്ഭൂതം-വിഁശ്വഗ്ം സുഭൂതമ് ।
വിശ്വസ്യ ഭര്താ വിശ്വസ്യ ജനയിതാ ।
ത-ന്ത്വോപദധേ കാമദുഘ-മക്ഷിതമ് । പ്രജാപതിസ്ത്വാ സാദയതു ।
തയാ ദേവതയാ-ഽങ്ഗിരസ്വ-ദ്ധ്രുവാ സീദ ॥ 21 ॥

ലോക - സ്തപ - സ്തേജഃ - സമുദ്ര - ആപഃ - പൃഥിവ്യ - ഗ്നി - രന്തരിക്ഷമ് - വായു--ര് ദ്യൌ - രാദിത്യ - ശ്ചന്ദ്രമാ - നക്ഷത്രാണി - സംവഁഥ്സര - ഋതവോ - മാസാ - അദ്ര്ധമാസാ - അഹോരാത്രേ - പൌര്ണമാസീ - രാഡ - സ്യോജോ-ഽസ്യേകവിഗ്ംശതിഃ (അ. 1)
ലോകോ-ഽസി ഭര്താ തമ് । തപസ്തേജോ-ഽസി ഭര്തൃ തത് ।
സമുദ്രോ-ഽസി ഭര്താ തമ് । ആപഃ സ്ഥ ഭര്ത്ര്യസ്താ വഃ । പൃഥിവീ ഭര്ത്രീ താമ് ।
അഗ്നിരസി ഭര്താ തമ് । അന്തരിക്ഷ-മ്ഭര്തൃ തത് । വായുരസി ഭര്താ തമ് । ദ്യൌരസി ഭര്ത്രീ താമ് ।
ആദിത്യശ്ചന്ദ്രമാ ഭര്താ തമ് । നക്ഷത്രാണി സ്ഥ ഭര്തൄണി താനി വഃ । സംവഁഥ്സരോ-ഽസി ഭര്താ തമ് ।
ഋതവോ മാസാ അദ്ര്ധമാസാ ഭര്താരസ്താന്. വഃ ।
അഹോരാത്രേ ഭര്ത്ര്യൌ തേ വാമ് । പൌര്ണമാസീ ഭര്ത്ര്യസ്താ വഃ । രാഡസി ഭര്ത്രീ താമ് । ഓജോ-ഽസി ഭര്താ തമേകവിഗ്ംശതിഃ ।
അനുവാകം 2 - ചതുര്ഭിരനുവാകൈ-ശ്ചതസ്ര ആഹുതീര്ജുഹോതി
ത്വമഗ്നേ രുദ്രോ അസുരോ മഹോ ദിവഃ ।
ത്വഗ്ം ശര്ധോ മാരുത-മ്പൃക്ഷ ഈശിഷേ ।
ത്വം-വാഁതൈരരുണൈര്യാസി ശങ്ഗയഃ ।
ത്വ-മ്പൂഷാ വിധതഃ പാസി നു ത്മനാ ।
ദേവാ ദേവേഷു ശ്രയദ്ധ്വമ് । പ്രഥമാ ദ്വിതീയേഷു ശ്രയദ്ധ്വമ് ।
ദ്വിതീയാ-സ്തൃതീയേഷു ശ്രയദ്ധ്വമ് ।
തൃതീയാ-ശ്ചതുര്ഥേഷു ശ്രയദ്ധ്വമ് ।
ചതുര്ഥാഃ പഞ്ചമേഷു ശ്രയദ്ധ്വമ് । പഞ്ചമാ-ഷ്ഷഷ്ഠേഷു ശ്രയദ്ധ്വമ് ॥ 22 ॥

ഷഷ്ഠാ-സ്സപ്തമേഷു ശ്രയദ്ധ്വമ് । സപ്തമാ അഷ്ടമേഷു ശ്രയദ്ധ്വമ് ।
അഷ്ടമാ നവമേഷു ശ്രയദ്ധ്വമ് ।
നവമാ ദശമേഷു ശ്രയദ്ധ്വമ് ।
ദശമാ ഏകാദശേഷു ശ്രയദ്ധ്വമ് । ഏകദശാ ദ്വാദശേഷു ശ്രയദ്ധ്വമ് ।
ദ്വാദശാ-സ്ത്രയോദശേഷു ശ്രയദ്ധ്വമ് ।
ത്രയോദശാ-ശ്ചതുര്ദശേഷു ശ്രയദ്ധ്വമ് । ചതുര്ദശാഃ പഞ്ചദശേഷു ശ്രയദ്ധ്വമ് ।
പഞ്ചദശാ-ഷ്ഷോഡശേഷു ശ്രയദ്ധ്വമ് ॥ 23 ॥

ഷോഡശാ-സ്സപ്തദശേഷു ശ്രയദ്ധ്വമ് । സപ്തദശാ അഷ്ടാദശേഷു ശ്രയദ്ധ്വമ് ।
അഷ്ടാദശാ ഏകാന്നവിഗ്ംശേഷു ശ്രയദ്ധ്വമ് ।
ഏകാന്നവിഗ്ംശാ വിഗ്ംശേഷു ശ്രയദ്ധ്വമ് ।
വിഗ്ംശാ ഏകവിഗ്ംശേഷു ശ്രയദ്ധ്വമ് ।
ഏകവിഗ്ംശാ ദ്വാവിഗ്ംശേഷു ശ്രയദ്ധ്വമ് ।
ദ്വാവിഗ്ംശാ സ്ത്രയോവിഗ്ംശേഷു ശ്രയദ്ധ്വമ് ।
ത്രയോവിഗ്ംശാ ശ്ചതുര്വിഗ്ംശേഷു ശ്രയദ്ധ്വമ് ।
ചതുര്വിഗ്ംശാഃ പഞ്ചവിഗ്ംശേഷു ശ്രയദ്ധ്വമ് ।
പഞ്ചവിഗ്ംശാ-ഷ്ഷഡ്വിഗ്ംശേഷു ശ്രയദ്ധ്വമ് ॥ 24 ॥

ഷഡ്വിഗ്ംശാ-സ്സപ്തവിഗ്ംശേഷു ശ്രയദ്ധ്വമ് ।
സപ്തവിഗ്ംശാ അഷ്ടാവിഗ്ംശേഷു ശ്രയദ്ധ്വമ് ।
അഷ്ടാവിഗ്ംശാ ഏകാന്നത്രിഗ്ംശേഷു ശ്രയദ്ധ്വമ് ।
ഏകാന്നത്രിഗ്ംശാ സ്ത്രിഗ്ംശേഷു ശ്രയദ്ധ്വമ് ।
ത്രിഗ്ംശാ ഏകത്രിഗ്ംശേഷു ശ്രയദ്ധ്വമ് ।
ഏകത്രിഗ്ംശാ ദ്വാത്രിഗ്ംശേഷു ശ്രയദ്ധ്വമ് ।
ദ്വാത്രിഗ്ംശാ സ്ത്രയസ്ത്രിഗ്ംശേഷു
ശ്രയദ്ധ്വമ് ।
ദേവാസ്ത്രിരേ-കാദശാ സ്ത്രിസ്ത്രയസ്ത്രിഗ്ംശാഃ ।
ഉത്തരേ ഭവത । ഉത്തര വര്ത്മാന ഉത്തര സത്വാനഃ ।
യത്കാമ ഇദ-ഞ്ജുഹോമി । തന്മേ സമൃദ്ധ്യതാമ് ।
വയഗ്ഗ് സ്യാമ പതയോ രയീണാമ് । ഭൂര്ഭുവസ്വഃ സ്വാഹാ ॥ 25 ॥

(ഷഷ്ഠേഷു ശ്രയദ്ധവഗ്ം - ഷോഡശേഷു ശ്രയദ്ധവഗ്ം - ഷഡ്വിഗ്ംശേഷു ശ്രയദ്ധ്വ - മുത്തരസത്വാനശ്ചത്വാരി ച) (അ. 2)
അനുവാകം 3 - ചതുര്ഭിരനുവാകൈ-ശ്ചതസ്ര ആഹുതീര്ജുഹോതി
അഗ്നാവിഷ്ണൂ സജോഷസാ । ഇമാ വര്ധന്തു വാങ്ഗിരഃ । ദ്യുമ്നൈ ര്വാജേഭി-രാഗതമ് । രാജ്ഞീ വിരാജ്ഞീ । സമ്രാജ്ഞീ സ്വരാജ്ഞീ । അര്ചി-ശ്ശോചിഃ । തപോ ഹരോ ഭാഃ । അഗ്നി-സ്സോമോ ബൃഹസ്പതിഃ ।
വിശ്വേ ദേവാ ഭുവനസ്യ ഗോപാഃ । തേ സര്വേ സങ്ഗത്യ । ഇദ-മ്മേ പ്രാവതാ വചഃ । വയഗ്ഗ് സ്യാമ പതയോ രയീണാമ് ।
ഭൂ-ര്ഭുവസ്-സ്വസ് സ്വാഹാ ॥ 26 ॥

(സങ്ഗത്യ ത്രീണി ച) (അ. 3)
അനുവാകം 4 - ചതുര്ഭിരനുവാകൈ-ശ്ചതസ്ര ആഹുതീര്ജുഹോതി
അന്നപതേ ഽന്നസ്യ നോ ദേഹി । അനമീവസ്യ ശുഷ്മിണഃ । പ്രപ്രദാതാരന്താരിഷഃ । ഊര്ജ-ന്നോ ധേഹി ദ്വിപദേ ചതുഷ്പദേ । അഗ്നേ പൃഥിവീപതേ । സോമ വീരുധാ-മ്പതേ । ത്വഷ്ടഃ സമിധാ-മ്പതേ ।
വിഷ്ണവാശാനാ-മ്പതേ । മിത്ര സത്യാനാ-മ്പതേ । വരുണ ധര്മണാ-മ്പതേ ॥ 27 ॥

മരുതോ ഗണാനാ-മ്പതയഃ । രുദ്ര പശൂനാ-മ്പതേ । ഇന്ദ്രൌജസാ-മ്പതേ । ബൃഹസ്പതേ ബ്രഹ്മണസ്പതേ ।
ആ രുചാ രോചേ-ഽഹഗ്ഗ് സ്വയമ് ।
രുചാ രുരുചേ-രോചമാനഃ । അതീത്യാദ-സ്സ്വരാഭരേഹ । തസ്മിന്. യോനൌ പ്രജനൌ പ്രജായേയ । വയഗ്ഗ് സ്യാമ പതയോ രയീണാമ് ।
ഭൂര്ഭുവ-സ്സ്വഃ സ്വാഹാ ॥ 28 ॥

[വരുണ ധര്മണാ-മ്പതേ സ്വഃ - സ്വാഹാ ] (അ. 4)
അനുവാകം 5 - ചതുര്ഭിരനുവാകൈ-ശ്ചതസ്ര ആഹുതീര്ജുഹോതി
സപ്ത തേ അഗ്നേ സമിധഃ സപ്ത ജിഹ്വാഃ ।
സപ്തര്ഷയ-സ്സപ്തധാമ പ്രിയാണി ।
സപ്ത ഹോത്രാ അനു വിദ്വാന് ।
സപ്ത യോനീ-രാപൃണസ്വാ ഘൃതേന । പ്രാചീ ദിക് । അഗ്നി ര്ദേവതാ । അഗ്നിഗ്ം സ ദിശാ-ന്ദേവ-ന്ദേവതാനാ-മൃച്ഛതു । യോ മൈതസ്യൈ
ദിശോ ഽഭിദാസതി । ദക്ഷിണാ ദിക് । ഇന്ദ്രോ ദേവതാ ॥ 29 ॥

ഇന്ദ്രഗ്ം സ ദിശാ-ന്ദേവ-ന്ദേവതാനാ-മൃച്ഛതു ।
യോ മൈതസ്യൈ ദിശോ ഽഭിദാസതി । പ്രതീചീ ദിക് । സോമോ ദേവതാ । സോമഗ്ം സ ദിശാ-ന്ദേവ-ന്ദേവതാനാ-മൃച്ഛതു । യോ മൈതസ്യൈ ദിശോ ഽഭിദാസതി । ഉദീചീ ദിക് । മിത്രാവരുണൌ ദേവതാ ।
മിത്രാവരുണൌ സ ദിശാ-ന്ദേവൌ ദേവതാനാ-മൃച്ഛതു । യോ മൈതസ്യൈ ദിശോ ഽഭിദാസതി ॥ 30 ॥

ഊദ്ര്ധ്വാ ദിക് । ബൃഹസ്പതി ര്ദേവതാ ।
ബൃഹസ്പതിഗ്ം സ ദിശാ-ന്ദേവ-ന്ദേവതാനാ-മൃച്ഛതു । യോ മൈതസ്യൈ ദിശോ ഽഭിദാസതി ।
ഇയന്ദിക് । അദിതി ര്ദേവതാ । അദിതിഗ്ം സ ദിശാ-ന്ദേവീ-ന്ദേവതാനാ-മൃച്ഛതു ।
യോ മൈതസ്യൈ ദിശോ ഽഭിദാസതി ।
പുരുഷോ ദിക് । പുരുഷോ മേ കാമാ-ന്ഥ്സമര്ധയതു ॥ 31 ॥

അന്ധോ ജാഗൃവിഃ പ്രാണ । അസാവേഹി । ബധിര ആക്രന്ദയിത-രപാന । അസാവേഹി । ഉഷസ-മുഷസ-മശീയ । അഹമസോ ജ്യോതിരശീയ ।
അഹമസോ ഽപോശീയ । വയഗ്ഗ് സ്യാമ പതയോ രയീണാമ് । ഭൂര്ഭുവ-സ്സ്വഃ സ്വാഹാ ॥ 32 ॥

(ദക്ഷിണാ ദിഗിന്ദ്രോ ദേവതാ - മിത്രാവരുണൌ സ ദിശാ-ന്ദേവൌ ദേവതാനാമൃച്ഛതു
യോ മൈതസ്യൈ ദിശോ-ഽഭിദാ - സത്യദ്ര്ധയതു - +നവ ച) (അ. 5)
അനുവാകം 6 - ഉപസ്ഥാനമ്
യത്തേ-ഽചിതം-യഁദു ചിതന്തേ അഗ്നേ । യത്ത ഊനം-യഁദു തേ-ഽതിരിക്തമ് । ആദിത്യാസ്ത-ദങ്ഗിരസ-ശ്ചിന്വന്തു । വിശ്വേ തേ ദേവാശ്ചിതി-മാപൂരയന്തു ।
ചിതശ്ചാസി സഞ്ചിതശ്ചാ-സ്യഗ്നേ । ഏതാവാഗ്ശ്ചാസി ഭൂയാഗ്ശ്ചാസ്യഗ്നേ ॥ ലോക-മ്പൃണ ച്ഛിദ്ര-മ്പൃണ । അഥോ സീദ ശിവാ ത്വമ് ।
ഇന്ദ്രാഗ്നീ ത്വാ ബൃഹസ്പതിഃ । അസ്മിന്. യോനാവസീഷദന്ന് ॥ 33 ॥

തയാ ദേവതയാ-ഽങ്ഗിരസ്വ-ദ്ധ്രുവാ സീദ ॥
താ അസ്യ സൂദദോഹസഃ ।
സോമഗ്ഗ് ശ്രീണന്തി പൃശ്നയഃ ।
ജന്മ-ന്ദേവാനാം-വിഁശഃ ।
ത്രിഷ്വാ രോചനേ ദിവഃ ।
തയാ ദേവതയാ-ഽങ്ഗിരസ്വ-ദ്ധ്രുവാ സീദ ॥
അഗ്നേ ദേവാഗ്ം ഇഹാവഹ । ജജ്ഞാനോ വൃക്ത ബര്ഹിഷേ । അസി ഹോതാ ന ഈഡ്യഃ ॥
അഗന്മ മഹാ മനസാ യവിഷ്ഠമ് ॥ 34 ॥

യോ ദീദായ സമിദ്ധ-സ്സ്വേ ദുരോണേ । ചിത്രഭാനൂ രോദസീ അന്തരുര്വീ ।
സ്വാഹുതം-വിഁശ്വതഃ പ്രത്യഞ്ചമ് ॥ മേധാകാരം-വിഁദഥസ്യ പ്രസാധനമ് ।
അഗ്നിഗ്ം ഹോതാര-മ്പരിഭൂതമ-മ്മതിമ് । ത്വാമര്ഭസ്യ ഹവിഷഃ സമാനമിത് ।
ത്വാ-മ്മഹോ വൃണതേ നരോ നാന്യന്-ത്വത് ॥ മനുഷ്വത്ത്വാ നിധീമഹി ।
മനുഷ്വ-ഥ്സമിധീമഹി ।
അഗ്നേ മനുഷ്വ-ദങ്ഗിരഃ ॥ 35 ॥

ദേവാ-ന്ദേവായതേ യജ ॥ അഗ്നിര്-ഹി വാജിനം-വിഁശേ । ദദാതി വിശ്വചര്ഷണിഃ ।
അഗ്നീ രായേ സ്വാഭുവമ് । സ പ്രീതോ യാതി വാര്യമ് । ഇഷഗ്ഗ് സ്തോതൃഭ്യ ആഭര ॥
പൃഷ്ടോ ദിവി പൃഷ്ടോ അഗ്നിഃ പൃഥിവ്യാമ് । പൃഷ്ടോ വിശ്വാ ഓഷധീ-രാവിവേശ ।
വൈശ്വാനര-സ്സഹസാ പൃഷ്ടോ അഗ്നിഃ ।
സ നോ ദിവാ സ രിഷഃ പാതു നക്തമ് ॥ 36 ॥

[അസീഷദന്. - യവിഷ്ഠ - മങ്ഗിരോ - നക്തം ] (അ. 6)
അനുവാകം 7 - നാചികേതബ്രാഹ്മണ-ന്തത്ര ആഗ്നിദേവതോപാസനമ്
അയം-വാഁവ യഃ പവതേ । സോ-ഽഗ്നി നാര്ചികേതഃ ।
സ യ-ത്പ്രാ-മ്പവതേ । തദസ്യ ശിരഃ । അഥ യ-ദ്ദക്ഷിണാ । സ ദക്ഷിണഃ പക്ഷഃ ।
അഥ യ-ത്പ്രത്യക് । ത-ത്പുച്ഛമ് । യ ദുദങ്ങ് ।
സ ഉത്തരഃ പക്ഷഃ ॥ 37 ॥

അഥ യ-ഥ്സംവാഁതി । തദസ്യ സമഞ്ചന-ഞ്ച പ്രസാരണ-ഞ്ച । അഥോ സപന്ദേവാസ്യ സാ ॥ സഗ്ം ഹ വാ അസ്മൈ സ കാമഃ പദ്യതേ ।
യ-ത്കാമോ യജതേ । യോ-ഽഗ്നി-ന്നാചികേത-ഞ്ചിനുതേ ।
യ ഉ ചൈന-മേവം-വേഁദ ॥ യോ ഹ വാ അഗ്നേ ര്നാചികേതസ്യായതന-മ്പ്രതിഷ്ഠാം-വേഁദ । ആയതനവാ-ന്ഭവതി । ഗച്ഛതി പ്രതിഷ്ഠാമ് ॥ 38 ॥

ഹിരണ്യം-വാഁ അഗ്നേ ര്നാചികേതസ്യായതന-മ്പ്രതിഷ്ഠാ । യ ഏവം-വേഁദ ।
ആയതനവാ-ന്ഭവതി । ഗച്ഛതി പ്രതിഷ്ഠാമ് ॥
യോ ഹ വാ അഗ്നേ ര്നാചികേതസ്യ ശരീരം-വേഁദ ।
സ ശരീര ഏവ സ്വര്ഗം-ലോഁകമേതി ।
ഹിരണ്യം-വാഁ അഗ്നേ ര്നാചികേതസ്യ ശരീരമ് ।
യ ഏവം-വേഁദ । സ ശരീര ഏവ സ്വര്ഗം-ലോഁകമേതി ॥ അഥോ യഥാ രുക്മ ഉത്-തപ്തോ
ഭായ്യാത് ॥ 39 ॥

ഏവമേവ സ തേജസാ യശസാ ।
അസ്മിഗ്ഗ്ശ്ച ലോകേ-ഽമുഷ്മിഗ്ഗ്ശ്ച ഭാതി ॥
ഉരവോ ഹ വൈ നാമൈതേ ലോകാഃ ।
യേ-ഽവരേണാദിത്യമ് । അഥ ഹൈതേ വരീയാഗ്ംസോ ലോകാഃ । യേ പരേണാദിത്യമ് । അന്തവന്തഗ്ം ഹ വാ ഏഷ ക്ഷയ്യം-ലോഁക-ഞ്ജയതി ।
യോ-ഽവരേണാദിത്യമ് ।
അഥ ഹൈഷോ-ഽനന്ത-മപാര-മക്ഷയ്യം-ലോഁക-ഞ്ജയതി । യഃ പരേണാദിത്യമ് ॥ 40 ॥

അനന്തഗ്ം ഹ വാ അപാര-മക്ഷയ്യം-ലോഁക-ഞ്ജയതി । യോ-ഽഗ്നി-ന്നാചികേത-ഞ്ചിനുതേ ।
യ ഉ ചൈന-മേവം-വേഁദ ॥
അഥോ യഥാ രഥേ തിഷ്ഠ-ന്പക്ഷസീ പര്യാ-വര്തമാനേ പ്രത്യപേക്ഷതേ ।
ഏവ-മഹോരാത്രേ പ്രത്യപേക്ഷതേ ।
നാസ്യാ-ഹോരാത്രേ ലോകമാപ്നുതഃ ।
യോ-ഽഗ്നി-ന്നാചികേത-ഞ്ചിനുതേ ।
യ ഉ ചൈന-മേവം-വേഁദ ॥ 41 ॥

(ഉത്തരഃ പക്ഷോ - ഗച്ഛതി പ്രതിഷ്ഠാം - ഭായ്യാ--ദ്യഃ പരേണാദിത്യ - +മഷ്ടൌ ച) (അ. 7)
അനുവാകം 8 - നാചികേതോപാഖ്യാനമ്
ഉശന്. ഹ വൈ വാജശ്രവസ-സ്സര്വവേദസ-ന്ദദൌ । തസ്യ ഹ നചികേതാ നാമ പുത്ര ആസ । തഗ്ം ഹ കുമാരഗ്ം സന്തമ് । ദക്ഷിണാസു നീയമാനാസു ശ്രദ്ധാ ഽഽവിവേശ । സ ഹോവാച ।
തത കസ്മൈ മാ-ന്ദാസ്യസീതി । ദ്വിതീയ-ന്തൃതീയമ് ॥ തഗ്ം ഹ പരീത ഉവാച।
മൃത്യവേ ത്വാ ദദാമീതി ॥ തഗ്ം ഹ സ്മോത്ഥിതം-വാഁഗഭിവദതി ॥ 42 ॥

ഗൌതമ കുമാരമിതി । സ ഹോവാച । പരേഹി മൃത്യോ ര്ഗൃഹാന് । മൃത്യവേ വൈ ത്വാ-ഽദാ-മിതി ॥ തം-വൈഁ പ്രവസന്ത-ങ്ഗന്താസീതി ഹോവാച । തസ്യ സ്മ തിസ്രോ രാത്രീ-രനാശ്വാ-ന്ഗൃഹേ വസതാത് । സ യദി ത്വാ പൃച്ഛേത് । കുമാര കതി രാത്രീ-രവാഥ്സീ-രിതി । തിസ്ര ഇതി പ്രതി ബ്രൂതാത് । കി-മ്പ്രഥമാഗ്ം രാത്രി-മാശ്ഞാ ഇതി ॥ 43 ॥

പ്രജാ-ന്ത ഇതി । കി-ന്ദ്വിതീയാ-മിതി । പശൂഗ്സ്ത ഇതി ।
കി-ന്തൃതീയാ-മിതി । സാധുകൃത്യാ-ന്ത ഇതി ॥ തം-വൈഁ പ്രവസന്ത-ഞ്ജഗാമ । തസ്യ ഹ തിസ്രോ രാത്രീ-രനാശ്വാ-ന്ഗൃഹ ഉവാസ । തമാഗത്യ പപ്രച്ഛ ।
കുമാര കതി രാത്രീ-രവാഥ്സീ-രിതി । തിസ്ര ഇതി പ്രത്യുവാച ॥ 44 ॥

കി-മ്പ്രഥമാഗ്ം രാത്രി-മാശ്ഞാ ഇതി । പ്രജാ-ന്ത ഇതി । കി-ന്ദ്വിതീയാ-മിതി । പശൂഗ്സ്ത ഇതി । കി-ന്തൃതീയാ-മിതി । സാധുകൃത്യാ-ന്ത ഇതി ॥ നമസ്തേ അസ്തു ഭഗവ ഇതി ഹോവാച । വരം-വൃഁണീഷ്വേതി ॥ പിതരമേവ ജീവന്നയാനീതി ॥
ദ്വിതീയം-വൃഁണീഷ്വേതി ॥ 45 ॥

ഇഷ്ടാപൂര്തയോ ര്മേ ഽക്ഷിതി-മ്ബ്രൂഹീതി ഹോവാച ।
തസ്മൈ ഹൈതമഗ്നി-ന്നാചികേത-മുവാച ।
തതോ വൈ തസ്യേ-ഷ്ടാപൂര്തേ നാ ക്ഷീയേതേ ॥
നാസ്യേഷ്ടാ-പൂര്തേ ക്ഷീയേതേ । യോ-ഽഗ്നി-ന്നാചികേത-ഞ്ചിനുതേ । യ ഉ ചൈന-മേവം-വേഁദ ॥ തൃതീയം-വൃഁണീഷ്വേതി । പുന മൃര്ത്യോ ര്മേ ഽപജിതി-മ്ബ്രൂഹീതി ഹോവാച । തസ്മൈ ഹൈതമഗ്നി-ന്നാചികേത-മുവാച । തതോ വൈ സോ-ഽപ പുന ര്മൃത്യു-മജയത് ॥ 46 ॥

അപ പുന ര്മൃത്യു-ഞ്ജയതി । യോ-ഽഗ്നി-ന്നാചികേത-ഞ്ചിനുതേ ॥ യ ഉ ചൈന-മേവം-വേഁദ ॥ പ്രജാപതി ര്വൈ പ്രജാകാമ-സ്തപോ-ഽതപ്യത ।
സ ഹിരണ്യ-മുദാസ്യത് । ത-ദഗ്നൌ പ്രാസ്യത് ।
ത-ദസ്മൈ നാച്ഛദയത് । ത-ദ്ദ്വിതീയ-മ്പ്രാസ്യത് । ത-ദസ്മൈ നൈ വാച്ഛദയത് । ത-ത്തൃതീയ-മ്പ്രാസ്യത് ॥ 47 ॥

ത-ദസ്മൈ നൈ വാച്ഛദയത് । ത-ദാത്മ-ന്നേവ ഹൃദയ്യേ-ഽഗ്നൌ വൈശ്വാനരേ പ്രാസ്യത് ।
ത-ദസ്മാ അച്ഛദയത് । തസ്മാദ്ധിരണ്യ-ങ്കനിഷ്ഠ-ന്ധനാനാമ് । ഭുഞ്ജ-ത്പ്രിയതമമ് । ഹൃദയജഗ്ം ഹി । സ വൈ തമേവ നാവിന്ദത് ।
യസ്മൈ താ-ന്ദക്ഷിണാ-മനേഷ്യത് ।
താഗ് സ്വായൈവ ഹസ്തായ ദക്ഷിണായാനയത് ।
താ-മ്പ്രത്യഗൃഹ്ണാത് ॥ 48 ॥

ദക്ഷായ ത്വാ ദക്ഷിണാ-മ്പ്രതിഗൃഹ്ണാമീതി ।
സോ ഽദക്ഷത ദക്ഷിണാ-മ്പ്രതിഗൃഹ്യ ।
ദക്ഷതേ ഹ വൈ ദക്ഷിണാ-മ്പ്രതിഗൃഹ്യ ।
യ ഏവം-വേഁദ ॥ ഏതദ്ധ സ്മ വൈ ത-ദ്വിദ്വാഗ്ംസോ വാജശ്രവസാ ഗോതമാഃ ।
അപ്യനൂദേശ്യാ-ന്ദക്ഷിണാ-മ്പ്രതിഗൃഹ്ണന്തി ।
ഉഭയേന വയ-ന്ദക്ഷിഷ്യാമഹ ഏവ ദക്ഷിണാ-മ്പ്രതിഗൃഹ്യേതി ।
തേ ഽദക്ഷന്ത ദക്ഷിണാ-മ്പ്രതിഗൃഹ്യ ।
ദക്ഷതേ ഹ വൈ ദക്ഷിണാ-മ്പ്രതിഗൃഹ്യ ।
യ ഏവം-വേഁദ ।
പ്ര ഹാന്യം-വ്ലീഁനാതി ॥ 49 ॥

(വദ - ത്യാശ്നാ ഇത് - യുവാച - ദ്വിതീയം-വൃഁണീഷ്വേ - ത്യജയത് - തൃതീയ-മ്പ്രാസ്യ - ദഗൃഹ്ണാ--ദ്യ ഏവം-വേഁദൈക-ഞ്ച) (അ. 8)
അനുവാകം 9 - ചയനപ്രയോഗഃ
തഗ്ം ഹൈത-മേകേ പശുബന്ധ ഏവോത്തരവേദ്യാ-ഞ്ചിന്വതേ । ഉത്തരവേദിസമ്മിത ഏഷോ-ഽഗ്നിരിതി വദന്തഃ । തന്ന തഥാ കുര്യാത് । ഏത-മഗ്നി-ങ്കാമേന വ്യര്ധയേത് । സ ഏന-ങ്കാമേന വ്യൃദ്ധഃ । കാമേന വ്യര്ധയേത് ।
സൌമ്യേ വാവൈ നമധ്വരേ ചിന്വീത ।
യത്ര വാ ഭൂയിഷ്ഠാ ആഹുതയോ ഹൂയേരന്ന് ।
ഏത-മഗ്നി-ങ്കാമേന സമര്ധയതി । സ ഏന-ങ്കാമേന സമൃദ്ധഃ ॥ 50 ॥

കാമേന സമര്ധയതി ॥ അഥ ഹൈന-മ്പുരര്ഷയഃ । ഉത്തരവേദ്യാ-മേവ സത്രിയ-മചിന്വത । തതോ വൈ തേ-ഽവിന്ദന്ത പ്രജാമ് ।
അഭി സ്വര്ഗം-ലോഁക-മജയന്ന് ।
വിന്ദത ഏവ പജാമ് । അഭി സ്വര്ഗം-ലോഁക-ഞ്ജയതി । യോ-ഽഗ്നി-ന്നാചികേത-ഞ്ചിനുതേ ।
യ ഉ ചൈന-മേവം-വേഁദ ॥ അഥ ഹൈനം-വാഁയുര്-ഋദ്ധികാമഃ ॥ 51 ॥

യഥാന്യുപ്ത-മേവോപദധേ ।
തതോ വൈ സ ഏതാ-മൃദ്ധി-മാദ്ര്ധ്നോത് ।
യാമിദം-വാഁയുര്-ഋദ്ധഃ ।
ഏതാ-മൃദ്ധി-മൃദ്ധ്നോതി ।
യാമിദം-വാഁയുര്-ഋദ്ധഃ ।
യോ-ഽഗ്നി-ന്നാചികേത-ഞ്ചിനുതേ ।
യ ഉ ചൈന-മേവം-വേഁദ ॥ അഥ ഹൈന-ങ്ഗോബലോ വാര്ഷ്ണഃ പശുകാമഃ । പാങ്ക്തമേവ ചിക്യേ । പഞ്ച പുരസ്താത് ॥ 52 ॥

പഞ്ച ദക്ഷിണതഃ । പഞ്ച പശ്ചാത് । പഞ്ചോത്തരതഃ । ഏകാ-മ്മദ്ധ്യേ ।
തതോ വൈ സ സഹസ്ര-മ്പശൂ-ന്പ്രാപ്നോത് ।
പ്ര സഹസ്ര-മ്പശൂ-നാപ്നോതി ।
യോ-ഽഗ്നി-ന്നാചികേത-ഞ്ചിനുതേ । യ ഉ ചൈന-മേവം-വേഁദ ॥ അഥ ഹൈന-മ്പ്രജാപതി ര്ജ്യൈഷ്ഠ്യകാമോ യശസ്കാമഃ പ്രജനനകാമഃ ।
ത്രിവൃതമേവ ചിക്യേ ॥ 53 ॥

സപ്ത പുരസ്താത് । തിസ്രോ ദക്ഷിണതഃ । സപ്ത പശ്ചാത് । തിസ്ര ഉത്തരതഃ । ഏകാ-മ്മദ്ധ്യേ । തതോ വൈ സ പ്ര യശോ ജ്യൈഷ്ഠ്യ-മാപ്നോത് ।
ഏതാ-മ്പ്രജാതി-മ്പ്രാജായത । യാമിദ-മ്പ്രജാഃ പ്രജായന്തേ । ത്രിവൃ-ദ്വൈ ജ്യൈഷ്ഠ്യമ് । മാതാ പിതാ പുത്രഃ ॥ 54 ॥

ത്രിവൃ-ത്പ്രജനനമ് । ഉപസ്ഥോ യോനി ര്മദ്ധ്യമാ । പ്രയശോ ജ്യൈഷ്ഠ്യ-മാപ്നോതി । ഏതാ-മ്പ്രജാതി-മ്പ്രജായതേ । യാമിദ-മ്പ്രജാഃ പ്രജായന്തേ । യോ-ഽഗ്നി-ന്നാചികേത-ഞ്ചിനുതേ । യ ഉ ചൈനമേവം-വേഁദ ॥ അഥ ഹൈന-മിന്ദ്രോ ജ്യൈഷ്ഠ്യകാമഃ ।
ഊദ്ര്ധ്വാ ഏവോപദധേ । തതോ വൈ സ ജ്യൈഷ്ഠ്യ-മഗച്ഛത് ॥ 55 ॥

ജ്യൈഷ്ഠ്യ-ങ്ഗച്ഛതി । യോ-ഽഗ്നി-ന്നാചികേത-ഞ്ചിനുതേ । യ ഉ ചൈന-മേവം-വേഁദ ॥ അഥ ഹൈന-മസാവാദിത്യ-സ്സ്വര്ഗകാമഃ ।
പ്രാചീരേവോപദധേ । തതോ വൈ സോ-ഽഭി സ്വര്ഗം-ലോഁക-മജയത് । അഭി സ്വര്ഗം-ലോഁക-ഞ്ജയതി । യോ-ഽഗ്നി-ന്നാചികേത-ഞ്ചിനുതേ ।
യ ഉ ചൈന-മേവം-വേഁദ ॥ സ യദീച്ഛേത് ॥ 56 ॥

തേജസ്വീ യശസ്വീ ബ്രഹ്മവര്ചസീ സ്യാമിതി । പ്രാംആ ഹോതുര്ധിഷ്ണ്യാ-ദുഥ്സര്പേത് ।
യേയ-മ്പ്രാഗാ-ദ്യശസ്വതീ । സാ മാ പ്രോര്ണോതു ।
തേജസാ യശസാ ബ്രഹ്മവര്ചസേനേതി ।
തേജസ്വ്യേവ യശസ്വീ ബ്രഹ്മവര്ചസീ ഭവതി ॥ അഥ യദീച്ഛേത് । ഭൂയിഷ്ഠ-മ്മേ ശ്രദ്ദധീരന്ന് । ഭൂയിഷ്ഠാ ദക്ഷിണാ നയേയുരിതി ।
ദക്ഷിണാസു നീയമാനാസു പ്രാച്യേഹി പ്രാച്യേഹീതി പ്രാചീ ജുഷാണാ വേത്വാജ്യസ്യ സ്വാഹേതി സ്രുവേണോ-പഹത്യാ ഹവനീയേ ജുഹുയാത് ॥ 57 ॥

ഭൂയിഷ്ഠ-മേവാസ്മൈ ശ്രദ്ദധതേ । ഭൂയിഷ്ഠാ ദക്ഷിണാ നയന്തി ॥ പുരീഷ-മുപധായ । ചിതി-ക്ലൃപ്തിഭി-രഭിമൃശ്യ । അഗ്നി-മ്പ്രണീയോപസമാധായ । ചതസ്ര ഏതാ ആഹുതീ ര്ജുഹോതി । ത്വമഗ്നേ രുദ്ര ഇതി ശതരുദ്രീയസ്യ രൂപമ് ।
അഗ്നാ-വിഷ്ണൂ ഇതി വസോദ്ര്ധാരായാഃ । അന്നപത ഇത്യന്ന ഹോമഃ । സപ്ത തേ അഗ്നേ സമിധഃ സപ്ത ജിഹ്വാ ഇതി വിശ്വപ്രീഃ ॥ 58 ॥

[സമൃദ്ധ - ഋദ്ധികാമഃ - പരസ്താച് - ചിക്യേ - പുത്രോ - ഽഗച്ഛ - ദിച്ഛേ - ജ്ജുഹുയാ-ദ്- വിശ്വപ്രിഃ ] (അ. 9)
(പുരര്ഷയോ വായു-ര്ഗോബല-സ്സഹസ്ര-മ്പ്രജാപതി സ്ത്രിവൃദിന്ദ്രോ ഽസാവാദിത്യ-സ്സ യദീച്ഛേത് )
അനുവാകം 10 - തത്പ്രശംസാ
യാ-മ്പ്രഥമാ-മിഷ്ടകാ-മുപദധാതി । ഇമ-ന്തയാ ലോക-മഭി ജയതി ।
അഥോ യാ അസ്മിന് ഁലോകേ ദേവതാഃ ।
താസാഗ്ം സായുജ്യഗ്ം സലോകതാ-മാപ്നോതി । യാ-ന്ദ്വിതീയാ-മുപദധാതി ।
അന്തരിക്ഷലോക-ന്തയാ-ഽഭി ജയതി । അഥോ യാ അന്തരിക്ഷ ലോകേ ദേവതാഃ ।
താസാഗ്ം സായുജ്യഗ്ം സലോകതാ-മാപ്നോതി ।
യാ-ന്തൃതീയാ-മുപദധാതി ।
അമു-ന്തയാ ലോക-മഭിജയതി ॥ 59 ॥

അഥോ യാ അമുഷ്മിന് ഁലോകേ ദേവതാഃ ।
താസാഗ്ം സായുജ്യഗ്ം സലോകതാ-മാപ്നോതി ।
അഥോ യാ അമൂരിതരാ അഷ്ടാദശ ।
യ ഏവാമീ ഉരവശ്ച വരീയാഗ്ംസശ്ച ലോകാഃ ।
താനേവ താഭി-രഭിജയതി ॥ കാമചാരോ ഹ വാ അസ്യോരുഷു ച വരീയസ്സു ച ലോകേഷു ഭവതി ।
യോ-ഽഗ്നി-ന്നാചികേത-ഞ്ചിനുതേ । യ ഉ ചൈന-മേവം-വേഁദ ॥ സംവഁഥ്സരോ വാ അഗ്നി നാര്ചികേതഃ । തസ്യ വസന്ത-ശ്ശിരഃ ॥ 60 ॥

ഗ്രീഷ്മോ ദക്ഷിണഃ പക്ഷഃ । വര്ഷാ ഉത്തരഃ । ശര-ത്പുച്ഛമ് । മാസാഃ കര്മകാരാഃ । അഹോരാത്രേ ശതരുദ്രീയമ് । പര്ജന്യോ വസോദ്ര്ധാരാ ।
യഥാ വൈ പര്ജന്യ-സ്സുവൃഷ്ടം-വൃഁഷ്ട്വാ ।
പ്രജാഭ്യ-സ്സര്വാന് കാമാന്-ഥ്സമ്പൂരയതി ।
ഏവ-മേവ സ തസ്യ സര്വാന് കാമാന്-ഥ്സമ്പൂരയതി । യോ-ഽഗ്നി-ന്നാചികേത-ഞ്ചിനുതേ ॥ 61 ॥

യ ഉ ചൈന-മേവം-വേഁദ ॥ സംവഁഥ്സരോ വാ അഗ്നി ര്നാചികേതഃ । തസ്യ വസന്ത-ശ്ശിരഃ । ഗ്രീഷ്മോ ദക്ഷിണഃ പക്ഷഃ ।
വര്ഷാഃ പുച്ഛമ് । ശരദുത്തരഃ പക്ഷഃ । ഹേമന്തോ മദ്ധ്യമ് ।
പൂര്വപക്ഷാശ്ചിതയഃ । അപരപക്ഷാഃ പുരീഷമ് । അഹോരാത്രാണീഷ്ടകാഃ ।
ഏഷ വാവ സോ-ഽഗ്നി-രഗ്നിമയഃ പുനര്ണവഃ ।
അഗ്നിമയോ ഹ വൈ പുനര്ണവോ ഭൂത്വാ । സ്വര്ഗം-ലോഁക-മേതി । ആദിത്യസ്യ സായുജ്യമ് । യോ-ഽഗ്നി-ന്നാചികേത-ഞ്ചിനുതേ । യ ഉ ചൈന-മേവം-വേഁദ ॥ 62 ॥
അമു-ന്തയാ ലോകമഭിജയതി - ശിര - ശ്ചിനുത - ഇഷ്ടകാ-ഷ്ഷട്ച) (അ. 10)
(ലോക - സ്ത്വമഗ്നേ - ഽഗ്നാവിഷ്ണൂ - അന്നപതേ - സപ്ത തേ അഗ്നേ - യത്തേ ഽചിതമ - യം-വാഁ - വോശന്. ഹ വൈ - തഗ്ം ഹൈതം - ഁയാ-മ്പ്രഥമാമിഷ്ടകാ-ന്ദശ)
(ലോക - ആദിത്യ - ഓജോ - ഽസ്യൂദ്ര്ധ്വാ ദിഗ - നന്തഗ്ം ഹ വൈ - കാമേന - ഗ്രീഷ്മോ ദ്വിഷഷ്ടിഃ)
(ലോകോ - വേദ)
॥ ഹരിഃ ഓമ് ॥
॥ തൈത്തരീയ യജുബ്രാഹ്മണേ കാഠകേ ദ്വിതീയഃ പ്രശ്ന-സ്സമാപ്തഃ ॥
+++++++++++++++++++++++++++++++++