Lord Agni

3.6 - পশুহৌত্ৰম্ - কৃষ্ণ যজুৰ্ৱেদ তৈত্তিৰীয ব্ৰাহ্মণ পাঠঃ - অঞ্জন্তি ত্ৱামধ্ৱৰে

(Pashuhautram in Assamese)

From Krishna Yajurveda Taittiriya Brahmana

Pashuhautram is a profound section from the third ashtaka, sixth prapathaka of the Krishna Yajurveda Taittiriya Brahmana. It primarily focuses on the vedic rituals associated with animal sacrifice, known as Pashuhotra. The verses invoked here address Vanaspati, the lord of forests, and Agni, seeking their divine presence and blessings during the performance of the sacrifice. Chanting these mantras is considered highly sacred, as they invoke cosmic forces to purify the sacrificial space and bestow spiritual strength, prosperity, and cosmic order upon the performer and the community, ensuring the successful completion of the yajna.

কৃষ্ণ যজুৰ্ৱেদীয তৈত্তিৰীয ব্ৰাহ্মণে তৃতীযাষ্টকে ষষ্ঠঃ প্ৰপাঠকঃ - পশুহৌত্ৰম্
ও-ন্নমঃ পৰমাত্মনে, শ্ৰী মহাগণপতযে নমঃ,
শ্ৰী গুৰুভ্যো নমঃ । হৰিঃ ওম্ ॥
অনুৱাকং 1 - যূপসংস্কাৰাঃ
অঞ্জন্তি ত্ৱামদ্ধ্ৱৰে দেৱযন্তঃ । ৱনস্পতে মধুনা দৈৱ্যেন । যদূৰ্ধ্ৱস্তিষ্ঠা-দ্দ্ৰৱিণেহ ধত্তাত্ । যদ্ৱা ক্ষযো মাতুৰস্যা উপস্থে ॥ উচ্ছ্ৰযস্ৱ ৱনস্পতে । ৱৰ্ষ্ম-ন্পৃথিৱ্যা অধি । সুমিতী মীযমানঃ ।
ৱৰ্চোধা যজ্ঞৱাহসে ॥ সমিদ্ধস্য শ্ৰযমাণঃ পুৰস্তাত্ । ব্ৰহ্ম ৱন্ৱানো অজৰগ্ং সুৱীৰম্ ॥ 1 ॥
আৰে অস্মদমতি-ম্বাধমানঃ । উচ্ছ্ৰযস্ৱ মহতে সৌভগায ॥ ঊৰ্ধ্ৱ ঊষুণ ঊতযে । তিষ্ঠা দেৱো ন সৱিতা । ঊৰ্ধ্ৱো ৱাজস্য সনিতা যদঞ্জিভিঃ । ৱাঘদ্ভি-ৰ্ৱিহ্ৱযামহে ॥
ঊৰ্ধ্ৱো নঃ পাহ্যগ্ংহসো নি কেতুনা । ৱিশ্ৱগ্ং সমত্ৰিণ-ন্দহ ।
কৃধী ন ঊৰ্ধ্ৱাঞ্চ ৰথায জীৱসে ।
ৱিদা দেৱেষু নো দুৱঃ ॥ 2 ॥
জাতো জাযতে সুদিনত্ৱে অহ্নাম্ । সমৰ্য আ ৱিদথে ৱৰ্ধমানঃ । পুনন্তি ধীৰা অপসো মনীষা । দেৱযা ৱিপ্ৰ উদিযৰ্তি ৱাচম্ ॥ যুৱা সুৱাসাঃ পৰিৱীত আগাত্ । স উ শ্ৰেযা-ন্ভৱতি জাযমানঃ ।
ত-ন্ধীৰাসঃ কৱয উন্নযন্তি । স্ৱাধিযো মনসা দেৱযন্তঃ ॥ পৃথুপাজা অমৰ্ত্যঃ । ঘৃতনিৰ্ণিখ্-স্ৱাহুতঃ ॥ 3 ॥
অগ্নি-ৰ্যজ্ঞস্য হৱ্যৱাট্ ॥ তগ্ং সবাধো যতস্ৰুচঃ । ইত্থা ধিযা যজ্ঞৱন্তঃ । আচক্ৰুৰগ্নি-মূতযে ॥ ত্ৱং-ৱঁৰুণ উত মিত্ৰো অগ্নে । ত্ৱাং-ৱঁৰ্ধন্তি মতিভি-ৰ্ৱসিষ্ঠাঃ ।
ত্ৱে ৱসু সুষণনানি সন্তু ।
যূয-ম্পাত স্ৱস্তিভি-স্সদা নঃ ॥ 4 ॥
(সুৱীৰং - দুৱঃ - স্ৱাহুতো - +-ঽষ্টৌ চ) (অ. 1)
অনুৱাকং 2 - প্ৰযাজৱিষযা মৈত্ৰাৱৰুণপ্ৰৈষাঃ
হোতা যক্ষদগ্নিগ্ং সমিধা সুষমিধা সমিদ্ধ-ন্নাভা পৃথিৱ্যা-স্সগন্থে ৱামস্য ।
ৱৰ্ষ্মন্দিৱ ইডস্পদে ৱেত্ৱাজ্যস্য হোতৰ্যজ ॥
হোতা যক্ষত্-তনূনপাত-মদিতে-ৰ্গৰ্ভ-ম্ভুৱনস্য গোপাম্ । মদ্ধ্ৱা-ঽদ্য দেৱো দেৱেভ্যো দেৱযানান্পথো অনক্তু ৱেত্ৱাজ্যস্য হোতৰ্যজ ॥
হোতা যক্ষ-ন্নৰাশগ্ংস-ন্নৃশস্ত্ৰ-ন্নৄগ্ংঃ প্ৰণেত্ৰম্ । গোভি-ৰ্ৱপাৱান্-থ্স্যা-দ্ৱীৰৈ-শ্শক্তীৱান্-ৰথৈঃ প্ৰথমযাৱা হিৰণ্যৈশ্চন্দ্ৰী ৱেত্ৱাজ্যস্য হোতৰ্যজ ॥ হোতা যক্ষদগ্নিমিড ঈডিতো দেৱো দেৱাগ্ং আৱক্ষ-দ্দূতো হৱ্যৱাডমূৰঃ ।
উপেমং-যঁজ্ঞমুপেমা-ন্দেৱো দেৱহূতিমৱতু ৱেত্ৱাজ্যস্য হোতৰ্যজ ॥ হোতা যক্ষ-দ্বৰ্হি-স্সুষ্টৰীমোৰ্ণম্ৰদা অস্মিন্. যজ্ঞে ৱি চ প্ৰ চ প্ৰথতাগ্ স্ৱাসস্থ-ন্দেৱেভ্যঃ ।
এমেনদদ্য ৱসৱো ৰুদ্ৰা আদিত্যা-স্সদন্তু প্ৰিযমিন্দ্ৰস্যাস্তু ৱেত্ৱাজ্যস্য হোতৰ্যজ ॥ 5 ॥
হোতা যক্ষ-দ্দুৰ ঋষ্ৱাঃ কৱষ্যো-ঽকোষধাৱনী-ৰুদাতাভি-ৰ্জিহতাং-ৱিঁ পক্ষোভি-শ্শ্ৰযন্তাম্ । সুপ্ৰাযণা অস্মিন্. যজ্ঞে ৱিশ্ৰযন্তা-মৃতাৱৃধো ৱিযন্ত্ৱাজ্যস্য হোতৰ্যজ ॥
হোতা যক্ষদুষাসানক্তা বৃহতী সুপেশসা নৄগ্ংঃ পতিভ্যো যোনি-ঙ্কৃণ্ৱানে ।
সগ্গ্স্মযমানে ইন্দ্ৰেণ দেৱৈৰেদ-ম্বৰ্হি-স্সীদতাং-ৱীঁতামাজ্যস্য হোতৰ্যজ ॥
হোতা যক্ষ-দ্দৈৱ্যা হোতাৰা মন্দ্ৰা পোতাৰা কৱী প্ৰচেতসা ।
স্ৱিষ্টমদ্যান্যঃ কৰদিষা স্ৱভিগূৰ্তমন্য ঊৰ্জা সতৱসেমং-যঁজ্ঞ-ন্দিৱি দেৱেষু ধত্তাং-ৱীঁতামাজ্যস্য হোতৰ্যজ ॥
হোতা যক্ষত্-তিস্ৰো দেৱীৰপসামপস্তমা অচ্ছিদ্ৰ-মদ্যেদমপ-স্তন্ৱতাম্ ।
দেৱেভ্যো দেৱী-ৰ্দেৱমপো ৱিযন্ত্ৱাজ্যস্য হোতৰ্যজ ॥
হোতা যক্ষত্-ত্ৱষ্টাৰ-মচিষ্টুমপাকগ্ং ৰেতোধাং-ৱিঁশ্ৰৱসং-যঁশোধাম্ ।
পুৰুৰূপমকামকৰ্শনগ্ং সুপোষঃ পোষৈ-স্স্যা-থ্সুৱীৰো ৱীৰৈ-ৰ্ৱেত্ৱাজ্যস্য হোতৰ্যজ ॥
হোতা যক্ষ-দ্ৱনস্পতি-মুপাৱস্ৰক্ষদ্ধিযো জোষ্টাৰগ্ং শশমন্নৰঃ ।
স্ৱদা-থ্স্ৱধিতিৰ্-ঋতুথা-ঽদ্য দেৱো দেৱেভ্যো হৱ্যা-ঽৱাড্-ৱেত্ৱাজ্যস্য হোতৰ্যজ ॥
হোতা যক্ষদগ্নিগ্গ্ স্ৱাহা-ঽঽজ্যস্য স্ৱাহা মেদস-স্স্ৱাহা স্তোকানাগ্ স্ৱাহা স্ৱাহা কৃতীনাগ্ স্ৱাহা হৱ্যসূক্তীনাম্ ।
স্ৱাহা দেৱাগ্ং আজ্যপান্-থ্স্ৱাহা-ঽগ্নিগ্ং হোত্ৰাজ্জুষাণা অগ্ন আজ্যস্য ৱিযন্তু হোতৰ্যজ ॥ 6 ॥
(প্ৰিযমিন্দ্ৰস্যাস্তু ৱেত্ৱাজ্য্স্য হোতৰ্যজ - সুৱীৰো ৱীৰৈ-ৰ্ৱেত্ৱাজ্যস্য হোতৰ্যজ চত্ৱাৰি চ) (অ. 2)
(অগ্নি-ন্তনূনপাত-ন্নৰাশগ্ংসমগ্নিমিড ঈডিতো বৰ্হিৰ্দুৰ উষাসানক্তা দৈৱ্যা তিস্ৰস্ত্ৱষ্টাৰং-ৱঁনস্পতিমগ্নিম্ )
(পঞ্চ ৱেত্ৱেকো ৱিযন্তু দ্ৱিৰ্ৱীতামেকো ৱিযন্তু দ্ৱিৰ্ৱেত্ৱেকো ৱিযন্তু হোতৰ্যজ)
অনুৱাকং 3 - আপ্ৰিয প্ৰযাজানাং-যাঁজ্যাঃ
সমিদ্ধো অদ্য মনুষো দুৰোণে । দেৱো দেৱান্. যজসি জাতৱেদঃ । আ চ ৱহ মিত্ৰমহ-শ্চিকিত্ৱান্ । ত্ৱ-ন্দূতঃ কৱিৰসি প্ৰচেতাঃ ॥ তনূনপাত্পথ ঋতস্য যানান্ । মদ্ধ্ৱা সমঞ্জন্-থ্স্ৱদযা সুজিহ্ৱ ।
মন্মানি ধীভিৰুত যজ্ঞমৃন্ধন্ন্ । দেৱত্ৰা চ কৃণুহ্যদ্ধ্ৱৰ-ন্নঃ ॥ নৰাশগ্ংসস্য মহিমানমেষাম্ । উপস্তোষাম যজতস্য যজ্ঞৈঃ ॥ 7 ॥
তে সুক্ৰতৱ-শ্শুচযো ধিযধাংঃ । স্ৱদন্তু দেৱা উভযানি হৱ্যা ॥ আজুহ্ৱান ঈড্যো ৱন্দ্যশ্চ । আযাহ্যগ্নে ৱসুভি-স্সজোষাঃ ।
ত্ৱ-ন্দেৱানামসি যহ্ৱ হোতা । স এনান্. যক্ষীষিতো যজীযান্ ॥ প্ৰাচীন-ম্বৰ্হিঃ প্ৰদিশা পৃথিৱ্যাঃ । ৱস্তোৰস্যা ৱৃজ্যতে অগ্ৰে অহ্নাম্ ।
ৱ্যু প্ৰথতে ৱিতৰং-ৱঁৰীযঃ । দেৱেভ্যো অদিতযে স্যোনম্ ॥ 8 ॥
ৱ্যচস্ৱতীৰুৰ্ৱিযা ৱিশ্ৰযন্তাম্ । পতিভ্যো নজনয-শ্শুম্ভমানাঃ । দেৱীৰ্দ্ৱাৰো বৃহতী-ৰ্ৱিশ্ৱমিন্ৱাঃ । দেৱেভ্যো ভৱথ সুপ্ৰাযণাঃ ॥ আ সুষ্ৱযন্তী যজতে উপাকে । উষাসানক্তা সদতা-ন্নি যোনৌ ।
দিৱ্যে যোষণে বৃহতী সুৰুক্মে । অধি শ্ৰিযগ্ং শুক্ৰপিশ-ন্দধানে ॥ দৈৱ্যা হোতাৰা প্ৰথমা সুৱাচা । মিমানা যজ্ঞ-ম্মনুষো যজদ্ধ্যৈ ॥ 9 ॥
প্ৰচোদযন্তা ৱিদথেষু কাৰূ । প্ৰাচীন-ঞ্জ্যোতিঃ প্ৰদিশা দিশন্তা ॥ আনো যজ্ঞ-ম্ভাৰতী তূযমেতু । ইডা মনুষ্ৱদিহ চেতযন্তী । তিস্ৰো দেৱী-ৰ্বৰ্হিৰেদগ্গ্ স্যোনম্ । সৰস্ৱতী স্ৱপস-স্সদন্তু ॥
য ইমে দ্যাৱাপৃথিৱী জনিত্ৰী । ৰূপৈৰপিগ্ংশ-দ্ভুৱনানি ৱিশ্ৱা । তমদ্য হোতৰিষিতো যজীযান্ ।
দেৱ-ন্ত্ৱষ্টাৰমিহ যক্ষি ৱিদ্ৱান্ ॥ 10 ॥
উপাৱসৃজত্-ত্মন্যা সমঞ্জন্ন্ । দেৱানা-ম্পাথ ঋতুথা হৱীগ্ংষি । ৱনস্পতিঃ শমিতা দেৱো অগ্নিঃ । স্ৱদন্তু হৱ্য-ম্মধুনা ঘৃতেন ॥
সদ্যো জাতো ৱ্যমিমীত যজ্ঞম্ । অগ্নি-ৰ্দেৱানা-মভৱত্-পুৰোগাঃ । অস্য হোতুঃ প্ৰদিশ্যৃতস্য ৱাচি ।
স্ৱাহাকৃতগ্ং হৱিৰদন্তু দেৱাঃ ॥ 11 ॥
(যজ্ঞৈঃ - স্যোনং - ঁযজদ্ধ্যৈ - ৱিদ্ৱান - +ষ্টৌ চ) (অ. 3)
অনুৱাকং 4 - পৰ্যগ্নিকৰণীযা ঋচঃ
অগ্নিৰ্-হোতা নো অদ্ধ্ৱৰে । ৱাজী সন্-পৰিণীযতে ।
দেৱো দেৱেষু যজ্ঞিযঃ ॥ পৰি ত্ৰিৱিষ্ট্যদ্ধ্ৱৰম্ । যাত্যগ্নী ৰথীৰিৱ । আ দেৱেষু প্ৰযো দধত্ ॥ পৰি ৱাজপতিঃ কৱিঃ । অগ্নিৰ্-হৱ্যা ন্যক্ৰমীত্ ।
দধ-দ্ৰত্নানি দাশুষে ॥ 12 ॥
(অগ্নিৰ্-হোতা নো নৱ) (অ. 4)
অনুৱাকং 5 - মৈত্ৰাৱৰুণপ্ৰৈষঃ
অজৈদগ্নিঃ । অসনদ্ৱাজ-ন্নি । দেৱো দেৱেভ্যো হৱ্যা-ঽৱাট্ । প্ৰাঞ্জোভিৰ্-হিন্ৱানঃ ।
ধেনাভিঃ কল্পমানঃ । যজ্ঞস্যাযুঃ প্ৰতিৰন্ন্ ।
উপ প্ৰেষ্য হোতঃ । হৱ্যা দেৱেভ্যঃ ॥ 13 ॥
(অজৈদষ্টৌ) (অ. 5)
অনুৱাকং 6 - হোতুৰধ্ৰিগুপ্ৰৈষঃ
দৈৱ্যা-শ্শমিতাৰ উত মনুষ্যা আৰভদ্ধ্ৱম্ । উপ নযত মেদ্ধ্যা দুৰঃ । আশাসানা মেধপতিভ্যা-ম্মেধম্ । প্ৰাস্মা অগ্নি-ম্ভৰত । স্তৃণীত বৰ্হিঃ । অন্ৱেন-ম্মাতা মন্যতাম্ । অনু পিতা ।
অনু ভ্ৰাতা সগৰ্ভ্যঃ । অনু সখা সযূথ্যঃ ॥
উদীচীনাগ্ং অস্য পদো নিধত্তাত্ ॥ 14 ॥
সূৰ্য-ঞ্চক্ষুৰ্গমযতাত্ । ৱাত-ম্প্ৰাণমন্ৱ-ৱসৃজতাত্ । দিশ-শ্শ্ৰোত্ৰম্ । অন্তৰিক্ষমসুম্ । পৃথিৱীগ্ং শৰীৰম্ । একধা-ঽস্য ত্ৱচমাচ্ছ্যতাত্ । পুৰা নাভ্যা অপিশসো ৱপামুত্খিদতাত্ । অন্তৰেৱোষ্মাণং-ৱাঁৰযতাত্ । শ্যেনমস্য ৱক্ষঃ কৃণুতাত্ । প্ৰশসা বাহূ ॥ 15 ॥
শলা দোষণী । কশ্যপেৱাগ্ংসা । অচ্ছিদ্ৰে শ্ৰোণী ।
কৱষোৰূ স্ৰেকপৰ্ণা-ঽষ্ঠীৱন্তা । ষড্ৱিগ্ংশতিৰস্য ৱঙ্ক্ৰযঃ ।
তা অনুষ্ঠ্যোচ্চ্যাৱযতাত্ । গাত্ৰ-ঙ্গাত্ৰমস্যানূন-ঙ্কৃণুতাত্ । ঊৱদ্ধ্যগোহ-ম্পাৰ্থিৱ-ঙ্খনতাত্ । অস্না ৰক্ষ-স্সগ্ংসৃজতাত্ ।
ৱনিষ্ঠুমস্য মা ৰাৱিষ্ট ॥ 16 ॥
উৰূক-ম্মন্যমানাঃ ॥ নেদ্ৱস্তোকে তনযে । ৰৱিতা ৰৱচ্ছমিতাৰঃ । অদ্ধ্ৰিগো শমীদ্ধ্ৱম্ । সুশমি শমীদ্ধ্ৱম্ । শমীদ্ধ্ৱ-মদ্ধ্ৰিগো ॥
অদ্ধ্ৰিগুশ্চাপাপশ্চ । উভৌ দেৱানাগ্ং শমিতাৰৌ । তাৱিম-ম্পশুগ্গ্ শ্ৰপযতা-ম্প্ৰৱিদ্ৱাগ্ংসৌ ।
যথা যথা-ঽস্য শ্ৰপণ-ন্তথাতথা ॥ 17 ॥
[ধত্তা-দ্- বাহূ - মা ৰাৱিষ্ট - তথাতথা ] (অ. 6)
অনুৱাকং 7 - স্তোকৱিষয-ম্মৈত্ৰাৱৰুণানুৱচনম্
জুষস্ৱ সপ্ৰথস্তমম্ । ৱচো দেৱফ্সৰস্তমম্ ।
হৱ্যা জুহ্ৱান আসনি ॥ ইম-ন্নো যজ্ঞমমৃতেষু ধেহি । ইমা হৱ্যা জাতৱেদো জুষস্ৱ । স্তোকানামগ্নে মেদসো ঘৃতস্য । হোতঃ প্ৰাশান প্ৰথমো নিষদ্য ॥ ঘৃতৱন্তঃ পাৱক তে ।
স্তোকাস্শ্চোতন্তি মেদসঃ । স্ৱধৰ্ম-ন্দেৱৱীতযে ॥ 18 ॥
শ্ৰেষ্ঠ-ন্নো ধেহি ৱাৰ্যম্ ॥ তুভ্যগ্গ্ স্তোকা ঘৃতশ্চুতঃ । অগ্নে ৱিপ্ৰায সন্ত্য । ঋষি-শ্শ্ৰেষ্ঠ-স্সমিদ্ধ্যসে । যজ্ঞস্য প্ৰাৱিতা ভৱ ॥
তুভ্যগ্গ্ শ্চোতন্ত্যদ্ধ্ৰিগো শচীৱঃ । স্তোকাসো অগ্নে মেদসো ঘৃতস্য । কৱিশস্তো বৃহতা ভানুনা-ঽঽগাঃ । হৱ্যা জুষস্ৱ মেধিৰ ॥
ওজিষ্ঠ-ন্তে মদ্ধ্যতো মেদ উদ্ভৃতম্ । প্ৰতে ৱয-ন্দদামহে । শ্চোতন্তি তে ৱসো স্তোকা অধি ত্ৱচি ।
প্ৰতি তান্দেৱশো ৱিহি ॥ 19 ॥
(দেৱৱীতয-উদ্ভৃত-ন্ত্ৰীণি চ) (অ. 7)
অনুৱাকং 8 - ৱপা পুৰোডাশস্ৱিষ্টকৃতা-ম্পুৰোনুৱাক্যাঃ প্ৰৈষাশ্চ
আ ৱৃত্ৰহণা ৱৃত্ৰহভি-শ্শুষ্মৈঃ । ইন্দ্ৰ যাত-ন্নমোভিৰগ্নে অৰ্ৱাক্ । যুৱগ্ং ৰাধোভিৰকৱেভিৰিন্দ্ৰ । অগ্নে অস্মে ভৱতমুত্তমেভিঃ ॥ হোতা যক্ষদিন্দ্ৰাগ্নী । ছাগস্য ৱপাযা মেদসঃ । জুষেতাগ্ং হৱিঃ । হোতৰ্যজ ॥ ৱি হ্যখ্য-ন্মনসা ৱস্য ইচ্ছন্ন্ । ইন্দ্ৰাগ্নী জ্ঞাস উত ৱা সজাতান্ ॥ 20 ॥
নান্যা যুৱত্প্ৰমতিৰস্তি মহ্যম্ । স ৱা-ন্ধিযং-ৱাঁজযন্তীমতক্ষম্ ॥ হোতা যক্ষদিন্দ্ৰাগ্নী । পুৰোডাশস্য জুষেতাগ্ং হৱিঃ । হোতৰ্যজ ॥
ত্ৱামীডতে অজিৰ-ন্দূত্যায । হৱিষ্মন্ত-স্সদমি-ন্মানুষাসঃ । যস্য দেৱৈৰাসদো বৰ্হিৰগ্নে । অহান্যস্মৈ সুদিনা ভৱন্তু ॥ হোতা যক্ষদগ্নিম্ । পুৰোডাশস্য জুষতাগ্ং হৱিঃ ।
হোতৰ্যজ ॥ 21 ॥
(সজাতা - নগ্নি-ন্দ্ৱে চ) (অ. 8)
অনুৱাকং 9 - তেষামেৱ যাজ্যাঃ
গীৰ্ভিৰ্ৱিপ্ৰঃ প্ৰমতিমিচ্ছমানঃ । ঈ ৰযিং-যঁশস-ম্পূৰ্ৱভাজম্ । ইন্দ্ৰাগ্নী ৱৃত্ৰহণা সুৱজ্ৰা । প্ৰণো নৱ্যেভিস্তিৰত-ন্দেষ্ণৈঃ ॥ মাচ্ছেদ্ম ৰশ্মীগ্ংৰিতি নাধমানাঃ । পিতৃণাগ্ং শক্তীৰনু যচ্ছমানাঃ । ইন্দ্ৰাগ্নিভ্যা-ঙ্কং-ৱৃঁষণো মদন্তি । তা হ্যদ্ৰী ধিষণাযা উপস্থে ॥
অগ্নিগ্ং সুদীতিগ্ং সুদৃশ-ঙ্গৃণন্তঃ ।
নমস্যামস্ত্ৱেড্য-ঞ্জাতৱেদঃ ।
ত্ৱা-ন্দূতমৰতিগ্ং হৱ্যৱাহম্ ।
দেৱা অকৃণ্ৱ-ন্নমৃতস্য নাভিম্ ॥ 22 ॥
(জাতৱেদো দ্ৱে চ) (অ. 9)
অনুৱাকং 10 - মনোতাসূক্তম্
ত্ৱগ্গ্ হ্যগ্নে প্ৰথমো মনোতা । অস্যা ধিযো অভৱো দস্ম হোতা । ত্ৱগ্ং সীং-ৱৃঁষ-ন্নকৃণো-ৰ্দুষ্টৰীতু । সহো ৱিশ্ৱস্মৈ সহসে সহদ্ধ্যৈ ॥ অধা হোতা ন্যসীদো যজীযান্ । ইডস্পদ ইষযন্নীড্য-স্সন্ন্ । ত-ন্ত্ৱা নৰঃ প্ৰথম-ন্দেৱযন্তঃ । মহো ৰাযে চিতযন্তো অনু গ্মন্ন্ ॥ ৱৃতেৱ যন্ত-ম্বহুভি-ৰ্ৱসৱ্যৈঃ ।
ত্ৱে ৰযি-ঞ্জাগৃৱাগ্ংসো অনু গ্মন্ন্ ॥ 23 ॥
ৰুশন্তমগ্নি-ন্দৰ্শত-ম্বৃহন্তম্ । ৱপাৱন্তং-ৱিঁশ্ৱহা দীদিৱাগ্ংসম্ ॥ পদ-ন্দেৱস্য নমসা ৱিযন্তঃ । শ্ৰৱস্যৱ-শ্শ্ৰৱ আপন্নমৃক্তম্ ।
নামানি চি-দ্দধিৰে যজ্ঞিযানি । ভদ্ৰাযা-ন্তে ৰণযন্ত সন্দৃষ্টৌ ॥ ত্ৱাং-ৱঁৰ্ধন্তি ক্ষিতযঃ পৃথিৱ্যাম্ । ত্ৱগ্ং ৰায উভযাসো জনানাম্ ।
ত্ৱ-ন্ত্ৰাতা তৰণে চেত্যো ভূঃ ।
পিতা মাতা সদমি-ন্মানুষাণাম্ ॥ 24 ॥
স পৰ্যেণ্য-স্স প্ৰিযো ৱিক্ষ্ৱগ্নিঃ । হোতা মন্দ্ৰো নিষসাদা যজীযান্ । ত-ন্ত্ৱা ৱয-ন্দম আ দীদিৱাগ্ংসম্ । উপজ্ঞুবাধো নমসা সদেম ॥
ত-ন্ত্ৱা ৱযগ্ং সুধিযো নৱ্যমগ্নে । সুম্নাযৱ ঈমহে দেৱযন্তঃ । ত্ৱং-ৱিঁশো অনযো দীদ্যানঃ । দিৱো অগ্নে বৃহতা ৰোচনেন ॥
ৱিশা-ঙ্কৱিং-ৱিঁশ্পতিগ্ং শশ্ৱতীনাম্ ।
নিতোশনং-ৱৃঁষভ-ঞ্চৰ্ষণীনাম্ ॥ 25 ॥
প্ৰেতীষণিমিষযন্ত-ম্পাৱকম্ । ৰাজন্তমগ্নিং-যঁজতগ্ং ৰযীণাম্ ॥ সো অগ্ন ঈজে শশমে চ মৰ্তঃ । যস্ত আনট্-থ্সমিধা হৱ্যদাতিম্ ।
য আহুতি-ম্পৰি ৱেদা নমোভিঃ । ৱিশ্ৱেথ্স ৱামা দধতে ত্ৱোতঃ ॥ অস্মা উ তে মহি মহে ৱিধেম । নমোভিৰগ্নে সমিধোত হৱ্যৈঃ ।
ৱেদী সূনো সহসো গীৰ্ভিৰুক্থৈঃ ।
আ তে ভদ্ৰাযাগ্ং সুমতৌ যতেম ॥ 26 ॥
আ যস্ততন্থ ৰোদসী ৱি ভাসা । শ্ৰৱোভিশ্চ শ্ৰৱস্যস্তৰুত্ৰঃ । বৃহদ্ভি-ৰ্ৱাজৈ-স্স্থৱিৰেভিৰস্মে । ৰেৱদ্ভিৰগ্নে ৱিতৰং-ৱিঁভাহি ॥
নৃৱদ্ৱসো সদমিদ্ধেহ্যস্মে । ভূৰি তোকায তনযায পশ্ৱঃ । পূৰ্ৱীৰিষো বৃহতীৰাৰে অঘাঃ । অস্মে ভদ্ৰা সৌশ্ৰৱসানি সন্তু ॥
পুৰূণ্যগ্নে পুৰুধা ত্ৱাযা । ৱসূনি ৰাজন্-ৱসুতাতে অশ্যাম্ । পুৰূণি হি ত্ৱে পুৰুৱাৰ সন্তি ।
অগ্নে ৱসু ৱিধতে ৰাজনি ত্ৱে ॥ 27 ॥
(জাগৃৱাগ্ংসো অনু গ্মন্ - মানুষাণাং - চৰ্ষণীনাং - ঁযতে - মাশ্যা-ন্দ্ৱে চ) (অ. 10)
অনুৱাকং 11 - হৱিৰ্ৱনস্পতিস্ৱিষ্টকৃতা-ম্পুৰোনুৱাক্যাঃ প্ৰৈষাশ্চ
আ ভৰতগ্ং শিক্ষতং-ৱঁজ্ৰবাহূ ।
অস্মাগ্ং ইন্দ্ৰাগ্নী অৱতগ্ং শচীভিঃ ।
ইমে নু তে ৰশ্ময-স্সূৰ্যস্য ।
যেভিঃ সপিত্ৱ-ম্পিতৰো ন আযন্ন্ ॥
হোতা যক্ষদিন্দ্ৰাগ্নী । ছাগস্য হৱিষ আত্তামদ্য । মদ্ধ্যতো মেদ উদ্ভৃতম্ । পুৰা দ্ৱেষোভ্যঃ । পুৰা পৌৰুষেয্যা গৃভঃ । ঘস্তান্নূনম্ ॥ 28 ॥
ঘাসে অজ্ৰাণাং-যঁৱসপ্ৰথমানাম্ । সুমত্ক্ষৰাণাগ্ং শতৰুদ্ৰিযাণাম্ ।
অগ্নিষ্ৱাত্তানা-ম্পীৱোপৱসনানাম্ ।
পাৰ্শ্ৱত-শ্শ্ৰোণিত-শ্শিতামত উথ্সাদতঃ । অঙ্গাদঙ্গাদৱত্তানাম্ । কৰত এৱেন্দ্ৰাগ্নী । জুষেতাগ্ং হৱিঃ । হোতৰ্যজ ॥
দেৱেভ্যো ৱনস্পতে হৱীগ্ংষি ।
হিৰণ্যপৰ্ণ প্ৰদিৱস্তে অৰ্থম্ ॥ 29 ॥
প্ৰদক্ষিণি-দ্ৰশনযা নিযূয । ঋতস্য ৱক্ষি পথিভী ৰজিষ্ঠৈঃ ॥ হোতা যক্ষ-দ্ৱনস্পতিমভি হি । পিষ্টতমযা ৰভিষ্ঠযা ৰশনযা-ঽঽধিত ।
যত্ৰেন্দ্ৰাগ্নিযো-শ্ছাগস্য হৱিষঃ প্ৰিযা ধামানি ।
যত্ৰ ৱনস্পতেঃ প্ৰিযা পাথাগ্ংসি ।
যত্ৰ দেৱানামাজ্যপানা-ম্প্ৰিযা ধামানি । যত্ৰাগ্নেৰ্-হোতুঃ প্ৰিযা ধামানি ।
তত্ৰৈত-ম্প্ৰস্তু-ত্যেৱো-পস্তুত্যেৱোপাৱস্ৰক্ষত্ ।
ৰভীযাগ্ং সমিৱ কৃত্ৱী ॥ 30 ॥
কৰদেৱ-ন্দেৱো ৱনস্পতিঃ । জুষতাগ্ং হৱিঃ । হোতৰ্যজ ॥ পিপ্ৰীহি দেৱাগ্ং উশতো যৱিষ্ঠ । ৱিদ্ৱাগ্ং ঋতূগ্ংৰ্-ঋতুপতে যজেহ ।
যে দৈৱ্যা ঋত্ৱিজস্তেভিৰগ্নে ।
ত্ৱগ্ং হোতৄণামস্যাযজিষ্ঠঃ ॥
হোতা যক্ষদগ্নিগ্গ্ স্ৱিষ্টকৃতম্ ।
অযাডগ্নি-ৰিন্দ্ৰাগ্নিযো-শ্ছাগস্য হৱিষঃ প্ৰিযা ধামানি । অযাড্ৱনস্পতেঃ প্ৰিযা পাথাগ্ংসি ।
অযাড্দেৱানা-মাজ্যপানা-ম্প্ৰিযা ধামানি ।
যক্ষদগ্নেৰ্-হোতুঃ প্ৰিযা ধামানি । যক্ষ-থ্স্ৱ-ম্মহিমানম্ । আযজতামেজ্যা ইষঃ । কৃণোতু সো অদ্ধ্ৱৰা জাতৱেদাঃ । জুষতাগ্ং হৱিঃ । হোতৰ্যজ ॥ 31 ॥
(নূন - মৰ্থং - কৃত্ৱী - পাথাগ্ংসি সপ্ত চ) (অ. 11)
অনুৱাকং 12 - তেষামেৱ যাজ্যাঃ
উপোহ যদ্ৱিদথং-ৱাঁজিনো গূঃ । গীৰ্ভি-ৰ্ৱিপ্ৰাঃ প্ৰমতি-মিচ্ছমানাঃ । অৰ্ৱন্তো ন কাষ্ঠা-ন্নক্ষমাণাঃ । ইন্দ্ৰাগ্নী জোহুৱতো নৰস্তে ॥
ৱনস্পতে ৰশনযা-ঽভিধায । পিষ্টতমযা ৱযুনানি ৱিদ্ৱান্ । ৱহ দেৱত্ৰা দিধিষো হৱীগ্ংষি । প্ৰ চ দাতাৰমমৃতেষু ৱোচঃ ॥ অগ্নিগ্গ্ স্ৱিষ্টকৃতম্ । অযাডগ্নি-ৰিন্দ্ৰাগ্নিযো-শ্ছাগস্য হৱিষঃ প্ৰিযা ধামানি ॥ 32 ॥
অযাড্ৱনস্পতেঃ প্ৰিযা পাথাগ্ংসি ।
অযাড্দেৱানা-মাজ্যপানা-ম্প্ৰিযা ধামানি ।
যক্ষদগ্নেৰ্-হোতুঃ প্ৰিযা ধামানি । যক্ষ-থ্স্ৱ-ম্মহিমানম্ । আযজতামেজ্যা ইষঃ । কৃণোতু সো অদ্ধ্ৱৰা জাতৱেদাঃ । জুষতাগ্ং হৱিঃ । অগ্নে যদদ্য ৱিশো অদ্ধ্ৱৰস্য হোতঃ ।
পাৱক শোচে ৱেষ্ট্ৱগ্ং হি যজ্ৱা ।
ঋতা যজাসি মহিনা ৱি য-দ্ভূঃ ।
হৱ্যা ৱহ যৱিষ্ঠ যা তে অদ্য ॥ 33 ॥
(ধামানি - ভুৰেক-ঞ্চ) (অ. 12)
অনুৱাকং 13 - অনূযাজপ্ৰৈষাঃ
দেৱ-ম্বৰ্হি-স্সুদেৱ-ন্দেৱৈ-স্স্যা-থ্সুৱীৰং-ৱীঁৰৈৰ্ৱস্তো-ৰ্ৱৃজ্যেতাক্তোঃ প্ৰভ্ৰি-যেতাত্যন্যান্-ৰাযা বৰ্হিষ্মতো মদেম ৱসুৱনে ৱসুধেযস্য ৱেতু যজ ॥ দেৱী-ৰ্দ্ৱাৰঃ সঙ্ঘাতে ৱিড্ৱীৰ্যামঞ্ছিথিৰা ধ্ৰুৱা দেৱহূতৌ ৱথ্স
ঈমেনাস্তৰুণ আমিমীযাত্-কুমাৰো ৱা নৱজাতো মৈনা অৰ্ৱা ৰেণুককাটঃ পৃণগ্ৱসুৱনে ৱসুধেযস্য ৱিযন্তু যজ ॥ দেৱী উষাসা নক্তা-ঽদ্যাস্মিন্. যজ্ঞে প্ৰযত্যহ্ৱেতামপি নূন-ন্দৈৱীৰ্ৱিশঃ প্ৰাযাসিষ্টাগ্ং সুপ্ৰীতে সুধিতে ৱসুৱনে ৱসুধেযস্য ৱীতাং-যঁজ ॥
দেৱী জোষ্ট্ৰী ৱসুধিতী যযোৰন্যা-ঽঘা দ্ৱেষাগ্ংসি যূযৱদা-ঽন্যা ৱক্ষ-দ্ৱসু ৱাৰ্যাণি যজমানায ৱসুৱনে ৱসুধেযস্য ৱীতাং-যঁজ ॥
দেৱী ঊৰ্জাহুতী ইষমূৰ্জমন্যা ৱক্ষথ্সগ্ধিগ্ং সপীতিমন্যা নৱেন পূৰ্ৱ-ন্দযমানা-স্স্যাম পুৰাণেন নৱ-ন্তামূৰ্জমূৰ্জাহুতী ঊৰ্জযমানে অধাতাং-ৱঁসুৱনে ৱসুধেযস্য ৱীতাং-যঁজ ॥
দেৱা দৈৱ্যা হোতাৰা নেষ্টাৰা পোতাৰা হতাঘশগ্ংসা-ৱাভৰদ্ৱসূ ৱসুৱনে ৱসুধেযস্য ৱীতাং-যঁজ ॥
দেৱীস্তিস্ৰস্তিস্ৰো দেৱীৰিডা সৰস্ৱতী ভাৰতী দ্যা-ম্ভাৰত্যাদিত্যৈ-ৰস্পৃক্ষ-থ্সৰস্ৱতীমগ্ং ৰুদ্ৰৈ-ৰ্যজ্ঞমাৱী-দিহৈৱেডযা ৱসুমত্যা
সধমাদ-ম্মদেম ৱসুৱনে ৱসুধেযস্য ৱিযন্তু যজ ॥
দেৱো নৰাশগ্ংস-স্ত্ৰিশীৰ্ষা ষডক্ষ-শ্শতমিদেনগ্ং শিতিপৃষ্ঠা আদধতি সহস্ৰমী-ম্প্ৰৱহন্তি মিত্ৰাৱৰুণেদস্য হোত্ৰমৰ্হতো
বৃহস্পতিঃ স্তোত্ৰমশ্ৱিনা ঽঽদ্ধ্ৱৰ্যৱং-ৱঁসুৱনে ৱসুধেযস্য ৱেতু যজ ॥
দেৱো ৱনস্পতি-ৰ্ৱৰ্ষপ্ৰাৱা ঘৃতনিৰ্ণিগ্-দ্যা-
মগ্ৰেণাস্পৃক্ষদা-ঽন্তৰিক্ষ-ম্মদ্ধ্যেনাপ্ৰাঃ পৃথিৱী-মুপৰেণাদৃগ্ংহী-দ্ৱসুৱনে ৱসুধেযস্য ৱেতু যজ ॥
দেৱ-ম্বৰ্হিৰ্ৱাৰিতীনা-ন্নিধে ধাসি প্ৰচ্যুতীনাম-প্ৰচ্যুত-ন্নিকামধৰণ-ম্পুৰুস্পাৰ্হং-যঁশস্ৱদেনা বৰ্হিষা-ঽন্যা বৰ্হীগ্ষ্যভিষ্যাম ৱসুৱনে ৱসুধেযস্য ৱেতু যজ ॥
দেৱো অগ্নি-স্স্ৱিষ্টকৃ-থ্সুদ্ৰৱিণা মন্দ্ৰঃ কৱি-স্সত্যমন্মা-ঽঽযজী হোতা হোতুৰ্-হোতুৰাযজীযানগ্নে যান্-দেৱানযাড্যাগ্ং অপিপ্ৰেৰ্যে তে হোত্ৰে অমথ্সত তাগ্ং সসনুষীগ্ং হোত্ৰা-ন্দেৱ-ঙ্গমা-ন্দিৱি দেৱেষু যজ্ঞমেৰযেমগ্গ্
স্ৱিষ্টকৃচ্চাগ্নে হোতা-ঽভূৰ্ৱসুৱনে ৱসুধেযস্য নমোৱাকে ৱীহি যজ ॥ 34 ॥
(যজৈক-ঞ্চ) (অ. 13)
অনুৱাকং 14 - অনূযাজযাজ্যাঃ
দেৱ-ম্বৰ্হিঃ । ৱসুৱনে ৱসুধেযস্য ৱেতু ।
দেৱীৰ্দ্ৱাৰঃ । ৱসুৱনে ৱসুধেযস্য ৱিযন্তু । দেৱী উষাসা নক্তা । ৱসুৱনে ৱসুধেযস্য ৱীতাম্ । দেৱী জোষ্ট্ৰী । ৱসুৱনে ৱসুধেযস্য ৱীতাম্ ।
দেৱী ঊৰ্জাহুতী । ৱসুৱনে ৱসুধেযস্য ৱীতাম্ ॥ 35 ॥
দেৱা দৈৱ্যা হোতাৰা । ৱসুৱনে ৱসুধেযস্য ৱীতাম্ । দেৱীস্তিস্ৰ-স্তিস্ৰো দেৱীঃ ।
ৱসুৱনে ৱসুধেযস্য ৱিযন্তু ।
দেৱো নৰাশগ্ংসঃ । ৱসুৱনে ৱসুধেযস্য ৱেতু । দেৱো ৱনস্পতিঃ । ৱসুৱনে ৱসুধেযস্য ৱেতু । দেৱ-ম্বৰ্হিৰ্ৱাৰিতীনাম্ । ৱসুৱনে ৱসুধেযস্য ৱেতু ॥ 36 ॥
দেৱো অগ্নি-স্স্ৱিষ্টকৃত্ । সুদ্ৰৱিণা মন্দ্ৰঃ কৱিঃ । সত্যমন্মা-ঽঽযজী হোতা । হোতুৰ্-হোতুৰাযজীযান্ ।
অগ্নে যান্দেৱানযাট্ । যাগ্ং অপিপ্ৰেঃ । যে তে হোত্ৰে অমথ্সত । তাগ্ং সসনুষীগ্ং হোত্ৰা-ন্দেৱ-ঙ্গমাম্ । দিৱি দেৱেষু যজ্ঞমেৰযেমম্ । স্ৱিষ্টকৃচ্চাগ্নে হোতা-ঽভূঃ ।
ৱসুৱনে ৱসুধেযস্য নমোৱাকে ৱীহি ॥ 37 ॥
(ৱীতাং - ঁৱেত্ৱ - ভূৰেক-ঞ্চ) (অ. 14)
অনুৱাকং 15 - সূক্তৱাকপ্ৰৈষাঃ
অগ্নিমদ্য হোতাৰমৱৃণীতাযং-যঁজমানঃ পচ-ন্পক্তীঃ পচ-ন্পুৰোডাশং
বদ্ধ্ন-ন্নিন্দ্ৰাগ্নিভ্যা-ঞ্ছাগগ্ং সূপস্থা অদ্য দেৱো ৱনস্পতি-ৰভৱ-দিন্দ্ৰাগ্নিভ্যা-ঞ্ছাগেনাঘস্তা-ন্ত-ম্মেদস্তঃ প্ৰতি পচতা-ঽগ্ৰভীষ্টামৱীৱৃধেতা-ম্পুৰোডাশেন ত্ৱামদ্যৰ্ষ আৰ্ষেযৰ্ষীণা-ন্নপাদৱৃণীতাযং-যঁজমানো বহুভ্য আ সঙ্গতেভ্য এষ মে দেৱেষু ৱসু ৱাৰ্যা যক্ষ্যত ইতি তা যা
দেৱা দেৱ-দানান্যদুস্তান্যস্মা আ চ শাস্ৱা চ গুৰস্ৱেষিতশ্চ হোতৰসি ভদ্ৰৱাচ্যায প্ৰেষিতো মানুষ-স্সূক্তৱাকায সূক্তা ব্ৰূহি ॥ 38 ॥
(অগ্নিমদ্যৈকম্) (অ. 15)
(অঞ্জন্তি - হোতা যক্ষথ্ - সমিদ্ৱো অদ্যা - গ্নি - ৰজৈ-দ্- দৈৱ্যা - জুষস্ - ৱা ৱৃত্ৰহণা - গীৰ্ভি - স্ত্ৱগ্গ্ হ্যা - ভৰত - মুপোহ য-দ্- দেৱ-ম্বৰ্হি-স্সুদেৱং - দেৱ-ম্বৰ্হি - ৰগ্নিমদ্য পঞ্চদশ)
(অঞ্জন্ - ত্যুপাৱসৃজন্ - নান্যা যুৱত্ - কৰদেৱ মষ্টাত্ৰিগ্ংশত্)
(অঞ্জন্তি - সূক্তা ব্ৰূহি)
॥ হৰিঃ ওম্ ॥
॥ কৃষ্ণ যজুৰ্ৱেদীয তৈত্তিৰীয ব্ৰাহ্মণে তৃতীযাষ্টকে ষষ্ঠঃ প্ৰপাঠক-স্সমাপ্তঃ ॥

Explore More