କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ତୃତୀଯାଷ୍ଟକେ ଷଷ୍ଠଃ ପ୍ରପାଠକଃ - ପଶୁହୌତ୍ରମ୍
ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତଯେ ନମଃ,
ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଭ୍ଯୋ ନମଃ । ହରିଃ ଓମ୍ ॥
ଅନୁଵାକଂ 1 - ଯୂପସଂସ୍କାରାଃ
ଅଞ୍ଜନ୍ତି ତ୍ଵାମଦ୍ଧ୍ଵରେ ଦେଵଯନ୍ତଃ । ଵନସ୍ପତେ ମଧୁନା ଦୈଵ୍ଯେନ । ଯଦୂର୍ଧ୍ଵସ୍ତିଷ୍ଠା-ଦ୍ଦ୍ରଵିଣେହ ଧତ୍ତାତ୍ । ଯଦ୍ଵା କ୍ଷଯୋ ମାତୁରସ୍ଯା ଉପସ୍ଥେ ॥ ଉଚ୍ଛ୍ରଯସ୍ଵ ଵନସ୍ପତେ । ଵର୍ଷ୍ମ-ନ୍ପୃଥିଵ୍ଯା ଅଧି । ସୁମିତୀ ମୀଯମାନଃ ।
ଵର୍ଚୋଧା ଯଜ୍ଞଵାହସେ ॥ ସମିଦ୍ଧସ୍ଯ ଶ୍ରଯମାଣଃ ପୁରସ୍ତାତ୍ । ବ୍ରହ୍ମ ଵନ୍ଵାନୋ ଅଜରଗ୍ଂ ସୁଵୀରମ୍ ॥ 1 ॥
ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତଯେ ନମଃ,
ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଭ୍ଯୋ ନମଃ । ହରିଃ ଓମ୍ ॥
ଅନୁଵାକଂ 1 - ଯୂପସଂସ୍କାରାଃ
ଅଞ୍ଜନ୍ତି ତ୍ଵାମଦ୍ଧ୍ଵରେ ଦେଵଯନ୍ତଃ । ଵନସ୍ପତେ ମଧୁନା ଦୈଵ୍ଯେନ । ଯଦୂର୍ଧ୍ଵସ୍ତିଷ୍ଠା-ଦ୍ଦ୍ରଵିଣେହ ଧତ୍ତାତ୍ । ଯଦ୍ଵା କ୍ଷଯୋ ମାତୁରସ୍ଯା ଉପସ୍ଥେ ॥ ଉଚ୍ଛ୍ରଯସ୍ଵ ଵନସ୍ପତେ । ଵର୍ଷ୍ମ-ନ୍ପୃଥିଵ୍ଯା ଅଧି । ସୁମିତୀ ମୀଯମାନଃ ।
ଵର୍ଚୋଧା ଯଜ୍ଞଵାହସେ ॥ ସମିଦ୍ଧସ୍ଯ ଶ୍ରଯମାଣଃ ପୁରସ୍ତାତ୍ । ବ୍ରହ୍ମ ଵନ୍ଵାନୋ ଅଜରଗ୍ଂ ସୁଵୀରମ୍ ॥ 1 ॥
ଆରେ ଅସ୍ମଦମତି-ମ୍ବାଧମାନଃ । ଉଚ୍ଛ୍ରଯସ୍ଵ ମହତେ ସୌଭଗାଯ ॥ ଊର୍ଧ୍ଵ ଊଷୁଣ ଊତଯେ । ତିଷ୍ଠା ଦେଵୋ ନ ସଵିତା । ଊର୍ଧ୍ଵୋ ଵାଜସ୍ଯ ସନିତା ଯଦଞ୍ଜିଭିଃ । ଵାଘଦ୍ଭି-ର୍ଵିହ୍ଵଯାମହେ ॥
ଊର୍ଧ୍ଵୋ ନଃ ପାହ୍ଯଗ୍ଂହସୋ ନି କେତୁନା । ଵିଶ୍ଵଗ୍ଂ ସମତ୍ରିଣ-ନ୍ଦହ ।
କୃଧୀ ନ ଊର୍ଧ୍ଵାଞ୍ଚ ରଥାଯ ଜୀଵସେ ।
ଵିଦା ଦେଵେଷୁ ନୋ ଦୁଵଃ ॥ 2 ॥
ଊର୍ଧ୍ଵୋ ନଃ ପାହ୍ଯଗ୍ଂହସୋ ନି କେତୁନା । ଵିଶ୍ଵଗ୍ଂ ସମତ୍ରିଣ-ନ୍ଦହ ।
କୃଧୀ ନ ଊର୍ଧ୍ଵାଞ୍ଚ ରଥାଯ ଜୀଵସେ ।
ଵିଦା ଦେଵେଷୁ ନୋ ଦୁଵଃ ॥ 2 ॥
ଜାତୋ ଜାଯତେ ସୁଦିନତ୍ଵେ ଅହ୍ନାମ୍ । ସମର୍ଯ ଆ ଵିଦଥେ ଵର୍ଧମାନଃ । ପୁନନ୍ତି ଧୀରା ଅପସୋ ମନୀଷା । ଦେଵଯା ଵିପ୍ର ଉଦିଯର୍ତି ଵାଚମ୍ ॥ ଯୁଵା ସୁଵାସାଃ ପରିଵୀତ ଆଗାତ୍ । ସ ଉ ଶ୍ରେଯା-ନ୍ଭଵତି ଜାଯମାନଃ ।
ତ-ନ୍ଧୀରାସଃ କଵଯ ଉନ୍ନଯନ୍ତି । ସ୍ଵାଧିଯୋ ମନସା ଦେଵଯନ୍ତଃ ॥ ପୃଥୁପାଜା ଅମର୍ତ୍ଯଃ । ଘୃତନିର୍ଣିଖ୍-ସ୍ଵାହୁତଃ ॥ 3 ॥
ତ-ନ୍ଧୀରାସଃ କଵଯ ଉନ୍ନଯନ୍ତି । ସ୍ଵାଧିଯୋ ମନସା ଦେଵଯନ୍ତଃ ॥ ପୃଥୁପାଜା ଅମର୍ତ୍ଯଃ । ଘୃତନିର୍ଣିଖ୍-ସ୍ଵାହୁତଃ ॥ 3 ॥
ଅଗ୍ନି-ର୍ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ହଵ୍ଯଵାଟ୍ ॥ ତଗ୍ଂ ସବାଧୋ ଯତସ୍ରୁଚଃ । ଇତ୍ଥା ଧିଯା ଯଜ୍ଞଵନ୍ତଃ । ଆଚକ୍ରୁରଗ୍ନି-ମୂତଯେ ॥ ତ୍ଵଂ-ଵଁରୁଣ ଉତ ମିତ୍ରୋ ଅଗ୍ନେ । ତ୍ଵାଂ-ଵଁର୍ଧନ୍ତି ମତିଭି-ର୍ଵସିଷ୍ଠାଃ ।
ତ୍ଵେ ଵସୁ ସୁଷଣନାନି ସନ୍ତୁ ।
ଯୂଯ-ମ୍ପାତ ସ୍ଵସ୍ତିଭି-ସ୍ସଦା ନଃ ॥ 4 ॥
ତ୍ଵେ ଵସୁ ସୁଷଣନାନି ସନ୍ତୁ ।
ଯୂଯ-ମ୍ପାତ ସ୍ଵସ୍ତିଭି-ସ୍ସଦା ନଃ ॥ 4 ॥
(ସୁଵୀରଂ - ଦୁଵଃ - ସ୍ଵାହୁତୋ - +-ଽଷ୍ଟୌ ଚ) (ଅ. 1)
ଅନୁଵାକଂ 2 - ପ୍ରଯାଜଵିଷଯା ମୈତ୍ରାଵରୁଣପ୍ରୈଷାଃ
ହୋତା ଯକ୍ଷଦଗ୍ନିଗ୍ଂ ସମିଧା ସୁଷମିଧା ସମିଦ୍ଧ-ନ୍ନାଭା ପୃଥିଵ୍ଯା-ସ୍ସଗନ୍ଥେ ଵାମସ୍ଯ ।
ଵର୍ଷ୍ମନ୍ଦିଵ ଇଡସ୍ପଦେ ଵେତ୍ଵାଜ୍ଯସ୍ଯ ହୋତର୍ଯଜ ॥
ହୋତା ଯକ୍ଷତ୍-ତନୂନପାତ-ମଦିତେ-ର୍ଗର୍ଭ-ମ୍ଭୁଵନସ୍ଯ ଗୋପାମ୍ । ମଦ୍ଧ୍ଵା-ଽଦ୍ଯ ଦେଵୋ ଦେଵେଭ୍ଯୋ ଦେଵଯାନାନ୍ପଥୋ ଅନକ୍ତୁ ଵେତ୍ଵାଜ୍ଯସ୍ଯ ହୋତର୍ଯଜ ॥
ହୋତା ଯକ୍ଷ-ନ୍ନରାଶଗ୍ଂସ-ନ୍ନୃଶସ୍ତ୍ର-ନ୍ନୄଗ୍ଂଃ ପ୍ରଣେତ୍ରମ୍ । ଗୋଭି-ର୍ଵପାଵାନ୍-ଥ୍ସ୍ଯା-ଦ୍ଵୀରୈ-ଶ୍ଶକ୍ତୀଵାନ୍-ରଥୈଃ ପ୍ରଥମଯାଵା ହିରଣ୍ଯୈଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରୀ ଵେତ୍ଵାଜ୍ଯସ୍ଯ ହୋତର୍ଯଜ ॥ ହୋତା ଯକ୍ଷଦଗ୍ନିମିଡ ଈଡିତୋ ଦେଵୋ ଦେଵାଗ୍ଂ ଆଵକ୍ଷ-ଦ୍ଦୂତୋ ହଵ୍ଯଵାଡମୂରଃ ।
ଉପେମଂ-ଯଁଜ୍ଞମୁପେମା-ନ୍ଦେଵୋ ଦେଵହୂତିମଵତୁ ଵେତ୍ଵାଜ୍ଯସ୍ଯ ହୋତର୍ଯଜ ॥ ହୋତା ଯକ୍ଷ-ଦ୍ବର୍ହି-ସ୍ସୁଷ୍ଟରୀମୋର୍ଣମ୍ରଦା ଅସ୍ମିନ୍. ଯଜ୍ଞେ ଵି ଚ ପ୍ର ଚ ପ୍ରଥତାଗ୍ ସ୍ଵାସସ୍ଥ-ନ୍ଦେଵେଭ୍ଯଃ ।
ଏମେନଦଦ୍ଯ ଵସଵୋ ରୁଦ୍ରା ଆଦିତ୍ଯା-ସ୍ସଦନ୍ତୁ ପ୍ରିଯମିନ୍ଦ୍ରସ୍ଯାସ୍ତୁ ଵେତ୍ଵାଜ୍ଯସ୍ଯ ହୋତର୍ଯଜ ॥ 5 ॥
ଅନୁଵାକଂ 2 - ପ୍ରଯାଜଵିଷଯା ମୈତ୍ରାଵରୁଣପ୍ରୈଷାଃ
ହୋତା ଯକ୍ଷଦଗ୍ନିଗ୍ଂ ସମିଧା ସୁଷମିଧା ସମିଦ୍ଧ-ନ୍ନାଭା ପୃଥିଵ୍ଯା-ସ୍ସଗନ୍ଥେ ଵାମସ୍ଯ ।
ଵର୍ଷ୍ମନ୍ଦିଵ ଇଡସ୍ପଦେ ଵେତ୍ଵାଜ୍ଯସ୍ଯ ହୋତର୍ଯଜ ॥
ହୋତା ଯକ୍ଷତ୍-ତନୂନପାତ-ମଦିତେ-ର୍ଗର୍ଭ-ମ୍ଭୁଵନସ୍ଯ ଗୋପାମ୍ । ମଦ୍ଧ୍ଵା-ଽଦ୍ଯ ଦେଵୋ ଦେଵେଭ୍ଯୋ ଦେଵଯାନାନ୍ପଥୋ ଅନକ୍ତୁ ଵେତ୍ଵାଜ୍ଯସ୍ଯ ହୋତର୍ଯଜ ॥
ହୋତା ଯକ୍ଷ-ନ୍ନରାଶଗ୍ଂସ-ନ୍ନୃଶସ୍ତ୍ର-ନ୍ନୄଗ୍ଂଃ ପ୍ରଣେତ୍ରମ୍ । ଗୋଭି-ର୍ଵପାଵାନ୍-ଥ୍ସ୍ଯା-ଦ୍ଵୀରୈ-ଶ୍ଶକ୍ତୀଵାନ୍-ରଥୈଃ ପ୍ରଥମଯାଵା ହିରଣ୍ଯୈଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରୀ ଵେତ୍ଵାଜ୍ଯସ୍ଯ ହୋତର୍ଯଜ ॥ ହୋତା ଯକ୍ଷଦଗ୍ନିମିଡ ଈଡିତୋ ଦେଵୋ ଦେଵାଗ୍ଂ ଆଵକ୍ଷ-ଦ୍ଦୂତୋ ହଵ୍ଯଵାଡମୂରଃ ।
ଉପେମଂ-ଯଁଜ୍ଞମୁପେମା-ନ୍ଦେଵୋ ଦେଵହୂତିମଵତୁ ଵେତ୍ଵାଜ୍ଯସ୍ଯ ହୋତର୍ଯଜ ॥ ହୋତା ଯକ୍ଷ-ଦ୍ବର୍ହି-ସ୍ସୁଷ୍ଟରୀମୋର୍ଣମ୍ରଦା ଅସ୍ମିନ୍. ଯଜ୍ଞେ ଵି ଚ ପ୍ର ଚ ପ୍ରଥତାଗ୍ ସ୍ଵାସସ୍ଥ-ନ୍ଦେଵେଭ୍ଯଃ ।
ଏମେନଦଦ୍ଯ ଵସଵୋ ରୁଦ୍ରା ଆଦିତ୍ଯା-ସ୍ସଦନ୍ତୁ ପ୍ରିଯମିନ୍ଦ୍ରସ୍ଯାସ୍ତୁ ଵେତ୍ଵାଜ୍ଯସ୍ଯ ହୋତର୍ଯଜ ॥ 5 ॥
ହୋତା ଯକ୍ଷ-ଦ୍ଦୁର ଋଷ୍ଵାଃ କଵଷ୍ଯୋ-ଽକୋଷଧାଵନୀ-ରୁଦାତାଭି-ର୍ଜିହତାଂ-ଵିଁ ପକ୍ଷୋଭି-ଶ୍ଶ୍ରଯନ୍ତାମ୍ । ସୁପ୍ରାଯଣା ଅସ୍ମିନ୍. ଯଜ୍ଞେ ଵିଶ୍ରଯନ୍ତା-ମୃତାଵୃଧୋ ଵିଯନ୍ତ୍ଵାଜ୍ଯସ୍ଯ ହୋତର୍ଯଜ ॥
ହୋତା ଯକ୍ଷଦୁଷାସାନକ୍ତା ବୃହତୀ ସୁପେଶସା ନୄଗ୍ଂଃ ପତିଭ୍ଯୋ ଯୋନି-ଙ୍କୃଣ୍ଵାନେ ।
ସଗ୍ଗ୍ସ୍ମଯମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରେଣ ଦେଵୈରେଦ-ମ୍ବର୍ହି-ସ୍ସୀଦତାଂ-ଵୀଁତାମାଜ୍ଯସ୍ଯ ହୋତର୍ଯଜ ॥
ହୋତା ଯକ୍ଷ-ଦ୍ଦୈଵ୍ଯା ହୋତାରା ମନ୍ଦ୍ରା ପୋତାରା କଵୀ ପ୍ରଚେତସା ।
ସ୍ଵିଷ୍ଟମଦ୍ଯାନ୍ଯଃ କରଦିଷା ସ୍ଵଭିଗୂର୍ତମନ୍ଯ ଊର୍ଜା ସତଵସେମଂ-ଯଁଜ୍ଞ-ନ୍ଦିଵି ଦେଵେଷୁ ଧତ୍ତାଂ-ଵୀଁତାମାଜ୍ଯସ୍ଯ ହୋତର୍ଯଜ ॥
ହୋତା ଯକ୍ଷତ୍-ତିସ୍ରୋ ଦେଵୀରପସାମପସ୍ତମା ଅଚ୍ଛିଦ୍ର-ମଦ୍ଯେଦମପ-ସ୍ତନ୍ଵତାମ୍ ।
ଦେଵେଭ୍ଯୋ ଦେଵୀ-ର୍ଦେଵମପୋ ଵିଯନ୍ତ୍ଵାଜ୍ଯସ୍ଯ ହୋତର୍ଯଜ ॥
ହୋତା ଯକ୍ଷତ୍-ତ୍ଵଷ୍ଟାର-ମଚିଷ୍ଟୁମପାକଗ୍ଂ ରେତୋଧାଂ-ଵିଁଶ୍ରଵସଂ-ଯଁଶୋଧାମ୍ ।
ପୁରୁରୂପମକାମକର୍ଶନଗ୍ଂ ସୁପୋଷଃ ପୋଷୈ-ସ୍ସ୍ଯା-ଥ୍ସୁଵୀରୋ ଵୀରୈ-ର୍ଵେତ୍ଵାଜ୍ଯସ୍ଯ ହୋତର୍ଯଜ ॥
ହୋତା ଯକ୍ଷ-ଦ୍ଵନସ୍ପତି-ମୁପାଵସ୍ରକ୍ଷଦ୍ଧିଯୋ ଜୋଷ୍ଟାରଗ୍ଂ ଶଶମନ୍ନରଃ ।
ସ୍ଵଦା-ଥ୍ସ୍ଵଧିତିର୍-ଋତୁଥା-ଽଦ୍ଯ ଦେଵୋ ଦେଵେଭ୍ଯୋ ହଵ୍ଯା-ଽଵାଡ୍-ଵେତ୍ଵାଜ୍ଯସ୍ଯ ହୋତର୍ଯଜ ॥
ହୋତା ଯକ୍ଷଦଗ୍ନିଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵାହା-ଽଽଜ୍ଯସ୍ଯ ସ୍ଵାହା ମେଦସ-ସ୍ସ୍ଵାହା ସ୍ତୋକାନାଗ୍ ସ୍ଵାହା ସ୍ଵାହା କୃତୀନାଗ୍ ସ୍ଵାହା ହଵ୍ଯସୂକ୍ତୀନାମ୍ ।
ସ୍ଵାହା ଦେଵାଗ୍ଂ ଆଜ୍ଯପାନ୍-ଥ୍ସ୍ଵାହା-ଽଗ୍ନିଗ୍ଂ ହୋତ୍ରାଜ୍ଜୁଷାଣା ଅଗ୍ନ ଆଜ୍ଯସ୍ଯ ଵିଯନ୍ତୁ ହୋତର୍ଯଜ ॥ 6 ॥
ହୋତା ଯକ୍ଷଦୁଷାସାନକ୍ତା ବୃହତୀ ସୁପେଶସା ନୄଗ୍ଂଃ ପତିଭ୍ଯୋ ଯୋନି-ଙ୍କୃଣ୍ଵାନେ ।
ସଗ୍ଗ୍ସ୍ମଯମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରେଣ ଦେଵୈରେଦ-ମ୍ବର୍ହି-ସ୍ସୀଦତାଂ-ଵୀଁତାମାଜ୍ଯସ୍ଯ ହୋତର୍ଯଜ ॥
ହୋତା ଯକ୍ଷ-ଦ୍ଦୈଵ୍ଯା ହୋତାରା ମନ୍ଦ୍ରା ପୋତାରା କଵୀ ପ୍ରଚେତସା ।
ସ୍ଵିଷ୍ଟମଦ୍ଯାନ୍ଯଃ କରଦିଷା ସ୍ଵଭିଗୂର୍ତମନ୍ଯ ଊର୍ଜା ସତଵସେମଂ-ଯଁଜ୍ଞ-ନ୍ଦିଵି ଦେଵେଷୁ ଧତ୍ତାଂ-ଵୀଁତାମାଜ୍ଯସ୍ଯ ହୋତର୍ଯଜ ॥
ହୋତା ଯକ୍ଷତ୍-ତିସ୍ରୋ ଦେଵୀରପସାମପସ୍ତମା ଅଚ୍ଛିଦ୍ର-ମଦ୍ଯେଦମପ-ସ୍ତନ୍ଵତାମ୍ ।
ଦେଵେଭ୍ଯୋ ଦେଵୀ-ର୍ଦେଵମପୋ ଵିଯନ୍ତ୍ଵାଜ୍ଯସ୍ଯ ହୋତର୍ଯଜ ॥
ହୋତା ଯକ୍ଷତ୍-ତ୍ଵଷ୍ଟାର-ମଚିଷ୍ଟୁମପାକଗ୍ଂ ରେତୋଧାଂ-ଵିଁଶ୍ରଵସଂ-ଯଁଶୋଧାମ୍ ।
ପୁରୁରୂପମକାମକର୍ଶନଗ୍ଂ ସୁପୋଷଃ ପୋଷୈ-ସ୍ସ୍ଯା-ଥ୍ସୁଵୀରୋ ଵୀରୈ-ର୍ଵେତ୍ଵାଜ୍ଯସ୍ଯ ହୋତର୍ଯଜ ॥
ହୋତା ଯକ୍ଷ-ଦ୍ଵନସ୍ପତି-ମୁପାଵସ୍ରକ୍ଷଦ୍ଧିଯୋ ଜୋଷ୍ଟାରଗ୍ଂ ଶଶମନ୍ନରଃ ।
ସ୍ଵଦା-ଥ୍ସ୍ଵଧିତିର୍-ଋତୁଥା-ଽଦ୍ଯ ଦେଵୋ ଦେଵେଭ୍ଯୋ ହଵ୍ଯା-ଽଵାଡ୍-ଵେତ୍ଵାଜ୍ଯସ୍ଯ ହୋତର୍ଯଜ ॥
ହୋତା ଯକ୍ଷଦଗ୍ନିଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵାହା-ଽଽଜ୍ଯସ୍ଯ ସ୍ଵାହା ମେଦସ-ସ୍ସ୍ଵାହା ସ୍ତୋକାନାଗ୍ ସ୍ଵାହା ସ୍ଵାହା କୃତୀନାଗ୍ ସ୍ଵାହା ହଵ୍ଯସୂକ୍ତୀନାମ୍ ।
ସ୍ଵାହା ଦେଵାଗ୍ଂ ଆଜ୍ଯପାନ୍-ଥ୍ସ୍ଵାହା-ଽଗ୍ନିଗ୍ଂ ହୋତ୍ରାଜ୍ଜୁଷାଣା ଅଗ୍ନ ଆଜ୍ଯସ୍ଯ ଵିଯନ୍ତୁ ହୋତର୍ଯଜ ॥ 6 ॥
(ପ୍ରିଯମିନ୍ଦ୍ରସ୍ଯାସ୍ତୁ ଵେତ୍ଵାଜ୍ଯ୍ସ୍ଯ ହୋତର୍ଯଜ - ସୁଵୀରୋ ଵୀରୈ-ର୍ଵେତ୍ଵାଜ୍ଯସ୍ଯ ହୋତର୍ଯଜ ଚତ୍ଵାରି ଚ) (ଅ. 2)
(ଅଗ୍ନି-ନ୍ତନୂନପାତ-ନ୍ନରାଶଗ୍ଂସମଗ୍ନିମିଡ ଈଡିତୋ ବର୍ହିର୍ଦୁର ଉଷାସାନକ୍ତା ଦୈଵ୍ଯା ତିସ୍ରସ୍ତ୍ଵଷ୍ଟାରଂ-ଵଁନସ୍ପତିମଗ୍ନିମ୍ )
(ପଞ୍ଚ ଵେତ୍ଵେକୋ ଵିଯନ୍ତୁ ଦ୍ଵିର୍ଵୀତାମେକୋ ଵିଯନ୍ତୁ ଦ୍ଵିର୍ଵେତ୍ଵେକୋ ଵିଯନ୍ତୁ ହୋତର୍ଯଜ)
ଅନୁଵାକଂ 3 - ଆପ୍ରିଯ ପ୍ରଯାଜାନାଂ-ଯାଁଜ୍ଯାଃ
ସମିଦ୍ଧୋ ଅଦ୍ଯ ମନୁଷୋ ଦୁରୋଣେ । ଦେଵୋ ଦେଵାନ୍. ଯଜସି ଜାତଵେଦଃ । ଆ ଚ ଵହ ମିତ୍ରମହ-ଶ୍ଚିକିତ୍ଵାନ୍ । ତ୍ଵ-ନ୍ଦୂତଃ କଵିରସି ପ୍ରଚେତାଃ ॥ ତନୂନପାତ୍ପଥ ଋତସ୍ଯ ଯାନାନ୍ । ମଦ୍ଧ୍ଵା ସମଞ୍ଜନ୍-ଥ୍ସ୍ଵଦଯା ସୁଜିହ୍ଵ ।
ମନ୍ମାନି ଧୀଭିରୁତ ଯଜ୍ଞମୃନ୍ଧନ୍ନ୍ । ଦେଵତ୍ରା ଚ କୃଣୁହ୍ଯଦ୍ଧ୍ଵର-ନ୍ନଃ ॥ ନରାଶଗ୍ଂସସ୍ଯ ମହିମାନମେଷାମ୍ । ଉପସ୍ତୋଷାମ ଯଜତସ୍ଯ ଯଜ୍ଞୈଃ ॥ 7 ॥
(ଅଗ୍ନି-ନ୍ତନୂନପାତ-ନ୍ନରାଶଗ୍ଂସମଗ୍ନିମିଡ ଈଡିତୋ ବର୍ହିର୍ଦୁର ଉଷାସାନକ୍ତା ଦୈଵ୍ଯା ତିସ୍ରସ୍ତ୍ଵଷ୍ଟାରଂ-ଵଁନସ୍ପତିମଗ୍ନିମ୍ )
(ପଞ୍ଚ ଵେତ୍ଵେକୋ ଵିଯନ୍ତୁ ଦ୍ଵିର୍ଵୀତାମେକୋ ଵିଯନ୍ତୁ ଦ୍ଵିର୍ଵେତ୍ଵେକୋ ଵିଯନ୍ତୁ ହୋତର୍ଯଜ)
ଅନୁଵାକଂ 3 - ଆପ୍ରିଯ ପ୍ରଯାଜାନାଂ-ଯାଁଜ୍ଯାଃ
ସମିଦ୍ଧୋ ଅଦ୍ଯ ମନୁଷୋ ଦୁରୋଣେ । ଦେଵୋ ଦେଵାନ୍. ଯଜସି ଜାତଵେଦଃ । ଆ ଚ ଵହ ମିତ୍ରମହ-ଶ୍ଚିକିତ୍ଵାନ୍ । ତ୍ଵ-ନ୍ଦୂତଃ କଵିରସି ପ୍ରଚେତାଃ ॥ ତନୂନପାତ୍ପଥ ଋତସ୍ଯ ଯାନାନ୍ । ମଦ୍ଧ୍ଵା ସମଞ୍ଜନ୍-ଥ୍ସ୍ଵଦଯା ସୁଜିହ୍ଵ ।
ମନ୍ମାନି ଧୀଭିରୁତ ଯଜ୍ଞମୃନ୍ଧନ୍ନ୍ । ଦେଵତ୍ରା ଚ କୃଣୁହ୍ଯଦ୍ଧ୍ଵର-ନ୍ନଃ ॥ ନରାଶଗ୍ଂସସ୍ଯ ମହିମାନମେଷାମ୍ । ଉପସ୍ତୋଷାମ ଯଜତସ୍ଯ ଯଜ୍ଞୈଃ ॥ 7 ॥
ତେ ସୁକ୍ରତଵ-ଶ୍ଶୁଚଯୋ ଧିଯଧାଂଃ । ସ୍ଵଦନ୍ତୁ ଦେଵା ଉଭଯାନି ହଵ୍ଯା ॥ ଆଜୁହ୍ଵାନ ଈଡ୍ଯୋ ଵନ୍ଦ୍ଯଶ୍ଚ । ଆଯାହ୍ଯଗ୍ନେ ଵସୁଭି-ସ୍ସଜୋଷାଃ ।
ତ୍ଵ-ନ୍ଦେଵାନାମସି ଯହ୍ଵ ହୋତା । ସ ଏନାନ୍. ଯକ୍ଷୀଷିତୋ ଯଜୀଯାନ୍ ॥ ପ୍ରାଚୀନ-ମ୍ବର୍ହିଃ ପ୍ରଦିଶା ପୃଥିଵ୍ଯାଃ । ଵସ୍ତୋରସ୍ଯା ଵୃଜ୍ଯତେ ଅଗ୍ରେ ଅହ୍ନାମ୍ ।
ଵ୍ଯୁ ପ୍ରଥତେ ଵିତରଂ-ଵଁରୀଯଃ । ଦେଵେଭ୍ଯୋ ଅଦିତଯେ ସ୍ଯୋନମ୍ ॥ 8 ॥
ତ୍ଵ-ନ୍ଦେଵାନାମସି ଯହ୍ଵ ହୋତା । ସ ଏନାନ୍. ଯକ୍ଷୀଷିତୋ ଯଜୀଯାନ୍ ॥ ପ୍ରାଚୀନ-ମ୍ବର୍ହିଃ ପ୍ରଦିଶା ପୃଥିଵ୍ଯାଃ । ଵସ୍ତୋରସ୍ଯା ଵୃଜ୍ଯତେ ଅଗ୍ରେ ଅହ୍ନାମ୍ ।
ଵ୍ଯୁ ପ୍ରଥତେ ଵିତରଂ-ଵଁରୀଯଃ । ଦେଵେଭ୍ଯୋ ଅଦିତଯେ ସ୍ଯୋନମ୍ ॥ 8 ॥
ଵ୍ଯଚସ୍ଵତୀରୁର୍ଵିଯା ଵିଶ୍ରଯନ୍ତାମ୍ । ପତିଭ୍ଯୋ ନଜନଯ-ଶ୍ଶୁମ୍ଭମାନାଃ । ଦେଵୀର୍ଦ୍ଵାରୋ ବୃହତୀ-ର୍ଵିଶ୍ଵମିନ୍ଵାଃ । ଦେଵେଭ୍ଯୋ ଭଵଥ ସୁପ୍ରାଯଣାଃ ॥ ଆ ସୁଷ୍ଵଯନ୍ତୀ ଯଜତେ ଉପାକେ । ଉଷାସାନକ୍ତା ସଦତା-ନ୍ନି ଯୋନୌ ।
ଦିଵ୍ଯେ ଯୋଷଣେ ବୃହତୀ ସୁରୁକ୍ମେ । ଅଧି ଶ୍ରିଯଗ୍ଂ ଶୁକ୍ରପିଶ-ନ୍ଦଧାନେ ॥ ଦୈଵ୍ଯା ହୋତାରା ପ୍ରଥମା ସୁଵାଚା । ମିମାନା ଯଜ୍ଞ-ମ୍ମନୁଷୋ ଯଜଦ୍ଧ୍ଯୈ ॥ 9 ॥
ଦିଵ୍ଯେ ଯୋଷଣେ ବୃହତୀ ସୁରୁକ୍ମେ । ଅଧି ଶ୍ରିଯଗ୍ଂ ଶୁକ୍ରପିଶ-ନ୍ଦଧାନେ ॥ ଦୈଵ୍ଯା ହୋତାରା ପ୍ରଥମା ସୁଵାଚା । ମିମାନା ଯଜ୍ଞ-ମ୍ମନୁଷୋ ଯଜଦ୍ଧ୍ଯୈ ॥ 9 ॥
ପ୍ରଚୋଦଯନ୍ତା ଵିଦଥେଷୁ କାରୂ । ପ୍ରାଚୀନ-ଞ୍ଜ୍ଯୋତିଃ ପ୍ରଦିଶା ଦିଶନ୍ତା ॥ ଆନୋ ଯଜ୍ଞ-ମ୍ଭାରତୀ ତୂଯମେତୁ । ଇଡା ମନୁଷ୍ଵଦିହ ଚେତଯନ୍ତୀ । ତିସ୍ରୋ ଦେଵୀ-ର୍ବର୍ହିରେଦଗ୍ଗ୍ ସ୍ଯୋନମ୍ । ସରସ୍ଵତୀ ସ୍ଵପସ-ସ୍ସଦନ୍ତୁ ॥
ଯ ଇମେ ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵୀ ଜନିତ୍ରୀ । ରୂପୈରପିଗ୍ଂଶ-ଦ୍ଭୁଵନାନି ଵିଶ୍ଵା । ତମଦ୍ଯ ହୋତରିଷିତୋ ଯଜୀଯାନ୍ ।
ଦେଵ-ନ୍ତ୍ଵଷ୍ଟାରମିହ ଯକ୍ଷି ଵିଦ୍ଵାନ୍ ॥ 10 ॥
ଯ ଇମେ ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵୀ ଜନିତ୍ରୀ । ରୂପୈରପିଗ୍ଂଶ-ଦ୍ଭୁଵନାନି ଵିଶ୍ଵା । ତମଦ୍ଯ ହୋତରିଷିତୋ ଯଜୀଯାନ୍ ।
ଦେଵ-ନ୍ତ୍ଵଷ୍ଟାରମିହ ଯକ୍ଷି ଵିଦ୍ଵାନ୍ ॥ 10 ॥
ଉପାଵସୃଜତ୍-ତ୍ମନ୍ଯା ସମଞ୍ଜନ୍ନ୍ । ଦେଵାନା-ମ୍ପାଥ ଋତୁଥା ହଵୀଗ୍ଂଷି । ଵନସ୍ପତିଃ ଶମିତା ଦେଵୋ ଅଗ୍ନିଃ । ସ୍ଵଦନ୍ତୁ ହଵ୍ଯ-ମ୍ମଧୁନା ଘୃତେନ ॥
ସଦ୍ଯୋ ଜାତୋ ଵ୍ଯମିମୀତ ଯଜ୍ଞମ୍ । ଅଗ୍ନି-ର୍ଦେଵାନା-ମଭଵତ୍-ପୁରୋଗାଃ । ଅସ୍ଯ ହୋତୁଃ ପ୍ରଦିଶ୍ଯୃତସ୍ଯ ଵାଚି ।
ସ୍ଵାହାକୃତଗ୍ଂ ହଵିରଦନ୍ତୁ ଦେଵାଃ ॥ 11 ॥
ସଦ୍ଯୋ ଜାତୋ ଵ୍ଯମିମୀତ ଯଜ୍ଞମ୍ । ଅଗ୍ନି-ର୍ଦେଵାନା-ମଭଵତ୍-ପୁରୋଗାଃ । ଅସ୍ଯ ହୋତୁଃ ପ୍ରଦିଶ୍ଯୃତସ୍ଯ ଵାଚି ।
ସ୍ଵାହାକୃତଗ୍ଂ ହଵିରଦନ୍ତୁ ଦେଵାଃ ॥ 11 ॥
(ଯଜ୍ଞୈଃ - ସ୍ଯୋନଂ - ଁଯଜଦ୍ଧ୍ଯୈ - ଵିଦ୍ଵାନ - +ଷ୍ଟୌ ଚ) (ଅ. 3)
ଅନୁଵାକଂ 4 - ପର୍ଯଗ୍ନିକରଣୀଯା ଋଚଃ
ଅଗ୍ନିର୍-ହୋତା ନୋ ଅଦ୍ଧ୍ଵରେ । ଵାଜୀ ସନ୍-ପରିଣୀଯତେ ।
ଦେଵୋ ଦେଵେଷୁ ଯଜ୍ଞିଯଃ ॥ ପରି ତ୍ରିଵିଷ୍ଟ୍ଯଦ୍ଧ୍ଵରମ୍ । ଯାତ୍ଯଗ୍ନୀ ରଥୀରିଵ । ଆ ଦେଵେଷୁ ପ୍ରଯୋ ଦଧତ୍ ॥ ପରି ଵାଜପତିଃ କଵିଃ । ଅଗ୍ନିର୍-ହଵ୍ଯା ନ୍ଯକ୍ରମୀତ୍ ।
ଦଧ-ଦ୍ରତ୍ନାନି ଦାଶୁଷେ ॥ 12 ॥
ଅନୁଵାକଂ 4 - ପର୍ଯଗ୍ନିକରଣୀଯା ଋଚଃ
ଅଗ୍ନିର୍-ହୋତା ନୋ ଅଦ୍ଧ୍ଵରେ । ଵାଜୀ ସନ୍-ପରିଣୀଯତେ ।
ଦେଵୋ ଦେଵେଷୁ ଯଜ୍ଞିଯଃ ॥ ପରି ତ୍ରିଵିଷ୍ଟ୍ଯଦ୍ଧ୍ଵରମ୍ । ଯାତ୍ଯଗ୍ନୀ ରଥୀରିଵ । ଆ ଦେଵେଷୁ ପ୍ରଯୋ ଦଧତ୍ ॥ ପରି ଵାଜପତିଃ କଵିଃ । ଅଗ୍ନିର୍-ହଵ୍ଯା ନ୍ଯକ୍ରମୀତ୍ ।
ଦଧ-ଦ୍ରତ୍ନାନି ଦାଶୁଷେ ॥ 12 ॥
(ଅଗ୍ନିର୍-ହୋତା ନୋ ନଵ) (ଅ. 4)
ଅନୁଵାକଂ 5 - ମୈତ୍ରାଵରୁଣପ୍ରୈଷଃ
ଅଜୈଦଗ୍ନିଃ । ଅସନଦ୍ଵାଜ-ନ୍ନି । ଦେଵୋ ଦେଵେଭ୍ଯୋ ହଵ୍ଯା-ଽଵାଟ୍ । ପ୍ରାଞ୍ଜୋଭିର୍-ହିନ୍ଵାନଃ ।
ଧେନାଭିଃ କଲ୍ପମାନଃ । ଯଜ୍ଞସ୍ଯାଯୁଃ ପ୍ରତିରନ୍ନ୍ ।
ଉପ ପ୍ରେଷ୍ଯ ହୋତଃ । ହଵ୍ଯା ଦେଵେଭ୍ଯଃ ॥ 13 ॥
ଅନୁଵାକଂ 5 - ମୈତ୍ରାଵରୁଣପ୍ରୈଷଃ
ଅଜୈଦଗ୍ନିଃ । ଅସନଦ୍ଵାଜ-ନ୍ନି । ଦେଵୋ ଦେଵେଭ୍ଯୋ ହଵ୍ଯା-ଽଵାଟ୍ । ପ୍ରାଞ୍ଜୋଭିର୍-ହିନ୍ଵାନଃ ।
ଧେନାଭିଃ କଲ୍ପମାନଃ । ଯଜ୍ଞସ୍ଯାଯୁଃ ପ୍ରତିରନ୍ନ୍ ।
ଉପ ପ୍ରେଷ୍ଯ ହୋତଃ । ହଵ୍ଯା ଦେଵେଭ୍ଯଃ ॥ 13 ॥
(ଅଜୈଦଷ୍ଟୌ) (ଅ. 5)
ଅନୁଵାକଂ 6 - ହୋତୁରଧ୍ରିଗୁପ୍ରୈଷଃ
ଦୈଵ୍ଯା-ଶ୍ଶମିତାର ଉତ ମନୁଷ୍ଯା ଆରଭଦ୍ଧ୍ଵମ୍ । ଉପ ନଯତ ମେଦ୍ଧ୍ଯା ଦୁରଃ । ଆଶାସାନା ମେଧପତିଭ୍ଯା-ମ୍ମେଧମ୍ । ପ୍ରାସ୍ମା ଅଗ୍ନି-ମ୍ଭରତ । ସ୍ତୃଣୀତ ବର୍ହିଃ । ଅନ୍ଵେନ-ମ୍ମାତା ମନ୍ଯତାମ୍ । ଅନୁ ପିତା ।
ଅନୁ ଭ୍ରାତା ସଗର୍ଭ୍ଯଃ । ଅନୁ ସଖା ସଯୂଥ୍ଯଃ ॥
ଉଦୀଚୀନାଗ୍ଂ ଅସ୍ଯ ପଦୋ ନିଧତ୍ତାତ୍ ॥ 14 ॥
ଅନୁଵାକଂ 6 - ହୋତୁରଧ୍ରିଗୁପ୍ରୈଷଃ
ଦୈଵ୍ଯା-ଶ୍ଶମିତାର ଉତ ମନୁଷ୍ଯା ଆରଭଦ୍ଧ୍ଵମ୍ । ଉପ ନଯତ ମେଦ୍ଧ୍ଯା ଦୁରଃ । ଆଶାସାନା ମେଧପତିଭ୍ଯା-ମ୍ମେଧମ୍ । ପ୍ରାସ୍ମା ଅଗ୍ନି-ମ୍ଭରତ । ସ୍ତୃଣୀତ ବର୍ହିଃ । ଅନ୍ଵେନ-ମ୍ମାତା ମନ୍ଯତାମ୍ । ଅନୁ ପିତା ।
ଅନୁ ଭ୍ରାତା ସଗର୍ଭ୍ଯଃ । ଅନୁ ସଖା ସଯୂଥ୍ଯଃ ॥
ଉଦୀଚୀନାଗ୍ଂ ଅସ୍ଯ ପଦୋ ନିଧତ୍ତାତ୍ ॥ 14 ॥
ସୂର୍ଯ-ଞ୍ଚକ୍ଷୁର୍ଗମଯତାତ୍ । ଵାତ-ମ୍ପ୍ରାଣମନ୍ଵ-ଵସୃଜତାତ୍ । ଦିଶ-ଶ୍ଶ୍ରୋତ୍ରମ୍ । ଅନ୍ତରିକ୍ଷମସୁମ୍ । ପୃଥିଵୀଗ୍ଂ ଶରୀରମ୍ । ଏକଧା-ଽସ୍ଯ ତ୍ଵଚମାଚ୍ଛ୍ଯତାତ୍ । ପୁରା ନାଭ୍ଯା ଅପିଶସୋ ଵପାମୁତ୍ଖିଦତାତ୍ । ଅନ୍ତରେଵୋଷ୍ମାଣଂ-ଵାଁରଯତାତ୍ । ଶ୍ଯେନମସ୍ଯ ଵକ୍ଷଃ କୃଣୁତାତ୍ । ପ୍ରଶସା ବାହୂ ॥ 15 ॥
ଶଲା ଦୋଷଣୀ । କଶ୍ଯପେଵାଗ୍ଂସା । ଅଚ୍ଛିଦ୍ରେ ଶ୍ରୋଣୀ ।
କଵଷୋରୂ ସ୍ରେକପର୍ଣା-ଽଷ୍ଠୀଵନ୍ତା । ଷଡ୍ଵିଗ୍ଂଶତିରସ୍ଯ ଵଙ୍କ୍ରଯଃ ।
ତା ଅନୁଷ୍ଠ୍ଯୋଚ୍ଚ୍ଯାଵଯତାତ୍ । ଗାତ୍ର-ଙ୍ଗାତ୍ରମସ୍ଯାନୂନ-ଙ୍କୃଣୁତାତ୍ । ଊଵଦ୍ଧ୍ଯଗୋହ-ମ୍ପାର୍ଥିଵ-ଙ୍ଖନତାତ୍ । ଅସ୍ନା ରକ୍ଷ-ସ୍ସଗ୍ଂସୃଜତାତ୍ ।
ଵନିଷ୍ଠୁମସ୍ଯ ମା ରାଵିଷ୍ଟ ॥ 16 ॥
କଵଷୋରୂ ସ୍ରେକପର୍ଣା-ଽଷ୍ଠୀଵନ୍ତା । ଷଡ୍ଵିଗ୍ଂଶତିରସ୍ଯ ଵଙ୍କ୍ରଯଃ ।
ତା ଅନୁଷ୍ଠ୍ଯୋଚ୍ଚ୍ଯାଵଯତାତ୍ । ଗାତ୍ର-ଙ୍ଗାତ୍ରମସ୍ଯାନୂନ-ଙ୍କୃଣୁତାତ୍ । ଊଵଦ୍ଧ୍ଯଗୋହ-ମ୍ପାର୍ଥିଵ-ଙ୍ଖନତାତ୍ । ଅସ୍ନା ରକ୍ଷ-ସ୍ସଗ୍ଂସୃଜତାତ୍ ।
ଵନିଷ୍ଠୁମସ୍ଯ ମା ରାଵିଷ୍ଟ ॥ 16 ॥
ଉରୂକ-ମ୍ମନ୍ଯମାନାଃ ॥ ନେଦ୍ଵସ୍ତୋକେ ତନଯେ । ରଵିତା ରଵଚ୍ଛମିତାରଃ । ଅଦ୍ଧ୍ରିଗୋ ଶମୀଦ୍ଧ୍ଵମ୍ । ସୁଶମି ଶମୀଦ୍ଧ୍ଵମ୍ । ଶମୀଦ୍ଧ୍ଵ-ମଦ୍ଧ୍ରିଗୋ ॥
ଅଦ୍ଧ୍ରିଗୁଶ୍ଚାପାପଶ୍ଚ । ଉଭୌ ଦେଵାନାଗ୍ଂ ଶମିତାରୌ । ତାଵିମ-ମ୍ପଶୁଗ୍ଗ୍ ଶ୍ରପଯତା-ମ୍ପ୍ରଵିଦ୍ଵାଗ୍ଂସୌ ।
ଯଥା ଯଥା-ଽସ୍ଯ ଶ୍ରପଣ-ନ୍ତଥାତଥା ॥ 17 ॥
ଅଦ୍ଧ୍ରିଗୁଶ୍ଚାପାପଶ୍ଚ । ଉଭୌ ଦେଵାନାଗ୍ଂ ଶମିତାରୌ । ତାଵିମ-ମ୍ପଶୁଗ୍ଗ୍ ଶ୍ରପଯତା-ମ୍ପ୍ରଵିଦ୍ଵାଗ୍ଂସୌ ।
ଯଥା ଯଥା-ଽସ୍ଯ ଶ୍ରପଣ-ନ୍ତଥାତଥା ॥ 17 ॥
[ଧତ୍ତା-ଦ୍- ବାହୂ - ମା ରାଵିଷ୍ଟ - ତଥାତଥା ] (ଅ. 6)
ଅନୁଵାକଂ 7 - ସ୍ତୋକଵିଷଯ-ମ୍ମୈତ୍ରାଵରୁଣାନୁଵଚନମ୍
ଜୁଷସ୍ଵ ସପ୍ରଥସ୍ତମମ୍ । ଵଚୋ ଦେଵଫ୍ସରସ୍ତମମ୍ ।
ହଵ୍ଯା ଜୁହ୍ଵାନ ଆସନି ॥ ଇମ-ନ୍ନୋ ଯଜ୍ଞମମୃତେଷୁ ଧେହି । ଇମା ହଵ୍ଯା ଜାତଵେଦୋ ଜୁଷସ୍ଵ । ସ୍ତୋକାନାମଗ୍ନେ ମେଦସୋ ଘୃତସ୍ଯ । ହୋତଃ ପ୍ରାଶାନ ପ୍ରଥମୋ ନିଷଦ୍ଯ ॥ ଘୃତଵନ୍ତଃ ପାଵକ ତେ ।
ସ୍ତୋକାସ୍ଶ୍ଚୋତନ୍ତି ମେଦସଃ । ସ୍ଵଧର୍ମ-ନ୍ଦେଵଵୀତଯେ ॥ 18 ॥
ଅନୁଵାକଂ 7 - ସ୍ତୋକଵିଷଯ-ମ୍ମୈତ୍ରାଵରୁଣାନୁଵଚନମ୍
ଜୁଷସ୍ଵ ସପ୍ରଥସ୍ତମମ୍ । ଵଚୋ ଦେଵଫ୍ସରସ୍ତମମ୍ ।
ହଵ୍ଯା ଜୁହ୍ଵାନ ଆସନି ॥ ଇମ-ନ୍ନୋ ଯଜ୍ଞମମୃତେଷୁ ଧେହି । ଇମା ହଵ୍ଯା ଜାତଵେଦୋ ଜୁଷସ୍ଵ । ସ୍ତୋକାନାମଗ୍ନେ ମେଦସୋ ଘୃତସ୍ଯ । ହୋତଃ ପ୍ରାଶାନ ପ୍ରଥମୋ ନିଷଦ୍ଯ ॥ ଘୃତଵନ୍ତଃ ପାଵକ ତେ ।
ସ୍ତୋକାସ୍ଶ୍ଚୋତନ୍ତି ମେଦସଃ । ସ୍ଵଧର୍ମ-ନ୍ଦେଵଵୀତଯେ ॥ 18 ॥
ଶ୍ରେଷ୍ଠ-ନ୍ନୋ ଧେହି ଵାର୍ଯମ୍ ॥ ତୁଭ୍ଯଗ୍ଗ୍ ସ୍ତୋକା ଘୃତଶ୍ଚୁତଃ । ଅଗ୍ନେ ଵିପ୍ରାଯ ସନ୍ତ୍ଯ । ଋଷି-ଶ୍ଶ୍ରେଷ୍ଠ-ସ୍ସମିଦ୍ଧ୍ଯସେ । ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ପ୍ରାଵିତା ଭଵ ॥
ତୁଭ୍ଯଗ୍ଗ୍ ଶ୍ଚୋତନ୍ତ୍ଯଦ୍ଧ୍ରିଗୋ ଶଚୀଵଃ । ସ୍ତୋକାସୋ ଅଗ୍ନେ ମେଦସୋ ଘୃତସ୍ଯ । କଵିଶସ୍ତୋ ବୃହତା ଭାନୁନା-ଽଽଗାଃ । ହଵ୍ଯା ଜୁଷସ୍ଵ ମେଧିର ॥
ଓଜିଷ୍ଠ-ନ୍ତେ ମଦ୍ଧ୍ଯତୋ ମେଦ ଉଦ୍ଭୃତମ୍ । ପ୍ରତେ ଵଯ-ନ୍ଦଦାମହେ । ଶ୍ଚୋତନ୍ତି ତେ ଵସୋ ସ୍ତୋକା ଅଧି ତ୍ଵଚି ।
ପ୍ରତି ତାନ୍ଦେଵଶୋ ଵିହି ॥ 19 ॥
ତୁଭ୍ଯଗ୍ଗ୍ ଶ୍ଚୋତନ୍ତ୍ଯଦ୍ଧ୍ରିଗୋ ଶଚୀଵଃ । ସ୍ତୋକାସୋ ଅଗ୍ନେ ମେଦସୋ ଘୃତସ୍ଯ । କଵିଶସ୍ତୋ ବୃହତା ଭାନୁନା-ଽଽଗାଃ । ହଵ୍ଯା ଜୁଷସ୍ଵ ମେଧିର ॥
ଓଜିଷ୍ଠ-ନ୍ତେ ମଦ୍ଧ୍ଯତୋ ମେଦ ଉଦ୍ଭୃତମ୍ । ପ୍ରତେ ଵଯ-ନ୍ଦଦାମହେ । ଶ୍ଚୋତନ୍ତି ତେ ଵସୋ ସ୍ତୋକା ଅଧି ତ୍ଵଚି ।
ପ୍ରତି ତାନ୍ଦେଵଶୋ ଵିହି ॥ 19 ॥
(ଦେଵଵୀତଯ-ଉଦ୍ଭୃତ-ନ୍ତ୍ରୀଣି ଚ) (ଅ. 7)
ଅନୁଵାକଂ 8 - ଵପା ପୁରୋଡାଶସ୍ଵିଷ୍ଟକୃତା-ମ୍ପୁରୋନୁଵାକ୍ଯାଃ ପ୍ରୈଷାଶ୍ଚ
ଆ ଵୃତ୍ରହଣା ଵୃତ୍ରହଭି-ଶ୍ଶୁଷ୍ମୈଃ । ଇନ୍ଦ୍ର ଯାତ-ନ୍ନମୋଭିରଗ୍ନେ ଅର୍ଵାକ୍ । ଯୁଵଗ୍ଂ ରାଧୋଭିରକଵେଭିରିନ୍ଦ୍ର । ଅଗ୍ନେ ଅସ୍ମେ ଭଵତମୁତ୍ତମେଭିଃ ॥ ହୋତା ଯକ୍ଷଦିନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନୀ । ଛାଗସ୍ଯ ଵପାଯା ମେଦସଃ । ଜୁଷେତାଗ୍ଂ ହଵିଃ । ହୋତର୍ଯଜ ॥ ଵି ହ୍ଯଖ୍ଯ-ନ୍ମନସା ଵସ୍ଯ ଇଚ୍ଛନ୍ନ୍ । ଇନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନୀ ଜ୍ଞାସ ଉତ ଵା ସଜାତାନ୍ ॥ 20 ॥
ଅନୁଵାକଂ 8 - ଵପା ପୁରୋଡାଶସ୍ଵିଷ୍ଟକୃତା-ମ୍ପୁରୋନୁଵାକ୍ଯାଃ ପ୍ରୈଷାଶ୍ଚ
ଆ ଵୃତ୍ରହଣା ଵୃତ୍ରହଭି-ଶ୍ଶୁଷ୍ମୈଃ । ଇନ୍ଦ୍ର ଯାତ-ନ୍ନମୋଭିରଗ୍ନେ ଅର୍ଵାକ୍ । ଯୁଵଗ୍ଂ ରାଧୋଭିରକଵେଭିରିନ୍ଦ୍ର । ଅଗ୍ନେ ଅସ୍ମେ ଭଵତମୁତ୍ତମେଭିଃ ॥ ହୋତା ଯକ୍ଷଦିନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନୀ । ଛାଗସ୍ଯ ଵପାଯା ମେଦସଃ । ଜୁଷେତାଗ୍ଂ ହଵିଃ । ହୋତର୍ଯଜ ॥ ଵି ହ୍ଯଖ୍ଯ-ନ୍ମନସା ଵସ୍ଯ ଇଚ୍ଛନ୍ନ୍ । ଇନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନୀ ଜ୍ଞାସ ଉତ ଵା ସଜାତାନ୍ ॥ 20 ॥
ନାନ୍ଯା ଯୁଵତ୍ପ୍ରମତିରସ୍ତି ମହ୍ଯମ୍ । ସ ଵା-ନ୍ଧିଯଂ-ଵାଁଜଯନ୍ତୀମତକ୍ଷମ୍ ॥ ହୋତା ଯକ୍ଷଦିନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନୀ । ପୁରୋଡାଶସ୍ଯ ଜୁଷେତାଗ୍ଂ ହଵିଃ । ହୋତର୍ଯଜ ॥
ତ୍ଵାମୀଡତେ ଅଜିର-ନ୍ଦୂତ୍ଯାଯ । ହଵିଷ୍ମନ୍ତ-ସ୍ସଦମି-ନ୍ମାନୁଷାସଃ । ଯସ୍ଯ ଦେଵୈରାସଦୋ ବର୍ହିରଗ୍ନେ । ଅହାନ୍ଯସ୍ମୈ ସୁଦିନା ଭଵନ୍ତୁ ॥ ହୋତା ଯକ୍ଷଦଗ୍ନିମ୍ । ପୁରୋଡାଶସ୍ଯ ଜୁଷତାଗ୍ଂ ହଵିଃ ।
ହୋତର୍ଯଜ ॥ 21 ॥
ତ୍ଵାମୀଡତେ ଅଜିର-ନ୍ଦୂତ୍ଯାଯ । ହଵିଷ୍ମନ୍ତ-ସ୍ସଦମି-ନ୍ମାନୁଷାସଃ । ଯସ୍ଯ ଦେଵୈରାସଦୋ ବର୍ହିରଗ୍ନେ । ଅହାନ୍ଯସ୍ମୈ ସୁଦିନା ଭଵନ୍ତୁ ॥ ହୋତା ଯକ୍ଷଦଗ୍ନିମ୍ । ପୁରୋଡାଶସ୍ଯ ଜୁଷତାଗ୍ଂ ହଵିଃ ।
ହୋତର୍ଯଜ ॥ 21 ॥
(ସଜାତା - ନଗ୍ନି-ନ୍ଦ୍ଵେ ଚ) (ଅ. 8)
ଅନୁଵାକଂ 9 - ତେଷାମେଵ ଯାଜ୍ଯାଃ
ଗୀର୍ଭିର୍ଵିପ୍ରଃ ପ୍ରମତିମିଚ୍ଛମାନଃ । ଈ ରଯିଂ-ଯଁଶସ-ମ୍ପୂର୍ଵଭାଜମ୍ । ଇନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନୀ ଵୃତ୍ରହଣା ସୁଵଜ୍ରା । ପ୍ରଣୋ ନଵ୍ଯେଭିସ୍ତିରତ-ନ୍ଦେଷ୍ଣୈଃ ॥ ମାଚ୍ଛେଦ୍ମ ରଶ୍ମୀଗ୍ଂରିତି ନାଧମାନାଃ । ପିତୃଣାଗ୍ଂ ଶକ୍ତୀରନୁ ଯଚ୍ଛମାନାଃ । ଇନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନିଭ୍ଯା-ଙ୍କଂ-ଵୃଁଷଣୋ ମଦନ୍ତି । ତା ହ୍ଯଦ୍ରୀ ଧିଷଣାଯା ଉପସ୍ଥେ ॥
ଅଗ୍ନିଗ୍ଂ ସୁଦୀତିଗ୍ଂ ସୁଦୃଶ-ଙ୍ଗୃଣନ୍ତଃ ।
ନମସ୍ଯାମସ୍ତ୍ଵେଡ୍ଯ-ଞ୍ଜାତଵେଦଃ ।
ତ୍ଵା-ନ୍ଦୂତମରତିଗ୍ଂ ହଵ୍ଯଵାହମ୍ ।
ଦେଵା ଅକୃଣ୍ଵ-ନ୍ନମୃତସ୍ଯ ନାଭିମ୍ ॥ 22 ॥
ଅନୁଵାକଂ 9 - ତେଷାମେଵ ଯାଜ୍ଯାଃ
ଗୀର୍ଭିର୍ଵିପ୍ରଃ ପ୍ରମତିମିଚ୍ଛମାନଃ । ଈ ରଯିଂ-ଯଁଶସ-ମ୍ପୂର୍ଵଭାଜମ୍ । ଇନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନୀ ଵୃତ୍ରହଣା ସୁଵଜ୍ରା । ପ୍ରଣୋ ନଵ୍ଯେଭିସ୍ତିରତ-ନ୍ଦେଷ୍ଣୈଃ ॥ ମାଚ୍ଛେଦ୍ମ ରଶ୍ମୀଗ୍ଂରିତି ନାଧମାନାଃ । ପିତୃଣାଗ୍ଂ ଶକ୍ତୀରନୁ ଯଚ୍ଛମାନାଃ । ଇନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନିଭ୍ଯା-ଙ୍କଂ-ଵୃଁଷଣୋ ମଦନ୍ତି । ତା ହ୍ଯଦ୍ରୀ ଧିଷଣାଯା ଉପସ୍ଥେ ॥
ଅଗ୍ନିଗ୍ଂ ସୁଦୀତିଗ୍ଂ ସୁଦୃଶ-ଙ୍ଗୃଣନ୍ତଃ ।
ନମସ୍ଯାମସ୍ତ୍ଵେଡ୍ଯ-ଞ୍ଜାତଵେଦଃ ।
ତ୍ଵା-ନ୍ଦୂତମରତିଗ୍ଂ ହଵ୍ଯଵାହମ୍ ।
ଦେଵା ଅକୃଣ୍ଵ-ନ୍ନମୃତସ୍ଯ ନାଭିମ୍ ॥ 22 ॥
(ଜାତଵେଦୋ ଦ୍ଵେ ଚ) (ଅ. 9)
ଅନୁଵାକଂ 10 - ମନୋତାସୂକ୍ତମ୍
ତ୍ଵଗ୍ଗ୍ ହ୍ଯଗ୍ନେ ପ୍ରଥମୋ ମନୋତା । ଅସ୍ଯା ଧିଯୋ ଅଭଵୋ ଦସ୍ମ ହୋତା । ତ୍ଵଗ୍ଂ ସୀଂ-ଵୃଁଷ-ନ୍ନକୃଣୋ-ର୍ଦୁଷ୍ଟରୀତୁ । ସହୋ ଵିଶ୍ଵସ୍ମୈ ସହସେ ସହଦ୍ଧ୍ଯୈ ॥ ଅଧା ହୋତା ନ୍ଯସୀଦୋ ଯଜୀଯାନ୍ । ଇଡସ୍ପଦ ଇଷଯନ୍ନୀଡ୍ଯ-ସ୍ସନ୍ନ୍ । ତ-ନ୍ତ୍ଵା ନରଃ ପ୍ରଥମ-ନ୍ଦେଵଯନ୍ତଃ । ମହୋ ରାଯେ ଚିତଯନ୍ତୋ ଅନୁ ଗ୍ମନ୍ନ୍ ॥ ଵୃତେଵ ଯନ୍ତ-ମ୍ବହୁଭି-ର୍ଵସଵ୍ଯୈଃ ।
ତ୍ଵେ ରଯି-ଞ୍ଜାଗୃଵାଗ୍ଂସୋ ଅନୁ ଗ୍ମନ୍ନ୍ ॥ 23 ॥
ଅନୁଵାକଂ 10 - ମନୋତାସୂକ୍ତମ୍
ତ୍ଵଗ୍ଗ୍ ହ୍ଯଗ୍ନେ ପ୍ରଥମୋ ମନୋତା । ଅସ୍ଯା ଧିଯୋ ଅଭଵୋ ଦସ୍ମ ହୋତା । ତ୍ଵଗ୍ଂ ସୀଂ-ଵୃଁଷ-ନ୍ନକୃଣୋ-ର୍ଦୁଷ୍ଟରୀତୁ । ସହୋ ଵିଶ୍ଵସ୍ମୈ ସହସେ ସହଦ୍ଧ୍ଯୈ ॥ ଅଧା ହୋତା ନ୍ଯସୀଦୋ ଯଜୀଯାନ୍ । ଇଡସ୍ପଦ ଇଷଯନ୍ନୀଡ୍ଯ-ସ୍ସନ୍ନ୍ । ତ-ନ୍ତ୍ଵା ନରଃ ପ୍ରଥମ-ନ୍ଦେଵଯନ୍ତଃ । ମହୋ ରାଯେ ଚିତଯନ୍ତୋ ଅନୁ ଗ୍ମନ୍ନ୍ ॥ ଵୃତେଵ ଯନ୍ତ-ମ୍ବହୁଭି-ର୍ଵସଵ୍ଯୈଃ ।
ତ୍ଵେ ରଯି-ଞ୍ଜାଗୃଵାଗ୍ଂସୋ ଅନୁ ଗ୍ମନ୍ନ୍ ॥ 23 ॥
ରୁଶନ୍ତମଗ୍ନି-ନ୍ଦର୍ଶତ-ମ୍ବୃହନ୍ତମ୍ । ଵପାଵନ୍ତଂ-ଵିଁଶ୍ଵହା ଦୀଦିଵାଗ୍ଂସମ୍ ॥ ପଦ-ନ୍ଦେଵସ୍ଯ ନମସା ଵିଯନ୍ତଃ । ଶ୍ରଵସ୍ଯଵ-ଶ୍ଶ୍ରଵ ଆପନ୍ନମୃକ୍ତମ୍ ।
ନାମାନି ଚି-ଦ୍ଦଧିରେ ଯଜ୍ଞିଯାନି । ଭଦ୍ରାଯା-ନ୍ତେ ରଣଯନ୍ତ ସନ୍ଦୃଷ୍ଟୌ ॥ ତ୍ଵାଂ-ଵଁର୍ଧନ୍ତି କ୍ଷିତଯଃ ପୃଥିଵ୍ଯାମ୍ । ତ୍ଵଗ୍ଂ ରାଯ ଉଭଯାସୋ ଜନାନାମ୍ ।
ତ୍ଵ-ନ୍ତ୍ରାତା ତରଣେ ଚେତ୍ଯୋ ଭୂଃ ।
ପିତା ମାତା ସଦମି-ନ୍ମାନୁଷାଣାମ୍ ॥ 24 ॥
ନାମାନି ଚି-ଦ୍ଦଧିରେ ଯଜ୍ଞିଯାନି । ଭଦ୍ରାଯା-ନ୍ତେ ରଣଯନ୍ତ ସନ୍ଦୃଷ୍ଟୌ ॥ ତ୍ଵାଂ-ଵଁର୍ଧନ୍ତି କ୍ଷିତଯଃ ପୃଥିଵ୍ଯାମ୍ । ତ୍ଵଗ୍ଂ ରାଯ ଉଭଯାସୋ ଜନାନାମ୍ ।
ତ୍ଵ-ନ୍ତ୍ରାତା ତରଣେ ଚେତ୍ଯୋ ଭୂଃ ।
ପିତା ମାତା ସଦମି-ନ୍ମାନୁଷାଣାମ୍ ॥ 24 ॥
ସ ପର୍ଯେଣ୍ଯ-ସ୍ସ ପ୍ରିଯୋ ଵିକ୍ଷ୍ଵଗ୍ନିଃ । ହୋତା ମନ୍ଦ୍ରୋ ନିଷସାଦା ଯଜୀଯାନ୍ । ତ-ନ୍ତ୍ଵା ଵଯ-ନ୍ଦମ ଆ ଦୀଦିଵାଗ୍ଂସମ୍ । ଉପଜ୍ଞୁବାଧୋ ନମସା ସଦେମ ॥
ତ-ନ୍ତ୍ଵା ଵଯଗ୍ଂ ସୁଧିଯୋ ନଵ୍ଯମଗ୍ନେ । ସୁମ୍ନାଯଵ ଈମହେ ଦେଵଯନ୍ତଃ । ତ୍ଵଂ-ଵିଁଶୋ ଅନଯୋ ଦୀଦ୍ଯାନଃ । ଦିଵୋ ଅଗ୍ନେ ବୃହତା ରୋଚନେନ ॥
ଵିଶା-ଙ୍କଵିଂ-ଵିଁଶ୍ପତିଗ୍ଂ ଶଶ୍ଵତୀନାମ୍ ।
ନିତୋଶନଂ-ଵୃଁଷଭ-ଞ୍ଚର୍ଷଣୀନାମ୍ ॥ 25 ॥
ତ-ନ୍ତ୍ଵା ଵଯଗ୍ଂ ସୁଧିଯୋ ନଵ୍ଯମଗ୍ନେ । ସୁମ୍ନାଯଵ ଈମହେ ଦେଵଯନ୍ତଃ । ତ୍ଵଂ-ଵିଁଶୋ ଅନଯୋ ଦୀଦ୍ଯାନଃ । ଦିଵୋ ଅଗ୍ନେ ବୃହତା ରୋଚନେନ ॥
ଵିଶା-ଙ୍କଵିଂ-ଵିଁଶ୍ପତିଗ୍ଂ ଶଶ୍ଵତୀନାମ୍ ।
ନିତୋଶନଂ-ଵୃଁଷଭ-ଞ୍ଚର୍ଷଣୀନାମ୍ ॥ 25 ॥
ପ୍ରେତୀଷଣିମିଷଯନ୍ତ-ମ୍ପାଵକମ୍ । ରାଜନ୍ତମଗ୍ନିଂ-ଯଁଜତଗ୍ଂ ରଯୀଣାମ୍ ॥ ସୋ ଅଗ୍ନ ଈଜେ ଶଶମେ ଚ ମର୍ତଃ । ଯସ୍ତ ଆନଟ୍-ଥ୍ସମିଧା ହଵ୍ଯଦାତିମ୍ ।
ଯ ଆହୁତି-ମ୍ପରି ଵେଦା ନମୋଭିଃ । ଵିଶ୍ଵେଥ୍ସ ଵାମା ଦଧତେ ତ୍ଵୋତଃ ॥ ଅସ୍ମା ଉ ତେ ମହି ମହେ ଵିଧେମ । ନମୋଭିରଗ୍ନେ ସମିଧୋତ ହଵ୍ଯୈଃ ।
ଵେଦୀ ସୂନୋ ସହସୋ ଗୀର୍ଭିରୁକ୍ଥୈଃ ।
ଆ ତେ ଭଦ୍ରାଯାଗ୍ଂ ସୁମତୌ ଯତେମ ॥ 26 ॥
ଯ ଆହୁତି-ମ୍ପରି ଵେଦା ନମୋଭିଃ । ଵିଶ୍ଵେଥ୍ସ ଵାମା ଦଧତେ ତ୍ଵୋତଃ ॥ ଅସ୍ମା ଉ ତେ ମହି ମହେ ଵିଧେମ । ନମୋଭିରଗ୍ନେ ସମିଧୋତ ହଵ୍ଯୈଃ ।
ଵେଦୀ ସୂନୋ ସହସୋ ଗୀର୍ଭିରୁକ୍ଥୈଃ ।
ଆ ତେ ଭଦ୍ରାଯାଗ୍ଂ ସୁମତୌ ଯତେମ ॥ 26 ॥
ଆ ଯସ୍ତତନ୍ଥ ରୋଦସୀ ଵି ଭାସା । ଶ୍ରଵୋଭିଶ୍ଚ ଶ୍ରଵସ୍ଯସ୍ତରୁତ୍ରଃ । ବୃହଦ୍ଭି-ର୍ଵାଜୈ-ସ୍ସ୍ଥଵିରେଭିରସ୍ମେ । ରେଵଦ୍ଭିରଗ୍ନେ ଵିତରଂ-ଵିଁଭାହି ॥
ନୃଵଦ୍ଵସୋ ସଦମିଦ୍ଧେହ୍ଯସ୍ମେ । ଭୂରି ତୋକାଯ ତନଯାଯ ପଶ୍ଵଃ । ପୂର୍ଵୀରିଷୋ ବୃହତୀରାରେ ଅଘାଃ । ଅସ୍ମେ ଭଦ୍ରା ସୌଶ୍ରଵସାନି ସନ୍ତୁ ॥
ପୁରୂଣ୍ଯଗ୍ନେ ପୁରୁଧା ତ୍ଵାଯା । ଵସୂନି ରାଜନ୍-ଵସୁତାତେ ଅଶ୍ଯାମ୍ । ପୁରୂଣି ହି ତ୍ଵେ ପୁରୁଵାର ସନ୍ତି ।
ଅଗ୍ନେ ଵସୁ ଵିଧତେ ରାଜନି ତ୍ଵେ ॥ 27 ॥
ନୃଵଦ୍ଵସୋ ସଦମିଦ୍ଧେହ୍ଯସ୍ମେ । ଭୂରି ତୋକାଯ ତନଯାଯ ପଶ୍ଵଃ । ପୂର୍ଵୀରିଷୋ ବୃହତୀରାରେ ଅଘାଃ । ଅସ୍ମେ ଭଦ୍ରା ସୌଶ୍ରଵସାନି ସନ୍ତୁ ॥
ପୁରୂଣ୍ଯଗ୍ନେ ପୁରୁଧା ତ୍ଵାଯା । ଵସୂନି ରାଜନ୍-ଵସୁତାତେ ଅଶ୍ଯାମ୍ । ପୁରୂଣି ହି ତ୍ଵେ ପୁରୁଵାର ସନ୍ତି ।
ଅଗ୍ନେ ଵସୁ ଵିଧତେ ରାଜନି ତ୍ଵେ ॥ 27 ॥
(ଜାଗୃଵାଗ୍ଂସୋ ଅନୁ ଗ୍ମନ୍ - ମାନୁଷାଣାଂ - ଚର୍ଷଣୀନାଂ - ଁଯତେ - ମାଶ୍ଯା-ନ୍ଦ୍ଵେ ଚ) (ଅ. 10)
ଅନୁଵାକଂ 11 - ହଵିର୍ଵନସ୍ପତିସ୍ଵିଷ୍ଟକୃତା-ମ୍ପୁରୋନୁଵାକ୍ଯାଃ ପ୍ରୈଷାଶ୍ଚ
ଆ ଭରତଗ୍ଂ ଶିକ୍ଷତଂ-ଵଁଜ୍ରବାହୂ ।
ଅସ୍ମାଗ୍ଂ ଇନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନୀ ଅଵତଗ୍ଂ ଶଚୀଭିଃ ।
ଇମେ ନୁ ତେ ରଶ୍ମଯ-ସ୍ସୂର୍ଯସ୍ଯ ।
ଯେଭିଃ ସପିତ୍ଵ-ମ୍ପିତରୋ ନ ଆଯନ୍ନ୍ ॥
ହୋତା ଯକ୍ଷଦିନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନୀ । ଛାଗସ୍ଯ ହଵିଷ ଆତ୍ତାମଦ୍ଯ । ମଦ୍ଧ୍ଯତୋ ମେଦ ଉଦ୍ଭୃତମ୍ । ପୁରା ଦ୍ଵେଷୋଭ୍ଯଃ । ପୁରା ପୌରୁଷେଯ୍ଯା ଗୃଭଃ । ଘସ୍ତାନ୍ନୂନମ୍ ॥ 28 ॥
ଅନୁଵାକଂ 11 - ହଵିର୍ଵନସ୍ପତିସ୍ଵିଷ୍ଟକୃତା-ମ୍ପୁରୋନୁଵାକ୍ଯାଃ ପ୍ରୈଷାଶ୍ଚ
ଆ ଭରତଗ୍ଂ ଶିକ୍ଷତଂ-ଵଁଜ୍ରବାହୂ ।
ଅସ୍ମାଗ୍ଂ ଇନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନୀ ଅଵତଗ୍ଂ ଶଚୀଭିଃ ।
ଇମେ ନୁ ତେ ରଶ୍ମଯ-ସ୍ସୂର୍ଯସ୍ଯ ।
ଯେଭିଃ ସପିତ୍ଵ-ମ୍ପିତରୋ ନ ଆଯନ୍ନ୍ ॥
ହୋତା ଯକ୍ଷଦିନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନୀ । ଛାଗସ୍ଯ ହଵିଷ ଆତ୍ତାମଦ୍ଯ । ମଦ୍ଧ୍ଯତୋ ମେଦ ଉଦ୍ଭୃତମ୍ । ପୁରା ଦ୍ଵେଷୋଭ୍ଯଃ । ପୁରା ପୌରୁଷେଯ୍ଯା ଗୃଭଃ । ଘସ୍ତାନ୍ନୂନମ୍ ॥ 28 ॥
ଘାସେ ଅଜ୍ରାଣାଂ-ଯଁଵସପ୍ରଥମାନାମ୍ । ସୁମତ୍କ୍ଷରାଣାଗ୍ଂ ଶତରୁଦ୍ରିଯାଣାମ୍ ।
ଅଗ୍ନିଷ୍ଵାତ୍ତାନା-ମ୍ପୀଵୋପଵସନାନାମ୍ ।
ପାର୍ଶ୍ଵତ-ଶ୍ଶ୍ରୋଣିତ-ଶ୍ଶିତାମତ ଉଥ୍ସାଦତଃ । ଅଙ୍ଗାଦଙ୍ଗାଦଵତ୍ତାନାମ୍ । କରତ ଏଵେନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନୀ । ଜୁଷେତାଗ୍ଂ ହଵିଃ । ହୋତର୍ଯଜ ॥
ଦେଵେଭ୍ଯୋ ଵନସ୍ପତେ ହଵୀଗ୍ଂଷି ।
ହିରଣ୍ଯପର୍ଣ ପ୍ରଦିଵସ୍ତେ ଅର୍ଥମ୍ ॥ 29 ॥
ଅଗ୍ନିଷ୍ଵାତ୍ତାନା-ମ୍ପୀଵୋପଵସନାନାମ୍ ।
ପାର୍ଶ୍ଵତ-ଶ୍ଶ୍ରୋଣିତ-ଶ୍ଶିତାମତ ଉଥ୍ସାଦତଃ । ଅଙ୍ଗାଦଙ୍ଗାଦଵତ୍ତାନାମ୍ । କରତ ଏଵେନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନୀ । ଜୁଷେତାଗ୍ଂ ହଵିଃ । ହୋତର୍ଯଜ ॥
ଦେଵେଭ୍ଯୋ ଵନସ୍ପତେ ହଵୀଗ୍ଂଷି ।
ହିରଣ୍ଯପର୍ଣ ପ୍ରଦିଵସ୍ତେ ଅର୍ଥମ୍ ॥ 29 ॥
ପ୍ରଦକ୍ଷିଣି-ଦ୍ରଶନଯା ନିଯୂଯ । ଋତସ୍ଯ ଵକ୍ଷି ପଥିଭୀ ରଜିଷ୍ଠୈଃ ॥ ହୋତା ଯକ୍ଷ-ଦ୍ଵନସ୍ପତିମଭି ହି । ପିଷ୍ଟତମଯା ରଭିଷ୍ଠଯା ରଶନଯା-ଽଽଧିତ ।
ଯତ୍ରେନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନିଯୋ-ଶ୍ଛାଗସ୍ଯ ହଵିଷଃ ପ୍ରିଯା ଧାମାନି ।
ଯତ୍ର ଵନସ୍ପତେଃ ପ୍ରିଯା ପାଥାଗ୍ଂସି ।
ଯତ୍ର ଦେଵାନାମାଜ୍ଯପାନା-ମ୍ପ୍ରିଯା ଧାମାନି । ଯତ୍ରାଗ୍ନେର୍-ହୋତୁଃ ପ୍ରିଯା ଧାମାନି ।
ତତ୍ରୈତ-ମ୍ପ୍ରସ୍ତୁ-ତ୍ଯେଵୋ-ପସ୍ତୁତ୍ଯେଵୋପାଵସ୍ରକ୍ଷତ୍ ।
ରଭୀଯାଗ୍ଂ ସମିଵ କୃତ୍ଵୀ ॥ 30 ॥
ଯତ୍ରେନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନିଯୋ-ଶ୍ଛାଗସ୍ଯ ହଵିଷଃ ପ୍ରିଯା ଧାମାନି ।
ଯତ୍ର ଵନସ୍ପତେଃ ପ୍ରିଯା ପାଥାଗ୍ଂସି ।
ଯତ୍ର ଦେଵାନାମାଜ୍ଯପାନା-ମ୍ପ୍ରିଯା ଧାମାନି । ଯତ୍ରାଗ୍ନେର୍-ହୋତୁଃ ପ୍ରିଯା ଧାମାନି ।
ତତ୍ରୈତ-ମ୍ପ୍ରସ୍ତୁ-ତ୍ଯେଵୋ-ପସ୍ତୁତ୍ଯେଵୋପାଵସ୍ରକ୍ଷତ୍ ।
ରଭୀଯାଗ୍ଂ ସମିଵ କୃତ୍ଵୀ ॥ 30 ॥
କରଦେଵ-ନ୍ଦେଵୋ ଵନସ୍ପତିଃ । ଜୁଷତାଗ୍ଂ ହଵିଃ । ହୋତର୍ଯଜ ॥ ପିପ୍ରୀହି ଦେଵାଗ୍ଂ ଉଶତୋ ଯଵିଷ୍ଠ । ଵିଦ୍ଵାଗ୍ଂ ଋତୂଗ୍ଂର୍-ଋତୁପତେ ଯଜେହ ।
ଯେ ଦୈଵ୍ଯା ଋତ୍ଵିଜସ୍ତେଭିରଗ୍ନେ ।
ତ୍ଵଗ୍ଂ ହୋତୄଣାମସ୍ଯାଯଜିଷ୍ଠଃ ॥
ହୋତା ଯକ୍ଷଦଗ୍ନିଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵିଷ୍ଟକୃତମ୍ ।
ଅଯାଡଗ୍ନି-ରିନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନିଯୋ-ଶ୍ଛାଗସ୍ଯ ହଵିଷଃ ପ୍ରିଯା ଧାମାନି । ଅଯାଡ୍ଵନସ୍ପତେଃ ପ୍ରିଯା ପାଥାଗ୍ଂସି ।
ଅଯାଡ୍ଦେଵାନା-ମାଜ୍ଯପାନା-ମ୍ପ୍ରିଯା ଧାମାନି ।
ଯକ୍ଷଦଗ୍ନେର୍-ହୋତୁଃ ପ୍ରିଯା ଧାମାନି । ଯକ୍ଷ-ଥ୍ସ୍ଵ-ମ୍ମହିମାନମ୍ । ଆଯଜତାମେଜ୍ଯା ଇଷଃ । କୃଣୋତୁ ସୋ ଅଦ୍ଧ୍ଵରା ଜାତଵେଦାଃ । ଜୁଷତାଗ୍ଂ ହଵିଃ । ହୋତର୍ଯଜ ॥ 31 ॥
ଯେ ଦୈଵ୍ଯା ଋତ୍ଵିଜସ୍ତେଭିରଗ୍ନେ ।
ତ୍ଵଗ୍ଂ ହୋତୄଣାମସ୍ଯାଯଜିଷ୍ଠଃ ॥
ହୋତା ଯକ୍ଷଦଗ୍ନିଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵିଷ୍ଟକୃତମ୍ ।
ଅଯାଡଗ୍ନି-ରିନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନିଯୋ-ଶ୍ଛାଗସ୍ଯ ହଵିଷଃ ପ୍ରିଯା ଧାମାନି । ଅଯାଡ୍ଵନସ୍ପତେଃ ପ୍ରିଯା ପାଥାଗ୍ଂସି ।
ଅଯାଡ୍ଦେଵାନା-ମାଜ୍ଯପାନା-ମ୍ପ୍ରିଯା ଧାମାନି ।
ଯକ୍ଷଦଗ୍ନେର୍-ହୋତୁଃ ପ୍ରିଯା ଧାମାନି । ଯକ୍ଷ-ଥ୍ସ୍ଵ-ମ୍ମହିମାନମ୍ । ଆଯଜତାମେଜ୍ଯା ଇଷଃ । କୃଣୋତୁ ସୋ ଅଦ୍ଧ୍ଵରା ଜାତଵେଦାଃ । ଜୁଷତାଗ୍ଂ ହଵିଃ । ହୋତର୍ଯଜ ॥ 31 ॥
(ନୂନ - ମର୍ଥଂ - କୃତ୍ଵୀ - ପାଥାଗ୍ଂସି ସପ୍ତ ଚ) (ଅ. 11)
ଅନୁଵାକଂ 12 - ତେଷାମେଵ ଯାଜ୍ଯାଃ
ଉପୋହ ଯଦ୍ଵିଦଥଂ-ଵାଁଜିନୋ ଗୂଃ । ଗୀର୍ଭି-ର୍ଵିପ୍ରାଃ ପ୍ରମତି-ମିଚ୍ଛମାନାଃ । ଅର୍ଵନ୍ତୋ ନ କାଷ୍ଠା-ନ୍ନକ୍ଷମାଣାଃ । ଇନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନୀ ଜୋହୁଵତୋ ନରସ୍ତେ ॥
ଵନସ୍ପତେ ରଶନଯା-ଽଭିଧାଯ । ପିଷ୍ଟତମଯା ଵଯୁନାନି ଵିଦ୍ଵାନ୍ । ଵହ ଦେଵତ୍ରା ଦିଧିଷୋ ହଵୀଗ୍ଂଷି । ପ୍ର ଚ ଦାତାରମମୃତେଷୁ ଵୋଚଃ ॥ ଅଗ୍ନିଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵିଷ୍ଟକୃତମ୍ । ଅଯାଡଗ୍ନି-ରିନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନିଯୋ-ଶ୍ଛାଗସ୍ଯ ହଵିଷଃ ପ୍ରିଯା ଧାମାନି ॥ 32 ॥
ଅନୁଵାକଂ 12 - ତେଷାମେଵ ଯାଜ୍ଯାଃ
ଉପୋହ ଯଦ୍ଵିଦଥଂ-ଵାଁଜିନୋ ଗୂଃ । ଗୀର୍ଭି-ର୍ଵିପ୍ରାଃ ପ୍ରମତି-ମିଚ୍ଛମାନାଃ । ଅର୍ଵନ୍ତୋ ନ କାଷ୍ଠା-ନ୍ନକ୍ଷମାଣାଃ । ଇନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନୀ ଜୋହୁଵତୋ ନରସ୍ତେ ॥
ଵନସ୍ପତେ ରଶନଯା-ଽଭିଧାଯ । ପିଷ୍ଟତମଯା ଵଯୁନାନି ଵିଦ୍ଵାନ୍ । ଵହ ଦେଵତ୍ରା ଦିଧିଷୋ ହଵୀଗ୍ଂଷି । ପ୍ର ଚ ଦାତାରମମୃତେଷୁ ଵୋଚଃ ॥ ଅଗ୍ନିଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵିଷ୍ଟକୃତମ୍ । ଅଯାଡଗ୍ନି-ରିନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନିଯୋ-ଶ୍ଛାଗସ୍ଯ ହଵିଷଃ ପ୍ରିଯା ଧାମାନି ॥ 32 ॥
ଅଯାଡ୍ଵନସ୍ପତେଃ ପ୍ରିଯା ପାଥାଗ୍ଂସି ।
ଅଯାଡ୍ଦେଵାନା-ମାଜ୍ଯପାନା-ମ୍ପ୍ରିଯା ଧାମାନି ।
ଯକ୍ଷଦଗ୍ନେର୍-ହୋତୁଃ ପ୍ରିଯା ଧାମାନି । ଯକ୍ଷ-ଥ୍ସ୍ଵ-ମ୍ମହିମାନମ୍ । ଆଯଜତାମେଜ୍ଯା ଇଷଃ । କୃଣୋତୁ ସୋ ଅଦ୍ଧ୍ଵରା ଜାତଵେଦାଃ । ଜୁଷତାଗ୍ଂ ହଵିଃ । ଅଗ୍ନେ ଯଦଦ୍ଯ ଵିଶୋ ଅଦ୍ଧ୍ଵରସ୍ଯ ହୋତଃ ।
ପାଵକ ଶୋଚେ ଵେଷ୍ଟ୍ଵଗ୍ଂ ହି ଯଜ୍ଵା ।
ଋତା ଯଜାସି ମହିନା ଵି ଯ-ଦ୍ଭୂଃ ।
ହଵ୍ଯା ଵହ ଯଵିଷ୍ଠ ଯା ତେ ଅଦ୍ଯ ॥ 33 ॥
ଅଯାଡ୍ଦେଵାନା-ମାଜ୍ଯପାନା-ମ୍ପ୍ରିଯା ଧାମାନି ।
ଯକ୍ଷଦଗ୍ନେର୍-ହୋତୁଃ ପ୍ରିଯା ଧାମାନି । ଯକ୍ଷ-ଥ୍ସ୍ଵ-ମ୍ମହିମାନମ୍ । ଆଯଜତାମେଜ୍ଯା ଇଷଃ । କୃଣୋତୁ ସୋ ଅଦ୍ଧ୍ଵରା ଜାତଵେଦାଃ । ଜୁଷତାଗ୍ଂ ହଵିଃ । ଅଗ୍ନେ ଯଦଦ୍ଯ ଵିଶୋ ଅଦ୍ଧ୍ଵରସ୍ଯ ହୋତଃ ।
ପାଵକ ଶୋଚେ ଵେଷ୍ଟ୍ଵଗ୍ଂ ହି ଯଜ୍ଵା ।
ଋତା ଯଜାସି ମହିନା ଵି ଯ-ଦ୍ଭୂଃ ।
ହଵ୍ଯା ଵହ ଯଵିଷ୍ଠ ଯା ତେ ଅଦ୍ଯ ॥ 33 ॥
(ଧାମାନି - ଭୁରେକ-ଞ୍ଚ) (ଅ. 12)
ଅନୁଵାକଂ 13 - ଅନୂଯାଜପ୍ରୈଷାଃ
ଦେଵ-ମ୍ବର୍ହି-ସ୍ସୁଦେଵ-ନ୍ଦେଵୈ-ସ୍ସ୍ଯା-ଥ୍ସୁଵୀରଂ-ଵୀଁରୈର୍ଵସ୍ତୋ-ର୍ଵୃଜ୍ଯେତାକ୍ତୋଃ ପ୍ରଭ୍ରି-ଯେତାତ୍ଯନ୍ଯାନ୍-ରାଯା ବର୍ହିଷ୍ମତୋ ମଦେମ ଵସୁଵନେ ଵସୁଧେଯସ୍ଯ ଵେତୁ ଯଜ ॥ ଦେଵୀ-ର୍ଦ୍ଵାରଃ ସଙ୍ଘାତେ ଵିଡ୍ଵୀର୍ଯାମଞ୍ଛିଥିରା ଧ୍ରୁଵା ଦେଵହୂତୌ ଵଥ୍ସ
ଈମେନାସ୍ତରୁଣ ଆମିମୀଯାତ୍-କୁମାରୋ ଵା ନଵଜାତୋ ମୈନା ଅର୍ଵା ରେଣୁକକାଟଃ ପୃଣଗ୍ଵସୁଵନେ ଵସୁଧେଯସ୍ଯ ଵିଯନ୍ତୁ ଯଜ ॥ ଦେଵୀ ଉଷାସା ନକ୍ତା-ଽଦ୍ଯାସ୍ମିନ୍. ଯଜ୍ଞେ ପ୍ରଯତ୍ଯହ୍ଵେତାମପି ନୂନ-ନ୍ଦୈଵୀର୍ଵିଶଃ ପ୍ରାଯାସିଷ୍ଟାଗ୍ଂ ସୁପ୍ରୀତେ ସୁଧିତେ ଵସୁଵନେ ଵସୁଧେଯସ୍ଯ ଵୀତାଂ-ଯଁଜ ॥
ଦେଵୀ ଜୋଷ୍ଟ୍ରୀ ଵସୁଧିତୀ ଯଯୋରନ୍ଯା-ଽଘା ଦ୍ଵେଷାଗ୍ଂସି ଯୂଯଵଦା-ଽନ୍ଯା ଵକ୍ଷ-ଦ୍ଵସୁ ଵାର୍ଯାଣି ଯଜମାନାଯ ଵସୁଵନେ ଵସୁଧେଯସ୍ଯ ଵୀତାଂ-ଯଁଜ ॥
ଦେଵୀ ଊର୍ଜାହୁତୀ ଇଷମୂର୍ଜମନ୍ଯା ଵକ୍ଷଥ୍ସଗ୍ଧିଗ୍ଂ ସପୀତିମନ୍ଯା ନଵେନ ପୂର୍ଵ-ନ୍ଦଯମାନା-ସ୍ସ୍ଯାମ ପୁରାଣେନ ନଵ-ନ୍ତାମୂର୍ଜମୂର୍ଜାହୁତୀ ଊର୍ଜଯମାନେ ଅଧାତାଂ-ଵଁସୁଵନେ ଵସୁଧେଯସ୍ଯ ଵୀତାଂ-ଯଁଜ ॥
ଦେଵା ଦୈଵ୍ଯା ହୋତାରା ନେଷ୍ଟାରା ପୋତାରା ହତାଘଶଗ୍ଂସା-ଵାଭରଦ୍ଵସୂ ଵସୁଵନେ ଵସୁଧେଯସ୍ଯ ଵୀତାଂ-ଯଁଜ ॥
ଦେଵୀସ୍ତିସ୍ରସ୍ତିସ୍ରୋ ଦେଵୀରିଡା ସରସ୍ଵତୀ ଭାରତୀ ଦ୍ଯା-ମ୍ଭାରତ୍ଯାଦିତ୍ଯୈ-ରସ୍ପୃକ୍ଷ-ଥ୍ସରସ୍ଵତୀମଗ୍ଂ ରୁଦ୍ରୈ-ର୍ଯଜ୍ଞମାଵୀ-ଦିହୈଵେଡଯା ଵସୁମତ୍ଯା
ସଧମାଦ-ମ୍ମଦେମ ଵସୁଵନେ ଵସୁଧେଯସ୍ଯ ଵିଯନ୍ତୁ ଯଜ ॥
ଦେଵୋ ନରାଶଗ୍ଂସ-ସ୍ତ୍ରିଶୀର୍ଷା ଷଡକ୍ଷ-ଶ୍ଶତମିଦେନଗ୍ଂ ଶିତିପୃଷ୍ଠା ଆଦଧତି ସହସ୍ରମୀ-ମ୍ପ୍ରଵହନ୍ତି ମିତ୍ରାଵରୁଣେଦସ୍ଯ ହୋତ୍ରମର୍ହତୋ
ବୃହସ୍ପତିଃ ସ୍ତୋତ୍ରମଶ୍ଵିନା ଽଽଦ୍ଧ୍ଵର୍ଯଵଂ-ଵଁସୁଵନେ ଵସୁଧେଯସ୍ଯ ଵେତୁ ଯଜ ॥
ଦେଵୋ ଵନସ୍ପତି-ର୍ଵର୍ଷପ୍ରାଵା ଘୃତନିର୍ଣିଗ୍-ଦ୍ଯା-
ମଗ୍ରେଣାସ୍ପୃକ୍ଷଦା-ଽନ୍ତରିକ୍ଷ-ମ୍ମଦ୍ଧ୍ଯେନାପ୍ରାଃ ପୃଥିଵୀ-ମୁପରେଣାଦୃଗ୍ଂହୀ-ଦ୍ଵସୁଵନେ ଵସୁଧେଯସ୍ଯ ଵେତୁ ଯଜ ॥
ଦେଵ-ମ୍ବର୍ହିର୍ଵାରିତୀନା-ନ୍ନିଧେ ଧାସି ପ୍ରଚ୍ଯୁତୀନାମ-ପ୍ରଚ୍ଯୁତ-ନ୍ନିକାମଧରଣ-ମ୍ପୁରୁସ୍ପାର୍ହଂ-ଯଁଶସ୍ଵଦେନା ବର୍ହିଷା-ଽନ୍ଯା ବର୍ହୀଗ୍ଷ୍ଯଭିଷ୍ଯାମ ଵସୁଵନେ ଵସୁଧେଯସ୍ଯ ଵେତୁ ଯଜ ॥
ଦେଵୋ ଅଗ୍ନି-ସ୍ସ୍ଵିଷ୍ଟକୃ-ଥ୍ସୁଦ୍ରଵିଣା ମନ୍ଦ୍ରଃ କଵି-ସ୍ସତ୍ଯମନ୍ମା-ଽଽଯଜୀ ହୋତା ହୋତୁର୍-ହୋତୁରାଯଜୀଯାନଗ୍ନେ ଯାନ୍-ଦେଵାନଯାଡ୍ଯାଗ୍ଂ ଅପିପ୍ରେର୍ଯେ ତେ ହୋତ୍ରେ ଅମଥ୍ସତ ତାଗ୍ଂ ସସନୁଷୀଗ୍ଂ ହୋତ୍ରା-ନ୍ଦେଵ-ଙ୍ଗମା-ନ୍ଦିଵି ଦେଵେଷୁ ଯଜ୍ଞମେରଯେମଗ୍ଗ୍
ସ୍ଵିଷ୍ଟକୃଚ୍ଚାଗ୍ନେ ହୋତା-ଽଭୂର୍ଵସୁଵନେ ଵସୁଧେଯସ୍ଯ ନମୋଵାକେ ଵୀହି ଯଜ ॥ 34 ॥
ଅନୁଵାକଂ 13 - ଅନୂଯାଜପ୍ରୈଷାଃ
ଦେଵ-ମ୍ବର୍ହି-ସ୍ସୁଦେଵ-ନ୍ଦେଵୈ-ସ୍ସ୍ଯା-ଥ୍ସୁଵୀରଂ-ଵୀଁରୈର୍ଵସ୍ତୋ-ର୍ଵୃଜ୍ଯେତାକ୍ତୋଃ ପ୍ରଭ୍ରି-ଯେତାତ୍ଯନ୍ଯାନ୍-ରାଯା ବର୍ହିଷ୍ମତୋ ମଦେମ ଵସୁଵନେ ଵସୁଧେଯସ୍ଯ ଵେତୁ ଯଜ ॥ ଦେଵୀ-ର୍ଦ୍ଵାରଃ ସଙ୍ଘାତେ ଵିଡ୍ଵୀର୍ଯାମଞ୍ଛିଥିରା ଧ୍ରୁଵା ଦେଵହୂତୌ ଵଥ୍ସ
ଈମେନାସ୍ତରୁଣ ଆମିମୀଯାତ୍-କୁମାରୋ ଵା ନଵଜାତୋ ମୈନା ଅର୍ଵା ରେଣୁକକାଟଃ ପୃଣଗ୍ଵସୁଵନେ ଵସୁଧେଯସ୍ଯ ଵିଯନ୍ତୁ ଯଜ ॥ ଦେଵୀ ଉଷାସା ନକ୍ତା-ଽଦ୍ଯାସ୍ମିନ୍. ଯଜ୍ଞେ ପ୍ରଯତ୍ଯହ୍ଵେତାମପି ନୂନ-ନ୍ଦୈଵୀର୍ଵିଶଃ ପ୍ରାଯାସିଷ୍ଟାଗ୍ଂ ସୁପ୍ରୀତେ ସୁଧିତେ ଵସୁଵନେ ଵସୁଧେଯସ୍ଯ ଵୀତାଂ-ଯଁଜ ॥
ଦେଵୀ ଜୋଷ୍ଟ୍ରୀ ଵସୁଧିତୀ ଯଯୋରନ୍ଯା-ଽଘା ଦ୍ଵେଷାଗ୍ଂସି ଯୂଯଵଦା-ଽନ୍ଯା ଵକ୍ଷ-ଦ୍ଵସୁ ଵାର୍ଯାଣି ଯଜମାନାଯ ଵସୁଵନେ ଵସୁଧେଯସ୍ଯ ଵୀତାଂ-ଯଁଜ ॥
ଦେଵୀ ଊର୍ଜାହୁତୀ ଇଷମୂର୍ଜମନ୍ଯା ଵକ୍ଷଥ୍ସଗ୍ଧିଗ୍ଂ ସପୀତିମନ୍ଯା ନଵେନ ପୂର୍ଵ-ନ୍ଦଯମାନା-ସ୍ସ୍ଯାମ ପୁରାଣେନ ନଵ-ନ୍ତାମୂର୍ଜମୂର୍ଜାହୁତୀ ଊର୍ଜଯମାନେ ଅଧାତାଂ-ଵଁସୁଵନେ ଵସୁଧେଯସ୍ଯ ଵୀତାଂ-ଯଁଜ ॥
ଦେଵା ଦୈଵ୍ଯା ହୋତାରା ନେଷ୍ଟାରା ପୋତାରା ହତାଘଶଗ୍ଂସା-ଵାଭରଦ୍ଵସୂ ଵସୁଵନେ ଵସୁଧେଯସ୍ଯ ଵୀତାଂ-ଯଁଜ ॥
ଦେଵୀସ୍ତିସ୍ରସ୍ତିସ୍ରୋ ଦେଵୀରିଡା ସରସ୍ଵତୀ ଭାରତୀ ଦ୍ଯା-ମ୍ଭାରତ୍ଯାଦିତ୍ଯୈ-ରସ୍ପୃକ୍ଷ-ଥ୍ସରସ୍ଵତୀମଗ୍ଂ ରୁଦ୍ରୈ-ର୍ଯଜ୍ଞମାଵୀ-ଦିହୈଵେଡଯା ଵସୁମତ୍ଯା
ସଧମାଦ-ମ୍ମଦେମ ଵସୁଵନେ ଵସୁଧେଯସ୍ଯ ଵିଯନ୍ତୁ ଯଜ ॥
ଦେଵୋ ନରାଶଗ୍ଂସ-ସ୍ତ୍ରିଶୀର୍ଷା ଷଡକ୍ଷ-ଶ୍ଶତମିଦେନଗ୍ଂ ଶିତିପୃଷ୍ଠା ଆଦଧତି ସହସ୍ରମୀ-ମ୍ପ୍ରଵହନ୍ତି ମିତ୍ରାଵରୁଣେଦସ୍ଯ ହୋତ୍ରମର୍ହତୋ
ବୃହସ୍ପତିଃ ସ୍ତୋତ୍ରମଶ୍ଵିନା ଽଽଦ୍ଧ୍ଵର୍ଯଵଂ-ଵଁସୁଵନେ ଵସୁଧେଯସ୍ଯ ଵେତୁ ଯଜ ॥
ଦେଵୋ ଵନସ୍ପତି-ର୍ଵର୍ଷପ୍ରାଵା ଘୃତନିର୍ଣିଗ୍-ଦ୍ଯା-
ମଗ୍ରେଣାସ୍ପୃକ୍ଷଦା-ଽନ୍ତରିକ୍ଷ-ମ୍ମଦ୍ଧ୍ଯେନାପ୍ରାଃ ପୃଥିଵୀ-ମୁପରେଣାଦୃଗ୍ଂହୀ-ଦ୍ଵସୁଵନେ ଵସୁଧେଯସ୍ଯ ଵେତୁ ଯଜ ॥
ଦେଵ-ମ୍ବର୍ହିର୍ଵାରିତୀନା-ନ୍ନିଧେ ଧାସି ପ୍ରଚ୍ଯୁତୀନାମ-ପ୍ରଚ୍ଯୁତ-ନ୍ନିକାମଧରଣ-ମ୍ପୁରୁସ୍ପାର୍ହଂ-ଯଁଶସ୍ଵଦେନା ବର୍ହିଷା-ଽନ୍ଯା ବର୍ହୀଗ୍ଷ୍ଯଭିଷ୍ଯାମ ଵସୁଵନେ ଵସୁଧେଯସ୍ଯ ଵେତୁ ଯଜ ॥
ଦେଵୋ ଅଗ୍ନି-ସ୍ସ୍ଵିଷ୍ଟକୃ-ଥ୍ସୁଦ୍ରଵିଣା ମନ୍ଦ୍ରଃ କଵି-ସ୍ସତ୍ଯମନ୍ମା-ଽଽଯଜୀ ହୋତା ହୋତୁର୍-ହୋତୁରାଯଜୀଯାନଗ୍ନେ ଯାନ୍-ଦେଵାନଯାଡ୍ଯାଗ୍ଂ ଅପିପ୍ରେର୍ଯେ ତେ ହୋତ୍ରେ ଅମଥ୍ସତ ତାଗ୍ଂ ସସନୁଷୀଗ୍ଂ ହୋତ୍ରା-ନ୍ଦେଵ-ଙ୍ଗମା-ନ୍ଦିଵି ଦେଵେଷୁ ଯଜ୍ଞମେରଯେମଗ୍ଗ୍
ସ୍ଵିଷ୍ଟକୃଚ୍ଚାଗ୍ନେ ହୋତା-ଽଭୂର୍ଵସୁଵନେ ଵସୁଧେଯସ୍ଯ ନମୋଵାକେ ଵୀହି ଯଜ ॥ 34 ॥
(ଯଜୈକ-ଞ୍ଚ) (ଅ. 13)
ଅନୁଵାକଂ 14 - ଅନୂଯାଜଯାଜ୍ଯାଃ
ଦେଵ-ମ୍ବର୍ହିଃ । ଵସୁଵନେ ଵସୁଧେଯସ୍ଯ ଵେତୁ ।
ଦେଵୀର୍ଦ୍ଵାରଃ । ଵସୁଵନେ ଵସୁଧେଯସ୍ଯ ଵିଯନ୍ତୁ । ଦେଵୀ ଉଷାସା ନକ୍ତା । ଵସୁଵନେ ଵସୁଧେଯସ୍ଯ ଵୀତାମ୍ । ଦେଵୀ ଜୋଷ୍ଟ୍ରୀ । ଵସୁଵନେ ଵସୁଧେଯସ୍ଯ ଵୀତାମ୍ ।
ଦେଵୀ ଊର୍ଜାହୁତୀ । ଵସୁଵନେ ଵସୁଧେଯସ୍ଯ ଵୀତାମ୍ ॥ 35 ॥
ଅନୁଵାକଂ 14 - ଅନୂଯାଜଯାଜ୍ଯାଃ
ଦେଵ-ମ୍ବର୍ହିଃ । ଵସୁଵନେ ଵସୁଧେଯସ୍ଯ ଵେତୁ ।
ଦେଵୀର୍ଦ୍ଵାରଃ । ଵସୁଵନେ ଵସୁଧେଯସ୍ଯ ଵିଯନ୍ତୁ । ଦେଵୀ ଉଷାସା ନକ୍ତା । ଵସୁଵନେ ଵସୁଧେଯସ୍ଯ ଵୀତାମ୍ । ଦେଵୀ ଜୋଷ୍ଟ୍ରୀ । ଵସୁଵନେ ଵସୁଧେଯସ୍ଯ ଵୀତାମ୍ ।
ଦେଵୀ ଊର୍ଜାହୁତୀ । ଵସୁଵନେ ଵସୁଧେଯସ୍ଯ ଵୀତାମ୍ ॥ 35 ॥
ଦେଵା ଦୈଵ୍ଯା ହୋତାରା । ଵସୁଵନେ ଵସୁଧେଯସ୍ଯ ଵୀତାମ୍ । ଦେଵୀସ୍ତିସ୍ର-ସ୍ତିସ୍ରୋ ଦେଵୀଃ ।
ଵସୁଵନେ ଵସୁଧେଯସ୍ଯ ଵିଯନ୍ତୁ ।
ଦେଵୋ ନରାଶଗ୍ଂସଃ । ଵସୁଵନେ ଵସୁଧେଯସ୍ଯ ଵେତୁ । ଦେଵୋ ଵନସ୍ପତିଃ । ଵସୁଵନେ ଵସୁଧେଯସ୍ଯ ଵେତୁ । ଦେଵ-ମ୍ବର୍ହିର୍ଵାରିତୀନାମ୍ । ଵସୁଵନେ ଵସୁଧେଯସ୍ଯ ଵେତୁ ॥ 36 ॥
ଵସୁଵନେ ଵସୁଧେଯସ୍ଯ ଵିଯନ୍ତୁ ।
ଦେଵୋ ନରାଶଗ୍ଂସଃ । ଵସୁଵନେ ଵସୁଧେଯସ୍ଯ ଵେତୁ । ଦେଵୋ ଵନସ୍ପତିଃ । ଵସୁଵନେ ଵସୁଧେଯସ୍ଯ ଵେତୁ । ଦେଵ-ମ୍ବର୍ହିର୍ଵାରିତୀନାମ୍ । ଵସୁଵନେ ଵସୁଧେଯସ୍ଯ ଵେତୁ ॥ 36 ॥
ଦେଵୋ ଅଗ୍ନି-ସ୍ସ୍ଵିଷ୍ଟକୃତ୍ । ସୁଦ୍ରଵିଣା ମନ୍ଦ୍ରଃ କଵିଃ । ସତ୍ଯମନ୍ମା-ଽଽଯଜୀ ହୋତା । ହୋତୁର୍-ହୋତୁରାଯଜୀଯାନ୍ ।
ଅଗ୍ନେ ଯାନ୍ଦେଵାନଯାଟ୍ । ଯାଗ୍ଂ ଅପିପ୍ରେଃ । ଯେ ତେ ହୋତ୍ରେ ଅମଥ୍ସତ । ତାଗ୍ଂ ସସନୁଷୀଗ୍ଂ ହୋତ୍ରା-ନ୍ଦେଵ-ଙ୍ଗମାମ୍ । ଦିଵି ଦେଵେଷୁ ଯଜ୍ଞମେରଯେମମ୍ । ସ୍ଵିଷ୍ଟକୃଚ୍ଚାଗ୍ନେ ହୋତା-ଽଭୂଃ ।
ଵସୁଵନେ ଵସୁଧେଯସ୍ଯ ନମୋଵାକେ ଵୀହି ॥ 37 ॥
ଅଗ୍ନେ ଯାନ୍ଦେଵାନଯାଟ୍ । ଯାଗ୍ଂ ଅପିପ୍ରେଃ । ଯେ ତେ ହୋତ୍ରେ ଅମଥ୍ସତ । ତାଗ୍ଂ ସସନୁଷୀଗ୍ଂ ହୋତ୍ରା-ନ୍ଦେଵ-ଙ୍ଗମାମ୍ । ଦିଵି ଦେଵେଷୁ ଯଜ୍ଞମେରଯେମମ୍ । ସ୍ଵିଷ୍ଟକୃଚ୍ଚାଗ୍ନେ ହୋତା-ଽଭୂଃ ।
ଵସୁଵନେ ଵସୁଧେଯସ୍ଯ ନମୋଵାକେ ଵୀହି ॥ 37 ॥
(ଵୀତାଂ - ଁଵେତ୍ଵ - ଭୂରେକ-ଞ୍ଚ) (ଅ. 14)
ଅନୁଵାକଂ 15 - ସୂକ୍ତଵାକପ୍ରୈଷାଃ
ଅଗ୍ନିମଦ୍ଯ ହୋତାରମଵୃଣୀତାଯଂ-ଯଁଜମାନଃ ପଚ-ନ୍ପକ୍ତୀଃ ପଚ-ନ୍ପୁରୋଡାଶଂ
ବଦ୍ଧ୍ନ-ନ୍ନିନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନିଭ୍ଯା-ଞ୍ଛାଗଗ୍ଂ ସୂପସ୍ଥା ଅଦ୍ଯ ଦେଵୋ ଵନସ୍ପତି-ରଭଵ-ଦିନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନିଭ୍ଯା-ଞ୍ଛାଗେନାଘସ୍ତା-ନ୍ତ-ମ୍ମେଦସ୍ତଃ ପ୍ରତି ପଚତା-ଽଗ୍ରଭୀଷ୍ଟାମଵୀଵୃଧେତା-ମ୍ପୁରୋଡାଶେନ ତ୍ଵାମଦ୍ଯର୍ଷ ଆର୍ଷେଯର୍ଷୀଣା-ନ୍ନପାଦଵୃଣୀତାଯଂ-ଯଁଜମାନୋ ବହୁଭ୍ଯ ଆ ସଙ୍ଗତେଭ୍ଯ ଏଷ ମେ ଦେଵେଷୁ ଵସୁ ଵାର୍ଯା ଯକ୍ଷ୍ଯତ ଇତି ତା ଯା
ଦେଵା ଦେଵ-ଦାନାନ୍ଯଦୁସ୍ତାନ୍ଯସ୍ମା ଆ ଚ ଶାସ୍ଵା ଚ ଗୁରସ୍ଵେଷିତଶ୍ଚ ହୋତରସି ଭଦ୍ରଵାଚ୍ଯାଯ ପ୍ରେଷିତୋ ମାନୁଷ-ସ୍ସୂକ୍ତଵାକାଯ ସୂକ୍ତା ବ୍ରୂହି ॥ 38 ॥
(ଅଗ୍ନିମଦ୍ଯୈକମ୍) (ଅ. 15)
(ଅଞ୍ଜନ୍ତି - ହୋତା ଯକ୍ଷଥ୍ - ସମିଦ୍ଵୋ ଅଦ୍ଯା - ଗ୍ନି - ରଜୈ-ଦ୍- ଦୈଵ୍ଯା - ଜୁଷସ୍ - ଵା ଵୃତ୍ରହଣା - ଗୀର୍ଭି - ସ୍ତ୍ଵଗ୍ଗ୍ ହ୍ଯା - ଭରତ - ମୁପୋହ ଯ-ଦ୍- ଦେଵ-ମ୍ବର୍ହି-ସ୍ସୁଦେଵଂ - ଦେଵ-ମ୍ବର୍ହି - ରଗ୍ନିମଦ୍ଯ ପଞ୍ଚଦଶ)
(ଅଞ୍ଜନ୍ - ତ୍ଯୁପାଵସୃଜନ୍ - ନାନ୍ଯା ଯୁଵତ୍ - କରଦେଵ ମଷ୍ଟାତ୍ରିଗ୍ଂଶତ୍)
(ଅଞ୍ଜନ୍ତି - ସୂକ୍ତା ବ୍ରୂହି)
॥ ହରିଃ ଓମ୍ ॥
॥ କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ତୃତୀଯାଷ୍ଟକେ ଷଷ୍ଠଃ ପ୍ରପାଠକ-ସ୍ସମାପ୍ତଃ ॥
ଅନୁଵାକଂ 15 - ସୂକ୍ତଵାକପ୍ରୈଷାଃ
ଅଗ୍ନିମଦ୍ଯ ହୋତାରମଵୃଣୀତାଯଂ-ଯଁଜମାନଃ ପଚ-ନ୍ପକ୍ତୀଃ ପଚ-ନ୍ପୁରୋଡାଶଂ
ବଦ୍ଧ୍ନ-ନ୍ନିନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନିଭ୍ଯା-ଞ୍ଛାଗଗ୍ଂ ସୂପସ୍ଥା ଅଦ୍ଯ ଦେଵୋ ଵନସ୍ପତି-ରଭଵ-ଦିନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନିଭ୍ଯା-ଞ୍ଛାଗେନାଘସ୍ତା-ନ୍ତ-ମ୍ମେଦସ୍ତଃ ପ୍ରତି ପଚତା-ଽଗ୍ରଭୀଷ୍ଟାମଵୀଵୃଧେତା-ମ୍ପୁରୋଡାଶେନ ତ୍ଵାମଦ୍ଯର୍ଷ ଆର୍ଷେଯର୍ଷୀଣା-ନ୍ନପାଦଵୃଣୀତାଯଂ-ଯଁଜମାନୋ ବହୁଭ୍ଯ ଆ ସଙ୍ଗତେଭ୍ଯ ଏଷ ମେ ଦେଵେଷୁ ଵସୁ ଵାର୍ଯା ଯକ୍ଷ୍ଯତ ଇତି ତା ଯା
ଦେଵା ଦେଵ-ଦାନାନ୍ଯଦୁସ୍ତାନ୍ଯସ୍ମା ଆ ଚ ଶାସ୍ଵା ଚ ଗୁରସ୍ଵେଷିତଶ୍ଚ ହୋତରସି ଭଦ୍ରଵାଚ୍ଯାଯ ପ୍ରେଷିତୋ ମାନୁଷ-ସ୍ସୂକ୍ତଵାକାଯ ସୂକ୍ତା ବ୍ରୂହି ॥ 38 ॥
(ଅଗ୍ନିମଦ୍ଯୈକମ୍) (ଅ. 15)
(ଅଞ୍ଜନ୍ତି - ହୋତା ଯକ୍ଷଥ୍ - ସମିଦ୍ଵୋ ଅଦ୍ଯା - ଗ୍ନି - ରଜୈ-ଦ୍- ଦୈଵ୍ଯା - ଜୁଷସ୍ - ଵା ଵୃତ୍ରହଣା - ଗୀର୍ଭି - ସ୍ତ୍ଵଗ୍ଗ୍ ହ୍ଯା - ଭରତ - ମୁପୋହ ଯ-ଦ୍- ଦେଵ-ମ୍ବର୍ହି-ସ୍ସୁଦେଵଂ - ଦେଵ-ମ୍ବର୍ହି - ରଗ୍ନିମଦ୍ଯ ପଞ୍ଚଦଶ)
(ଅଞ୍ଜନ୍ - ତ୍ଯୁପାଵସୃଜନ୍ - ନାନ୍ଯା ଯୁଵତ୍ - କରଦେଵ ମଷ୍ଟାତ୍ରିଗ୍ଂଶତ୍)
(ଅଞ୍ଜନ୍ତି - ସୂକ୍ତା ବ୍ରୂହି)
॥ ହରିଃ ଓମ୍ ॥
॥ କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ତୃତୀଯାଷ୍ଟକେ ଷଷ୍ଠଃ ପ୍ରପାଠକ-ସ୍ସମାପ୍ତଃ ॥