Lord Agni

3.6 - ಪಶುಹೌತ್ರಮ್ - ಕೃಷ್ಣ ಯಜುರ್ವೇದ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಪಾಠಃ - ಅಞ್ಜನ್ತಿ ತ್ವಾಮಧ್ವರೇ

(Pashuhautram in Kannada)

From Krishna Yajurveda Taittiriya Brahmana

Pashuhautram is a profound section from the third ashtaka, sixth prapathaka of the Krishna Yajurveda Taittiriya Brahmana. It primarily focuses on the vedic rituals associated with animal sacrifice, known as Pashuhotra. The verses invoked here address Vanaspati, the lord of forests, and Agni, seeking their divine presence and blessings during the performance of the sacrifice. Chanting these mantras is considered highly sacred, as they invoke cosmic forces to purify the sacrificial space and bestow spiritual strength, prosperity, and cosmic order upon the performer and the community, ensuring the successful completion of the yajna.

ಕೃಷ್ಣ ಯಜುರ್ವೇದೀಯ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇ ತೃತೀಯಾಷ್ಟಕೇ ಷಷ್ಠಃ ಪ್ರಪಾಠಕಃ - ಪಶುಹೌತ್ರಮ್
ಓ-ನ್ನಮಃ ಪರಮಾತ್ಮನೇ, ಶ್ರೀ ಮಹಾಗಣಪತಯೇ ನಮಃ,
ಶ್ರೀ ಗುರುಭ್ಯೋ ನಮಃ । ಹರಿಃ ಓಮ್ ॥
ಅನುವಾಕಂ 1 - ಯೂಪಸಂಸ್ಕಾರಾಃ
ಅಞ್ಜನ್ತಿ ತ್ವಾಮದ್ಧ್ವರೇ ದೇವಯನ್ತಃ । ವನಸ್ಪತೇ ಮಧುನಾ ದೈವ್ಯೇನ । ಯದೂರ್ಧ್ವಸ್ತಿಷ್ಠಾ-ದ್ದ್ರವಿಣೇಹ ಧತ್ತಾತ್ । ಯದ್ವಾ ಕ್ಷಯೋ ಮಾತುರಸ್ಯಾ ಉಪಸ್ಥೇ ॥ ಉಚ್ಛ್ರಯಸ್ವ ವನಸ್ಪತೇ । ವರ್ಷ್ಮ-ನ್ಪೃಥಿವ್ಯಾ ಅಧಿ । ಸುಮಿತೀ ಮೀಯಮಾನಃ ।
ವರ್ಚೋಧಾ ಯಜ್ಞವಾಹಸೇ ॥ ಸಮಿದ್ಧಸ್ಯ ಶ್ರಯಮಾಣಃ ಪುರಸ್ತಾತ್ । ಬ್ರಹ್ಮ ವನ್ವಾನೋ ಅಜರಗ್ಂ ಸುವೀರಮ್ ॥ 1 ॥
ಆರೇ ಅಸ್ಮದಮತಿ-ಮ್ಬಾಧಮಾನಃ । ಉಚ್ಛ್ರಯಸ್ವ ಮಹತೇ ಸೌಭಗಾಯ ॥ ಊರ್ಧ್ವ ಊಷುಣ ಊತಯೇ । ತಿಷ್ಠಾ ದೇವೋ ನ ಸವಿತಾ । ಊರ್ಧ್ವೋ ವಾಜಸ್ಯ ಸನಿತಾ ಯದಞ್ಜಿಭಿಃ । ವಾಘದ್ಭಿ-ರ್ವಿಹ್ವಯಾಮಹೇ ॥
ಊರ್ಧ್ವೋ ನಃ ಪಾಹ್ಯಗ್ಂಹಸೋ ನಿ ಕೇತುನಾ । ವಿಶ್ವಗ್ಂ ಸಮತ್ರಿಣ-ನ್ದಹ ।
ಕೃಧೀ ನ ಊರ್ಧ್ವಾಞ್ಚ ರಥಾಯ ಜೀವಸೇ ।
ವಿದಾ ದೇವೇಷು ನೋ ದುವಃ ॥ 2 ॥
ಜಾತೋ ಜಾಯತೇ ಸುದಿನತ್ವೇ ಅಹ್ನಾಮ್ । ಸಮರ್ಯ ಆ ವಿದಥೇ ವರ್ಧಮಾನಃ । ಪುನನ್ತಿ ಧೀರಾ ಅಪಸೋ ಮನೀಷಾ । ದೇವಯಾ ವಿಪ್ರ ಉದಿಯರ್ತಿ ವಾಚಮ್ ॥ ಯುವಾ ಸುವಾಸಾಃ ಪರಿವೀತ ಆಗಾತ್ । ಸ ಉ ಶ್ರೇಯಾ-ನ್ಭವತಿ ಜಾಯಮಾನಃ ।
ತ-ನ್ಧೀರಾಸಃ ಕವಯ ಉನ್ನಯನ್ತಿ । ಸ್ವಾಧಿಯೋ ಮನಸಾ ದೇವಯನ್ತಃ ॥ ಪೃಥುಪಾಜಾ ಅಮರ್ತ್ಯಃ । ಘೃತನಿರ್ಣಿಖ್-ಸ್ವಾಹುತಃ ॥ 3 ॥
ಅಗ್ನಿ-ರ್ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಹವ್ಯವಾಟ್ ॥ ತಗ್ಂ ಸಬಾಧೋ ಯತಸ್ರುಚಃ । ಇತ್ಥಾ ಧಿಯಾ ಯಜ್ಞವನ್ತಃ । ಆಚಕ್ರುರಗ್ನಿ-ಮೂತಯೇ ॥ ತ್ವಂ-ವಁರುಣ ಉತ ಮಿತ್ರೋ ಅಗ್ನೇ । ತ್ವಾಂ-ವಁರ್ಧನ್ತಿ ಮತಿಭಿ-ರ್ವಸಿಷ್ಠಾಃ ।
ತ್ವೇ ವಸು ಸುಷಣನಾನಿ ಸನ್ತು ।
ಯೂಯ-ಮ್ಪಾತ ಸ್ವಸ್ತಿಭಿ-ಸ್ಸದಾ ನಃ ॥ 4 ॥
(ಸುವೀರಂ - ದುವಃ - ಸ್ವಾಹುತೋ - +-ಽಷ್ಟೌ ಚ) (ಅ. 1)
ಅನುವಾಕಂ 2 - ಪ್ರಯಾಜವಿಷಯಾ ಮೈತ್ರಾವರುಣಪ್ರೈಷಾಃ
ಹೋತಾ ಯಕ್ಷದಗ್ನಿಗ್ಂ ಸಮಿಧಾ ಸುಷಮಿಧಾ ಸಮಿದ್ಧ-ನ್ನಾಭಾ ಪೃಥಿವ್ಯಾ-ಸ್ಸಗನ್ಥೇ ವಾಮಸ್ಯ ।
ವರ್ಷ್ಮನ್ದಿವ ಇಡಸ್ಪದೇ ವೇತ್ವಾಜ್ಯಸ್ಯ ಹೋತರ್ಯಜ ॥
ಹೋತಾ ಯಕ್ಷತ್-ತನೂನಪಾತ-ಮದಿತೇ-ರ್ಗರ್ಭ-ಮ್ಭುವನಸ್ಯ ಗೋಪಾಮ್ । ಮದ್ಧ್ವಾ-ಽದ್ಯ ದೇವೋ ದೇವೇಭ್ಯೋ ದೇವಯಾನಾನ್ಪಥೋ ಅನಕ್ತು ವೇತ್ವಾಜ್ಯಸ್ಯ ಹೋತರ್ಯಜ ॥
ಹೋತಾ ಯಕ್ಷ-ನ್ನರಾಶಗ್ಂಸ-ನ್ನೃಶಸ್ತ್ರ-ನ್ನೄಗ್ಂಃ ಪ್ರಣೇತ್ರಮ್ । ಗೋಭಿ-ರ್ವಪಾವಾನ್-ಥ್ಸ್ಯಾ-ದ್ವೀರೈ-ಶ್ಶಕ್ತೀವಾನ್-ರಥೈಃ ಪ್ರಥಮಯಾವಾ ಹಿರಣ್ಯೈಶ್ಚನ್ದ್ರೀ ವೇತ್ವಾಜ್ಯಸ್ಯ ಹೋತರ್ಯಜ ॥ ಹೋತಾ ಯಕ್ಷದಗ್ನಿಮಿಡ ಈಡಿತೋ ದೇವೋ ದೇವಾಗ್ಂ ಆವಕ್ಷ-ದ್ದೂತೋ ಹವ್ಯವಾಡಮೂರಃ ।
ಉಪೇಮಂ-ಯಁಜ್ಞಮುಪೇಮಾ-ನ್ದೇವೋ ದೇವಹೂತಿಮವತು ವೇತ್ವಾಜ್ಯಸ್ಯ ಹೋತರ್ಯಜ ॥ ಹೋತಾ ಯಕ್ಷ-ದ್ಬರ್ಹಿ-ಸ್ಸುಷ್ಟರೀಮೋರ್ಣಮ್ರದಾ ಅಸ್ಮಿನ್. ಯಜ್ಞೇ ವಿ ಚ ಪ್ರ ಚ ಪ್ರಥತಾಗ್ ಸ್ವಾಸಸ್ಥ-ನ್ದೇವೇಭ್ಯಃ ।
ಏಮೇನದದ್ಯ ವಸವೋ ರುದ್ರಾ ಆದಿತ್ಯಾ-ಸ್ಸದನ್ತು ಪ್ರಿಯಮಿನ್ದ್ರಸ್ಯಾಸ್ತು ವೇತ್ವಾಜ್ಯಸ್ಯ ಹೋತರ್ಯಜ ॥ 5 ॥
ಹೋತಾ ಯಕ್ಷ-ದ್ದುರ ಋಷ್ವಾಃ ಕವಷ್ಯೋ-ಽಕೋಷಧಾವನೀ-ರುದಾತಾಭಿ-ರ್ಜಿಹತಾಂ-ವಿಁ ಪಕ್ಷೋಭಿ-ಶ್ಶ್ರಯನ್ತಾಮ್ । ಸುಪ್ರಾಯಣಾ ಅಸ್ಮಿನ್. ಯಜ್ಞೇ ವಿಶ್ರಯನ್ತಾ-ಮೃತಾವೃಧೋ ವಿಯನ್ತ್ವಾಜ್ಯಸ್ಯ ಹೋತರ್ಯಜ ॥
ಹೋತಾ ಯಕ್ಷದುಷಾಸಾನಕ್ತಾ ಬೃಹತೀ ಸುಪೇಶಸಾ ನೄಗ್ಂಃ ಪತಿಭ್ಯೋ ಯೋನಿ-ಙ್ಕೃಣ್ವಾನೇ ।
ಸಗ್ಗ್ಸ್ಮಯಮಾನೇ ಇನ್ದ್ರೇಣ ದೇವೈರೇದ-ಮ್ಬರ್ಹಿ-ಸ್ಸೀದತಾಂ-ವೀಁತಾಮಾಜ್ಯಸ್ಯ ಹೋತರ್ಯಜ ॥
ಹೋತಾ ಯಕ್ಷ-ದ್ದೈವ್ಯಾ ಹೋತಾರಾ ಮನ್ದ್ರಾ ಪೋತಾರಾ ಕವೀ ಪ್ರಚೇತಸಾ ।
ಸ್ವಿಷ್ಟಮದ್ಯಾನ್ಯಃ ಕರದಿಷಾ ಸ್ವಭಿಗೂರ್ತಮನ್ಯ ಊರ್ಜಾ ಸತವಸೇಮಂ-ಯಁಜ್ಞ-ನ್ದಿವಿ ದೇವೇಷು ಧತ್ತಾಂ-ವೀಁತಾಮಾಜ್ಯಸ್ಯ ಹೋತರ್ಯಜ ॥
ಹೋತಾ ಯಕ್ಷತ್-ತಿಸ್ರೋ ದೇವೀರಪಸಾಮಪಸ್ತಮಾ ಅಚ್ಛಿದ್ರ-ಮದ್ಯೇದಮಪ-ಸ್ತನ್ವತಾಮ್ ।
ದೇವೇಭ್ಯೋ ದೇವೀ-ರ್ದೇವಮಪೋ ವಿಯನ್ತ್ವಾಜ್ಯಸ್ಯ ಹೋತರ್ಯಜ ॥
ಹೋತಾ ಯಕ್ಷತ್-ತ್ವಷ್ಟಾರ-ಮಚಿಷ್ಟುಮಪಾಕಗ್ಂ ರೇತೋಧಾಂ-ವಿಁಶ್ರವಸಂ-ಯಁಶೋಧಾಮ್ ।
ಪುರುರೂಪಮಕಾಮಕರ್ಶನಗ್ಂ ಸುಪೋಷಃ ಪೋಷೈ-ಸ್ಸ್ಯಾ-ಥ್ಸುವೀರೋ ವೀರೈ-ರ್ವೇತ್ವಾಜ್ಯಸ್ಯ ಹೋತರ್ಯಜ ॥
ಹೋತಾ ಯಕ್ಷ-ದ್ವನಸ್ಪತಿ-ಮುಪಾವಸ್ರಕ್ಷದ್ಧಿಯೋ ಜೋಷ್ಟಾರಗ್ಂ ಶಶಮನ್ನರಃ ।
ಸ್ವದಾ-ಥ್ಸ್ವಧಿತಿರ್-ಋತುಥಾ-ಽದ್ಯ ದೇವೋ ದೇವೇಭ್ಯೋ ಹವ್ಯಾ-ಽವಾಡ್-ವೇತ್ವಾಜ್ಯಸ್ಯ ಹೋತರ್ಯಜ ॥
ಹೋತಾ ಯಕ್ಷದಗ್ನಿಗ್ಗ್ ಸ್ವಾಹಾ-ಽಽಜ್ಯಸ್ಯ ಸ್ವಾಹಾ ಮೇದಸ-ಸ್ಸ್ವಾಹಾ ಸ್ತೋಕಾನಾಗ್ ಸ್ವಾಹಾ ಸ್ವಾಹಾ ಕೃತೀನಾಗ್ ಸ್ವಾಹಾ ಹವ್ಯಸೂಕ್ತೀನಾಮ್ ।
ಸ್ವಾಹಾ ದೇವಾಗ್ಂ ಆಜ್ಯಪಾನ್-ಥ್ಸ್ವಾಹಾ-ಽಗ್ನಿಗ್ಂ ಹೋತ್ರಾಜ್ಜುಷಾಣಾ ಅಗ್ನ ಆಜ್ಯಸ್ಯ ವಿಯನ್ತು ಹೋತರ್ಯಜ ॥ 6 ॥
(ಪ್ರಿಯಮಿನ್ದ್ರಸ್ಯಾಸ್ತು ವೇತ್ವಾಜ್ಯ್ಸ್ಯ ಹೋತರ್ಯಜ - ಸುವೀರೋ ವೀರೈ-ರ್ವೇತ್ವಾಜ್ಯಸ್ಯ ಹೋತರ್ಯಜ ಚತ್ವಾರಿ ಚ) (ಅ. 2)
(ಅಗ್ನಿ-ನ್ತನೂನಪಾತ-ನ್ನರಾಶಗ್ಂಸಮಗ್ನಿಮಿಡ ಈಡಿತೋ ಬರ್ಹಿರ್ದುರ ಉಷಾಸಾನಕ್ತಾ ದೈವ್ಯಾ ತಿಸ್ರಸ್ತ್ವಷ್ಟಾರಂ-ವಁನಸ್ಪತಿಮಗ್ನಿಮ್ )
(ಪಞ್ಚ ವೇತ್ವೇಕೋ ವಿಯನ್ತು ದ್ವಿರ್ವೀತಾಮೇಕೋ ವಿಯನ್ತು ದ್ವಿರ್ವೇತ್ವೇಕೋ ವಿಯನ್ತು ಹೋತರ್ಯಜ)
ಅನುವಾಕಂ 3 - ಆಪ್ರಿಯ ಪ್ರಯಾಜಾನಾಂ-ಯಾಁಜ್ಯಾಃ
ಸಮಿದ್ಧೋ ಅದ್ಯ ಮನುಷೋ ದುರೋಣೇ । ದೇವೋ ದೇವಾನ್. ಯಜಸಿ ಜಾತವೇದಃ । ಆ ಚ ವಹ ಮಿತ್ರಮಹ-ಶ್ಚಿಕಿತ್ವಾನ್ । ತ್ವ-ನ್ದೂತಃ ಕವಿರಸಿ ಪ್ರಚೇತಾಃ ॥ ತನೂನಪಾತ್ಪಥ ಋತಸ್ಯ ಯಾನಾನ್ । ಮದ್ಧ್ವಾ ಸಮಞ್ಜನ್-ಥ್ಸ್ವದಯಾ ಸುಜಿಹ್ವ ।
ಮನ್ಮಾನಿ ಧೀಭಿರುತ ಯಜ್ಞಮೃನ್ಧನ್ನ್ । ದೇವತ್ರಾ ಚ ಕೃಣುಹ್ಯದ್ಧ್ವರ-ನ್ನಃ ॥ ನರಾಶಗ್ಂಸಸ್ಯ ಮಹಿಮಾನಮೇಷಾಮ್ । ಉಪಸ್ತೋಷಾಮ ಯಜತಸ್ಯ ಯಜ್ಞೈಃ ॥ 7 ॥
ತೇ ಸುಕ್ರತವ-ಶ್ಶುಚಯೋ ಧಿಯಧಾಂಃ । ಸ್ವದನ್ತು ದೇವಾ ಉಭಯಾನಿ ಹವ್ಯಾ ॥ ಆಜುಹ್ವಾನ ಈಡ್ಯೋ ವನ್ದ್ಯಶ್ಚ । ಆಯಾಹ್ಯಗ್ನೇ ವಸುಭಿ-ಸ್ಸಜೋಷಾಃ ।
ತ್ವ-ನ್ದೇವಾನಾಮಸಿ ಯಹ್ವ ಹೋತಾ । ಸ ಏನಾನ್. ಯಕ್ಷೀಷಿತೋ ಯಜೀಯಾನ್ ॥ ಪ್ರಾಚೀನ-ಮ್ಬರ್ಹಿಃ ಪ್ರದಿಶಾ ಪೃಥಿವ್ಯಾಃ । ವಸ್ತೋರಸ್ಯಾ ವೃಜ್ಯತೇ ಅಗ್ರೇ ಅಹ್ನಾಮ್ ।
ವ್ಯು ಪ್ರಥತೇ ವಿತರಂ-ವಁರೀಯಃ । ದೇವೇಭ್ಯೋ ಅದಿತಯೇ ಸ್ಯೋನಮ್ ॥ 8 ॥
ವ್ಯಚಸ್ವತೀರುರ್ವಿಯಾ ವಿಶ್ರಯನ್ತಾಮ್ । ಪತಿಭ್ಯೋ ನಜನಯ-ಶ್ಶುಮ್ಭಮಾನಾಃ । ದೇವೀರ್ದ್ವಾರೋ ಬೃಹತೀ-ರ್ವಿಶ್ವಮಿನ್ವಾಃ । ದೇವೇಭ್ಯೋ ಭವಥ ಸುಪ್ರಾಯಣಾಃ ॥ ಆ ಸುಷ್ವಯನ್ತೀ ಯಜತೇ ಉಪಾಕೇ । ಉಷಾಸಾನಕ್ತಾ ಸದತಾ-ನ್ನಿ ಯೋನೌ ।
ದಿವ್ಯೇ ಯೋಷಣೇ ಬೃಹತೀ ಸುರುಕ್ಮೇ । ಅಧಿ ಶ್ರಿಯಗ್ಂ ಶುಕ್ರಪಿಶ-ನ್ದಧಾನೇ ॥ ದೈವ್ಯಾ ಹೋತಾರಾ ಪ್ರಥಮಾ ಸುವಾಚಾ । ಮಿಮಾನಾ ಯಜ್ಞ-ಮ್ಮನುಷೋ ಯಜದ್ಧ್ಯೈ ॥ 9 ॥
ಪ್ರಚೋದಯನ್ತಾ ವಿದಥೇಷು ಕಾರೂ । ಪ್ರಾಚೀನ-ಞ್ಜ್ಯೋತಿಃ ಪ್ರದಿಶಾ ದಿಶನ್ತಾ ॥ ಆನೋ ಯಜ್ಞ-ಮ್ಭಾರತೀ ತೂಯಮೇತು । ಇಡಾ ಮನುಷ್ವದಿಹ ಚೇತಯನ್ತೀ । ತಿಸ್ರೋ ದೇವೀ-ರ್ಬರ್ಹಿರೇದಗ್ಗ್ ಸ್ಯೋನಮ್ । ಸರಸ್ವತೀ ಸ್ವಪಸ-ಸ್ಸದನ್ತು ॥
ಯ ಇಮೇ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಜನಿತ್ರೀ । ರೂಪೈರಪಿಗ್ಂಶ-ದ್ಭುವನಾನಿ ವಿಶ್ವಾ । ತಮದ್ಯ ಹೋತರಿಷಿತೋ ಯಜೀಯಾನ್ ।
ದೇವ-ನ್ತ್ವಷ್ಟಾರಮಿಹ ಯಕ್ಷಿ ವಿದ್ವಾನ್ ॥ 10 ॥
ಉಪಾವಸೃಜತ್-ತ್ಮನ್ಯಾ ಸಮಞ್ಜನ್ನ್ । ದೇವಾನಾ-ಮ್ಪಾಥ ಋತುಥಾ ಹವೀಗ್ಂಷಿ । ವನಸ್ಪತಿಃ ಶಮಿತಾ ದೇವೋ ಅಗ್ನಿಃ । ಸ್ವದನ್ತು ಹವ್ಯ-ಮ್ಮಧುನಾ ಘೃತೇನ ॥
ಸದ್ಯೋ ಜಾತೋ ವ್ಯಮಿಮೀತ ಯಜ್ಞಮ್ । ಅಗ್ನಿ-ರ್ದೇವಾನಾ-ಮಭವತ್-ಪುರೋಗಾಃ । ಅಸ್ಯ ಹೋತುಃ ಪ್ರದಿಶ್ಯೃತಸ್ಯ ವಾಚಿ ।
ಸ್ವಾಹಾಕೃತಗ್ಂ ಹವಿರದನ್ತು ದೇವಾಃ ॥ 11 ॥
(ಯಜ್ಞೈಃ - ಸ್ಯೋನಂ - ಁಯಜದ್ಧ್ಯೈ - ವಿದ್ವಾನ - +ಷ್ಟೌ ಚ) (ಅ. 3)
ಅನುವಾಕಂ 4 - ಪರ್ಯಗ್ನಿಕರಣೀಯಾ ಋಚಃ
ಅಗ್ನಿರ್-ಹೋತಾ ನೋ ಅದ್ಧ್ವರೇ । ವಾಜೀ ಸನ್-ಪರಿಣೀಯತೇ ।
ದೇವೋ ದೇವೇಷು ಯಜ್ಞಿಯಃ ॥ ಪರಿ ತ್ರಿವಿಷ್ಟ್ಯದ್ಧ್ವರಮ್ । ಯಾತ್ಯಗ್ನೀ ರಥೀರಿವ । ಆ ದೇವೇಷು ಪ್ರಯೋ ದಧತ್ ॥ ಪರಿ ವಾಜಪತಿಃ ಕವಿಃ । ಅಗ್ನಿರ್-ಹವ್ಯಾ ನ್ಯಕ್ರಮೀತ್ ।
ದಧ-ದ್ರತ್ನಾನಿ ದಾಶುಷೇ ॥ 12 ॥
(ಅಗ್ನಿರ್-ಹೋತಾ ನೋ ನವ) (ಅ. 4)
ಅನುವಾಕಂ 5 - ಮೈತ್ರಾವರುಣಪ್ರೈಷಃ
ಅಜೈದಗ್ನಿಃ । ಅಸನದ್ವಾಜ-ನ್ನಿ । ದೇವೋ ದೇವೇಭ್ಯೋ ಹವ್ಯಾ-ಽವಾಟ್ । ಪ್ರಾಞ್ಜೋಭಿರ್-ಹಿನ್ವಾನಃ ।
ಧೇನಾಭಿಃ ಕಲ್ಪಮಾನಃ । ಯಜ್ಞಸ್ಯಾಯುಃ ಪ್ರತಿರನ್ನ್ ।
ಉಪ ಪ್ರೇಷ್ಯ ಹೋತಃ । ಹವ್ಯಾ ದೇವೇಭ್ಯಃ ॥ 13 ॥
(ಅಜೈದಷ್ಟೌ) (ಅ. 5)
ಅನುವಾಕಂ 6 - ಹೋತುರಧ್ರಿಗುಪ್ರೈಷಃ
ದೈವ್ಯಾ-ಶ್ಶಮಿತಾರ ಉತ ಮನುಷ್ಯಾ ಆರಭದ್ಧ್ವಮ್ । ಉಪ ನಯತ ಮೇದ್ಧ್ಯಾ ದುರಃ । ಆಶಾಸಾನಾ ಮೇಧಪತಿಭ್ಯಾ-ಮ್ಮೇಧಮ್ । ಪ್ರಾಸ್ಮಾ ಅಗ್ನಿ-ಮ್ಭರತ । ಸ್ತೃಣೀತ ಬರ್ಹಿಃ । ಅನ್ವೇನ-ಮ್ಮಾತಾ ಮನ್ಯತಾಮ್ । ಅನು ಪಿತಾ ।
ಅನು ಭ್ರಾತಾ ಸಗರ್ಭ್ಯಃ । ಅನು ಸಖಾ ಸಯೂಥ್ಯಃ ॥
ಉದೀಚೀನಾಗ್ಂ ಅಸ್ಯ ಪದೋ ನಿಧತ್ತಾತ್ ॥ 14 ॥
ಸೂರ್ಯ-ಞ್ಚಕ್ಷುರ್ಗಮಯತಾತ್ । ವಾತ-ಮ್ಪ್ರಾಣಮನ್ವ-ವಸೃಜತಾತ್ । ದಿಶ-ಶ್ಶ್ರೋತ್ರಮ್ । ಅನ್ತರಿಕ್ಷಮಸುಮ್ । ಪೃಥಿವೀಗ್ಂ ಶರೀರಮ್ । ಏಕಧಾ-ಽಸ್ಯ ತ್ವಚಮಾಚ್ಛ್ಯತಾತ್ । ಪುರಾ ನಾಭ್ಯಾ ಅಪಿಶಸೋ ವಪಾಮುತ್ಖಿದತಾತ್ । ಅನ್ತರೇವೋಷ್ಮಾಣಂ-ವಾಁರಯತಾತ್ । ಶ್ಯೇನಮಸ್ಯ ವಕ್ಷಃ ಕೃಣುತಾತ್ । ಪ್ರಶಸಾ ಬಾಹೂ ॥ 15 ॥
ಶಲಾ ದೋಷಣೀ । ಕಶ್ಯಪೇವಾಗ್ಂಸಾ । ಅಚ್ಛಿದ್ರೇ ಶ್ರೋಣೀ ।
ಕವಷೋರೂ ಸ್ರೇಕಪರ್ಣಾ-ಽಷ್ಠೀವನ್ತಾ । ಷಡ್ವಿಗ್ಂಶತಿರಸ್ಯ ವಙ್ಕ್ರಯಃ ।
ತಾ ಅನುಷ್ಠ್ಯೋಚ್ಚ್ಯಾವಯತಾತ್ । ಗಾತ್ರ-ಙ್ಗಾತ್ರಮಸ್ಯಾನೂನ-ಙ್ಕೃಣುತಾತ್ । ಊವದ್ಧ್ಯಗೋಹ-ಮ್ಪಾರ್ಥಿವ-ಙ್ಖನತಾತ್ । ಅಸ್ನಾ ರಕ್ಷ-ಸ್ಸಗ್ಂಸೃಜತಾತ್ ।
ವನಿಷ್ಠುಮಸ್ಯ ಮಾ ರಾವಿಷ್ಟ ॥ 16 ॥
ಉರೂಕ-ಮ್ಮನ್ಯಮಾನಾಃ ॥ ನೇದ್ವಸ್ತೋಕೇ ತನಯೇ । ರವಿತಾ ರವಚ್ಛಮಿತಾರಃ । ಅದ್ಧ್ರಿಗೋ ಶಮೀದ್ಧ್ವಮ್ । ಸುಶಮಿ ಶಮೀದ್ಧ್ವಮ್ । ಶಮೀದ್ಧ್ವ-ಮದ್ಧ್ರಿಗೋ ॥
ಅದ್ಧ್ರಿಗುಶ್ಚಾಪಾಪಶ್ಚ । ಉಭೌ ದೇವಾನಾಗ್ಂ ಶಮಿತಾರೌ । ತಾವಿಮ-ಮ್ಪಶುಗ್ಗ್ ಶ್ರಪಯತಾ-ಮ್ಪ್ರವಿದ್ವಾಗ್ಂಸೌ ।
ಯಥಾ ಯಥಾ-ಽಸ್ಯ ಶ್ರಪಣ-ನ್ತಥಾತಥಾ ॥ 17 ॥
[ಧತ್ತಾ-ದ್- ಬಾಹೂ - ಮಾ ರಾವಿಷ್ಟ - ತಥಾತಥಾ ] (ಅ. 6)
ಅನುವಾಕಂ 7 - ಸ್ತೋಕವಿಷಯ-ಮ್ಮೈತ್ರಾವರುಣಾನುವಚನಮ್
ಜುಷಸ್ವ ಸಪ್ರಥಸ್ತಮಮ್ । ವಚೋ ದೇವಫ್ಸರಸ್ತಮಮ್ ।
ಹವ್ಯಾ ಜುಹ್ವಾನ ಆಸನಿ ॥ ಇಮ-ನ್ನೋ ಯಜ್ಞಮಮೃತೇಷು ಧೇಹಿ । ಇಮಾ ಹವ್ಯಾ ಜಾತವೇದೋ ಜುಷಸ್ವ । ಸ್ತೋಕಾನಾಮಗ್ನೇ ಮೇದಸೋ ಘೃತಸ್ಯ । ಹೋತಃ ಪ್ರಾಶಾನ ಪ್ರಥಮೋ ನಿಷದ್ಯ ॥ ಘೃತವನ್ತಃ ಪಾವಕ ತೇ ।
ಸ್ತೋಕಾಸ್ಶ್ಚೋತನ್ತಿ ಮೇದಸಃ । ಸ್ವಧರ್ಮ-ನ್ದೇವವೀತಯೇ ॥ 18 ॥
ಶ್ರೇಷ್ಠ-ನ್ನೋ ಧೇಹಿ ವಾರ್ಯಮ್ ॥ ತುಭ್ಯಗ್ಗ್ ಸ್ತೋಕಾ ಘೃತಶ್ಚುತಃ । ಅಗ್ನೇ ವಿಪ್ರಾಯ ಸನ್ತ್ಯ । ಋಷಿ-ಶ್ಶ್ರೇಷ್ಠ-ಸ್ಸಮಿದ್ಧ್ಯಸೇ । ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಪ್ರಾವಿತಾ ಭವ ॥
ತುಭ್ಯಗ್ಗ್ ಶ್ಚೋತನ್ತ್ಯದ್ಧ್ರಿಗೋ ಶಚೀವಃ । ಸ್ತೋಕಾಸೋ ಅಗ್ನೇ ಮೇದಸೋ ಘೃತಸ್ಯ । ಕವಿಶಸ್ತೋ ಬೃಹತಾ ಭಾನುನಾ-ಽಽಗಾಃ । ಹವ್ಯಾ ಜುಷಸ್ವ ಮೇಧಿರ ॥
ಓಜಿಷ್ಠ-ನ್ತೇ ಮದ್ಧ್ಯತೋ ಮೇದ ಉದ್ಭೃತಮ್ । ಪ್ರತೇ ವಯ-ನ್ದದಾಮಹೇ । ಶ್ಚೋತನ್ತಿ ತೇ ವಸೋ ಸ್ತೋಕಾ ಅಧಿ ತ್ವಚಿ ।
ಪ್ರತಿ ತಾನ್ದೇವಶೋ ವಿಹಿ ॥ 19 ॥
(ದೇವವೀತಯ-ಉದ್ಭೃತ-ನ್ತ್ರೀಣಿ ಚ) (ಅ. 7)
ಅನುವಾಕಂ 8 - ವಪಾ ಪುರೋಡಾಶಸ್ವಿಷ್ಟಕೃತಾ-ಮ್ಪುರೋನುವಾಕ್ಯಾಃ ಪ್ರೈಷಾಶ್ಚ
ಆ ವೃತ್ರಹಣಾ ವೃತ್ರಹಭಿ-ಶ್ಶುಷ್ಮೈಃ । ಇನ್ದ್ರ ಯಾತ-ನ್ನಮೋಭಿರಗ್ನೇ ಅರ್ವಾಕ್ । ಯುವಗ್ಂ ರಾಧೋಭಿರಕವೇಭಿರಿನ್ದ್ರ । ಅಗ್ನೇ ಅಸ್ಮೇ ಭವತಮುತ್ತಮೇಭಿಃ ॥ ಹೋತಾ ಯಕ್ಷದಿನ್ದ್ರಾಗ್ನೀ । ಛಾಗಸ್ಯ ವಪಾಯಾ ಮೇದಸಃ । ಜುಷೇತಾಗ್ಂ ಹವಿಃ । ಹೋತರ್ಯಜ ॥ ವಿ ಹ್ಯಖ್ಯ-ನ್ಮನಸಾ ವಸ್ಯ ಇಚ್ಛನ್ನ್ । ಇನ್ದ್ರಾಗ್ನೀ ಜ್ಞಾಸ ಉತ ವಾ ಸಜಾತಾನ್ ॥ 20 ॥
ನಾನ್ಯಾ ಯುವತ್ಪ್ರಮತಿರಸ್ತಿ ಮಹ್ಯಮ್ । ಸ ವಾ-ನ್ಧಿಯಂ-ವಾಁಜಯನ್ತೀಮತಕ್ಷಮ್ ॥ ಹೋತಾ ಯಕ್ಷದಿನ್ದ್ರಾಗ್ನೀ । ಪುರೋಡಾಶಸ್ಯ ಜುಷೇತಾಗ್ಂ ಹವಿಃ । ಹೋತರ್ಯಜ ॥
ತ್ವಾಮೀಡತೇ ಅಜಿರ-ನ್ದೂತ್ಯಾಯ । ಹವಿಷ್ಮನ್ತ-ಸ್ಸದಮಿ-ನ್ಮಾನುಷಾಸಃ । ಯಸ್ಯ ದೇವೈರಾಸದೋ ಬರ್ಹಿರಗ್ನೇ । ಅಹಾನ್ಯಸ್ಮೈ ಸುದಿನಾ ಭವನ್ತು ॥ ಹೋತಾ ಯಕ್ಷದಗ್ನಿಮ್ । ಪುರೋಡಾಶಸ್ಯ ಜುಷತಾಗ್ಂ ಹವಿಃ ।
ಹೋತರ್ಯಜ ॥ 21 ॥
(ಸಜಾತಾ - ನಗ್ನಿ-ನ್ದ್ವೇ ಚ) (ಅ. 8)
ಅನುವಾಕಂ 9 - ತೇಷಾಮೇವ ಯಾಜ್ಯಾಃ
ಗೀರ್ಭಿರ್ವಿಪ್ರಃ ಪ್ರಮತಿಮಿಚ್ಛಮಾನಃ । ಈ ರಯಿಂ-ಯಁಶಸ-ಮ್ಪೂರ್ವಭಾಜಮ್ । ಇನ್ದ್ರಾಗ್ನೀ ವೃತ್ರಹಣಾ ಸುವಜ್ರಾ । ಪ್ರಣೋ ನವ್ಯೇಭಿಸ್ತಿರತ-ನ್ದೇಷ್ಣೈಃ ॥ ಮಾಚ್ಛೇದ್ಮ ರಶ್ಮೀಗ್ಂರಿತಿ ನಾಧಮಾನಾಃ । ಪಿತೃಣಾಗ್ಂ ಶಕ್ತೀರನು ಯಚ್ಛಮಾನಾಃ । ಇನ್ದ್ರಾಗ್ನಿಭ್ಯಾ-ಙ್ಕಂ-ವೃಁಷಣೋ ಮದನ್ತಿ । ತಾ ಹ್ಯದ್ರೀ ಧಿಷಣಾಯಾ ಉಪಸ್ಥೇ ॥
ಅಗ್ನಿಗ್ಂ ಸುದೀತಿಗ್ಂ ಸುದೃಶ-ಙ್ಗೃಣನ್ತಃ ।
ನಮಸ್ಯಾಮಸ್ತ್ವೇಡ್ಯ-ಞ್ಜಾತವೇದಃ ।
ತ್ವಾ-ನ್ದೂತಮರತಿಗ್ಂ ಹವ್ಯವಾಹಮ್ ।
ದೇವಾ ಅಕೃಣ್ವ-ನ್ನಮೃತಸ್ಯ ನಾಭಿಮ್ ॥ 22 ॥
(ಜಾತವೇದೋ ದ್ವೇ ಚ) (ಅ. 9)
ಅನುವಾಕಂ 10 - ಮನೋತಾಸೂಕ್ತಮ್
ತ್ವಗ್ಗ್ ಹ್ಯಗ್ನೇ ಪ್ರಥಮೋ ಮನೋತಾ । ಅಸ್ಯಾ ಧಿಯೋ ಅಭವೋ ದಸ್ಮ ಹೋತಾ । ತ್ವಗ್ಂ ಸೀಂ-ವೃಁಷ-ನ್ನಕೃಣೋ-ರ್ದುಷ್ಟರೀತು । ಸಹೋ ವಿಶ್ವಸ್ಮೈ ಸಹಸೇ ಸಹದ್ಧ್ಯೈ ॥ ಅಧಾ ಹೋತಾ ನ್ಯಸೀದೋ ಯಜೀಯಾನ್ । ಇಡಸ್ಪದ ಇಷಯನ್ನೀಡ್ಯ-ಸ್ಸನ್ನ್ । ತ-ನ್ತ್ವಾ ನರಃ ಪ್ರಥಮ-ನ್ದೇವಯನ್ತಃ । ಮಹೋ ರಾಯೇ ಚಿತಯನ್ತೋ ಅನು ಗ್ಮನ್ನ್ ॥ ವೃತೇವ ಯನ್ತ-ಮ್ಬಹುಭಿ-ರ್ವಸವ್ಯೈಃ ।
ತ್ವೇ ರಯಿ-ಞ್ಜಾಗೃವಾಗ್ಂಸೋ ಅನು ಗ್ಮನ್ನ್ ॥ 23 ॥
ರುಶನ್ತಮಗ್ನಿ-ನ್ದರ್ಶತ-ಮ್ಬೃಹನ್ತಮ್ । ವಪಾವನ್ತಂ-ವಿಁಶ್ವಹಾ ದೀದಿವಾಗ್ಂಸಮ್ ॥ ಪದ-ನ್ದೇವಸ್ಯ ನಮಸಾ ವಿಯನ್ತಃ । ಶ್ರವಸ್ಯವ-ಶ್ಶ್ರವ ಆಪನ್ನಮೃಕ್ತಮ್ ।
ನಾಮಾನಿ ಚಿ-ದ್ದಧಿರೇ ಯಜ್ಞಿಯಾನಿ । ಭದ್ರಾಯಾ-ನ್ತೇ ರಣಯನ್ತ ಸನ್ದೃಷ್ಟೌ ॥ ತ್ವಾಂ-ವಁರ್ಧನ್ತಿ ಕ್ಷಿತಯಃ ಪೃಥಿವ್ಯಾಮ್ । ತ್ವಗ್ಂ ರಾಯ ಉಭಯಾಸೋ ಜನಾನಾಮ್ ।
ತ್ವ-ನ್ತ್ರಾತಾ ತರಣೇ ಚೇತ್ಯೋ ಭೂಃ ।
ಪಿತಾ ಮಾತಾ ಸದಮಿ-ನ್ಮಾನುಷಾಣಾಮ್ ॥ 24 ॥
ಸ ಪರ್ಯೇಣ್ಯ-ಸ್ಸ ಪ್ರಿಯೋ ವಿಕ್ಷ್ವಗ್ನಿಃ । ಹೋತಾ ಮನ್ದ್ರೋ ನಿಷಸಾದಾ ಯಜೀಯಾನ್ । ತ-ನ್ತ್ವಾ ವಯ-ನ್ದಮ ಆ ದೀದಿವಾಗ್ಂಸಮ್ । ಉಪಜ್ಞುಬಾಧೋ ನಮಸಾ ಸದೇಮ ॥
ತ-ನ್ತ್ವಾ ವಯಗ್ಂ ಸುಧಿಯೋ ನವ್ಯಮಗ್ನೇ । ಸುಮ್ನಾಯವ ಈಮಹೇ ದೇವಯನ್ತಃ । ತ್ವಂ-ವಿಁಶೋ ಅನಯೋ ದೀದ್ಯಾನಃ । ದಿವೋ ಅಗ್ನೇ ಬೃಹತಾ ರೋಚನೇನ ॥
ವಿಶಾ-ಙ್ಕವಿಂ-ವಿಁಶ್ಪತಿಗ್ಂ ಶಶ್ವತೀನಾಮ್ ।
ನಿತೋಶನಂ-ವೃಁಷಭ-ಞ್ಚರ್ಷಣೀನಾಮ್ ॥ 25 ॥
ಪ್ರೇತೀಷಣಿಮಿಷಯನ್ತ-ಮ್ಪಾವಕಮ್ । ರಾಜನ್ತಮಗ್ನಿಂ-ಯಁಜತಗ್ಂ ರಯೀಣಾಮ್ ॥ ಸೋ ಅಗ್ನ ಈಜೇ ಶಶಮೇ ಚ ಮರ್ತಃ । ಯಸ್ತ ಆನಟ್-ಥ್ಸಮಿಧಾ ಹವ್ಯದಾತಿಮ್ ।
ಯ ಆಹುತಿ-ಮ್ಪರಿ ವೇದಾ ನಮೋಭಿಃ । ವಿಶ್ವೇಥ್ಸ ವಾಮಾ ದಧತೇ ತ್ವೋತಃ ॥ ಅಸ್ಮಾ ಉ ತೇ ಮಹಿ ಮಹೇ ವಿಧೇಮ । ನಮೋಭಿರಗ್ನೇ ಸಮಿಧೋತ ಹವ್ಯೈಃ ।
ವೇದೀ ಸೂನೋ ಸಹಸೋ ಗೀರ್ಭಿರುಕ್ಥೈಃ ।
ಆ ತೇ ಭದ್ರಾಯಾಗ್ಂ ಸುಮತೌ ಯತೇಮ ॥ 26 ॥
ಆ ಯಸ್ತತನ್ಥ ರೋದಸೀ ವಿ ಭಾಸಾ । ಶ್ರವೋಭಿಶ್ಚ ಶ್ರವಸ್ಯಸ್ತರುತ್ರಃ । ಬೃಹದ್ಭಿ-ರ್ವಾಜೈ-ಸ್ಸ್ಥವಿರೇಭಿರಸ್ಮೇ । ರೇವದ್ಭಿರಗ್ನೇ ವಿತರಂ-ವಿಁಭಾಹಿ ॥
ನೃವದ್ವಸೋ ಸದಮಿದ್ಧೇಹ್ಯಸ್ಮೇ । ಭೂರಿ ತೋಕಾಯ ತನಯಾಯ ಪಶ್ವಃ । ಪೂರ್ವೀರಿಷೋ ಬೃಹತೀರಾರೇ ಅಘಾಃ । ಅಸ್ಮೇ ಭದ್ರಾ ಸೌಶ್ರವಸಾನಿ ಸನ್ತು ॥
ಪುರೂಣ್ಯಗ್ನೇ ಪುರುಧಾ ತ್ವಾಯಾ । ವಸೂನಿ ರಾಜನ್-ವಸುತಾತೇ ಅಶ್ಯಾಮ್ । ಪುರೂಣಿ ಹಿ ತ್ವೇ ಪುರುವಾರ ಸನ್ತಿ ।
ಅಗ್ನೇ ವಸು ವಿಧತೇ ರಾಜನಿ ತ್ವೇ ॥ 27 ॥
(ಜಾಗೃವಾಗ್ಂಸೋ ಅನು ಗ್ಮನ್ - ಮಾನುಷಾಣಾಂ - ಚರ್ಷಣೀನಾಂ - ಁಯತೇ - ಮಾಶ್ಯಾ-ನ್ದ್ವೇ ಚ) (ಅ. 10)
ಅನುವಾಕಂ 11 - ಹವಿರ್ವನಸ್ಪತಿಸ್ವಿಷ್ಟಕೃತಾ-ಮ್ಪುರೋನುವಾಕ್ಯಾಃ ಪ್ರೈಷಾಶ್ಚ
ಆ ಭರತಗ್ಂ ಶಿಕ್ಷತಂ-ವಁಜ್ರಬಾಹೂ ।
ಅಸ್ಮಾಗ್ಂ ಇನ್ದ್ರಾಗ್ನೀ ಅವತಗ್ಂ ಶಚೀಭಿಃ ।
ಇಮೇ ನು ತೇ ರಶ್ಮಯ-ಸ್ಸೂರ್ಯಸ್ಯ ।
ಯೇಭಿಃ ಸಪಿತ್ವ-ಮ್ಪಿತರೋ ನ ಆಯನ್ನ್ ॥
ಹೋತಾ ಯಕ್ಷದಿನ್ದ್ರಾಗ್ನೀ । ಛಾಗಸ್ಯ ಹವಿಷ ಆತ್ತಾಮದ್ಯ । ಮದ್ಧ್ಯತೋ ಮೇದ ಉದ್ಭೃತಮ್ । ಪುರಾ ದ್ವೇಷೋಭ್ಯಃ । ಪುರಾ ಪೌರುಷೇಯ್ಯಾ ಗೃಭಃ । ಘಸ್ತಾನ್ನೂನಮ್ ॥ 28 ॥
ಘಾಸೇ ಅಜ್ರಾಣಾಂ-ಯಁವಸಪ್ರಥಮಾನಾಮ್ । ಸುಮತ್ಕ್ಷರಾಣಾಗ್ಂ ಶತರುದ್ರಿಯಾಣಾಮ್ ।
ಅಗ್ನಿಷ್ವಾತ್ತಾನಾ-ಮ್ಪೀವೋಪವಸನಾನಾಮ್ ।
ಪಾರ್ಶ್ವತ-ಶ್ಶ್ರೋಣಿತ-ಶ್ಶಿತಾಮತ ಉಥ್ಸಾದತಃ । ಅಙ್ಗಾದಙ್ಗಾದವತ್ತಾನಾಮ್ । ಕರತ ಏವೇನ್ದ್ರಾಗ್ನೀ । ಜುಷೇತಾಗ್ಂ ಹವಿಃ । ಹೋತರ್ಯಜ ॥
ದೇವೇಭ್ಯೋ ವನಸ್ಪತೇ ಹವೀಗ್ಂಷಿ ।
ಹಿರಣ್ಯಪರ್ಣ ಪ್ರದಿವಸ್ತೇ ಅರ್ಥಮ್ ॥ 29 ॥
ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಿ-ದ್ರಶನಯಾ ನಿಯೂಯ । ಋತಸ್ಯ ವಕ್ಷಿ ಪಥಿಭೀ ರಜಿಷ್ಠೈಃ ॥ ಹೋತಾ ಯಕ್ಷ-ದ್ವನಸ್ಪತಿಮಭಿ ಹಿ । ಪಿಷ್ಟತಮಯಾ ರಭಿಷ್ಠಯಾ ರಶನಯಾ-ಽಽಧಿತ ।
ಯತ್ರೇನ್ದ್ರಾಗ್ನಿಯೋ-ಶ್ಛಾಗಸ್ಯ ಹವಿಷಃ ಪ್ರಿಯಾ ಧಾಮಾನಿ ।
ಯತ್ರ ವನಸ್ಪತೇಃ ಪ್ರಿಯಾ ಪಾಥಾಗ್ಂಸಿ ।
ಯತ್ರ ದೇವಾನಾಮಾಜ್ಯಪಾನಾ-ಮ್ಪ್ರಿಯಾ ಧಾಮಾನಿ । ಯತ್ರಾಗ್ನೇರ್-ಹೋತುಃ ಪ್ರಿಯಾ ಧಾಮಾನಿ ।
ತತ್ರೈತ-ಮ್ಪ್ರಸ್ತು-ತ್ಯೇವೋ-ಪಸ್ತುತ್ಯೇವೋಪಾವಸ್ರಕ್ಷತ್ ।
ರಭೀಯಾಗ್ಂ ಸಮಿವ ಕೃತ್ವೀ ॥ 30 ॥
ಕರದೇವ-ನ್ದೇವೋ ವನಸ್ಪತಿಃ । ಜುಷತಾಗ್ಂ ಹವಿಃ । ಹೋತರ್ಯಜ ॥ ಪಿಪ್ರೀಹಿ ದೇವಾಗ್ಂ ಉಶತೋ ಯವಿಷ್ಠ । ವಿದ್ವಾಗ್ಂ ಋತೂಗ್ಂರ್-ಋತುಪತೇ ಯಜೇಹ ।
ಯೇ ದೈವ್ಯಾ ಋತ್ವಿಜಸ್ತೇಭಿರಗ್ನೇ ।
ತ್ವಗ್ಂ ಹೋತೄಣಾಮಸ್ಯಾಯಜಿಷ್ಠಃ ॥
ಹೋತಾ ಯಕ್ಷದಗ್ನಿಗ್ಗ್ ಸ್ವಿಷ್ಟಕೃತಮ್ ।
ಅಯಾಡಗ್ನಿ-ರಿನ್ದ್ರಾಗ್ನಿಯೋ-ಶ್ಛಾಗಸ್ಯ ಹವಿಷಃ ಪ್ರಿಯಾ ಧಾಮಾನಿ । ಅಯಾಡ್ವನಸ್ಪತೇಃ ಪ್ರಿಯಾ ಪಾಥಾಗ್ಂಸಿ ।
ಅಯಾಡ್ದೇವಾನಾ-ಮಾಜ್ಯಪಾನಾ-ಮ್ಪ್ರಿಯಾ ಧಾಮಾನಿ ।
ಯಕ್ಷದಗ್ನೇರ್-ಹೋತುಃ ಪ್ರಿಯಾ ಧಾಮಾನಿ । ಯಕ್ಷ-ಥ್ಸ್ವ-ಮ್ಮಹಿಮಾನಮ್ । ಆಯಜತಾಮೇಜ್ಯಾ ಇಷಃ । ಕೃಣೋತು ಸೋ ಅದ್ಧ್ವರಾ ಜಾತವೇದಾಃ । ಜುಷತಾಗ್ಂ ಹವಿಃ । ಹೋತರ್ಯಜ ॥ 31 ॥
(ನೂನ - ಮರ್ಥಂ - ಕೃತ್ವೀ - ಪಾಥಾಗ್ಂಸಿ ಸಪ್ತ ಚ) (ಅ. 11)
ಅನುವಾಕಂ 12 - ತೇಷಾಮೇವ ಯಾಜ್ಯಾಃ
ಉಪೋಹ ಯದ್ವಿದಥಂ-ವಾಁಜಿನೋ ಗೂಃ । ಗೀರ್ಭಿ-ರ್ವಿಪ್ರಾಃ ಪ್ರಮತಿ-ಮಿಚ್ಛಮಾನಾಃ । ಅರ್ವನ್ತೋ ನ ಕಾಷ್ಠಾ-ನ್ನಕ್ಷಮಾಣಾಃ । ಇನ್ದ್ರಾಗ್ನೀ ಜೋಹುವತೋ ನರಸ್ತೇ ॥
ವನಸ್ಪತೇ ರಶನಯಾ-ಽಭಿಧಾಯ । ಪಿಷ್ಟತಮಯಾ ವಯುನಾನಿ ವಿದ್ವಾನ್ । ವಹ ದೇವತ್ರಾ ದಿಧಿಷೋ ಹವೀಗ್ಂಷಿ । ಪ್ರ ಚ ದಾತಾರಮಮೃತೇಷು ವೋಚಃ ॥ ಅಗ್ನಿಗ್ಗ್ ಸ್ವಿಷ್ಟಕೃತಮ್ । ಅಯಾಡಗ್ನಿ-ರಿನ್ದ್ರಾಗ್ನಿಯೋ-ಶ್ಛಾಗಸ್ಯ ಹವಿಷಃ ಪ್ರಿಯಾ ಧಾಮಾನಿ ॥ 32 ॥
ಅಯಾಡ್ವನಸ್ಪತೇಃ ಪ್ರಿಯಾ ಪಾಥಾಗ್ಂಸಿ ।
ಅಯಾಡ್ದೇವಾನಾ-ಮಾಜ್ಯಪಾನಾ-ಮ್ಪ್ರಿಯಾ ಧಾಮಾನಿ ।
ಯಕ್ಷದಗ್ನೇರ್-ಹೋತುಃ ಪ್ರಿಯಾ ಧಾಮಾನಿ । ಯಕ್ಷ-ಥ್ಸ್ವ-ಮ್ಮಹಿಮಾನಮ್ । ಆಯಜತಾಮೇಜ್ಯಾ ಇಷಃ । ಕೃಣೋತು ಸೋ ಅದ್ಧ್ವರಾ ಜಾತವೇದಾಃ । ಜುಷತಾಗ್ಂ ಹವಿಃ । ಅಗ್ನೇ ಯದದ್ಯ ವಿಶೋ ಅದ್ಧ್ವರಸ್ಯ ಹೋತಃ ।
ಪಾವಕ ಶೋಚೇ ವೇಷ್ಟ್ವಗ್ಂ ಹಿ ಯಜ್ವಾ ।
ಋತಾ ಯಜಾಸಿ ಮಹಿನಾ ವಿ ಯ-ದ್ಭೂಃ ।
ಹವ್ಯಾ ವಹ ಯವಿಷ್ಠ ಯಾ ತೇ ಅದ್ಯ ॥ 33 ॥
(ಧಾಮಾನಿ - ಭುರೇಕ-ಞ್ಚ) (ಅ. 12)
ಅನುವಾಕಂ 13 - ಅನೂಯಾಜಪ್ರೈಷಾಃ
ದೇವ-ಮ್ಬರ್ಹಿ-ಸ್ಸುದೇವ-ನ್ದೇವೈ-ಸ್ಸ್ಯಾ-ಥ್ಸುವೀರಂ-ವೀಁರೈರ್ವಸ್ತೋ-ರ್ವೃಜ್ಯೇತಾಕ್ತೋಃ ಪ್ರಭ್ರಿ-ಯೇತಾತ್ಯನ್ಯಾನ್-ರಾಯಾ ಬರ್ಹಿಷ್ಮತೋ ಮದೇಮ ವಸುವನೇ ವಸುಧೇಯಸ್ಯ ವೇತು ಯಜ ॥ ದೇವೀ-ರ್ದ್ವಾರಃ ಸಙ್ಘಾತೇ ವಿಡ್ವೀರ್ಯಾಮಞ್ಛಿಥಿರಾ ಧ್ರುವಾ ದೇವಹೂತೌ ವಥ್ಸ
ಈಮೇನಾಸ್ತರುಣ ಆಮಿಮೀಯಾತ್-ಕುಮಾರೋ ವಾ ನವಜಾತೋ ಮೈನಾ ಅರ್ವಾ ರೇಣುಕಕಾಟಃ ಪೃಣಗ್ವಸುವನೇ ವಸುಧೇಯಸ್ಯ ವಿಯನ್ತು ಯಜ ॥ ದೇವೀ ಉಷಾಸಾ ನಕ್ತಾ-ಽದ್ಯಾಸ್ಮಿನ್. ಯಜ್ಞೇ ಪ್ರಯತ್ಯಹ್ವೇತಾಮಪಿ ನೂನ-ನ್ದೈವೀರ್ವಿಶಃ ಪ್ರಾಯಾಸಿಷ್ಟಾಗ್ಂ ಸುಪ್ರೀತೇ ಸುಧಿತೇ ವಸುವನೇ ವಸುಧೇಯಸ್ಯ ವೀತಾಂ-ಯಁಜ ॥
ದೇವೀ ಜೋಷ್ಟ್ರೀ ವಸುಧಿತೀ ಯಯೋರನ್ಯಾ-ಽಘಾ ದ್ವೇಷಾಗ್ಂಸಿ ಯೂಯವದಾ-ಽನ್ಯಾ ವಕ್ಷ-ದ್ವಸು ವಾರ್ಯಾಣಿ ಯಜಮಾನಾಯ ವಸುವನೇ ವಸುಧೇಯಸ್ಯ ವೀತಾಂ-ಯಁಜ ॥
ದೇವೀ ಊರ್ಜಾಹುತೀ ಇಷಮೂರ್ಜಮನ್ಯಾ ವಕ್ಷಥ್ಸಗ್ಧಿಗ್ಂ ಸಪೀತಿಮನ್ಯಾ ನವೇನ ಪೂರ್ವ-ನ್ದಯಮಾನಾ-ಸ್ಸ್ಯಾಮ ಪುರಾಣೇನ ನವ-ನ್ತಾಮೂರ್ಜಮೂರ್ಜಾಹುತೀ ಊರ್ಜಯಮಾನೇ ಅಧಾತಾಂ-ವಁಸುವನೇ ವಸುಧೇಯಸ್ಯ ವೀತಾಂ-ಯಁಜ ॥
ದೇವಾ ದೈವ್ಯಾ ಹೋತಾರಾ ನೇಷ್ಟಾರಾ ಪೋತಾರಾ ಹತಾಘಶಗ್ಂಸಾ-ವಾಭರದ್ವಸೂ ವಸುವನೇ ವಸುಧೇಯಸ್ಯ ವೀತಾಂ-ಯಁಜ ॥
ದೇವೀಸ್ತಿಸ್ರಸ್ತಿಸ್ರೋ ದೇವೀರಿಡಾ ಸರಸ್ವತೀ ಭಾರತೀ ದ್ಯಾ-ಮ್ಭಾರತ್ಯಾದಿತ್ಯೈ-ರಸ್ಪೃಕ್ಷ-ಥ್ಸರಸ್ವತೀಮಗ್ಂ ರುದ್ರೈ-ರ್ಯಜ್ಞಮಾವೀ-ದಿಹೈವೇಡಯಾ ವಸುಮತ್ಯಾ
ಸಧಮಾದ-ಮ್ಮದೇಮ ವಸುವನೇ ವಸುಧೇಯಸ್ಯ ವಿಯನ್ತು ಯಜ ॥
ದೇವೋ ನರಾಶಗ್ಂಸ-ಸ್ತ್ರಿಶೀರ್ಷಾ ಷಡಕ್ಷ-ಶ್ಶತಮಿದೇನಗ್ಂ ಶಿತಿಪೃಷ್ಠಾ ಆದಧತಿ ಸಹಸ್ರಮೀ-ಮ್ಪ್ರವಹನ್ತಿ ಮಿತ್ರಾವರುಣೇದಸ್ಯ ಹೋತ್ರಮರ್ಹತೋ
ಬೃಹಸ್ಪತಿಃ ಸ್ತೋತ್ರಮಶ್ವಿನಾ ಽಽದ್ಧ್ವರ್ಯವಂ-ವಁಸುವನೇ ವಸುಧೇಯಸ್ಯ ವೇತು ಯಜ ॥
ದೇವೋ ವನಸ್ಪತಿ-ರ್ವರ್ಷಪ್ರಾವಾ ಘೃತನಿರ್ಣಿಗ್-ದ್ಯಾ-
ಮಗ್ರೇಣಾಸ್ಪೃಕ್ಷದಾ-ಽನ್ತರಿಕ್ಷ-ಮ್ಮದ್ಧ್ಯೇನಾಪ್ರಾಃ ಪೃಥಿವೀ-ಮುಪರೇಣಾದೃಗ್ಂಹೀ-ದ್ವಸುವನೇ ವಸುಧೇಯಸ್ಯ ವೇತು ಯಜ ॥
ದೇವ-ಮ್ಬರ್ಹಿರ್ವಾರಿತೀನಾ-ನ್ನಿಧೇ ಧಾಸಿ ಪ್ರಚ್ಯುತೀನಾಮ-ಪ್ರಚ್ಯುತ-ನ್ನಿಕಾಮಧರಣ-ಮ್ಪುರುಸ್ಪಾರ್ಹಂ-ಯಁಶಸ್ವದೇನಾ ಬರ್ಹಿಷಾ-ಽನ್ಯಾ ಬರ್ಹೀಗ್ಷ್ಯಭಿಷ್ಯಾಮ ವಸುವನೇ ವಸುಧೇಯಸ್ಯ ವೇತು ಯಜ ॥
ದೇವೋ ಅಗ್ನಿ-ಸ್ಸ್ವಿಷ್ಟಕೃ-ಥ್ಸುದ್ರವಿಣಾ ಮನ್ದ್ರಃ ಕವಿ-ಸ್ಸತ್ಯಮನ್ಮಾ-ಽಽಯಜೀ ಹೋತಾ ಹೋತುರ್-ಹೋತುರಾಯಜೀಯಾನಗ್ನೇ ಯಾನ್-ದೇವಾನಯಾಡ್ಯಾಗ್ಂ ಅಪಿಪ್ರೇರ್ಯೇ ತೇ ಹೋತ್ರೇ ಅಮಥ್ಸತ ತಾಗ್ಂ ಸಸನುಷೀಗ್ಂ ಹೋತ್ರಾ-ನ್ದೇವ-ಙ್ಗಮಾ-ನ್ದಿವಿ ದೇವೇಷು ಯಜ್ಞಮೇರಯೇಮಗ್ಗ್
ಸ್ವಿಷ್ಟಕೃಚ್ಚಾಗ್ನೇ ಹೋತಾ-ಽಭೂರ್ವಸುವನೇ ವಸುಧೇಯಸ್ಯ ನಮೋವಾಕೇ ವೀಹಿ ಯಜ ॥ 34 ॥
(ಯಜೈಕ-ಞ್ಚ) (ಅ. 13)
ಅನುವಾಕಂ 14 - ಅನೂಯಾಜಯಾಜ್ಯಾಃ
ದೇವ-ಮ್ಬರ್ಹಿಃ । ವಸುವನೇ ವಸುಧೇಯಸ್ಯ ವೇತು ।
ದೇವೀರ್ದ್ವಾರಃ । ವಸುವನೇ ವಸುಧೇಯಸ್ಯ ವಿಯನ್ತು । ದೇವೀ ಉಷಾಸಾ ನಕ್ತಾ । ವಸುವನೇ ವಸುಧೇಯಸ್ಯ ವೀತಾಮ್ । ದೇವೀ ಜೋಷ್ಟ್ರೀ । ವಸುವನೇ ವಸುಧೇಯಸ್ಯ ವೀತಾಮ್ ।
ದೇವೀ ಊರ್ಜಾಹುತೀ । ವಸುವನೇ ವಸುಧೇಯಸ್ಯ ವೀತಾಮ್ ॥ 35 ॥
ದೇವಾ ದೈವ್ಯಾ ಹೋತಾರಾ । ವಸುವನೇ ವಸುಧೇಯಸ್ಯ ವೀತಾಮ್ । ದೇವೀಸ್ತಿಸ್ರ-ಸ್ತಿಸ್ರೋ ದೇವೀಃ ।
ವಸುವನೇ ವಸುಧೇಯಸ್ಯ ವಿಯನ್ತು ।
ದೇವೋ ನರಾಶಗ್ಂಸಃ । ವಸುವನೇ ವಸುಧೇಯಸ್ಯ ವೇತು । ದೇವೋ ವನಸ್ಪತಿಃ । ವಸುವನೇ ವಸುಧೇಯಸ್ಯ ವೇತು । ದೇವ-ಮ್ಬರ್ಹಿರ್ವಾರಿತೀನಾಮ್ । ವಸುವನೇ ವಸುಧೇಯಸ್ಯ ವೇತು ॥ 36 ॥
ದೇವೋ ಅಗ್ನಿ-ಸ್ಸ್ವಿಷ್ಟಕೃತ್ । ಸುದ್ರವಿಣಾ ಮನ್ದ್ರಃ ಕವಿಃ । ಸತ್ಯಮನ್ಮಾ-ಽಽಯಜೀ ಹೋತಾ । ಹೋತುರ್-ಹೋತುರಾಯಜೀಯಾನ್ ।
ಅಗ್ನೇ ಯಾನ್ದೇವಾನಯಾಟ್ । ಯಾಗ್ಂ ಅಪಿಪ್ರೇಃ । ಯೇ ತೇ ಹೋತ್ರೇ ಅಮಥ್ಸತ । ತಾಗ್ಂ ಸಸನುಷೀಗ್ಂ ಹೋತ್ರಾ-ನ್ದೇವ-ಙ್ಗಮಾಮ್ । ದಿವಿ ದೇವೇಷು ಯಜ್ಞಮೇರಯೇಮಮ್ । ಸ್ವಿಷ್ಟಕೃಚ್ಚಾಗ್ನೇ ಹೋತಾ-ಽಭೂಃ ।
ವಸುವನೇ ವಸುಧೇಯಸ್ಯ ನಮೋವಾಕೇ ವೀಹಿ ॥ 37 ॥
(ವೀತಾಂ - ಁವೇತ್ವ - ಭೂರೇಕ-ಞ್ಚ) (ಅ. 14)
ಅನುವಾಕಂ 15 - ಸೂಕ್ತವಾಕಪ್ರೈಷಾಃ
ಅಗ್ನಿಮದ್ಯ ಹೋತಾರಮವೃಣೀತಾಯಂ-ಯಁಜಮಾನಃ ಪಚ-ನ್ಪಕ್ತೀಃ ಪಚ-ನ್ಪುರೋಡಾಶಂ
ಬದ್ಧ್ನ-ನ್ನಿನ್ದ್ರಾಗ್ನಿಭ್ಯಾ-ಞ್ಛಾಗಗ್ಂ ಸೂಪಸ್ಥಾ ಅದ್ಯ ದೇವೋ ವನಸ್ಪತಿ-ರಭವ-ದಿನ್ದ್ರಾಗ್ನಿಭ್ಯಾ-ಞ್ಛಾಗೇನಾಘಸ್ತಾ-ನ್ತ-ಮ್ಮೇದಸ್ತಃ ಪ್ರತಿ ಪಚತಾ-ಽಗ್ರಭೀಷ್ಟಾಮವೀವೃಧೇತಾ-ಮ್ಪುರೋಡಾಶೇನ ತ್ವಾಮದ್ಯರ್ಷ ಆರ್ಷೇಯರ್ಷೀಣಾ-ನ್ನಪಾದವೃಣೀತಾಯಂ-ಯಁಜಮಾನೋ ಬಹುಭ್ಯ ಆ ಸಙ್ಗತೇಭ್ಯ ಏಷ ಮೇ ದೇವೇಷು ವಸು ವಾರ್ಯಾ ಯಕ್ಷ್ಯತ ಇತಿ ತಾ ಯಾ
ದೇವಾ ದೇವ-ದಾನಾನ್ಯದುಸ್ತಾನ್ಯಸ್ಮಾ ಆ ಚ ಶಾಸ್ವಾ ಚ ಗುರಸ್ವೇಷಿತಶ್ಚ ಹೋತರಸಿ ಭದ್ರವಾಚ್ಯಾಯ ಪ್ರೇಷಿತೋ ಮಾನುಷ-ಸ್ಸೂಕ್ತವಾಕಾಯ ಸೂಕ್ತಾ ಬ್ರೂಹಿ ॥ 38 ॥
(ಅಗ್ನಿಮದ್ಯೈಕಮ್) (ಅ. 15)
(ಅಞ್ಜನ್ತಿ - ಹೋತಾ ಯಕ್ಷಥ್ - ಸಮಿದ್ವೋ ಅದ್ಯಾ - ಗ್ನಿ - ರಜೈ-ದ್- ದೈವ್ಯಾ - ಜುಷಸ್ - ವಾ ವೃತ್ರಹಣಾ - ಗೀರ್ಭಿ - ಸ್ತ್ವಗ್ಗ್ ಹ್ಯಾ - ಭರತ - ಮುಪೋಹ ಯ-ದ್- ದೇವ-ಮ್ಬರ್ಹಿ-ಸ್ಸುದೇವಂ - ದೇವ-ಮ್ಬರ್ಹಿ - ರಗ್ನಿಮದ್ಯ ಪಞ್ಚದಶ)
(ಅಞ್ಜನ್ - ತ್ಯುಪಾವಸೃಜನ್ - ನಾನ್ಯಾ ಯುವತ್ - ಕರದೇವ ಮಷ್ಟಾತ್ರಿಗ್ಂಶತ್)
(ಅಞ್ಜನ್ತಿ - ಸೂಕ್ತಾ ಬ್ರೂಹಿ)
॥ ಹರಿಃ ಓಮ್ ॥
॥ ಕೃಷ್ಣ ಯಜುರ್ವೇದೀಯ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇ ತೃತೀಯಾಷ್ಟಕೇ ಷಷ್ಠಃ ಪ್ರಪಾಠಕ-ಸ್ಸಮಾಪ್ತಃ ॥

Explore More