Lord Agni

3.7 - অচ্ছিদ্ৰং কাণ্ডং প্ৰাযশ্চিত্তম্ - কৃষ্ণ যজুৰ্ৱেদ তৈত্তিৰীয ব্ৰাহ্মণ পাঠঃ - সৰ্ৱান্ ৱা এষোঽগ্নৌ

(Achidram Kandam Prayaschittam in Assamese)

From Krishna Yajurveda Taittiriya Brahmana

This sacred text originates from the third ashtaka of the Taittiriya Brahmana within the Krishna Yajurveda. Known as the Achidram Kandam, it serves as a critical liturgical guide for performing prayaschitta or atonement rites to rectify omissions or errors in Vedic sacrifices. By invoking the purifying power of Agni, the deity of the sacrificial fire, the text ensures the perfection of rituals. Chanting these mantras is believed to cleanse spiritual impurities, restore the sanctity of sacrificial actions, and grant the practitioner the fulfillment of all desires through the complete and flawless observance of dharma.

#of 130
কৃষ্ণ যজুৰ্ৱেদীয তৈত্তিৰীয ব্ৰাহ্মণে তৃতীযাষ্টকে সপ্তমঃ প্ৰপাঠকঃ - অচ্ছিদ্ৰ-ঙ্কাণ্ড-ম্প্ৰাযশ্চিত্তম্
ও-ন্নমঃ পৰমাত্মনে, শ্ৰী মহাগণপতযে নমঃ,
শ্ৰী গুৰুভ্যো নমঃ । হৰিঃ ওম্ ॥
অচ্ছিদ্ৰ-ঙ্কাণ্ড-ম্প্ৰাযশ্চিত্তেন মন্ত্ৰৈশ্চ যজ্ঞচ্ছিদ্ৰপূৰণাদচ্ছিদ্ৰমুচ্যতে
অনুৱাকং 1 - দৰ্শপূৰ্ণমাসেষ্টিৱিষযাণি কানি চিত্প্ৰাযশ্চিত্তানি
সৰ্ৱান্. ৱা এষো-ঽগ্নৌ কামা-ন্প্ৰৱেশযতি ।
যো-ঽগ্নীনন্ৱাধায ৱ্ৰতমুপৈতি ।
স যদনিষ্ট্ৱা প্ৰযাযাত্ । অকামপ্ৰীতা এন-ঙ্কামা নানু প্ৰযাযুঃ । অতেজা অৱীৰ্যঃ স্যাত্ ।
স জুহুযাত্ । তুভ্য-ন্তা অঙ্গিৰস্তম ।
ৱিশ্ৱা-স্সুক্ষিতযঃ পৃথক্ ।
অগ্নে কামায যেমিৰ ইতি ।
কামানেৱাস্মি-ন্দধাতি ॥ 1 ॥
কামপ্ৰীতা এন-ঙ্কামা অনুপ্ৰযান্তি ।
তেজস্ৱী ৱীৰ্যাৱা-ন্ভৱতি ॥
সন্ততিৰ্ৱা এষা যজ্ঞস্য ।
যো-ঽগ্নীনন্ৱাধায ৱ্ৰতমুপৈতি ।
স যদুদ্ৱাযতি । ৱিচ্ছিত্তি-ৰেৱাস্য সা ॥
ত-ম্প্ৰাঞ্চমুদ্ধৃত্য ।
মনসোপতিষ্ঠেত । মনো ৱৈ প্ৰজাপতিঃ ।
প্ৰাজাপত্যো যজ্ঞঃ ॥ 2 ॥
মনসৈৱ যজ্ঞগ্ং সন্তনোতি । ভূৰিত্যাহ । ভূতো ৱৈ প্ৰজাপতিঃ । ভূতিমেৱোপৈতি ॥
ৱি ৱা এষ ইন্দ্ৰিযেণ ৱীৰ্যেণৰ্ধ্যতে ।
যস্যা-হিতাগ্নে-ৰগ্নিৰপক্ষাযতি । যাৱচ্ছম্যযা প্ৰৱিদ্ধ্যেত্ ।
যদি তাৱদপক্ষাযেত্ । তগ্ং সম্ভৰেত্ ।
ইদ-ন্ত এক-ম্পৰ উত একম্ ॥ 3 ॥
তৃতীযেন জ্যোতিষা সংৱিঁশস্ৱ । সংৱেঁশনস্তনুৱৈ চাৰুৰেধি ।
প্ৰিযে দেৱানা-ম্পৰমে জনিত্ৰ ইতি । ব্ৰহ্মণৈৱৈনগ্ং সম্ভৰতি ।
সৈৱ ততঃ প্ৰাযশ্চিত্তিঃ । যদি পৰস্ত-ৰামপক্ষাযেত্ । অনু প্ৰযাযাৱস্যেত্ ।
সো এৱ ততঃ প্ৰাযশ্চিত্তিঃ ॥
ওষধীৰ্ৱা এতস্য পশূ-ন্পযঃ প্ৰৱিশতি ।
যস্য হৱিষে ৱথ্সা অপাকৃতা ধযন্তি ॥ 4 ॥
তান্. যদ্দুহ্যাত্ । যাতযাম্না হৱিষা যজেত । যন্ন দুহ্যাত্ । যজ্ঞপৰু-ৰন্তৰিযাত্ । ৱাযৱ্যাং-যঁৱাগূ-ন্নিৰ্ৱপেত্ ।
ৱাযুৰ্ৱৈ পযসঃ প্ৰদাপযিতা । স এৱাস্মৈ পযঃ প্ৰদাপযতি । পযো ৱা ওষধযঃ ।
পযঃ পযঃ ।
পযসৈৱাস্মৈ পযো-ঽৱৰুন্ধে ॥ 5 ॥
অথোত্তৰস্মৈ হৱিষে ৱথ্সানপা কুৰ্যাত্ ।
সৈৱ ততঃ প্ৰাযশ্চিত্তিঃ ॥ অন্যতৰান্. ৱা এষ দেৱা-ন্ভাগধেযেন ৱ্যৰ্ধযতি ।
যে যজমানস্য সায-ঙ্গৃহমা-গচ্ছন্তি ।
যস্য সায-ন্দুগ্ধগ্ং হৱিৰাৰ্তি-মাৰ্চ্ছতি ।
ইন্দ্ৰায ৱ্ৰীহীন্নি-ৰুপ্যো-পৱসেত্ । পযো ৱা ওষধযঃ । পয এৱাৰভ্য গৃহীত্ৱো-পৱসতি । যত্প্ৰাত-স্স্যাত্ । তচ্ছৃত-ঙ্কুৰ্যাত্ ॥ 6 ॥
অথেতৰ ঐন্দ্ৰঃ পুৰোডাশঃ স্যাত্ ।
ইন্দ্ৰিযে এৱাস্মৈ সমীচী দধাতি ।
পযো ৱা ওষধযঃ । পযঃ পযঃ । পযসৈৱাস্মৈ পযো-ঽৱৰুন্ধে ।
অথোত্তৰস্মৈ হৱিষে ৱথ্সানপা কুৰ্যাত্ ।
সৈৱ ততঃ প্ৰাযশ্চিত্তিঃ ॥ উভযান্. ৱা এষ দেৱা-ন্ভাগধেযেন ৱ্যৰ্ধযতি ।
যে যজমানস্য সায-ঞ্চ প্ৰাতশ্চ গৃহমা-গচ্ছন্তি । যস্যোভযগ্ং হৱিৰাৰ্তি-মাৰ্চ্ছতি ॥ 7 ॥
ঐন্দ্ৰ-ম্পঞ্চশৰাৱ-মোদন-ন্নিৰ্ৱপেত্ ।
অগ্নি-ন্দেৱতানা-ম্প্ৰথমং-যঁজেত্ ।
অগ্নিমুখা এৱ দেৱতাঃ প্ৰীণাতি ।
অগ্নিং-ৱাঁ অন্ৱন্যা দেৱতাঃ ।
ইন্দ্ৰমন্ৱন্যাঃ । তা এৱোভযীঃ প্ৰীণাতি ।
পযো ৱা ওষধযঃ ।
পযঃ পযঃ । পযসৈৱাস্মৈ পযো-ঽৱৰুন্ধে ।
অথোত্তৰস্মৈ হৱিষে ৱথ্সানপা কুৰ্যাত্ ॥ 8 ॥
সৈৱ ততঃ প্ৰাযশ্চিত্তিঃ ॥ অৰ্ধো ৱা এতস্য যজ্ঞস্য মীযতে ।
যস্য ৱ্ৰত্যে-ঽহ-ন্পত্ন্যনা-লম্ভুকা ভৱতি । তামপৰুদ্ধ্য যজেত ।
সৰ্ৱেণৈৱ যজ্ঞেন যজতে ।
তামিষ্ট্ৱো-পহ্ৱযেত । অমূহমস্মি ।
সা ত্ৱম্ । দ্যৌৰহম্ । পৃথিৱী ত্ৱম্ । সামাহম্ । ঋক্ত্ৱম্ । তাৱেহি সম্ভৱাৱ । সহ ৰেতো দধাৱহৈ । পুগ্ংসে পুত্ৰায ৱেত্তৱৈ ।
ৰাযস্পোষায সুপ্ৰজাস্ত্ৱায সুৱীৰ্যাযেতি ।
অৰ্ধ এৱৈনামু-পহ্ৱযতে ।
সৈৱ ততঃ প্ৰাযশ্চিত্তিঃ ॥ 9 ॥
(দধাতি - যজ্ঞ - উত একং - ধযন্তি - ৰুন্ধে - কুৰ্যা - দাৰ্ছ - ত্যপাকুৰ্যাত্ - পৃথিৱী ত্ৱমষ্টৌ চ) (অ. 1)
(সৰ্ৱান্. ৱি ৱৈ যদি পৰস্তৰামোষধীৰন্ যতৰানুভযানৰ্ধো ৱৈ )
অনুৱাকং 2 - অগ্নিহোত্ৰসাম্নায্যসাধাৰণানি প্ৰাযশ্চিত্তানি
3.7.2.1
যদ্ৱি-ষ্ষণ্ণেন জুহুযাত্ ।
অপ্ৰজা অপশুৰ্যজমান-স্স্যাত্ ।
যদনাযতনে নিনযেত্ । অনাযতন-স্স্যাত্ ।
প্ৰাজাপত্যযৰ্চা ৱল্মীক-ৱপাযাম-ৱনযেত্ । প্ৰাজাপত্যো ৱৈ ৱল্মীকঃ । যজ্ঞঃ প্ৰজাপতিঃ । প্ৰজাপতাৱেৱ যজ্ঞ-ম্প্ৰতিষ্ঠাপযতি ।
ভূৰিত্যাহ । ভূতো ৱৈ প্ৰজাপতিঃ ॥ 10 ॥
ভূতিমেৱোপৈতি । ত-ত্কৃত্ৱা । অন্যা-ন্দুগ্ধ্ৱা পুনৰ্-হোতৱ্যম্ । সৈৱ ততঃ প্ৰাযশ্চিত্তিঃ ॥ যত্কীটা-ৱপন্নেন জুহুযাত্ ।
অপ্ৰজা অপশু-ৰ্যজমান-স্স্যাত্ ।
যদনাযতনে নিনযেত্ । অনাযতন-স্স্যাত্ ।
মদ্ধ্যমেন পৰ্ণেন দ্যাৱা-পৃথিৱ্য-যৰ্চা-ঽন্তঃ পৰিধি নিনযেত্ ।
দ্যাৱাপৃথিৱ্যো-ৰেৱৈনত্-প্ৰতিষ্ঠাপযতি ॥ 11 ॥
তত্কৃত্ৱা । অন্যা-ন্দুগ্ধ্ৱা পুনৰ্-হোতৱ্যম্ । সৈৱ ততঃ প্ৰাযশ্চিত্তিঃ ॥ যদৱৱৃষ্টেন জুহুযাত্ । অপৰূপ-মস্যাত্ম-ঞ্জাযেত ।
কিলাসো ৱা স্যাদৰ্শসো ৱা । য-ত্প্ৰত্যেযাত্ । যজ্ঞং-ৱিঁচ্ছিন্দ্যাত্ । স জুহুযাত্ ।
মিত্ৰো জনান্ কল্পযতি প্ৰজানন্ন্ ॥ 12 ॥
মিত্ৰো দাধাৰ পৃথিৱীমুত দ্যাম্ । মিত্ৰঃ কৃষ্টীৰ-নিমিষা ঽভিচষ্টে ।
সত্যায হৱ্য-ঙ্ঘৃতৱ-জ্জুহোতেতি । মিত্ৰেণৈৱৈন-ত্কল্পযতি । তত্কৃত্ৱা । অন্যা-ন্দুগ্ধ্ৱা পুনৰ্হোতৱ্যম্ ।
সৈৱ ততঃ প্ৰাযশ্চিত্তিঃ ॥
য-ত্পূৰ্ৱস্যা-মাহুত্যাগ্ং হুতাযা-মুত্তৰা-ঽঽহুতি-স্স্কন্দেত্ ।
দ্ৱিপাদ্ভিঃ পশুভি-ৰ্যজমানো ৱ্যৃদ্ধ্যেত ।
যদুত্তৰযা ঽভিজুহুযাত্ ॥ 13 ॥
চতুষ্পাদ্ভিঃ পশুভি-ৰ্যজমানো ৱ্যৃদ্ধ্যেত ।
যত্ৰ ৱেত্থ ৱনস্পতে দেৱানা-ঙ্গুহ্যা নামানি ।
তত্ৰ হৱ্যানি গামযেতি ৱানস্পত্য-যৰ্চা সমিধ-মাধায । তূষ্ণীমেৱ পুন-ৰ্জুহুযাত্ ।
ৱনস্পতিনৈৱ যজ্ঞস্যাৰ্তা-ঞ্চানাৰ্তা-ঞ্চাহুতী ৱিদাধাৰ । তত্কৃত্ৱা । অন্যা-ন্দুগ্ধ্ৱা পুনৰ্-হোতৱ্যম্ । সৈৱ ততঃ প্ৰাযশ্চিত্তিঃ ॥
যত্পুৰা প্ৰযাজেভ্যঃ প্ৰাংঅঙ্গাৰ-স্স্কন্দেত্ ।
অদ্ধ্ৱৰ্যৱে চ যজমানায চাকগ্গ্ স্যাত্ ॥ 14 ॥
য-দ্দক্ষিণা । ব্ৰহ্মণে চ যজমানায চাকগ্গ্ স্যাত্ । য-ত্প্ৰত্যক্ ।
হোত্ৰে চ পত্নিযৈ চ যজমানায চাকগ্গ্ স্যাত্ ।
যদুদং । অগ্নীধে চ পশুভ্যশ্চ যজমানায চাকগ্গ্ স্যাত্ । যদভিজুহুযাত্ । ৰুদ্ৰো-ঽস্য পশূ-ন্ঘাতুক-স্স্যাত্ ।
যন্নাভি জুহুযাত্ । অশান্তঃ প্ৰহ্ৰিযেত ॥ 15 ॥
স্ৰুৱস্য বুদ্ধ্নেনাভি নিদদ্ধ্যাত্ ।
মা তমো মা যজ্ঞস্তমন্মা যজমান-স্তমত্ ।
নমস্তে অস্ত্ৱাযতে । নমো ৰুদ্ৰ পৰাযতে ।
নমো যত্ৰ নিষীদসি ।
অমু-ম্মা হিগ্ংসীৰমু-ম্মা হিগ্ংসীৰিতি যেন স্কন্দেত্ ॥ ত-ম্প্ৰহৰেত্ ।
সহস্ৰশৃঙ্গো ৱৃষভো জাতৱেদাঃ । স্তোমপৃষ্ঠো ঘৃতৱান্-থ্সুপ্ৰতীকঃ ।
মা নো হাসীন্মেত্থিতো (হাসীৰ্মেত্থিতো) নেত্ত্ৱা জহাম ।
গোপোষ-ন্নো ৱীৰপোষ-ঞ্চ যচ্ছেতি ।
ব্ৰহ্মণৈৱৈন-ম্প্ৰহৰতি । সৈৱ ততঃ প্ৰাযশ্চিত্তিঃ ॥ 16 ॥
(ৱৈ প্ৰজাপতিঃ - স্থাপযতি - প্ৰজানন্ - নভিজুহুযাথ্ - স্যা-দ্- ধ্ৰিযেত - জহাম ত্ৰিণি চ) (অ. 2)
(যদ্ৱিস্ষণ্ণেন প্ৰাজাপত্যযা য-ত্কীটা মদ্ধ্যমেন যদৱৱৃষ্টেন য-ত্পূৰ্ৱস্যাং-যঁ-ত্পুৰা প্ৰযাজেভ্য প্ৰংঙ্গাৰো য-দ্দক্ষিণা য-ত্প্ৰত্যগ্যদুদঙ্ঙ্)
অনুৱাকং 3 - মুখ্যাগ্ন্যসম্ভৱে-ঽনুকল্পাঃ হোমাধাৰাঃ
ৱি ৱা এষ ইন্দ্ৰিযেণ ৱীৰ্যেণৰ্ধ্যতে ।
যস্যা-হিতাগ্নে-ৰগ্নি-ৰ্মথ্যমানো ন জাযতে । যত্ৰান্য-ম্পশ্যেত্ । তত আহৃত্য হোতৱ্যম্ ।
অগ্না-ৱেৱাস্যা-গ্নিহোত্ৰগ্ং হুত-ম্ভৱতি ॥
যদ্যন্য-ন্ন ৱিন্দেত্ । অজাযাগ্ং হোতৱ্যম্ । আগ্নেযী ৱা এষা । যদজা । অগ্না-ৱেৱাস্যা-গ্নিহোত্ৰগ্ং হুত-ম্ভৱতি ॥ 17 ॥
অজস্য তু নাশ্ঞীযাত্ । যদজস্যা-শ্ঞীযাত্ ।
যামেৱাগ্না-ৱাহুতি-ঞ্জুহুযাত্ । তামদ্যাত্ । তস্মাদজস্য নাশ্যম্ ॥ যদ্যজা-ন্ন ৱিন্দেত্ । ব্ৰাহ্মণস্য দক্ষিণে হস্তে হোতৱ্যম্ ।
এষ ৱা অগ্নি ৰ্ৱৈশ্ৱানৰঃ । যদ্ব্ৰাহ্মণঃ ।
অগ্না-ৱেৱাস্যা-গ্নিহোত্ৰগ্ং হুত-ম্ভৱতি ॥ 18 ॥
ব্ৰাহ্মণ-ন্তু ৱসত্যৈ নাপৰুন্ধ্যাত্ । যদ্ব্ৰাহ্মণং-ৱঁসত্যা অপৰুন্ধ্যাত্ ।
যস্মিন্নে-ৱাগ্নাৱাহুতি-ঞ্জুহুযাত্ । ত-ম্ভাগধেযেন ৱ্যৰ্ধযেত্ ।
তস্মা-দ্ব্ৰাহ্মণো ৱসত্যৈ নাপৰুদ্ধ্যঃ ॥ যদি ব্ৰাহ্মণ-ন্ন ৱিন্দেত্ ।
দৰ্ভস্তবেং হোতৱ্যম্ ।
অগ্নিৱান্. ৱৈ দৰ্ভস্তবংঃ ।
অগ্নাৱে-ৱাস্যা-গ্নিহোত্ৰগ্ং হুত-ম্ভৱতি ।
দৰ্ভাগ্স্তু নাদ্ধ্যাসীত ॥ 19 ॥
যদ্দৰ্ভানদ্ধ্যাসীত । যামেৱাগ্না-ৱাহুতি-ঞ্জুহুযাত্ । তামদ্ধ্যাসীত ।
তস্মা-দ্দৰ্ভা নাদ্ধ্যাসিতৱ্যাঃ ॥
যদি দৰ্ভান্ন ৱিন্দেত্ । অফ্সু হোতৱ্যম্ ।
আপো ৱৈ সৰ্ৱা দেৱতাঃ ।
দেৱতাস্ৱে ৱাস্যা-গ্নিহোত্ৰগ্ং হুত-ম্ভৱতি ।
আপস্তু ন পৰিচক্ষীত । যদাপঃ পৰিচক্ষীত ॥ 20 ॥
যা মেৱাফ্স্ৱাহুতি-ঞ্জুহুযাত্ । তা-ম্পৰিচক্ষীত ।
তস্মাদাপো ন পৰিচক্ষ্যাঃ ॥
মেদ্ধ্যা চ ৱা এতস্যামেদ্ধ্যা চ তনুৱৌ সগ্ংসৃজ্যেতে । যস্যা-হিতাগ্নে-ৰন্যৈৰগ্নিভি-ৰগ্নযঃ সগ্ংসৃজ্যন্তে । অগ্নযে ৱিৱিচযে পুৰোডাশ-মষ্টাকপাল-ন্নিৰ্ৱপেত্ ।
মেদ্ধ্যা-ঞ্চৈৱাস্যা-মেদ্ধ্যা-ঞ্চ তনুৱৌ ৱ্যাৱৰ্তযতি ॥ অগ্নযে ৱ্ৰতপতযে পুৰোডাশ-মষ্টাকপাল-ন্নিৰ্ৱপেত্ । অগ্নিমেৱ ৱ্ৰতপতিগ্গ্ স্ৱেন ভাগধেযে-নোপধাৱতি ।
স এৱৈনং-ৱ্ৰঁতমা-লভংযঁতি ॥ 21 ॥
গৰ্ভগ্গ্ স্ৰৱন্তমগদমকঃ । অগ্নি-ৰিন্দ্ৰ-স্ত্ৱষ্টা বৃহস্পতিঃ । পৃথিৱ্যা-মৱচুশ্চো-তৈতত্ । নাভি-প্ৰাপ্নোতি নিৰ্-ঋতি-ম্পৰাচৈঃ ॥
ৰেতো ৱা এতদ্ৱাজিন-মাহিতাগ্নেঃ । যদগ্নিহোত্ৰম্ । তদ্যথ্স্ৰৱেত্ ।
ৰেতো-ঽস্য ৱাজিনগ্গ্ স্ৰৱেত্ । গৰ্ভগ্গ্ স্ৰৱন্তম-গদমক-ৰিত্যাহ ।
ৰেত এৱাস্মিন্ ৱাজিন-ন্দধাতি ॥ 22 ॥
অগ্নিৰিত্যাহ । অগ্নিৰ্ৱৈ ৰেতোধাঃ । ৰেত এৱ তদ্দধাতি । ইন্দ্ৰ ইত্যাহ । ইন্দ্ৰিয-মেৱাস্মিন্-দধাতি । ত্ৱষ্টেত্যাহ । ত্ৱষ্টা ৱৈ পশূনা-ম্মিথুনানাগ্ং ৰূপকৃত্ । ৰূপমৱ পশুষু দধাতি । বৃহস্পতিৰিত্যাহ ।
ব্ৰহ্ম ৱৈ দেৱানা-ম্বৃহস্পতিঃ । ব্ৰহ্মণৈৱাস্মৈ প্ৰজাঃ প্ৰজনযতি ॥
পৃথিৱ্যা-মৱচুশ্চোতৈত-দিত্যাহ ।
অস্যা-মেৱৈন-ত্প্ৰতিষ্ঠাপযতি ॥
নাভি প্ৰাপ্নোতি নিৰ্-ঋতি-ম্পৰাচৈৰিত্যাহ ।
ৰক্ষসামপহত্যৈ ॥ 23 ॥
(অজা-ঽগ্নাৱেৱাস্যাগ্নিহোত্ৰগ্ং হুত-ম্ভৱতি - ভৱ - ত্যাসীত - পৰিচক্ষীত - লম্ভযতি - দধাতি - দেৱানা-ম্বৃহস্পতিঃ পঞ্চ চ) (অ. 3)
(ৱি ৱৈ য-দ্যন্যমজাযা-ম্ব্ৰাহ্মণস্য দৰ্ভস্তম্বে-ঽফ্সু হোতৱ্যম্)
অনুৱাকং 4 - ঐষ্টিকযাজমানমন্ত্ৰাঃ
যাঃ পুৰস্তা-ত্প্ৰস্ৰৱন্তি । উপৰিষ্টা-থ্সৰ্ৱতশ্চ যাঃ । তাভী ৰশ্মিপৱিত্ৰাভিঃ । শ্ৰদ্ধাং-যঁজ্ঞমাৰভে ॥ দেৱা গাতুৱিদঃ ।
গাতুং-যঁজ্ঞায ৱিন্দত । মনসস্পতিনা দেৱেন । ৱাতা-দ্যজ্ঞঃ প্ৰযুজ্যতাম্ ॥ তৃতীযস্যৈ দিৱঃ । গাযত্ৰিযা সোম আভৃতঃ ॥ 24 ॥
সোমপীথায সন্নযিতুম্ । ৱকল-মন্তৰমাদদে ॥ আপো দেৱী-শ্শুদ্ধা-স্স্থ । ইমা পাত্ৰাণি শুন্ধত । উপাতঙ্ক্যায দেৱানাম্ । পৰ্ণৱল্কমুত শুন্ধত ॥
পযো গৃহেষু পযো অঘ্নিযাসু ।
পযো ৱথ্সেষু পয ইন্দ্ৰায হৱিষে ধ্ৰিযস্ৱ । গাযত্ৰী পৰ্ণৱল্কেন । পয-স্সোম-ঙ্কৰোত্ৱিমম্ ॥ 25 ॥
অগ্নি-ঙ্গৃহ্ণামি সুৰথং-যোঁ মযো ভূঃ ।
য উদ্যন্তমা ৰোহতি সূৰ্যমহ্নে ।
আদিত্য-ঞ্জ্যোতিষা-ঞ্জ্যোতিৰুত্তমম্ ।
শ্ৱো যজ্ঞায ৰমতা-ন্দেৱতাভ্যঃ ॥
ৱসূ-ন্ৰুদ্ৰানাদিত্যান্ । ইন্দ্ৰেণ সহ দেৱতাঃ । তাঃ পূৰ্ৱঃ পৰিগৃহ্ণামি । স্ৱ আযতনে মনীষযা ॥ ইমামূৰ্জ-ম্পঞ্চদশীং-যেঁ প্ৰৱিষ্টাঃ । তান্দেৱা-ন্পৰিগৃহ্ণামি পূৰ্ৱঃ ॥ 26 ॥
অগ্নিৰ্-হৱ্যৱাডিহ তানাৱহতু । পৌৰ্ণমাসগ্ং হৱিৰিদমেষা-ম্মযি ।
আমাৱাস্যগ্ং হৱিৰিদমেষা-ম্মযি ॥ অন্তৰা-ঽগ্নী পশৱঃ । দেৱসগ্ং সদমাগমন্ন্ । তা-ন্পূৰ্ৱঃ পৰিগৃহ্ণামি ।
স্ৱ আযতনে মনীষযা ॥ ইহ প্ৰজা ৱিশ্ৱৰূপা ৰমন্তাম্ । অগ্নি-ঙ্গৃহপতিমভি সংৱঁসানাঃ । তাঃ পূৰ্ৱঃ পৰিগৃহ্ণামি ॥ 27 ॥
স্ৱ আযতনে মনীষযা ॥
ইহ পশৱো ৱিশ্ৱৰূপা ৰমন্তাম্ ।
অগ্নি-ঙ্গৃহপতিমভি সংৱঁসানাঃ ।
তা-ন্পূৰ্ৱঃ পৰিগৃহ্ণামি । স্ৱ আযতনে মনীষযা ॥ অয-ম্পিতৃণামগ্নিঃ ।
অৱাড্ঢৱ্যা পিতৃভ্য আ । ত-ম্পূৰ্ৱঃ পৰিগৃহ্ণামি । অৱিষ-ন্নঃ পিতু-ঙ্কৰত্ ॥ অজস্ৰ-ন্ত্ৱাগ্ং সভাপালাঃ ॥ 28 ॥
ৱিজযভাগগ্ং সমিন্ধতাম্ । অগ্নে দীদায মে সভ্য । ৱিজিত্যৈ শৰদঃ শতম্ ॥ অন্নমাৱসথীযম্ । অভিহৰাণি শৰদঃ শতম্ । আৱসথে শ্ৰিয-ম্মন্ত্ৰম্ । অহিৰ্বুদ্ধ্নিযো নিযচ্ছতু ॥ ইদমহ-মগ্নি জ্যেষ্ঠেভ্যঃ । ৱসুভ্যো যজ্ঞ-ম্প্ৰব্ৰৱীমি ।
ইদমহ-মিন্দ্ৰ জ্যেষ্ঠেভ্যঃ ॥ 29 ॥
ৰুদ্ৰেভ্যো যজ্ঞ-ম্প্ৰব্ৰৱীমি । ইদমহং-ৱঁৰুণ-জ্যেষ্ঠেভ্যঃ । আদিত্যেভ্যো যজ্ঞ-ম্প্ৰব্ৰৱীমি ॥ পযস্ৱতী-ৰোষধযঃ ।
পযস্ৱদ্ৱীৰুধা-ম্পযঃ । অপা-ম্পযসো যত্পযঃ । তেন মামিন্দ্ৰ সগ্ংসৃজ ॥
অগ্নে ৱ্ৰতপতে ৱ্ৰত-ঞ্চৰিষ্যামি ।
তচ্ছকেয-ন্তন্মে ৰাদ্ধ্যতাম্ ।
ৱাযো ৱ্ৰতপত আদিত্য ৱ্ৰতপতে ॥ 30 ॥
ৱ্ৰতানাং-ৱ্ৰঁতপতে ৱ্ৰত-ঞ্চৰিষ্যামি । তচ্ছকেয-ন্তন্মে ৰাদ্ধ্যতাম্ ॥
ইমা-ম্প্ৰাচীমুদীচীম্ । ইষমূৰ্জমভি সগ্গ্স্কৃতাম্ । বহুপৰ্ণামশুষ্কাগ্ৰাম্ ।
হৰামি পশুপামহম্ ॥ যত্কৃষ্ণো ৰূপ-ঙ্কৃত্ৱা । প্ৰাৱিশস্ত্ৱং-ৱঁনস্পতীন্ ।
ততস্ত্ৱামেকৱিগ্ংশতিধা । সম্ভৰামি সুসম্ভৃতা ॥ 31 ॥
ত্ৰী-ন্পৰিধীগ্স্তিস্ৰ-স্সমিধঃ । যজ্ঞাযুৰনুসঞ্চৰান্ ।
উপৱেষ-ম্মেক্ষণ-ন্ধৃষ্টিম্ । সম্ভৰামি সুসভৃন্তা ॥ যা জাতা ওষধযঃ । দেৱেভ্য স্ত্ৰিযুগ-ম্পুৰা । তাসা-ম্পৰ্ৱ ৰাদ্ধ্যাসম্ । পৰিস্তৰ-মাহৰন্ন্ ॥
অপা-ম্মেদ্ধ্যং-যঁজ্ঞিযম্ ।
সদেৱগ্ং শিৱমস্তু মে ॥ 32 ॥
আচ্ছেত্তা ৱো মা ৰিষম্ । জীৱানি শৰদঃ শতম্ ॥ অপৰিমিতানা-ম্পৰিমিতাঃ । সন্নহ্যে সুকৃতাযকম্ । এনো মা নিগা-ঙ্কতমচ্চ নাহম্ । পুনৰুত্থায বহুলা ভৱন্তু ॥ সকৃদাচ্ছিন্ন-ম্বৰ্হিৰূৰ্ণামৃদু ।
স্যোন-ম্পিতৃভ্যস্ত্ৱা ভৰাম্যহম্ । অস্মি-ন্থ্সীদন্তু মে পিতৰঃ সোম্যাঃ ।
পিতামহাঃ প্ৰপিতামহাশ্চানুগৈ-স্সহ ॥ 33 ॥
ত্ৰিৱৃ-ত্পলাশে দৰ্ভঃ । ইযা-ন্প্ৰাদেশ সমিন্তঃ । যজ্ঞে পৱিত্ৰ-ম্পোতৃতমম্ । পযো হৱ্য-ঙ্কৰোতু মে ॥ ইমৌ প্ৰাণাপানৌ ।
যজ্ঞস্যাঙ্গানি সৰ্ৱশঃ । আপ্যাযযন্তৌ সঞ্চৰতাম্ । পৱিত্ৰে হৱ্যশোধনে ॥
পৱিত্ৰে স্থো ৱৈষ্ণৱী । ৱাযুৰ্ৱা-ম্মনসা পুনাতু ॥ 34 ॥
অয-ম্প্ৰাণশ্চাপানশ্চ । যজমান-মপিগচ্ছতাম্ । যজ্ঞে হ্যভূতা-ম্পোতাৰৌ ।
পৱিত্ৰে হৱ্যশোধনে ॥ ত্ৱযা ৱেদিং-ৱিঁৱিদুঃ পৃথিৱীম্ । ত্ৱযা যজ্ঞো জাযতে ৱিশ্ৱদানিঃ । অচ্ছিদ্ৰং-যঁজ্ঞমন্ৱেষি ৱিদ্ৱান্ ।
ত্ৱযা হোতা সন্তনোত্যৰ্ধমাসান্ ॥ ত্ৰযস্ত্ৰিগ্ংশো-ঽসি তন্তূনাম্ ।
পৱিত্ৰেণ সহাগহি ॥ 35 ॥
শিৱেযগ্ং ৰজ্জুৰভিধানী । অঘ্নিযা-মুপসেৱতাম্ ॥ অপ্ৰস্ৰগ্ংসায যজ্ঞস্য ।
উখে উপদধাম্যহম্ । পশুভি-স্সন্নীত-ম্বিভৃতাম্ । ইন্দ্ৰায শৃত-ন্দধি ॥
উপৱেষো-ঽসি যজ্ঞায । ত্ৱা-ম্পৰিৱেষ-মধাৰযন্ন্ । ইন্দ্ৰায হৱিঃ কৃণ্ৱন্তঃ ।
শিৱ-শ্শগ্মো ভৱাসি নঃ ॥ 36 ॥
অমৃন্ময-ন্দেৱপাত্ৰম্ । যজ্ঞস্যাযুষি প্ৰযুজ্যতাম্ । তিৰঃ পৱিত্ৰমতিনীতাঃ ।
আপো ধাৰয মা-ঽতিগুঃ ॥ দেৱেন সৱিত্ৰোত্পূতাঃ । ৱসো-স্সূৰ্যস্য ৰশ্মিভিঃ । গা-ন্দোহপৱিত্ৰে ৰজ্জুম্ । সৰ্ৱা পাত্ৰাণি শুন্ধত ॥ এতা আচৰন্তি মধুমদ্দুহানাঃ ।
প্ৰজাৱতী-ৰ্যশসো ৱিশ্ৱৰূপাঃ ॥ 37 ॥
বহ্ৱী ৰ্ভৱন্তীৰুপ জাযমানাঃ । ইহ ৱ ইন্দ্ৰো ৰমযতু গাৱঃ ॥ পূষা স্থ ॥ অযক্ষ্মা ৱঃ প্ৰজযা সগ্ংসৃজামি ।
ৰাযস্পোষেণ বহুলা ভৱন্তীঃ । ঊৰ্জ-ম্পযঃ পিন্ৱমানা ঘৃত-ঞ্চ ।
জীৱো জীৱন্তীৰুপ ৱ-স্সদেযম্ ॥ দ্যৌশ্চেমং-যঁজ্ঞ-ম্পৃথিৱী চ সন্দুহাতাম্ ।
ধাতা সোমেন সহ ৱাতেন ৱাযুঃ । যজমানায দ্ৰৱিণ-ন্দধাতু ॥ 38 ॥
উথ্স-ন্দুহন্তি কলশ-ঞ্চতুৰ্বিলম্ । ইডা-ন্দেৱী-ম্মধুমতীগ্ং সুৱৰ্ৱিদম্ ।
তদিন্দ্ৰাগ্নী জিন্ৱতগ্ং সূনৃতাৱত্ । ত-দ্যজমান-মমৃতত্ৱে দধাতু ॥
কামধুক্ষঃ প্ৰণো ব্ৰূহি । ইন্দ্ৰায হৱিৰিন্দ্ৰিযম্ ॥ অমূং-যঁস্যা-ন্দেৱানাম্ ।
মনুষ্যাণা-ম্পযো হিতম্ ॥ বহু দুগ্ধীন্দ্ৰায দেৱেভ্যঃ ।
হৱ্য-মাপ্যাযতা-ম্পুনঃ ॥ 39 ॥
ৱথ্সেভ্যো মনুষ্যেভ্যঃ । পুনৰ্দোহায কল্পতাম্ ॥ যজ্ঞস্য সন্ততিৰসি ।
যজ্ঞস্য ত্ৱা সন্ততিমনুসন্তনোমি ॥ অদস্তমসি ৱিষ্ণৱে ত্ৱা ।
যজ্ঞাযাপি দধাম্যহম্ । অদ্ভিৰৰিক্তেন পাত্ৰেণ । যাঃ পূতাঃ পৰিশেৰতে ॥
অয-ম্পয-স্সোম-ঙ্কৃত্ৱা । স্ৱাং-যোঁনি-মপিগচ্ছতু ॥ 40 ॥
পৰ্ণৱল্কঃ পৱিত্ৰম্ । সৌম্য-স্সোমাদ্ধি নিৰ্মিতঃ ॥ ইমৌ পৰ্ণ-ঞ্চ দৰ্ভ-ঞ্চ ।
দেৱানাগ্ং হৱ্যশোধনৌ । প্ৰাতৰ্ৱেষায গোপায । ৱিষ্ণো হৱ্যগ্ং হি ৰক্ষসি ॥
উভাৱগ্নী উপস্তৃণতে । দেৱতা উপৱসন্তু মে । অহ-ঙ্গ্ৰাম্যা-নুপৱসামি ।
মহ্য-ঙ্গোপতযে পশূন্ ॥ 41 ॥
[আভৃত - ইমং - গৃহ্ণামি পূৰ্ৱ - স্তাঃ পুৰ্ৱঃ পৰিগৃহ্ণামি - সভাপালা - ইন্দ্ৰজ্যেষ্ঠেভ্য-আদিত্য ৱ্ৰতপতে-সুসভ্ৰুন্তা - মে - সহ - পুনাতু - গহি - নো - ৱিশ্ৱৰূপা - দধাতু - পুন--ৰ্ গচ্ছতু - পশুন্ ] (অ. 4)
যাঃ পুৰস্তাদিমামূৰ্জমিহ প্ৰজা ইহ পশৱো-ঽয-ম্পিতৃণামগ্নিঃ
অনুৱাকং 5 - ঐষ্টিকযাজমানমন্ত্ৰাঃ
দেৱা দেৱেষু পৰাক্ৰমদ্ধ্ৱম্ । প্ৰথমা দ্ৱিতীযেষু । দ্ৱিতীযা-স্তৃতীযেষু ।
ত্ৰিৰেকাদশা ইহ মা-ঽৱত । ইদগ্ং শকেযং-যঁদিদ-ঙ্কৰোমি ।
আত্মা কৰোত্ৱাত্মনে । ইদ-ঙ্কৰিষ্যে ভেষজম্ । ইদ-ম্মে ৱিশ্ৱভেষজা ।
অশ্ৱিনা প্ৰাৱতং-যুঁৱম্ ॥ ইদমহগ্ং সেনাযা অভীত্ৱৰ্যৈ ॥ 42 ॥
মুখমপোহামি ॥ সূৰ্যজ্যোতি ৰ্ৱিভাহি । মহত ইন্দ্ৰিযায ॥ আপ্যাযতা-ঙ্ঘৃতযোনিঃ । অগ্নিৰ্-হৱ্যা-ঽনুমন্যতাম্ ।
খমঙ্ক্ষ্ৱ ত্ৱচমঙ্ক্ষ্ৱ । সুৰূপ-ন্ত্ৱা ৱসুৱিদম্ । পশূনা-ন্তেজসা ।
অগ্নযে জুষ্ট-মভিঘাৰযামি ॥ স্যোন-ন্তে সদন-ঙ্কৰোমি ॥ 43 ॥
ঘৃতস্য ধাৰযা সুশেৱ-ঙ্কল্পযামি ॥
তস্মিন্-থ্সীদামৃতে প্ৰতিতিষ্ঠ ।
ৱ্ৰীহীণা-ম্মেধ সুমনস্যমানঃ ॥
আৰ্দ্ৰঃ প্ৰথস্নু-ৰ্ভুৱনস্য গোপাঃ ।
শৃত উথ্স্নাতি জনিতা মতীনাম্ ॥
যস্ত আত্মা পশুষু প্ৰৱিষ্টঃ ।
দেৱানাং-ৱিঁষ্ঠামনু যো ৱিতস্থে ।
আত্মন্ৱা-ন্থ্সোম ঘৃতৱান্. হি ভূত্ৱা ।
দেৱা-ন্গচ্ছ সুৱৰ্ৱিন্দ যজমানায মহ্যম্ ॥ ইৰা ভূতিঃ পৃথিৱ্যৈ ৰসো মোত্ক্ৰমীত্ ॥ 44 ॥
দেৱাঃ পিতৰঃ পিতৰো দেৱাঃ । যো-ঽহমস্মি স সন্. যজে । যস্যাস্মি ন তমন্তৰেমি । স্ৱ-ম্ম ইষ্টগ্গ্ স্ৱ-ন্দত্তম্ । স্ৱ-ম্পূৰ্তগ্গ্ স্ৱগ্গ্ শ্ৰান্তম্ । স্ৱগ্ং হুতম্ । তস্য মে-ঽগ্নি-ৰুপদ্ৰষ্টা । ৱাযুৰুপশ্ৰোতা ।
আদিত্যো-ঽনুখ্যাতা । দ্যৌঃ পিতা ॥ 45 ॥
পৃথিৱী মাতা । প্ৰজাপতি ৰ্বন্ধুঃ ।
য এৱাস্মি স সন্. যজে ॥ মা ভেৰ্মা সংৱিঁক্থা মা ত্ৱা হিগ্ংসিষম্ । মা তে তেজো-ঽপক্ৰমীত্ ।
ভৰতমুদ্ধৰে মনুষিঞ্চ । অৱদানানি তে প্ৰত্যৱদাস্যামি ।
নমস্তে অস্তু মা মা হিগ্ংসীঃ ॥ যদৱদানানি তে-ঽৱদ্যন্ন্ । ৱিলোমাকাৰ্ষমাত্মনঃ ॥ 46 ॥
আজ্যেন প্ৰত্যনজ্ম্যেনত্ । তত্ত আপ্যাযতা-ম্পুনঃ ॥ অজ্যাযো যৱমাত্ৰাত্ ।
আৱ্যাধা-ত্কৃত্যতামিদম্ । মা ৰূৰুপাম যজ্ঞস্য । শুদ্ধগ্গ্ স্ৱিষ্টমিদগ্ং হৱিঃ ॥ মনুনা দৃষ্টা-ঙ্ঘৃতপদীম্ । মিত্ৰাৱৰুণসমীৰিতাম্ । দক্ষিণাৰ্ধাদসভিন্ন্দন্ন্ । অৱদ্যা-ম্যেকতো মুখাম্ ॥ 47 ॥
ইডে ভাগ-ঞ্জুষস্ৱ নঃ । জিন্ৱ গা জিন্ৱাৰ্ৱতঃ । তস্যাস্তে ভক্ষিৱাণঃ স্যাম । সৰ্ৱাত্মান-স্সৰ্ৱগণাঃ ॥ ব্ৰদ্ধ্ন পিন্ৱস্ৱ ।
দদতো মে মা ক্ষাযি । কুৰ্ৱতো মে মোপদসত্ । দিশা-ঙ্ক্লৃপ্তিৰসি । দিশো মে কল্পন্তাম্ । কল্পন্তা-ম্মে দিশঃ ॥ 48 ॥
দৈৱীশ্চ মানুষীশ্চ । অহোৰাত্ৰে মে কল্পেতাম্ । অৰ্ধমাসা মে কল্পন্তাম্ । মাসা মে কল্পন্তাম্ । ঋতৱো মে কল্পন্তাম্ । সংৱঁথ্সৰো মে কল্পতাম্ ।
ক্লৃপ্তিৰসি কল্পতা-ম্মে ॥
আশানা-ন্ত্ৱা-ঽঽশাপালেভ্যঃ ।
চতুৰ্ভ্যো অমৃতেভ্যঃ ।
ইদ-ম্ভূতস্যা-দ্ধ্যক্ষেভ্যঃ ॥ 49 ॥
ৱিধেম হৱিষা ৱযম্ । ভজতা-ম্ভাগী ভাগম্ । মা-ঽভাগো-ঽভক্ত ।
নিৰভাগ-ম্ভজামঃ । অপস্পিন্ৱ । ওষধীৰ্জিন্ৱ । দ্ৱিপাত্পাহি । চতুষ্পাদৱ । দিৱো ৱৃষ্টিমেৰয । ব্ৰাহ্মণানা-মিদগ্ং হৱিঃ ॥ 50 ॥
সোম্যানাগ্ং সোমপীথিনাম্ । নিৰ্ভক্তো ব্ৰাহ্মণঃ । নেহা-ব্ৰাহ্মণস্যাস্তি ॥
সমঙ্ক্তা-ম্বৰঃইৰ্-হৱিষা ঘৃতেন । সমাদিত্যৈ ৰ্ৱসুভি-স্স-ম্মৰুদ্ভিঃ ।
সমিন্দ্ৰেণ ৱিশ্ৱেভি ৰ্দেৱেভিৰঙ্ক্তাম্ ।
দিৱ্য-ন্নভো গচ্ছতু য-থ্স্ৱাহা ॥
ইন্দ্ৰাণী ৱা ৱিধৱা ভূযাসম্ । অদিতিৰিৱ সুপুত্ৰা ।
অস্থূৰি ত্ৱা গাৰ্হপত্য ॥ 51 ॥
উপনিষদে সুপ্ৰজাস্ত্ৱায ॥
স-ম্পত্নী পত্যা সুকৃতেন গচ্ছতাম্ ।
যজ্ঞস্য যুক্তৌ ধুৰ্যাৱভূতাম্ ।
সজান্নানৌ ৱিজহতা-মৰাতীঃ ।
দিৱি জ্যোতিৰজ-ৰমাৰভেতাম্ ॥
দশ তে তনুৱো যজ্ঞ যজ্ঞিযাঃ ।
তাঃ প্ৰীণাতু যজমানো ঘৃতেন । নাৰিষ্ঠযোঃ প্ৰশিষমীডমানঃ ।
দেৱানা-ন্দৈৱ্যে-ঽপি যজমানো-ঽমৃতো-ঽভূত্ ॥
যং-ৱাঁ-ন্দেৱা অকল্পযন্ন্ ॥ 52 ॥
ঊৰ্জো ভাগগ্ং শতক্ৰতূ । এতদ্ৱা-ন্তেন প্ৰীণানি । তেন তৃপ্যতমগ্ংহহৌ ॥ অহ-ন্দেৱানাগ্ং সুকৃতামস্মি লোকে ।
মমেদমিষ্ট-ন্ন মিথু ৰ্ভৱাতি । অহ-ন্নাৰিষ্ঠা-ৱনুযজামি ৱিদ্ৱান্ ।
যদাভ্যা-মিন্দ্ৰো অদধা-দ্ভাগধেযম্ ॥ অদাৰসৃদ্ভৱত দেৱ সোম ।
অস্মিন্. যজ্ঞে মৰুতো মৃডতা নঃ ।
মা নো ৱিদদভি ভামো অশস্তিঃ ॥ 53 ॥
মা নো ৱিদ-দ্ৱজনা দ্ৱেষ্যা যা ॥
ঋষভং-ৱাঁজিনং-ৱঁযম্ ।
পূৰ্ণমাসং-যঁজামহে । স নো দোহতাগ্ং সুৱীৰ্যম্ । ৰাযস্পোষগ্ং সহস্ৰিণম্ । প্ৰাণায সুৰাধসে । পূৰ্ণমাসায স্ৱাহা ॥
অমাৱাস্যা সুভগা সুশেৱা । ধেনুৰিৱ ভূয আপ্যাযমানা । সা নো দোহতাগ্ং সুৱীৰ্যম্ । ৰাযস্পোষগ্ং সহস্ৰিণম্ ।
অপানায সুৰাধসে । অমাৱাস্যাযৈ স্ৱাহা ॥ অভিস্তৃণীহি পৰিধেহি ৱেদিম্ ।
জামি-ম্মা হিগ্ংসীৰমুযা শযানা ।
হোতৃষদনা হৰিতা-স্সুৱৰ্ণাঃ । নিষ্কা ইমে যজমানস্য ব্ৰদ্ধ্নে ॥ 54 ॥
(অভীত্ৱৰ্যৈ - কৰোমি - ক্ৰমীত্ - পিতা - ঽঽত্মন - একতোমুখাং - মে দিশো - ঽধ্যক্ষেভ্যো - হৱি--ৰ্ গাৰ্হপত্যা - কল্পয - ন্নশস্তিঃ - সা নো দোহতাগ্ং সুৱীৰ্যগ্ং সপ্ত চ) (অ. 5)
অনুৱাকং 6 - ঐষ্টিকযাজমানমন্ত্ৰাঃ
পৰিস্তৃণীত পৰিধত্তাগ্নিম্ । পৰিহিতো-ঽগ্নি ৰ্যজমান-ম্ভুনক্তু । অপাগ্ং ৰস ওষধীনাগ্ং সুৱৰ্ণঃ । নিষ্কা ইমে যজমানস্য সন্তু কামদুঘাঃ । অমুত্ৰামুষ্মিন্ ঁলোকে ॥
ভূপতে ভুৱনপতে । মহতো ভূতস্য পতে । ব্ৰহ্মাণ-ন্ত্ৱা ৱৃণীমহে ॥
অহ-ম্ভূপতিৰহ-ম্ভুৱনপতিঃ ।
অহ-ম্মহতো ভূতস্য পতিঃ ॥ 55 ॥
দেৱেন সৱিত্ৰা প্ৰসূত আৰ্ত্ৱিজ্য-ঙ্কৰিষ্যামি । দেৱ সৱিতৰেত-ন্ত্ৱা ৱৃণতে ।
বৃহস্পতি-ন্দৈৱ্য-ম্ব্ৰহ্মাণম্ । তদহ-ম্মনসে প্ৰব্ৰৱীমি । মনো গাযত্ৰিযৈ ।
গাযত্ৰী ত্ৰিষ্টুভে । ত্ৰিষ্টু-ব্জগত্যৈ । জগত্যনুষ্টুভে । অনুষ্টু-ক্পঙ্ক্ত্যৈ । পঙ্ক্তিঃ প্ৰজাপতযে ॥ 56 ॥
প্ৰজাপতি ৰ্ৱিশ্ৱেভ্যো দেৱেভ্যঃ । ৱিশ্ৱে দেৱা বৃহস্পতযে । বৃহস্পতি-ৰ্ব্ৰহ্মণে ।
ব্ৰহ্ম ভূৰ্ভুৱ-স্সুৱঃ । বৃহস্পতি ৰ্দেৱানা-ম্ব্ৰহ্মা । অহ-ম্মনুষ্যাণাম্ । বৃহস্পতে যজ্ঞ-ঙ্গোপায ॥ ইদ-ন্তস্মৈ হৰ্ম্য-ঙ্কৰোমি । যো ৱো দেৱাশ্চৰতি ব্ৰহ্মচৰ্যম্ । মেধাৱী দিক্ষু মনসা তপস্ৱী ॥ 57 ॥
অন্তৰ্দূতশ্চৰতি মানুষীষু ॥
চতুঃ শিখণ্ডা যুৱতি-স্সুপেশাঃ ।
ঘৃতপ্ৰতীকা ভুৱনস্য মদ্ধ্যে । মৰ্মৃজ্যমানা মহতে সৌভগায ।
মহ্য-ন্ধুক্ষ্ৱ যজমানায কামান্ ॥
ভূমি ৰ্ভূত্ৱা মহিমান-ম্পুপোষ ।
ততো দেৱী ৱৰ্ধযতে পযাগ্ংসি ।
যজ্ঞিযা যজ্ঞং-ৱিঁচযন্তি শঞ্চ ।
ওষধীৰাপ ইহ শক্ৱৰীশ্চ ॥
যো মা হৃদা মনসা যশ্চ ৱাচা ॥ 58 ॥
যো ব্ৰহ্মণা কৰ্মণা দ্ৱেষ্টি দেৱাঃ ।
য-শ্শ্ৰুতেন হৃদযেনেষ্ণতা চ ।
তস্যেন্দ্ৰ ৱজ্ৰেণ শিৰশ্ছিনদ্মি ॥
ঊৰ্ণামৃদু প্ৰথমানগ্গ্ স্যোনম্ ।
দেৱেভ্যো জুষ্টগ্ং সদনায বৰ্হিঃ । সুৱৰ্গে লোকে যজমানগ্ং হি ধেহি ।
মা-ন্নাকস্য পৃষ্ঠে পৰমে ৱ্যোমন্ন্ ॥ চতুঃ শিখণ্ডা যুৱতি-স্সুপেশাঃ ।
ঘৃতপ্ৰতীকা ৱযুনানি ৱস্তে ।
সা স্তীৰ্যমাণা মহতে সৌভগায ॥ 59 ॥
সা মে ধুক্ষ্ৱ যজমানায কামান্ ।
শিৱা চ মে শগ্মা চৈধি ।
স্যোনা চ মে সুষদা চৈধি ।
ঊৰ্জস্ৱতী চ মে পযস্ৱতী চৈধি ।
ইষমূৰ্জ-ম্মে পিন্ৱস্ৱ । ব্ৰহ্ম তেজো মে পিন্ৱস্ৱ । ক্ষত্ৰমোজো মে পিন্ৱস্ৱ ।
ৱিশ-ম্পুষ্টি-ম্মে পিন্ৱস্ৱ ।
আযুৰন্নাদ্য-ম্মে পিন্ৱস্ৱ ।
প্ৰজা-ম্পশূ-ন্মে পিন্ৱস্ৱ ॥ 60 ॥
অস্মিন্. যজ্ঞ উপ ভূয ইন্নু মে ।
অৱিক্ষোভায পৰিধীন্দধামি ।
ধৰ্তা ধৰুণো ধৰীযান্ ।
অগ্নি ৰ্দ্ৱেষাগ্ংসি নিৰিতো নুদাতৈ ॥
ৱিচ্ছিনদ্মি ৱিধৃতীভ্যাগ্ং সপত্নান্ ।
জাতা-ন্ভ্ৰাতৃৱ্যান্. যে চ জনিষ্যমাণাঃ ।
ৱিশো যন্ত্ৰাভ্যাং-ৱিঁধমাম্যেনান্ । অহগ্গ্স্ৱানা-মুত্তমো-ঽসানি দেৱাঃ ।
ৱিশো যন্ত্ৰে নুদমানে অৰাতিম্ । ৱিশ্ৱ-ম্পাপ্মানমমতি-ন্দুৰ্মৰাযুম্ ॥ 61 ॥
সীদন্তী দেৱী সুকৃতস্য লোকে ।
ধৃতী স্থো ৱিধৃতী স্ৱধৃতী ।
প্ৰাণান্মযি ধাৰযতম্ । প্ৰজা-ম্মযি ধাৰযতম্ । পশূন্মযি ধাৰযতম্ ॥
অয-ম্প্ৰস্তৰ উভযস্য ধৰ্তা ।
ধৰ্তা প্ৰযাজানা-মুতানূযাজানাম্ ।
স দাধাৰ সমিধো ৱিশ্ৱৰূপাঃ ।
তস্মিন্-থ্স্ৰুচো অদ্ধ্যাসাদযামি ॥
আৰোহ পথো জুহু দেৱযানান্ ॥ 62 ॥
যত্ৰৰ্ষযঃ প্ৰথমজা যে পুৰাণাঃ । হিৰণ্যপক্ষা-ঽজিৰা সম্ভৃতাঙ্গা ।
ৱহাসি মা সুকৃতাং-যঁত্ৰ লোকাঃ ॥
অৱাহ-ম্বাধ উপভৃতা সপত্নান্ ।
জাতা-ন্ভ্ৰাতৃৱ্যান্. যে চ জনিষ্যমাণাঃ । দোহৈ যজ্ঞগ্ং সুদুঘামিৱ ধেনুম্ ।
অহমুত্তৰো ভূযাসম্ । অধৰে মথ্সপত্নাঃ ॥
যো মা ৱাচা মনসা দুৰ্মৰাযুঃ ।
হৃদা-ঽৰাতীযা-দভিদাস-দগ্নে ॥ 63 ॥
ইদমস্য চিত্তমধৰ-ন্ধ্ৰুৱাযাঃ । অহমুত্তৰো ভূযাসম্ । অধৰে মথ্সপত্নাঃ ॥
ঋষভো-ঽসি শাক্ৱৰঃ । ঘৃতাচীনাগ্ং সূনুঃ । প্ৰিযেণ নাম্না প্ৰিযে সদসি সীদ ॥
স্যোনো মে সীদ সুষদঃ পৃথিৱ্যাম্ ।
প্ৰথযি প্ৰজযা পশুভিঃ সুৱৰ্গে লোকে ।
দিৱি সীদ পৃথিৱ্যা-মন্তৰিক্ষে ।
অহমুত্তৰো ভূযাসম্ ॥ 64 ॥
অধৰে মথ্সপত্নাঃ ॥
ইযগ্গ্ স্থালী ঘৃতস্য পূৰ্ণা ।
অচ্ছিন্নপযা-শ্শতধাৰ উথ্সঃ ।
মাৰুতেন শৰ্মণা দৈৱ্যেন ॥
যজ্ঞো-ঽসি সৰ্ৱতঃ শ্ৰিতঃ । সৰ্ৱতো মা-ম্ভূত-ম্ভৱিষ্য-চ্ছ্ৰযতাম্ । শত-ম্মে সন্ত্ৱাশিষঃ । সহস্ৰ-ম্মে সন্তু সূনৃতাঃ । ইৰাৱতীঃ পশুমতীঃ । প্ৰজাপতিৰসি সৰ্ৱতঃ শ্ৰিতঃ ॥ 65 ॥
সৰ্ৱতো মা-ম্ভূত-ম্ভৱিষ্য-চ্ছ্ৰযতাম্ । শত-ম্মে সন্ত্ৱাশিষঃ ।
সহস্ৰ-ম্মে সন্তু সূনৃতাঃ । ইৰাৱতীঃ পশুমতীঃ ॥ ইদমিন্দ্ৰিয-মমৃতং-ৱীঁৰ্যম্ । অনেনেন্দ্ৰায পশৱো-ঽচিকিথ্সন্ন্ ।
তেন দেৱা অৱতোপ মাম্ । ইহেষমূৰ্জং-যঁশ-স্সহ ওজঃ সনেযম্ । শৃত-ম্মযি শ্ৰযতাম্ ॥ য-ত্পৃথিৱী-মচৰত্তত্-প্ৰৱিষ্টম্ ॥ 66 ॥
যেনাসিঞ্চ-দ্বলমিন্দ্ৰে প্ৰজাপতিঃ ।
ইদ-ন্তচ্ছুক্ৰ-ম্মধু ৱাজিনীৱত্ ।
যেনো-পৰিষ্টাদধিনো-ন্মহেন্দ্ৰম্ ।
দধি মা-ন্ধিনোতু ॥
অযং-ৱেঁদঃ পৃথিৱী-মন্ৱৱিন্দত্ ।
গুহা সতী-ঙ্গহনে গহ্ৱৰেষু ।
স ৱিন্দতু যজমানায লোকম্ ।
অচ্ছিদ্ৰং-যঁজ্ঞ-ম্ভূৰিকৰ্মা কৰোতু ॥
অযং-যঁজ্ঞ-স্সমসদদ্ধৱিষ্মান্ ।
ঋচা সাম্না যজুষা দেৱতাভিঃ ॥ 67 ॥
তেন লোকান্-থ্সূৰ্যৱতো জযেম ।
ইন্দ্ৰস্য সখ্য-মমৃতত্ৱ-মশ্যাম্ ॥
যো নঃ কনীয ইহ কামযাতৈ ।
অস্মিন্. যজ্ঞে যজমানায মহ্যম্ ।
অপ তমিন্দ্ৰাগ্নী ভুৱনান্নুদেতাম্ ।
অহ-ম্প্ৰজাং-ৱীঁৰৱতীং-ৱিঁদেয ॥
অগ্নে ৱাজজিত্ । ৱাজ-ন্ত্ৱা সৰিষ্যন্তম্ ।
ৱাজ-ঞ্জেষ্যন্তম্ । ৱাজিনং-ৱাঁজজিতম্ ॥ 68 ॥
ৱাজজিত্যাযৈ সম্মাৰ্জ্মি । অগ্নিমন্না-দমন্নাদ্যায ॥ উপহূতো দ্যৌঃ পিতা ।
উপ মা-ন্দ্যৌঃ পিতা হ্ৱযতাম্ । অগ্নি-ৰাগ্নীদ্ধ্ৰাত্ । আযুষে ৱৰ্চসে । জীৱাত্ৱৈ পুণ্যায । উপহূতা পৃথিৱী মাতা । উপ মা-ম্মাতা পৃথিৱী হ্ৱযতাম্ । অগ্নি-ৰাগ্নীদ্ধ্ৰাত্ ॥ 69 ॥
আযুষে ৱৰ্চসে । জীৱাত্ৱৈ পুণ্যায ॥
মনো জ্যোতি ৰ্জুষতামাজ্যম্ ।
ৱিচ্ছিন্নং-যঁজ্ঞগ্ং সমিম-ন্দধাতু । বৃহস্পতি-স্তনুতামিম-ন্নঃ ।
ৱিশ্ৱে দেৱা ইহ মাদযন্তাম্ ॥
য-ন্তে অগ্ন আৱৃশ্চামি । অহং-ৱাঁ ক্ষিপিতশ্চৰন্ন্ । প্ৰজা-ঞ্চ তস্য মূল-ঞ্চ ।
নীচৈৰ্দেৱা নিৱৃশ্চত ॥ 70 ॥
অগ্নে যো নো-ঽভিদাসতি । সমানো যশ্চ নিষ্ট্যঃ । ইদ্ধ্মস্যেৱ প্ৰক্ষাযতঃ ।
মা তস্যোচ্ছেষি কিঞ্চন । যো মা-ন্দ্ৱেষ্টি জাতৱেদঃ । য-ঞ্চাহ-ন্দ্ৱেষ্মি যশ্চ মাম্ । সৰ্ৱাগ্স্তানগ্নে সন্দহ ।
যাগ্শ্চাহ-ন্দ্ৱেষ্মি যে চ মাম্ ॥ অগ্নে ৱাজজিত্ ।
ৱাজ-ন্ত্ৱা সসৃৱাগ্ংসম্ ॥ 71 ॥
ৱাজ-ঞ্জিগিৱাগ্ংসম্ । ৱাজিনং-ৱাঁজজিতম্ । ৱাজজিত্যাযৈ সম্মাৰ্জ্মি । অগ্নি-মন্নাদ-মন্নাদ্যায ॥ ৱেদি ৰ্বৰঃই-শ্শৃতগ্ং হৱিঃ ।
ইদ্ধ্মঃ পৰিধয-স্স্ৰুচঃ । আজ্যং-যঁজ্ঞ ঋচো যজুঃ । যাজ্যাশ্চ ৱষট্কাৰাঃ । স-ম্মে সন্নতযো নমন্তাম্ ।
ইদ্ধ্মসং-নহনে হুতে ॥ 72 ॥
দিৱঃ খীলো-ঽৱততঃ । পৃথিৱ্যা অদ্ধ্যুত্থিতঃ । তেনা সহস্ৰকাণ্ডেন । দ্ৱিষন্তগ্ং শোচযামসি । দ্ৱিষন্মে বহু শোচতু ।
ওষধে মো অহগ্ং শুচম্ ॥ যজ্ঞ নমস্তে যজ্ঞ । নমো নমশ্চ তে যজ্ঞ । শিৱেন মে সন্তিষ্ঠস্ৱ । স্যোনেন মে সন্তিষ্ঠস্ৱ ॥ 73 ॥
সুভূতেন মে সন্তিষ্ঠস্ৱ । ব্ৰহ্মৱৰ্চসেন মে সন্তিষ্ঠস্ৱ ।
যজ্ঞস্যৰ্ধিমনু সন্তিষ্ঠস্ৱ । উপ তে যজ্ঞ নমঃ । উপ তে নমঃ ।
উপ তে নমঃ ॥ ত্ৰিষ্ফলী ক্ৰিযমাণানাম্ । যো ন্যঙ্গো অৱশিষ্যতে ।
ৰক্ষসা-ম্ভাগধেযম্ । আপস্ত-ত্প্ৰৱহতাদিতঃ ॥ 74 ॥
উলূখলে মুসলে যচ্চ শূৰ্পে ।
আশিশ্লেষ দৃষদি যত্কপালে ।
অৱপ্ৰুষো ৱিপ্ৰুষ-স্সংযঁজামি ।
ৱিশ্ৱে দেৱা হৱিৰিদ-ঞ্জুষন্তাম্ ।
যজ্ঞে যা ৱিপ্ৰুষ-স্সন্তি বহ্ৱীঃ ।
অগ্নৌ তা-স্সৰ্ৱা-স্স্ৱিষ্টা-স্সুহুতা জুহোমি ॥ উদ্যন্নদ্য মিত্ৰমহঃ ।
সপত্নান্মে অনীনশঃ । দিৱৈনান্. ৱিদ্যুতা জহি ।
নিম্ৰোচন্নধৰান্ কৃধি ॥ 75 ॥
উদ্যন্নদ্য ৱি নো ভজ । পিতা পুত্ৰেভ্যো যথা । দীৰ্ঘাযুত্ৱস্য হেশিষে । তস্য নো দেহি সূৰ্য ॥ উদ্যন্নদ্য মিত্ৰমহঃ । আৰোহন্নুত্তৰা-ন্দিৱম্ । হৃদ্ৰোগ-ম্মম সূৰ্য । হৰিমাণ-ঞ্চ নাশয ॥ শুকেষু মে হৰিমাণম্ ।
ৰোপণাকাসু দদ্ধ্মসি ॥ 76 ॥
অথো হাৰিদ্ৰৱেষু মে । হৰিমাণ-ন্নিদদ্ধ্মসি ॥ উদগাদয-মাদিত্যঃ ।
ৱিশ্ৱেন সহসা সহ । দ্ৱিষন্ত-ম্মম ৰন্ধযন্ন্ । মো অহ-ন্দ্ৱিষতো ৰধম্ ॥
যো ন-শ্শপাদশপতঃ । যশ্চ ন-শ্শপত-শ্শপাত্ । উষাশ্চ তস্মৈ নিম্ৰুক্চ । সৰ্ৱ-ম্পাপগ্ং সমূহতাম্ ॥ 77 ॥
যো নঃ সপত্নো যো ৰণঃ । মৰ্তো-ঽভিদাসতি দেৱাঃ। ইদ্ধ্মস্যেৱ প্ৰক্ষাযতঃ ।
মা তস্যোচ্ছেষি কিঞ্চন ॥ অৱসৃষ্টঃ পৰাপত । শৰো ব্ৰহ্মসগ্ংশিতঃ ।
গচ্ছা-ঽমিত্ৰা-ন্প্ৰৱিশ । মৈষা-ঙ্কঞ্চনোচ্ছিষঃ ॥ 78 ॥
(পতিঃ - প্ৰজাপতযে - তপস্ৱী - ৱাচা - সৌভগায - পশূন্মে পিন্ৱস্ৱ - দুৰ্মৰাযুং - দেৱযানা - নগ্নে - ঽন্তৰিক্ষে-ঽহমুত্তৰো ভূযাসং -প্ৰজাপতিৰসি সৰ্ৱতঃ শ্ৰিতঃ - প্ৰৱিষ্টং - দেৱতাভি--ৰ্ ৱাজজিতং -
পৃথিৱী হ্ৱযতামগ্নিৰাগ্নীদ্ধ্ৰা-দ্- ৱৃশ্চত - সসৃৱাগ্ংসগ্ং - হুতে - স্যোনেন মে সম্তিষ্ঠস্ৱে - তঃ - কৃধি- দধ্ম - স্যূহতা - +মষ্টৌ চ) (অ. 6)
অনুৱাকং 7 - সোমাঙ্গ.ভূতেষু মন্ত্ৰেষু-দীক্ষামাৰভ্যাগ্নীষোমযি পশুপৰ্যন্তে প্ৰযোগে শেষভূতা মন্ত্ৰাঃ
সক্ষেদ-ম্পশ্য । ৱিধৰ্তৰিদ-ম্পশ্য । নাকেদ-ম্পশ্য । ৰমতিঃ পনিষ্ঠা ।
ঋতং-ৱঁৰ্ষিষ্ঠম্ । অমৃতা যান্যাহুঃ । সূৰ্যো ৱৰিষ্ঠো অক্ষভিৰ্ৱিভাতি ।
অন দ্যাৱাপৃথিৱী দেৱপুত্ৰে ॥ দীক্ষা-ঽসি তপসো যোনিঃ । তপো-ঽসি ব্ৰহ্মণো যোনিঃ ॥ 79 ॥
ব্ৰহ্মাসি ক্ষত্ৰস্য যোনিঃ । ক্ষত্ৰমস্যৃতস্য যোনিঃ ।
ঋতমসি ভূৰাৰভে । শ্ৰদ্ধা-ম্মনসা । দীক্ষা-ন্তপসা । ৱিশ্ৱস্য ভুৱনস্যাধিপত্নীম্ । সৰ্ৱে কামা যজমানস্য সন্তু ॥
ৱাত-ম্প্ৰাণ-ম্মনসা-ঽন্ৱাৰভামহে । প্ৰজাপতিং-যোঁ ভুৱনস্য গোপাঃ ।
স নো মৃত্যোস্ত্ৰাযতা-ম্পাত্ৱগ্ংহসঃ ॥ 80 ॥
জ্যোগ্জীৱা জৰামশীমহি ॥ ইন্দ্ৰ শাক্ৱৰ গাযত্ৰী-ম্প্ৰপদ্যে । তা-ন্তে যুনজ্মি । ইন্দ্ৰ শাক্ৱৰ ত্ৰিষ্টুভ-ম্প্ৰপদ্যে । তা-ন্তে যুনজ্মি ।
ইন্দ্ৰ শাক্ৱৰ জগতী-ম্প্ৰপদ্যে । তা-ন্তে যুনজ্মি ।
ইন্দ্ৰ শাক্ৱৰানুষ্টুভ-ম্প্ৰপদ্যে । তা-ন্তে যুনজ্মি । ইন্দ্ৰ শাক্ৱৰ পঙ্ক্তি-ম্প্ৰপদ্যে ॥ 81 ॥
তা-ন্তে যুনজ্মি ॥ আ-ঽহ-ন্দীক্ষামৰুহ-মৃতস্য পত্নীম্ । গাযত্ৰেণ ছন্দসা ব্ৰহ্মণা চ । ঋতগ্ং সত্যে-ঽধাযি । সত্যমৃতে-ঽধাযি ।
ঋত-ঞ্চ মে সত্য-ঞ্চাভূতাম্ । জ্যোতিৰভূৱগ্ং সুৱৰগমম্ ।
সুৱৰ্গং-লোঁক-ন্নাকস্য পৃষ্ঠম্ । ব্ৰদ্ধ্নস্য ৱিষ্টপমগমম্ ॥
পৃথিৱী দীক্ষা ॥ 82 ॥
তযা-ঽগ্নি ৰ্দীক্ষযা দীক্ষিতঃ । যযা-ঽগ্নি ৰ্দীক্ষযা দীক্ষিতঃ । তযা ত্ৱা দীক্ষযা দীক্ষযামি । অন্তৰিক্ষ-ন্দীক্ষা ।
তযা ৱাযু ৰ্দীক্ষযা দীক্ষিতঃ ।
যযা ৱাযু ৰ্দীক্ষযা দীক্ষিতঃ ।
তযা ত্ৱা দীক্ষযা দীক্ষযামি । দ্যৌ ৰ্দীক্ষা ।
তযা-ঽঽদিত্যো দীক্ষযা দীক্ষিতঃ ।
যযা-ঽঽদিত্যো দীক্ষযা দীক্ষিতঃ ॥ 83 ॥
তযা ত্ৱা দীক্ষযা দীক্ষযামি । দিশো দীক্ষা ।
তযা চন্দ্ৰমা দীক্ষযা দীক্ষিতঃ ।
যযা চন্দ্ৰমা দীক্ষযা দীক্ষিতঃ ।
তযা ত্ৱা দীক্ষযা দীক্ষযামি ।
আপো দীক্ষা । তযা ৱৰুণো ৰাজা দীক্ষযা দীক্ষিতঃ । যযা ৱৰুণো ৰাজা দীক্ষযা দীক্ষিতঃ । তযা ত্ৱা দীক্ষযা দীক্ষযামি ।
ওষধযো দীক্ষা ॥ 84 ॥
তযা সোমো ৰাজা দীক্ষযা দীক্ষিতঃ। যযা সোমো ৰাজা দীক্ষযা দীক্ষিতঃ ।
তযা ত্ৱা দীক্ষযা দীক্ষযামি । ৱাগ্ দীক্ষা ।
তযা প্ৰাণো দীক্ষযা দীক্ষিতঃ ।
যযা প্ৰাণো দীক্ষযা দীক্ষিতঃ ।
তযা ত্ৱা দীক্ষযা দীক্ষযামি । পৃথিৱী ত্ৱা দীক্ষমাণমনু দীক্ষতাম্ ।
অন্তৰিক্ষ-ন্ত্ৱা দীক্ষমাণমনু দীক্ষতাম্ ।
দ্যৌস্ত্ৱা দীক্ষমাণমনু দীক্ষতাম্ ॥ 85 ॥
দিশস্ত্ৱা দীক্ষমাণমনু দীক্ষন্তাম্ । আপস্ত্ৱা দীক্ষমাণমনু দীক্ষন্তাম্ ।
ওষধযস্ত্ৱা দীক্ষমাণমনু দীক্ষন্তাম্ । ৱাক্ত্ৱা দীক্ষমাণমনু দীক্ষতাম্ ।
ঋচস্ত্ৱা দীক্ষমাণমনু দীক্ষন্তাম্ । সামানি ত্ৱা দীক্ষমাণমনু দীক্ষন্তাম্ ।
যজূগ্ংষি ত্ৱা দীক্ষমাণমনু দীক্ষন্তাম্ । অহশ্চ ৰাত্ৰিশ্চ । কৃষিশ্চ ৱৃষ্টিশ্চ । ত্ৱিষিশ্চা-পচিতিশ্চ ॥ 86 ॥
আপশ্চৌষধযশ্চ । ঊৰ্ক্চ সূনৃতা চ । তাস্ত্ৱা দীক্ষমাণমনু দীক্ষন্তাম্ ॥
স্ৱে দক্ষে দক্ষপিতেহ সীদ । দেৱানাগ্ং সুম্নো মহতে ৰণায । স্ৱাসস্থ-স্তনুৱা সংৱিঁশস্ৱ । পিতেৱৈধি সূনৱ আ সুশেৱঃ ।
শিৱো মা শিৱমাৱিশ । সত্য-ম্ম আত্মা । শ্ৰদ্ধা মে ঽক্ষিতিঃ ॥ 87 ॥
তপো মে প্ৰতিষ্ঠা । সৱিতৃ-প্ৰসূতা মা দিশো দীক্ষযন্তু । সত্যমস্মি ॥ অহ-ন্ত্ৱদস্মি মদসি ত্ৱমেতত্ । মমাসি যোনিস্তৱ যোনিৰস্মি । মমৈৱ সন্ৱহ হৱ্যান্যগ্নে ।
পুত্ৰঃ পিত্ৰে লোককৃ-জ্জাতৱেদঃ ॥
আজুহ্ৱান-স্সুপ্ৰতীকঃ পুৰস্তাত্ ।
অগ্নে স্ৱাং-যোঁনিমাসীদ সাদ্ধ্যা ।
অস্মিন্-থ্সধস্থে অদ্ধ্যুত্তৰস্মিন্ন্ ॥ 88 ॥
ৱিশ্ৱে দেৱা যজমানশ্চ সীদত ॥
একমিষে ৱিষ্ণুস্ত্ৱা-ঽন্ৱেতু ।
দ্ৱে ঊৰ্জে ৱিষ্ণুস্ত্ৱা-ঽন্ৱেতু ।
ত্ৰীণি ৱ্ৰতায ৱিষ্ণুস্ত্ৱা-ঽন্ৱেতু ।
চত্ৱাৰি মাযো ভৱায ৱিষ্ণুস্ত্ৱা-ঽন্ৱেতু ।
পঞ্চ পশুভ্যো ৱিষ্ণুস্ত্ৱা-ঽন্ৱেতু । ষড্ৰাযস্পোষায ৱিষ্ণুস্ত্ৱা-ঽন্ৱেতু ।
সপ্ত সপ্তভ্যো হোত্ৰাভ্যো ৱিষ্ণুস্ত্ৱা-ঽন্ৱেতু ॥
সখায-স্সপ্তপদা অভূম । সখ্য-ন্তে গমেযম্ ॥ 89 ॥
সখ্যাত্তে মা যোষম্ । সখ্যান্মে মা যোষ্ঠাঃ ॥ সা-ঽসি সুব্ৰহ্মণ্যে ।
তস্যাস্তে পৃথিৱী পাদঃ । সা-ঽসি সুব্ৰহ্মণ্যে । তস্যাস্তে-ঽন্তৰিক্ষ-ম্পাদঃ ।
সা-ঽসি সুব্ৰহ্মণ্যে । তস্যাস্তে দ্যৌঃ পাদঃ । সা-ঽসি সুব্ৰহ্মণ্যে । তস্যাস্তে দিশঃ পাদঃ ॥ 90 ॥
পৰো ৰজাস্তে পঞ্চমঃ পাদঃ । সা ন ইষমূৰ্জ-ন্ধুক্ষ্ৱ । তেজ ইন্দ্ৰিযম্ । ব্ৰহ্মৱৰ্চস-মন্নাদ্যম্ ॥ ৱিমিমে ত্ৱা পযস্ৱতীম্ । দেৱানা-ন্ধেনুগ্ং সুদুঘা-মনপ-স্ফুৰন্তীম্ । ইন্দ্ৰ-স্সোম-ম্পিবতু ।
ক্ষেমো অস্তু নঃ ॥ ইমা-ন্নৰাঃ কৃণুত ৱেদিমেত্য । ৱসুমতীগ্ং ৰুদ্ৰৱতী-মাদিত্যৱতীম্ ॥ 91 ॥
ৱৰ্ষ্মন্দিৱঃ । নাভা পৃথিৱ্যাঃ ।
যথা-ঽযং-যঁজমানো ন ৰিষ্যেত্ ।
দেৱস্য সৱিতু-স্সৱে ॥
চতুঃ শিখণ্ডা যুৱতি-স্সুপেশাঃ ।
ঘৃতপ্ৰতীকা ভুৱনস্য মদ্ধ্যে ।
তস্যাগ্ং সুপৰ্ণাৱধি যৌ নিৱিষ্টৌ ।
তযো ৰ্দেৱানামধি ভাগধেযম্ ॥
অপ জন্য-ম্ভয-ন্নুদ । অপ চক্ৰাণি ৱৰ্তয । গৃহগ্ং সোমস্য গচ্ছতম্ ॥
ন ৱা উৱেতন্ম্ৰিযসে ন ৰিষ্যসি ।
দেৱাগ্ং ইদেষি পথিভিঃ সুগেভিঃ ।
যত্ৰ যন্তি সুকৃতো নাপি দুষ্কৃতঃ ।
তত্ৰ ত্ৱা দেৱ-স্সৱিতা দধাতু ॥ 92 ॥
(ব্ৰহ্মণো যোনি - ৰগ্ংহসঃ - পঙ্ক্তি-ম্প্ৰপদ্যে - দীক্ষা - যযো-ঽঽদিত্যো দীক্ষযা দীক্ষিত - স্তযা ত্ৱা দীক্ষযা দীক্ষযাম্যোষধযো দীক্ষা - দ্যৌস্ত্ৱা দীক্ষমাণমনু দীক্ষতা - মপচিতিশ্চা - ক্ষিতি - ৰুত্তৰস্মিন্ - গমেযং - দিশঃ পাদ - আদিত্যৱতীং - ঁৱৰ্তয পঞ্চ চ) (অ. 7)
অনুৱাকং 8 - পশুৱিষযা অচ্ছিদ্ৰমন্ত্ৰাঃ
যদস্য পাৰে ৰজসঃ । শুক্ৰ-ঞ্জ্যোতি-ৰজাযত । তন্নঃ পৰ্ষদতি দ্ৱিষঃ ।
অগ্নে ৱৈশ্ৱানৰ স্ৱাহা ॥ যস্মাদ্ভীষা-ঽৱাশিষ্ঠাঃ । ততো নো অভয-ঙ্কৃধি ।
প্ৰজাভ্য-স্সৰ্ৱাভ্যো মৃড । নমো ৰুদ্ৰায মীঢুষে ॥ যস্মাদ্ভীষা ন্যষদঃ ।
ততো নো অভয-ঙ্কৃধি ॥ 93 ॥
প্ৰজাভ্য-স্সৰ্ৱাভ্যো মৃড । নমো ৰুদ্ৰায মীঢুষে ॥ উদুস্ৰ তিষ্ঠ প্ৰতিতিষ্ঠ মা ৰিষঃ । মেমং-যঁজ্ঞং-যঁজমান-ঞ্চ ৰীৰিষঃ । সুৱৰ্গে লোকে যজমানগ্ং হি ধেহি । শ-ন্ন এধি দ্ৱিপদে শ-ঞ্চতুষ্পদে ॥
যস্মাদ্ভীষা-ঽৱেপিষ্ঠাঃ পলাযিষ্ঠা-স্সমজ্ঞাস্থাঃ । ততো নো অভয-ঙ্কৃধি ।
প্ৰজাভ্য-স্সৰ্ৱাভ্যো মৃড । নমো ৰুদ্ৰায মীঢুষে ॥ 94 ॥
য ইদমকঃ । তস্মৈ নমঃ । তস্মৈ স্ৱাহা ॥
ন ৱা উৱেতন্ম্ৰিযসে ন ৰিষ্যসি দেৱাগ্ং ইদেষি পথিভিঃ সুগেভিঃ । হৰী তে যুঞ্জা পৃষতী অভূতামুপাস্থা-দ্ৱাজী ধুৰি ৰাসভস্য ॥ । আশানা-ন্ত্ৱা ঽঽশাপালেভ্যঃ । চতুৰ্ভ্যো অমৃতেভ্যঃ । ইদ-ম্ভূতস্যাধ্যক্ষেভ্যঃ । ৱিধেম হৱিষা ৱযম্ ॥
ৱিশ্ৱা আশা মধুনা সগ্ংসৃজামি । অনমীৱা আপ ওষধযো ভৱন্তু । অযং-যঁজমানো মৃধো ৱ্যস্যতাম্ । অগৃভীতাঃ পশৱঃ সন্তু সৰ্ৱে ॥ ॥ যজ্ঞস্য হি স্থ ঋত্ৱিযৌ ।
ইন্দ্ৰাগ্নী চেতনস্য চ । হুতাহুতস্য তৃপ্যতম্ । অহুতস্য হুতস্য চ । হুতস্য চাহুতস্য চ । অহুতস্য হুতস্য চ । ইন্দ্ৰাগ্নী অস্য সোমস্য । ৱীত-ম্পিবত-ঞ্জুষেথাম্ ॥
মা যজমান-ন্তমো ৱিদত্ । মৰ্ত্ৱিজো মো ইমাঃ প্ৰজাঃ । মা য-স্সোমমিম-ম্পিবাত্ । সগ্ংসৃষ্টমুভয-ঙ্কৃতম্ ॥ 95 ॥
(কৃধি - মীঢুষে - ঽহুতস্য চ সপ্ত চ) (অ. 8)
অনুৱাকং 9 - উপাংশ্ৱভিষৱা মন্ত্ৰাঃ
অনাগসস্ত্ৱা ৱযম্ । ইন্দ্ৰেণ প্ৰেষিতা উপ । ৱাযুষ্টে অস্ত্ৱগ্ংশভূঃ । মিত্ৰস্তে অস্ত্ৱগ্ংশভূঃ । ৱৰুণস্তে অস্ত্ৱগ্ংশভূঃ ॥
অপা-ঙ্ক্ষযা ঋতস্য গৰ্ভাঃ । ভুৱনস্য গোপা-শ্শ্যেনা অতিথযঃ । পৰ্ৱতানা-ঙ্ককুভঃ প্ৰযুতো নপাতাৰঃ । ৱগ্নুনেন্দ্ৰগ্গ্ হ্ৱযত ।
ঘোষেণামী-ৱাগ্শ্চাতযত ॥ 96 ॥
যুক্তা-স্স্থ ৱহত ॥ দেৱা গ্ৰাৱাণ ইন্দুৰিন্দ্ৰ ইত্যৱাদিষুঃ । এন্দ্ৰমচুচ্যৱুঃ পৰমস্যাঃ পৰাৱতঃ । আ-ঽস্মা-থ্সধস্থাত্ ।
ওৰোৰন্তৰিক্ষাত্ । আ সুভূতমসুষৱুঃ । ব্ৰহ্মৱৰ্চস-ম্ম আ-ঽসুষৱুঃ ।
সমৰে ৰক্ষাগ্স্যৱধিষুঃ । অপহত-ম্ব্ৰহ্মজ্যস্য ॥ ৱাক্চ ত্ৱা মনশ্চ শ্ৰিণীতাম্ ॥ 97 ॥
প্ৰাণশ্চ ত্ৱা-ঽপানশ্চ শ্ৰীণীতাম্ ।
চক্ষুশ্চ ত্ৱা শ্ৰোত্ৰ-ঞ্চ শ্ৰীণীতাম্ ।
দক্ষশ্চ ত্ৱা বল-ঞ্চ শ্ৰীণীতাম্ । ওজশ্চ ত্ৱা সহশ্চ শ্ৰীণীতাম্ । আযুশ্চ ত্ৱা জৰা চ শ্ৰীণীতাম্ । আত্মা চ ত্ৱা তনূশ্চ শ্ৰীণীতাম্ । শৃতো-ঽসি শৃত-ঙ্কৃতঃ । শৃতায ত্ৱা শৃতেভ্যস্ত্ৱা ॥
যমিন্দ্ৰমাহু ৰ্ৱৰুণং-যঁমাহুঃ । য-ম্মিত্ৰমাহু-ৰ্যমু সত্যমাহুঃ ॥ 98 ॥
যো দেৱানা-ন্দেৱতমস্তপোজাঃ । তস্মৈ ত্ৱা তেভ্যস্ত্ৱা ॥ মযি ত্যদিন্দ্ৰিয-ম্মহত্ । মযি দক্ষো মযি ক্ৰতুঃ । মযি ধাযি সুৱীৰ্যম্ । ত্ৰিশুগ্ঘৰ্মো ৱিভাতু মে । আকূত্যা মনসা সহ ।
ৱিৰাজা জ্যোতিষা সহ । যজ্ঞেন পযসা সহ ।
তস্য দোহমশীমহি ॥ 99 ॥
তস্য সুম্নমশীমহি । তস্য ভক্ষমশীমহি ।
ৱাগ্জুষাণা সোমস্য তৃপ্যতু ॥ মিত্ৰো জনান্ যাতযতি প্ৰজান-ন্মিত্ৰো দাধাৰ পৃথিৱীমুত দ্যাম্ । মিত্ৰঃ কৃষ্টীৰনিমিষা-ঽভি চষ্টে সত্যায হৱ্য-ঙ্ঘৃতৱ-দ্ৱিধেম ॥ প্ৰ স মিত্ৰ মৰ্তো অস্তু প্ৰযস্ৱান্. যস্ত আদিত্য শিক্ষতি ৱ্ৰতেন । ন হন্যতে ন জীযতে ত্ৱোতো নৈনমগ্ংহো অশ্নোত্যন্তিতো ন দূৰাত্ ॥ ॥ যস্মান্ন জাতঃ পৰো অন্যো অস্তি । য আৱিৱেশ ভুৱনানি ৱিশ্ৱা ।
প্ৰজাপতিঃ প্ৰজযা সংৱিঁদানঃ ।
ত্ৰীণি জ্যোতীগ্ংষি সচতে স ষোডশী ॥
এষ ব্ৰহ্মা য ঋত্ৱিযঃ ।
ইন্দ্ৰো নাম শ্ৰুতো গণে ॥ 100 ॥
প্ৰ তে মহে ৱিদথে ঽশগ্ংসিষগ্ং হৰী । য ঋত্ৱিযঃ প্ৰ তে ৱন্ৱে ।
ৱনুষো হৰ্যত-ম্মদম্ ॥ ইন্দ্ৰো নাম ঘৃত-ন্ন যঃ । হৰিভিশ্চাৰু সেচতে ।
শ্ৰুতো গণ আ ত্ৱা ৱিশন্তু । হৰিৱৰ্পসগিংৰঃ ॥
ইন্দ্ৰাধিপতে-ঽধিপতিস্ত্ৱ-ন্দেৱানামসি । অধিপতি-ম্মাম্ । আযুষ্মন্তং-ৱঁৰ্চস্ৱন্ত-ম্মনুষ্যেষু কুৰু ॥ 101 ॥
ইন্দ্ৰশ্চ সম্ৰা-ড্ৱৰুণশ্চ ৰাজা ।
তৌ তে ভক্ষ-ঞ্চক্ৰতুৰগ্ৰ এতম্ ।
তযোৰনু ভক্ষ-ম্ভক্ষযামি ।
ৱাগ্জুষাণা সোমস্য তৃপ্যতু ॥
প্ৰজাপতি ৰ্ৱিশ্ৱকৰ্মা । তস্য মনো দেৱং-যঁজ্ঞেন ৰাদ্ধ্যাসম্ । অৰ্থে গা অস্য জহিতঃ । অৱসানপতে-ঽৱসান-ম্মে ৱিন্দ ॥
নমো ৰুদ্ৰায ৱাস্তোষ্পতযে ।
আযনে ৱিদ্ৰৱণে ॥ 102 ॥
উদ্যানে যত্পৰাযণে । আৱৰ্তনে ৱিৱৰ্তনে ।
যো গোপাযতি তগ্ং হুৱে ॥
যান্যপামিত্যা-ন্যপ্ৰতীত্তা-ন্যস্মি ।
যমস্য বলিনা চৰামি ।
ইহৈৱ সন্তঃ প্ৰতি তদ্যাতযামঃ ।
জীৱা জীৱেভ্যো নিহৰাম এনত্ ॥
অনৃণা অস্মিন্ন-নৃণাঃ পৰস্মিন্ন্ ।
তৃতীযে লোকে অনৃণা-স্স্যাম ।
যে দেৱযানা উত পিতৃযাণাঃ ॥ 103 ॥
সৰ্ৱা-ন্পথো অনৃণা আক্ষীযেম ॥
ইদমূ নু শ্ৰেযো-ঽৱসান-মাগন্ম ।
শিৱে নো দ্যাৱাপৃথিৱী উভে ইমে । গোমদ্ধন-ৱদশ্ৱৱ-দূৰ্জস্ৱত্ ।
সুৱীৰা ৱীৰৈৰনু সঞ্চৰেম ॥ অৰ্কঃ পৱিত্ৰগ্ং ৰজসো ৱিমানঃ ।
পুনাতি দেৱানা-ম্ভুৱনানি ৱিশ্ৱা । দ্যাৱাপৃথিৱী পযসা সংৱিঁদানে ।
ঘৃত-ন্দুহাতে অমৃত-ম্প্ৰপীনে ॥ পৱিত্ৰমৰ্কো ৰজসো ৱিমানঃ ।
পুনাতি দেৱানা-ম্ভুৱনানি ৱিশ্ৱা ।
সুৱ ৰ্জ্যোতি ৰ্যশো মহত্ ।
অশীমহি গাধমুত প্ৰতিষ্ঠাম্ ॥ 104 ॥
(চাতযত - শ্ৰীণীতাগ্ং - সত্যমাহু - ৰশীমহি - গণে - কুৰু - ৱিদ্ৰৱণে - পিতৃযাণা - অৰ্কো ৰজসো ৱিমানস্ত্ৰীণি চ) (অ. 9)
অনুৱাকং 10 - সৌমিকপ্ৰাযাশ্চিত্তমন্ত্ৰাঃ
উদস্তাম্ফ্সী-থ্সৱিতা মিত্ৰো অৰ্যমা ।
সৰ্ৱা-নমিত্ৰা-নৱধীদ্যুগেন ।
বৃহন্ত-ম্মামকৰ-দ্ৱীৰৱন্তম্ । ৰথন্তৰে শ্ৰযস্ৱ স্ৱাহা পৃথিৱ্যাম্ ।
ৱামদেৱ্যে শ্ৰযস্ৱ স্ৱাহা-ঽন্তৰিক্ষে । বৃহতি শ্ৰযস্ৱ স্ৱাহা দিৱি ।
বৃহতা ত্ৱোপস্তভ্নোমি ॥
আ ত্ৱা দদে যশসে ৱীৰ্যায চ ।
অস্মাস্ৱ-ঘ্নিযা যূয-ন্দধাথেন্দ্ৰিয-ম্পযঃ ॥ যস্তে দ্ৰফ্সো যস্ত উদৰ্ষঃ ॥ 105 ॥
দৈৱ্যঃ কেতু ৰ্ৱিশ্ৱ-ম্ভুৱন-মাৱিৱেশ ।
স নঃ পাহ্যৰিষ্ট্যৈ স্ৱাহা ॥
অনু মা সৰ্ৱো যজ্ঞো-ঽযমেতু ।
ৱিশ্ৱে দেৱা মৰুত-স্সামাৰ্কঃ ।
আপ্ৰিয 007আ;ছন্দাগ্ংসি নিৱিদো যজূগ্ংষি । অস্যৈ পৃথিৱ্যৈ যদ্যজ্ঞিযম্ ॥
প্ৰজাপতে ৰ্ৱৰ্তনিমনু ৱৰ্তস্ৱ ।
অনু ৱীৰৈৰনু ৰাদ্ধ্যাম গোভিঃ ।
অন্ৱশ্ৱৈৰনু সৰ্ৱৈৰু পুষ্টৈঃ ।
অনু প্ৰজযা-ঽন্ৱিন্দ্ৰিযেণ ॥ 106 ॥
দেৱা নো যজ্ঞ-মৃজুধা নযন্তু ॥
প্ৰতি ক্ষত্ৰে প্ৰতি তিষ্ঠামি ৰাষ্ট্ৰে ।
প্ৰত্যশ্ৱেষু প্ৰতিতিষ্ঠামি গোষু ।
প্ৰতি প্ৰজাযা-ম্প্ৰতি তিষ্ঠামি ভৱ্যে ।
ৱিশ্ৱমন্যা-ঽভি ৱাৱৃধে । তদন্যস্যা-মধিশ্ৰিতম্ । দিৱে চ ৱিশ্ৱকৰ্মণে ।
পৃথিৱ্যৈ চাকৰ-ন্নমঃ ॥ অস্কান্দ্যৌঃ পৃথিৱীম্ । অস্কানৃষভো যুৱা গাঃ ॥ 107 ॥
স্কন্নেমা ৱিশ্ৱা ভুৱনা । স্কন্নো যজ্ঞঃ প্ৰজনযতু । অস্কানজনি প্ৰাজনি ।
আ স্কন্নাজ্জাযতে ৱৃষা । স্কন্না-ত্প্ৰজনিষীমহি ॥ যে দেৱা যেষামিদ-ম্ভাগধেয-ম্বভূৱ । যেষা-ম্প্ৰযাজা উতানূযাজাঃ । ইন্দ্ৰজ্যেষ্ঠেভ্যো ৱৰুণৰাজভ্যঃ । অগ্নিহোতৃভ্যো দেৱেভ্য-স্স্ৱাহা ॥ উত ত্যা নো দিৱা মতিঃ ॥ 108 ॥
অদিতিৰূত্যা-ঽঽগমত্ । সা শন্তাচী মযস্কৰত্ । অপ স্ৰিধঃ ॥ উত ত্যা দৈৱ্যা ভিষজা । শ-ন্নস্কৰতো অশ্ৱিনা । যূযাতা-মস্মদ্ৰপঃ ।
অপ স্ৰিধঃ ॥ শমগ্নি-ৰগ্নিভিস্কৰত্ । শ-ন্নস্তপতু সূৰ্যঃ । শং-ৱাঁতো ৱাত্ৱৰপাঃ ॥ 109 ॥
অপ স্ৰিধঃ ॥ তদিত্পদ-ন্ন ৱিচিকেত ৱিদ্ৱান্ ।
যন্মৃতঃ পুনৰপ্যেতি জীৱান্ । ত্ৰিৱৃদ্য-দ্ভুৱনস্য ৰথৱৃত্ । জীৱো গৰ্ভো ন মৃত-স্স জীৱাত্ ॥ প্ৰত্যস্মৈ পিপীষতে । ৱিশ্ৱানি ৱিদুষে ভৰ । অৰ-ঙ্গমায জগ্মৱে ।
অপশ্চাদ্দধ্ৱনে নৰে (ও-ৰপশ্চাদ্দঘ্ৱনে নৰে) ॥ ইন্দুৰিন্দুম-ৱাগাত্ ।
ইন্দোৰিন্দ্ৰো-ঽপাত্ । তস্য ত ইন্দৱিন্দ্ৰ-পীতস্য মধুমতঃ । উপহূতস্যোপহূতো ভক্ষযামি ॥ 110 ॥
(উদৰ্ষ - ইন্দ্ৰিযেণ - গা - মতি - ৰৰপা - অগাত্ৰীণি চ) (অ. 10)
অনুৱাকং 11 - দৰ্শপূৰ্ণমাসপ্ৰাযশ্চিত্তমন্ত্ৰাঃ
ব্ৰহ্ম প্ৰতিষ্ঠা মনসো ব্ৰহ্ম ৱাচঃ । ব্ৰহ্ম যজ্ঞানাগ্ং হৱিষা-মাজ্যস্য ।
অতিৰিক্ত-ঙ্কৰ্মণো যচ্চ হীনম্ । যজ্ঞঃ পৰ্ৱাণি প্ৰতিৰন্নেতি কল্পযন্ন্ ।
স্ৱাহাকৃতা-ঽঽহুতিৰেতু দেৱান্ ॥ আশ্ৰাৱিতমত্যাশ্ৰাৱিতম্ ।
ৱষট্কৃত-মত্যনূক্ত-ঞ্চ যজ্ঞে ।
অতিৰিক্ত-ঙ্কৰ্মণো যচ্চ হীনম্ ।
যজ্ঞঃ পৰ্ৱাণি প্ৰতিৰন্নেতি কল্পযন্ন্ ।
স্ৱাহাকৃতা-ঽঽহুতিৰেতু দেৱান্ ॥ 111 ॥
যদ্ৱো দেৱা অতিপাদযানি । ৱাচা চিত্প্ৰযত-ন্দেৱ হেডনম্ । অৰাযো অস্মাগ্ং অভি-দুচ্ছুনাযতে। অন্যত্ৰাস্ম-ন্মৰুতস্ত-ন্নিধেতন ॥ তত-ম্ম আপস্তদু তাযত পুনঃ । স্ৱাদিষ্ঠা ধীতিৰুচথায শস্যতে ।
অযগ্ং সমুদ্ৰ উত ৱিশ্ৱভেষজঃ ।
স্ৱাহা-কৃতস্য সমুতৃপ্ণুত ৰ্ভুৱঃ ॥
উদ্ৱয-ন্তমসস্পৰি পশ্যন্তো জ্যোতিৰুত্তৰম্ । দেৱ-ন্দেৱত্ৰা সূৰ্যমগন্ম জ্যোতিৰুত্তমম্ ॥ ।
উদু ত্য-ঞ্জাতৱেদস-ন্দেৱং-ৱঁহন্তি কেতৱঃ । দৃশে ৱিশ্ৱায সূৰ্যম্ ॥ চিত্ৰ-ন্দেৱানা-মুদগাদনীক-ঞ্চক্ষু-ৰ্মিত্ৰস্য ৱৰুণস্যা-ঽগ্নেঃ । আ-ঽ প্ৰা দ্যাৱাপৃথিৱী অন্তৰিক্ষগ্ং সূৰ্য আত্মা জগতস্তস্থুষশ্চ ॥ ॥ 112 ॥
ইম-ম্মে ৱৰুণ শ্ৰুধী হৱমদ্যা চ মৃডয । ত্ৱামৱস্যুৰা চকে ॥ তত্ত্ৱা যামি ব্ৰহ্মণা ৱন্দমান-স্তদা শাস্তে যজমানো হৱিৰ্ভিঃ । অহেডমানো ৱৰুণেহ বোধ্যুৰুশগ্ংস মা ন আযুঃ প্ৰমোষীঃ ॥ ।
ত্ৱ-ন্নো অগ্নে ৱৰুণস্য ৱিদ্ৱা-ন্দেৱস্য হেডো-ঽৱ যাসি সীষ্ঠাঃ । যজিষ্ঠো ৱহ্নি তম-শ্শোশুচানো ৱিশ্ৱা দ্ৱেষাগ্ংসি প্ৰমুমুগ্ধ্যস্মত্ ॥
স ত্ৱন্নো অগ্নে-ঽৱমো ভৱোতী নেদিষ্ঠো অস্যা উষসো ৱ্যুষ্টৌ । অৱ যক্ষ্ৱ নো ৱৰুণগ্ং ৰৰাণো ৱীহি মৃডীকগ্ং সুহৱো ন এধি ॥ । ত্ৱমগ্নে অযা-ঽসি । অযা সন্মনসা হিতঃ । অযা সনঃঅৱ্যমূহিষে । অযা নো ধেহি ভেষজম্ । ইষ্টো অগ্নিৰাহুতঃ । স্ৱাহাকৃতঃ পিপৰ্তু নঃ । স্ৱগা দেৱেভ্য ইদ-ন্নমঃ ॥ প্ৰজাপতে ন ত্ৱদেতান্যন্যো ৱিশ্ৱা জাতানি পৰি তা বভূৱ । যত্কামাস্তে জুহুমস্তন্নো অস্তু ৱযগ্গ্ স্যাম পতযো ৰযীণাম্ ॥ ॥ ইম-ঞ্জীৱেভ্যঃ পৰিধি-ন্দধামি । মৈষা-ন্নু গাদপৰো অৰ্ধমেতম্ । শত-ঞ্জীৱন্তু শৰদঃ পুৰূচীঃ । তিৰো মৃত্যু-ন্দধতা-ম্পৰ্ৱতেন ॥
ইষ্টেভ্য-স্স্ৱাহা ৱষডনিষ্টেভ্য-স্স্ৱাহা । ভেষজ-ন্দুৰিষ্ট্যৈ স্ৱাহা নিষ্কৃত্যৈ স্ৱাহা । দৌৰাৰ্ধ্যৈ স্ৱাহা দৈৱীভ্য-স্তনূভ্য-স্স্ৱাহা ॥ 113 ॥
ঋদ্ধ্যৈ স্ৱাহা সমৃদ্ধ্যৈ স্ৱাহা ॥
যত ইন্দ্ৰ ভযামহে ।
ততো নো অভয-ঙ্কৃধি । মঘৱঞ্ছগ্ধি তৱ তন্ন ঊতযে । ৱি দ্ৱিষো ৱি মৃধো জহি ॥ স্ৱস্তিদা ৱিশস্পতিঃ । ৱৃত্ৰহা ৱিমৃধো ৱশী । ৱৃষেন্দ্ৰঃ পুৰ এতু নঃ । স্ৱস্তিদা অভয-ঙ্কৰঃ ॥ আভি ৰ্গীৰ্ভি ৰ্যদতো ন ঊনম্ ॥ 114 ॥
আপ্যাযয হৰিৱো ৱৰ্ধমানঃ ।
যদা স্তোতৃভ্যো মহি গোত্ৰা ৰুজাসি ।
ভূযিষ্ঠভাজো অধ তে স্যাম ॥ অনাজ্ঞাতং-যঁদাজ্ঞাতম্ । যজ্ঞস্য ক্ৰিযতে মিথু । অগ্নে তদস্য কল্পয । ত্ৱগ্ং হি ৱেত্থ যথাতথম্ ॥ পুৰুষ সম্মিতো যজ্ঞঃ । যজ্ঞঃ পুৰুষ সম্মিতঃ । অগ্নে তদস্য কল্পয ।
ত্ৱগ্ং হি ৱেত্থ যথাতথম্ ॥ য-ত্পাকত্ৰা মনসা দীনদক্ষা ন । যজ্ঞস্য মন্ৱতে মৰ্তাসঃ । অগ্নিষ্টদ্ধোতা কৃতুৱিদ্ৱিজানন্ন্ ।
যজিষ্ঠো দেৱাগ্ং ঋতুশো যজাতি ॥ 115 ॥
(দেৱাগ্ - শ্চিত্ৰং - তনূভ্য-স্স্ৱাহো - নং - পুৰুষসম্মিতো-ঽগ্নে তদস্য কল্পয পঞ্চ চ) (অ. 11)
অনুৱাকং 12 - অগ্নিষ্টোমাদৌ যজমানজপ্যা মন্ত্ৰৱিশেষাঃ
যদ্দেৱা দেৱহেডনম্ । দেৱাসশ্চকৃমা ৱযম্ । আদিত্যা-স্তস্মান্মা মুঞ্চত ।
ঋতস্যৰ্তেন মামুত ॥ দেৱা জীৱনকাম্যা যত্ । ৱাচা-ঽনৃতমূদিম । অগ্নিৰ্মা তস্মাদেনসঃ । গাৰ্হপত্যঃ প্ৰমুঞ্চতু । দুৰিতা যানি চকৃম । কৰোতু মামনে নসম্ ॥ 116 ॥
ঋতেন দ্যাৱাপৃথিৱী । ঋতেন ত্ৱগ্ং সৰস্ৱতি । ঋতান্মা মুঞ্চতাগ্ংহসঃ । যদন্য কৃতমাৰিম ॥ সজাতশগ্ংসাদুত ৱা জামিশগ্ংসাত্ । জ্যাযস-শ্শগ্ংসাদুত ৱা কনীযসঃ । অনাজ্ঞাত-ন্দেৱকৃতং-যঁদেনঃ । তস্মাত্ত্ৱমস্মা-ঞ্জাতৱেদো মুমুগ্ধি ॥ যদ্ৱাচা যন্মনসা । বাহুভ্যা-মূৰুভ্যা-মষ্ঠীৱদ্ভ্যাম্ ॥ 117 ॥
শিশ্ঞৈ ৰ্যদনৃত-ঞ্চকৃমা ৱযম্ । অগ্নিৰ্মা তস্মাদেনসঃ ॥ যদ্ধস্তাভ্যা-ঞ্চকৰ কিল্বিষাণি । অক্ষাণাং-ৱঁগ্নুমুপ জিঘ্নমানঃ । দূৰেপশ্যা চ ৰাষ্ট্ৰভৃচ্চ । তান্যফ্সৰসা-ৱনুদত্তা-মৃণানি ॥
অদীৱ্যন্নৃণং-যঁদহ-ঞ্চকাৰ । যদ্ৱা-ঽদাস্যন্-থ্সঞ্জগাৰা জনেভ্যঃ ।
অগ্নিৰ্মা তস্মাদেনসঃ ॥ যন্মযি মাতা গৰ্ভে সতি ॥ 118 ॥
এনশ্চকাৰ যত্পিতা । অগ্নিৰ্মা তস্মাদেনসঃ ॥ যদা পিপেষ মাতৰ-ম্পিতৰম্ ।
পুত্ৰঃ প্ৰমুদিতো ধযন্ন্ । অহিগ্ংসিতৌ পিতৰৌ মযা তত্ । তদগ্নে অনৃণো ভৱামি ॥ যদন্তৰিক্ষ-ম্পৃথিৱীমুত দ্যাম্ ।
যন্মাতৰ-ম্পিতৰং-ৱাঁ জিহিগ্ংসিম ।
অগ্নিৰ্মা তস্মাদেনসঃ ॥ যদাশসা নিশসা যত্পৰাশসা ॥ 119 ॥
যদেনশ্চ কৃমা নূতনং-যঁত্পুৰাণম্ । অগ্নিৰ্মা তস্মাদেনসঃ ॥ অতিক্ৰামামি দুৰিতং-যঁদেনঃ । জহামি ৰিপ্ৰ-ম্পৰমে সধস্থে ।
যত্ৰ যন্তি সুকৃতো নাপি দুষ্কৃতঃ । তমাৰোহামি সুকৃতা-ন্নু লোকম্ ॥
ত্ৰিতে দেৱা অমৃজতৈ-তদেনঃ ।
ত্ৰিত এতন্মনুষ্যেষু মামৃজে ।
ততো মা যদি কিঞ্চিদানশে ।
অগ্নিৰ্মা তস্মাদেনসঃ ॥ 120 ॥
গাৰ্হপত্যঃ প্ৰমুঞ্চতু । দুৰিতা যানি চকৃম । কৰোতু মামনেনসম্ ॥ দিৱি জাতা অফ্সু জাতাঃ । যা জাতা ওষধীভ্যঃ । অথো যা অগ্নিজা আপঃ । তা নঃ শুন্ধন্তু শুন্ধনীঃ ॥
যদাপো নক্ত-ন্দুৰিত-ঞ্চৰাম ।
যদ্ৱা দিৱা নূতনং-যঁত্পুৰাণম্ ।
হিৰণ্য-ৱৰ্ণাস্তত উত্পুনীত নঃ ॥
ইম-ম্মে ৱৰুণ শ্ৰুধী হৱমদ্যা চ মৃডয । ত্ৱামৱস্যুৰা চকে ॥
তত্ত্ৱা যামি ব্ৰহ্মণা ৱন্দমান-স্তদা শাস্তে যজমানো হৱিৰ্ভিঃ । অহেডমানো ৱৰুণেহ বোধ্যুৰুশগ্ংস মা ন আযুঃ প্ৰমোষীঃ ॥ । ত্ৱ-ন্নো অগ্নে ৱৰুণস্য ৱিদ্ৱা-ন্দেৱস্য হেডো-ঽৱ যাসি সীষ্ঠাঃ । যজিষ্ঠো ৱহ্নি তম-শ্শোশুচানো ৱিশ্ৱা দ্ৱেষাগ্ংসি প্ৰমুমুগ্ধ্যস্মত্ ॥ স ত্ৱন্নো অগ্নে-ঽৱমো ভৱোতী নেদিষ্ঠো অস্যা উষসো ৱ্যুষ্টৌ । অৱ যক্ষ্ৱ নো ৱৰুণগ্ং ৰৰাণো ৱীহি মৃডীকগ্ং সুহৱো ন এধি ॥ । ত্ৱমগ্নে অযা-ঽসি । অযা সন্মনসা হিতঃ । অযা সনঃঅৱ্যমূহিষে । অযা নো ধেহি ভেষজম্ । ইষ্টো অগ্নিৰাহুতঃ । স্ৱাহাকৃতঃ পিপৰ্তু নঃ । স্ৱগা দেৱেভ্য ইদ-ন্নমঃ ॥ ॥ 121 ॥
(অনেনস - মষ্ঠীৱদ্ভ্যাগ্ং - সতি - পৰাশসা-ঽঽনশে - ঽগ্নিৰ্মা তস্মাদেনসঃ - পুনীত নস্ত্ৰীণি চ) (অ. 12)
(য-দ্দেৱা গাৰ্হপত্যো যদ্ধস্তাভ্যাং-যঁন্মযি মাতা যদাপিপেষ
ঁযদন্তৰিক্ষং-যঁদাশসা-ঽতিক্ৰামামি ত্ৰিতে দেৱা দিৱি জাতা অফ্সু জাতা যদাপ ইম-ম্মে ৱৰুণা তত্ত্ৱা যামি ত্ৱ-ন্নো অগ্নে স ত্ৱ-ন্নো অগ্নে ত্ৱমগ্নে অযা-ঽসি)
অনুৱাকং 13 - অৱভৃথে কৰ্মণি ঋজীষপ্ৰোক্ষণমন্ত্ৰাঃ
যত্তে গ্ৰাৱ্.ণ্ণা চিচ্ছিদু-স্সোম ৰাজন্ন্ ।
প্ৰিযাণ্যঙ্গানি স্ৱধিতা পৰূগ্ংষি । তথ্সন্ধ-থ্স্ৱাজ্যেনোত ৱৰ্ধযস্ৱ ।
অনাগসো অধমিথ্সক্ষংযেঁম ॥ যত্তে গ্ৰাৱা বাহুচ্যুতো অচুচ্যৱুঃ ।
নৰো যত্তে দুদুহু ৰ্দক্ষিণেন ।
তত্ত আপ্যাযতা-ন্তত্তে । নিষ্ট্যাযতা-ন্দেৱ
সোম ॥ যত্তে ত্ৱচ-ম্বিভিদুৰ্যচ্চ যোনিম্ ।
যদাস্থানা-ত্প্ৰচ্যুতো ৱেনসি ত্মনা ॥ 122 ॥
ত্ৱযা তথ্সোম গুপ্তমস্তু নঃ ।
সা নঃ সধাং-ঽসত্পৰমে ৱ্যোমন্ন্ ॥
অহাচ্ছৰীৰ-ম্পযসা সমেত্য । অন্যো-ঽন্যো ভৱতি ৱৰ্ণো অস্য । তস্মিন্ ৱযমুপহূতাস্তৱ স্মঃ । আ নো ভজ সদসি ৱিশ্ৱৰূপে ॥
নৃচক্ষা-স্সোম উত শুশ্ৰুগস্তু ।
মা নো ৱিহাসীদ্গিৰ আৱৃণানঃ ।
অনাগা-স্তনুৱো ৱাৱৃধানঃ ।
আ নো ৰূপং-ৱঁহতু জাযমানঃ ॥ 123 ॥
উপক্ষৰন্তি জুহ্ৱো ঘৃতেন । প্ৰিযাণ্যঙ্গানি তৱ ৱৰ্ধযন্তীঃ । তস্মৈ তে সোম নম ইদ্ৱষট্চ । উপ মা ৰাজন্-থ্সুকৃতে হ্ৱযস্ৱ ॥
স-ম্প্ৰাণাপানাভ্যাগ্ং সমু চক্ষুষা ত্ৱম্ । সগ্গ্ শ্ৰোত্ৰেণ গচ্ছস্ৱ সোম ৰাজন্ন্ ।
যত্ত আস্থিতগ্ং শমু তত্তে অস্তু । জানীতান্নঃ সগম্মনে পথীনাম্ ॥ এত-ঞ্জানীতাত্পৰমে ৱ্যোমন্ন্ । ৱৃকা-স্সধস্থা ৱিদ ৰূপমস্য ॥ 124 ॥
যদাগচ্ছা-ত্পথিভি ৰ্দেৱযানৈঃ । ইষ্টাপূৰ্তে কৃণুতা-দাৱিৰস্মৈ ॥
অৰিষ্টো ৰাজন্নগদঃ পৰেহি । নমস্তে অস্তু চক্ষসে ৰঘূযতে । নাকমাৰোহ সহ যজমানেন । সূৰ্য-ঙ্গচ্ছতাত্পৰমে ৱ্যোমন্ন্ ॥
অভূদ্দেৱ-স্সৱিতা ৱন্দ্যো নু নঃ । ইদানীমহ্ন উপৱাচ্যো নৃভিঃ ।
ৱি যো ৰত্না ভজতি মানৱেভ্যঃ । শ্ৰেষ্ঠ-ন্নো অত্ৰ দ্ৰৱিণং-যঁথা দধত্ ॥
উপ নো মিত্ৰাৱৰুণা-ৱিহাৱতম্ । অন্ৱাদীদ্ধ্যা-থামিহ নঃ সখাযা । আদিত্যানা-ম্প্ৰসিতিৰ্-হেতিঃ । উগ্ৰা শতাপাষ্ঠা ঘৱিষা পৰিণো ৱৃণক্তু ॥
আ প্যাযস্ৱ সমেতু তে ৱিশ্ৱতঃ সোম ৱৃষ্ণিযম্ । ভৱা ৱাজস্য সঙ্গথে ॥ স-ন্তে পযাগ্ংসি সমু যন্তু ৱাজা-স্সং-ৱৃঁষ্ণিযা-ন্যভিমাতিষাহঃ । আপ্যাযমানো অমৃতায সোম দিৱি শ্ৰৱাগ্স্যুত্তমানি ধিষ্ৱ ॥ ॥ 125 ॥
(ত্মনা - জাযমানো - ঽস্য - দধ-ত্পঞ্চ চ) (অ. 13)
অনুৱাকং 14 - অৱভৃথে কৰ্মণি সেচনাদিমন্ত্ৰাঃ
যদ্দিদীক্ষে মনসা যচ্চ ৱাচা । যদ্ৱা প্ৰাণৈশ্চক্ষুষা যচ্চ শ্ৰোত্ৰেণ ।
যদ্ৰেতসা মিথুনেনা-প্যাত্মনা ।
অদ্ভ্যো লোকা দধিৰে তেজ ইন্দ্ৰিযম্ ।
শুক্ৰা দীক্ষাযৈ তপসো ৱিমোচনীঃ ।
আপো ৱিমোক্ত্ৰী ৰ্মযি তেজ ইন্দ্ৰিযম্ ॥
যদৃচা সাম্না যজুষা । পশূনা-ঞ্চৰ্মন্. হৱিষা দিদীক্ষে ।
যচ্ছন্দোভি-ৰোষধীভি-ৰ্ৱনস্পতৌ ।
অদ্ভ্যো লোকা দধিৰে (দধিৰে) তেজ ইন্দ্ৰিযম্ ॥ 126 ॥
শুক্ৰা দীক্ষাযৈ তপসো ৱিমোচনীঃ ।
আপো ৱিমোক্ত্ৰী ৰ্মযি তেজ ইন্দ্ৰিযম্ ॥
যেন ব্ৰহ্ম যেন ক্ষত্ৰম্ । যেনেন্দ্ৰাগ্নী প্ৰজাপতি-স্সোমো ৱৰুণো যেন ৰাজা ।
ৱিশ্ৱে দেৱা ঋষযো যেন প্ৰাণাঃ ।
অদ্ভ্যো লোকা দধিৰে তেজ ইন্দ্ৰিযম্ ।
শুক্ৰা দীক্ষাযৈ তপসো ৱিমোচনীঃ ।
আপো ৱিমোক্ত্ৰী ৰ্মযি তেজ ইন্দ্ৰিযম্ ॥
অপা-ম্পুষ্পমস্যো-ষধীনাগ্ং ৰসঃ । সোমস্য প্ৰিয-ন্ধাম ॥ 127 ॥
অগ্নেঃ প্ৰিযতমগ্ং হৱি-স্স্ৱাহা ॥ অপা-ম্পুষ্প-মস্যোষধীনাগ্ং ৰসঃ ।
সোমস্য প্ৰিয-ন্ধাম । ইন্দ্ৰস্য প্ৰিযতমগ্ং হৱি-স্স্ৱাহা । অপা-ম্পুষ্পমস্যো-ষধীনাগ্ং ৰসঃ । সোমস্য প্ৰিয-ন্ধাম ।
ৱিশ্ৱেষা-ন্দেৱানা-ম্প্ৰিযতমগ্ং হৱি-স্স্ৱাহা ॥ ৱযগ্ং সোম ৱ্ৰতে তৱ ।
মনস্তনূষু পিপ্ৰতঃ । প্ৰজাৱন্তো অশীমহি ॥ 128 ॥
দেৱেভ্যঃ পিতৃভ্য-স্স্ৱাহা । সোম্যেভ্যঃ পিতৃভ্য-স্স্ৱাহা । কৱ্যেভ্যঃ পিতৃভ্য-স্স্ৱাহা ॥ দেৱাস ইহ মাদযদ্ধ্ৱম্ ।
সোম্যাস ইহ মাদযদ্ধ্ৱম্ । কৱ্যাস ইহ মাদযদ্ধ্ৱম্ ॥ অনন্তৰিতাঃ পিতৰঃ সোম্যা-স্সোমপীথাত্ ॥ অপৈতু মৃত্যুৰমৃত-ন্ন আগন্ন্ । ৱৈৱস্ৱতো নো অভয-ঙ্কৃণোতু ।
পৰ্ণং-ৱঁনস্পতেৰিৱ ॥ 129 ॥
অভি নঃ শীযতাগ্ং ৰযিঃ । সচতা-ন্ন-শ্শচীপতিঃ ॥ পৰ-ম্মৃত্যো অনুপৰেহি পন্থাম্ । যস্তে স্ৱ ইতৰো দেৱযানাত্ । চক্ষুষ্মতে শৃণ্ৱতে তে ব্ৰৱীমি । মা নঃ প্ৰজাগ্ং ৰীৰিষো মোত ৱীৰান্ ॥ ইদমূ নু শ্ৰেযো-ঽৱসান-মাগন্ম । যদ্গোজি-দ্ধনজি-দশ্ৱজিদ্যত্ ।
পৰ্ণং-ৱঁনস্পতেৰিৱ । অভি নঃ শীযতাগ্ং ৰযিঃ । সচতা-ন্ন-শ্শচীপতিঃ ॥ 130 ॥
(ৱনস্পতাৱদ্ভ্যো লোকা দধিৰে তেজ ইন্দ্ৰিয-ন্ধামা - শীমহী - ৱা - ভি নঃ শীযতাগ্ং ৰযিৰেক-ঞ্চ) (অ. 14)
(সৰ্ৱান্. - য-দ্ৱিষ্ষণ্ণেন - ৱি ৱৈ - যাঃ পুৰস্তা-দ্- দেৱা দেৱেষু - পৰিস্তণিত - সক্ষেদং - ঁযদস্য পাৰে - ঽনাগস - উদস্তা-ম্ফ্সী-দ্- ব্ৰহ্ম প্ৰতিষ্ঠা - য-দ্দেৱ - যত্তে গ্ৰাৱ.ণ্ণা - য-দ্দিদীক্ষে চতুৰ্দশ)
(সৰ্ৱান্ - ভূতিমেৱ - যামেৱাফ্স্ৱাহুতিম্ - ঁৱ্ৰতানাং - পৰ্ণৱল্কঃ - সোম্যানা - মস্মিন্. যজ্ঞে - ঽগ্নে যো নো - জ্যোগ্জীৱাঃ - পৰোৰজাস্তে - প্ৰ তে মহে - ব্ৰহ্ম প্ৰতিষ্ঠা - গাৰ্হপত্যা স্ত্ৰিগ্ংশদুত্তৰশতং)
(সৰ্ৱান্. ৱৈ - শচীপতিঃ)
॥ হৰিঃ ওম্ ॥
॥ কৃষ্ণ যজুৰ্ৱেদীয তৈত্তিৰীয ব্ৰাহ্মণে তৃতীযাষ্টকে সপ্তমঃ প্ৰপাঠক-স্সমাপ্তঃ ॥

Explore More