কৃষ্ণ যজুৰ্ৱেদীয তৈত্তিৰীয সংহিতাযা-ম্প্ৰথমকাণ্ডে দ্ৱিতীযঃ প্ৰশ্নঃ - অগ্নিষ্টোমে ক্ৰযঃ
ও-ন্নমঃ পৰমাত্মনে, শ্ৰী মহাগণপতযে নমঃ,
শ্ৰী গুৰুভ্যো নমঃ । হৰিঃ ওম্ ॥
আপ উন্দন্তু জীৱসে দীৰ্ঘাযুত্ৱায ৱৰ্চস ওষধে ত্ৰাযস্ৱৈনগ্গ্ স্ৱধিতে মৈনগ্ং হিগ্ংসী-ৰ্দেৱশ্ৰূৰেতানি প্ৰ ৱপে স্ৱস্ত্যুত্তৰাণ্যশীযাপো অস্মা-ন্মাতৰঃ শুন্ধন্তু ঘৃতেন নো ঘৃতপুৱঃ পুনন্তু ৱিশ্ৱমস্ম-ত্প্ৰ ৱহন্তু ৰিপ্ৰমুদাভ্য-শ্শুচিৰা পূত এমি সোমস্য তনূৰসি তনুৱ-ম্মে পাহি মহীনা-ম্পযো-ঽসি ৱৰ্চোধা অসি ৱৰ্চো- [ৱৰ্চঃ, মযি ধেহি ৱৃত্ৰস্য] 1
মযি ধেহি ৱৃত্ৰস্য কনীনিকা-ঽসি চক্ষুষ্পা অসি চক্ষুৰ্মে পাহি চিত্পতিস্ত্ৱা পুনাতু ৱাক্পতিস্ত্ৱা পুনাতু দেৱস্ত্ৱা সৱিতা পুনাত্ৱচ্ছিদ্ৰেণ পৱিত্ৰেণ ৱসো-স্সূৰ্যস্য ৰশ্মিভিস্তস্য তে পৱিত্ৰপতে পৱিত্ৰেণ যস্মৈ ক-ম্পুনে তচ্ছকেযমা ৱো দেৱাস ঈমহে সত্যধৰ্মাণো অদ্ধ্ৱৰে যদ্ৱো দেৱাস আগুৰে যজ্ঞিযাসো হৱামহ ইন্দ্ৰাগ্নী দ্যাৱাপৃথিৱী আপ ওষধী স্ত্ৱ-ন্দীক্ষাণা-মধিপতিৰসীহ মা সন্ত-ম্পাহি ॥ 2 ॥
ও-ন্নমঃ পৰমাত্মনে, শ্ৰী মহাগণপতযে নমঃ,
শ্ৰী গুৰুভ্যো নমঃ । হৰিঃ ওম্ ॥
আপ উন্দন্তু জীৱসে দীৰ্ঘাযুত্ৱায ৱৰ্চস ওষধে ত্ৰাযস্ৱৈনগ্গ্ স্ৱধিতে মৈনগ্ং হিগ্ংসী-ৰ্দেৱশ্ৰূৰেতানি প্ৰ ৱপে স্ৱস্ত্যুত্তৰাণ্যশীযাপো অস্মা-ন্মাতৰঃ শুন্ধন্তু ঘৃতেন নো ঘৃতপুৱঃ পুনন্তু ৱিশ্ৱমস্ম-ত্প্ৰ ৱহন্তু ৰিপ্ৰমুদাভ্য-শ্শুচিৰা পূত এমি সোমস্য তনূৰসি তনুৱ-ম্মে পাহি মহীনা-ম্পযো-ঽসি ৱৰ্চোধা অসি ৱৰ্চো- [ৱৰ্চঃ, মযি ধেহি ৱৃত্ৰস্য] 1
মযি ধেহি ৱৃত্ৰস্য কনীনিকা-ঽসি চক্ষুষ্পা অসি চক্ষুৰ্মে পাহি চিত্পতিস্ত্ৱা পুনাতু ৱাক্পতিস্ত্ৱা পুনাতু দেৱস্ত্ৱা সৱিতা পুনাত্ৱচ্ছিদ্ৰেণ পৱিত্ৰেণ ৱসো-স্সূৰ্যস্য ৰশ্মিভিস্তস্য তে পৱিত্ৰপতে পৱিত্ৰেণ যস্মৈ ক-ম্পুনে তচ্ছকেযমা ৱো দেৱাস ঈমহে সত্যধৰ্মাণো অদ্ধ্ৱৰে যদ্ৱো দেৱাস আগুৰে যজ্ঞিযাসো হৱামহ ইন্দ্ৰাগ্নী দ্যাৱাপৃথিৱী আপ ওষধী স্ত্ৱ-ন্দীক্ষাণা-মধিপতিৰসীহ মা সন্ত-ম্পাহি ॥ 2 ॥
(ৱৰ্চ - ওষধী- ৰষ্টৌ চ ) (অ. 1)
আকূত্যৈ প্ৰযুজে-ঽগ্নযে স্ৱাহা মেধাযৈ মনসে ঽগ্নযে স্ৱাহা দীক্ষাযৈ তপসে-ঽগ্নযে স্ৱাহা সৰস্ৱত্যৈ পূষ্ণে-ঽগ্নযে স্ৱাহা-ঽঽপো দেৱী-ৰ্বৃহতী-ৰ্ৱিশ্ৱশম্ভুৱো দ্যাৱাপৃথিৱী উৰ্ৱন্তৰিক্ষ-ম্বৃহস্পতিৰ্নো হৱিষা ৱৃধাতু স্ৱাহা ৱিশ্ৱে দেৱস্য নেতুৰ্মৰ্তো ৱৃণীত সখ্যং-ৱিঁশ্ৱে ৰায ইষুদ্ধ্যসি দ্যুম্নং-ৱৃঁণীত পুষ্যসে স্ৱাহৰ্খ্সামযো-শ্শিল্পে স্থস্তে ৱামা ৰভে তে মা- [তে মা, পাতমা-ঽস্য] 3
পাতমা-ঽস্য যজ্ঞস্যোদৃচ ইমা-ন্ধিযগ্ং শিক্ষমাণস্য দেৱ ক্ৰতু-ন্দক্ষং-ৱঁৰুণ সগ্ং শিশাধি যযা-ঽতি ৱিশ্ৱা দুৰিতা তৰেম সুতৰ্মাণমধি নাৱগ্ং ৰুহেমোৰ্গস্যাঙ্গিৰস্যূৰ্ণম্ৰদা ঊৰ্জ-ম্মে যচ্ছ পাহি মা মা মা হিগ্ংসী-ৰ্ৱিষ্ণো-শ্শৰ্মাসি শৰ্ম যজমানস্য শৰ্ম মে যচ্ছ নক্ষত্ৰাণা-ম্মা-ঽতীকাশা-ত্পাহীন্দ্ৰস্য যোনিৰসি- [যোনিৰসি, মা মা হিগ্ংসীঃ] 4
মা মা হিগ্ংসীঃ কৃষ্যৈ ত্ৱা সুসস্যাযৈ সুপিপ্পলাভ্য-স্ত্ৱৌষধীভ্য-স্সূপস্থা দেৱো ৱনস্পতিৰূৰ্ধ্ৱো মা পাহ্যোদৃচ-স্স্ৱাহা যজ্ঞ-ম্মনসা স্ৱাহা দ্যাৱাপৃথিৱীভ্যাগ্ স্ৱাহোৰো-ৰন্তৰিক্ষা-থ্স্ৱাহা যজ্ঞং-ৱাঁতাদা ৰভে ॥ 5 ॥
আকূত্যৈ প্ৰযুজে-ঽগ্নযে স্ৱাহা মেধাযৈ মনসে ঽগ্নযে স্ৱাহা দীক্ষাযৈ তপসে-ঽগ্নযে স্ৱাহা সৰস্ৱত্যৈ পূষ্ণে-ঽগ্নযে স্ৱাহা-ঽঽপো দেৱী-ৰ্বৃহতী-ৰ্ৱিশ্ৱশম্ভুৱো দ্যাৱাপৃথিৱী উৰ্ৱন্তৰিক্ষ-ম্বৃহস্পতিৰ্নো হৱিষা ৱৃধাতু স্ৱাহা ৱিশ্ৱে দেৱস্য নেতুৰ্মৰ্তো ৱৃণীত সখ্যং-ৱিঁশ্ৱে ৰায ইষুদ্ধ্যসি দ্যুম্নং-ৱৃঁণীত পুষ্যসে স্ৱাহৰ্খ্সামযো-শ্শিল্পে স্থস্তে ৱামা ৰভে তে মা- [তে মা, পাতমা-ঽস্য] 3
পাতমা-ঽস্য যজ্ঞস্যোদৃচ ইমা-ন্ধিযগ্ং শিক্ষমাণস্য দেৱ ক্ৰতু-ন্দক্ষং-ৱঁৰুণ সগ্ং শিশাধি যযা-ঽতি ৱিশ্ৱা দুৰিতা তৰেম সুতৰ্মাণমধি নাৱগ্ং ৰুহেমোৰ্গস্যাঙ্গিৰস্যূৰ্ণম্ৰদা ঊৰ্জ-ম্মে যচ্ছ পাহি মা মা মা হিগ্ংসী-ৰ্ৱিষ্ণো-শ্শৰ্মাসি শৰ্ম যজমানস্য শৰ্ম মে যচ্ছ নক্ষত্ৰাণা-ম্মা-ঽতীকাশা-ত্পাহীন্দ্ৰস্য যোনিৰসি- [যোনিৰসি, মা মা হিগ্ংসীঃ] 4
মা মা হিগ্ংসীঃ কৃষ্যৈ ত্ৱা সুসস্যাযৈ সুপিপ্পলাভ্য-স্ত্ৱৌষধীভ্য-স্সূপস্থা দেৱো ৱনস্পতিৰূৰ্ধ্ৱো মা পাহ্যোদৃচ-স্স্ৱাহা যজ্ঞ-ম্মনসা স্ৱাহা দ্যাৱাপৃথিৱীভ্যাগ্ স্ৱাহোৰো-ৰন্তৰিক্ষা-থ্স্ৱাহা যজ্ঞং-ৱাঁতাদা ৰভে ॥ 5 ॥
( মা - যোনিৰসি - ত্ৰিগ্ংশচ্চ ) (অ. 2)
দৈৱী-ন্ধিয-ম্মনামহে সুমৃডীকা-মভিষ্টযে ৱৰ্চোধাং-যঁজ্ঞৱাহসগ্ং সুপাৰা নো অস-দ্ৱশে । যে দেৱা মনোজাতা মনোযুজঃ সুদক্ষা দক্ষপিতাৰস্তে নঃ পান্তু তে নো-ঽৱন্তু তেভ্যো নমস্তেভ্য-স্স্ৱাহা-ঽগ্নে ত্ৱগ্ং সু জাগৃহি ৱযগ্ং সু মন্দিষীমহি গোপায নঃ স্ৱস্তযে প্ৰবুধে নঃ পুনৰ্দদঃ । ত্ৱমগ্নে ৱ্ৰতপা অসি দেৱ আ মৰ্ত্যেষ্ৱা । ত্ৱং- [ত্ৱম্, যজ্ঞেষ্ৱীড্যঃ ।] 6
যজ্ঞেষ্ৱীড্যঃ ॥ ৱিশ্ৱে দেৱা অভি মামা-ঽৱৱৃত্ৰ-ন্পূষা সন্যা সোমো ৰাধসা দেৱ-স্সৱিতা ৱসোৰ্ৱসুদাৱা ৰাস্ৱেয-থ্সোমা ঽঽভূযো ভৰ মা পৃণ-ন্পূৰ্ত্যা ৱি ৰাধি মা-ঽহমাযুষা চন্দ্ৰমসি মম ভোগায ভৱ ৱস্ত্ৰমসি মম ভোগায ভৱোস্ৰা-ঽসি মম ভোগায ভৱ হযো-ঽসি মম ভোগায ভৱ- [ভোগায ভৱ, ছাগো-ঽসি মম] 7
ছাগো-ঽসি মম ভোগায ভৱ মেষো-ঽসি মম ভোগায ভৱ ৱাযৱে ত্ৱা ৱৰুণায ত্ৱা নিৰ্-ঋত্যৈ ত্ৱা ৰুদ্ৰায ত্ৱা দেৱীৰাপো অপা-ন্নপাদ্য ঊৰ্মিৰ্-হৱিষ্য ইন্দ্ৰিযাৱা-ন্মদিন্তমস্তং-ৱোঁ মা-ঽৱ ক্ৰমিষমচ্ছিন্ন-ন্তন্তু-ম্পৃথিৱ্যা অনু গেষ-ম্ভদ্ৰাদভি শ্ৰেযঃ প্ৰেহি বৃহস্পতিঃ পুৰএতা তে অস্ত্ৱথেমৱ স্য ৱৰ আ পৃথিৱ্যা আৰে শত্ৰূন্ কৃণুহি সৰ্ৱৱীৰ এদমগন্ম দেৱযজন-ম্পৃথিৱ্যা ৱিশ্ৱে দেৱা যদজুষন্ত পূৰ্ৱ ঋখ্সামাভ্যাং-যঁজুষা সন্তৰন্তো ৰাযস্পোষেণ সমিষা মদেম ॥ 8 ॥
দৈৱী-ন্ধিয-ম্মনামহে সুমৃডীকা-মভিষ্টযে ৱৰ্চোধাং-যঁজ্ঞৱাহসগ্ং সুপাৰা নো অস-দ্ৱশে । যে দেৱা মনোজাতা মনোযুজঃ সুদক্ষা দক্ষপিতাৰস্তে নঃ পান্তু তে নো-ঽৱন্তু তেভ্যো নমস্তেভ্য-স্স্ৱাহা-ঽগ্নে ত্ৱগ্ং সু জাগৃহি ৱযগ্ং সু মন্দিষীমহি গোপায নঃ স্ৱস্তযে প্ৰবুধে নঃ পুনৰ্দদঃ । ত্ৱমগ্নে ৱ্ৰতপা অসি দেৱ আ মৰ্ত্যেষ্ৱা । ত্ৱং- [ত্ৱম্, যজ্ঞেষ্ৱীড্যঃ ।] 6
যজ্ঞেষ্ৱীড্যঃ ॥ ৱিশ্ৱে দেৱা অভি মামা-ঽৱৱৃত্ৰ-ন্পূষা সন্যা সোমো ৰাধসা দেৱ-স্সৱিতা ৱসোৰ্ৱসুদাৱা ৰাস্ৱেয-থ্সোমা ঽঽভূযো ভৰ মা পৃণ-ন্পূৰ্ত্যা ৱি ৰাধি মা-ঽহমাযুষা চন্দ্ৰমসি মম ভোগায ভৱ ৱস্ত্ৰমসি মম ভোগায ভৱোস্ৰা-ঽসি মম ভোগায ভৱ হযো-ঽসি মম ভোগায ভৱ- [ভোগায ভৱ, ছাগো-ঽসি মম] 7
ছাগো-ঽসি মম ভোগায ভৱ মেষো-ঽসি মম ভোগায ভৱ ৱাযৱে ত্ৱা ৱৰুণায ত্ৱা নিৰ্-ঋত্যৈ ত্ৱা ৰুদ্ৰায ত্ৱা দেৱীৰাপো অপা-ন্নপাদ্য ঊৰ্মিৰ্-হৱিষ্য ইন্দ্ৰিযাৱা-ন্মদিন্তমস্তং-ৱোঁ মা-ঽৱ ক্ৰমিষমচ্ছিন্ন-ন্তন্তু-ম্পৃথিৱ্যা অনু গেষ-ম্ভদ্ৰাদভি শ্ৰেযঃ প্ৰেহি বৃহস্পতিঃ পুৰএতা তে অস্ত্ৱথেমৱ স্য ৱৰ আ পৃথিৱ্যা আৰে শত্ৰূন্ কৃণুহি সৰ্ৱৱীৰ এদমগন্ম দেৱযজন-ম্পৃথিৱ্যা ৱিশ্ৱে দেৱা যদজুষন্ত পূৰ্ৱ ঋখ্সামাভ্যাং-যঁজুষা সন্তৰন্তো ৰাযস্পোষেণ সমিষা মদেম ॥ 8 ॥
( আ ত্ৱগ্ং-হযো-ঽসি মম ভোগায ভৱ-স্য-পঞ্চৱিগ্ংশতিশ্চ ) (অ. 3)
ইয-ন্তে শুক্ৰ তনূৰিদং-ৱঁৰ্চস্তযা স-ম্ভৱ ভ্ৰাজ-ঙ্গচ্ছ জূৰসি ধৃতা মনসা জুষ্টা ৱিষ্ণৱে তস্যাস্তে সত্যসৱসঃ প্ৰসৱে ৱাচো যন্ত্ৰমশীয স্ৱাহা শুক্ৰমস্যমৃতমসি ৱৈশ্ৱদেৱগ্ং হৱি-স্সূৰ্যস্য চক্ষুৰা -ঽৰুহমগ্নে ৰক্ষ্ণঃ কনীনিকাং-যঁদেতশেভিৰীযসে ভ্ৰাজমানো ৱিপশ্চিতা চিদসি মনা-ঽসি ধীৰসি দক্ষিণা- [দক্ষিণা, অসি যজ্ঞিযা-ঽসি] 9
-ঽসি যজ্ঞিযা-ঽসি ক্ষত্ৰিযা ঽস্যদিতি-ৰস্যুভযতশ্শীৰ্ষ্ণী সা ন-স্সুপ্ৰাচী সুপ্ৰতীচী স-ম্ভৱ মিত্ৰস্ত্ৱা পদি বদ্ধ্নাতু পূষা-ঽদ্ধ্ৱনঃ পাত্ৱিন্দ্ৰাযা-দ্ধ্যক্ষাযানু ত্ৱা মাতা মন্যতামনু পিতা-ঽনু ভ্ৰাতা সগৰ্ভ্যো-ঽনু সখা সযূথ্য-স্সা দেৱি দেৱমচ্ছেহীন্দ্ৰায সোমগ্ং ৰুদ্ৰস্ত্ৱা ঽঽৱৰ্তযতু মিত্ৰস্য পথা স্ৱস্তি সোমসখা পুনৰেহি সহ ৰয্যা ॥ 10 ॥
ইয-ন্তে শুক্ৰ তনূৰিদং-ৱঁৰ্চস্তযা স-ম্ভৱ ভ্ৰাজ-ঙ্গচ্ছ জূৰসি ধৃতা মনসা জুষ্টা ৱিষ্ণৱে তস্যাস্তে সত্যসৱসঃ প্ৰসৱে ৱাচো যন্ত্ৰমশীয স্ৱাহা শুক্ৰমস্যমৃতমসি ৱৈশ্ৱদেৱগ্ং হৱি-স্সূৰ্যস্য চক্ষুৰা -ঽৰুহমগ্নে ৰক্ষ্ণঃ কনীনিকাং-যঁদেতশেভিৰীযসে ভ্ৰাজমানো ৱিপশ্চিতা চিদসি মনা-ঽসি ধীৰসি দক্ষিণা- [দক্ষিণা, অসি যজ্ঞিযা-ঽসি] 9
-ঽসি যজ্ঞিযা-ঽসি ক্ষত্ৰিযা ঽস্যদিতি-ৰস্যুভযতশ্শীৰ্ষ্ণী সা ন-স্সুপ্ৰাচী সুপ্ৰতীচী স-ম্ভৱ মিত্ৰস্ত্ৱা পদি বদ্ধ্নাতু পূষা-ঽদ্ধ্ৱনঃ পাত্ৱিন্দ্ৰাযা-দ্ধ্যক্ষাযানু ত্ৱা মাতা মন্যতামনু পিতা-ঽনু ভ্ৰাতা সগৰ্ভ্যো-ঽনু সখা সযূথ্য-স্সা দেৱি দেৱমচ্ছেহীন্দ্ৰায সোমগ্ং ৰুদ্ৰস্ত্ৱা ঽঽৱৰ্তযতু মিত্ৰস্য পথা স্ৱস্তি সোমসখা পুনৰেহি সহ ৰয্যা ॥ 10 ॥
( দক্ষিণা-সোমসখা, পঞ্চ চ ) (অ. 4)
ৱস্ৱ্যসি ৰুদ্ৰা-ঽস্যদিতি-ৰস্যাদিত্যা-ঽসি শুক্ৰা-ঽসি চন্দ্ৰা-ঽসি বৃহস্পতিস্ত্ৱা সুম্নে ৰণ্ৱতু ৰুদ্ৰো ৱসুভিৰা চিকেতু পৃথিৱ্যাস্ত্ৱা মূৰ্ধন্না জিঘৰ্মি দেৱযজন ইডাযাঃ পদে ঘৃতৱতি স্ৱাহা পৰিলিখিতগ্ং ৰক্ষঃ পৰিলিখিতা অৰাতয ইদমহগ্ং ৰক্ষসো গ্ৰীৱা অপি কৃন্তামি যো-ঽস্মা-ন্দ্ৱেষ্টি য-ঞ্চ ৱয-ন্দ্ৱিষ্ম ইদমস্য গ্ৰীৱা [গ্ৰীৱাঃ, অপি কৃন্তাম্যস্মে] 11
অপি কৃন্তাম্যস্মে ৰাযস্ত্ৱে ৰাযস্তোতে ৰায-স্স-ন্দেৱি দেৱ্যোৰ্ৱশ্যা পশ্যস্ৱ ত্ৱষ্টীমতী তে সপেয সুৰেতা ৰেতো দধানা ৱীৰং-ৱিঁদেয তৱ সন্দৃশি মা-ঽহগ্ংৰাযস্পোষেণ ৱি যোষম্ ॥ 12 ॥
ৱস্ৱ্যসি ৰুদ্ৰা-ঽস্যদিতি-ৰস্যাদিত্যা-ঽসি শুক্ৰা-ঽসি চন্দ্ৰা-ঽসি বৃহস্পতিস্ত্ৱা সুম্নে ৰণ্ৱতু ৰুদ্ৰো ৱসুভিৰা চিকেতু পৃথিৱ্যাস্ত্ৱা মূৰ্ধন্না জিঘৰ্মি দেৱযজন ইডাযাঃ পদে ঘৃতৱতি স্ৱাহা পৰিলিখিতগ্ং ৰক্ষঃ পৰিলিখিতা অৰাতয ইদমহগ্ং ৰক্ষসো গ্ৰীৱা অপি কৃন্তামি যো-ঽস্মা-ন্দ্ৱেষ্টি য-ঞ্চ ৱয-ন্দ্ৱিষ্ম ইদমস্য গ্ৰীৱা [গ্ৰীৱাঃ, অপি কৃন্তাম্যস্মে] 11
অপি কৃন্তাম্যস্মে ৰাযস্ত্ৱে ৰাযস্তোতে ৰায-স্স-ন্দেৱি দেৱ্যোৰ্ৱশ্যা পশ্যস্ৱ ত্ৱষ্টীমতী তে সপেয সুৰেতা ৰেতো দধানা ৱীৰং-ৱিঁদেয তৱ সন্দৃশি মা-ঽহগ্ংৰাযস্পোষেণ ৱি যোষম্ ॥ 12 ॥
( অস্য গ্ৰীৱা-একান্ন ত্ৰিগ্ংশচ্চ ) (অ. 5)
অগ্ংশুনা তে অগ্ংশুঃ পৃচ্যতা-ম্পৰুষা পৰু-ৰ্গন্ধস্তে কামমৱতু মদায ৰসো অচ্যুতো ঽমাত্যো-ঽসি শুক্ৰস্তে গ্ৰহো-ঽভি ত্য-ন্দেৱগ্ং সৱিতাৰমূণ্যোঃ কৱিক্ৰতুমৰ্চামি সত্যসৱসগ্ং ৰত্নধামভি প্ৰিয-ম্মতিমূৰ্ধ্ৱা যস্যামতিৰ্ভা অদিদ্যুত-থ্সৱীমনি হিৰণ্যপাণিৰমিমীত সুক্ৰতুঃ কৃপা সুৱঃ । প্ৰজাভ্যস্ত্ৱা প্ৰাণায ত্ৱা ৱ্যানায ত্ৱা প্ৰজাস্ত্ৱমনু প্ৰাণিহি প্ৰজাস্ত্ৱামনু প্ৰাণন্তু ॥ 13 ॥
অগ্ংশুনা তে অগ্ংশুঃ পৃচ্যতা-ম্পৰুষা পৰু-ৰ্গন্ধস্তে কামমৱতু মদায ৰসো অচ্যুতো ঽমাত্যো-ঽসি শুক্ৰস্তে গ্ৰহো-ঽভি ত্য-ন্দেৱগ্ং সৱিতাৰমূণ্যোঃ কৱিক্ৰতুমৰ্চামি সত্যসৱসগ্ং ৰত্নধামভি প্ৰিয-ম্মতিমূৰ্ধ্ৱা যস্যামতিৰ্ভা অদিদ্যুত-থ্সৱীমনি হিৰণ্যপাণিৰমিমীত সুক্ৰতুঃ কৃপা সুৱঃ । প্ৰজাভ্যস্ত্ৱা প্ৰাণায ত্ৱা ৱ্যানায ত্ৱা প্ৰজাস্ত্ৱমনু প্ৰাণিহি প্ৰজাস্ত্ৱামনু প্ৰাণন্তু ॥ 13 ॥
(অনু-সপ্ত চ) (অ. 6)
সোম-ন্তে ক্ৰীণাম্যূৰ্জস্ৱন্ত-ম্পযস্ৱন্তং-ৱীঁৰ্যাৱন্তমভি-মাতিষাহগ্ং শুক্ৰ-ন্তে শুক্ৰেণ ক্ৰীণামি চন্দ্ৰ-ঞ্চন্দ্ৰেণামৃতমমৃতেন সম্যত্তে গোৰস্মে চন্দ্ৰাণি তপসস্তনূৰসি প্ৰজাপতে-ৰ্ৱৰ্ণস্তস্যাস্তে সহস্ৰপোষ-ম্পুষ্যন্ত্যাশ্চৰমেণ পশুনা ক্ৰীণাম্যস্মে তে বন্ধুৰ্মযি তে ৰাযঃ শ্ৰযন্তামস্মে জ্যোতিঃ সোমৱিক্ৰযিণি তমো মিত্ৰো ন এহি সুমিত্ৰধা ইন্দ্ৰস্যোৰু মা ৱিশ দক্ষিণ-মুশন্নুশন্তগ্গ্ স্যোন-স্স্যোনগ্গ্ স্ৱান ভ্ৰাজাঙ্ঘাৰে বম্ভাৰে হস্ত সুহস্ত কৃশানৱেতে ৱঃ সোম ক্ৰযণাস্তা-ন্ৰক্ষদ্ধ্ৱ-ম্মা ৱো দভন্ন্ ॥ 14 ॥
সোম-ন্তে ক্ৰীণাম্যূৰ্জস্ৱন্ত-ম্পযস্ৱন্তং-ৱীঁৰ্যাৱন্তমভি-মাতিষাহগ্ং শুক্ৰ-ন্তে শুক্ৰেণ ক্ৰীণামি চন্দ্ৰ-ঞ্চন্দ্ৰেণামৃতমমৃতেন সম্যত্তে গোৰস্মে চন্দ্ৰাণি তপসস্তনূৰসি প্ৰজাপতে-ৰ্ৱৰ্ণস্তস্যাস্তে সহস্ৰপোষ-ম্পুষ্যন্ত্যাশ্চৰমেণ পশুনা ক্ৰীণাম্যস্মে তে বন্ধুৰ্মযি তে ৰাযঃ শ্ৰযন্তামস্মে জ্যোতিঃ সোমৱিক্ৰযিণি তমো মিত্ৰো ন এহি সুমিত্ৰধা ইন্দ্ৰস্যোৰু মা ৱিশ দক্ষিণ-মুশন্নুশন্তগ্গ্ স্যোন-স্স্যোনগ্গ্ স্ৱান ভ্ৰাজাঙ্ঘাৰে বম্ভাৰে হস্ত সুহস্ত কৃশানৱেতে ৱঃ সোম ক্ৰযণাস্তা-ন্ৰক্ষদ্ধ্ৱ-ম্মা ৱো দভন্ন্ ॥ 14 ॥
(উৰুং-দ্ৱাৱিগ্ংশতিশ্চ) (অ. 7)
উদাযুষা স্ৱাযুষোদোষধীনাগ্ং ৰসেনো-ত্পৰ্জন্যস্য শুষ্মেণোদস্থামমৃতাগ্ং অনু । উৰ্ৱন্তৰিক্ষমন্ৱিহ্যদিত্যা-স্সদো-ঽস্যদিত্যা-স্সদ আ সীদাস্তভ্না-দ্দ্যামৃষভো অন্তৰিক্ষমমিমীত ৱৰিমাণ-ম্পৃথিৱ্যা আ-ঽসীদ-দ্ৱিশ্ৱা ভুৱনানি সম্ৰা-ড্ৱিশ্ৱেত্তানি ৱৰুণস্য ৱ্ৰতানি ৱনেষু ৱ্যন্তৰিক্ষ-ন্ততান ৱাজমৰ্ৱথ্সু পযো অঘ্নিযাসু হৃথ্সু- [ ] ॥ 15 ॥
উদাযুষা স্ৱাযুষোদোষধীনাগ্ং ৰসেনো-ত্পৰ্জন্যস্য শুষ্মেণোদস্থামমৃতাগ্ং অনু । উৰ্ৱন্তৰিক্ষমন্ৱিহ্যদিত্যা-স্সদো-ঽস্যদিত্যা-স্সদ আ সীদাস্তভ্না-দ্দ্যামৃষভো অন্তৰিক্ষমমিমীত ৱৰিমাণ-ম্পৃথিৱ্যা আ-ঽসীদ-দ্ৱিশ্ৱা ভুৱনানি সম্ৰা-ড্ৱিশ্ৱেত্তানি ৱৰুণস্য ৱ্ৰতানি ৱনেষু ৱ্যন্তৰিক্ষ-ন্ততান ৱাজমৰ্ৱথ্সু পযো অঘ্নিযাসু হৃথ্সু- [ ] ॥ 15 ॥
ক্ৰতুং-ৱঁৰুণো ৱিক্ষ্ৱগ্নি-ন্দিৱি সূৰ্যমদধা-থ্সোমমদ্ৰাৱুদুত্য-ঞ্জাতৱেদস-ন্দেৱং-ৱঁহন্তি কেতৱঃ । দৃশে ৱিশ্ৱায সূৰ্যম্ ॥ উস্ৰাৱেত-ন্ধূৰ্ষাহাৱনশ্ৰূ অৱীৰহণৌ ব্ৰহ্মচোদনৌ ৱৰুণস্য স্কম্ভনমসি ৱৰুণস্য স্কম্ভসৰ্জনমসি প্ৰত্যস্তো ৱৰুণস্য পাশঃ ॥ 16 ॥
( হৃথ্সু-পঞ্চত্ৰিগ্ংশচ্চ ) (অ. 8)
প্ৰ চ্যৱস্ৱ ভুৱস্পতে ৱিশ্ৱান্যভি ধামানি মা ত্ৱা পৰিপৰী ৱিদন্মা ত্ৱা পৰিপন্থিনো ৱিদন্মা ত্ৱা ৱৃকা অঘাযৱো মা গন্ধৰ্ৱো ৱিশ্ৱাৱসুৰা দঘচ্ছ্যেনো ভূত্ৱা পৰা পত যজমানস্য নো গৃহে দেৱৈ-স্সগ্গ্স্কৃতং-যঁজমানস্য স্ৱস্ত্যযন্যস্যপি পন্থামগস্মহি স্ৱস্তিগা-মনেহসং-যেঁন ৱিশ্ৱাঃ পৰি দ্ৱিষো ৱৃণক্তি ৱিন্দতে ৱসু নমো মিত্ৰস্য ৱৰুণস্য চক্ষসে মহো দেৱায তদৃতগ্ং সপৰ্যত দূৰেদৃশে দেৱজাতায কেতৱে দিৱস্পুত্ৰায সূৰ্যায শগ্ংসত ৱৰুণস্য স্কম্ভনমসি ৱৰুণস্য স্কম্ভসৰ্জন-মস্যুন্মুক্তো ৱৰুণস্য পাশঃ ॥ 17 ॥
প্ৰ চ্যৱস্ৱ ভুৱস্পতে ৱিশ্ৱান্যভি ধামানি মা ত্ৱা পৰিপৰী ৱিদন্মা ত্ৱা পৰিপন্থিনো ৱিদন্মা ত্ৱা ৱৃকা অঘাযৱো মা গন্ধৰ্ৱো ৱিশ্ৱাৱসুৰা দঘচ্ছ্যেনো ভূত্ৱা পৰা পত যজমানস্য নো গৃহে দেৱৈ-স্সগ্গ্স্কৃতং-যঁজমানস্য স্ৱস্ত্যযন্যস্যপি পন্থামগস্মহি স্ৱস্তিগা-মনেহসং-যেঁন ৱিশ্ৱাঃ পৰি দ্ৱিষো ৱৃণক্তি ৱিন্দতে ৱসু নমো মিত্ৰস্য ৱৰুণস্য চক্ষসে মহো দেৱায তদৃতগ্ং সপৰ্যত দূৰেদৃশে দেৱজাতায কেতৱে দিৱস্পুত্ৰায সূৰ্যায শগ্ংসত ৱৰুণস্য স্কম্ভনমসি ৱৰুণস্য স্কম্ভসৰ্জন-মস্যুন্মুক্তো ৱৰুণস্য পাশঃ ॥ 17 ॥
( মিত্ৰস্য-ত্ৰযোৱিগ্ংশতিশ্চ ) (অ. 9)
অগ্নে-ৰাতিথ্যমসি ৱিষ্ণৱে ত্ৱা সোমস্যা-ঽঽতিথ্যমসি ৱিষ্ণৱে ত্ৱা-ঽতিথেৰাতিথ্যমসি ৱিষ্ণৱে ত্ৱা-ঽগ্নযে ত্ৱা ৰাযস্পোষদাৱ্ন্নে ৱিষ্ণৱে ত্ৱা শ্যেনায ত্ৱা সোমভৃতে ৱিষ্ণৱে ত্ৱা যা তে ধামানি হৱিষা যজন্তি তা তে ৱিশ্ৱা পৰিভূৰস্তু যজ্ঞ-ঙ্গযস্ফানঃ প্ৰতৰণ-স্সুৱীৰো-ঽৱীৰহা প্ৰচৰা সোম দুৰ্যানদিত্যা-স্সদো-ঽস্যদিত্যা-স্সদ আ- [সদ আ, সীদ ৱৰুণো-ঽসি] ॥ 18 ॥
অগ্নে-ৰাতিথ্যমসি ৱিষ্ণৱে ত্ৱা সোমস্যা-ঽঽতিথ্যমসি ৱিষ্ণৱে ত্ৱা-ঽতিথেৰাতিথ্যমসি ৱিষ্ণৱে ত্ৱা-ঽগ্নযে ত্ৱা ৰাযস্পোষদাৱ্ন্নে ৱিষ্ণৱে ত্ৱা শ্যেনায ত্ৱা সোমভৃতে ৱিষ্ণৱে ত্ৱা যা তে ধামানি হৱিষা যজন্তি তা তে ৱিশ্ৱা পৰিভূৰস্তু যজ্ঞ-ঙ্গযস্ফানঃ প্ৰতৰণ-স্সুৱীৰো-ঽৱীৰহা প্ৰচৰা সোম দুৰ্যানদিত্যা-স্সদো-ঽস্যদিত্যা-স্সদ আ- [সদ আ, সীদ ৱৰুণো-ঽসি] ॥ 18 ॥
সীদ ৱৰুণো-ঽসি ধৃতৱ্ৰতো ৱাৰুণমসি শংযোঁ-ৰ্দেৱানাগ্ং সখ্যান্মা দেৱানা-মপস-শ্ছিথ্স্মহ্যাপতযে ত্ৱা গৃহ্ণামি পৰিপতযে ত্ৱা গৃহ্ণামি তনূনপ্ত্ৰে ত্ৱা গৃহ্ণামি শাক্ৱৰায ত্ৱা গৃহ্ণামি শক্মন্নোজিষ্ঠায ত্ৱা গৃহ্ণাম্য-নাধৃষ্টমস্য-নাধৃষ্য-ন্দেৱানামোজো- ঽভিষস্তিপা অনভিশস্তে-ঽন্যমনু মে দীক্ষা-ন্দীক্ষাপতি-ৰ্মন্যতামনু তপস্তপস্পতিৰঞ্জসা সত্যমুপ গেষগ্ং সুৱিতে মা ধাঃ ॥ 19 ॥
( আ-মৈ-ক-ঞ্চ ) (অ. 10)
অগ্ংশুৰগ্ংশুস্তে দেৱ সোমা-ঽঽপ্যাযতা-মিন্দ্ৰাযৈকধনৱিদ আ তুভ্যমিন্দ্ৰঃ প্যাযতামা ত্ৱমিন্দ্ৰায প্যাযস্ৱা-ঽঽপ্যাযয সখীন্-থ্সন্যা মেধযা স্ৱস্তি তে দেৱ সোম সুত্যামশীযেষ্টা ৰাযঃ প্ৰেষে ভগাযৰ্তমৃতৱাদিভ্যো নমো দিৱে নমঃ পৃথিৱ্যা অগ্নে ৱ্ৰতপতে ত্ৱং-ৱ্ৰঁতানাং-ৱ্ৰঁতপতিৰসি যা মম তনূৰেষা সা ত্ৱযি [ত্ৱযি, যা তৱ] ॥ 20 ॥
অগ্ংশুৰগ্ংশুস্তে দেৱ সোমা-ঽঽপ্যাযতা-মিন্দ্ৰাযৈকধনৱিদ আ তুভ্যমিন্দ্ৰঃ প্যাযতামা ত্ৱমিন্দ্ৰায প্যাযস্ৱা-ঽঽপ্যাযয সখীন্-থ্সন্যা মেধযা স্ৱস্তি তে দেৱ সোম সুত্যামশীযেষ্টা ৰাযঃ প্ৰেষে ভগাযৰ্তমৃতৱাদিভ্যো নমো দিৱে নমঃ পৃথিৱ্যা অগ্নে ৱ্ৰতপতে ত্ৱং-ৱ্ৰঁতানাং-ৱ্ৰঁতপতিৰসি যা মম তনূৰেষা সা ত্ৱযি [ত্ৱযি, যা তৱ] ॥ 20 ॥
যা তৱ তনূৰিযগ্ং সা মযি সহ নৌ ৱ্ৰতপতে ৱ্ৰতিনো-ৰ্ৱ্ৰতানি যা তে অগ্নে ৰুদ্ৰিযা তনূস্তযা নঃ পাহি তস্যাস্তে স্ৱাহা যা তে অগ্নে-ঽযাশযা ৰজাশযা হৰাশযা তনূৰ্ৱৰ্ষিষ্ঠা গহ্ৱৰেষ্ঠো-ঽগ্ৰং-ৱঁচো অপাৱধী-ন্ত্ৱেষং-ৱঁচো অপাৱধীগ্ স্ৱাহা ॥ 21 ॥
( ত্ৱযি-চত্ৱাৰিগ্ংশচ্চ ) (অ. 11)
ৱিত্তাযনী মে-ঽসি তিক্তাযনী মে-ঽস্যৱতান্মা নাথিতমৱতান্মা ৱ্যথিতং-ৱিঁদেৰগ্নিৰ্নভো নামাগ্নে অঙ্গিৰো যো-ঽস্যা-ম্পৃথিৱ্যামস্যাযুষা নাম্নেহি যত্তে-ঽনাধৃষ্ট-ন্নাম যজ্ঞিয-ন্তেন ত্ৱা-ঽঽদধে-ঽগ্নে অঙ্গিৰো যো দ্ৱিতীযস্যা-ন্তৃতীযস্যা-ম্পৃথিৱ্যা-মস্যাযুষা নাম্নেহি যত্তে-ঽনাধৃষ্ট-ন্নাম- [ ] 22
যজ্ঞিয-ন্তেন ত্ৱা-ঽঽদধে সিগ্ংহীৰসি মহিষীৰস্যুৰু প্ৰথস্ৱোৰু তে যজ্ঞপতিঃ প্ৰথতা-ন্ধ্ৰুৱা-ঽসি দেৱেভ্যঃ শুন্ধস্ৱ দেৱেভ্যঃ শুম্ভস্ৱেন্দ্ৰঘোষস্ত্ৱা ৱসুভিঃ পুৰস্তা-ত্পাতু মনোজৱাস্ত্ৱা পিতৃভি-ৰ্দক্ষিণতঃ পাতু প্ৰচেতাস্ত্ৱা ৰুদ্ৰৈঃ পশ্চা-ত্পাতু ৱিশ্ৱকৰ্মা ত্ৱা-ঽঽদিত্যৈৰুত্তৰতঃ পাতু সিগ্ংহীৰসি সপত্নসাহী স্ৱাহা সিগ্ংহীৰসি সুপ্ৰজাৱনি-স্স্ৱাহা সিগ্ংহী- [সিগ্ংহীঃ, অসি ৰাযস্পোষৱনি-স্স্ৱাহা] 23
ৰসি ৰাযস্পোষৱনি-স্স্ৱাহা সিগ্ংহীৰস্যাদিত্যৱনি-স্স্ৱাহা সিগ্ংহীৰস্যা ৱহ দেৱান্দেৱযতে যজমানায স্ৱাহা ভূতেভ্যস্ত্ৱা ৱিশ্ৱাযুৰসি পৃথিৱী-ন্দৃগ্ংহ ধ্ৰুৱক্ষিদস্যন্তৰিক্ষ-ন্দৃগ্ংহাচ্যুতক্ষিদসি দিৱ-ন্দৃগ্ংহাগ্নে-ৰ্ভস্মাস্যগ্নেঃ পুৰীষমসি ॥ 24 ॥
ৱিত্তাযনী মে-ঽসি তিক্তাযনী মে-ঽস্যৱতান্মা নাথিতমৱতান্মা ৱ্যথিতং-ৱিঁদেৰগ্নিৰ্নভো নামাগ্নে অঙ্গিৰো যো-ঽস্যা-ম্পৃথিৱ্যামস্যাযুষা নাম্নেহি যত্তে-ঽনাধৃষ্ট-ন্নাম যজ্ঞিয-ন্তেন ত্ৱা-ঽঽদধে-ঽগ্নে অঙ্গিৰো যো দ্ৱিতীযস্যা-ন্তৃতীযস্যা-ম্পৃথিৱ্যা-মস্যাযুষা নাম্নেহি যত্তে-ঽনাধৃষ্ট-ন্নাম- [ ] 22
যজ্ঞিয-ন্তেন ত্ৱা-ঽঽদধে সিগ্ংহীৰসি মহিষীৰস্যুৰু প্ৰথস্ৱোৰু তে যজ্ঞপতিঃ প্ৰথতা-ন্ধ্ৰুৱা-ঽসি দেৱেভ্যঃ শুন্ধস্ৱ দেৱেভ্যঃ শুম্ভস্ৱেন্দ্ৰঘোষস্ত্ৱা ৱসুভিঃ পুৰস্তা-ত্পাতু মনোজৱাস্ত্ৱা পিতৃভি-ৰ্দক্ষিণতঃ পাতু প্ৰচেতাস্ত্ৱা ৰুদ্ৰৈঃ পশ্চা-ত্পাতু ৱিশ্ৱকৰ্মা ত্ৱা-ঽঽদিত্যৈৰুত্তৰতঃ পাতু সিগ্ংহীৰসি সপত্নসাহী স্ৱাহা সিগ্ংহীৰসি সুপ্ৰজাৱনি-স্স্ৱাহা সিগ্ংহী- [সিগ্ংহীঃ, অসি ৰাযস্পোষৱনি-স্স্ৱাহা] 23
ৰসি ৰাযস্পোষৱনি-স্স্ৱাহা সিগ্ংহীৰস্যাদিত্যৱনি-স্স্ৱাহা সিগ্ংহীৰস্যা ৱহ দেৱান্দেৱযতে যজমানায স্ৱাহা ভূতেভ্যস্ত্ৱা ৱিশ্ৱাযুৰসি পৃথিৱী-ন্দৃগ্ংহ ধ্ৰুৱক্ষিদস্যন্তৰিক্ষ-ন্দৃগ্ংহাচ্যুতক্ষিদসি দিৱ-ন্দৃগ্ংহাগ্নে-ৰ্ভস্মাস্যগ্নেঃ পুৰীষমসি ॥ 24 ॥
(নাম-সুপ্ৰজাৱনি-স্স্ৱাহা সিগ্ংসীঃ; পঞ্চত্ৰিগ্ংশচ্চ ) (অ. 12)
যুঞ্জতে মন উত যুঞ্জতে ধিযো ৱিপ্ৰা ৱিপ্ৰস্য বৃহতো ৱিপশ্চিতঃ । ৱি হোত্ৰা দধে ৱযুনাৱিদেক ইন্মহী দেৱস্য সৱিতুঃ পৰিষ্টুতিঃ ॥ সুৱাগ্দেৱ দুৰ্যাগ্ং আ ৱদ দেৱশ্ৰুতৌ দেৱেষ্ৱা ঘোষেথামা নো ৱীৰো জাযতা-ঙ্কৰ্মণ্যো যগ্ং সৰ্ৱে-ঽনু জীৱাম যো বহূনামসদ্ৱশী ॥ ইদং-ৱিঁষ্ণু-ৰ্ৱিচক্ৰমে ত্ৰেধা নি দধে পদম্ ॥ সমূঢমস্য [সমূঢমস্য, পাগ্ংসুৰ] 25
পাগ্ংসুৰ ইৰাৱতী ধেনুমতী হি ভূতগ্ং সূযৱসিনী মনৱে যশস্যে । ৱ্যস্কভ্না-দ্ৰোদসী ৱিষ্ণুৰেতে দাধাৰ পৃথিৱীমভিতো মযূখৈঃ ॥ প্ৰাচী প্ৰেতমদ্ধ্ৱৰ-ঙ্কল্পযন্তী ঊৰ্ধ্ৱং-যঁজ্ঞ-ন্নযত-ম্মা জীহ্ৱৰতমত্ৰ ৰমেথাং-ৱঁৰ্ষ্ম-ন্পৃথিৱ্যা দিৱো ৱা ৱিষ্ণৱুত ৱা পৃথিৱ্যা মহো ৱা ৱিষ্ণৱুত ৱা-ঽন্তৰিক্ষাদ্ধস্তৌ পৃণস্ৱ বহুভি-ৰ্ৱসৱ্যৈৰা প্ৰ যচ্ছ [প্ৰ যচ্ছ, দক্ষিণাদোত] 26
দক্ষিণাদোত সৱ্যাত্ । ৱিষ্ণোৰ্নুকং-ৱীঁৰ্যাণি প্ৰ ৱোচং-যঃ ঁপাৰ্থিৱানি ৱিমমে ৰজাগ্ংসি যো অস্কভাযদুত্তৰগ্ং সধস্থং-ৱিঁচক্ৰমাণ স্ত্ৰেধোৰুগাযো ৱিষ্ণো ৰৰাটমসি ৱিষ্ণোঃ পৃষ্ঠমসি ৱিষ্ণো-শ্শ্নপ্ত্ৰে স্থো ৱিষ্ণো-স্স্যূৰসি ৱিষ্ণো-ৰ্ধ্ৰুৱমসি ৱৈষ্ণৱমসি ৱিষ্ণৱে ত্ৱা ॥ 27 ॥
( অস্য-যচ্ছৈকান্ন চত্ৱাৰিগ্ংশচ্চ ) (অ. 13)
কৃণুষ্ৱ পাজঃ প্ৰসিতিন্ন পৃথ্ৱীং-যাঁহি ৰাজেৱামৱাগ্ং ইভেন । তৃষ্ৱীমনু প্ৰসিতিং-দ্ৰূণানো-ঽস্তা-ঽসি ৱিদ্ধ্য ৰক্ষস স্তপিষ্ঠৈঃ ॥ তৱ ভ্ৰমাস আশুযা পন্তত্যনু স্পৃশ-ধৃষতা শোশুচানঃ । তপূগ্ষ্যগ্নে জুহ্ৱা পতঙ্গানসন্দিতো ৱিসৃজ ৱিষ্ৱগুল্কাঃ ॥ প্ৰতিস্পশো ৱিসৃজ-তূৰ্ণিতমো ভৱা পাযুৰ্ৱিশো অস্যা অদব্ধঃ । যো নো দূৰে অঘশগ্ংসো [অঘশগ্ংসঃ, যো অন্ত্যগ্নে] 28
যো অন্ত্যগ্নে মাকিষ্টে ৱ্যথিৰা দধৰ্ষীত্ ॥ উদগ্নে তিষ্ঠ প্ৰত্যা ঽঽতনুষ্ৱ ন্যমিত্ৰাগ্ং ওষতা-ত্তিগ্মহেতে । যো নো অৰাতিগ্ং সমিধান চক্ৰে নীচা ত-ন্ধক্ষ্যতস-ন্ন শুষ্কম্ ॥ ঊৰ্ধ্ৱো ভৱ প্ৰতিৱিদ্ধ্যা-ঽদ্ধ্যস্মদাৱিষ্কৃণুষ্ৱ দৈৱ্যান্যগ্নে । অৱস্থিৰা তনুহি যাতুজূনা-ঞ্জামিমজামিং প্ৰমৃণীহি শত্ৰূন্ ॥ স তে [স তে, জানাতি সুমতিং] 29
জানাতি সুমতিং-যঁৱিষ্ঠয ঈৱতে ব্ৰহ্মণে গাতুমৈৰত্ । ৱিশ্ৱান্যস্মৈ সুদিনানি ৰাযো দ্যুম্নান্যৰ্যো ৱিদুৰো অভি দ্যৌত্ ॥ সেদগ্নে অস্তু সুভগঃ সুদানু-ৰ্যস্ত্ৱা নিত্যেন হৱিষায উক্থৈঃ । পিপ্ৰীষতি স্ৱ আযুষি দুৰোণে ৱিশ্ৱেদস্মৈ সুদিনা সা-ঽসদিষ্টিঃ ॥ অৰ্চামি তে সুমতি-ঙ্ঘোষ্যৰ্ৱাখ্-সন্তে ৱা ৱা তা জৰতা- [ৱা ৱা তা জৰতাম্, ইযঙ্গীঃ] 30
মিযঙ্গীঃ । স্ৱশ্ৱাস্ত্ৱা সুৰথা মৰ্জযেমাস্মে ক্ষত্ৰাণি ধাৰযেৰনু দ্যূন্ ॥ ইহ ত্ৱা ভূৰ্যা চৰে দুপত্ম-ন্দোষাৱস্ত-ৰ্দীদিৱাগ্ংসমনু দ্যূন্ । ক্ৰীডন্তস্ত্ৱা সুমনস-স্সপেমাভি দ্যুম্না তস্থিৱাগ্ংসো জনানাম্ ॥ যস্ত্ৱা-স্ৱশ্ৱঃ সুহিৰণ্যো অগ্ন উপযাতি ৱসুমতা ৰথেন । তস্য ত্ৰাতা-ভৱসি তস্য সখা যস্ত আতিথ্যমানুষগ্ জুজোষত্ ॥ মহো ৰুজামি - [ ] 31
বন্ধুতা ৱচোভিস্তন্মা পিতুৰ্গোতমাদ-ন্ৱিযায । ত্ৱন্নো অস্য ৱচস-শ্চিকিদ্ধি হোতৰ্যৱিষ্ঠ সুক্ৰতো দমূনাঃ ॥ অস্ৱপ্নজ স্তৰণয-স্সুশেৱা অতন্দ্ৰাসো-ঽৱৃকা অশ্ৰমিষ্ঠাঃ । তে পাযৱঃ সদ্ধ্ৰিযঞ্চো নিষদ্যা-ঽগ্নে তৱনঃ পান্ত্ৱমূৰ ॥ যে পাযৱো মামতেয-ন্তে অগ্নে পশ্যন্তো অন্ধ-ন্দুৰিতাদৰক্ষন্ন্ । ৰৰক্ষতান্-থ্সুকৃতো ৱিশ্ৱৱেদা দিফ্সন্ত ইদ্ৰিপৱো না হ [না হ, দেভুঃ] 32
দেভুঃ ॥ ত্ৱযা ৱযগ্ং সধন্য-স্ত্ৱোতা-স্তৱ প্ৰণীত্যশ্যাম ৱাজান্ । উভা শগ্ংসা সূদয সত্যতাতে-ঽনুষ্ঠুযা কৃণুহ্যহ্ৰযাণ ॥ অযা তে অগ্নে সমিধা ৱিধেম প্ৰতিস্তোমগ্ং শস্যমান-ঙ্গৃভায । দহাশসো ৰক্ষসঃ পাহ্যস্মা-ন্দ্ৰুহো নিদো মিত্ৰমহো অৱদ্যাত্ ॥ ৰক্ষোহণং ঁৱাজিনমাজিঘৰ্মি মিত্ৰ-ম্প্ৰথিষ্ঠ-মুপযামি শৰ্ম । শিশানো অগ্নিঃ ক্ৰতুভি-স্সমিদ্ধস্সনো দিৱা [দিৱা, সৰিষঃ পাতু নক্তং] 33
সৰিষঃ পাতু নক্তম্ ॥ ৱিজ্যোতিষা বৃহতা ভাত্যগ্নি-ৰাৱি-ৰ্ৱিশ্ৱানি কৃণুতে মহিত্ৱা । প্ৰাদেৱী-ৰ্মাযা-স্সহতে-দুৰেৱা-শ্শিশীতে শৃঙ্গে ৰক্ষসে ৱিনিক্ষে ॥ উত স্ৱানাসো দিৱিষন্ত্ৱগ্নে স্তিগ্মাযুধা ৰক্ষসে হন্তৱা উ । মদে চিদস্য প্ৰৰুজন্তি ভামা ন ৱৰন্তে পৰিবাধো অদেৱীঃ ॥ 34 ॥
(অঘশগ্ংসঃ-স তে-জৰতাগ্ং-ৰুজামি-হ -দিৱৈ - কচত্ৱাৰিগ্ংশচ্চ) (অ. 14)
(আপ উন্দ, ন্ত্ৱাকূত্যৈ, দৈৱী, মিযন্তে, ৱস্ৱ্যস্যগ্ং শুনা তে, সোমন্ত, উদাযুষা, প্ৰ চ্যৱস্ৱা, ঽগ্নে ৰাতিথ্য, -মগ্ংশুৰগ্ং শু, ৰ্ৱিত্তাযনী মে-ঽসি, যুঞ্চতে, কৃণুষ্ৱ পাজ, শ্চতুৰ্দশ ।)
(আপো-ৱস্ৱ্যসি যা তৱে-যঙ্গী-শ্চতুস্ত্ৰিগ্ংশত্ ।)
(আপ উন্দন্, ত্ৱদেৱীঃ)
॥ হৰিঃ ওম্ ॥
॥ কৃষ্ণ যজুৰ্ৱেদীয তৈত্তিৰীয সংহিতাযা-ম্প্ৰথমকাণ্ডে দ্ৱিতীযঃ প্ৰশ্ন-স্সমাপ্তঃ ॥
যুঞ্জতে মন উত যুঞ্জতে ধিযো ৱিপ্ৰা ৱিপ্ৰস্য বৃহতো ৱিপশ্চিতঃ । ৱি হোত্ৰা দধে ৱযুনাৱিদেক ইন্মহী দেৱস্য সৱিতুঃ পৰিষ্টুতিঃ ॥ সুৱাগ্দেৱ দুৰ্যাগ্ং আ ৱদ দেৱশ্ৰুতৌ দেৱেষ্ৱা ঘোষেথামা নো ৱীৰো জাযতা-ঙ্কৰ্মণ্যো যগ্ং সৰ্ৱে-ঽনু জীৱাম যো বহূনামসদ্ৱশী ॥ ইদং-ৱিঁষ্ণু-ৰ্ৱিচক্ৰমে ত্ৰেধা নি দধে পদম্ ॥ সমূঢমস্য [সমূঢমস্য, পাগ্ংসুৰ] 25
পাগ্ংসুৰ ইৰাৱতী ধেনুমতী হি ভূতগ্ং সূযৱসিনী মনৱে যশস্যে । ৱ্যস্কভ্না-দ্ৰোদসী ৱিষ্ণুৰেতে দাধাৰ পৃথিৱীমভিতো মযূখৈঃ ॥ প্ৰাচী প্ৰেতমদ্ধ্ৱৰ-ঙ্কল্পযন্তী ঊৰ্ধ্ৱং-যঁজ্ঞ-ন্নযত-ম্মা জীহ্ৱৰতমত্ৰ ৰমেথাং-ৱঁৰ্ষ্ম-ন্পৃথিৱ্যা দিৱো ৱা ৱিষ্ণৱুত ৱা পৃথিৱ্যা মহো ৱা ৱিষ্ণৱুত ৱা-ঽন্তৰিক্ষাদ্ধস্তৌ পৃণস্ৱ বহুভি-ৰ্ৱসৱ্যৈৰা প্ৰ যচ্ছ [প্ৰ যচ্ছ, দক্ষিণাদোত] 26
দক্ষিণাদোত সৱ্যাত্ । ৱিষ্ণোৰ্নুকং-ৱীঁৰ্যাণি প্ৰ ৱোচং-যঃ ঁপাৰ্থিৱানি ৱিমমে ৰজাগ্ংসি যো অস্কভাযদুত্তৰগ্ং সধস্থং-ৱিঁচক্ৰমাণ স্ত্ৰেধোৰুগাযো ৱিষ্ণো ৰৰাটমসি ৱিষ্ণোঃ পৃষ্ঠমসি ৱিষ্ণো-শ্শ্নপ্ত্ৰে স্থো ৱিষ্ণো-স্স্যূৰসি ৱিষ্ণো-ৰ্ধ্ৰুৱমসি ৱৈষ্ণৱমসি ৱিষ্ণৱে ত্ৱা ॥ 27 ॥
( অস্য-যচ্ছৈকান্ন চত্ৱাৰিগ্ংশচ্চ ) (অ. 13)
কৃণুষ্ৱ পাজঃ প্ৰসিতিন্ন পৃথ্ৱীং-যাঁহি ৰাজেৱামৱাগ্ং ইভেন । তৃষ্ৱীমনু প্ৰসিতিং-দ্ৰূণানো-ঽস্তা-ঽসি ৱিদ্ধ্য ৰক্ষস স্তপিষ্ঠৈঃ ॥ তৱ ভ্ৰমাস আশুযা পন্তত্যনু স্পৃশ-ধৃষতা শোশুচানঃ । তপূগ্ষ্যগ্নে জুহ্ৱা পতঙ্গানসন্দিতো ৱিসৃজ ৱিষ্ৱগুল্কাঃ ॥ প্ৰতিস্পশো ৱিসৃজ-তূৰ্ণিতমো ভৱা পাযুৰ্ৱিশো অস্যা অদব্ধঃ । যো নো দূৰে অঘশগ্ংসো [অঘশগ্ংসঃ, যো অন্ত্যগ্নে] 28
যো অন্ত্যগ্নে মাকিষ্টে ৱ্যথিৰা দধৰ্ষীত্ ॥ উদগ্নে তিষ্ঠ প্ৰত্যা ঽঽতনুষ্ৱ ন্যমিত্ৰাগ্ং ওষতা-ত্তিগ্মহেতে । যো নো অৰাতিগ্ং সমিধান চক্ৰে নীচা ত-ন্ধক্ষ্যতস-ন্ন শুষ্কম্ ॥ ঊৰ্ধ্ৱো ভৱ প্ৰতিৱিদ্ধ্যা-ঽদ্ধ্যস্মদাৱিষ্কৃণুষ্ৱ দৈৱ্যান্যগ্নে । অৱস্থিৰা তনুহি যাতুজূনা-ঞ্জামিমজামিং প্ৰমৃণীহি শত্ৰূন্ ॥ স তে [স তে, জানাতি সুমতিং] 29
জানাতি সুমতিং-যঁৱিষ্ঠয ঈৱতে ব্ৰহ্মণে গাতুমৈৰত্ । ৱিশ্ৱান্যস্মৈ সুদিনানি ৰাযো দ্যুম্নান্যৰ্যো ৱিদুৰো অভি দ্যৌত্ ॥ সেদগ্নে অস্তু সুভগঃ সুদানু-ৰ্যস্ত্ৱা নিত্যেন হৱিষায উক্থৈঃ । পিপ্ৰীষতি স্ৱ আযুষি দুৰোণে ৱিশ্ৱেদস্মৈ সুদিনা সা-ঽসদিষ্টিঃ ॥ অৰ্চামি তে সুমতি-ঙ্ঘোষ্যৰ্ৱাখ্-সন্তে ৱা ৱা তা জৰতা- [ৱা ৱা তা জৰতাম্, ইযঙ্গীঃ] 30
মিযঙ্গীঃ । স্ৱশ্ৱাস্ত্ৱা সুৰথা মৰ্জযেমাস্মে ক্ষত্ৰাণি ধাৰযেৰনু দ্যূন্ ॥ ইহ ত্ৱা ভূৰ্যা চৰে দুপত্ম-ন্দোষাৱস্ত-ৰ্দীদিৱাগ্ংসমনু দ্যূন্ । ক্ৰীডন্তস্ত্ৱা সুমনস-স্সপেমাভি দ্যুম্না তস্থিৱাগ্ংসো জনানাম্ ॥ যস্ত্ৱা-স্ৱশ্ৱঃ সুহিৰণ্যো অগ্ন উপযাতি ৱসুমতা ৰথেন । তস্য ত্ৰাতা-ভৱসি তস্য সখা যস্ত আতিথ্যমানুষগ্ জুজোষত্ ॥ মহো ৰুজামি - [ ] 31
বন্ধুতা ৱচোভিস্তন্মা পিতুৰ্গোতমাদ-ন্ৱিযায । ত্ৱন্নো অস্য ৱচস-শ্চিকিদ্ধি হোতৰ্যৱিষ্ঠ সুক্ৰতো দমূনাঃ ॥ অস্ৱপ্নজ স্তৰণয-স্সুশেৱা অতন্দ্ৰাসো-ঽৱৃকা অশ্ৰমিষ্ঠাঃ । তে পাযৱঃ সদ্ধ্ৰিযঞ্চো নিষদ্যা-ঽগ্নে তৱনঃ পান্ত্ৱমূৰ ॥ যে পাযৱো মামতেয-ন্তে অগ্নে পশ্যন্তো অন্ধ-ন্দুৰিতাদৰক্ষন্ন্ । ৰৰক্ষতান্-থ্সুকৃতো ৱিশ্ৱৱেদা দিফ্সন্ত ইদ্ৰিপৱো না হ [না হ, দেভুঃ] 32
দেভুঃ ॥ ত্ৱযা ৱযগ্ং সধন্য-স্ত্ৱোতা-স্তৱ প্ৰণীত্যশ্যাম ৱাজান্ । উভা শগ্ংসা সূদয সত্যতাতে-ঽনুষ্ঠুযা কৃণুহ্যহ্ৰযাণ ॥ অযা তে অগ্নে সমিধা ৱিধেম প্ৰতিস্তোমগ্ং শস্যমান-ঙ্গৃভায । দহাশসো ৰক্ষসঃ পাহ্যস্মা-ন্দ্ৰুহো নিদো মিত্ৰমহো অৱদ্যাত্ ॥ ৰক্ষোহণং ঁৱাজিনমাজিঘৰ্মি মিত্ৰ-ম্প্ৰথিষ্ঠ-মুপযামি শৰ্ম । শিশানো অগ্নিঃ ক্ৰতুভি-স্সমিদ্ধস্সনো দিৱা [দিৱা, সৰিষঃ পাতু নক্তং] 33
সৰিষঃ পাতু নক্তম্ ॥ ৱিজ্যোতিষা বৃহতা ভাত্যগ্নি-ৰাৱি-ৰ্ৱিশ্ৱানি কৃণুতে মহিত্ৱা । প্ৰাদেৱী-ৰ্মাযা-স্সহতে-দুৰেৱা-শ্শিশীতে শৃঙ্গে ৰক্ষসে ৱিনিক্ষে ॥ উত স্ৱানাসো দিৱিষন্ত্ৱগ্নে স্তিগ্মাযুধা ৰক্ষসে হন্তৱা উ । মদে চিদস্য প্ৰৰুজন্তি ভামা ন ৱৰন্তে পৰিবাধো অদেৱীঃ ॥ 34 ॥
(অঘশগ্ংসঃ-স তে-জৰতাগ্ং-ৰুজামি-হ -দিৱৈ - কচত্ৱাৰিগ্ংশচ্চ) (অ. 14)
(আপ উন্দ, ন্ত্ৱাকূত্যৈ, দৈৱী, মিযন্তে, ৱস্ৱ্যস্যগ্ং শুনা তে, সোমন্ত, উদাযুষা, প্ৰ চ্যৱস্ৱা, ঽগ্নে ৰাতিথ্য, -মগ্ংশুৰগ্ং শু, ৰ্ৱিত্তাযনী মে-ঽসি, যুঞ্চতে, কৃণুষ্ৱ পাজ, শ্চতুৰ্দশ ।)
(আপো-ৱস্ৱ্যসি যা তৱে-যঙ্গী-শ্চতুস্ত্ৰিগ্ংশত্ ।)
(আপ উন্দন্, ত্ৱদেৱীঃ)
॥ হৰিঃ ওম্ ॥
॥ কৃষ্ণ যজুৰ্ৱেদীয তৈত্তিৰীয সংহিতাযা-ম্প্ৰথমকাণ্ডে দ্ৱিতীযঃ প্ৰশ্ন-স্সমাপ্তঃ ॥