1.2 - ആപ ഉന്ദന്തു ജീവസേ - കൃഷ്ണ യജുര്വേദ തൈത്തിരീയ സംഹിതാ പാഠഃ

കൃഷ്ണ യജുര്വേദീയ തൈത്തിരീയ സംഹിതായാ-മ്പ്രഥമകാണ്ഡേ ദ്വിതീയഃ പ്രശ്നഃ - അഗ്നിഷ്ടോമേ ക്രയഃ
ഓ-ന്നമഃ പരമാത്മനേ, ശ്രീ മഹാഗണപതയേ നമഃ,
ശ്രീ ഗുരുഭ്യോ നമഃ । ഹരിഃ ഓമ് ॥
ആപ ഉന്ദന്തു ജീവസേ ദീര്ഘായുത്വായ വര്ചസ ഓഷധേ ത്രായസ്വൈനഗ്ഗ് സ്വധിതേ മൈനഗ്ം ഹിഗ്ംസീ-ര്ദേവശ്രൂരേതാനി പ്ര വപേ സ്വസ്ത്യുത്തരാണ്യശീയാപോ അസ്മാ-ന്മാതരഃ ശുന്ധന്തു ഘൃതേന നോ ഘൃതപുവഃ പുനന്തു വിശ്വമസ്മ-ത്പ്ര വഹന്തു രിപ്രമുദാഭ്യ-ശ്ശുചിരാ പൂത ഏമി സോമസ്യ തനൂരസി തനുവ-മ്മേ പാഹി മഹീനാ-മ്പയോ-ഽസി വര്ചോധാ അസി വര്ചോ- [വര്ചഃ, മയി ധേഹി വൃത്രസ്യ] 1
മയി ധേഹി വൃത്രസ്യ കനീനികാ-ഽസി ചക്ഷുഷ്പാ അസി ചക്ഷുര്മേ പാഹി ചിത്പതിസ്ത്വാ പുനാതു വാക്പതിസ്ത്വാ പുനാതു ദേവസ്ത്വാ സവിതാ പുനാത്വച്ഛിദ്രേണ പവിത്രേണ വസോ-സ്സൂര്യസ്യ രശ്മിഭിസ്തസ്യ തേ പവിത്രപതേ പവിത്രേണ യസ്മൈ ക-മ്പുനേ തച്ഛകേയമാ വോ ദേവാസ ഈമഹേ സത്യധര്മാണോ അദ്ധ്വരേ യദ്വോ ദേവാസ ആഗുരേ യജ്ഞിയാസോ ഹവാമഹ ഇന്ദ്രാഗ്നീ ദ്യാവാപൃഥിവീ ആപ ഓഷധീ സ്ത്വ-ന്ദീക്ഷാണാ-മധിപതിരസീഹ മാ സന്ത-മ്പാഹി ॥ 2 ॥

(വര്ച - ഓഷധീ- രഷ്ടൌ ച ) (അ. 1)
ആകൂത്യൈ പ്രയുജേ-ഽഗ്നയേ സ്വാഹാ മേധായൈ മനസേ ഽഗ്നയേ സ്വാഹാ ദീക്ഷായൈ തപസേ-ഽഗ്നയേ സ്വാഹാ സരസ്വത്യൈ പൂഷ്ണേ-ഽഗ്നയേ സ്വാഹാ-ഽഽപോ ദേവീ-ര്ബൃഹതീ-ര്വിശ്വശമ്ഭുവോ ദ്യാവാപൃഥിവീ ഉര്വന്തരിക്ഷ-മ്ബൃഹസ്പതിര്നോ ഹവിഷാ വൃധാതു സ്വാഹാ വിശ്വേ ദേവസ്യ നേതുര്മര്തോ വൃണീത സഖ്യം-വിഁശ്വേ രായ ഇഷുദ്ധ്യസി ദ്യുമ്നം-വൃഁണീത പുഷ്യസേ സ്വാഹര്ഖ്സാമയോ-ശ്ശില്പേ സ്ഥസ്തേ വാമാ രഭേ തേ മാ- [തേ മാ, പാതമാ-ഽസ്യ] 3
പാതമാ-ഽസ്യ യജ്ഞസ്യോദൃച ഇമാ-ന്ധിയഗ്ം ശിക്ഷമാണസ്യ ദേവ ക്രതു-ന്ദക്ഷം-വഁരുണ സഗ്ം ശിശാധി യയാ-ഽതി വിശ്വാ ദുരിതാ തരേമ സുതര്മാണമധി നാവഗ്ം രുഹേമോര്ഗസ്യാങ്ഗിരസ്യൂര്ണമ്രദാ ഊര്ജ-മ്മേ യച്ഛ പാഹി മാ മാ മാ ഹിഗ്ംസീ-ര്വിഷ്ണോ-ശ്ശര്മാസി ശര്മ യജമാനസ്യ ശര്മ മേ യച്ഛ നക്ഷത്രാണാ-മ്മാ-ഽതീകാശാ-ത്പാഹീന്ദ്രസ്യ യോനിരസി- [യോനിരസി, മാ മാ ഹിഗ്ംസീഃ] 4
മാ മാ ഹിഗ്ംസീഃ കൃഷ്യൈ ത്വാ സുസസ്യായൈ സുപിപ്പലാഭ്യ-സ്ത്വൌഷധീഭ്യ-സ്സൂപസ്ഥാ ദേവോ വനസ്പതിരൂര്ധ്വോ മാ പാഹ്യോദൃച-സ്സ്വാഹാ യജ്ഞ-മ്മനസാ സ്വാഹാ ദ്യാവാപൃഥിവീഭ്യാഗ് സ്വാഹോരോ-രന്തരിക്ഷാ-ഥ്സ്വാഹാ യജ്ഞം-വാഁതാദാ രഭേ ॥ 5 ॥

( മാ - യോനിരസി - ത്രിഗ്ംശച്ച ) (അ. 2)
ദൈവീ-ന്ധിയ-മ്മനാമഹേ സുമൃഡീകാ-മഭിഷ്ടയേ വര്ചോധാം-യഁജ്ഞവാഹസഗ്ം സുപാരാ നോ അസ-ദ്വശേ । യേ ദേവാ മനോജാതാ മനോയുജഃ സുദക്ഷാ ദക്ഷപിതാരസ്തേ നഃ പാന്തു തേ നോ-ഽവന്തു തേഭ്യോ നമസ്തേഭ്യ-സ്സ്വാഹാ-ഽഗ്നേ ത്വഗ്ം സു ജാഗൃഹി വയഗ്ം സു മന്ദിഷീമഹി ഗോപായ നഃ സ്വസ്തയേ പ്രബുധേ നഃ പുനര്ദദഃ । ത്വമഗ്നേ വ്രതപാ അസി ദേവ ആ മര്ത്യേഷ്വാ । ത്വം- [ത്വമ്, യജ്ഞേഷ്വീഡ്യഃ ।] 6
യജ്ഞേഷ്വീഡ്യഃ ॥ വിശ്വേ ദേവാ അഭി മാമാ-ഽവവൃത്ര-ന്പൂഷാ സന്യാ സോമോ രാധസാ ദേവ-സ്സവിതാ വസോര്വസുദാവാ രാസ്വേയ-ഥ്സോമാ ഽഽഭൂയോ ഭര മാ പൃണ-ന്പൂര്ത്യാ വി രാധി മാ-ഽഹമായുഷാ ചന്ദ്രമസി മമ ഭോഗായ ഭവ വസ്ത്രമസി മമ ഭോഗായ ഭവോസ്രാ-ഽസി മമ ഭോഗായ ഭവ ഹയോ-ഽസി മമ ഭോഗായ ഭവ- [ഭോഗായ ഭവ, ഛാഗോ-ഽസി മമ] 7
ഛാഗോ-ഽസി മമ ഭോഗായ ഭവ മേഷോ-ഽസി മമ ഭോഗായ ഭവ വായവേ ത്വാ വരുണായ ത്വാ നിര്-ഋത്യൈ ത്വാ രുദ്രായ ത്വാ ദേവീരാപോ അപാ-ന്നപാദ്യ ഊര്മിര്-ഹവിഷ്യ ഇന്ദ്രിയാവാ-ന്മദിന്തമസ്തം-വോഁ മാ-ഽവ ക്രമിഷമച്ഛിന്ന-ന്തന്തു-മ്പൃഥിവ്യാ അനു ഗേഷ-മ്ഭദ്രാദഭി ശ്രേയഃ പ്രേഹി ബൃഹസ്പതിഃ പുരഏതാ തേ അസ്ത്വഥേമവ സ്യ വര ആ പൃഥിവ്യാ ആരേ ശത്രൂന് കൃണുഹി സര്വവീര ഏദമഗന്മ ദേവയജന-മ്പൃഥിവ്യാ വിശ്വേ ദേവാ യദജുഷന്ത പൂര്വ ഋഖ്സാമാഭ്യാം-യഁജുഷാ സന്തരന്തോ രായസ്പോഷേണ സമിഷാ മദേമ ॥ 8 ॥

( ആ ത്വഗ്ം-ഹയോ-ഽസി മമ ഭോഗായ ഭവ-സ്യ-പഞ്ചവിഗ്ംശതിശ്ച ) (അ. 3)
ഇയ-ന്തേ ശുക്ര തനൂരിദം-വഁര്ചസ്തയാ സ-മ്ഭവ ഭ്രാജ-ങ്ഗച്ഛ ജൂരസി ധൃതാ മനസാ ജുഷ്ടാ വിഷ്ണവേ തസ്യാസ്തേ സത്യസവസഃ പ്രസവേ വാചോ യന്ത്രമശീയ സ്വാഹാ ശുക്രമസ്യമൃതമസി വൈശ്വദേവഗ്ം ഹവി-സ്സൂര്യസ്യ ചക്ഷുരാ -ഽരുഹമഗ്നേ രക്ഷ്ണഃ കനീനികാം-യഁദേതശേഭിരീയസേ ഭ്രാജമാനോ വിപശ്ചിതാ ചിദസി മനാ-ഽസി ധീരസി ദക്ഷിണാ- [ദക്ഷിണാ, അസി യജ്ഞിയാ-ഽസി] 9
-ഽസി യജ്ഞിയാ-ഽസി ക്ഷത്രിയാ ഽസ്യദിതി-രസ്യുഭയതശ്ശീര്ഷ്ണീ സാ ന-സ്സുപ്രാചീ സുപ്രതീചീ സ-മ്ഭവ മിത്രസ്ത്വാ പദി ബദ്ധ്നാതു പൂഷാ-ഽദ്ധ്വനഃ പാത്വിന്ദ്രായാ-ദ്ധ്യക്ഷായാനു ത്വാ മാതാ മന്യതാമനു പിതാ-ഽനു ഭ്രാതാ സഗര്ഭ്യോ-ഽനു സഖാ സയൂഥ്യ-സ്സാ ദേവി ദേവമച്ഛേഹീന്ദ്രായ സോമഗ്ം രുദ്രസ്ത്വാ ഽഽവര്തയതു മിത്രസ്യ പഥാ സ്വസ്തി സോമസഖാ പുനരേഹി സഹ രയ്യാ ॥ 10 ॥

( ദക്ഷിണാ-സോമസഖാ, പഞ്ച ച ) (അ. 4)
വസ്വ്യസി രുദ്രാ-ഽസ്യദിതി-രസ്യാദിത്യാ-ഽസി ശുക്രാ-ഽസി ചന്ദ്രാ-ഽസി ബൃഹസ്പതിസ്ത്വാ സുമ്നേ രണ്വതു രുദ്രോ വസുഭിരാ ചികേതു പൃഥിവ്യാസ്ത്വാ മൂര്ധന്നാ ജിഘര്മി ദേവയജന ഇഡായാഃ പദേ ഘൃതവതി സ്വാഹാ പരിലിഖിതഗ്ം രക്ഷഃ പരിലിഖിതാ അരാതയ ഇദമഹഗ്ം രക്ഷസോ ഗ്രീവാ അപി കൃന്താമി യോ-ഽസ്മാ-ന്ദ്വേഷ്ടി യ-ഞ്ച വയ-ന്ദ്വിഷ്മ ഇദമസ്യ ഗ്രീവാ [ഗ്രീവാഃ, അപി കൃന്താമ്യസ്മേ] 11
അപി കൃന്താമ്യസ്മേ രായസ്ത്വേ രായസ്തോതേ രായ-സ്സ-ന്ദേവി ദേവ്യോര്വശ്യാ പശ്യസ്വ ത്വഷ്ടീമതീ തേ സപേയ സുരേതാ രേതോ ദധാനാ വീരം-വിഁദേയ തവ സന്ദൃശി മാ-ഽഹഗ്ംരായസ്പോഷേണ വി യോഷമ് ॥ 12 ॥

( അസ്യ ഗ്രീവാ-ഏകാന്ന ത്രിഗ്ംശച്ച ) (അ. 5)
അഗ്ംശുനാ തേ അഗ്ംശുഃ പൃച്യതാ-മ്പരുഷാ പരു-ര്ഗന്ധസ്തേ കാമമവതു മദായ രസോ അച്യുതോ ഽമാത്യോ-ഽസി ശുക്രസ്തേ ഗ്രഹോ-ഽഭി ത്യ-ന്ദേവഗ്ം സവിതാരമൂണ്യോഃ കവിക്രതുമര്ചാമി സത്യസവസഗ്ം രത്നധാമഭി പ്രിയ-മ്മതിമൂര്ധ്വാ യസ്യാമതിര്ഭാ അദിദ്യുത-ഥ്സവീമനി ഹിരണ്യപാണിരമിമീത സുക്രതുഃ കൃപാ സുവഃ । പ്രജാഭ്യസ്ത്വാ പ്രാണായ ത്വാ വ്യാനായ ത്വാ പ്രജാസ്ത്വമനു പ്രാണിഹി പ്രജാസ്ത്വാമനു പ്രാണന്തു ॥ 13 ॥

(അനു-സപ്ത ച) (അ. 6)
സോമ-ന്തേ ക്രീണാമ്യൂര്ജസ്വന്ത-മ്പയസ്വന്തം-വീഁര്യാവന്തമഭി-മാതിഷാഹഗ്ം ശുക്ര-ന്തേ ശുക്രേണ ക്രീണാമി ചന്ദ്ര-ഞ്ചന്ദ്രേണാമൃതമമൃതേന സമ്യത്തേ ഗോരസ്മേ ചന്ദ്രാണി തപസസ്തനൂരസി പ്രജാപതേ-ര്വര്ണസ്തസ്യാസ്തേ സഹസ്രപോഷ-മ്പുഷ്യന്ത്യാശ്ചരമേണ പശുനാ ക്രീണാമ്യസ്മേ തേ ബന്ധുര്മയി തേ രായഃ ശ്രയന്താമസ്മേ ജ്യോതിഃ സോമവിക്രയിണി തമോ മിത്രോ ന ഏഹി സുമിത്രധാ ഇന്ദ്രസ്യോരു മാ വിശ ദക്ഷിണ-മുശന്നുശന്തഗ്ഗ് സ്യോന-സ്സ്യോനഗ്ഗ് സ്വാന ഭ്രാജാങ്ഘാരേ ബമ്ഭാരേ ഹസ്ത സുഹസ്ത കൃശാനവേതേ വഃ സോമ ക്രയണാസ്താ-ന്രക്ഷദ്ധ്വ-മ്മാ വോ ദഭന്ന് ॥ 14 ॥

(ഉരും-ദ്വാവിഗ്ംശതിശ്ച) (അ. 7)
ഉദായുഷാ സ്വായുഷോദോഷധീനാഗ്ം രസേനോ-ത്പര്ജന്യസ്യ ശുഷ്മേണോദസ്ഥാമമൃതാഗ്ം അനു । ഉര്വന്തരിക്ഷമന്വിഹ്യദിത്യാ-സ്സദോ-ഽസ്യദിത്യാ-സ്സദ ആ സീദാസ്തഭ്നാ-ദ്ദ്യാമൃഷഭോ അന്തരിക്ഷമമിമീത വരിമാണ-മ്പൃഥിവ്യാ ആ-ഽസീദ-ദ്വിശ്വാ ഭുവനാനി സമ്രാ-ഡ്വിശ്വേത്താനി വരുണസ്യ വ്രതാനി വനേഷു വ്യന്തരിക്ഷ-ന്തതാന വാജമര്വഥ്സു പയോ അഘ്നിയാസു ഹൃഥ്സു- [ ] ॥ 15 ॥

ക്രതും-വഁരുണോ വിക്ഷ്വഗ്നി-ന്ദിവി സൂര്യമദധാ-ഥ്സോമമദ്രാവുദുത്യ-ഞ്ജാതവേദസ-ന്ദേവം-വഁഹന്തി കേതവഃ । ദൃശേ വിശ്വായ സൂര്യമ് ॥ ഉസ്രാവേത-ന്ധൂര്ഷാഹാവനശ്രൂ അവീരഹണൌ ബ്രഹ്മചോദനൌ വരുണസ്യ സ്കമ്ഭനമസി വരുണസ്യ സ്കമ്ഭസര്ജനമസി പ്രത്യസ്തോ വരുണസ്യ പാശഃ ॥ 16 ॥

( ഹൃഥ്സു-പഞ്ചത്രിഗ്ംശച്ച ) (അ. 8)
പ്ര ച്യവസ്വ ഭുവസ്പതേ വിശ്വാന്യഭി ധാമാനി മാ ത്വാ പരിപരീ വിദന്മാ ത്വാ പരിപന്ഥിനോ വിദന്മാ ത്വാ വൃകാ അഘായവോ മാ ഗന്ധര്വോ വിശ്വാവസുരാ ദഘച്ഛ്യേനോ ഭൂത്വാ പരാ പത യജമാനസ്യ നോ ഗൃഹേ ദേവൈ-സ്സഗ്ഗ്സ്കൃതം-യഁജമാനസ്യ സ്വസ്ത്യയന്യസ്യപി പന്ഥാമഗസ്മഹി സ്വസ്തിഗാ-മനേഹസം-യേഁന വിശ്വാഃ പരി ദ്വിഷോ വൃണക്തി വിന്ദതേ വസു നമോ മിത്രസ്യ വരുണസ്യ ചക്ഷസേ മഹോ ദേവായ തദൃതഗ്ം സപര്യത ദൂരേദൃശേ ദേവജാതായ കേതവേ ദിവസ്പുത്രായ സൂര്യായ ശഗ്ംസത വരുണസ്യ സ്കമ്ഭനമസി വരുണസ്യ സ്കമ്ഭസര്ജന-മസ്യുന്മുക്തോ വരുണസ്യ പാശഃ ॥ 17 ॥

( മിത്രസ്യ-ത്രയോവിഗ്ംശതിശ്ച ) (അ. 9)
അഗ്നേ-രാതിഥ്യമസി വിഷ്ണവേ ത്വാ സോമസ്യാ-ഽഽതിഥ്യമസി വിഷ്ണവേ ത്വാ-ഽതിഥേരാതിഥ്യമസി വിഷ്ണവേ ത്വാ-ഽഗ്നയേ ത്വാ രായസ്പോഷദാവ്ന്നേ വിഷ്ണവേ ത്വാ ശ്യേനായ ത്വാ സോമഭൃതേ വിഷ്ണവേ ത്വാ യാ തേ ധാമാനി ഹവിഷാ യജന്തി താ തേ വിശ്വാ പരിഭൂരസ്തു യജ്ഞ-ങ്ഗയസ്ഫാനഃ പ്രതരണ-സ്സുവീരോ-ഽവീരഹാ പ്രചരാ സോമ ദുര്യാനദിത്യാ-സ്സദോ-ഽസ്യദിത്യാ-സ്സദ ആ- [സദ ആ, സീദ വരുണോ-ഽസി] ॥ 18 ॥

സീദ വരുണോ-ഽസി ധൃതവ്രതോ വാരുണമസി ശംയോഁ-ര്ദേവാനാഗ്ം സഖ്യാന്മാ ദേവാനാ-മപസ-ശ്ഛിഥ്സ്മഹ്യാപതയേ ത്വാ ഗൃഹ്ണാമി പരിപതയേ ത്വാ ഗൃഹ്ണാമി തനൂനപ്ത്രേ ത്വാ ഗൃഹ്ണാമി ശാക്വരായ ത്വാ ഗൃഹ്ണാമി ശക്മന്നോജിഷ്ഠായ ത്വാ ഗൃഹ്ണാമ്യ-നാധൃഷ്ടമസ്യ-നാധൃഷ്യ-ന്ദേവാനാമോജോ- ഽഭിഷസ്തിപാ അനഭിശസ്തേ-ഽന്യമനു മേ ദീക്ഷാ-ന്ദീക്ഷാപതി-ര്മന്യതാമനു തപസ്തപസ്പതിരഞ്ജസാ സത്യമുപ ഗേഷഗ്ം സുവിതേ മാ ധാഃ ॥ 19 ॥

( ആ-മൈ-ക-ഞ്ച ) (അ. 10)
അഗ്ംശുരഗ്ംശുസ്തേ ദേവ സോമാ-ഽഽപ്യായതാ-മിന്ദ്രായൈകധനവിദ ആ തുഭ്യമിന്ദ്രഃ പ്യായതാമാ ത്വമിന്ദ്രായ പ്യായസ്വാ-ഽഽപ്യായയ സഖീന്-ഥ്സന്യാ മേധയാ സ്വസ്തി തേ ദേവ സോമ സുത്യാമശീയേഷ്ടാ രായഃ പ്രേഷേ ഭഗായര്തമൃതവാദിഭ്യോ നമോ ദിവേ നമഃ പൃഥിവ്യാ അഗ്നേ വ്രതപതേ ത്വം-വ്രഁതാനാം-വ്രഁതപതിരസി യാ മമ തനൂരേഷാ സാ ത്വയി [ത്വയി, യാ തവ] ॥ 20 ॥

യാ തവ തനൂരിയഗ്ം സാ മയി സഹ നൌ വ്രതപതേ വ്രതിനോ-ര്വ്രതാനി യാ തേ അഗ്നേ രുദ്രിയാ തനൂസ്തയാ നഃ പാഹി തസ്യാസ്തേ സ്വാഹാ യാ തേ അഗ്നേ-ഽയാശയാ രജാശയാ ഹരാശയാ തനൂര്വര്ഷിഷ്ഠാ ഗഹ്വരേഷ്ഠോ-ഽഗ്രം-വഁചോ അപാവധീ-ന്ത്വേഷം-വഁചോ അപാവധീഗ് സ്വാഹാ ॥ 21 ॥

( ത്വയി-ചത്വാരിഗ്ംശച്ച ) (അ. 11)
വിത്തായനീ മേ-ഽസി തിക്തായനീ മേ-ഽസ്യവതാന്മാ നാഥിതമവതാന്മാ വ്യഥിതം-വിഁദേരഗ്നിര്നഭോ നാമാഗ്നേ അങ്ഗിരോ യോ-ഽസ്യാ-മ്പൃഥിവ്യാമസ്യായുഷാ നാമ്നേഹി യത്തേ-ഽനാധൃഷ്ട-ന്നാമ യജ്ഞിയ-ന്തേന ത്വാ-ഽഽദധേ-ഽഗ്നേ അങ്ഗിരോ യോ ദ്വിതീയസ്യാ-ന്തൃതീയസ്യാ-മ്പൃഥിവ്യാ-മസ്യായുഷാ നാമ്നേഹി യത്തേ-ഽനാധൃഷ്ട-ന്നാമ- [ ] 22
യജ്ഞിയ-ന്തേന ത്വാ-ഽഽദധേ സിഗ്ംഹീരസി മഹിഷീരസ്യുരു പ്രഥസ്വോരു തേ യജ്ഞപതിഃ പ്രഥതാ-ന്ധ്രുവാ-ഽസി ദേവേഭ്യഃ ശുന്ധസ്വ ദേവേഭ്യഃ ശുമ്ഭസ്വേന്ദ്രഘോഷസ്ത്വാ വസുഭിഃ പുരസ്താ-ത്പാതു മനോജവാസ്ത്വാ പിതൃഭി-ര്ദക്ഷിണതഃ പാതു പ്രചേതാസ്ത്വാ രുദ്രൈഃ പശ്ചാ-ത്പാതു വിശ്വകര്മാ ത്വാ-ഽഽദിത്യൈരുത്തരതഃ പാതു സിഗ്ംഹീരസി സപത്നസാഹീ സ്വാഹാ സിഗ്ംഹീരസി സുപ്രജാവനി-സ്സ്വാഹാ സിഗ്ംഹീ- [സിഗ്ംഹീഃ, അസി രായസ്പോഷവനി-സ്സ്വാഹാ] 23
രസി രായസ്പോഷവനി-സ്സ്വാഹാ സിഗ്ംഹീരസ്യാദിത്യവനി-സ്സ്വാഹാ സിഗ്ംഹീരസ്യാ വഹ ദേവാന്ദേവയതേ യജമാനായ സ്വാഹാ ഭൂതേഭ്യസ്ത്വാ വിശ്വായുരസി പൃഥിവീ-ന്ദൃഗ്ംഹ ധ്രുവക്ഷിദസ്യന്തരിക്ഷ-ന്ദൃഗ്ംഹാച്യുതക്ഷിദസി ദിവ-ന്ദൃഗ്ംഹാഗ്നേ-ര്ഭസ്മാസ്യഗ്നേഃ പുരീഷമസി ॥ 24 ॥

(നാമ-സുപ്രജാവനി-സ്സ്വാഹാ സിഗ്ംസീഃ; പഞ്ചത്രിഗ്ംശച്ച ) (അ. 12)
യുഞ്ജതേ മന ഉത യുഞ്ജതേ ധിയോ വിപ്രാ വിപ്രസ്യ ബൃഹതോ വിപശ്ചിതഃ । വി ഹോത്രാ ദധേ വയുനാവിദേക ഇന്മഹീ ദേവസ്യ സവിതുഃ പരിഷ്ടുതിഃ ॥ സുവാഗ്ദേവ ദുര്യാഗ്ം ആ വദ ദേവശ്രുതൌ ദേവേഷ്വാ ഘോഷേഥാമാ നോ വീരോ ജായതാ-ങ്കര്മണ്യോ യഗ്ം സര്വേ-ഽനു ജീവാമ യോ ബഹൂനാമസദ്വശീ ॥ ഇദം-വിഁഷ്ണു-ര്വിചക്രമേ ത്രേധാ നി ദധേ പദമ് ॥ സമൂഢമസ്യ [സമൂഢമസ്യ, പാഗ്ംസുര] 25
പാഗ്ംസുര ഇരാവതീ ധേനുമതീ ഹി ഭൂതഗ്ം സൂയവസിനീ മനവേ യശസ്യേ । വ്യസ്കഭ്നാ-ദ്രോദസീ വിഷ്ണുരേതേ ദാധാര പൃഥിവീമഭിതോ മയൂഖൈഃ ॥ പ്രാചീ പ്രേതമദ്ധ്വര-ങ്കല്പയന്തീ ഊര്ധ്വം-യഁജ്ഞ-ന്നയത-മ്മാ ജീഹ്വരതമത്ര രമേഥാം-വഁര്ഷ്മ-ന്പൃഥിവ്യാ ദിവോ വാ വിഷ്ണവുത വാ പൃഥിവ്യാ മഹോ വാ വിഷ്ണവുത വാ-ഽന്തരിക്ഷാദ്ധസ്തൌ പൃണസ്വ ബഹുഭി-ര്വസവ്യൈരാ പ്ര യച്ഛ [പ്ര യച്ഛ, ദക്ഷിണാദോത] 26
ദക്ഷിണാദോത സവ്യാത് । വിഷ്ണോര്നുകം-വീഁര്യാണി പ്ര വോചം-യഃ ഁപാര്ഥിവാനി വിമമേ രജാഗ്ംസി യോ അസ്കഭായദുത്തരഗ്ം സധസ്ഥം-വിഁചക്രമാണ സ്ത്രേധോരുഗായോ വിഷ്ണോ രരാടമസി വിഷ്ണോഃ പൃഷ്ഠമസി വിഷ്ണോ-ശ്ശ്നപ്ത്രേ സ്ഥോ വിഷ്ണോ-സ്സ്യൂരസി വിഷ്ണോ-ര്ധ്രുവമസി വൈഷ്ണവമസി വിഷ്ണവേ ത്വാ ॥ 27 ॥
( അസ്യ-യച്ഛൈകാന്ന ചത്വാരിഗ്ംശച്ച ) (അ. 13)
കൃണുഷ്വ പാജഃ പ്രസിതിന്ന പൃഥ്വീം-യാഁഹി രാജേവാമവാഗ്ം ഇഭേന । തൃഷ്വീമനു പ്രസിതിം-ദ്രൂണാനോ-ഽസ്താ-ഽസി വിദ്ധ്യ രക്ഷസ സ്തപിഷ്ഠൈഃ ॥ തവ ഭ്രമാസ ആശുയാ പന്തത്യനു സ്പൃശ-ധൃഷതാ ശോശുചാനഃ । തപൂഗ്ഷ്യഗ്നേ ജുഹ്വാ പതങ്ഗാനസന്ദിതോ വിസൃജ വിഷ്വഗുല്കാഃ ॥ പ്രതിസ്പശോ വിസൃജ-തൂര്ണിതമോ ഭവാ പായുര്വിശോ അസ്യാ അദബ്ധഃ । യോ നോ ദൂരേ അഘശഗ്ംസോ [അഘശഗ്ംസഃ, യോ അന്ത്യഗ്നേ] 28
യോ അന്ത്യഗ്നേ മാകിഷ്ടേ വ്യഥിരാ ദധര്ഷീത് ॥ ഉദഗ്നേ തിഷ്ഠ പ്രത്യാ ഽഽതനുഷ്വ ന്യമിത്രാഗ്ം ഓഷതാ-ത്തിഗ്മഹേതേ । യോ നോ അരാതിഗ്ം സമിധാന ചക്രേ നീചാ ത-ന്ധക്ഷ്യതസ-ന്ന ശുഷ്കമ് ॥ ഊര്ധ്വോ ഭവ പ്രതിവിദ്ധ്യാ-ഽദ്ധ്യസ്മദാവിഷ്കൃണുഷ്വ ദൈവ്യാന്യഗ്നേ । അവസ്ഥിരാ തനുഹി യാതുജൂനാ-ഞ്ജാമിമജാമിം പ്രമൃണീഹി ശത്രൂന് ॥ സ തേ [സ തേ, ജാനാതി സുമതിം] 29
ജാനാതി സുമതിം-യഁവിഷ്ഠയ ഈവതേ ബ്രഹ്മണേ ഗാതുമൈരത് । വിശ്വാന്യസ്മൈ സുദിനാനി രായോ ദ്യുമ്നാന്യര്യോ വിദുരോ അഭി ദ്യൌത് ॥ സേദഗ്നേ അസ്തു സുഭഗഃ സുദാനു-ര്യസ്ത്വാ നിത്യേന ഹവിഷായ ഉക്ഥൈഃ । പിപ്രീഷതി സ്വ ആയുഷി ദുരോണേ വിശ്വേദസ്മൈ സുദിനാ സാ-ഽസദിഷ്ടിഃ ॥ അര്ചാമി തേ സുമതി-ങ്ഘോഷ്യര്വാഖ്-സന്തേ വാ വാ താ ജരതാ- [വാ വാ താ ജരതാമ്, ഇയങ്ഗീഃ] 30
മിയങ്ഗീഃ । സ്വശ്വാസ്ത്വാ സുരഥാ മര്ജയേമാസ്മേ ക്ഷത്രാണി ധാരയേരനു ദ്യൂന് ॥ ഇഹ ത്വാ ഭൂര്യാ ചരേ ദുപത്മ-ന്ദോഷാവസ്ത-ര്ദീദിവാഗ്ംസമനു ദ്യൂന് । ക്രീഡന്തസ്ത്വാ സുമനസ-സ്സപേമാഭി ദ്യുമ്നാ തസ്ഥിവാഗ്ംസോ ജനാനാമ് ॥ യസ്ത്വാ-സ്വശ്വഃ സുഹിരണ്യോ അഗ്ന ഉപയാതി വസുമതാ രഥേന । തസ്യ ത്രാതാ-ഭവസി തസ്യ സഖാ യസ്ത ആതിഥ്യമാനുഷഗ് ജുജോഷത് ॥ മഹോ രുജാമി - [ ] 31
ബന്ധുതാ വചോഭിസ്തന്മാ പിതുര്ഗോതമാദ-ന്വിയായ । ത്വന്നോ അസ്യ വചസ-ശ്ചികിദ്ധി ഹോതര്യവിഷ്ഠ സുക്രതോ ദമൂനാഃ ॥ അസ്വപ്നജ സ്തരണയ-സ്സുശേവാ അതന്ദ്രാസോ-ഽവൃകാ അശ്രമിഷ്ഠാഃ । തേ പായവഃ സദ്ധ്രിയഞ്ചോ നിഷദ്യാ-ഽഗ്നേ തവനഃ പാന്ത്വമൂര ॥ യേ പായവോ മാമതേയ-ന്തേ അഗ്നേ പശ്യന്തോ അന്ധ-ന്ദുരിതാദരക്ഷന്ന് । രരക്ഷതാന്-ഥ്സുകൃതോ വിശ്വവേദാ ദിഫ്സന്ത ഇദ്രിപവോ നാ ഹ [നാ ഹ, ദേഭുഃ] 32
ദേഭുഃ ॥ ത്വയാ വയഗ്ം സധന്യ-സ്ത്വോതാ-സ്തവ പ്രണീത്യശ്യാമ വാജാന് । ഉഭാ ശഗ്ംസാ സൂദയ സത്യതാതേ-ഽനുഷ്ഠുയാ കൃണുഹ്യഹ്രയാണ ॥ അയാ തേ അഗ്നേ സമിധാ വിധേമ പ്രതിസ്തോമഗ്ം ശസ്യമാന-ങ്ഗൃഭായ । ദഹാശസോ രക്ഷസഃ പാഹ്യസ്മാ-ന്ദ്രുഹോ നിദോ മിത്രമഹോ അവദ്യാത് ॥ രക്ഷോഹണം ഁവാജിനമാജിഘര്മി മിത്ര-മ്പ്രഥിഷ്ഠ-മുപയാമി ശര്മ । ശിശാനോ അഗ്നിഃ ക്രതുഭി-സ്സമിദ്ധസ്സനോ ദിവാ [ദിവാ, സരിഷഃ പാതു നക്തം] 33
സരിഷഃ പാതു നക്തമ് ॥ വിജ്യോതിഷാ ബൃഹതാ ഭാത്യഗ്നി-രാവി-ര്വിശ്വാനി കൃണുതേ മഹിത്വാ । പ്രാദേവീ-ര്മായാ-സ്സഹതേ-ദുരേവാ-ശ്ശിശീതേ ശൃങ്ഗേ രക്ഷസേ വിനിക്ഷേ ॥ ഉത സ്വാനാസോ ദിവിഷന്ത്വഗ്നേ സ്തിഗ്മായുധാ രക്ഷസേ ഹന്തവാ ഉ । മദേ ചിദസ്യ പ്രരുജന്തി ഭാമാ ന വരന്തേ പരിബാധോ അദേവീഃ ॥ 34 ॥
(അഘശഗ്ംസഃ-സ തേ-ജരതാഗ്ം-രുജാമി-ഹ -ദിവൈ - കചത്വാരിഗ്ംശച്ച) (അ. 14)
(ആപ ഉന്ദ, ന്ത്വാകൂത്യൈ, ദൈവീ, മിയന്തേ, വസ്വ്യസ്യഗ്ം ശുനാ തേ, സോമന്ത, ഉദായുഷാ, പ്ര ച്യവസ്വാ, ഽഗ്നേ രാതിഥ്യ, -മഗ്ംശുരഗ്ം ശു, ര്വിത്തായനീ മേ-ഽസി, യുഞ്ചതേ, കൃണുഷ്വ പാജ, ശ്ചതുര്ദശ ।)
(ആപോ-വസ്വ്യസി യാ തവേ-യങ്ഗീ-ശ്ചതുസ്ത്രിഗ്ംശത് ।)
(ആപ ഉന്ദന്, ത്വദേവീഃ)
॥ ഹരിഃ ഓമ് ॥
॥ കൃഷ്ണ യജുര്വേദീയ തൈത്തിരീയ സംഹിതായാ-മ്പ്രഥമകാണ്ഡേ ദ്വിതീയഃ പ്രശ്ന-സ്സമാപ്തഃ ॥