କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ସଂହିତାଯା-ମ୍ପ୍ରଥମକାଣ୍ଡେ ଦ୍ଵିତୀଯଃ ପ୍ରଶ୍ନଃ - ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମେ କ୍ରଯଃ
ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତଯେ ନମଃ,
ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଭ୍ଯୋ ନମଃ । ହରିଃ ଓମ୍ ॥
ଆପ ଉନ୍ଦନ୍ତୁ ଜୀଵସେ ଦୀର୍ଘାଯୁତ୍ଵାଯ ଵର୍ଚସ ଓଷଧେ ତ୍ରାଯସ୍ଵୈନଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵଧିତେ ମୈନଗ୍ଂ ହିଗ୍ଂସୀ-ର୍ଦେଵଶ୍ରୂରେତାନି ପ୍ର ଵପେ ସ୍ଵସ୍ତ୍ଯୁତ୍ତରାଣ୍ଯଶୀଯାପୋ ଅସ୍ମା-ନ୍ମାତରଃ ଶୁନ୍ଧନ୍ତୁ ଘୃତେନ ନୋ ଘୃତପୁଵଃ ପୁନନ୍ତୁ ଵିଶ୍ଵମସ୍ମ-ତ୍ପ୍ର ଵହନ୍ତୁ ରିପ୍ରମୁଦାଭ୍ଯ-ଶ୍ଶୁଚିରା ପୂତ ଏମି ସୋମସ୍ଯ ତନୂରସି ତନୁଵ-ମ୍ମେ ପାହି ମହୀନା-ମ୍ପଯୋ-ଽସି ଵର୍ଚୋଧା ଅସି ଵର୍ଚୋ- [ଵର୍ଚଃ, ମଯି ଧେହି ଵୃତ୍ରସ୍ଯ] 1
ମଯି ଧେହି ଵୃତ୍ରସ୍ଯ କନୀନିକା-ଽସି ଚକ୍ଷୁଷ୍ପା ଅସି ଚକ୍ଷୁର୍ମେ ପାହି ଚିତ୍ପତିସ୍ତ୍ଵା ପୁନାତୁ ଵାକ୍ପତିସ୍ତ୍ଵା ପୁନାତୁ ଦେଵସ୍ତ୍ଵା ସଵିତା ପୁନାତ୍ଵଚ୍ଛିଦ୍ରେଣ ପଵିତ୍ରେଣ ଵସୋ-ସ୍ସୂର୍ଯସ୍ଯ ରଶ୍ମିଭିସ୍ତସ୍ଯ ତେ ପଵିତ୍ରପତେ ପଵିତ୍ରେଣ ଯସ୍ମୈ କ-ମ୍ପୁନେ ତଚ୍ଛକେଯମା ଵୋ ଦେଵାସ ଈମହେ ସତ୍ଯଧର୍ମାଣୋ ଅଦ୍ଧ୍ଵରେ ଯଦ୍ଵୋ ଦେଵାସ ଆଗୁରେ ଯଜ୍ଞିଯାସୋ ହଵାମହ ଇନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନୀ ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵୀ ଆପ ଓଷଧୀ ସ୍ତ୍ଵ-ନ୍ଦୀକ୍ଷାଣା-ମଧିପତିରସୀହ ମା ସନ୍ତ-ମ୍ପାହି ॥ 2 ॥
ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତଯେ ନମଃ,
ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଭ୍ଯୋ ନମଃ । ହରିଃ ଓମ୍ ॥
ଆପ ଉନ୍ଦନ୍ତୁ ଜୀଵସେ ଦୀର୍ଘାଯୁତ୍ଵାଯ ଵର୍ଚସ ଓଷଧେ ତ୍ରାଯସ୍ଵୈନଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵଧିତେ ମୈନଗ୍ଂ ହିଗ୍ଂସୀ-ର୍ଦେଵଶ୍ରୂରେତାନି ପ୍ର ଵପେ ସ୍ଵସ୍ତ୍ଯୁତ୍ତରାଣ୍ଯଶୀଯାପୋ ଅସ୍ମା-ନ୍ମାତରଃ ଶୁନ୍ଧନ୍ତୁ ଘୃତେନ ନୋ ଘୃତପୁଵଃ ପୁନନ୍ତୁ ଵିଶ୍ଵମସ୍ମ-ତ୍ପ୍ର ଵହନ୍ତୁ ରିପ୍ରମୁଦାଭ୍ଯ-ଶ୍ଶୁଚିରା ପୂତ ଏମି ସୋମସ୍ଯ ତନୂରସି ତନୁଵ-ମ୍ମେ ପାହି ମହୀନା-ମ୍ପଯୋ-ଽସି ଵର୍ଚୋଧା ଅସି ଵର୍ଚୋ- [ଵର୍ଚଃ, ମଯି ଧେହି ଵୃତ୍ରସ୍ଯ] 1
ମଯି ଧେହି ଵୃତ୍ରସ୍ଯ କନୀନିକା-ଽସି ଚକ୍ଷୁଷ୍ପା ଅସି ଚକ୍ଷୁର୍ମେ ପାହି ଚିତ୍ପତିସ୍ତ୍ଵା ପୁନାତୁ ଵାକ୍ପତିସ୍ତ୍ଵା ପୁନାତୁ ଦେଵସ୍ତ୍ଵା ସଵିତା ପୁନାତ୍ଵଚ୍ଛିଦ୍ରେଣ ପଵିତ୍ରେଣ ଵସୋ-ସ୍ସୂର୍ଯସ୍ଯ ରଶ୍ମିଭିସ୍ତସ୍ଯ ତେ ପଵିତ୍ରପତେ ପଵିତ୍ରେଣ ଯସ୍ମୈ କ-ମ୍ପୁନେ ତଚ୍ଛକେଯମା ଵୋ ଦେଵାସ ଈମହେ ସତ୍ଯଧର୍ମାଣୋ ଅଦ୍ଧ୍ଵରେ ଯଦ୍ଵୋ ଦେଵାସ ଆଗୁରେ ଯଜ୍ଞିଯାସୋ ହଵାମହ ଇନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନୀ ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵୀ ଆପ ଓଷଧୀ ସ୍ତ୍ଵ-ନ୍ଦୀକ୍ଷାଣା-ମଧିପତିରସୀହ ମା ସନ୍ତ-ମ୍ପାହି ॥ 2 ॥
(ଵର୍ଚ - ଓଷଧୀ- ରଷ୍ଟୌ ଚ ) (ଅ. 1)
ଆକୂତ୍ଯୈ ପ୍ରଯୁଜେ-ଽଗ୍ନଯେ ସ୍ଵାହା ମେଧାଯୈ ମନସେ ଽଗ୍ନଯେ ସ୍ଵାହା ଦୀକ୍ଷାଯୈ ତପସେ-ଽଗ୍ନଯେ ସ୍ଵାହା ସରସ୍ଵତ୍ଯୈ ପୂଷ୍ଣେ-ଽଗ୍ନଯେ ସ୍ଵାହା-ଽଽପୋ ଦେଵୀ-ର୍ବୃହତୀ-ର୍ଵିଶ୍ଵଶମ୍ଭୁଵୋ ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵୀ ଉର୍ଵନ୍ତରିକ୍ଷ-ମ୍ବୃହସ୍ପତିର୍ନୋ ହଵିଷା ଵୃଧାତୁ ସ୍ଵାହା ଵିଶ୍ଵେ ଦେଵସ୍ଯ ନେତୁର୍ମର୍ତୋ ଵୃଣୀତ ସଖ୍ଯଂ-ଵିଁଶ୍ଵେ ରାଯ ଇଷୁଦ୍ଧ୍ଯସି ଦ୍ଯୁମ୍ନଂ-ଵୃଁଣୀତ ପୁଷ୍ଯସେ ସ୍ଵାହର୍ଖ୍ସାମଯୋ-ଶ୍ଶିଲ୍ପେ ସ୍ଥସ୍ତେ ଵାମା ରଭେ ତେ ମା- [ତେ ମା, ପାତମା-ଽସ୍ଯ] 3
ପାତମା-ଽସ୍ଯ ଯଜ୍ଞସ୍ଯୋଦୃଚ ଇମା-ନ୍ଧିଯଗ୍ଂ ଶିକ୍ଷମାଣସ୍ଯ ଦେଵ କ୍ରତୁ-ନ୍ଦକ୍ଷଂ-ଵଁରୁଣ ସଗ୍ଂ ଶିଶାଧି ଯଯା-ଽତି ଵିଶ୍ଵା ଦୁରିତା ତରେମ ସୁତର୍ମାଣମଧି ନାଵଗ୍ଂ ରୁହେମୋର୍ଗସ୍ଯାଙ୍ଗିରସ୍ଯୂର୍ଣମ୍ରଦା ଊର୍ଜ-ମ୍ମେ ଯଚ୍ଛ ପାହି ମା ମା ମା ହିଗ୍ଂସୀ-ର୍ଵିଷ୍ଣୋ-ଶ୍ଶର୍ମାସି ଶର୍ମ ଯଜମାନସ୍ଯ ଶର୍ମ ମେ ଯଚ୍ଛ ନକ୍ଷତ୍ରାଣା-ମ୍ମା-ଽତୀକାଶା-ତ୍ପାହୀନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଯୋନିରସି- [ଯୋନିରସି, ମା ମା ହିଗ୍ଂସୀଃ] 4
ମା ମା ହିଗ୍ଂସୀଃ କୃଷ୍ଯୈ ତ୍ଵା ସୁସସ୍ଯାଯୈ ସୁପିପ୍ପଲାଭ୍ଯ-ସ୍ତ୍ଵୌଷଧୀଭ୍ଯ-ସ୍ସୂପସ୍ଥା ଦେଵୋ ଵନସ୍ପତିରୂର୍ଧ୍ଵୋ ମା ପାହ୍ଯୋଦୃଚ-ସ୍ସ୍ଵାହା ଯଜ୍ଞ-ମ୍ମନସା ସ୍ଵାହା ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵୀଭ୍ଯାଗ୍ ସ୍ଵାହୋରୋ-ରନ୍ତରିକ୍ଷା-ଥ୍ସ୍ଵାହା ଯଜ୍ଞଂ-ଵାଁତାଦା ରଭେ ॥ 5 ॥
ଆକୂତ୍ଯୈ ପ୍ରଯୁଜେ-ଽଗ୍ନଯେ ସ୍ଵାହା ମେଧାଯୈ ମନସେ ଽଗ୍ନଯେ ସ୍ଵାହା ଦୀକ୍ଷାଯୈ ତପସେ-ଽଗ୍ନଯେ ସ୍ଵାହା ସରସ୍ଵତ୍ଯୈ ପୂଷ୍ଣେ-ଽଗ୍ନଯେ ସ୍ଵାହା-ଽଽପୋ ଦେଵୀ-ର୍ବୃହତୀ-ର୍ଵିଶ୍ଵଶମ୍ଭୁଵୋ ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵୀ ଉର୍ଵନ୍ତରିକ୍ଷ-ମ୍ବୃହସ୍ପତିର୍ନୋ ହଵିଷା ଵୃଧାତୁ ସ୍ଵାହା ଵିଶ୍ଵେ ଦେଵସ୍ଯ ନେତୁର୍ମର୍ତୋ ଵୃଣୀତ ସଖ୍ଯଂ-ଵିଁଶ୍ଵେ ରାଯ ଇଷୁଦ୍ଧ୍ଯସି ଦ୍ଯୁମ୍ନଂ-ଵୃଁଣୀତ ପୁଷ୍ଯସେ ସ୍ଵାହର୍ଖ୍ସାମଯୋ-ଶ୍ଶିଲ୍ପେ ସ୍ଥସ୍ତେ ଵାମା ରଭେ ତେ ମା- [ତେ ମା, ପାତମା-ଽସ୍ଯ] 3
ପାତମା-ଽସ୍ଯ ଯଜ୍ଞସ୍ଯୋଦୃଚ ଇମା-ନ୍ଧିଯଗ୍ଂ ଶିକ୍ଷମାଣସ୍ଯ ଦେଵ କ୍ରତୁ-ନ୍ଦକ୍ଷଂ-ଵଁରୁଣ ସଗ୍ଂ ଶିଶାଧି ଯଯା-ଽତି ଵିଶ୍ଵା ଦୁରିତା ତରେମ ସୁତର୍ମାଣମଧି ନାଵଗ୍ଂ ରୁହେମୋର୍ଗସ୍ଯାଙ୍ଗିରସ୍ଯୂର୍ଣମ୍ରଦା ଊର୍ଜ-ମ୍ମେ ଯଚ୍ଛ ପାହି ମା ମା ମା ହିଗ୍ଂସୀ-ର୍ଵିଷ୍ଣୋ-ଶ୍ଶର୍ମାସି ଶର୍ମ ଯଜମାନସ୍ଯ ଶର୍ମ ମେ ଯଚ୍ଛ ନକ୍ଷତ୍ରାଣା-ମ୍ମା-ଽତୀକାଶା-ତ୍ପାହୀନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଯୋନିରସି- [ଯୋନିରସି, ମା ମା ହିଗ୍ଂସୀଃ] 4
ମା ମା ହିଗ୍ଂସୀଃ କୃଷ୍ଯୈ ତ୍ଵା ସୁସସ୍ଯାଯୈ ସୁପିପ୍ପଲାଭ୍ଯ-ସ୍ତ୍ଵୌଷଧୀଭ୍ଯ-ସ୍ସୂପସ୍ଥା ଦେଵୋ ଵନସ୍ପତିରୂର୍ଧ୍ଵୋ ମା ପାହ୍ଯୋଦୃଚ-ସ୍ସ୍ଵାହା ଯଜ୍ଞ-ମ୍ମନସା ସ୍ଵାହା ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵୀଭ୍ଯାଗ୍ ସ୍ଵାହୋରୋ-ରନ୍ତରିକ୍ଷା-ଥ୍ସ୍ଵାହା ଯଜ୍ଞଂ-ଵାଁତାଦା ରଭେ ॥ 5 ॥
( ମା - ଯୋନିରସି - ତ୍ରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ ) (ଅ. 2)
ଦୈଵୀ-ନ୍ଧିଯ-ମ୍ମନାମହେ ସୁମୃଡୀକା-ମଭିଷ୍ଟଯେ ଵର୍ଚୋଧାଂ-ଯଁଜ୍ଞଵାହସଗ୍ଂ ସୁପାରା ନୋ ଅସ-ଦ୍ଵଶେ । ଯେ ଦେଵା ମନୋଜାତା ମନୋଯୁଜଃ ସୁଦକ୍ଷା ଦକ୍ଷପିତାରସ୍ତେ ନଃ ପାନ୍ତୁ ତେ ନୋ-ଽଵନ୍ତୁ ତେଭ୍ଯୋ ନମସ୍ତେଭ୍ଯ-ସ୍ସ୍ଵାହା-ଽଗ୍ନେ ତ୍ଵଗ୍ଂ ସୁ ଜାଗୃହି ଵଯଗ୍ଂ ସୁ ମନ୍ଦିଷୀମହି ଗୋପାଯ ନଃ ସ୍ଵସ୍ତଯେ ପ୍ରବୁଧେ ନଃ ପୁନର୍ଦଦଃ । ତ୍ଵମଗ୍ନେ ଵ୍ରତପା ଅସି ଦେଵ ଆ ମର୍ତ୍ଯେଷ୍ଵା । ତ୍ଵଂ- [ତ୍ଵମ୍, ଯଜ୍ଞେଷ୍ଵୀଡ୍ଯଃ ।] 6
ଯଜ୍ଞେଷ୍ଵୀଡ୍ଯଃ ॥ ଵିଶ୍ଵେ ଦେଵା ଅଭି ମାମା-ଽଵଵୃତ୍ର-ନ୍ପୂଷା ସନ୍ଯା ସୋମୋ ରାଧସା ଦେଵ-ସ୍ସଵିତା ଵସୋର୍ଵସୁଦାଵା ରାସ୍ଵେଯ-ଥ୍ସୋମା ଽଽଭୂଯୋ ଭର ମା ପୃଣ-ନ୍ପୂର୍ତ୍ଯା ଵି ରାଧି ମା-ଽହମାଯୁଷା ଚନ୍ଦ୍ରମସି ମମ ଭୋଗାଯ ଭଵ ଵସ୍ତ୍ରମସି ମମ ଭୋଗାଯ ଭଵୋସ୍ରା-ଽସି ମମ ଭୋଗାଯ ଭଵ ହଯୋ-ଽସି ମମ ଭୋଗାଯ ଭଵ- [ଭୋଗାଯ ଭଵ, ଛାଗୋ-ଽସି ମମ] 7
ଛାଗୋ-ଽସି ମମ ଭୋଗାଯ ଭଵ ମେଷୋ-ଽସି ମମ ଭୋଗାଯ ଭଵ ଵାଯଵେ ତ୍ଵା ଵରୁଣାଯ ତ୍ଵା ନିର୍-ଋତ୍ଯୈ ତ୍ଵା ରୁଦ୍ରାଯ ତ୍ଵା ଦେଵୀରାପୋ ଅପା-ନ୍ନପାଦ୍ଯ ଊର୍ମିର୍-ହଵିଷ୍ଯ ଇନ୍ଦ୍ରିଯାଵା-ନ୍ମଦିନ୍ତମସ୍ତଂ-ଵୋଁ ମା-ଽଵ କ୍ରମିଷମଚ୍ଛିନ୍ନ-ନ୍ତନ୍ତୁ-ମ୍ପୃଥିଵ୍ଯା ଅନୁ ଗେଷ-ମ୍ଭଦ୍ରାଦଭି ଶ୍ରେଯଃ ପ୍ରେହି ବୃହସ୍ପତିଃ ପୁରଏତା ତେ ଅସ୍ତ୍ଵଥେମଵ ସ୍ଯ ଵର ଆ ପୃଥିଵ୍ଯା ଆରେ ଶତ୍ରୂନ୍ କୃଣୁହି ସର୍ଵଵୀର ଏଦମଗନ୍ମ ଦେଵଯଜନ-ମ୍ପୃଥିଵ୍ଯା ଵିଶ୍ଵେ ଦେଵା ଯଦଜୁଷନ୍ତ ପୂର୍ଵ ଋଖ୍ସାମାଭ୍ଯାଂ-ଯଁଜୁଷା ସନ୍ତରନ୍ତୋ ରାଯସ୍ପୋଷେଣ ସମିଷା ମଦେମ ॥ 8 ॥
ଦୈଵୀ-ନ୍ଧିଯ-ମ୍ମନାମହେ ସୁମୃଡୀକା-ମଭିଷ୍ଟଯେ ଵର୍ଚୋଧାଂ-ଯଁଜ୍ଞଵାହସଗ୍ଂ ସୁପାରା ନୋ ଅସ-ଦ୍ଵଶେ । ଯେ ଦେଵା ମନୋଜାତା ମନୋଯୁଜଃ ସୁଦକ୍ଷା ଦକ୍ଷପିତାରସ୍ତେ ନଃ ପାନ୍ତୁ ତେ ନୋ-ଽଵନ୍ତୁ ତେଭ୍ଯୋ ନମସ୍ତେଭ୍ଯ-ସ୍ସ୍ଵାହା-ଽଗ୍ନେ ତ୍ଵଗ୍ଂ ସୁ ଜାଗୃହି ଵଯଗ୍ଂ ସୁ ମନ୍ଦିଷୀମହି ଗୋପାଯ ନଃ ସ୍ଵସ୍ତଯେ ପ୍ରବୁଧେ ନଃ ପୁନର୍ଦଦଃ । ତ୍ଵମଗ୍ନେ ଵ୍ରତପା ଅସି ଦେଵ ଆ ମର୍ତ୍ଯେଷ୍ଵା । ତ୍ଵଂ- [ତ୍ଵମ୍, ଯଜ୍ଞେଷ୍ଵୀଡ୍ଯଃ ।] 6
ଯଜ୍ଞେଷ୍ଵୀଡ୍ଯଃ ॥ ଵିଶ୍ଵେ ଦେଵା ଅଭି ମାମା-ଽଵଵୃତ୍ର-ନ୍ପୂଷା ସନ୍ଯା ସୋମୋ ରାଧସା ଦେଵ-ସ୍ସଵିତା ଵସୋର୍ଵସୁଦାଵା ରାସ୍ଵେଯ-ଥ୍ସୋମା ଽଽଭୂଯୋ ଭର ମା ପୃଣ-ନ୍ପୂର୍ତ୍ଯା ଵି ରାଧି ମା-ଽହମାଯୁଷା ଚନ୍ଦ୍ରମସି ମମ ଭୋଗାଯ ଭଵ ଵସ୍ତ୍ରମସି ମମ ଭୋଗାଯ ଭଵୋସ୍ରା-ଽସି ମମ ଭୋଗାଯ ଭଵ ହଯୋ-ଽସି ମମ ଭୋଗାଯ ଭଵ- [ଭୋଗାଯ ଭଵ, ଛାଗୋ-ଽସି ମମ] 7
ଛାଗୋ-ଽସି ମମ ଭୋଗାଯ ଭଵ ମେଷୋ-ଽସି ମମ ଭୋଗାଯ ଭଵ ଵାଯଵେ ତ୍ଵା ଵରୁଣାଯ ତ୍ଵା ନିର୍-ଋତ୍ଯୈ ତ୍ଵା ରୁଦ୍ରାଯ ତ୍ଵା ଦେଵୀରାପୋ ଅପା-ନ୍ନପାଦ୍ଯ ଊର୍ମିର୍-ହଵିଷ୍ଯ ଇନ୍ଦ୍ରିଯାଵା-ନ୍ମଦିନ୍ତମସ୍ତଂ-ଵୋଁ ମା-ଽଵ କ୍ରମିଷମଚ୍ଛିନ୍ନ-ନ୍ତନ୍ତୁ-ମ୍ପୃଥିଵ୍ଯା ଅନୁ ଗେଷ-ମ୍ଭଦ୍ରାଦଭି ଶ୍ରେଯଃ ପ୍ରେହି ବୃହସ୍ପତିଃ ପୁରଏତା ତେ ଅସ୍ତ୍ଵଥେମଵ ସ୍ଯ ଵର ଆ ପୃଥିଵ୍ଯା ଆରେ ଶତ୍ରୂନ୍ କୃଣୁହି ସର୍ଵଵୀର ଏଦମଗନ୍ମ ଦେଵଯଜନ-ମ୍ପୃଥିଵ୍ଯା ଵିଶ୍ଵେ ଦେଵା ଯଦଜୁଷନ୍ତ ପୂର୍ଵ ଋଖ୍ସାମାଭ୍ଯାଂ-ଯଁଜୁଷା ସନ୍ତରନ୍ତୋ ରାଯସ୍ପୋଷେଣ ସମିଷା ମଦେମ ॥ 8 ॥
( ଆ ତ୍ଵଗ୍ଂ-ହଯୋ-ଽସି ମମ ଭୋଗାଯ ଭଵ-ସ୍ଯ-ପଞ୍ଚଵିଗ୍ଂଶତିଶ୍ଚ ) (ଅ. 3)
ଇଯ-ନ୍ତେ ଶୁକ୍ର ତନୂରିଦଂ-ଵଁର୍ଚସ୍ତଯା ସ-ମ୍ଭଵ ଭ୍ରାଜ-ଙ୍ଗଚ୍ଛ ଜୂରସି ଧୃତା ମନସା ଜୁଷ୍ଟା ଵିଷ୍ଣଵେ ତସ୍ଯାସ୍ତେ ସତ୍ଯସଵସଃ ପ୍ରସଵେ ଵାଚୋ ଯନ୍ତ୍ରମଶୀଯ ସ୍ଵାହା ଶୁକ୍ରମସ୍ଯମୃତମସି ଵୈଶ୍ଵଦେଵଗ୍ଂ ହଵି-ସ୍ସୂର୍ଯସ୍ଯ ଚକ୍ଷୁରା -ଽରୁହମଗ୍ନେ ରକ୍ଷ୍ଣଃ କନୀନିକାଂ-ଯଁଦେତଶେଭିରୀଯସେ ଭ୍ରାଜମାନୋ ଵିପଶ୍ଚିତା ଚିଦସି ମନା-ଽସି ଧୀରସି ଦକ୍ଷିଣା- [ଦକ୍ଷିଣା, ଅସି ଯଜ୍ଞିଯା-ଽସି] 9
-ଽସି ଯଜ୍ଞିଯା-ଽସି କ୍ଷତ୍ରିଯା ଽସ୍ଯଦିତି-ରସ୍ଯୁଭଯତଶ୍ଶୀର୍ଷ୍ଣୀ ସା ନ-ସ୍ସୁପ୍ରାଚୀ ସୁପ୍ରତୀଚୀ ସ-ମ୍ଭଵ ମିତ୍ରସ୍ତ୍ଵା ପଦି ବଦ୍ଧ୍ନାତୁ ପୂଷା-ଽଦ୍ଧ୍ଵନଃ ପାତ୍ଵିନ୍ଦ୍ରାଯା-ଦ୍ଧ୍ଯକ୍ଷାଯାନୁ ତ୍ଵା ମାତା ମନ୍ଯତାମନୁ ପିତା-ଽନୁ ଭ୍ରାତା ସଗର୍ଭ୍ଯୋ-ଽନୁ ସଖା ସଯୂଥ୍ଯ-ସ୍ସା ଦେଵି ଦେଵମଚ୍ଛେହୀନ୍ଦ୍ରାଯ ସୋମଗ୍ଂ ରୁଦ୍ରସ୍ତ୍ଵା ଽଽଵର୍ତଯତୁ ମିତ୍ରସ୍ଯ ପଥା ସ୍ଵସ୍ତି ସୋମସଖା ପୁନରେହି ସହ ରଯ୍ଯା ॥ 10 ॥
ଇଯ-ନ୍ତେ ଶୁକ୍ର ତନୂରିଦଂ-ଵଁର୍ଚସ୍ତଯା ସ-ମ୍ଭଵ ଭ୍ରାଜ-ଙ୍ଗଚ୍ଛ ଜୂରସି ଧୃତା ମନସା ଜୁଷ୍ଟା ଵିଷ୍ଣଵେ ତସ୍ଯାସ୍ତେ ସତ୍ଯସଵସଃ ପ୍ରସଵେ ଵାଚୋ ଯନ୍ତ୍ରମଶୀଯ ସ୍ଵାହା ଶୁକ୍ରମସ୍ଯମୃତମସି ଵୈଶ୍ଵଦେଵଗ୍ଂ ହଵି-ସ୍ସୂର୍ଯସ୍ଯ ଚକ୍ଷୁରା -ଽରୁହମଗ୍ନେ ରକ୍ଷ୍ଣଃ କନୀନିକାଂ-ଯଁଦେତଶେଭିରୀଯସେ ଭ୍ରାଜମାନୋ ଵିପଶ୍ଚିତା ଚିଦସି ମନା-ଽସି ଧୀରସି ଦକ୍ଷିଣା- [ଦକ୍ଷିଣା, ଅସି ଯଜ୍ଞିଯା-ଽସି] 9
-ଽସି ଯଜ୍ଞିଯା-ଽସି କ୍ଷତ୍ରିଯା ଽସ୍ଯଦିତି-ରସ୍ଯୁଭଯତଶ୍ଶୀର୍ଷ୍ଣୀ ସା ନ-ସ୍ସୁପ୍ରାଚୀ ସୁପ୍ରତୀଚୀ ସ-ମ୍ଭଵ ମିତ୍ରସ୍ତ୍ଵା ପଦି ବଦ୍ଧ୍ନାତୁ ପୂଷା-ଽଦ୍ଧ୍ଵନଃ ପାତ୍ଵିନ୍ଦ୍ରାଯା-ଦ୍ଧ୍ଯକ୍ଷାଯାନୁ ତ୍ଵା ମାତା ମନ୍ଯତାମନୁ ପିତା-ଽନୁ ଭ୍ରାତା ସଗର୍ଭ୍ଯୋ-ଽନୁ ସଖା ସଯୂଥ୍ଯ-ସ୍ସା ଦେଵି ଦେଵମଚ୍ଛେହୀନ୍ଦ୍ରାଯ ସୋମଗ୍ଂ ରୁଦ୍ରସ୍ତ୍ଵା ଽଽଵର୍ତଯତୁ ମିତ୍ରସ୍ଯ ପଥା ସ୍ଵସ୍ତି ସୋମସଖା ପୁନରେହି ସହ ରଯ୍ଯା ॥ 10 ॥
( ଦକ୍ଷିଣା-ସୋମସଖା, ପଞ୍ଚ ଚ ) (ଅ. 4)
ଵସ୍ଵ୍ଯସି ରୁଦ୍ରା-ଽସ୍ଯଦିତି-ରସ୍ଯାଦିତ୍ଯା-ଽସି ଶୁକ୍ରା-ଽସି ଚନ୍ଦ୍ରା-ଽସି ବୃହସ୍ପତିସ୍ତ୍ଵା ସୁମ୍ନେ ରଣ୍ଵତୁ ରୁଦ୍ରୋ ଵସୁଭିରା ଚିକେତୁ ପୃଥିଵ୍ଯାସ୍ତ୍ଵା ମୂର୍ଧନ୍ନା ଜିଘର୍ମି ଦେଵଯଜନ ଇଡାଯାଃ ପଦେ ଘୃତଵତି ସ୍ଵାହା ପରିଲିଖିତଗ୍ଂ ରକ୍ଷଃ ପରିଲିଖିତା ଅରାତଯ ଇଦମହଗ୍ଂ ରକ୍ଷସୋ ଗ୍ରୀଵା ଅପି କୃନ୍ତାମି ଯୋ-ଽସ୍ମା-ନ୍ଦ୍ଵେଷ୍ଟି ଯ-ଞ୍ଚ ଵଯ-ନ୍ଦ୍ଵିଷ୍ମ ଇଦମସ୍ଯ ଗ୍ରୀଵା [ଗ୍ରୀଵାଃ, ଅପି କୃନ୍ତାମ୍ଯସ୍ମେ] 11
ଅପି କୃନ୍ତାମ୍ଯସ୍ମେ ରାଯସ୍ତ୍ଵେ ରାଯସ୍ତୋତେ ରାଯ-ସ୍ସ-ନ୍ଦେଵି ଦେଵ୍ଯୋର୍ଵଶ୍ଯା ପଶ୍ଯସ୍ଵ ତ୍ଵଷ୍ଟୀମତୀ ତେ ସପେଯ ସୁରେତା ରେତୋ ଦଧାନା ଵୀରଂ-ଵିଁଦେଯ ତଵ ସନ୍ଦୃଶି ମା-ଽହଗ୍ଂରାଯସ୍ପୋଷେଣ ଵି ଯୋଷମ୍ ॥ 12 ॥
ଵସ୍ଵ୍ଯସି ରୁଦ୍ରା-ଽସ୍ଯଦିତି-ରସ୍ଯାଦିତ୍ଯା-ଽସି ଶୁକ୍ରା-ଽସି ଚନ୍ଦ୍ରା-ଽସି ବୃହସ୍ପତିସ୍ତ୍ଵା ସୁମ୍ନେ ରଣ୍ଵତୁ ରୁଦ୍ରୋ ଵସୁଭିରା ଚିକେତୁ ପୃଥିଵ୍ଯାସ୍ତ୍ଵା ମୂର୍ଧନ୍ନା ଜିଘର୍ମି ଦେଵଯଜନ ଇଡାଯାଃ ପଦେ ଘୃତଵତି ସ୍ଵାହା ପରିଲିଖିତଗ୍ଂ ରକ୍ଷଃ ପରିଲିଖିତା ଅରାତଯ ଇଦମହଗ୍ଂ ରକ୍ଷସୋ ଗ୍ରୀଵା ଅପି କୃନ୍ତାମି ଯୋ-ଽସ୍ମା-ନ୍ଦ୍ଵେଷ୍ଟି ଯ-ଞ୍ଚ ଵଯ-ନ୍ଦ୍ଵିଷ୍ମ ଇଦମସ୍ଯ ଗ୍ରୀଵା [ଗ୍ରୀଵାଃ, ଅପି କୃନ୍ତାମ୍ଯସ୍ମେ] 11
ଅପି କୃନ୍ତାମ୍ଯସ୍ମେ ରାଯସ୍ତ୍ଵେ ରାଯସ୍ତୋତେ ରାଯ-ସ୍ସ-ନ୍ଦେଵି ଦେଵ୍ଯୋର୍ଵଶ୍ଯା ପଶ୍ଯସ୍ଵ ତ୍ଵଷ୍ଟୀମତୀ ତେ ସପେଯ ସୁରେତା ରେତୋ ଦଧାନା ଵୀରଂ-ଵିଁଦେଯ ତଵ ସନ୍ଦୃଶି ମା-ଽହଗ୍ଂରାଯସ୍ପୋଷେଣ ଵି ଯୋଷମ୍ ॥ 12 ॥
( ଅସ୍ଯ ଗ୍ରୀଵା-ଏକାନ୍ନ ତ୍ରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ ) (ଅ. 5)
ଅଗ୍ଂଶୁନା ତେ ଅଗ୍ଂଶୁଃ ପୃଚ୍ଯତା-ମ୍ପରୁଷା ପରୁ-ର୍ଗନ୍ଧସ୍ତେ କାମମଵତୁ ମଦାଯ ରସୋ ଅଚ୍ଯୁତୋ ଽମାତ୍ଯୋ-ଽସି ଶୁକ୍ରସ୍ତେ ଗ୍ରହୋ-ଽଭି ତ୍ଯ-ନ୍ଦେଵଗ୍ଂ ସଵିତାରମୂଣ୍ଯୋଃ କଵିକ୍ରତୁମର୍ଚାମି ସତ୍ଯସଵସଗ୍ଂ ରତ୍ନଧାମଭି ପ୍ରିଯ-ମ୍ମତିମୂର୍ଧ୍ଵା ଯସ୍ଯାମତିର୍ଭା ଅଦିଦ୍ଯୁତ-ଥ୍ସଵୀମନି ହିରଣ୍ଯପାଣିରମିମୀତ ସୁକ୍ରତୁଃ କୃପା ସୁଵଃ । ପ୍ରଜାଭ୍ଯସ୍ତ୍ଵା ପ୍ରାଣାଯ ତ୍ଵା ଵ୍ଯାନାଯ ତ୍ଵା ପ୍ରଜାସ୍ତ୍ଵମନୁ ପ୍ରାଣିହି ପ୍ରଜାସ୍ତ୍ଵାମନୁ ପ୍ରାଣନ୍ତୁ ॥ 13 ॥
ଅଗ୍ଂଶୁନା ତେ ଅଗ୍ଂଶୁଃ ପୃଚ୍ଯତା-ମ୍ପରୁଷା ପରୁ-ର୍ଗନ୍ଧସ୍ତେ କାମମଵତୁ ମଦାଯ ରସୋ ଅଚ୍ଯୁତୋ ଽମାତ୍ଯୋ-ଽସି ଶୁକ୍ରସ୍ତେ ଗ୍ରହୋ-ଽଭି ତ୍ଯ-ନ୍ଦେଵଗ୍ଂ ସଵିତାରମୂଣ୍ଯୋଃ କଵିକ୍ରତୁମର୍ଚାମି ସତ୍ଯସଵସଗ୍ଂ ରତ୍ନଧାମଭି ପ୍ରିଯ-ମ୍ମତିମୂର୍ଧ୍ଵା ଯସ୍ଯାମତିର୍ଭା ଅଦିଦ୍ଯୁତ-ଥ୍ସଵୀମନି ହିରଣ୍ଯପାଣିରମିମୀତ ସୁକ୍ରତୁଃ କୃପା ସୁଵଃ । ପ୍ରଜାଭ୍ଯସ୍ତ୍ଵା ପ୍ରାଣାଯ ତ୍ଵା ଵ୍ଯାନାଯ ତ୍ଵା ପ୍ରଜାସ୍ତ୍ଵମନୁ ପ୍ରାଣିହି ପ୍ରଜାସ୍ତ୍ଵାମନୁ ପ୍ରାଣନ୍ତୁ ॥ 13 ॥
(ଅନୁ-ସପ୍ତ ଚ) (ଅ. 6)
ସୋମ-ନ୍ତେ କ୍ରୀଣାମ୍ଯୂର୍ଜସ୍ଵନ୍ତ-ମ୍ପଯସ୍ଵନ୍ତଂ-ଵୀଁର୍ଯାଵନ୍ତମଭି-ମାତିଷାହଗ୍ଂ ଶୁକ୍ର-ନ୍ତେ ଶୁକ୍ରେଣ କ୍ରୀଣାମି ଚନ୍ଦ୍ର-ଞ୍ଚନ୍ଦ୍ରେଣାମୃତମମୃତେନ ସମ୍ଯତ୍ତେ ଗୋରସ୍ମେ ଚନ୍ଦ୍ରାଣି ତପସସ୍ତନୂରସି ପ୍ରଜାପତେ-ର୍ଵର୍ଣସ୍ତସ୍ଯାସ୍ତେ ସହସ୍ରପୋଷ-ମ୍ପୁଷ୍ଯନ୍ତ୍ଯାଶ୍ଚରମେଣ ପଶୁନା କ୍ରୀଣାମ୍ଯସ୍ମେ ତେ ବନ୍ଧୁର୍ମଯି ତେ ରାଯଃ ଶ୍ରଯନ୍ତାମସ୍ମେ ଜ୍ଯୋତିଃ ସୋମଵିକ୍ରଯିଣି ତମୋ ମିତ୍ରୋ ନ ଏହି ସୁମିତ୍ରଧା ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯୋରୁ ମା ଵିଶ ଦକ୍ଷିଣ-ମୁଶନ୍ନୁଶନ୍ତଗ୍ଗ୍ ସ୍ଯୋନ-ସ୍ସ୍ଯୋନଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵାନ ଭ୍ରାଜାଙ୍ଘାରେ ବମ୍ଭାରେ ହସ୍ତ ସୁହସ୍ତ କୃଶାନଵେତେ ଵଃ ସୋମ କ୍ରଯଣାସ୍ତା-ନ୍ରକ୍ଷଦ୍ଧ୍ଵ-ମ୍ମା ଵୋ ଦଭନ୍ନ୍ ॥ 14 ॥
ସୋମ-ନ୍ତେ କ୍ରୀଣାମ୍ଯୂର୍ଜସ୍ଵନ୍ତ-ମ୍ପଯସ୍ଵନ୍ତଂ-ଵୀଁର୍ଯାଵନ୍ତମଭି-ମାତିଷାହଗ୍ଂ ଶୁକ୍ର-ନ୍ତେ ଶୁକ୍ରେଣ କ୍ରୀଣାମି ଚନ୍ଦ୍ର-ଞ୍ଚନ୍ଦ୍ରେଣାମୃତମମୃତେନ ସମ୍ଯତ୍ତେ ଗୋରସ୍ମେ ଚନ୍ଦ୍ରାଣି ତପସସ୍ତନୂରସି ପ୍ରଜାପତେ-ର୍ଵର୍ଣସ୍ତସ୍ଯାସ୍ତେ ସହସ୍ରପୋଷ-ମ୍ପୁଷ୍ଯନ୍ତ୍ଯାଶ୍ଚରମେଣ ପଶୁନା କ୍ରୀଣାମ୍ଯସ୍ମେ ତେ ବନ୍ଧୁର୍ମଯି ତେ ରାଯଃ ଶ୍ରଯନ୍ତାମସ୍ମେ ଜ୍ଯୋତିଃ ସୋମଵିକ୍ରଯିଣି ତମୋ ମିତ୍ରୋ ନ ଏହି ସୁମିତ୍ରଧା ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯୋରୁ ମା ଵିଶ ଦକ୍ଷିଣ-ମୁଶନ୍ନୁଶନ୍ତଗ୍ଗ୍ ସ୍ଯୋନ-ସ୍ସ୍ଯୋନଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵାନ ଭ୍ରାଜାଙ୍ଘାରେ ବମ୍ଭାରେ ହସ୍ତ ସୁହସ୍ତ କୃଶାନଵେତେ ଵଃ ସୋମ କ୍ରଯଣାସ୍ତା-ନ୍ରକ୍ଷଦ୍ଧ୍ଵ-ମ୍ମା ଵୋ ଦଭନ୍ନ୍ ॥ 14 ॥
(ଉରୁଂ-ଦ୍ଵାଵିଗ୍ଂଶତିଶ୍ଚ) (ଅ. 7)
ଉଦାଯୁଷା ସ୍ଵାଯୁଷୋଦୋଷଧୀନାଗ୍ଂ ରସେନୋ-ତ୍ପର୍ଜନ୍ଯସ୍ଯ ଶୁଷ୍ମେଣୋଦସ୍ଥାମମୃତାଗ୍ଂ ଅନୁ । ଉର୍ଵନ୍ତରିକ୍ଷମନ୍ଵିହ୍ଯଦିତ୍ଯା-ସ୍ସଦୋ-ଽସ୍ଯଦିତ୍ଯା-ସ୍ସଦ ଆ ସୀଦାସ୍ତଭ୍ନା-ଦ୍ଦ୍ଯାମୃଷଭୋ ଅନ୍ତରିକ୍ଷମମିମୀତ ଵରିମାଣ-ମ୍ପୃଥିଵ୍ଯା ଆ-ଽସୀଦ-ଦ୍ଵିଶ୍ଵା ଭୁଵନାନି ସମ୍ରା-ଡ୍ଵିଶ୍ଵେତ୍ତାନି ଵରୁଣସ୍ଯ ଵ୍ରତାନି ଵନେଷୁ ଵ୍ଯନ୍ତରିକ୍ଷ-ନ୍ତତାନ ଵାଜମର୍ଵଥ୍ସୁ ପଯୋ ଅଘ୍ନିଯାସୁ ହୃଥ୍ସୁ- [ ] ॥ 15 ॥
ଉଦାଯୁଷା ସ୍ଵାଯୁଷୋଦୋଷଧୀନାଗ୍ଂ ରସେନୋ-ତ୍ପର୍ଜନ୍ଯସ୍ଯ ଶୁଷ୍ମେଣୋଦସ୍ଥାମମୃତାଗ୍ଂ ଅନୁ । ଉର୍ଵନ୍ତରିକ୍ଷମନ୍ଵିହ୍ଯଦିତ୍ଯା-ସ୍ସଦୋ-ଽସ୍ଯଦିତ୍ଯା-ସ୍ସଦ ଆ ସୀଦାସ୍ତଭ୍ନା-ଦ୍ଦ୍ଯାମୃଷଭୋ ଅନ୍ତରିକ୍ଷମମିମୀତ ଵରିମାଣ-ମ୍ପୃଥିଵ୍ଯା ଆ-ଽସୀଦ-ଦ୍ଵିଶ୍ଵା ଭୁଵନାନି ସମ୍ରା-ଡ୍ଵିଶ୍ଵେତ୍ତାନି ଵରୁଣସ୍ଯ ଵ୍ରତାନି ଵନେଷୁ ଵ୍ଯନ୍ତରିକ୍ଷ-ନ୍ତତାନ ଵାଜମର୍ଵଥ୍ସୁ ପଯୋ ଅଘ୍ନିଯାସୁ ହୃଥ୍ସୁ- [ ] ॥ 15 ॥
କ୍ରତୁଂ-ଵଁରୁଣୋ ଵିକ୍ଷ୍ଵଗ୍ନି-ନ୍ଦିଵି ସୂର୍ଯମଦଧା-ଥ୍ସୋମମଦ୍ରାଵୁଦୁତ୍ଯ-ଞ୍ଜାତଵେଦସ-ନ୍ଦେଵଂ-ଵଁହନ୍ତି କେତଵଃ । ଦୃଶେ ଵିଶ୍ଵାଯ ସୂର୍ଯମ୍ ॥ ଉସ୍ରାଵେତ-ନ୍ଧୂର୍ଷାହାଵନଶ୍ରୂ ଅଵୀରହଣୌ ବ୍ରହ୍ମଚୋଦନୌ ଵରୁଣସ୍ଯ ସ୍କମ୍ଭନମସି ଵରୁଣସ୍ଯ ସ୍କମ୍ଭସର୍ଜନମସି ପ୍ରତ୍ଯସ୍ତୋ ଵରୁଣସ୍ଯ ପାଶଃ ॥ 16 ॥
( ହୃଥ୍ସୁ-ପଞ୍ଚତ୍ରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ ) (ଅ. 8)
ପ୍ର ଚ୍ଯଵସ୍ଵ ଭୁଵସ୍ପତେ ଵିଶ୍ଵାନ୍ଯଭି ଧାମାନି ମା ତ୍ଵା ପରିପରୀ ଵିଦନ୍ମା ତ୍ଵା ପରିପନ୍ଥିନୋ ଵିଦନ୍ମା ତ୍ଵା ଵୃକା ଅଘାଯଵୋ ମା ଗନ୍ଧର୍ଵୋ ଵିଶ୍ଵାଵସୁରା ଦଘଚ୍ଛ୍ଯେନୋ ଭୂତ୍ଵା ପରା ପତ ଯଜମାନସ୍ଯ ନୋ ଗୃହେ ଦେଵୈ-ସ୍ସଗ୍ଗ୍ସ୍କୃତଂ-ଯଁଜମାନସ୍ଯ ସ୍ଵସ୍ତ୍ଯଯନ୍ଯସ୍ଯପି ପନ୍ଥାମଗସ୍ମହି ସ୍ଵସ୍ତିଗା-ମନେହସଂ-ଯେଁନ ଵିଶ୍ଵାଃ ପରି ଦ୍ଵିଷୋ ଵୃଣକ୍ତି ଵିନ୍ଦତେ ଵସୁ ନମୋ ମିତ୍ରସ୍ଯ ଵରୁଣସ୍ଯ ଚକ୍ଷସେ ମହୋ ଦେଵାଯ ତଦୃତଗ୍ଂ ସପର୍ଯତ ଦୂରେଦୃଶେ ଦେଵଜାତାଯ କେତଵେ ଦିଵସ୍ପୁତ୍ରାଯ ସୂର୍ଯାଯ ଶଗ୍ଂସତ ଵରୁଣସ୍ଯ ସ୍କମ୍ଭନମସି ଵରୁଣସ୍ଯ ସ୍କମ୍ଭସର୍ଜନ-ମସ୍ଯୁନ୍ମୁକ୍ତୋ ଵରୁଣସ୍ଯ ପାଶଃ ॥ 17 ॥
ପ୍ର ଚ୍ଯଵସ୍ଵ ଭୁଵସ୍ପତେ ଵିଶ୍ଵାନ୍ଯଭି ଧାମାନି ମା ତ୍ଵା ପରିପରୀ ଵିଦନ୍ମା ତ୍ଵା ପରିପନ୍ଥିନୋ ଵିଦନ୍ମା ତ୍ଵା ଵୃକା ଅଘାଯଵୋ ମା ଗନ୍ଧର୍ଵୋ ଵିଶ୍ଵାଵସୁରା ଦଘଚ୍ଛ୍ଯେନୋ ଭୂତ୍ଵା ପରା ପତ ଯଜମାନସ୍ଯ ନୋ ଗୃହେ ଦେଵୈ-ସ୍ସଗ୍ଗ୍ସ୍କୃତଂ-ଯଁଜମାନସ୍ଯ ସ୍ଵସ୍ତ୍ଯଯନ୍ଯସ୍ଯପି ପନ୍ଥାମଗସ୍ମହି ସ୍ଵସ୍ତିଗା-ମନେହସଂ-ଯେଁନ ଵିଶ୍ଵାଃ ପରି ଦ୍ଵିଷୋ ଵୃଣକ୍ତି ଵିନ୍ଦତେ ଵସୁ ନମୋ ମିତ୍ରସ୍ଯ ଵରୁଣସ୍ଯ ଚକ୍ଷସେ ମହୋ ଦେଵାଯ ତଦୃତଗ୍ଂ ସପର୍ଯତ ଦୂରେଦୃଶେ ଦେଵଜାତାଯ କେତଵେ ଦିଵସ୍ପୁତ୍ରାଯ ସୂର୍ଯାଯ ଶଗ୍ଂସତ ଵରୁଣସ୍ଯ ସ୍କମ୍ଭନମସି ଵରୁଣସ୍ଯ ସ୍କମ୍ଭସର୍ଜନ-ମସ୍ଯୁନ୍ମୁକ୍ତୋ ଵରୁଣସ୍ଯ ପାଶଃ ॥ 17 ॥
( ମିତ୍ରସ୍ଯ-ତ୍ରଯୋଵିଗ୍ଂଶତିଶ୍ଚ ) (ଅ. 9)
ଅଗ୍ନେ-ରାତିଥ୍ଯମସି ଵିଷ୍ଣଵେ ତ୍ଵା ସୋମସ୍ଯା-ଽଽତିଥ୍ଯମସି ଵିଷ୍ଣଵେ ତ୍ଵା-ଽତିଥେରାତିଥ୍ଯମସି ଵିଷ୍ଣଵେ ତ୍ଵା-ଽଗ୍ନଯେ ତ୍ଵା ରାଯସ୍ପୋଷଦାଵ୍ନ୍ନେ ଵିଷ୍ଣଵେ ତ୍ଵା ଶ୍ଯେନାଯ ତ୍ଵା ସୋମଭୃତେ ଵିଷ୍ଣଵେ ତ୍ଵା ଯା ତେ ଧାମାନି ହଵିଷା ଯଜନ୍ତି ତା ତେ ଵିଶ୍ଵା ପରିଭୂରସ୍ତୁ ଯଜ୍ଞ-ଙ୍ଗଯସ୍ଫାନଃ ପ୍ରତରଣ-ସ୍ସୁଵୀରୋ-ଽଵୀରହା ପ୍ରଚରା ସୋମ ଦୁର୍ଯାନଦିତ୍ଯା-ସ୍ସଦୋ-ଽସ୍ଯଦିତ୍ଯା-ସ୍ସଦ ଆ- [ସଦ ଆ, ସୀଦ ଵରୁଣୋ-ଽସି] ॥ 18 ॥
ଅଗ୍ନେ-ରାତିଥ୍ଯମସି ଵିଷ୍ଣଵେ ତ୍ଵା ସୋମସ୍ଯା-ଽଽତିଥ୍ଯମସି ଵିଷ୍ଣଵେ ତ୍ଵା-ଽତିଥେରାତିଥ୍ଯମସି ଵିଷ୍ଣଵେ ତ୍ଵା-ଽଗ୍ନଯେ ତ୍ଵା ରାଯସ୍ପୋଷଦାଵ୍ନ୍ନେ ଵିଷ୍ଣଵେ ତ୍ଵା ଶ୍ଯେନାଯ ତ୍ଵା ସୋମଭୃତେ ଵିଷ୍ଣଵେ ତ୍ଵା ଯା ତେ ଧାମାନି ହଵିଷା ଯଜନ୍ତି ତା ତେ ଵିଶ୍ଵା ପରିଭୂରସ୍ତୁ ଯଜ୍ଞ-ଙ୍ଗଯସ୍ଫାନଃ ପ୍ରତରଣ-ସ୍ସୁଵୀରୋ-ଽଵୀରହା ପ୍ରଚରା ସୋମ ଦୁର୍ଯାନଦିତ୍ଯା-ସ୍ସଦୋ-ଽସ୍ଯଦିତ୍ଯା-ସ୍ସଦ ଆ- [ସଦ ଆ, ସୀଦ ଵରୁଣୋ-ଽସି] ॥ 18 ॥
ସୀଦ ଵରୁଣୋ-ଽସି ଧୃତଵ୍ରତୋ ଵାରୁଣମସି ଶଂଯୋଁ-ର୍ଦେଵାନାଗ୍ଂ ସଖ୍ଯାନ୍ମା ଦେଵାନା-ମପସ-ଶ୍ଛିଥ୍ସ୍ମହ୍ଯାପତଯେ ତ୍ଵା ଗୃହ୍ଣାମି ପରିପତଯେ ତ୍ଵା ଗୃହ୍ଣାମି ତନୂନପ୍ତ୍ରେ ତ୍ଵା ଗୃହ୍ଣାମି ଶାକ୍ଵରାଯ ତ୍ଵା ଗୃହ୍ଣାମି ଶକ୍ମନ୍ନୋଜିଷ୍ଠାଯ ତ୍ଵା ଗୃହ୍ଣାମ୍ଯ-ନାଧୃଷ୍ଟମସ୍ଯ-ନାଧୃଷ୍ଯ-ନ୍ଦେଵାନାମୋଜୋ- ଽଭିଷସ୍ତିପା ଅନଭିଶସ୍ତେ-ଽନ୍ଯମନୁ ମେ ଦୀକ୍ଷା-ନ୍ଦୀକ୍ଷାପତି-ର୍ମନ୍ଯତାମନୁ ତପସ୍ତପସ୍ପତିରଞ୍ଜସା ସତ୍ଯମୁପ ଗେଷଗ୍ଂ ସୁଵିତେ ମା ଧାଃ ॥ 19 ॥
( ଆ-ମୈ-କ-ଞ୍ଚ ) (ଅ. 10)
ଅଗ୍ଂଶୁରଗ୍ଂଶୁସ୍ତେ ଦେଵ ସୋମା-ଽଽପ୍ଯାଯତା-ମିନ୍ଦ୍ରାଯୈକଧନଵିଦ ଆ ତୁଭ୍ଯମିନ୍ଦ୍ରଃ ପ୍ଯାଯତାମା ତ୍ଵମିନ୍ଦ୍ରାଯ ପ୍ଯାଯସ୍ଵା-ଽଽପ୍ଯାଯଯ ସଖୀନ୍-ଥ୍ସନ୍ଯା ମେଧଯା ସ୍ଵସ୍ତି ତେ ଦେଵ ସୋମ ସୁତ୍ଯାମଶୀଯେଷ୍ଟା ରାଯଃ ପ୍ରେଷେ ଭଗାଯର୍ତମୃତଵାଦିଭ୍ଯୋ ନମୋ ଦିଵେ ନମଃ ପୃଥିଵ୍ଯା ଅଗ୍ନେ ଵ୍ରତପତେ ତ୍ଵଂ-ଵ୍ରଁତାନାଂ-ଵ୍ରଁତପତିରସି ଯା ମମ ତନୂରେଷା ସା ତ୍ଵଯି [ତ୍ଵଯି, ଯା ତଵ] ॥ 20 ॥
ଅଗ୍ଂଶୁରଗ୍ଂଶୁସ୍ତେ ଦେଵ ସୋମା-ଽଽପ୍ଯାଯତା-ମିନ୍ଦ୍ରାଯୈକଧନଵିଦ ଆ ତୁଭ୍ଯମିନ୍ଦ୍ରଃ ପ୍ଯାଯତାମା ତ୍ଵମିନ୍ଦ୍ରାଯ ପ୍ଯାଯସ୍ଵା-ଽଽପ୍ଯାଯଯ ସଖୀନ୍-ଥ୍ସନ୍ଯା ମେଧଯା ସ୍ଵସ୍ତି ତେ ଦେଵ ସୋମ ସୁତ୍ଯାମଶୀଯେଷ୍ଟା ରାଯଃ ପ୍ରେଷେ ଭଗାଯର୍ତମୃତଵାଦିଭ୍ଯୋ ନମୋ ଦିଵେ ନମଃ ପୃଥିଵ୍ଯା ଅଗ୍ନେ ଵ୍ରତପତେ ତ୍ଵଂ-ଵ୍ରଁତାନାଂ-ଵ୍ରଁତପତିରସି ଯା ମମ ତନୂରେଷା ସା ତ୍ଵଯି [ତ୍ଵଯି, ଯା ତଵ] ॥ 20 ॥
ଯା ତଵ ତନୂରିଯଗ୍ଂ ସା ମଯି ସହ ନୌ ଵ୍ରତପତେ ଵ୍ରତିନୋ-ର୍ଵ୍ରତାନି ଯା ତେ ଅଗ୍ନେ ରୁଦ୍ରିଯା ତନୂସ୍ତଯା ନଃ ପାହି ତସ୍ଯାସ୍ତେ ସ୍ଵାହା ଯା ତେ ଅଗ୍ନେ-ଽଯାଶଯା ରଜାଶଯା ହରାଶଯା ତନୂର୍ଵର୍ଷିଷ୍ଠା ଗହ୍ଵରେଷ୍ଠୋ-ଽଗ୍ରଂ-ଵଁଚୋ ଅପାଵଧୀ-ନ୍ତ୍ଵେଷଂ-ଵଁଚୋ ଅପାଵଧୀଗ୍ ସ୍ଵାହା ॥ 21 ॥
( ତ୍ଵଯି-ଚତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ ) (ଅ. 11)
ଵିତ୍ତାଯନୀ ମେ-ଽସି ତିକ୍ତାଯନୀ ମେ-ଽସ୍ଯଵତାନ୍ମା ନାଥିତମଵତାନ୍ମା ଵ୍ଯଥିତଂ-ଵିଁଦେରଗ୍ନିର୍ନଭୋ ନାମାଗ୍ନେ ଅଙ୍ଗିରୋ ଯୋ-ଽସ୍ଯା-ମ୍ପୃଥିଵ୍ଯାମସ୍ଯାଯୁଷା ନାମ୍ନେହି ଯତ୍ତେ-ଽନାଧୃଷ୍ଟ-ନ୍ନାମ ଯଜ୍ଞିଯ-ନ୍ତେନ ତ୍ଵା-ଽଽଦଧେ-ଽଗ୍ନେ ଅଙ୍ଗିରୋ ଯୋ ଦ୍ଵିତୀଯସ୍ଯା-ନ୍ତୃତୀଯସ୍ଯା-ମ୍ପୃଥିଵ୍ଯା-ମସ୍ଯାଯୁଷା ନାମ୍ନେହି ଯତ୍ତେ-ଽନାଧୃଷ୍ଟ-ନ୍ନାମ- [ ] 22
ଯଜ୍ଞିଯ-ନ୍ତେନ ତ୍ଵା-ଽଽଦଧେ ସିଗ୍ଂହୀରସି ମହିଷୀରସ୍ଯୁରୁ ପ୍ରଥସ୍ଵୋରୁ ତେ ଯଜ୍ଞପତିଃ ପ୍ରଥତା-ନ୍ଧ୍ରୁଵା-ଽସି ଦେଵେଭ୍ଯଃ ଶୁନ୍ଧସ୍ଵ ଦେଵେଭ୍ଯଃ ଶୁମ୍ଭସ୍ଵେନ୍ଦ୍ରଘୋଷସ୍ତ୍ଵା ଵସୁଭିଃ ପୁରସ୍ତା-ତ୍ପାତୁ ମନୋଜଵାସ୍ତ୍ଵା ପିତୃଭି-ର୍ଦକ୍ଷିଣତଃ ପାତୁ ପ୍ରଚେତାସ୍ତ୍ଵା ରୁଦ୍ରୈଃ ପଶ୍ଚା-ତ୍ପାତୁ ଵିଶ୍ଵକର୍ମା ତ୍ଵା-ଽଽଦିତ୍ଯୈରୁତ୍ତରତଃ ପାତୁ ସିଗ୍ଂହୀରସି ସପତ୍ନସାହୀ ସ୍ଵାହା ସିଗ୍ଂହୀରସି ସୁପ୍ରଜାଵନି-ସ୍ସ୍ଵାହା ସିଗ୍ଂହୀ- [ସିଗ୍ଂହୀଃ, ଅସି ରାଯସ୍ପୋଷଵନି-ସ୍ସ୍ଵାହା] 23
ରସି ରାଯସ୍ପୋଷଵନି-ସ୍ସ୍ଵାହା ସିଗ୍ଂହୀରସ୍ଯାଦିତ୍ଯଵନି-ସ୍ସ୍ଵାହା ସିଗ୍ଂହୀରସ୍ଯା ଵହ ଦେଵାନ୍ଦେଵଯତେ ଯଜମାନାଯ ସ୍ଵାହା ଭୂତେଭ୍ଯସ୍ତ୍ଵା ଵିଶ୍ଵାଯୁରସି ପୃଥିଵୀ-ନ୍ଦୃଗ୍ଂହ ଧ୍ରୁଵକ୍ଷିଦସ୍ଯନ୍ତରିକ୍ଷ-ନ୍ଦୃଗ୍ଂହାଚ୍ଯୁତକ୍ଷିଦସି ଦିଵ-ନ୍ଦୃଗ୍ଂହାଗ୍ନେ-ର୍ଭସ୍ମାସ୍ଯଗ୍ନେଃ ପୁରୀଷମସି ॥ 24 ॥
ଵିତ୍ତାଯନୀ ମେ-ଽସି ତିକ୍ତାଯନୀ ମେ-ଽସ୍ଯଵତାନ୍ମା ନାଥିତମଵତାନ୍ମା ଵ୍ଯଥିତଂ-ଵିଁଦେରଗ୍ନିର୍ନଭୋ ନାମାଗ୍ନେ ଅଙ୍ଗିରୋ ଯୋ-ଽସ୍ଯା-ମ୍ପୃଥିଵ୍ଯାମସ୍ଯାଯୁଷା ନାମ୍ନେହି ଯତ୍ତେ-ଽନାଧୃଷ୍ଟ-ନ୍ନାମ ଯଜ୍ଞିଯ-ନ୍ତେନ ତ୍ଵା-ଽଽଦଧେ-ଽଗ୍ନେ ଅଙ୍ଗିରୋ ଯୋ ଦ୍ଵିତୀଯସ୍ଯା-ନ୍ତୃତୀଯସ୍ଯା-ମ୍ପୃଥିଵ୍ଯା-ମସ୍ଯାଯୁଷା ନାମ୍ନେହି ଯତ୍ତେ-ଽନାଧୃଷ୍ଟ-ନ୍ନାମ- [ ] 22
ଯଜ୍ଞିଯ-ନ୍ତେନ ତ୍ଵା-ଽଽଦଧେ ସିଗ୍ଂହୀରସି ମହିଷୀରସ୍ଯୁରୁ ପ୍ରଥସ୍ଵୋରୁ ତେ ଯଜ୍ଞପତିଃ ପ୍ରଥତା-ନ୍ଧ୍ରୁଵା-ଽସି ଦେଵେଭ୍ଯଃ ଶୁନ୍ଧସ୍ଵ ଦେଵେଭ୍ଯଃ ଶୁମ୍ଭସ୍ଵେନ୍ଦ୍ରଘୋଷସ୍ତ୍ଵା ଵସୁଭିଃ ପୁରସ୍ତା-ତ୍ପାତୁ ମନୋଜଵାସ୍ତ୍ଵା ପିତୃଭି-ର୍ଦକ୍ଷିଣତଃ ପାତୁ ପ୍ରଚେତାସ୍ତ୍ଵା ରୁଦ୍ରୈଃ ପଶ୍ଚା-ତ୍ପାତୁ ଵିଶ୍ଵକର୍ମା ତ୍ଵା-ଽଽଦିତ୍ଯୈରୁତ୍ତରତଃ ପାତୁ ସିଗ୍ଂହୀରସି ସପତ୍ନସାହୀ ସ୍ଵାହା ସିଗ୍ଂହୀରସି ସୁପ୍ରଜାଵନି-ସ୍ସ୍ଵାହା ସିଗ୍ଂହୀ- [ସିଗ୍ଂହୀଃ, ଅସି ରାଯସ୍ପୋଷଵନି-ସ୍ସ୍ଵାହା] 23
ରସି ରାଯସ୍ପୋଷଵନି-ସ୍ସ୍ଵାହା ସିଗ୍ଂହୀରସ୍ଯାଦିତ୍ଯଵନି-ସ୍ସ୍ଵାହା ସିଗ୍ଂହୀରସ୍ଯା ଵହ ଦେଵାନ୍ଦେଵଯତେ ଯଜମାନାଯ ସ୍ଵାହା ଭୂତେଭ୍ଯସ୍ତ୍ଵା ଵିଶ୍ଵାଯୁରସି ପୃଥିଵୀ-ନ୍ଦୃଗ୍ଂହ ଧ୍ରୁଵକ୍ଷିଦସ୍ଯନ୍ତରିକ୍ଷ-ନ୍ଦୃଗ୍ଂହାଚ୍ଯୁତକ୍ଷିଦସି ଦିଵ-ନ୍ଦୃଗ୍ଂହାଗ୍ନେ-ର୍ଭସ୍ମାସ୍ଯଗ୍ନେଃ ପୁରୀଷମସି ॥ 24 ॥
(ନାମ-ସୁପ୍ରଜାଵନି-ସ୍ସ୍ଵାହା ସିଗ୍ଂସୀଃ; ପଞ୍ଚତ୍ରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ ) (ଅ. 12)
ଯୁଞ୍ଜତେ ମନ ଉତ ଯୁଞ୍ଜତେ ଧିଯୋ ଵିପ୍ରା ଵିପ୍ରସ୍ଯ ବୃହତୋ ଵିପଶ୍ଚିତଃ । ଵି ହୋତ୍ରା ଦଧେ ଵଯୁନାଵିଦେକ ଇନ୍ମହୀ ଦେଵସ୍ଯ ସଵିତୁଃ ପରିଷ୍ଟୁତିଃ ॥ ସୁଵାଗ୍ଦେଵ ଦୁର୍ଯାଗ୍ଂ ଆ ଵଦ ଦେଵଶ୍ରୁତୌ ଦେଵେଷ୍ଵା ଘୋଷେଥାମା ନୋ ଵୀରୋ ଜାଯତା-ଙ୍କର୍ମଣ୍ଯୋ ଯଗ୍ଂ ସର୍ଵେ-ଽନୁ ଜୀଵାମ ଯୋ ବହୂନାମସଦ୍ଵଶୀ ॥ ଇଦଂ-ଵିଁଷ୍ଣୁ-ର୍ଵିଚକ୍ରମେ ତ୍ରେଧା ନି ଦଧେ ପଦମ୍ ॥ ସମୂଢମସ୍ଯ [ସମୂଢମସ୍ଯ, ପାଗ୍ଂସୁର] 25
ପାଗ୍ଂସୁର ଇରାଵତୀ ଧେନୁମତୀ ହି ଭୂତଗ୍ଂ ସୂଯଵସିନୀ ମନଵେ ଯଶସ୍ଯେ । ଵ୍ଯସ୍କଭ୍ନା-ଦ୍ରୋଦସୀ ଵିଷ୍ଣୁରେତେ ଦାଧାର ପୃଥିଵୀମଭିତୋ ମଯୂଖୈଃ ॥ ପ୍ରାଚୀ ପ୍ରେତମଦ୍ଧ୍ଵର-ଙ୍କଲ୍ପଯନ୍ତୀ ଊର୍ଧ୍ଵଂ-ଯଁଜ୍ଞ-ନ୍ନଯତ-ମ୍ମା ଜୀହ୍ଵରତମତ୍ର ରମେଥାଂ-ଵଁର୍ଷ୍ମ-ନ୍ପୃଥିଵ୍ଯା ଦିଵୋ ଵା ଵିଷ୍ଣଵୁତ ଵା ପୃଥିଵ୍ଯା ମହୋ ଵା ଵିଷ୍ଣଵୁତ ଵା-ଽନ୍ତରିକ୍ଷାଦ୍ଧସ୍ତୌ ପୃଣସ୍ଵ ବହୁଭି-ର୍ଵସଵ୍ଯୈରା ପ୍ର ଯଚ୍ଛ [ପ୍ର ଯଚ୍ଛ, ଦକ୍ଷିଣାଦୋତ] 26
ଦକ୍ଷିଣାଦୋତ ସଵ୍ଯାତ୍ । ଵିଷ୍ଣୋର୍ନୁକଂ-ଵୀଁର୍ଯାଣି ପ୍ର ଵୋଚଂ-ଯଃ ଁପାର୍ଥିଵାନି ଵିମମେ ରଜାଗ୍ଂସି ଯୋ ଅସ୍କଭାଯଦୁତ୍ତରଗ୍ଂ ସଧସ୍ଥଂ-ଵିଁଚକ୍ରମାଣ ସ୍ତ୍ରେଧୋରୁଗାଯୋ ଵିଷ୍ଣୋ ରରାଟମସି ଵିଷ୍ଣୋଃ ପୃଷ୍ଠମସି ଵିଷ୍ଣୋ-ଶ୍ଶ୍ନପ୍ତ୍ରେ ସ୍ଥୋ ଵିଷ୍ଣୋ-ସ୍ସ୍ଯୂରସି ଵିଷ୍ଣୋ-ର୍ଧ୍ରୁଵମସି ଵୈଷ୍ଣଵମସି ଵିଷ୍ଣଵେ ତ୍ଵା ॥ 27 ॥
( ଅସ୍ଯ-ଯଚ୍ଛୈକାନ୍ନ ଚତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ ) (ଅ. 13)
କୃଣୁଷ୍ଵ ପାଜଃ ପ୍ରସିତିନ୍ନ ପୃଥ୍ଵୀଂ-ଯାଁହି ରାଜେଵାମଵାଗ୍ଂ ଇଭେନ । ତୃଷ୍ଵୀମନୁ ପ୍ରସିତିଂ-ଦ୍ରୂଣାନୋ-ଽସ୍ତା-ଽସି ଵିଦ୍ଧ୍ଯ ରକ୍ଷସ ସ୍ତପିଷ୍ଠୈଃ ॥ ତଵ ଭ୍ରମାସ ଆଶୁଯା ପନ୍ତତ୍ଯନୁ ସ୍ପୃଶ-ଧୃଷତା ଶୋଶୁଚାନଃ । ତପୂଗ୍ଷ୍ଯଗ୍ନେ ଜୁହ୍ଵା ପତଙ୍ଗାନସନ୍ଦିତୋ ଵିସୃଜ ଵିଷ୍ଵଗୁଲ୍କାଃ ॥ ପ୍ରତିସ୍ପଶୋ ଵିସୃଜ-ତୂର୍ଣିତମୋ ଭଵା ପାଯୁର୍ଵିଶୋ ଅସ୍ଯା ଅଦବ୍ଧଃ । ଯୋ ନୋ ଦୂରେ ଅଘଶଗ୍ଂସୋ [ଅଘଶଗ୍ଂସଃ, ଯୋ ଅନ୍ତ୍ଯଗ୍ନେ] 28
ଯୋ ଅନ୍ତ୍ଯଗ୍ନେ ମାକିଷ୍ଟେ ଵ୍ଯଥିରା ଦଧର୍ଷୀତ୍ ॥ ଉଦଗ୍ନେ ତିଷ୍ଠ ପ୍ରତ୍ଯା ଽଽତନୁଷ୍ଵ ନ୍ଯମିତ୍ରାଗ୍ଂ ଓଷତା-ତ୍ତିଗ୍ମହେତେ । ଯୋ ନୋ ଅରାତିଗ୍ଂ ସମିଧାନ ଚକ୍ରେ ନୀଚା ତ-ନ୍ଧକ୍ଷ୍ଯତସ-ନ୍ନ ଶୁଷ୍କମ୍ ॥ ଊର୍ଧ୍ଵୋ ଭଵ ପ୍ରତିଵିଦ୍ଧ୍ଯା-ଽଦ୍ଧ୍ଯସ୍ମଦାଵିଷ୍କୃଣୁଷ୍ଵ ଦୈଵ୍ଯାନ୍ଯଗ୍ନେ । ଅଵସ୍ଥିରା ତନୁହି ଯାତୁଜୂନା-ଞ୍ଜାମିମଜାମିଂ ପ୍ରମୃଣୀହି ଶତ୍ରୂନ୍ ॥ ସ ତେ [ସ ତେ, ଜାନାତି ସୁମତିଂ] 29
ଜାନାତି ସୁମତିଂ-ଯଁଵିଷ୍ଠଯ ଈଵତେ ବ୍ରହ୍ମଣେ ଗାତୁମୈରତ୍ । ଵିଶ୍ଵାନ୍ଯସ୍ମୈ ସୁଦିନାନି ରାଯୋ ଦ୍ଯୁମ୍ନାନ୍ଯର୍ଯୋ ଵିଦୁରୋ ଅଭି ଦ୍ଯୌତ୍ ॥ ସେଦଗ୍ନେ ଅସ୍ତୁ ସୁଭଗଃ ସୁଦାନୁ-ର୍ଯସ୍ତ୍ଵା ନିତ୍ଯେନ ହଵିଷାଯ ଉକ୍ଥୈଃ । ପିପ୍ରୀଷତି ସ୍ଵ ଆଯୁଷି ଦୁରୋଣେ ଵିଶ୍ଵେଦସ୍ମୈ ସୁଦିନା ସା-ଽସଦିଷ୍ଟିଃ ॥ ଅର୍ଚାମି ତେ ସୁମତି-ଙ୍ଘୋଷ୍ଯର୍ଵାଖ୍-ସନ୍ତେ ଵା ଵା ତା ଜରତା- [ଵା ଵା ତା ଜରତାମ୍, ଇଯଙ୍ଗୀଃ] 30
ମିଯଙ୍ଗୀଃ । ସ୍ଵଶ୍ଵାସ୍ତ୍ଵା ସୁରଥା ମର୍ଜଯେମାସ୍ମେ କ୍ଷତ୍ରାଣି ଧାରଯେରନୁ ଦ୍ଯୂନ୍ ॥ ଇହ ତ୍ଵା ଭୂର୍ଯା ଚରେ ଦୁପତ୍ମ-ନ୍ଦୋଷାଵସ୍ତ-ର୍ଦୀଦିଵାଗ୍ଂସମନୁ ଦ୍ଯୂନ୍ । କ୍ରୀଡନ୍ତସ୍ତ୍ଵା ସୁମନସ-ସ୍ସପେମାଭି ଦ୍ଯୁମ୍ନା ତସ୍ଥିଵାଗ୍ଂସୋ ଜନାନାମ୍ ॥ ଯସ୍ତ୍ଵା-ସ୍ଵଶ୍ଵଃ ସୁହିରଣ୍ଯୋ ଅଗ୍ନ ଉପଯାତି ଵସୁମତା ରଥେନ । ତସ୍ଯ ତ୍ରାତା-ଭଵସି ତସ୍ଯ ସଖା ଯସ୍ତ ଆତିଥ୍ଯମାନୁଷଗ୍ ଜୁଜୋଷତ୍ ॥ ମହୋ ରୁଜାମି - [ ] 31
ବନ୍ଧୁତା ଵଚୋଭିସ୍ତନ୍ମା ପିତୁର୍ଗୋତମାଦ-ନ୍ଵିଯାଯ । ତ୍ଵନ୍ନୋ ଅସ୍ଯ ଵଚସ-ଶ୍ଚିକିଦ୍ଧି ହୋତର୍ଯଵିଷ୍ଠ ସୁକ୍ରତୋ ଦମୂନାଃ ॥ ଅସ୍ଵପ୍ନଜ ସ୍ତରଣଯ-ସ୍ସୁଶେଵା ଅତନ୍ଦ୍ରାସୋ-ଽଵୃକା ଅଶ୍ରମିଷ୍ଠାଃ । ତେ ପାଯଵଃ ସଦ୍ଧ୍ରିଯଞ୍ଚୋ ନିଷଦ୍ଯା-ଽଗ୍ନେ ତଵନଃ ପାନ୍ତ୍ଵମୂର ॥ ଯେ ପାଯଵୋ ମାମତେଯ-ନ୍ତେ ଅଗ୍ନେ ପଶ୍ଯନ୍ତୋ ଅନ୍ଧ-ନ୍ଦୁରିତାଦରକ୍ଷନ୍ନ୍ । ରରକ୍ଷତାନ୍-ଥ୍ସୁକୃତୋ ଵିଶ୍ଵଵେଦା ଦିଫ୍ସନ୍ତ ଇଦ୍ରିପଵୋ ନା ହ [ନା ହ, ଦେଭୁଃ] 32
ଦେଭୁଃ ॥ ତ୍ଵଯା ଵଯଗ୍ଂ ସଧନ୍ଯ-ସ୍ତ୍ଵୋତା-ସ୍ତଵ ପ୍ରଣୀତ୍ଯଶ୍ଯାମ ଵାଜାନ୍ । ଉଭା ଶଗ୍ଂସା ସୂଦଯ ସତ୍ଯତାତେ-ଽନୁଷ୍ଠୁଯା କୃଣୁହ୍ଯହ୍ରଯାଣ ॥ ଅଯା ତେ ଅଗ୍ନେ ସମିଧା ଵିଧେମ ପ୍ରତିସ୍ତୋମଗ୍ଂ ଶସ୍ଯମାନ-ଙ୍ଗୃଭାଯ । ଦହାଶସୋ ରକ୍ଷସଃ ପାହ୍ଯସ୍ମା-ନ୍ଦ୍ରୁହୋ ନିଦୋ ମିତ୍ରମହୋ ଅଵଦ୍ଯାତ୍ ॥ ରକ୍ଷୋହଣଂ ଁଵାଜିନମାଜିଘର୍ମି ମିତ୍ର-ମ୍ପ୍ରଥିଷ୍ଠ-ମୁପଯାମି ଶର୍ମ । ଶିଶାନୋ ଅଗ୍ନିଃ କ୍ରତୁଭି-ସ୍ସମିଦ୍ଧସ୍ସନୋ ଦିଵା [ଦିଵା, ସରିଷଃ ପାତୁ ନକ୍ତଂ] 33
ସରିଷଃ ପାତୁ ନକ୍ତମ୍ ॥ ଵିଜ୍ଯୋତିଷା ବୃହତା ଭାତ୍ଯଗ୍ନି-ରାଵି-ର୍ଵିଶ୍ଵାନି କୃଣୁତେ ମହିତ୍ଵା । ପ୍ରାଦେଵୀ-ର୍ମାଯା-ସ୍ସହତେ-ଦୁରେଵା-ଶ୍ଶିଶୀତେ ଶୃଙ୍ଗେ ରକ୍ଷସେ ଵିନିକ୍ଷେ ॥ ଉତ ସ୍ଵାନାସୋ ଦିଵିଷନ୍ତ୍ଵଗ୍ନେ ସ୍ତିଗ୍ମାଯୁଧା ରକ୍ଷସେ ହନ୍ତଵା ଉ । ମଦେ ଚିଦସ୍ଯ ପ୍ରରୁଜନ୍ତି ଭାମା ନ ଵରନ୍ତେ ପରିବାଧୋ ଅଦେଵୀଃ ॥ 34 ॥
(ଅଘଶଗ୍ଂସଃ-ସ ତେ-ଜରତାଗ୍ଂ-ରୁଜାମି-ହ -ଦିଵୈ - କଚତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 14)
(ଆପ ଉନ୍ଦ, ନ୍ତ୍ଵାକୂତ୍ଯୈ, ଦୈଵୀ, ମିଯନ୍ତେ, ଵସ୍ଵ୍ଯସ୍ଯଗ୍ଂ ଶୁନା ତେ, ସୋମନ୍ତ, ଉଦାଯୁଷା, ପ୍ର ଚ୍ଯଵସ୍ଵା, ଽଗ୍ନେ ରାତିଥ୍ଯ, -ମଗ୍ଂଶୁରଗ୍ଂ ଶୁ, ର୍ଵିତ୍ତାଯନୀ ମେ-ଽସି, ଯୁଞ୍ଚତେ, କୃଣୁଷ୍ଵ ପାଜ, ଶ୍ଚତୁର୍ଦଶ ।)
(ଆପୋ-ଵସ୍ଵ୍ଯସି ଯା ତଵେ-ଯଙ୍ଗୀ-ଶ୍ଚତୁସ୍ତ୍ରିଗ୍ଂଶତ୍ ।)
(ଆପ ଉନ୍ଦନ୍, ତ୍ଵଦେଵୀଃ)
॥ ହରିଃ ଓମ୍ ॥
॥ କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ସଂହିତାଯା-ମ୍ପ୍ରଥମକାଣ୍ଡେ ଦ୍ଵିତୀଯଃ ପ୍ରଶ୍ନ-ସ୍ସମାପ୍ତଃ ॥
ଯୁଞ୍ଜତେ ମନ ଉତ ଯୁଞ୍ଜତେ ଧିଯୋ ଵିପ୍ରା ଵିପ୍ରସ୍ଯ ବୃହତୋ ଵିପଶ୍ଚିତଃ । ଵି ହୋତ୍ରା ଦଧେ ଵଯୁନାଵିଦେକ ଇନ୍ମହୀ ଦେଵସ୍ଯ ସଵିତୁଃ ପରିଷ୍ଟୁତିଃ ॥ ସୁଵାଗ୍ଦେଵ ଦୁର୍ଯାଗ୍ଂ ଆ ଵଦ ଦେଵଶ୍ରୁତୌ ଦେଵେଷ୍ଵା ଘୋଷେଥାମା ନୋ ଵୀରୋ ଜାଯତା-ଙ୍କର୍ମଣ୍ଯୋ ଯଗ୍ଂ ସର୍ଵେ-ଽନୁ ଜୀଵାମ ଯୋ ବହୂନାମସଦ୍ଵଶୀ ॥ ଇଦଂ-ଵିଁଷ୍ଣୁ-ର୍ଵିଚକ୍ରମେ ତ୍ରେଧା ନି ଦଧେ ପଦମ୍ ॥ ସମୂଢମସ୍ଯ [ସମୂଢମସ୍ଯ, ପାଗ୍ଂସୁର] 25
ପାଗ୍ଂସୁର ଇରାଵତୀ ଧେନୁମତୀ ହି ଭୂତଗ୍ଂ ସୂଯଵସିନୀ ମନଵେ ଯଶସ୍ଯେ । ଵ୍ଯସ୍କଭ୍ନା-ଦ୍ରୋଦସୀ ଵିଷ୍ଣୁରେତେ ଦାଧାର ପୃଥିଵୀମଭିତୋ ମଯୂଖୈଃ ॥ ପ୍ରାଚୀ ପ୍ରେତମଦ୍ଧ୍ଵର-ଙ୍କଲ୍ପଯନ୍ତୀ ଊର୍ଧ୍ଵଂ-ଯଁଜ୍ଞ-ନ୍ନଯତ-ମ୍ମା ଜୀହ୍ଵରତମତ୍ର ରମେଥାଂ-ଵଁର୍ଷ୍ମ-ନ୍ପୃଥିଵ୍ଯା ଦିଵୋ ଵା ଵିଷ୍ଣଵୁତ ଵା ପୃଥିଵ୍ଯା ମହୋ ଵା ଵିଷ୍ଣଵୁତ ଵା-ଽନ୍ତରିକ୍ଷାଦ୍ଧସ୍ତୌ ପୃଣସ୍ଵ ବହୁଭି-ର୍ଵସଵ୍ଯୈରା ପ୍ର ଯଚ୍ଛ [ପ୍ର ଯଚ୍ଛ, ଦକ୍ଷିଣାଦୋତ] 26
ଦକ୍ଷିଣାଦୋତ ସଵ୍ଯାତ୍ । ଵିଷ୍ଣୋର୍ନୁକଂ-ଵୀଁର୍ଯାଣି ପ୍ର ଵୋଚଂ-ଯଃ ଁପାର୍ଥିଵାନି ଵିମମେ ରଜାଗ୍ଂସି ଯୋ ଅସ୍କଭାଯଦୁତ୍ତରଗ୍ଂ ସଧସ୍ଥଂ-ଵିଁଚକ୍ରମାଣ ସ୍ତ୍ରେଧୋରୁଗାଯୋ ଵିଷ୍ଣୋ ରରାଟମସି ଵିଷ୍ଣୋଃ ପୃଷ୍ଠମସି ଵିଷ୍ଣୋ-ଶ୍ଶ୍ନପ୍ତ୍ରେ ସ୍ଥୋ ଵିଷ୍ଣୋ-ସ୍ସ୍ଯୂରସି ଵିଷ୍ଣୋ-ର୍ଧ୍ରୁଵମସି ଵୈଷ୍ଣଵମସି ଵିଷ୍ଣଵେ ତ୍ଵା ॥ 27 ॥
( ଅସ୍ଯ-ଯଚ୍ଛୈକାନ୍ନ ଚତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ ) (ଅ. 13)
କୃଣୁଷ୍ଵ ପାଜଃ ପ୍ରସିତିନ୍ନ ପୃଥ୍ଵୀଂ-ଯାଁହି ରାଜେଵାମଵାଗ୍ଂ ଇଭେନ । ତୃଷ୍ଵୀମନୁ ପ୍ରସିତିଂ-ଦ୍ରୂଣାନୋ-ଽସ୍ତା-ଽସି ଵିଦ୍ଧ୍ଯ ରକ୍ଷସ ସ୍ତପିଷ୍ଠୈଃ ॥ ତଵ ଭ୍ରମାସ ଆଶୁଯା ପନ୍ତତ୍ଯନୁ ସ୍ପୃଶ-ଧୃଷତା ଶୋଶୁଚାନଃ । ତପୂଗ୍ଷ୍ଯଗ୍ନେ ଜୁହ୍ଵା ପତଙ୍ଗାନସନ୍ଦିତୋ ଵିସୃଜ ଵିଷ୍ଵଗୁଲ୍କାଃ ॥ ପ୍ରତିସ୍ପଶୋ ଵିସୃଜ-ତୂର୍ଣିତମୋ ଭଵା ପାଯୁର୍ଵିଶୋ ଅସ୍ଯା ଅଦବ୍ଧଃ । ଯୋ ନୋ ଦୂରେ ଅଘଶଗ୍ଂସୋ [ଅଘଶଗ୍ଂସଃ, ଯୋ ଅନ୍ତ୍ଯଗ୍ନେ] 28
ଯୋ ଅନ୍ତ୍ଯଗ୍ନେ ମାକିଷ୍ଟେ ଵ୍ଯଥିରା ଦଧର୍ଷୀତ୍ ॥ ଉଦଗ୍ନେ ତିଷ୍ଠ ପ୍ରତ୍ଯା ଽଽତନୁଷ୍ଵ ନ୍ଯମିତ୍ରାଗ୍ଂ ଓଷତା-ତ୍ତିଗ୍ମହେତେ । ଯୋ ନୋ ଅରାତିଗ୍ଂ ସମିଧାନ ଚକ୍ରେ ନୀଚା ତ-ନ୍ଧକ୍ଷ୍ଯତସ-ନ୍ନ ଶୁଷ୍କମ୍ ॥ ଊର୍ଧ୍ଵୋ ଭଵ ପ୍ରତିଵିଦ୍ଧ୍ଯା-ଽଦ୍ଧ୍ଯସ୍ମଦାଵିଷ୍କୃଣୁଷ୍ଵ ଦୈଵ୍ଯାନ୍ଯଗ୍ନେ । ଅଵସ୍ଥିରା ତନୁହି ଯାତୁଜୂନା-ଞ୍ଜାମିମଜାମିଂ ପ୍ରମୃଣୀହି ଶତ୍ରୂନ୍ ॥ ସ ତେ [ସ ତେ, ଜାନାତି ସୁମତିଂ] 29
ଜାନାତି ସୁମତିଂ-ଯଁଵିଷ୍ଠଯ ଈଵତେ ବ୍ରହ୍ମଣେ ଗାତୁମୈରତ୍ । ଵିଶ୍ଵାନ୍ଯସ୍ମୈ ସୁଦିନାନି ରାଯୋ ଦ୍ଯୁମ୍ନାନ୍ଯର୍ଯୋ ଵିଦୁରୋ ଅଭି ଦ୍ଯୌତ୍ ॥ ସେଦଗ୍ନେ ଅସ୍ତୁ ସୁଭଗଃ ସୁଦାନୁ-ର୍ଯସ୍ତ୍ଵା ନିତ୍ଯେନ ହଵିଷାଯ ଉକ୍ଥୈଃ । ପିପ୍ରୀଷତି ସ୍ଵ ଆଯୁଷି ଦୁରୋଣେ ଵିଶ୍ଵେଦସ୍ମୈ ସୁଦିନା ସା-ଽସଦିଷ୍ଟିଃ ॥ ଅର୍ଚାମି ତେ ସୁମତି-ଙ୍ଘୋଷ୍ଯର୍ଵାଖ୍-ସନ୍ତେ ଵା ଵା ତା ଜରତା- [ଵା ଵା ତା ଜରତାମ୍, ଇଯଙ୍ଗୀଃ] 30
ମିଯଙ୍ଗୀଃ । ସ୍ଵଶ୍ଵାସ୍ତ୍ଵା ସୁରଥା ମର୍ଜଯେମାସ୍ମେ କ୍ଷତ୍ରାଣି ଧାରଯେରନୁ ଦ୍ଯୂନ୍ ॥ ଇହ ତ୍ଵା ଭୂର୍ଯା ଚରେ ଦୁପତ୍ମ-ନ୍ଦୋଷାଵସ୍ତ-ର୍ଦୀଦିଵାଗ୍ଂସମନୁ ଦ୍ଯୂନ୍ । କ୍ରୀଡନ୍ତସ୍ତ୍ଵା ସୁମନସ-ସ୍ସପେମାଭି ଦ୍ଯୁମ୍ନା ତସ୍ଥିଵାଗ୍ଂସୋ ଜନାନାମ୍ ॥ ଯସ୍ତ୍ଵା-ସ୍ଵଶ୍ଵଃ ସୁହିରଣ୍ଯୋ ଅଗ୍ନ ଉପଯାତି ଵସୁମତା ରଥେନ । ତସ୍ଯ ତ୍ରାତା-ଭଵସି ତସ୍ଯ ସଖା ଯସ୍ତ ଆତିଥ୍ଯମାନୁଷଗ୍ ଜୁଜୋଷତ୍ ॥ ମହୋ ରୁଜାମି - [ ] 31
ବନ୍ଧୁତା ଵଚୋଭିସ୍ତନ୍ମା ପିତୁର୍ଗୋତମାଦ-ନ୍ଵିଯାଯ । ତ୍ଵନ୍ନୋ ଅସ୍ଯ ଵଚସ-ଶ୍ଚିକିଦ୍ଧି ହୋତର୍ଯଵିଷ୍ଠ ସୁକ୍ରତୋ ଦମୂନାଃ ॥ ଅସ୍ଵପ୍ନଜ ସ୍ତରଣଯ-ସ୍ସୁଶେଵା ଅତନ୍ଦ୍ରାସୋ-ଽଵୃକା ଅଶ୍ରମିଷ୍ଠାଃ । ତେ ପାଯଵଃ ସଦ୍ଧ୍ରିଯଞ୍ଚୋ ନିଷଦ୍ଯା-ଽଗ୍ନେ ତଵନଃ ପାନ୍ତ୍ଵମୂର ॥ ଯେ ପାଯଵୋ ମାମତେଯ-ନ୍ତେ ଅଗ୍ନେ ପଶ୍ଯନ୍ତୋ ଅନ୍ଧ-ନ୍ଦୁରିତାଦରକ୍ଷନ୍ନ୍ । ରରକ୍ଷତାନ୍-ଥ୍ସୁକୃତୋ ଵିଶ୍ଵଵେଦା ଦିଫ୍ସନ୍ତ ଇଦ୍ରିପଵୋ ନା ହ [ନା ହ, ଦେଭୁଃ] 32
ଦେଭୁଃ ॥ ତ୍ଵଯା ଵଯଗ୍ଂ ସଧନ୍ଯ-ସ୍ତ୍ଵୋତା-ସ୍ତଵ ପ୍ରଣୀତ୍ଯଶ୍ଯାମ ଵାଜାନ୍ । ଉଭା ଶଗ୍ଂସା ସୂଦଯ ସତ୍ଯତାତେ-ଽନୁଷ୍ଠୁଯା କୃଣୁହ୍ଯହ୍ରଯାଣ ॥ ଅଯା ତେ ଅଗ୍ନେ ସମିଧା ଵିଧେମ ପ୍ରତିସ୍ତୋମଗ୍ଂ ଶସ୍ଯମାନ-ଙ୍ଗୃଭାଯ । ଦହାଶସୋ ରକ୍ଷସଃ ପାହ୍ଯସ୍ମା-ନ୍ଦ୍ରୁହୋ ନିଦୋ ମିତ୍ରମହୋ ଅଵଦ୍ଯାତ୍ ॥ ରକ୍ଷୋହଣଂ ଁଵାଜିନମାଜିଘର୍ମି ମିତ୍ର-ମ୍ପ୍ରଥିଷ୍ଠ-ମୁପଯାମି ଶର୍ମ । ଶିଶାନୋ ଅଗ୍ନିଃ କ୍ରତୁଭି-ସ୍ସମିଦ୍ଧସ୍ସନୋ ଦିଵା [ଦିଵା, ସରିଷଃ ପାତୁ ନକ୍ତଂ] 33
ସରିଷଃ ପାତୁ ନକ୍ତମ୍ ॥ ଵିଜ୍ଯୋତିଷା ବୃହତା ଭାତ୍ଯଗ୍ନି-ରାଵି-ର୍ଵିଶ୍ଵାନି କୃଣୁତେ ମହିତ୍ଵା । ପ୍ରାଦେଵୀ-ର୍ମାଯା-ସ୍ସହତେ-ଦୁରେଵା-ଶ୍ଶିଶୀତେ ଶୃଙ୍ଗେ ରକ୍ଷସେ ଵିନିକ୍ଷେ ॥ ଉତ ସ୍ଵାନାସୋ ଦିଵିଷନ୍ତ୍ଵଗ୍ନେ ସ୍ତିଗ୍ମାଯୁଧା ରକ୍ଷସେ ହନ୍ତଵା ଉ । ମଦେ ଚିଦସ୍ଯ ପ୍ରରୁଜନ୍ତି ଭାମା ନ ଵରନ୍ତେ ପରିବାଧୋ ଅଦେଵୀଃ ॥ 34 ॥
(ଅଘଶଗ୍ଂସଃ-ସ ତେ-ଜରତାଗ୍ଂ-ରୁଜାମି-ହ -ଦିଵୈ - କଚତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 14)
(ଆପ ଉନ୍ଦ, ନ୍ତ୍ଵାକୂତ୍ଯୈ, ଦୈଵୀ, ମିଯନ୍ତେ, ଵସ୍ଵ୍ଯସ୍ଯଗ୍ଂ ଶୁନା ତେ, ସୋମନ୍ତ, ଉଦାଯୁଷା, ପ୍ର ଚ୍ଯଵସ୍ଵା, ଽଗ୍ନେ ରାତିଥ୍ଯ, -ମଗ୍ଂଶୁରଗ୍ଂ ଶୁ, ର୍ଵିତ୍ତାଯନୀ ମେ-ଽସି, ଯୁଞ୍ଚତେ, କୃଣୁଷ୍ଵ ପାଜ, ଶ୍ଚତୁର୍ଦଶ ।)
(ଆପୋ-ଵସ୍ଵ୍ଯସି ଯା ତଵେ-ଯଙ୍ଗୀ-ଶ୍ଚତୁସ୍ତ୍ରିଗ୍ଂଶତ୍ ।)
(ଆପ ଉନ୍ଦନ୍, ତ୍ଵଦେଵୀଃ)
॥ ହରିଃ ଓମ୍ ॥
॥ କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ସଂହିତାଯା-ମ୍ପ୍ରଥମକାଣ୍ଡେ ଦ୍ଵିତୀଯଃ ପ୍ରଶ୍ନ-ସ୍ସମାପ୍ତଃ ॥