કૃષ્ણ યજુર્વેદીય તૈત્તિરીય સંહિતાયા-મ્પ્રથમકાણ્ડે દ્વિતીયઃ પ્રશ્નઃ - અગ્નિષ્ટોમે ક્રયઃ
ઓ-ન્નમઃ પરમાત્મને, શ્રી મહાગણપતયે નમઃ,
શ્રી ગુરુભ્યો નમઃ । હરિઃ ઓમ્ ॥
આપ ઉન્દન્તુ જીવસે દીર્ઘાયુત્વાય વર્ચસ ઓષધે ત્રાયસ્વૈનગ્ગ્ સ્વધિતે મૈનગ્ં હિગ્ંસી-ર્દેવશ્રૂરેતાનિ પ્ર વપે સ્વસ્ત્યુત્તરાણ્યશીયાપો અસ્મા-ન્માતરઃ શુન્ધન્તુ ઘૃતેન નો ઘૃતપુવઃ પુનન્તુ વિશ્વમસ્મ-ત્પ્ર વહન્તુ રિપ્રમુદાભ્ય-શ્શુચિરા પૂત એમિ સોમસ્ય તનૂરસિ તનુવ-મ્મે પાહિ મહીના-મ્પયો-ઽસિ વર્ચોધા અસિ વર્ચો- [વર્ચઃ, મયિ ધેહિ વૃત્રસ્ય] 1
મયિ ધેહિ વૃત્રસ્ય કનીનિકા-ઽસિ ચક્ષુષ્પા અસિ ચક્ષુર્મે પાહિ ચિત્પતિસ્ત્વા પુનાતુ વાક્પતિસ્ત્વા પુનાતુ દેવસ્ત્વા સવિતા પુનાત્વચ્છિદ્રેણ પવિત્રેણ વસો-સ્સૂર્યસ્ય રશ્મિભિસ્તસ્ય તે પવિત્રપતે પવિત્રેણ યસ્મૈ ક-મ્પુને તચ્છકેયમા વો દેવાસ ઈમહે સત્યધર્માણો અદ્ધ્વરે યદ્વો દેવાસ આગુરે યજ્ઞિયાસો હવામહ ઇન્દ્રાગ્ની દ્યાવાપૃથિવી આપ ઓષધી સ્ત્વ-ન્દીક્ષાણા-મધિપતિરસીહ મા સન્ત-મ્પાહિ ॥ 2 ॥
ઓ-ન્નમઃ પરમાત્મને, શ્રી મહાગણપતયે નમઃ,
શ્રી ગુરુભ્યો નમઃ । હરિઃ ઓમ્ ॥
આપ ઉન્દન્તુ જીવસે દીર્ઘાયુત્વાય વર્ચસ ઓષધે ત્રાયસ્વૈનગ્ગ્ સ્વધિતે મૈનગ્ં હિગ્ંસી-ર્દેવશ્રૂરેતાનિ પ્ર વપે સ્વસ્ત્યુત્તરાણ્યશીયાપો અસ્મા-ન્માતરઃ શુન્ધન્તુ ઘૃતેન નો ઘૃતપુવઃ પુનન્તુ વિશ્વમસ્મ-ત્પ્ર વહન્તુ રિપ્રમુદાભ્ય-શ્શુચિરા પૂત એમિ સોમસ્ય તનૂરસિ તનુવ-મ્મે પાહિ મહીના-મ્પયો-ઽસિ વર્ચોધા અસિ વર્ચો- [વર્ચઃ, મયિ ધેહિ વૃત્રસ્ય] 1
મયિ ધેહિ વૃત્રસ્ય કનીનિકા-ઽસિ ચક્ષુષ્પા અસિ ચક્ષુર્મે પાહિ ચિત્પતિસ્ત્વા પુનાતુ વાક્પતિસ્ત્વા પુનાતુ દેવસ્ત્વા સવિતા પુનાત્વચ્છિદ્રેણ પવિત્રેણ વસો-સ્સૂર્યસ્ય રશ્મિભિસ્તસ્ય તે પવિત્રપતે પવિત્રેણ યસ્મૈ ક-મ્પુને તચ્છકેયમા વો દેવાસ ઈમહે સત્યધર્માણો અદ્ધ્વરે યદ્વો દેવાસ આગુરે યજ્ઞિયાસો હવામહ ઇન્દ્રાગ્ની દ્યાવાપૃથિવી આપ ઓષધી સ્ત્વ-ન્દીક્ષાણા-મધિપતિરસીહ મા સન્ત-મ્પાહિ ॥ 2 ॥
(વર્ચ - ઓષધી- રષ્ટૌ ચ ) (અ. 1)
આકૂત્યૈ પ્રયુજે-ઽગ્નયે સ્વાહા મેધાયૈ મનસે ઽગ્નયે સ્વાહા દીક્ષાયૈ તપસે-ઽગ્નયે સ્વાહા સરસ્વત્યૈ પૂષ્ણે-ઽગ્નયે સ્વાહા-ઽઽપો દેવી-ર્બૃહતી-ર્વિશ્વશમ્ભુવો દ્યાવાપૃથિવી ઉર્વન્તરિક્ષ-મ્બૃહસ્પતિર્નો હવિષા વૃધાતુ સ્વાહા વિશ્વે દેવસ્ય નેતુર્મર્તો વૃણીત સખ્યં-વિઁશ્વે રાય ઇષુદ્ધ્યસિ દ્યુમ્નં-વૃઁણીત પુષ્યસે સ્વાહર્ખ્સામયો-શ્શિલ્પે સ્થસ્તે વામા રભે તે મા- [તે મા, પાતમા-ઽસ્ય] 3
પાતમા-ઽસ્ય યજ્ઞસ્યોદૃચ ઇમા-ન્ધિયગ્ં શિક્ષમાણસ્ય દેવ ક્રતુ-ન્દક્ષં-વઁરુણ સગ્ં શિશાધિ યયા-ઽતિ વિશ્વા દુરિતા તરેમ સુતર્માણમધિ નાવગ્ં રુહેમોર્ગસ્યાઙ્ગિરસ્યૂર્ણમ્રદા ઊર્જ-મ્મે યચ્છ પાહિ મા મા મા હિગ્ંસી-ર્વિષ્ણો-શ્શર્માસિ શર્મ યજમાનસ્ય શર્મ મે યચ્છ નક્ષત્રાણા-મ્મા-ઽતીકાશા-ત્પાહીન્દ્રસ્ય યોનિરસિ- [યોનિરસિ, મા મા હિગ્ંસીઃ] 4
મા મા હિગ્ંસીઃ કૃષ્યૈ ત્વા સુસસ્યાયૈ સુપિપ્પલાભ્ય-સ્ત્વૌષધીભ્ય-સ્સૂપસ્થા દેવો વનસ્પતિરૂર્ધ્વો મા પાહ્યોદૃચ-સ્સ્વાહા યજ્ઞ-મ્મનસા સ્વાહા દ્યાવાપૃથિવીભ્યાગ્ સ્વાહોરો-રન્તરિક્ષા-થ્સ્વાહા યજ્ઞં-વાઁતાદા રભે ॥ 5 ॥
આકૂત્યૈ પ્રયુજે-ઽગ્નયે સ્વાહા મેધાયૈ મનસે ઽગ્નયે સ્વાહા દીક્ષાયૈ તપસે-ઽગ્નયે સ્વાહા સરસ્વત્યૈ પૂષ્ણે-ઽગ્નયે સ્વાહા-ઽઽપો દેવી-ર્બૃહતી-ર્વિશ્વશમ્ભુવો દ્યાવાપૃથિવી ઉર્વન્તરિક્ષ-મ્બૃહસ્પતિર્નો હવિષા વૃધાતુ સ્વાહા વિશ્વે દેવસ્ય નેતુર્મર્તો વૃણીત સખ્યં-વિઁશ્વે રાય ઇષુદ્ધ્યસિ દ્યુમ્નં-વૃઁણીત પુષ્યસે સ્વાહર્ખ્સામયો-શ્શિલ્પે સ્થસ્તે વામા રભે તે મા- [તે મા, પાતમા-ઽસ્ય] 3
પાતમા-ઽસ્ય યજ્ઞસ્યોદૃચ ઇમા-ન્ધિયગ્ં શિક્ષમાણસ્ય દેવ ક્રતુ-ન્દક્ષં-વઁરુણ સગ્ં શિશાધિ યયા-ઽતિ વિશ્વા દુરિતા તરેમ સુતર્માણમધિ નાવગ્ં રુહેમોર્ગસ્યાઙ્ગિરસ્યૂર્ણમ્રદા ઊર્જ-મ્મે યચ્છ પાહિ મા મા મા હિગ્ંસી-ર્વિષ્ણો-શ્શર્માસિ શર્મ યજમાનસ્ય શર્મ મે યચ્છ નક્ષત્રાણા-મ્મા-ઽતીકાશા-ત્પાહીન્દ્રસ્ય યોનિરસિ- [યોનિરસિ, મા મા હિગ્ંસીઃ] 4
મા મા હિગ્ંસીઃ કૃષ્યૈ ત્વા સુસસ્યાયૈ સુપિપ્પલાભ્ય-સ્ત્વૌષધીભ્ય-સ્સૂપસ્થા દેવો વનસ્પતિરૂર્ધ્વો મા પાહ્યોદૃચ-સ્સ્વાહા યજ્ઞ-મ્મનસા સ્વાહા દ્યાવાપૃથિવીભ્યાગ્ સ્વાહોરો-રન્તરિક્ષા-થ્સ્વાહા યજ્ઞં-વાઁતાદા રભે ॥ 5 ॥
( મા - યોનિરસિ - ત્રિગ્ંશચ્ચ ) (અ. 2)
દૈવી-ન્ધિય-મ્મનામહે સુમૃડીકા-મભિષ્ટયે વર્ચોધાં-યઁજ્ઞવાહસગ્ં સુપારા નો અસ-દ્વશે । યે દેવા મનોજાતા મનોયુજઃ સુદક્ષા દક્ષપિતારસ્તે નઃ પાન્તુ તે નો-ઽવન્તુ તેભ્યો નમસ્તેભ્ય-સ્સ્વાહા-ઽગ્ને ત્વગ્ં સુ જાગૃહિ વયગ્ં સુ મન્દિષીમહિ ગોપાય નઃ સ્વસ્તયે પ્રબુધે નઃ પુનર્દદઃ । ત્વમગ્ને વ્રતપા અસિ દેવ આ મર્ત્યેષ્વા । ત્વં- [ત્વમ્, યજ્ઞેષ્વીડ્યઃ ।] 6
યજ્ઞેષ્વીડ્યઃ ॥ વિશ્વે દેવા અભિ મામા-ઽવવૃત્ર-ન્પૂષા સન્યા સોમો રાધસા દેવ-સ્સવિતા વસોર્વસુદાવા રાસ્વેય-થ્સોમા ઽઽભૂયો ભર મા પૃણ-ન્પૂર્ત્યા વિ રાધિ મા-ઽહમાયુષા ચન્દ્રમસિ મમ ભોગાય ભવ વસ્ત્રમસિ મમ ભોગાય ભવોસ્રા-ઽસિ મમ ભોગાય ભવ હયો-ઽસિ મમ ભોગાય ભવ- [ભોગાય ભવ, છાગો-ઽસિ મમ] 7
છાગો-ઽસિ મમ ભોગાય ભવ મેષો-ઽસિ મમ ભોગાય ભવ વાયવે ત્વા વરુણાય ત્વા નિર્-ઋત્યૈ ત્વા રુદ્રાય ત્વા દેવીરાપો અપા-ન્નપાદ્ય ઊર્મિર્-હવિષ્ય ઇન્દ્રિયાવા-ન્મદિન્તમસ્તં-વોઁ મા-ઽવ ક્રમિષમચ્છિન્ન-ન્તન્તુ-મ્પૃથિવ્યા અનુ ગેષ-મ્ભદ્રાદભિ શ્રેયઃ પ્રેહિ બૃહસ્પતિઃ પુરએતા તે અસ્ત્વથેમવ સ્ય વર આ પૃથિવ્યા આરે શત્રૂન્ કૃણુહિ સર્વવીર એદમગન્મ દેવયજન-મ્પૃથિવ્યા વિશ્વે દેવા યદજુષન્ત પૂર્વ ઋખ્સામાભ્યાં-યઁજુષા સન્તરન્તો રાયસ્પોષેણ સમિષા મદેમ ॥ 8 ॥
દૈવી-ન્ધિય-મ્મનામહે સુમૃડીકા-મભિષ્ટયે વર્ચોધાં-યઁજ્ઞવાહસગ્ં સુપારા નો અસ-દ્વશે । યે દેવા મનોજાતા મનોયુજઃ સુદક્ષા દક્ષપિતારસ્તે નઃ પાન્તુ તે નો-ઽવન્તુ તેભ્યો નમસ્તેભ્ય-સ્સ્વાહા-ઽગ્ને ત્વગ્ં સુ જાગૃહિ વયગ્ં સુ મન્દિષીમહિ ગોપાય નઃ સ્વસ્તયે પ્રબુધે નઃ પુનર્દદઃ । ત્વમગ્ને વ્રતપા અસિ દેવ આ મર્ત્યેષ્વા । ત્વં- [ત્વમ્, યજ્ઞેષ્વીડ્યઃ ।] 6
યજ્ઞેષ્વીડ્યઃ ॥ વિશ્વે દેવા અભિ મામા-ઽવવૃત્ર-ન્પૂષા સન્યા સોમો રાધસા દેવ-સ્સવિતા વસોર્વસુદાવા રાસ્વેય-થ્સોમા ઽઽભૂયો ભર મા પૃણ-ન્પૂર્ત્યા વિ રાધિ મા-ઽહમાયુષા ચન્દ્રમસિ મમ ભોગાય ભવ વસ્ત્રમસિ મમ ભોગાય ભવોસ્રા-ઽસિ મમ ભોગાય ભવ હયો-ઽસિ મમ ભોગાય ભવ- [ભોગાય ભવ, છાગો-ઽસિ મમ] 7
છાગો-ઽસિ મમ ભોગાય ભવ મેષો-ઽસિ મમ ભોગાય ભવ વાયવે ત્વા વરુણાય ત્વા નિર્-ઋત્યૈ ત્વા રુદ્રાય ત્વા દેવીરાપો અપા-ન્નપાદ્ય ઊર્મિર્-હવિષ્ય ઇન્દ્રિયાવા-ન્મદિન્તમસ્તં-વોઁ મા-ઽવ ક્રમિષમચ્છિન્ન-ન્તન્તુ-મ્પૃથિવ્યા અનુ ગેષ-મ્ભદ્રાદભિ શ્રેયઃ પ્રેહિ બૃહસ્પતિઃ પુરએતા તે અસ્ત્વથેમવ સ્ય વર આ પૃથિવ્યા આરે શત્રૂન્ કૃણુહિ સર્વવીર એદમગન્મ દેવયજન-મ્પૃથિવ્યા વિશ્વે દેવા યદજુષન્ત પૂર્વ ઋખ્સામાભ્યાં-યઁજુષા સન્તરન્તો રાયસ્પોષેણ સમિષા મદેમ ॥ 8 ॥
( આ ત્વગ્ં-હયો-ઽસિ મમ ભોગાય ભવ-સ્ય-પઞ્ચવિગ્ંશતિશ્ચ ) (અ. 3)
ઇય-ન્તે શુક્ર તનૂરિદં-વઁર્ચસ્તયા સ-મ્ભવ ભ્રાજ-ઙ્ગચ્છ જૂરસિ ધૃતા મનસા જુષ્ટા વિષ્ણવે તસ્યાસ્તે સત્યસવસઃ પ્રસવે વાચો યન્ત્રમશીય સ્વાહા શુક્રમસ્યમૃતમસિ વૈશ્વદેવગ્ં હવિ-સ્સૂર્યસ્ય ચક્ષુરા -ઽરુહમગ્ને રક્ષ્ણઃ કનીનિકાં-યઁદેતશેભિરીયસે ભ્રાજમાનો વિપશ્ચિતા ચિદસિ મના-ઽસિ ધીરસિ દક્ષિણા- [દક્ષિણા, અસિ યજ્ઞિયા-ઽસિ] 9
-ઽસિ યજ્ઞિયા-ઽસિ ક્ષત્રિયા ઽસ્યદિતિ-રસ્યુભયતશ્શીર્ષ્ણી સા ન-સ્સુપ્રાચી સુપ્રતીચી સ-મ્ભવ મિત્રસ્ત્વા પદિ બદ્ધ્નાતુ પૂષા-ઽદ્ધ્વનઃ પાત્વિન્દ્રાયા-દ્ધ્યક્ષાયાનુ ત્વા માતા મન્યતામનુ પિતા-ઽનુ ભ્રાતા સગર્ભ્યો-ઽનુ સખા સયૂથ્ય-સ્સા દેવિ દેવમચ્છેહીન્દ્રાય સોમગ્ં રુદ્રસ્ત્વા ઽઽવર્તયતુ મિત્રસ્ય પથા સ્વસ્તિ સોમસખા પુનરેહિ સહ રય્યા ॥ 10 ॥
ઇય-ન્તે શુક્ર તનૂરિદં-વઁર્ચસ્તયા સ-મ્ભવ ભ્રાજ-ઙ્ગચ્છ જૂરસિ ધૃતા મનસા જુષ્ટા વિષ્ણવે તસ્યાસ્તે સત્યસવસઃ પ્રસવે વાચો યન્ત્રમશીય સ્વાહા શુક્રમસ્યમૃતમસિ વૈશ્વદેવગ્ં હવિ-સ્સૂર્યસ્ય ચક્ષુરા -ઽરુહમગ્ને રક્ષ્ણઃ કનીનિકાં-યઁદેતશેભિરીયસે ભ્રાજમાનો વિપશ્ચિતા ચિદસિ મના-ઽસિ ધીરસિ દક્ષિણા- [દક્ષિણા, અસિ યજ્ઞિયા-ઽસિ] 9
-ઽસિ યજ્ઞિયા-ઽસિ ક્ષત્રિયા ઽસ્યદિતિ-રસ્યુભયતશ્શીર્ષ્ણી સા ન-સ્સુપ્રાચી સુપ્રતીચી સ-મ્ભવ મિત્રસ્ત્વા પદિ બદ્ધ્નાતુ પૂષા-ઽદ્ધ્વનઃ પાત્વિન્દ્રાયા-દ્ધ્યક્ષાયાનુ ત્વા માતા મન્યતામનુ પિતા-ઽનુ ભ્રાતા સગર્ભ્યો-ઽનુ સખા સયૂથ્ય-સ્સા દેવિ દેવમચ્છેહીન્દ્રાય સોમગ્ં રુદ્રસ્ત્વા ઽઽવર્તયતુ મિત્રસ્ય પથા સ્વસ્તિ સોમસખા પુનરેહિ સહ રય્યા ॥ 10 ॥
( દક્ષિણા-સોમસખા, પઞ્ચ ચ ) (અ. 4)
વસ્વ્યસિ રુદ્રા-ઽસ્યદિતિ-રસ્યાદિત્યા-ઽસિ શુક્રા-ઽસિ ચન્દ્રા-ઽસિ બૃહસ્પતિસ્ત્વા સુમ્ને રણ્વતુ રુદ્રો વસુભિરા ચિકેતુ પૃથિવ્યાસ્ત્વા મૂર્ધન્ના જિઘર્મિ દેવયજન ઇડાયાઃ પદે ઘૃતવતિ સ્વાહા પરિલિખિતગ્ં રક્ષઃ પરિલિખિતા અરાતય ઇદમહગ્ં રક્ષસો ગ્રીવા અપિ કૃન્તામિ યો-ઽસ્મા-ન્દ્વેષ્ટિ ય-ઞ્ચ વય-ન્દ્વિષ્મ ઇદમસ્ય ગ્રીવા [ગ્રીવાઃ, અપિ કૃન્તામ્યસ્મે] 11
અપિ કૃન્તામ્યસ્મે રાયસ્ત્વે રાયસ્તોતે રાય-સ્સ-ન્દેવિ દેવ્યોર્વશ્યા પશ્યસ્વ ત્વષ્ટીમતી તે સપેય સુરેતા રેતો દધાના વીરં-વિઁદેય તવ સન્દૃશિ મા-ઽહગ્ંરાયસ્પોષેણ વિ યોષમ્ ॥ 12 ॥
વસ્વ્યસિ રુદ્રા-ઽસ્યદિતિ-રસ્યાદિત્યા-ઽસિ શુક્રા-ઽસિ ચન્દ્રા-ઽસિ બૃહસ્પતિસ્ત્વા સુમ્ને રણ્વતુ રુદ્રો વસુભિરા ચિકેતુ પૃથિવ્યાસ્ત્વા મૂર્ધન્ના જિઘર્મિ દેવયજન ઇડાયાઃ પદે ઘૃતવતિ સ્વાહા પરિલિખિતગ્ં રક્ષઃ પરિલિખિતા અરાતય ઇદમહગ્ં રક્ષસો ગ્રીવા અપિ કૃન્તામિ યો-ઽસ્મા-ન્દ્વેષ્ટિ ય-ઞ્ચ વય-ન્દ્વિષ્મ ઇદમસ્ય ગ્રીવા [ગ્રીવાઃ, અપિ કૃન્તામ્યસ્મે] 11
અપિ કૃન્તામ્યસ્મે રાયસ્ત્વે રાયસ્તોતે રાય-સ્સ-ન્દેવિ દેવ્યોર્વશ્યા પશ્યસ્વ ત્વષ્ટીમતી તે સપેય સુરેતા રેતો દધાના વીરં-વિઁદેય તવ સન્દૃશિ મા-ઽહગ્ંરાયસ્પોષેણ વિ યોષમ્ ॥ 12 ॥
( અસ્ય ગ્રીવા-એકાન્ન ત્રિગ્ંશચ્ચ ) (અ. 5)
અગ્ંશુના તે અગ્ંશુઃ પૃચ્યતા-મ્પરુષા પરુ-ર્ગન્ધસ્તે કામમવતુ મદાય રસો અચ્યુતો ઽમાત્યો-ઽસિ શુક્રસ્તે ગ્રહો-ઽભિ ત્ય-ન્દેવગ્ં સવિતારમૂણ્યોઃ કવિક્રતુમર્ચામિ સત્યસવસગ્ં રત્નધામભિ પ્રિય-મ્મતિમૂર્ધ્વા યસ્યામતિર્ભા અદિદ્યુત-થ્સવીમનિ હિરણ્યપાણિરમિમીત સુક્રતુઃ કૃપા સુવઃ । પ્રજાભ્યસ્ત્વા પ્રાણાય ત્વા વ્યાનાય ત્વા પ્રજાસ્ત્વમનુ પ્રાણિહિ પ્રજાસ્ત્વામનુ પ્રાણન્તુ ॥ 13 ॥
અગ્ંશુના તે અગ્ંશુઃ પૃચ્યતા-મ્પરુષા પરુ-ર્ગન્ધસ્તે કામમવતુ મદાય રસો અચ્યુતો ઽમાત્યો-ઽસિ શુક્રસ્તે ગ્રહો-ઽભિ ત્ય-ન્દેવગ્ં સવિતારમૂણ્યોઃ કવિક્રતુમર્ચામિ સત્યસવસગ્ં રત્નધામભિ પ્રિય-મ્મતિમૂર્ધ્વા યસ્યામતિર્ભા અદિદ્યુત-થ્સવીમનિ હિરણ્યપાણિરમિમીત સુક્રતુઃ કૃપા સુવઃ । પ્રજાભ્યસ્ત્વા પ્રાણાય ત્વા વ્યાનાય ત્વા પ્રજાસ્ત્વમનુ પ્રાણિહિ પ્રજાસ્ત્વામનુ પ્રાણન્તુ ॥ 13 ॥
(અનુ-સપ્ત ચ) (અ. 6)
સોમ-ન્તે ક્રીણામ્યૂર્જસ્વન્ત-મ્પયસ્વન્તં-વીઁર્યાવન્તમભિ-માતિષાહગ્ં શુક્ર-ન્તે શુક્રેણ ક્રીણામિ ચન્દ્ર-ઞ્ચન્દ્રેણામૃતમમૃતેન સમ્યત્તે ગોરસ્મે ચન્દ્રાણિ તપસસ્તનૂરસિ પ્રજાપતે-ર્વર્ણસ્તસ્યાસ્તે સહસ્રપોષ-મ્પુષ્યન્ત્યાશ્ચરમેણ પશુના ક્રીણામ્યસ્મે તે બન્ધુર્મયિ તે રાયઃ શ્રયન્તામસ્મે જ્યોતિઃ સોમવિક્રયિણિ તમો મિત્રો ન એહિ સુમિત્રધા ઇન્દ્રસ્યોરુ મા વિશ દક્ષિણ-મુશન્નુશન્તગ્ગ્ સ્યોન-સ્સ્યોનગ્ગ્ સ્વાન ભ્રાજાઙ્ઘારે બમ્ભારે હસ્ત સુહસ્ત કૃશાનવેતે વઃ સોમ ક્રયણાસ્તા-ન્રક્ષદ્ધ્વ-મ્મા વો દભન્ન્ ॥ 14 ॥
સોમ-ન્તે ક્રીણામ્યૂર્જસ્વન્ત-મ્પયસ્વન્તં-વીઁર્યાવન્તમભિ-માતિષાહગ્ં શુક્ર-ન્તે શુક્રેણ ક્રીણામિ ચન્દ્ર-ઞ્ચન્દ્રેણામૃતમમૃતેન સમ્યત્તે ગોરસ્મે ચન્દ્રાણિ તપસસ્તનૂરસિ પ્રજાપતે-ર્વર્ણસ્તસ્યાસ્તે સહસ્રપોષ-મ્પુષ્યન્ત્યાશ્ચરમેણ પશુના ક્રીણામ્યસ્મે તે બન્ધુર્મયિ તે રાયઃ શ્રયન્તામસ્મે જ્યોતિઃ સોમવિક્રયિણિ તમો મિત્રો ન એહિ સુમિત્રધા ઇન્દ્રસ્યોરુ મા વિશ દક્ષિણ-મુશન્નુશન્તગ્ગ્ સ્યોન-સ્સ્યોનગ્ગ્ સ્વાન ભ્રાજાઙ્ઘારે બમ્ભારે હસ્ત સુહસ્ત કૃશાનવેતે વઃ સોમ ક્રયણાસ્તા-ન્રક્ષદ્ધ્વ-મ્મા વો દભન્ન્ ॥ 14 ॥
(ઉરું-દ્વાવિગ્ંશતિશ્ચ) (અ. 7)
ઉદાયુષા સ્વાયુષોદોષધીનાગ્ં રસેનો-ત્પર્જન્યસ્ય શુષ્મેણોદસ્થામમૃતાગ્ં અનુ । ઉર્વન્તરિક્ષમન્વિહ્યદિત્યા-સ્સદો-ઽસ્યદિત્યા-સ્સદ આ સીદાસ્તભ્ના-દ્દ્યામૃષભો અન્તરિક્ષમમિમીત વરિમાણ-મ્પૃથિવ્યા આ-ઽસીદ-દ્વિશ્વા ભુવનાનિ સમ્રા-ડ્વિશ્વેત્તાનિ વરુણસ્ય વ્રતાનિ વનેષુ વ્યન્તરિક્ષ-ન્તતાન વાજમર્વથ્સુ પયો અઘ્નિયાસુ હૃથ્સુ- [ ] ॥ 15 ॥
ઉદાયુષા સ્વાયુષોદોષધીનાગ્ં રસેનો-ત્પર્જન્યસ્ય શુષ્મેણોદસ્થામમૃતાગ્ં અનુ । ઉર્વન્તરિક્ષમન્વિહ્યદિત્યા-સ્સદો-ઽસ્યદિત્યા-સ્સદ આ સીદાસ્તભ્ના-દ્દ્યામૃષભો અન્તરિક્ષમમિમીત વરિમાણ-મ્પૃથિવ્યા આ-ઽસીદ-દ્વિશ્વા ભુવનાનિ સમ્રા-ડ્વિશ્વેત્તાનિ વરુણસ્ય વ્રતાનિ વનેષુ વ્યન્તરિક્ષ-ન્તતાન વાજમર્વથ્સુ પયો અઘ્નિયાસુ હૃથ્સુ- [ ] ॥ 15 ॥
ક્રતું-વઁરુણો વિક્ષ્વગ્નિ-ન્દિવિ સૂર્યમદધા-થ્સોમમદ્રાવુદુત્ય-ઞ્જાતવેદસ-ન્દેવં-વઁહન્તિ કેતવઃ । દૃશે વિશ્વાય સૂર્યમ્ ॥ ઉસ્રાવેત-ન્ધૂર્ષાહાવનશ્રૂ અવીરહણૌ બ્રહ્મચોદનૌ વરુણસ્ય સ્કમ્ભનમસિ વરુણસ્ય સ્કમ્ભસર્જનમસિ પ્રત્યસ્તો વરુણસ્ય પાશઃ ॥ 16 ॥
( હૃથ્સુ-પઞ્ચત્રિગ્ંશચ્ચ ) (અ. 8)
પ્ર ચ્યવસ્વ ભુવસ્પતે વિશ્વાન્યભિ ધામાનિ મા ત્વા પરિપરી વિદન્મા ત્વા પરિપન્થિનો વિદન્મા ત્વા વૃકા અઘાયવો મા ગન્ધર્વો વિશ્વાવસુરા દઘચ્છ્યેનો ભૂત્વા પરા પત યજમાનસ્ય નો ગૃહે દેવૈ-સ્સગ્ગ્સ્કૃતં-યઁજમાનસ્ય સ્વસ્ત્યયન્યસ્યપિ પન્થામગસ્મહિ સ્વસ્તિગા-મનેહસં-યેઁન વિશ્વાઃ પરિ દ્વિષો વૃણક્તિ વિન્દતે વસુ નમો મિત્રસ્ય વરુણસ્ય ચક્ષસે મહો દેવાય તદૃતગ્ં સપર્યત દૂરેદૃશે દેવજાતાય કેતવે દિવસ્પુત્રાય સૂર્યાય શગ્ંસત વરુણસ્ય સ્કમ્ભનમસિ વરુણસ્ય સ્કમ્ભસર્જન-મસ્યુન્મુક્તો વરુણસ્ય પાશઃ ॥ 17 ॥
પ્ર ચ્યવસ્વ ભુવસ્પતે વિશ્વાન્યભિ ધામાનિ મા ત્વા પરિપરી વિદન્મા ત્વા પરિપન્થિનો વિદન્મા ત્વા વૃકા અઘાયવો મા ગન્ધર્વો વિશ્વાવસુરા દઘચ્છ્યેનો ભૂત્વા પરા પત યજમાનસ્ય નો ગૃહે દેવૈ-સ્સગ્ગ્સ્કૃતં-યઁજમાનસ્ય સ્વસ્ત્યયન્યસ્યપિ પન્થામગસ્મહિ સ્વસ્તિગા-મનેહસં-યેઁન વિશ્વાઃ પરિ દ્વિષો વૃણક્તિ વિન્દતે વસુ નમો મિત્રસ્ય વરુણસ્ય ચક્ષસે મહો દેવાય તદૃતગ્ં સપર્યત દૂરેદૃશે દેવજાતાય કેતવે દિવસ્પુત્રાય સૂર્યાય શગ્ંસત વરુણસ્ય સ્કમ્ભનમસિ વરુણસ્ય સ્કમ્ભસર્જન-મસ્યુન્મુક્તો વરુણસ્ય પાશઃ ॥ 17 ॥
( મિત્રસ્ય-ત્રયોવિગ્ંશતિશ્ચ ) (અ. 9)
અગ્ને-રાતિથ્યમસિ વિષ્ણવે ત્વા સોમસ્યા-ઽઽતિથ્યમસિ વિષ્ણવે ત્વા-ઽતિથેરાતિથ્યમસિ વિષ્ણવે ત્વા-ઽગ્નયે ત્વા રાયસ્પોષદાવ્ન્ને વિષ્ણવે ત્વા શ્યેનાય ત્વા સોમભૃતે વિષ્ણવે ત્વા યા તે ધામાનિ હવિષા યજન્તિ તા તે વિશ્વા પરિભૂરસ્તુ યજ્ઞ-ઙ્ગયસ્ફાનઃ પ્રતરણ-સ્સુવીરો-ઽવીરહા પ્રચરા સોમ દુર્યાનદિત્યા-સ્સદો-ઽસ્યદિત્યા-સ્સદ આ- [સદ આ, સીદ વરુણો-ઽસિ] ॥ 18 ॥
અગ્ને-રાતિથ્યમસિ વિષ્ણવે ત્વા સોમસ્યા-ઽઽતિથ્યમસિ વિષ્ણવે ત્વા-ઽતિથેરાતિથ્યમસિ વિષ્ણવે ત્વા-ઽગ્નયે ત્વા રાયસ્પોષદાવ્ન્ને વિષ્ણવે ત્વા શ્યેનાય ત્વા સોમભૃતે વિષ્ણવે ત્વા યા તે ધામાનિ હવિષા યજન્તિ તા તે વિશ્વા પરિભૂરસ્તુ યજ્ઞ-ઙ્ગયસ્ફાનઃ પ્રતરણ-સ્સુવીરો-ઽવીરહા પ્રચરા સોમ દુર્યાનદિત્યા-સ્સદો-ઽસ્યદિત્યા-સ્સદ આ- [સદ આ, સીદ વરુણો-ઽસિ] ॥ 18 ॥
સીદ વરુણો-ઽસિ ધૃતવ્રતો વારુણમસિ શંયોઁ-ર્દેવાનાગ્ં સખ્યાન્મા દેવાના-મપસ-શ્છિથ્સ્મહ્યાપતયે ત્વા ગૃહ્ણામિ પરિપતયે ત્વા ગૃહ્ણામિ તનૂનપ્ત્રે ત્વા ગૃહ્ણામિ શાક્વરાય ત્વા ગૃહ્ણામિ શક્મન્નોજિષ્ઠાય ત્વા ગૃહ્ણામ્ય-નાધૃષ્ટમસ્ય-નાધૃષ્ય-ન્દેવાનામોજો- ઽભિષસ્તિપા અનભિશસ્તે-ઽન્યમનુ મે દીક્ષા-ન્દીક્ષાપતિ-ર્મન્યતામનુ તપસ્તપસ્પતિરઞ્જસા સત્યમુપ ગેષગ્ં સુવિતે મા ધાઃ ॥ 19 ॥
( આ-મૈ-ક-ઞ્ચ ) (અ. 10)
અગ્ંશુરગ્ંશુસ્તે દેવ સોમા-ઽઽપ્યાયતા-મિન્દ્રાયૈકધનવિદ આ તુભ્યમિન્દ્રઃ પ્યાયતામા ત્વમિન્દ્રાય પ્યાયસ્વા-ઽઽપ્યાયય સખીન્-થ્સન્યા મેધયા સ્વસ્તિ તે દેવ સોમ સુત્યામશીયેષ્ટા રાયઃ પ્રેષે ભગાયર્તમૃતવાદિભ્યો નમો દિવે નમઃ પૃથિવ્યા અગ્ને વ્રતપતે ત્વં-વ્રઁતાનાં-વ્રઁતપતિરસિ યા મમ તનૂરેષા સા ત્વયિ [ત્વયિ, યા તવ] ॥ 20 ॥
અગ્ંશુરગ્ંશુસ્તે દેવ સોમા-ઽઽપ્યાયતા-મિન્દ્રાયૈકધનવિદ આ તુભ્યમિન્દ્રઃ પ્યાયતામા ત્વમિન્દ્રાય પ્યાયસ્વા-ઽઽપ્યાયય સખીન્-થ્સન્યા મેધયા સ્વસ્તિ તે દેવ સોમ સુત્યામશીયેષ્ટા રાયઃ પ્રેષે ભગાયર્તમૃતવાદિભ્યો નમો દિવે નમઃ પૃથિવ્યા અગ્ને વ્રતપતે ત્વં-વ્રઁતાનાં-વ્રઁતપતિરસિ યા મમ તનૂરેષા સા ત્વયિ [ત્વયિ, યા તવ] ॥ 20 ॥
યા તવ તનૂરિયગ્ં સા મયિ સહ નૌ વ્રતપતે વ્રતિનો-ર્વ્રતાનિ યા તે અગ્ને રુદ્રિયા તનૂસ્તયા નઃ પાહિ તસ્યાસ્તે સ્વાહા યા તે અગ્ને-ઽયાશયા રજાશયા હરાશયા તનૂર્વર્ષિષ્ઠા ગહ્વરેષ્ઠો-ઽગ્રં-વઁચો અપાવધી-ન્ત્વેષં-વઁચો અપાવધીગ્ સ્વાહા ॥ 21 ॥
( ત્વયિ-ચત્વારિગ્ંશચ્ચ ) (અ. 11)
વિત્તાયની મે-ઽસિ તિક્તાયની મે-ઽસ્યવતાન્મા નાથિતમવતાન્મા વ્યથિતં-વિઁદેરગ્નિર્નભો નામાગ્ને અઙ્ગિરો યો-ઽસ્યા-મ્પૃથિવ્યામસ્યાયુષા નામ્નેહિ યત્તે-ઽનાધૃષ્ટ-ન્નામ યજ્ઞિય-ન્તેન ત્વા-ઽઽદધે-ઽગ્ને અઙ્ગિરો યો દ્વિતીયસ્યા-ન્તૃતીયસ્યા-મ્પૃથિવ્યા-મસ્યાયુષા નામ્નેહિ યત્તે-ઽનાધૃષ્ટ-ન્નામ- [ ] 22
યજ્ઞિય-ન્તેન ત્વા-ઽઽદધે સિગ્ંહીરસિ મહિષીરસ્યુરુ પ્રથસ્વોરુ તે યજ્ઞપતિઃ પ્રથતા-ન્ધ્રુવા-ઽસિ દેવેભ્યઃ શુન્ધસ્વ દેવેભ્યઃ શુમ્ભસ્વેન્દ્રઘોષસ્ત્વા વસુભિઃ પુરસ્તા-ત્પાતુ મનોજવાસ્ત્વા પિતૃભિ-ર્દક્ષિણતઃ પાતુ પ્રચેતાસ્ત્વા રુદ્રૈઃ પશ્ચા-ત્પાતુ વિશ્વકર્મા ત્વા-ઽઽદિત્યૈરુત્તરતઃ પાતુ સિગ્ંહીરસિ સપત્નસાહી સ્વાહા સિગ્ંહીરસિ સુપ્રજાવનિ-સ્સ્વાહા સિગ્ંહી- [સિગ્ંહીઃ, અસિ રાયસ્પોષવનિ-સ્સ્વાહા] 23
રસિ રાયસ્પોષવનિ-સ્સ્વાહા સિગ્ંહીરસ્યાદિત્યવનિ-સ્સ્વાહા સિગ્ંહીરસ્યા વહ દેવાન્દેવયતે યજમાનાય સ્વાહા ભૂતેભ્યસ્ત્વા વિશ્વાયુરસિ પૃથિવી-ન્દૃગ્ંહ ધ્રુવક્ષિદસ્યન્તરિક્ષ-ન્દૃગ્ંહાચ્યુતક્ષિદસિ દિવ-ન્દૃગ્ંહાગ્ને-ર્ભસ્માસ્યગ્નેઃ પુરીષમસિ ॥ 24 ॥
વિત્તાયની મે-ઽસિ તિક્તાયની મે-ઽસ્યવતાન્મા નાથિતમવતાન્મા વ્યથિતં-વિઁદેરગ્નિર્નભો નામાગ્ને અઙ્ગિરો યો-ઽસ્યા-મ્પૃથિવ્યામસ્યાયુષા નામ્નેહિ યત્તે-ઽનાધૃષ્ટ-ન્નામ યજ્ઞિય-ન્તેન ત્વા-ઽઽદધે-ઽગ્ને અઙ્ગિરો યો દ્વિતીયસ્યા-ન્તૃતીયસ્યા-મ્પૃથિવ્યા-મસ્યાયુષા નામ્નેહિ યત્તે-ઽનાધૃષ્ટ-ન્નામ- [ ] 22
યજ્ઞિય-ન્તેન ત્વા-ઽઽદધે સિગ્ંહીરસિ મહિષીરસ્યુરુ પ્રથસ્વોરુ તે યજ્ઞપતિઃ પ્રથતા-ન્ધ્રુવા-ઽસિ દેવેભ્યઃ શુન્ધસ્વ દેવેભ્યઃ શુમ્ભસ્વેન્દ્રઘોષસ્ત્વા વસુભિઃ પુરસ્તા-ત્પાતુ મનોજવાસ્ત્વા પિતૃભિ-ર્દક્ષિણતઃ પાતુ પ્રચેતાસ્ત્વા રુદ્રૈઃ પશ્ચા-ત્પાતુ વિશ્વકર્મા ત્વા-ઽઽદિત્યૈરુત્તરતઃ પાતુ સિગ્ંહીરસિ સપત્નસાહી સ્વાહા સિગ્ંહીરસિ સુપ્રજાવનિ-સ્સ્વાહા સિગ્ંહી- [સિગ્ંહીઃ, અસિ રાયસ્પોષવનિ-સ્સ્વાહા] 23
રસિ રાયસ્પોષવનિ-સ્સ્વાહા સિગ્ંહીરસ્યાદિત્યવનિ-સ્સ્વાહા સિગ્ંહીરસ્યા વહ દેવાન્દેવયતે યજમાનાય સ્વાહા ભૂતેભ્યસ્ત્વા વિશ્વાયુરસિ પૃથિવી-ન્દૃગ્ંહ ધ્રુવક્ષિદસ્યન્તરિક્ષ-ન્દૃગ્ંહાચ્યુતક્ષિદસિ દિવ-ન્દૃગ્ંહાગ્ને-ર્ભસ્માસ્યગ્નેઃ પુરીષમસિ ॥ 24 ॥
(નામ-સુપ્રજાવનિ-સ્સ્વાહા સિગ્ંસીઃ; પઞ્ચત્રિગ્ંશચ્ચ ) (અ. 12)
યુઞ્જતે મન ઉત યુઞ્જતે ધિયો વિપ્રા વિપ્રસ્ય બૃહતો વિપશ્ચિતઃ । વિ હોત્રા દધે વયુનાવિદેક ઇન્મહી દેવસ્ય સવિતુઃ પરિષ્ટુતિઃ ॥ સુવાગ્દેવ દુર્યાગ્ં આ વદ દેવશ્રુતૌ દેવેષ્વા ઘોષેથામા નો વીરો જાયતા-ઙ્કર્મણ્યો યગ્ં સર્વે-ઽનુ જીવામ યો બહૂનામસદ્વશી ॥ ઇદં-વિઁષ્ણુ-ર્વિચક્રમે ત્રેધા નિ દધે પદમ્ ॥ સમૂઢમસ્ય [સમૂઢમસ્ય, પાગ્ંસુર] 25
પાગ્ંસુર ઇરાવતી ધેનુમતી હિ ભૂતગ્ં સૂયવસિની મનવે યશસ્યે । વ્યસ્કભ્ના-દ્રોદસી વિષ્ણુરેતે દાધાર પૃથિવીમભિતો મયૂખૈઃ ॥ પ્રાચી પ્રેતમદ્ધ્વર-ઙ્કલ્પયન્તી ઊર્ધ્વં-યઁજ્ઞ-ન્નયત-મ્મા જીહ્વરતમત્ર રમેથાં-વઁર્ષ્મ-ન્પૃથિવ્યા દિવો વા વિષ્ણવુત વા પૃથિવ્યા મહો વા વિષ્ણવુત વા-ઽન્તરિક્ષાદ્ધસ્તૌ પૃણસ્વ બહુભિ-ર્વસવ્યૈરા પ્ર યચ્છ [પ્ર યચ્છ, દક્ષિણાદોત] 26
દક્ષિણાદોત સવ્યાત્ । વિષ્ણોર્નુકં-વીઁર્યાણિ પ્ર વોચં-યઃ ઁપાર્થિવાનિ વિમમે રજાગ્ંસિ યો અસ્કભાયદુત્તરગ્ં સધસ્થં-વિઁચક્રમાણ સ્ત્રેધોરુગાયો વિષ્ણો રરાટમસિ વિષ્ણોઃ પૃષ્ઠમસિ વિષ્ણો-શ્શ્નપ્ત્રે સ્થો વિષ્ણો-સ્સ્યૂરસિ વિષ્ણો-ર્ધ્રુવમસિ વૈષ્ણવમસિ વિષ્ણવે ત્વા ॥ 27 ॥
( અસ્ય-યચ્છૈકાન્ન ચત્વારિગ્ંશચ્ચ ) (અ. 13)
કૃણુષ્વ પાજઃ પ્રસિતિન્ન પૃથ્વીં-યાઁહિ રાજેવામવાગ્ં ઇભેન । તૃષ્વીમનુ પ્રસિતિં-દ્રૂણાનો-ઽસ્તા-ઽસિ વિદ્ધ્ય રક્ષસ સ્તપિષ્ઠૈઃ ॥ તવ ભ્રમાસ આશુયા પન્તત્યનુ સ્પૃશ-ધૃષતા શોશુચાનઃ । તપૂગ્ષ્યગ્ને જુહ્વા પતઙ્ગાનસન્દિતો વિસૃજ વિષ્વગુલ્કાઃ ॥ પ્રતિસ્પશો વિસૃજ-તૂર્ણિતમો ભવા પાયુર્વિશો અસ્યા અદબ્ધઃ । યો નો દૂરે અઘશગ્ંસો [અઘશગ્ંસઃ, યો અન્ત્યગ્ને] 28
યો અન્ત્યગ્ને માકિષ્ટે વ્યથિરા દધર્ષીત્ ॥ ઉદગ્ને તિષ્ઠ પ્રત્યા ઽઽતનુષ્વ ન્યમિત્રાગ્ં ઓષતા-ત્તિગ્મહેતે । યો નો અરાતિગ્ં સમિધાન ચક્રે નીચા ત-ન્ધક્ષ્યતસ-ન્ન શુષ્કમ્ ॥ ઊર્ધ્વો ભવ પ્રતિવિદ્ધ્યા-ઽદ્ધ્યસ્મદાવિષ્કૃણુષ્વ દૈવ્યાન્યગ્ને । અવસ્થિરા તનુહિ યાતુજૂના-ઞ્જામિમજામિં પ્રમૃણીહિ શત્રૂન્ ॥ સ તે [સ તે, જાનાતિ સુમતિં] 29
જાનાતિ સુમતિં-યઁવિષ્ઠય ઈવતે બ્રહ્મણે ગાતુમૈરત્ । વિશ્વાન્યસ્મૈ સુદિનાનિ રાયો દ્યુમ્નાન્યર્યો વિદુરો અભિ દ્યૌત્ ॥ સેદગ્ને અસ્તુ સુભગઃ સુદાનુ-ર્યસ્ત્વા નિત્યેન હવિષાય ઉક્થૈઃ । પિપ્રીષતિ સ્વ આયુષિ દુરોણે વિશ્વેદસ્મૈ સુદિના સા-ઽસદિષ્ટિઃ ॥ અર્ચામિ તે સુમતિ-ઙ્ઘોષ્યર્વાખ્-સન્તે વા વા તા જરતા- [વા વા તા જરતામ્, ઇયઙ્ગીઃ] 30
મિયઙ્ગીઃ । સ્વશ્વાસ્ત્વા સુરથા મર્જયેમાસ્મે ક્ષત્રાણિ ધારયેરનુ દ્યૂન્ ॥ ઇહ ત્વા ભૂર્યા ચરે દુપત્મ-ન્દોષાવસ્ત-ર્દીદિવાગ્ંસમનુ દ્યૂન્ । ક્રીડન્તસ્ત્વા સુમનસ-સ્સપેમાભિ દ્યુમ્ના તસ્થિવાગ્ંસો જનાનામ્ ॥ યસ્ત્વા-સ્વશ્વઃ સુહિરણ્યો અગ્ન ઉપયાતિ વસુમતા રથેન । તસ્ય ત્રાતા-ભવસિ તસ્ય સખા યસ્ત આતિથ્યમાનુષગ્ જુજોષત્ ॥ મહો રુજામિ - [ ] 31
બન્ધુતા વચોભિસ્તન્મા પિતુર્ગોતમાદ-ન્વિયાય । ત્વન્નો અસ્ય વચસ-શ્ચિકિદ્ધિ હોતર્યવિષ્ઠ સુક્રતો દમૂનાઃ ॥ અસ્વપ્નજ સ્તરણય-સ્સુશેવા અતન્દ્રાસો-ઽવૃકા અશ્રમિષ્ઠાઃ । તે પાયવઃ સદ્ધ્રિયઞ્ચો નિષદ્યા-ઽગ્ને તવનઃ પાન્ત્વમૂર ॥ યે પાયવો મામતેય-ન્તે અગ્ને પશ્યન્તો અન્ધ-ન્દુરિતાદરક્ષન્ન્ । રરક્ષતાન્-થ્સુકૃતો વિશ્વવેદા દિફ્સન્ત ઇદ્રિપવો ના હ [ના હ, દેભુઃ] 32
દેભુઃ ॥ ત્વયા વયગ્ં સધન્ય-સ્ત્વોતા-સ્તવ પ્રણીત્યશ્યામ વાજાન્ । ઉભા શગ્ંસા સૂદય સત્યતાતે-ઽનુષ્ઠુયા કૃણુહ્યહ્રયાણ ॥ અયા તે અગ્ને સમિધા વિધેમ પ્રતિસ્તોમગ્ં શસ્યમાન-ઙ્ગૃભાય । દહાશસો રક્ષસઃ પાહ્યસ્મા-ન્દ્રુહો નિદો મિત્રમહો અવદ્યાત્ ॥ રક્ષોહણં ઁવાજિનમાજિઘર્મિ મિત્ર-મ્પ્રથિષ્ઠ-મુપયામિ શર્મ । શિશાનો અગ્નિઃ ક્રતુભિ-સ્સમિદ્ધસ્સનો દિવા [દિવા, સરિષઃ પાતુ નક્તં] 33
સરિષઃ પાતુ નક્તમ્ ॥ વિજ્યોતિષા બૃહતા ભાત્યગ્નિ-રાવિ-ર્વિશ્વાનિ કૃણુતે મહિત્વા । પ્રાદેવી-ર્માયા-સ્સહતે-દુરેવા-શ્શિશીતે શૃઙ્ગે રક્ષસે વિનિક્ષે ॥ ઉત સ્વાનાસો દિવિષન્ત્વગ્ને સ્તિગ્માયુધા રક્ષસે હન્તવા ઉ । મદે ચિદસ્ય પ્રરુજન્તિ ભામા ન વરન્તે પરિબાધો અદેવીઃ ॥ 34 ॥
(અઘશગ્ંસઃ-સ તે-જરતાગ્ં-રુજામિ-હ -દિવૈ - કચત્વારિગ્ંશચ્ચ) (અ. 14)
(આપ ઉન્દ, ન્ત્વાકૂત્યૈ, દૈવી, મિયન્તે, વસ્વ્યસ્યગ્ં શુના તે, સોમન્ત, ઉદાયુષા, પ્ર ચ્યવસ્વા, ઽગ્ને રાતિથ્ય, -મગ્ંશુરગ્ં શુ, ર્વિત્તાયની મે-ઽસિ, યુઞ્ચતે, કૃણુષ્વ પાજ, શ્ચતુર્દશ ।)
(આપો-વસ્વ્યસિ યા તવે-યઙ્ગી-શ્ચતુસ્ત્રિગ્ંશત્ ।)
(આપ ઉન્દન્, ત્વદેવીઃ)
॥ હરિઃ ઓમ્ ॥
॥ કૃષ્ણ યજુર્વેદીય તૈત્તિરીય સંહિતાયા-મ્પ્રથમકાણ્ડે દ્વિતીયઃ પ્રશ્ન-સ્સમાપ્તઃ ॥
યુઞ્જતે મન ઉત યુઞ્જતે ધિયો વિપ્રા વિપ્રસ્ય બૃહતો વિપશ્ચિતઃ । વિ હોત્રા દધે વયુનાવિદેક ઇન્મહી દેવસ્ય સવિતુઃ પરિષ્ટુતિઃ ॥ સુવાગ્દેવ દુર્યાગ્ં આ વદ દેવશ્રુતૌ દેવેષ્વા ઘોષેથામા નો વીરો જાયતા-ઙ્કર્મણ્યો યગ્ં સર્વે-ઽનુ જીવામ યો બહૂનામસદ્વશી ॥ ઇદં-વિઁષ્ણુ-ર્વિચક્રમે ત્રેધા નિ દધે પદમ્ ॥ સમૂઢમસ્ય [સમૂઢમસ્ય, પાગ્ંસુર] 25
પાગ્ંસુર ઇરાવતી ધેનુમતી હિ ભૂતગ્ં સૂયવસિની મનવે યશસ્યે । વ્યસ્કભ્ના-દ્રોદસી વિષ્ણુરેતે દાધાર પૃથિવીમભિતો મયૂખૈઃ ॥ પ્રાચી પ્રેતમદ્ધ્વર-ઙ્કલ્પયન્તી ઊર્ધ્વં-યઁજ્ઞ-ન્નયત-મ્મા જીહ્વરતમત્ર રમેથાં-વઁર્ષ્મ-ન્પૃથિવ્યા દિવો વા વિષ્ણવુત વા પૃથિવ્યા મહો વા વિષ્ણવુત વા-ઽન્તરિક્ષાદ્ધસ્તૌ પૃણસ્વ બહુભિ-ર્વસવ્યૈરા પ્ર યચ્છ [પ્ર યચ્છ, દક્ષિણાદોત] 26
દક્ષિણાદોત સવ્યાત્ । વિષ્ણોર્નુકં-વીઁર્યાણિ પ્ર વોચં-યઃ ઁપાર્થિવાનિ વિમમે રજાગ્ંસિ યો અસ્કભાયદુત્તરગ્ં સધસ્થં-વિઁચક્રમાણ સ્ત્રેધોરુગાયો વિષ્ણો રરાટમસિ વિષ્ણોઃ પૃષ્ઠમસિ વિષ્ણો-શ્શ્નપ્ત્રે સ્થો વિષ્ણો-સ્સ્યૂરસિ વિષ્ણો-ર્ધ્રુવમસિ વૈષ્ણવમસિ વિષ્ણવે ત્વા ॥ 27 ॥
( અસ્ય-યચ્છૈકાન્ન ચત્વારિગ્ંશચ્ચ ) (અ. 13)
કૃણુષ્વ પાજઃ પ્રસિતિન્ન પૃથ્વીં-યાઁહિ રાજેવામવાગ્ં ઇભેન । તૃષ્વીમનુ પ્રસિતિં-દ્રૂણાનો-ઽસ્તા-ઽસિ વિદ્ધ્ય રક્ષસ સ્તપિષ્ઠૈઃ ॥ તવ ભ્રમાસ આશુયા પન્તત્યનુ સ્પૃશ-ધૃષતા શોશુચાનઃ । તપૂગ્ષ્યગ્ને જુહ્વા પતઙ્ગાનસન્દિતો વિસૃજ વિષ્વગુલ્કાઃ ॥ પ્રતિસ્પશો વિસૃજ-તૂર્ણિતમો ભવા પાયુર્વિશો અસ્યા અદબ્ધઃ । યો નો દૂરે અઘશગ્ંસો [અઘશગ્ંસઃ, યો અન્ત્યગ્ને] 28
યો અન્ત્યગ્ને માકિષ્ટે વ્યથિરા દધર્ષીત્ ॥ ઉદગ્ને તિષ્ઠ પ્રત્યા ઽઽતનુષ્વ ન્યમિત્રાગ્ં ઓષતા-ત્તિગ્મહેતે । યો નો અરાતિગ્ં સમિધાન ચક્રે નીચા ત-ન્ધક્ષ્યતસ-ન્ન શુષ્કમ્ ॥ ઊર્ધ્વો ભવ પ્રતિવિદ્ધ્યા-ઽદ્ધ્યસ્મદાવિષ્કૃણુષ્વ દૈવ્યાન્યગ્ને । અવસ્થિરા તનુહિ યાતુજૂના-ઞ્જામિમજામિં પ્રમૃણીહિ શત્રૂન્ ॥ સ તે [સ તે, જાનાતિ સુમતિં] 29
જાનાતિ સુમતિં-યઁવિષ્ઠય ઈવતે બ્રહ્મણે ગાતુમૈરત્ । વિશ્વાન્યસ્મૈ સુદિનાનિ રાયો દ્યુમ્નાન્યર્યો વિદુરો અભિ દ્યૌત્ ॥ સેદગ્ને અસ્તુ સુભગઃ સુદાનુ-ર્યસ્ત્વા નિત્યેન હવિષાય ઉક્થૈઃ । પિપ્રીષતિ સ્વ આયુષિ દુરોણે વિશ્વેદસ્મૈ સુદિના સા-ઽસદિષ્ટિઃ ॥ અર્ચામિ તે સુમતિ-ઙ્ઘોષ્યર્વાખ્-સન્તે વા વા તા જરતા- [વા વા તા જરતામ્, ઇયઙ્ગીઃ] 30
મિયઙ્ગીઃ । સ્વશ્વાસ્ત્વા સુરથા મર્જયેમાસ્મે ક્ષત્રાણિ ધારયેરનુ દ્યૂન્ ॥ ઇહ ત્વા ભૂર્યા ચરે દુપત્મ-ન્દોષાવસ્ત-ર્દીદિવાગ્ંસમનુ દ્યૂન્ । ક્રીડન્તસ્ત્વા સુમનસ-સ્સપેમાભિ દ્યુમ્ના તસ્થિવાગ્ંસો જનાનામ્ ॥ યસ્ત્વા-સ્વશ્વઃ સુહિરણ્યો અગ્ન ઉપયાતિ વસુમતા રથેન । તસ્ય ત્રાતા-ભવસિ તસ્ય સખા યસ્ત આતિથ્યમાનુષગ્ જુજોષત્ ॥ મહો રુજામિ - [ ] 31
બન્ધુતા વચોભિસ્તન્મા પિતુર્ગોતમાદ-ન્વિયાય । ત્વન્નો અસ્ય વચસ-શ્ચિકિદ્ધિ હોતર્યવિષ્ઠ સુક્રતો દમૂનાઃ ॥ અસ્વપ્નજ સ્તરણય-સ્સુશેવા અતન્દ્રાસો-ઽવૃકા અશ્રમિષ્ઠાઃ । તે પાયવઃ સદ્ધ્રિયઞ્ચો નિષદ્યા-ઽગ્ને તવનઃ પાન્ત્વમૂર ॥ યે પાયવો મામતેય-ન્તે અગ્ને પશ્યન્તો અન્ધ-ન્દુરિતાદરક્ષન્ન્ । રરક્ષતાન્-થ્સુકૃતો વિશ્વવેદા દિફ્સન્ત ઇદ્રિપવો ના હ [ના હ, દેભુઃ] 32
દેભુઃ ॥ ત્વયા વયગ્ં સધન્ય-સ્ત્વોતા-સ્તવ પ્રણીત્યશ્યામ વાજાન્ । ઉભા શગ્ંસા સૂદય સત્યતાતે-ઽનુષ્ઠુયા કૃણુહ્યહ્રયાણ ॥ અયા તે અગ્ને સમિધા વિધેમ પ્રતિસ્તોમગ્ં શસ્યમાન-ઙ્ગૃભાય । દહાશસો રક્ષસઃ પાહ્યસ્મા-ન્દ્રુહો નિદો મિત્રમહો અવદ્યાત્ ॥ રક્ષોહણં ઁવાજિનમાજિઘર્મિ મિત્ર-મ્પ્રથિષ્ઠ-મુપયામિ શર્મ । શિશાનો અગ્નિઃ ક્રતુભિ-સ્સમિદ્ધસ્સનો દિવા [દિવા, સરિષઃ પાતુ નક્તં] 33
સરિષઃ પાતુ નક્તમ્ ॥ વિજ્યોતિષા બૃહતા ભાત્યગ્નિ-રાવિ-ર્વિશ્વાનિ કૃણુતે મહિત્વા । પ્રાદેવી-ર્માયા-સ્સહતે-દુરેવા-શ્શિશીતે શૃઙ્ગે રક્ષસે વિનિક્ષે ॥ ઉત સ્વાનાસો દિવિષન્ત્વગ્ને સ્તિગ્માયુધા રક્ષસે હન્તવા ઉ । મદે ચિદસ્ય પ્રરુજન્તિ ભામા ન વરન્તે પરિબાધો અદેવીઃ ॥ 34 ॥
(અઘશગ્ંસઃ-સ તે-જરતાગ્ં-રુજામિ-હ -દિવૈ - કચત્વારિગ્ંશચ્ચ) (અ. 14)
(આપ ઉન્દ, ન્ત્વાકૂત્યૈ, દૈવી, મિયન્તે, વસ્વ્યસ્યગ્ં શુના તે, સોમન્ત, ઉદાયુષા, પ્ર ચ્યવસ્વા, ઽગ્ને રાતિથ્ય, -મગ્ંશુરગ્ં શુ, ર્વિત્તાયની મે-ઽસિ, યુઞ્ચતે, કૃણુષ્વ પાજ, શ્ચતુર્દશ ।)
(આપો-વસ્વ્યસિ યા તવે-યઙ્ગી-શ્ચતુસ્ત્રિગ્ંશત્ ।)
(આપ ઉન્દન્, ત્વદેવીઃ)
॥ હરિઃ ઓમ્ ॥
॥ કૃષ્ણ યજુર્વેદીય તૈત્તિરીય સંહિતાયા-મ્પ્રથમકાણ્ડે દ્વિતીયઃ પ્રશ્ન-સ્સમાપ્તઃ ॥