Lord Surya

2.3 - ādityebhyo bhuvadvadbhyaścarum - kṛṣṇa yajurveda taittirīya saṃhitā pāṭhaḥ

(Adityebhyo Bhuvadvadbyashcharum in English (IAST))

From Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita

This sacred text is an extract from the second Kanda, third Prashna of the Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita. It details the ritualistic procedure of Ishthi, specifically the offering of Charu to the Adityas, the solar deities, to attain prosperity and worldly success. This Vedic passage explains that those who struggle to achieve their potential despite possessing the means must propitiate the Adityas with their specific share of offerings. Chanting this mantra is believed to remove obstacles to growth, align the practitioner with divine solar energy, and grant material and spiritual advancement.

kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ndvitīyakāṇḍe tṛtīyaḥ praśnaḥ - iṣṭividhānaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
ā॒di॒tyebhyo॒ bhuva̭dvadbhyaśca॒ru-nnirva̭pe॒-dbhūti̭kāma ādi॒tyā vā e॒ta-mbhūtyai॒ prati̭ nudante॒ yo-'la॒-mbhūtyai॒ sa-nbhūti॒-nna prā॒pnotyā̭di॒tyāne॒va bhuva̭dvata॒-ssvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vaina॒-mbhūti̭-ṅgamayanti॒ bhava̭tye॒vā ''di॒tyebhyo̭ dhā॒raya̭dva-dbhyaśca॒ru-nnirva̭pe॒-dapa̭ruddho vā-'paru॒ddhyamā̭no vā-''di॒tyā vā a̭paro॒ddhāra̭ ādi॒tyā a̭vagamayi॒tāra̭ ādi॒tyāne॒va dhā॒raya̭dvata॒- [dhā॒raya̭dvataḥ, svena̭] 1
-ssvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vainaṃ̭-vi~॒śi dā᳚ddhratyanaparu॒ddhyo bha̭va॒tyadi॒te-'nṷ manya॒sve-tya̭paru॒ddhyamā̭no-'sya pa॒damā da̭dīte॒yaṃ-vā~ adi̭tiri॒yame॒vāsmai̭ rā॒jyamanṷ manyate sa॒tyā-''śīrityā̭ha sa॒tyāme॒vā-''śiṣa̭-ṅkuruta i॒ha mana॒ ityā̭ha pra॒jā e॒vāsmai॒ sama̭nasaḥ karo॒tyupa॒ preta̭ maruta- [preta̭ marutaḥ, su॒dā॒na॒va॒ e॒nā] 2
-ssudānava e॒nā vi॒śpati̭nā॒-'bhya̭mugṃ rājā̭na॒mityā̭ha māru॒tī vai vi-ḍjye॒ṣṭho vi॒śpati̭-rvi॒śaivainagṃ̭ rā॒ṣṭreṇa॒ sama̭rdhayati॒ yaḥ pa॒rastā᳚-dgrāmyavā॒dī syā-ttasya̭ gṛ॒hā-dvrī॒hīnā ha̭recchu॒klāg​śca̭ kṛ॒ṣṇāg​śca॒ vi ci̭nuyā॒dye śu॒klā-ssyustamā̭di॒tya-ñca॒ru-nnirva̭pedādi॒tyā vai de॒vata̭yā॒ viḍviśa̭me॒vā-'va̭ gaccha॒- [gacchati, ava̭gatā-'sya॒] 3
-tyava̭gatā-'sya॒ viḍana̭vagatagṃ rā॒ṣṭra-mityā̭hu॒rye kṛ॒ṣṇā-ssyustaṃ-vā~̭ru॒ṇa-ñca॒ru-nnirva̭pe-dvāru॒ṇaṃ-vai~ rā॒ṣṭramu॒bhe e॒va viśa̭-ñca rā॒ṣṭra-ñcāva̭ gacchati॒ yadi॒ nāva॒gacchḙdi॒ma-ma॒hamā̭di॒tyebhyo̭ bhā॒ga-nnirva̭pā॒myā 'muṣmā̭-da॒muṣyai̭ vi॒śo-'va̭ganto॒-riti॒ nirva̭pe-dādi॒tyā e॒vaina̭-mbhāga॒dheya̭-mpre॒phsanto॒ viśa॒mava̭ [viśa॒mava̭, ga॒ma॒ya॒nti॒ yadi॒] 4
gamayanti॒ yadi॒ nāva॒gacche॒dāśva̭tthā-nma॒yūkhā᳚n-thsa॒pta ma̭ddhyame॒ṣāyā॒mupa̭- hanyādi॒dama॒ha-mā̭di॒tyā-nba̭dhnā॒myā 'muṣmā̭da॒muṣyai̭ vi॒śo-'va̭ganto॒rityā̭di॒tyā e॒vaina̭-mba॒ddhavī̭rā॒ viśa॒mava̭ gamayanti॒ yadi॒ nā-'va॒gacchḙ-de॒ta-me॒vā-''di॒tya-ñca॒ru-nnirva̭pe-di॒ddhme-'pi̭ ma॒yūkhā॒n-thsa-nna̭hye-danaparu॒ddhya-me॒vāva̭ gaccha॒tyāśva̭tthā bhavantima॒rutāṃ॒-vā~ e॒ta -dojo॒ yada̭śva॒ttha oja̭sai॒va viśa॒mava̭ gacchati sa॒pta bha̭vanti sa॒pta ga̭ṇā॒ vai ma॒ruto̭ gaṇa॒śa e॒va viśa॒mava̭ gacchati | 5
(dhā॒raya̭dvato - maruto - gacchati॒ - viśa॒mavai॒ - ta - da॒ṣṭāda̭śa ca) (a. 1)
de॒vā vai mṛ॒tyo-ra̭bibhayu॒ste pra॒jāpa̭ti॒-mupā̭dhāva॒-ntebhya̭ e॒tā-mprā̭jāpa॒tyāgṃ śa॒takṛ̭ṣṇalā॒-nnira̭vapa॒-ttayai॒vaiṣva॒mṛta̭-madadhā॒dyo mṛ॒tyo-rbi̭bhī॒yā-ttasmā̭ e॒tā-mprā̭jāpa॒tyāgṃ śa॒takṛ̭ṣṇalā॒-nnirva̭pe-tpra॒jāpa̭ti-me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vā-'smi॒-nnāyṷ-rdadhāti॒ sarva॒māyṷreti śa॒takṛ̭ṣṇalā bhavati śa॒tāyuḥ॒ purṷṣa॒-śśa॒tendri̭ya॒ āyṷṣye॒vendri॒ye [ ] 6
prati̭ tiṣṭhati ghṛ॒te bha̭va॒tyāyu॒rvai ghṛ॒ta-ma॒mṛta॒gṃ॒ hira̭ṇya॒-māyṷścai॒vāsmā̭ a॒mṛta̭-ñca sa॒mīcī̭ dadhāti ca॒tvāri̭ catvāri kṛ॒ṣṇalā॒nyava̭ dyati caturava॒-ttasyā-''ptyā̭ eka॒dhā bra॒hmaṇa॒ upa̭ haratyeka॒dhaiva yaja̭māna॒ āyṷrdadhātya॒- sāvā̭di॒tyo na vya̭rocata॒ tasmai̭ de॒vāḥ prāya̭ścitti-maiccha॒-ntasmā̭ e॒tagṃ sau॒rya-ñca॒ru-nnira̭vapa॒-ntenai॒vā-'smi॒- [-tenai॒vā-'sminṋ, ruca̭-madadhu॒ryo] 7
-nruca̭-madadhu॒ryo bra̭hmavarca॒sakā̭ma॒-ssyā-ttasmā̭ e॒tagṃ sau॒rya-ñca॒ru-nnirva̭pe-da॒mu-me॒vā-''di॒tyagg​ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmi̭-nbrahmavarca॒sa-nda̭dhāti brahmavarca॒syḙva bha̭vatyubha॒yato̭ ru॒kmau bha̭vata ubha॒yata̭ e॒vāsmi॒-nruca̭-ndadhāti prayā॒je pra̭yāje kṛ॒ṣṇala̭-ñjuhoti di॒gbhya e॒vāsmai᳚ brahmavarca॒samava̭ rundha āgne॒ya-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe-thsāvi॒tra-ndvāda̭śakapāla॒-mbhūmyai̭ [-bhūmyai᳚, ca॒ruṃ-yaḥ ~kā॒mayḙta॒] 8
ca॒ruṃ-yaḥ ~kā॒mayḙta॒ hira̭ṇyaṃ-vi~ndeya॒ hira̭ṇya॒-mmopa̭ name॒diti॒ yadā᳚gne॒yo bhava̭tyāgne॒yaṃ-vai~ hira̭ṇyaṃ॒-ya~syai॒va hira̭ṇya॒-ntenai॒vaina̭-dvindate sāvi॒tro bha̭vati savi॒tṛpra̭sūta e॒vaina̭-dvindate॒ bhūmyai̭ ca॒rurbha̭vatya॒syāme॒vaina̭-dvindata॒ upai̭na॒gṃ॒ hira̭ṇya-nnamati॒ vi vā e॒ṣa i̭ndri॒yeṇa̭ vī॒ryḙṇardhyate॒ yo hira̭ṇyaṃ-vi~॒ndata̭ e॒tā- [e॒tām, e॒va] 9
-me॒va nirva̭pe॒ddhira̭ṇyaṃ-vi~॒ttvā nendri॒yeṇa̭ vī॒ryḙṇa॒ vyṛ̭ddhyata e॒tāme॒va nirva̭pe॒dyasya॒ hira̭ṇya॒-nnaśye॒dyadā᳚gne॒yo bhava̭tyāgne॒yaṃ-vai~ hira̭ṇyaṃ॒-ya~syai॒ va hira̭ṇya॒-ntenai॒vaina̭-dvindati sāvi॒tro bha̭vati savi॒tṛ-pra̭sūta e॒vaina̭-dvindati॒ bhūmyai̭ ca॒rurbha̭vatya॒syāṃ-vā~ e॒tanna̭śyati॒ yannaśya̭tya॒syāme॒vaina̭-dvinda॒tīndra॒- [dvinda॒tīndraḥ̭, tvaṣṭu॒-ssoma̭] 10
-stvaṣṭu॒-ssoma̭-mabhī॒ṣahā̭-' piba॒-thsa viṣvaṃ॒-vyā~᳚rccha॒-thsa i̭ndri॒yeṇa̭ somapī॒thena॒ vyā᳚rdhyata॒ sa yadū॒rdhvamu॒dava̭mī॒-tte śyā॒mākā̭ abhava॒n​thsa pra॒jāpa̭ti॒mupā̭dhāva॒-ttasmā̭ e॒tagṃ so̭me॒ndragg​ śyā̭mā॒ka-ñca॒ru-nnira̭vapa॒-ttenai॒vāsmi̭nnindri॒yagṃ so̭mapī॒thama̭dadhā॒dvi vā e॒ṣa i̭ndri॒yeṇa̭ soma॒pīthena̭rdhyate॒ ya-ssomaṃ॒-va~mi̭ti॒ ya-sso̭mavā॒mī syā-ttasmā̭ [syā-ttasmai᳚, e॒tagṃ] 11
e॒tagṃ so̭me॒ndragg​ śyā̭mā॒ka-ñca॒ru-nnirva̭pe॒-thsoma̭-ñcai॒vendra̭-ñca॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmi̭nnindri॒yagṃ so̭mapī॒tha-ndha̭tto॒ nendri॒yeṇa̭ somapī॒thena॒ vyṛ̭ddhyate॒ ya-thsau॒myo bhava̭ti somapī॒thame॒vāva̭ rundhe॒ yadai॒ndro bhava̭tīndri॒yaṃ-vai~ so̭mapī॒tha i̭ndri॒yame॒va so̭mapī॒thamava̭ rundhe śyāmā॒ko bha̭vatye॒ṣa vāva sa soma̭- [sa somaḥ̭, sā॒kṣāde॒va] 12
-ssā॒kṣāde॒va so̭mapī॒thamava̭ rundhe॒ 'gnayḙ dā॒tre pṷro॒ḍāśa̭ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒dindrā̭ya pradā॒tre pṷro॒ḍāśa॒mekā̭daśakapāla-mpa॒śukā̭mo॒-'gnire॒vāsmai̭ pa॒śū-npra̭ja॒naya̭ti vṛ॒ddhānindraḥ॒ pra ya̭cchati॒ dadhi॒ madhṷ ghṛ॒tamāpo̭ dhā॒nā bha̭vantye॒tadvai pa̭śū॒nāgṃ rū॒pagṃ rū॒peṇai॒va pa॒śūnava̭ rundhe pañca-gṛhī॒ta-mbha̭vati॒ pāṅktā॒ hi pa॒śavo̭ bahu rū॒pa-mbha̭vati bahu rū॒pā hi pa॒śava॒- [pa॒śavaḥ̭, samṛ̭ddhyai] 13
-ssamṛ̭ddhyai prājāpa॒tya-mbha̭vati prājāpa॒tyā vai pa॒śavaḥ̭ pra॒jāpa̭tire॒vāsmai̭ pa॒śū-npraja̭nayatyā॒tmā vai purṷṣasya॒ madhu॒ yanmaddhva॒gnau ju॒hotyā॒tmāna̭me॒va ta-dyaja̭māno॒-'gnau prada̭dhāti pa॒ṅktyaṷ yājyānuvā॒kyḙ bhavataḥ॒ pāṅktaḥ॒ purṷṣaḥ॒ pāṅktāḥ᳚ pa॒śava̭ ā॒tmāna̭me॒va mṛ॒tyorni॒ṣkrīya̭pa॒śūnava̭ rundhe || 14 ||
(i॒ndri॒ye᳚ - 'smi॒n - bhūmyā̭ - e॒tā - mindraḥ॒ - syā-ttasmai॒ - somo̭ - bahu rū॒pā hi pa॒śava॒ - eka̭catvārigṃśacca ) (a. 2)
de॒vā vai sa॒tramā̭sa॒ta-rdhi̭parimitaṃ॒-ya~śa̭skāmā॒steṣā॒gṃ॒ soma॒gṃ॒ rājā̭naṃ॒-ya~śa̭ ārccha॒-thsa gi॒rimudai॒-ttama॒gniranūdai॒-ttāva॒gnīṣomau॒ sama̭bhavatā॒-ntāvindro̭ ya॒jñavi̭bhra॒ṣṭo-'nu॒ parai॒-ttāva̭bravīdyā॒jaya̭ta॒-mmeti॒ tasmā̭ e॒tāmiṣṭi॒-nnira̭vapatāmāgne॒ya-ma॒ṣṭāka̭pālamai॒ndra-mekā̭daśakapālagṃ sau॒mya-ñca॒ru-ntayai॒vā-'smi॒-nteja̭ [tayai॒vā-'smi॒-ntejaḥ̭, i॒ndri॒ya-mbra̭hmavarca॒sa-] 15
indri॒ya-mbra̭hmavarca॒sa-ma̭dhattāṃ॒-yo~ ya॒jñavi̭bhraṣṭa॒-ssyā-ttasmā̭ e॒tāmiṣṭi॒-nnirva̭pedāgne॒ya-ma॒ṣṭāka̭pālamai॒ndra-mekā̭daśakapālagṃ sau॒mya-ñca॒ruṃ-ya~dā᳚gne॒yo bhava̭ti॒ teja̭ e॒vāsmi॒-ntena̭ dadhāti॒ yadai॒ndro bhava̭tīndri॒yame॒vāsmi॒-ntena̭ dadhāti॒ ya-thsau॒myo bra̭hmavarca॒sa-ntenā᳚ ''gne॒yasya̭ ca sau॒myasya̭ cai॒ndre sa॒māślḙṣaye॒-tteja̭ścai॒vāsmi̭-nbrahmavarca॒sa-ñca̭ sa॒mīcī̭ [sa॒mīcī᳚, da॒dhā॒tya॒gnī॒ṣo॒mīya॒-] 16
dadhātyagnīṣo॒mīya॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒dya-ṅkāmo॒ nopa॒namḙdāgne॒yo vai brā᳚hma॒ṇa-ssa soma̭-mpibati॒ svāme॒va de॒vatā॒g॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ saivaina॒-ṅkāmḙna॒ sama̭rdhaya॒tyupai̭na॒-ṅkāmo̭ namatyagnīṣo॒mīya̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe-dbrahmavarca॒sakā̭mo॒-'gnīṣomā̭ ve॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmi̭-nbrahmavarca॒sa-ndha̭tto brahmavarca॒syḙva [brahmavarca॒syḙva, bha॒va॒ti॒ yada॒ṣṭāka̭pāla॒-] 17
bha̭vati॒ yada॒ṣṭāka̭pāla॒-stenā᳚-''gne॒yo yacchyā̭mā॒kastena̭ sau॒mya-ssamṛ̭ddhyai॒ somā̭ya vā॒jine᳚ śyāmā॒ka-ñca॒ru-nnirva̭pe॒dyaḥ klaibyā᳚dbibhī॒yā-dreto॒ hi vā e॒tasmā॒-dvāji̭namapa॒krāma॒tyathai॒ṣa klaibyā᳚dbibhāya॒ soma̭me॒va vā॒jina॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmi॒-nreto॒ vāji̭na-ndadhāti॒ na klī॒bo bha̭vatibrāhmaṇaspa॒tya-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒-dgrāma̭kāmo॒ [-nirva̭pe॒-dgrāma̭kāmaḥ, brahma̭ṇa॒spati̭me॒va] 18
brahma̭ṇa॒spati̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai̭ sajā॒tā-npra ya̭cchati grā॒myḙva bha̭vati ga॒ṇava̭tī yājyānuvā॒kyḙ bhavata-ssajā॒taire॒vaina̭-ṅga॒ṇava̭nta-ṅkarotye॒tāme॒va nirva̭pe॒dyaḥ kā॒mayḙta॒ brahma॒n viśaṃ॒-vi~ nā̭śayeya॒miti̭ māru॒tī yā᳚jyānuvā॒kyḙ kuryā॒-dbrahma̭nne॒va viśaṃ॒-vi~ nā̭śayati || 19
(tejaḥ̭ - sa॒mīcī᳚ - brahmavarca॒syḙva - grāma̭kāma॒ - strica̭tvārigṃśacca ) (a. 3)
a॒rya॒mṇe ca॒ru-nnirva̭pe-thsuva॒rgakā̭mo॒-'sau vā ā̭di॒tyo᳚-'rya॒mā-'rya॒maṇa̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vainagṃ̭ suva॒rgaṃ-lo~॒ka-ṅga̭mayatyarya॒mṇe ca॒ru-nnirva̭pe॒dyaḥ kā॒mayḙta॒ dāna̭kāmā me pra॒jā-ssyu॒ritya॒sau vā ā̭di॒tyo᳚-'rya॒mā yaḥ khalu॒ vai dadā̭ti॒ so᳚-'rya॒mā-'rya॒maṇa̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vā- [sa e॒va, a॒smai॒ dāna̭kāmāḥ] 20
-'smai॒ dāna̭kāmāḥ pra॒jāḥ ka̭roti॒ dāna̭kāmā asmai pra॒jā bha̭vantyarya॒mṇe ca॒ru-nnirva̭pe॒dyaḥ kā॒mayḙta sva॒sti ja॒natā̭miyā॒mitya॒sau vā ā̭di॒tyo᳚-'rya॒mā- 'rya॒maṇa̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒-nta-dga̭mayati॒ yatra॒ jiga̭miṣa॒tīndro॒ vai de॒vānā̭mānujāva॒ra ā̭sī॒-thsa pra॒jāpa̭ti॒ -mupā̭dhāva॒-ttasmā̭ e॒tamai॒ndramā̭nuṣū॒ka-mekā̭daśakapāla॒-nni- [-mekā̭daśakapāla॒-nniḥ, a॒va॒pa॒-ttenai॒vaina॒magraṃ̭-] 21
-ra̭vapa॒-ttenai॒vaina॒-magra̭-nde॒vatā̭nā॒-mparya̭ṇaya-dbu॒ddhnava̭tī॒ agra̭vatī yājyānuvā॒kyḙ akaro-dbu॒ddhnā-de॒vaina॒magra॒-mparya̭ṇaya॒dyo rā̭ja॒nya̭ ānujāva॒ra-ssyā-ttasmā̭ e॒tamai॒ndra-mā̭nuṣū॒ka-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒-dindra̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒-magragṃ̭ samā॒nānā॒-mpari̭ṇayati bu॒ddhnava̭tī॒ agra̭vatī yājyānuvā॒kyḙ bhavato bu॒ddhnā-de॒vaina॒-magra॒m- [bu॒ddhnā-de॒vaina॒-magra᳚m, pari̭] 22
-pari̭ ṇayatyānuṣū॒ko bha̭vatye॒ṣā hyḙtasya̭ de॒vatā॒ ya ā̭nujāva॒ra-ssamṛ̭ddhyai॒ yo brā᳚hma॒ṇa ā̭nujāva॒ra-ssyā-ttasmā̭ e॒ta-mbā̭r​haspa॒tya-mā̭nuṣū॒ka-ñca॒ru-nnirva̭pe॒-dbṛha॒spati̭-me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒magragṃ̭ samā॒nānā॒-mpari̭ṇayati bu॒ddhnava̭tī॒ agra̭vatī yājyānuvā॒kyḙ bhavato bu॒ddhnā-de॒vaina॒-magra॒-mpari̭ ṇayatyānuṣū॒ko bha̭vatye॒ṣā hyḙtasya̭ de॒vatā॒ ya ā̭nujāva॒ra-ssamṛ̭ddhyai || 23 ||
(e॒va - nira - gra̭-me॒tasya̭ - ca॒tvāri̭ ca) (a. 4)
pra॒jāpa̭te॒-straya̭strigṃśa-dduhi॒tara̭ āsa॒-ntā-ssomā̭ya॒ rājñḙ-'dadā॒-ttāsāgṃ̭ rohi॒ṇīmupai॒-ttā īr​ṣya̭ntīḥ॒ puna̭ragaccha॒-ntā anvai॒-ttāḥ puna̭rayācata॒ tā a̭smai॒ na puna̭radadā॒-thso᳚-'bravī-dṛ॒ta-ma̭mīṣva॒ yathā̭ samāva॒ccha ṷpai॒ṣyāmyatha̭ te॒ puna̭-rdāsyā॒mīti॒ sa ṛ॒tamā̭mī॒-ttā a̭smai॒ puna̭radadā॒-ttāsāgṃ̭ rohi॒ṇīme॒vopa॒- [rohi॒ṇīme॒vopa̭, ai॒ttaṃ-ya~kṣma̭] 24
-ttaṃ-ya~kṣma̭ ārccha॒-drājā̭naṃ॒-ya~kṣma̭ āra॒diti॒ tadrā̭jaya॒kṣmasya॒ janma॒ ya-tpāpī̭yā॒nabha̭va॒-tta-tpā̭paya॒kṣmasya॒ yajjā॒yābhyo-'vi̭nda॒-ttajjā॒yenya̭sya॒ya e॒vame॒teṣāṃ॒-ya~kṣmā̭ṇā॒-ñjanma॒ veda॒ naina̭me॒te yakṣmā̭ vindanti॒sa e॒tā e॒va na̭ma॒sya-nnupā̭-'dhāva॒-ttā a̭bruva॒n. varaṃ̭-vṛ~ṇāmahai samāva॒ccha e॒va na॒ upā̭ya॒ iti॒ tasmā̭ e॒ta- [tasmā̭ e॒tam, ā̭di॒tya-ñca॒ruṃ] 25
-mā̭di॒tya-ñca॒ru-nnira̭vapa॒-ntenai॒vaina̭-mpā॒pā-thsrāmā̭damuñca॒n. yaḥ pā̭paya॒kṣmagṛ̭hīta॒-ssyā-ttasmā̭ e॒tamā̭di॒tya-ñca॒ru-nnirva̭pedādi॒tyāne॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vaina̭-mpā॒pā-thsrāmā᳚nmuñcantya-māvā॒syā̭yā॒-nnirva̭pe-da॒mume॒vaina-̭mā॒pyāya̭māna॒-manvā pyā̭yayati॒ navo̭navo bhavati॒ jāya̭māna॒ iti̭ puro-'nuvā॒kyā̭ bhava॒tyāyṷre॒vāsmi॒-ntayā̭ dadhāti॒ yamā̭di॒tyā a॒gṃ॒śumā᳚pyā॒yaya॒ntīti̭ yā॒jyaivaina̭me॒tayā᳚ pyāyayati || 26 ||
(e॒vopai॒ -ta- ma̭smi॒n - trayo̭daśaca) (a. 5)
pra॒jāpa̭ti rde॒vebhyo॒-'nnādyaṃ॒-vyā~di̭śa॒-thso᳚-'bravī॒dyadi॒mān ~lo॒kā-na॒bhya̭ti॒ricyā̭tai॒ tanmamā̭sa॒diti॒ tadi॒mān ~lo॒kā-na॒bhyatya̭ricya॒tendra॒gṃ॒ rājā̭na॒-mindra̭-madhirā॒ja-mindragg̭ sva॒rājā̭na॒-ntato॒ vai sa i॒mān ~lo॒kāg​ stre॒dhā-'dṷha॒-tta-ttri॒dhāto᳚-stridhātu॒tvaṃ-ya~-ṅkā॒mayḙtānnā॒da-ssyā॒diti॒ tasmā̭ e॒ta-ntri॒dhātu॒-nnirva̭pe॒dindrā̭ya॒ rājñḙ puro॒ḍāśa॒- [puro॒ḍāśa᳚m, ekā̭daśakapāla॒-] 27
-mekā̭daśakapāla॒-mindrā̭yā-dhirā॒jāyendrā̭ya sva॒rājñe॒-'yaṃ-vā~ indro॒ rājā॒-'yamindro̭-'dhirā॒jo̭-'sāvindraḥ̭ sva॒rāḍi॒māne॒va lo॒kān-thsvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vāsmā॒ anna॒-mpraya̭cchantyannā॒da e॒va bha̭vati॒ yathā̭ va॒thsena॒ prattā॒-ṅgā-ndu॒ha e॒vame॒vemān ~lo॒kā-nprattā॒n kāma̭ma॒nnādya̭-nduha uttā॒neṣṷ ka॒pāle॒ṣvadhi̭ śraya॒tyayā̭tayāmatvāya॒ trayaḥ̭ puro॒ḍāśā̭ bhavanti॒ traya̭ i॒me lo॒kā e॒ṣāṃ-lo~॒kānā॒māptyā॒ utta̭ra​uttaro॒ jyāyā᳚-nbhavatye॒vami̭va॒ hīme lo॒kā-ssamṛ̭ddhyai॒ sarvḙṣāmabhi-ga॒maya॒nnava̭ dya॒tyacha̭mbaṭkāraṃ-vya~॒tyāsa॒manvā॒hāni̭rdāhāya || 28 ||
(pu॒ro॒ḍāśaṃ॒ - trayaḥ॒ - ṣaḍvigṃ̭śatiśca) (a. 6)
de॒vā॒su॒rā-ssaṃ​ya~̭ttā āsa॒-ntā-nde॒vānasṷrā ajaya॒-nte de॒vāḥ pa̭rājigyā॒nā asṷrāṇāṃ॒-vai~śya॒mupā̭-''ya॒-ntebhya̭ indri॒yaṃ-vī~॒rya̭mapā᳚krāma॒-ttadindro̭-'cāya॒-ttadanvapā᳚krāma॒-ttada̭va॒rudha॒-nnāśa̭kno॒-ttada̭smādabhya॒rdho̭ 'cara॒-thsa pra॒jāpa̭ti॒mupā̭dhāva॒-ttame॒tayā॒ sarva̭pṛṣṭhayā-'yājaya॒-ttayai॒vā-'smi̭-nnindri॒yaṃ-vī~॒rya̭-madadhā॒dya i̭ndri॒yakā̭mo [i̭ndri॒yakā̭maḥ, vī॒rya̭kāma॒-ssyāt-] 29
vī॒rya̭kāma॒-ssyā-ttame॒tayā॒ sarva̭pṛṣṭhayā yājayede॒tā e॒va de॒vatā॒-ssvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tā e॒vāsmi̭-nnindri॒yaṃ-vī~॒rya̭-ndadhati॒yadindrā̭ya॒ rātha̭ntarāya ni॒rvapa̭ti॒ yade॒vāgne-steja॒stade॒vāva̭ rundhe॒yadindrā̭ya॒ bār​ha̭tāya॒ yade॒vendra̭sya॒ teja॒stade॒vāva̭ rundhe॒ yadindrā̭ya vairū॒pāya॒ yade॒va sa̭vi॒tu-steja॒sta- [sa̭vi॒tu-steja॒stat, e॒vāva̭ rundhe॒] 30
-de॒vāva̭ rundhe॒ yadindrā̭ya vairā॒jāya॒ yade॒va dhā॒tu-steja॒sta-de॒vāva̭ rundhe॒ yadindrā̭ya śākva॒rāya॒ yade॒va ma॒rutā॒-nteja॒sta-de॒vāva̭ rundhe॒ yadindrā̭ya raiva॒tāya॒ yade॒va bṛha॒spate॒-steja॒sta-de॒vā-'va̭ rundha e॒tāva̭nti॒ vai tejāgṃ̭si॒ tānye॒vāva̭ rundha uttā॒neṣṷ ka॒pāle॒ṣvadhi̭ śraya॒tyayā̭tayāmatvāya॒ dvāda̭śakapālaḥ puro॒ḍāśo̭ [puro॒ḍāśaḥ̭, bha॒va॒ti॒ vai॒śva॒de॒va॒tvāya̭] 31
bhavati vaiśvadeva॒tvāya̭ sama॒nta-mpa॒ryava̭dyati sama॒nta-me॒vendri॒yaṃ-vī~॒ryaṃ̭-ya~ja̭māne dadhāti vya॒tyāsa॒-manvā॒hāni̭rdāhā॒yāśva̭ ṛṣa॒bho vṛ॒ṣṇirba॒sta-ssā-dakṣi̭ṇā-vṛṣa॒tvāyai॒tayai॒va ya̭jetā-'bhiśa॒syamā̭na e॒tāścedvā a̭syade॒vatā॒ anna̭-ma॒dantya॒dantyṷ-ve॒vā-'sya̭ manu॒ṣyāḥ᳚ || 32 ||
(i॒ndri॒ya॒kā̭maḥ-savi॒tusteja॒stat - pṷro॒ḍāśo॒ -'ṣṭātrigṃ̭śacca) (a. 7)
raja̭no॒ vai kaṷṇe॒yaḥ kra̭tu॒jita॒-ñjāna̭ki-ñcakṣu॒rvanya̭mayā॒-ttasmā̭ e॒tāmiṣṭi॒-nnira̭vapa-da॒gnaye॒ bhrāja̭svate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pālagṃ sau॒rya-ñca॒ruma॒gnaye॒ bhrāja̭svate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-ntayai॒vāsmi॒n cakṣṷradadhā॒-dya-ścakṣṷṣkāma॒-ssyā-ttasmā̭ e॒tāmiṣṭi॒-nnirva̭pe-da॒gnaye॒ bhrāja̭svate puro॒ḍāśa̭ma॒ṣṭāka̭pālagṃ sau॒rya-ñca॒ruma॒gnaye॒ bhrāja̭svate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pālama॒gne rvai cakṣṷṣā manu॒ṣyā̭ vi- [cakṣṷṣā manu॒ṣyā̭ vi, pa॒śya॒nti॒ sūrya̭sya] 33
pa̭śyanti॒ sūrya̭sya de॒vā a॒gni-ñcai॒va sūrya̭-ñca॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmi॒n cakṣṷ-rdhatta॒-ścakṣṷṣmā-ne॒va bha̭vati॒ yadā᳚gne॒yau bhava̭ta॒-ścakṣṷṣī e॒vāsmi॒-nta-tprati̭ dadhāti॒ ya-thsau॒ryo nāsi̭kā॒-ntenā॒bhitaḥ̭ sau॒ryamā᳚gne॒yau bha̭vata॒-stasmā̭-da॒bhito॒ nāsi̭kā॒-ñcakṣṷṣī॒ tasmā॒-nnāsi̭kayā॒ cakṣṷṣī॒ vidhṛ̭te samā॒nī yā᳚jyānuvā॒kyḙ bhavata-ssamā॒nagṃ hi cakṣu॒-ssamṛ̭ddhyā॒ udu॒tya-ñjā॒tavḙdasagṃ sa॒pta tvā̭ ha॒rito॒ rathḙ ci॒tra-nde॒vānā॒muda̭gā॒danī̭ka॒miti॒ piṇḍā॒-npraya̭cchati॒ cakṣṷ-re॒vāsmai॒ praya̭cchati॒ yade॒va tasya॒ tat || 34 ||
(vi - hya̭ - ṣṭāvigṃ̭śatiśca) (a. 8)
dhru॒vo̭-'si dhru॒vo̭-'hagṃ sa̭jā॒teṣṷ bhūyāsa॒-ndhīra॒ścettā̭ vasu॒vi-ddhru॒vo̭-'si dhru॒vo̭-'hagṃ sa̭jā॒teṣṷ bhūyāsa-mu॒graścettā̭ vasu॒vi-ddhru॒vo̭-'si dhru॒vo̭-'hagṃ sa̭jā॒teṣṷ bhūyāsa-mabhi॒bhūścettā̭ vasu॒vi-dāma̭na-ma॒syāma̭nasya devā॒ ye sa̭jā॒tāḥ kṷmā॒rā-ssama̭nasa॒stāna॒ha-ṅkā̭maye hṛ॒dā te mā-ṅkā̭mayantāgṃ hṛ॒dā tā-nma॒ āma̭nasaḥ kṛdhi॒ svāhā ''ma̭nama॒- [svāhā ''ma̭nama॒si, āma̭nasya] 35
-syāma̭nasya devā॒ yā-sstriya॒-ssama̭nasa॒stā a॒ha-ṅkā̭maye hṛ॒dā tā mā-ṅkā̭mayantāgṃ hṛ॒dā tā ma॒ āma̭nasaḥ kṛdhi॒ svāhā̭ vaiśvade॒vīgṃ-sā᳚ṅgraha॒ṇī-nnirva̭pe॒dgrāma̭kāmo vaiśvade॒vā vai sa̭jā॒tā viśvā̭ne॒va de॒vān​thsvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vāsmai̭ sajā॒tā-npra ya̭cchanti grā॒myḙva bha̭vati sāṅgraha॒ṇī bha̭vati mano॒graha̭ṇaṃ॒-vai~sa॒graṃha̭ṇa॒-mmana̭ e॒va sa̭jā॒tānāṃ᳚- [e॒va sa̭jā॒tānā᳚m, gṛ॒hṇā॒ti॒ dhru॒vo̭-'si] 36
-gṛhṇāti dhru॒vo̭-'si dhru॒vo̭-'hagṃ sa̭jā॒teṣṷ bhūyāsa॒miti̭ pari॒dhī-npari̭ dadhātyā॒śiṣa̭me॒vaitāmā śā॒ste-'tho̭ e॒tade॒va sarvagṃ̭ sajā॒teṣvadhi̭ bhavati॒ yasyai॒vaṃ-vi~॒duṣa̭ e॒te pa̭ri॒dhayaḥ̭ paridhī॒yanta॒ āma̭ nama॒syāma̭nasya devā॒ iti̭ ti॒sra āhṷtī rjuhotye॒tāva̭nto॒ vai sa̭jā॒tā ye ma॒hānto॒ ye kṣṷlla॒kā yā-sstriya॒stāne॒vāva̭ rundhe॒ ta ḙna॒mava̭ruddhā॒ upa̭ tiṣṭhante || 37 ||
(svāhā ''ma̭namasi - sajā॒tānāgṃ̭ - rundhe॒ - pañca̭ ca ) (a. 9)
yannava॒-maitta-nnava̭nīta-mabhava॒dya-dasa̭rpa॒-tta-thsa॒rpira̭bhava॒-dyadaddhi̭yata॒ ta-dghṛ॒tama̭bhavada॒śvinoḥ᳚ prā॒ṇo̭-'si॒ tasya̭ te dattāṃ॒-ya~yoḥ᳚ prā॒ṇo-'si॒ svāhendra̭sya prā॒ṇo̭-'si॒ tasya̭ te dadātu॒ yasya̭ prā॒ṇo-'si॒ svāhā̭ mi॒trāvarṷṇayoḥ prā॒ṇo̭-'si॒ tasya̭ te dattāṃ॒-ya~yoḥ᳚ prā॒ṇo-'si॒ svāhā॒ viśvḙṣā-nde॒vānā᳚-mprā॒ṇo̭-'si॒ [viśvḙṣā-nde॒vānā᳚-mprā॒ṇo̭-'si॒, tasya̭ te] 38
tasya̭ te dadatu॒ yeṣā᳚-mprā॒ṇo-'si॒ svāhā̭ ghṛ॒tasya॒ dhārā̭ma॒mṛta̭sya॒ panthā॒mindrḙṇa da॒ttā-mpraya̭tā-mma॒rudbhiḥ̭ | ta-ttvā॒ viṣṇuḥ॒ parya̭paśya॒-tta-ttveḍā॒ gavyaira̭yat || pā॒va॒mā॒nena̭ tvā॒ stomḙna gāya॒trasya̭ varta॒nyopā॒gṃ॒śo rvī॒ryḙṇa de॒vastvā̭ savi॒to-thsṛ̭jatu jī॒vāta̭ve jīvana॒syāyai̭ bṛha-drathanta॒rayo᳚stvā॒ stomḙna tri॒ṣṭubho̭ varta॒nyā śu॒krasya̭ vī॒ryḙṇa de॒vastvā̭ savi॒to- [savi॒tot, sṛ॒ja॒tu॒ jī॒vāta̭ve] 39
-thsṛ̭jatu jī॒vāta̭ve jīvana॒syāyā̭ a॒gnestvā॒ mātra̭yā॒ jaga̭tyai varta॒nyā-''gra̭ya॒ṇasya̭ vī॒ryḙṇa de॒vastvā̭ savi॒to-thsṛ̭jatu jī॒vāta̭ve jīvana॒syāyā̭ i॒mama̭gna॒ āyṷṣe॒ varca̭se kṛdhi pri॒yagṃ reto̭ varuṇa soma rājann | mā॒ tevā᳚smā adite॒ śarma̭ yaccha॒ viśvḙ devā॒ jara̭daṣṭi॒ryathā-'sa̭t || a॒gnirāyṷṣmā॒n-thsa vana॒spati̭bhi॒-rāyṷṣmā॒-ntena॒ tvā-''yu॒ṣā-''yṷṣmanta-ṅkaromi॒ soma॒ āyṷṣmā॒n-thsa oṣa̭dhībhi rya॒jña āyṷṣmā॒n-thsa dakṣi̭ṇābhi॒ rbrahmā-''yṷṣma॒-tta-dbrā᳚hma॒ṇairāyṷṣma-dde॒vā āyṷṣmanta॒stḙ-'mṛtḙna pi॒tara॒ āyṷṣmanta॒ste sva॒dhayā-''yṷṣmanta॒stena॒ tvā ''yu॒ṣā-'' yṷṣmanta-ṅkaromi || 40 ||
(viśvḙṣā-nde॒vānā᳚-mprā॒ṇo̭-'si - tri॒ṣṭubho̭ varta॒nyā śu॒krasya̭ vī॒ryḙṇa de॒vastvā̭ savi॒toth - soma॒ āyṷṣmā॒n - pañca̭vigṃśatiśca) (a. 10)
a॒gniṃ-vā~ e॒tasya॒ śarī̭ra-ṅgacchati॒ soma॒gṃ॒ raso॒ varṷṇa enaṃ-va~ruṇapā॒śena̭ gṛhṇāti॒ sara̭svatīṃ॒-vā~ga॒gnāviṣṇṷ̄ ā॒tmā yasya॒ jyogā॒maya̭ti॒ yo jyogā̭mayāvī॒ syādyo vā̭ kā॒mayḙta॒ sarva॒māyṷriyā॒miti॒ tasmā̭ e॒tāmiṣṭi॒-nnirva̭pedāgne॒ya -ma॒ṣṭāka̭pālagṃ sau॒mya-ñca॒ruṃ-vā~̭ru॒ṇa-ndaśa̭kapālagṃ sārasva॒ta-ñca॒rumā᳚gnāvaiṣṇa॒va-mekā̭daśakapāla-ma॒gnere॒vāsya॒ śarī̭ra-nniṣkrī॒ṇāti॒ somā॒drasaṃ̭- [somā॒drasa᳚m, vā॒ru॒ṇenai॒vainaṃ̭-] 41
-~vāru॒ṇenai॒vainaṃ̭-va~ruṇapā॒śā-nmṷñcati sārasva॒tena॒ vāca̭-ndadhātya॒gni-ssarvā̭ de॒vatā॒ viṣṇṷrya॒jño de॒vatā̭bhiścai॒vainaṃ̭-ya~॒jñena̭ ca bhiṣajyatyu॒ta yadī॒tāsu॒ rbhava̭ti॒ jīva̭tye॒va yannava॒-maitta-nnava̭nīta-mabhava॒-dityājya॒- mave᳚kṣate-rū॒pame॒vāsyai॒-tanma̭hi॒mānaṃ॒-vyā~ca̭ṣṭe॒-'śvinoḥ᳚ prā॒ṇo̭-'sītyā̭hā॒śvinau॒ vai de॒vānāṃ᳚- [de॒vānā᳚m, bhi॒ṣajau॒] 42
-bhi॒ṣajau॒ tābhyā̭me॒vāsmai̭ bheṣa॒ja-ṅka̭ro॒tīndra̭sya prā॒ṇo̭ 'sītyā̭hendri॒ya- me॒vāsmi̭nne॒tena̭ dadhāti mi॒trāvarṷṇayoḥ prā॒ṇo̭-'sītyā̭ha prāṇāpā॒nāve॒- vāsmi̭nne॒tena̭ dadhāti॒ viśvḙṣā-nde॒vānā᳚-mprā॒ṇo̭-'sītyā̭ha vī॒rya̭me॒vāsmi̭nne॒tena̭ dadhāti ghṛ॒tasya॒ dhārā̭ma॒mṛta̭sya॒ panthā॒mityā̭ha yathāya॒jure॒vaita-tpā̭vamā॒nena̭ tvā॒ stome॒ne- [stome॒neti, ā॒ha॒ prā॒ṇame॒vāsmi̭-] 43
-tyā̭ha prā॒ṇame॒vāsmi̭-nne॒tena̭ dadhāti bṛha-drathanta॒rayo᳚stvā॒ stome॒netyā॒hauja̭ e॒vāsmi̭nne॒tena̭ dadhātya॒gnestvā॒ mātra॒yetyā̭hā॒-''tmāna̭-me॒vāsmi̭nne॒tena̭ dadhātyṛ॒tvijaḥ॒ paryā̭hu॒ryāva̭nta e॒vartvija॒sta ḙna-mbhiṣajyanti bra॒hmaṇo॒ hasta̭manvā॒rabhya॒ paryā̭hureka॒dhaiva yaja̭māna॒ āyṷrdadhati॒ yade॒va tasya॒ taddhira̭ṇyā- [taddhira̭ṇyāt, ghṛ॒ta-nniṣpi̭ba॒tyāyu॒rvai] 44
-dghṛ॒ta-nniṣpi̭ba॒tyāyu॒rvai ghṛ॒tama॒mṛta॒gṃ॒ hira̭ṇyama॒mṛtā̭de॒vā ''yu॒rniṣpi̭bati śa॒tamā̭na-mbhavati śa॒tāyuḥ॒ purṷṣa-śśa॒tendri̭ya॒ āyṷṣye॒vendri॒ye prati̭tiṣṭha॒tyatho॒ khalu॒ yāva̭tī॒-ssamā̭ e॒ṣya-nmanyḙta॒ tāva̭nmānagg​ syā॒-thsamṛ̭ddhyā i॒mama̭gna॒ āyṷṣe॒ varca̭se kṛ॒dhītyā॒hā ''yṷre॒vāsmi॒n. varco̭ dadhāti॒ viśvḙ devā॒ jara̭daṣṭi॒ryathā 'sa॒dityā̭ -ha॒ jara̭daṣṭime॒vaina̭-ṅkarotya॒gni-rāyṷṣmā॒niti॒ hasta̭-ṅgṛhṇātye॒te vai de॒vā āyṷṣmanta॒sta e॒vāsmi॒nnāyṷrdadhati॒ sarva॒māyṷreti || 45 ||
(rasaṃ̭-de॒vānā॒g॒-stome॒neti॒-hira̭ṇyā॒-dasa॒diti॒-dvāvigṃ̭śatiśca) (a. 11)
pra॒jāpa̭ti॒ rvarṷṇā॒yāśva̭manaya॒-thsa svā-nde॒vatā̭mārccha॒-thsa parya̭dīryata॒ sa e॒taṃ-vā~̭ru॒ṇa-ñcatṷṣ-kapālamapaśya॒-tta-nnira̭vapa॒-ttato॒ vai sa va̭ruṇa- pā॒śāda̭mucyata॒ varṷṇo॒ vā e॒ta-ṅgṛ̭hṇāti॒ yo-'śva̭-mpratigṛ॒hṇāti॒ yāva॒to-'śvā᳚-npratigṛhṇī॒yā-ttāva̭to vāru॒ṇān catṷṣkapālā॒-nnirva̭pe॒-dvarṷṇame॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vainaṃ̭-va~ruṇapā॒śān -mṷñcati॒ [varuṇapā॒śān -mṷñcati, catṷṣkapālā] 46
catṷṣkapālā bhavanti॒ catṷṣpā॒ddhyaśva॒-ssamṛ̭ddhyā॒ eka॒mati̭rikta॒-nnirva̭pe॒-dyame॒va pra̭tigrā॒hī bhava̭ti॒ yaṃ-vā~॒ nāddhyeti॒ tasmā̭de॒va va̭ruṇapā॒śā-nmṷcyate॒ yadyapa̭ra-mpratigrā॒hī syā-thsau॒ryameka̭kapāla॒manu॒ nirva̭peda॒mume॒vā ''di॒tyamṷccā॒ra-ṅkṷrute॒ 'po̭-'vabhṛ॒thamavai᳚tya॒phsu vai varṷṇa-ssā॒kṣāde॒va varṷṇa॒mava̭ yajate 'pona॒ptrīya̭-ñca॒ru-mpuna॒retya॒ nirva̭peda॒phsu yo̭ni॒rvā aśva॒-ssvāme॒vainaṃ॒-yo~ni̭-ṅgamayati॒ sa ḙnagṃ śā॒nta upa̭ tiṣṭhate || 47 ||
(mu॒ñca॒ti॒ - ca॒rugṃ - sa॒ptada̭śa ca) (a. 12)
yā vā̭mindrāvaruṇā yata॒vyā̭ ta॒nūstaye॒mamagṃ ha̭so muñcataṃ॒-yā~ vā̭mindrā varuṇā saha॒syā̭ rakṣa॒syā̭ teja॒syā̭ ta॒nūstaye॒ mamagṃ ha̭so muñcataṃ॒-yo~ vā̭mindrā varuṇā va॒gnau srāma॒staṃ-vā~̭ me॒ tenā va̭yaje॒yo vā̭mindrā varuṇā dvi॒pāthsṷ pa॒śuṣu॒ catṷṣpāthsu go॒ṣṭhe gṛ॒heṣva॒phsvoṣa̭dhīṣu॒ vana॒spati̭ṣu॒ srāma॒staṃ-vā~̭ me॒ tenāva̭ yaja॒ indro॒ vā e॒tasye᳚- [e॒tasya̭, i॒ndri॒yeṇāpa̭ krāmati॒] 48
-ndri॒yeṇāpa̭ krāmati॒ varṷṇa enaṃ-va~ruṇapā॒śena̭ gṛhṇāti॒ yaḥ pā॒pmanā̭ gṛhī॒to bhava̭ti॒ yaḥ pā॒pmanā̭ gṛhī॒ta-ssyā-ttasmā̭ e॒tāmai᳚ndrāvaru॒ṇī-mpa̭ya॒syā᳚-nnirva̭pe॒dindra̭ e॒vāsmi̭-nnindri॒ya-nda̭dhāti॒ varṷṇa enaṃ ~varuṇapā॒śā-nmṷñcati paya॒syā̭ bhavati॒ payo॒ hi vā e॒tasmā̭-dapa॒krāma॒tyathai॒ṣa pā॒pmanā̭ gṛhī॒to ya-tpa̭ya॒syā̭ bhava̭ti॒ paya̭ e॒vāsmi॒-ntayā̭ dadhāti paya॒syā̭yā- [paya॒syā̭yām, puro॒ḍāśa॒mava̭] 49
-mpuro॒ḍāśa॒mava̭ dadhātyātma॒nvanta̭-me॒vaina̭-ṅkaro॒tyatho̭ ā॒yata̭navanta-me॒va ca̭tu॒rdhā vyṷ̄hati di॒kṣvḙva prati̭tiṣṭhati॒ puna॒-ssamṷ̄hati di॒gbhya e॒vāsmai̭ bheṣa॒ja-ṅka̭roti sa॒mūhyāva̭ dyati॒ yathā-''vi̭ddha-nniṣkṛ॒ntati̭ tā॒dṛge॒va tadyo vā̭mindrā-varuṇāva॒gnau srāma॒staṃ-vā~̭me॒tenāva̭ yaja॒ ityā̭ha॒ duri̭ṣṭyā e॒vaina̭-mpāti॒ yo vā̭ mindrā varuṇā dvi॒pāthsṷ pa॒śuṣu॒ srāma॒staṃ-vā~̭ me॒ tenāva̭ yaja॒ ityā̭hai॒tāva̭tī॒rvā āpa॒ oṣa̭dhayo॒ vana॒spata̭yaḥ pra॒jāḥ pa॒śava̭ upajīva॒nīyā॒stā e॒vāsmai̭ varuṇapā॒śā-nmṷñcati || 50 ||
(e॒tasya̭ - paya॒syā̭yāṃ - pāti॒ - ṣaḍvigṃ̭śatiśca ) (a. 13)
sa pra̭tna॒vanni kāvyendraṃ̭-vo~ vi॒śvata॒-sparīndra॒-nnaraḥ̭ || tva-nnaḥ̭ soma vi॒śvato॒ rakṣā̭ rājannaghāya॒taḥ | na ri̭ṣye॒-ttvāva̭ta॒-ssakhā᳚ || yā te॒ dhāmā̭ni di॒vi yā pṛ̭thi॒vyāṃ-yā~ parva̭te॒ṣvoṣa̭dhīṣva॒phsu || tebhi̭rno॒ viśvai᳚-ssu॒manā॒ ahḙḍa॒-nrājan᳚-thsoma॒ prati̭ ha॒vyā gṛ̭bhāya || agnī̭ṣomā॒ savḙdasā॒ sahṷ̄tī vanata॒-ṅgiraḥ̭ | sa-ndḙva॒trā ba̭bhūvathuḥ || yu॒va- [yu॒vam, e॒tāni̭ di॒vi ro̭ca॒nānya॒gniśca̭] 51
-me॒tāni̭ di॒vi ro̭ca॒nānya॒gniśca̭ soma॒ sakra̭tū adhattam || yu॒vagṃ sindhūgṃ̭ ra॒bhiśa̭sterava॒dyā-dagnī̭ṣomā॒-vamṷñcata-ṅgṛbhī॒tān || agnī̭ṣomāvi॒magṃ su mḙ śṛṇu॒taṃ-vṛ~̭ṣaṇā॒ hava᳚m | prati̭ sū॒ktāni̭ haryata॒-mbhava̭ta-ndā॒śuṣe॒ mayaḥ̭ || ā-'nya-ndi॒vo mā̭ta॒riśvā̭ jabhā॒rā-'ma̭thnāda॒nya-mpari̭ śye॒no adreḥ᳚ | agnī̭ṣomā॒ brahma̭ṇā vāvṛdhā॒noruṃ-ya~॒jñāya̭ cakrathuru lo॒kam || agnī̭ṣomā ha॒viṣaḥ॒ prasthi̭tasya vī॒tagṃ [vī॒tam, harya̭taṃ-vṛ~ṣaṇā ju॒ṣethā᳚m |] 52
harya̭taṃ-vṛ~ṣaṇā ju॒ṣethā᳚m | su॒śarmā̭ṇā॒ svava̭sā॒ hi bhū॒tamathā̭ dhattaṃ॒-ya~ja̭mānāya॒ śaṃ-yoḥ ~|| āpyā̭yasva॒, sa-nte᳚ || ga॒ṇānā᳚-ntvā ga॒ṇapa̭tigṃ havāmahe ka॒vi-ṅka̭vī॒nā-mṷpa॒maśra̭vastamam | jye॒ṣṭha॒rāja॒-mbrahma̭ṇā-mbrahmaṇaspata॒ ā naḥ̭ śṛ॒ṇvannū॒tibhiḥ̭ sīda॒ sāda̭nam | sa ijjanḙna॒ sa vi॒śā sa janma̭nā॒ sa pu॒trairvāja̭-mbharate॒ dhanā॒ nṛbhiḥ̭ | de॒vānāṃ॒-yaḥ ~pi॒tara̭-mā॒vivā̭sati [ ] 53
śra॒ddhāma̭nā ha॒viṣā॒ brahma̭ṇa॒spati᳚m || sa su॒ṣṭubhā॒ sa ṛkva̭tā ga॒ṇena̭ va॒lagṃ rṷroja phali॒gagṃ ravḙṇa | bṛha॒spati̭-ru॒sriyā̭ havya॒sūdaḥ॒ kani̭krada॒d- vāva̭śatī॒rudā̭jat || marṷto॒ yaddha̭ vo di॒vo, yā va॒-śśarma̭ || a॒rya॒mā ''yā̭ti vṛṣa॒bhastuvi̭ṣmā-ndā॒tā vasṷ̄nā-mpuruhū॒to ar​hanṋ | sa॒ha॒srā॒kṣo go᳚tra॒bhi-dvajra̭bāhura॒smāsṷ de॒vo dravi̭ṇa-ndadhātu || ye te᳚-'ryama-nba॒havo̭ deva॒yānāḥ॒ panthā̭no [panthā̭naḥ, rā॒ja॒-ndi॒va ā॒cara̭nti |] 54
rāja-ndi॒va ā॒cara̭nti | tebhi̭rno deva॒ mahi॒ śarma̭ yaccha॒ śa-nna̭ edhi dvi॒pade॒ śa-ñcatṷṣpade || bu॒ddhnādagra॒-maṅgi̭robhi-rgṛṇā॒no vi parva̭tasya dṛgṃhi॒tānyai̭rat | ru॒ja-drodhāgṃ̭si-kṛ॒trimā᳚ṇyeṣā॒gṃ॒-soma̭sya॒ tā-mada॒ indra̭-ścakāra || bu॒ddhnā-dagrḙṇa॒ vi mi̭māya॒ mānai॒-rvajrḙṇa॒ khānya̭tṛṇa-nna॒dīnā᳚m | vṛthā̭ 'sṛja-tpa॒thibhi̭ rdīrghayā॒thai-ssoma̭sya॒ tā mada॒ indra̭ścakāra | || 55 ||
pra yo ja॒jñe vi॒dvāgṃ a॒sya bandhuṃ॒-vi~śvā̭ni de॒vo jani̭mā vivakti | brahma॒ brahma̭ṇa॒ ujja̭bhāra॒ maddhyā᳚nnī॒cādu॒ccā sva॒dhayā॒-'bhi prata̭sthau || ma॒hā-nma॒hī a̭stabhāya॒dvi jā॒to dyāgṃ sadma॒ pārthi̭va-ñca॒ rajaḥ̭ | sa bu॒ddhnādā᳚ṣṭa ja॒nuṣā॒-'bhyagra॒-mbṛha॒spati̭ rde॒vatā॒yasya̭ sa॒mrāṭ || bu॒ddhnādyo agra̭ma॒bhyartyoja̭sā॒ bṛha॒spati॒mā vi̭vāsanti de॒vāḥ | bhi॒nadva॒laṃ-vi~ puro̭ dardarīti॒ kani̭krada॒-thsuva̭ra॒po ji̭gāya || 56 ||
(yu॒vaṃ - ~vī॒tamā॒ - vivā̭sati॒ - panthā̭no - dīrghayā॒thai-ssoma̭sya॒ tā mada॒ indra̭ścakāra - de॒vā - nava̭ ca) (a. 14) (ā॒di॒tyebhyo̭ - de॒vā vai mṛ॒tyo - rde॒vā vai - sa॒trama̭ - rya॒mṇe -pra॒jāpa̭te॒straya̭strigṃśat - pra॒jāpa̭ti rde॒vebhyo॒-'nnādyaṃ̭ -devāsu॒rāstān - raja̭no - dhru॒vo̭-'si॒ - yannava̭ - ma॒gniṃ-vai~ - pra॒jāpa̭ti॒ rvarṷṇāya॒ - yā vā̭mindrā varuṇā॒ - sa pra̭tna॒va -ccatṷrdaśa) (ā॒di॒tyebhya॒ - stvaṣṭṷ - rasmai॒ dāna̭kāmā - e॒vāva̭ rundhe॒ - 'gniṃ-vai~ - sa pra̭tna॒vath - ṣaṭpa̭ñcā॒śat ) (ā॒di॒tyebhyaḥ॒ - suva̭ra॒po ji̭gāya ) || hariḥ̭ om || || kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ndvitīyakāṇḍe tṛtīyaḥ praśna-ssamāptaḥ ||

Explore More