2.3 - ఆదిత్యేభ్యో భువద్వద్భ్యశ్చరుమ్ - కృష్ణ యజుర్వేద తైత్తిరీయ సంహితా పాఠః

కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ సంహితాయా-న్ద్వితీయకాణ్డే తృతీయః ప్రశ్నః - ఇష్టివిధానం
ఓ-న్నమః పరమాత్మనే, శ్రీ మహాగణపతయే నమః,

శ్రీ గురుభ్యో నమః । హరిః ఓమ్ ॥
ఆదిత్యేభ్యో భువద్వద్భ్యశ్చరు-న్నిర్వపే-ద్భూతికామ ఆదిత్యా వా ఏత-మ్భూత్యై ప్రతి నుదన్తే యో-ఽల-మ్భూత్యై స-న్భూతి-న్న ప్రాప్నోత్యాదిత్యానేవ భువద్వత-స్స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి త ఏవైన-మ్భూతి-ఙ్గమయన్తి భవత్యేవా ఽఽదిత్యేభ్యో ధారయద్వ-ద్భ్యశ్చరు-న్నిర్వపే-దపరుద్ధో వా-ఽపరుద్ధ్యమానో వా-ఽఽదిత్యా వా అపరోద్ధార ఆదిత్యా అవగమయితార ఆదిత్యానేవ ధారయద్వత- [ధారయద్వతః, స్వేన] 1
-స్స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి త ఏవైనం-విఁశి దాద్ధ్రత్యనపరుద్ధ్యో భవత్యదితే-ఽను మన్యస్వే-త్యపరుద్ధ్యమానో-ఽస్య పదమా దదీతేయం-వాఁ అదితిరియమేవాస్మై రాజ్యమను మన్యతే సత్యా-ఽఽశీరిత్యాహ సత్యామేవా-ఽఽశిష-ఙ్కురుత ఇహ మన ఇత్యాహ ప్రజా ఏవాస్మై సమనసః కరోత్యుప ప్రేత మరుత- [ప్రేత మరుతః, సుదానవ ఏనా] 2
-స్సుదానవ ఏనా విశ్పతినా-ఽభ్యముగ్ం రాజానమిత్యాహ మారుతీ వై వి-డ్జ్యేష్ఠో విశ్పతి-ర్విశైవైనగ్ం రాష్ట్రేణ సమర్ధయతి యః పరస్తా-ద్గ్రామ్యవాదీ స్యా-త్తస్య గృహా-ద్వ్రీహీనా హరేచ్ఛుక్లాగ్శ్చ కృష్ణాగ్శ్చ వి చినుయాద్యే శుక్లా-స్స్యుస్తమాదిత్య-ఞ్చరు-న్నిర్వపేదాదిత్యా వై దేవతయా విడ్విశమేవా-ఽవ గచ్ఛ- [గచ్ఛతి, అవగతా-ఽస్య] 3
-త్యవగతా-ఽస్య విడనవగతగ్ం రాష్ట్ర-మిత్యాహుర్యే కృష్ణా-స్స్యుస్తం-వాఁరుణ-ఞ్చరు-న్నిర్వపే-ద్వారుణం-వైఁ రాష్ట్రముభే ఏవ విశ-ఞ్చ రాష్ట్ర-ఞ్చావ గచ్ఛతి యది నావగచ్ఛేదిమ-మహమాదిత్యేభ్యో భాగ-న్నిర్వపామ్యా ఽముష్మా-దముష్యై విశో-ఽవగన్తో-రితి నిర్వపే-దాదిత్యా ఏవైన-మ్భాగధేయ-మ్ప్రేఫ్సన్తో విశమవ [విశమవ, గమయన్తి యది] 4
గమయన్తి యది నావగచ్ఛేదాశ్వత్థా-న్మయూఖాన్-థ్సప్త మద్ధ్యమేషాయాముప- హన్యాదిదమహ-మాదిత్యా-న్బధ్నామ్యా ఽముష్మాదముష్యై విశో-ఽవగన్తోరిత్యాదిత్యా ఏవైన-మ్బద్ధవీరా విశమవ గమయన్తి యది నా-ఽవగచ్ఛే-దేత-మేవా-ఽఽదిత్య-ఞ్చరు-న్నిర్వపే-దిద్ధ్మే-ఽపి మయూఖాన్-థ్స-న్నహ్యే-దనపరుద్ధ్య-మేవావ గచ్ఛత్యాశ్వత్థా భవన్తిమరుతాం-వాఁ ఏత -దోజో యదశ్వత్థ ఓజసైవ విశమవ గచ్ఛతి సప్త భవన్తి సప్త గణా వై మరుతో గణశ ఏవ విశమవ గచ్ఛతి । 5

(ధారయద్వతో - మరుతో - గచ్ఛతి - విశమవై - త - దష్టాదశ చ) (అ. 1)
దేవా వై మృత్యో-రబిభయుస్తే ప్రజాపతి-ముపాధావ-న్తేభ్య ఏతా-మ్ప్రాజాపత్యాగ్ం శతకృష్ణలా-న్నిరవప-త్తయైవైష్వమృత-మదధాద్యో మృత్యో-ర్బిభీయా-త్తస్మా ఏతా-మ్ప్రాజాపత్యాగ్ం శతకృష్ణలా-న్నిర్వపే-త్ప్రజాపతి-మేవ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి స ఏవా-ఽస్మి-న్నాయు-ర్దధాతి సర్వమాయురేతి శతకృష్ణలా భవతి శతాయుః పురుష-శ్శతేన్ద్రియ ఆయుష్యేవేన్ద్రియే [ ] 6
ప్రతి తిష్ఠతి ఘృతే భవత్యాయుర్వై ఘృత-మమృతగ్ం హిరణ్య-మాయుశ్చైవాస్మా అమృత-ఞ్చ సమీచీ దధాతి చత్వారి చత్వారి కృష్ణలాన్యవ ద్యతి చతురవ-త్తస్యా-ఽఽప్త్యా ఏకధా బ్రహ్మణ ఉప హరత్యేకధైవ యజమాన ఆయుర్దధాత్య- సావాదిత్యో న వ్యరోచత తస్మై దేవాః ప్రాయశ్చిత్తి-మైచ్ఛ-న్తస్మా ఏతగ్ం సౌర్య-ఞ్చరు-న్నిరవప-న్తేనైవా-ఽస్మి- [-తేనైవా-ఽస్మిన్న్, రుచ-మదధుర్యో] 7
-న్రుచ-మదధుర్యో బ్రహ్మవర్చసకామ-స్స్యా-త్తస్మా ఏతగ్ం సౌర్య-ఞ్చరు-న్నిర్వపే-దము-మేవా-ఽఽదిత్యగ్గ్ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి స ఏవాస్మి-న్బ్రహ్మవర్చస-న్దధాతి బ్రహ్మవర్చస్యేవ భవత్యుభయతో రుక్మౌ భవత ఉభయత ఏవాస్మి-న్రుచ-న్దధాతి ప్రయాజే ప్రయాజే కృష్ణల-ఞ్జుహోతి దిగ్భ్య ఏవాస్మై బ్రహ్మవర్చసమవ రున్ధ ఆగ్నేయ-మష్టాకపాల-న్నిర్వపే-థ్సావిత్ర-న్ద్వాదశకపాల-మ్భూమ్యై [-భూమ్యై, చరుం-యః ఁకామయేత] 8
చరుం-యః ఁకామయేత హిరణ్యం-విఁన్దేయ హిరణ్య-మ్మోప నమేదితి యదాగ్నేయో భవత్యాగ్నేయం-వైఁ హిరణ్యం-యఁస్యైవ హిరణ్య-న్తేనైవైన-ద్విన్దతే సావిత్రో భవతి సవితృప్రసూత ఏవైన-ద్విన్దతే భూమ్యై చరుర్భవత్యస్యామేవైన-ద్విన్దత ఉపైనగ్ం హిరణ్య-న్నమతి వి వా ఏష ఇన్ద్రియేణ వీర్యేణర్ధ్యతే యో హిరణ్యం-విఁన్దత ఏతా- [ఏతామ్, ఏవ] 9
-మేవ నిర్వపేద్ధిరణ్యం-విఁత్త్వా నేన్ద్రియేణ వీర్యేణ వ్యృద్ధ్యత ఏతామేవ నిర్వపేద్యస్య హిరణ్య-న్నశ్యేద్యదాగ్నేయో భవత్యాగ్నేయం-వైఁ హిరణ్యం-యఁస్యై వ హిరణ్య-న్తేనైవైన-ద్విన్దతి సావిత్రో భవతి సవితృ-ప్రసూత ఏవైన-ద్విన్దతి భూమ్యై చరుర్భవత్యస్యాం-వాఁ ఏతన్నశ్యతి యన్నశ్యత్యస్యామేవైన-ద్విన్దతీన్ద్ర- [ద్విన్దతీన్ద్రః, త్వష్టు-స్సోమ] 10
-స్త్వష్టు-స్సోమ-మభీషహా-ఽ పిబ-థ్స విష్వం-వ్యాఁర్చ్ఛ-థ్స ఇన్ద్రియేణ సోమపీథేన వ్యార్ధ్యత స యదూర్ధ్వముదవమీ-త్తే శ్యామాకా అభవన్థ్స ప్రజాపతిముపాధావ-త్తస్మా ఏతగ్ం సోమేన్ద్రగ్గ్ శ్యామాక-ఞ్చరు-న్నిరవప-త్తేనైవాస్మిన్నిన్ద్రియగ్ం సోమపీథమదధాద్వి వా ఏష ఇన్ద్రియేణ సోమపీథేనర్ధ్యతే య-స్సోమం-వఁమితి య-స్సోమవామీ స్యా-త్తస్మా [స్యా-త్తస్మై, ఏతగ్ం] 11
ఏతగ్ం సోమేన్ద్రగ్గ్ శ్యామాక-ఞ్చరు-న్నిర్వపే-థ్సోమ-ఞ్చైవేన్ద్ర-ఞ్చ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి తావేవాస్మిన్నిన్ద్రియగ్ం సోమపీథ-న్ధత్తో నేన్ద్రియేణ సోమపీథేన వ్యృద్ధ్యతే య-థ్సౌమ్యో భవతి సోమపీథమేవావ రున్ధే యదైన్ద్రో భవతీన్ద్రియం-వైఁ సోమపీథ ఇన్ద్రియమేవ సోమపీథమవ రున్ధే శ్యామాకో భవత్యేష వావ స సోమ- [స సోమః, సాక్షాదేవ] 12
-స్సాక్షాదేవ సోమపీథమవ రున్ధే ఽగ్నయే దాత్రే పురోడాశమష్టాకపాల-న్నిర్వపేదిన్ద్రాయ ప్రదాత్రే పురోడాశమేకాదశకపాల-మ్పశుకామో-ఽగ్నిరేవాస్మై పశూ-న్ప్రజనయతి వృద్ధానిన్ద్రః ప్ర యచ్ఛతి దధి మధు ఘృతమాపో ధానా భవన్త్యేతద్వై పశూనాగ్ం రూపగ్ం రూపేణైవ పశూనవ రున్ధే పఞ్చ-గృహీత-మ్భవతి పాఙ్క్తా హి పశవో బహు రూప-మ్భవతి బహు రూపా హి పశవ- [పశవః, సమృద్ధ్యై] 13
-స్సమృద్ధ్యై ప్రాజాపత్య-మ్భవతి ప్రాజాపత్యా వై పశవః ప్రజాపతిరేవాస్మై పశూ-న్ప్రజనయత్యాత్మా వై పురుషస్య మధు యన్మద్ధ్వగ్నౌ జుహోత్యాత్మానమేవ త-ద్యజమానో-ఽగ్నౌ ప్రదధాతి పఙ్క్త్యౌ యాజ్యానువాక్యే భవతః పాఙ్క్తః పురుషః పాఙ్క్తాః పశవ ఆత్మానమేవ మృత్యోర్నిష్క్రీయపశూనవ రున్ధే ॥ 14 ॥

(ఇన్ద్రియే - ఽస్మిన్ - భూమ్యా - ఏతా - మిన్ద్రః - స్యా-త్తస్మై - సోమో - బహు రూపా హి పశవ - ఏకచత్వారిగ్ంశచ్చ ) (అ. 2)
దేవా వై సత్రమాసత-ర్ధిపరిమితం-యఁశస్కామాస్తేషాగ్ం సోమగ్ం రాజానం-యఁశ ఆర్చ్ఛ-థ్స గిరిముదై-త్తమగ్నిరనూదై-త్తావగ్నీషోమౌ సమభవతా-న్తావిన్ద్రో యజ్ఞవిభ్రష్టో-ఽను పరై-త్తావబ్రవీద్యాజయత-మ్మేతి తస్మా ఏతామిష్టి-న్నిరవపతామాగ్నేయ-మష్టాకపాలమైన్ద్ర-మేకాదశకపాలగ్ం సౌమ్య-ఞ్చరు-న్తయైవా-ఽస్మి-న్తేజ [తయైవా-ఽస్మి-న్తేజః, ఇన్ద్రియ-మ్బ్రహ్మవర్చస-] 15
ఇన్ద్రియ-మ్బ్రహ్మవర్చస-మధత్తాం-యోఁ యజ్ఞవిభ్రష్ట-స్స్యా-త్తస్మా ఏతామిష్టి-న్నిర్వపేదాగ్నేయ-మష్టాకపాలమైన్ద్ర-మేకాదశకపాలగ్ం సౌమ్య-ఞ్చరుం-యఁదాగ్నేయో భవతి తేజ ఏవాస్మి-న్తేన దధాతి యదైన్ద్రో భవతీన్ద్రియమేవాస్మి-న్తేన దధాతి య-థ్సౌమ్యో బ్రహ్మవర్చస-న్తేనా ఽఽగ్నేయస్య చ సౌమ్యస్య చైన్ద్రే సమాశ్లేషయే-త్తేజశ్చైవాస్మి-న్బ్రహ్మవర్చస-ఞ్చ సమీచీ [సమీచీ, దధాత్యగ్నీషోమీయ-] 16
దధాత్యగ్నీషోమీయ-మేకాదశకపాల-న్నిర్వపేద్య-ఙ్కామో నోపనమేదాగ్నేయో వై బ్రాహ్మణ-స్స సోమ-మ్పిబతి స్వామేవ దేవతాగ్ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి సైవైన-ఙ్కామేన సమర్ధయత్యుపైన-ఙ్కామో నమత్యగ్నీషోమీయ-మష్టాకపాల-న్నిర్వపే-ద్బ్రహ్మవర్చసకామో-ఽగ్నీషోమా వేవ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి తావేవాస్మి-న్బ్రహ్మవర్చస-న్ధత్తో బ్రహ్మవర్చస్యేవ [బ్రహ్మవర్చస్యేవ, భవతి యదష్టాకపాల-] 17
భవతి యదష్టాకపాల-స్తేనా-ఽఽగ్నేయో యచ్ఛ్యామాకస్తేన సౌమ్య-స్సమృద్ధ్యై సోమాయ వాజినే శ్యామాక-ఞ్చరు-న్నిర్వపేద్యః క్లైబ్యాద్బిభీయా-ద్రేతో హి వా ఏతస్మా-ద్వాజినమపక్రామత్యథైష క్లైబ్యాద్బిభాయ సోమమేవ వాజినగ్గ్ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి స ఏవాస్మి-న్రేతో వాజిన-న్దధాతి న క్లీబో భవతిబ్రాహ్మణస్పత్య-మేకాదశకపాల-న్నిర్వపే-ద్గ్రామకామో [-నిర్వపే-ద్గ్రామకామః, బ్రహ్మణస్పతిమేవ] 18
బ్రహ్మణస్పతిమేవ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి స ఏవాస్మై సజాతా-న్ప్ర యచ్ఛతి గ్రామ్యేవ భవతి గణవతీ యాజ్యానువాక్యే భవత-స్సజాతైరేవైన-ఙ్గణవన్త-ఙ్కరోత్యేతామేవ నిర్వపేద్యః కామయేత బ్రహ్మన్ విశం-విఁ నాశయేయమితి మారుతీ యాజ్యానువాక్యే కుర్యా-ద్బ్రహ్మన్నేవ విశం-విఁ నాశయతి ॥ 19

(తేజః - సమీచీ - బ్రహ్మవర్చస్యేవ - గ్రామకామ - స్త్రిచత్వారిగ్ంశచ్చ ) (అ. 3)
అర్యమ్ణే చరు-న్నిర్వపే-థ్సువర్గకామో-ఽసౌ వా ఆదిత్యో-ఽర్యమా-ఽర్యమణమేవ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి స ఏవైనగ్ం సువర్గం-లోఁక-ఙ్గమయత్యర్యమ్ణే చరు-న్నిర్వపేద్యః కామయేత దానకామా మే ప్రజా-స్స్యురిత్యసౌ వా ఆదిత్యో-ఽర్యమా యః ఖలు వై దదాతి సో-ఽర్యమా-ఽర్యమణమేవ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి స ఏవా- [స ఏవ, అస్మై దానకామాః] 20
-ఽస్మై దానకామాః ప్రజాః కరోతి దానకామా అస్మై ప్రజా భవన్త్యర్యమ్ణే చరు-న్నిర్వపేద్యః కామయేత స్వస్తి జనతామియామిత్యసౌ వా ఆదిత్యో-ఽర్యమా- ఽర్యమణమేవ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి స ఏవైన-న్త-ద్గమయతి యత్ర జిగమిషతీన్ద్రో వై దేవానామానుజావర ఆసీ-థ్స ప్రజాపతి -ముపాధావ-త్తస్మా ఏతమైన్ద్రమానుషూక-మేకాదశకపాల-న్ని- [-మేకాదశకపాల-న్నిః, అవప-త్తేనైవైనమగ్రం-] 21
-రవప-త్తేనైవైన-మగ్ర-న్దేవతానా-మ్పర్యణయ-ద్బుద్ధ్నవతీ అగ్రవతీ యాజ్యానువాక్యే అకరో-ద్బుద్ధ్నా-దేవైనమగ్ర-మ్పర్యణయద్యో రాజన్య ఆనుజావర-స్స్యా-త్తస్మా ఏతమైన్ద్ర-మానుషూక-మేకాదశకపాల-న్నిర్వపే-దిన్ద్రమేవ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి స ఏవైన-మగ్రగ్ం సమానానా-మ్పరిణయతి బుద్ధ్నవతీ అగ్రవతీ యాజ్యానువాక్యే భవతో బుద్ధ్నా-దేవైన-మగ్రమ్- [బుద్ధ్నా-దేవైన-మగ్రమ్, పరి] 22
-పరి ణయత్యానుషూకో భవత్యేషా హ్యేతస్య దేవతా య ఆనుజావర-స్సమృద్ధ్యై యో బ్రాహ్మణ ఆనుజావర-స్స్యా-త్తస్మా ఏత-మ్బార్హస్పత్య-మానుషూక-ఞ్చరు-న్నిర్వపే-ద్బృహస్పతి-మేవ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి స ఏవైనమగ్రగ్ం సమానానా-మ్పరిణయతి బుద్ధ్నవతీ అగ్రవతీ యాజ్యానువాక్యే భవతో బుద్ధ్నా-దేవైన-మగ్ర-మ్పరి ణయత్యానుషూకో భవత్యేషా హ్యేతస్య దేవతా య ఆనుజావర-స్సమృద్ధ్యై ॥ 23 ॥

(ఏవ - నిర - గ్ర-మేతస్య - చత్వారి చ) (అ. 4)
ప్రజాపతే-స్త్రయస్త్రిగ్ంశ-ద్దుహితర ఆస-న్తా-స్సోమాయ రాజ్ఞే-ఽదదా-త్తాసాగ్ం రోహిణీముపై-త్తా ఈర్ష్యన్తీః పునరగచ్ఛ-న్తా అన్వై-త్తాః పునరయాచత తా అస్మై న పునరదదా-థ్సో-ఽబ్రవీ-దృత-మమీష్వ యథా సమావచ్ఛ ఉపైష్యామ్యథ తే పున-ర్దాస్యామీతి స ఋతమామీ-త్తా అస్మై పునరదదా-త్తాసాగ్ం రోహిణీమేవోప- [రోహిణీమేవోప, ఐత్తం-యఁక్ష్మ] 24
-త్తం-యఁక్ష్మ ఆర్చ్ఛ-ద్రాజానం-యఁక్ష్మ ఆరదితి తద్రాజయక్ష్మస్య జన్మ య-త్పాపీయానభవ-త్త-త్పాపయక్ష్మస్య యజ్జాయాభ్యో-ఽవిన్ద-త్తజ్జాయేన్యస్యయ ఏవమేతేషాం-యఁక్ష్మాణా-ఞ్జన్మ వేద నైనమేతే యక్ష్మా విన్దన్తిస ఏతా ఏవ నమస్య-న్నుపా-ఽధావ-త్తా అబ్రువన్. వరం-వృఁణామహై సమావచ్ఛ ఏవ న ఉపాయ ఇతి తస్మా ఏత- [తస్మా ఏతమ్, ఆదిత్య-ఞ్చరుం] 25
-మాదిత్య-ఞ్చరు-న్నిరవప-న్తేనైవైన-మ్పాపా-థ్స్రామాదముఞ్చన్. యః పాపయక్ష్మగృహీత-స్స్యా-త్తస్మా ఏతమాదిత్య-ఞ్చరు-న్నిర్వపేదాదిత్యానేవ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి త ఏవైన-మ్పాపా-థ్స్రామాన్ముఞ్చన్త్య-మావాస్యాయా-న్నిర్వపే-దముమేవైన-మాప్యాయమాన-మన్వా ప్యాయయతి నవోనవో భవతి జాయమాన ఇతి పురో-ఽనువాక్యా భవత్యాయురేవాస్మి-న్తయా దధాతి యమాదిత్యా అగ్ంశుమాప్యాయయన్తీతి యాజ్యైవైనమేతయా ప్యాయయతి ॥ 26 ॥

(ఏవోపై -త- మస్మిన్ - త్రయోదశచ) (అ. 5)
ప్రజాపతి ర్దేవేభ్యో-ఽన్నాద్యం-వ్యాఁదిశ-థ్సో-ఽబ్రవీద్యదిమాన్ ఁలోకా-నభ్యతిరిచ్యాతై తన్మమాసదితి తదిమాన్ ఁలోకా-నభ్యత్యరిచ్యతేన్ద్రగ్ం రాజాన-మిన్ద్ర-మధిరాజ-మిన్ద్రగ్గ్ స్వరాజాన-న్తతో వై స ఇమాన్ ఁలోకాగ్ స్త్రేధా-ఽదుహ-త్త-త్త్రిధాతో-స్త్రిధాతుత్వం-యఁ-ఙ్కామయేతాన్నాద-స్స్యాదితి తస్మా ఏత-న్త్రిధాతు-న్నిర్వపేదిన్ద్రాయ రాజ్ఞే పురోడాశ- [పురోడాశమ్, ఏకాదశకపాల-] 27
-మేకాదశకపాల-మిన్ద్రాయా-ధిరాజాయేన్ద్రాయ స్వరాజ్ఞే-ఽయం-వాఁ ఇన్ద్రో రాజా-ఽయమిన్ద్రో-ఽధిరాజో-ఽసావిన్ద్రః స్వరాడిమానేవ లోకాన్-థ్స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి త ఏవాస్మా అన్న-మ్ప్రయచ్ఛన్త్యన్నాద ఏవ భవతి యథా వథ్సేన ప్రత్తా-ఙ్గా-న్దుహ ఏవమేవేమాన్ ఁలోకా-న్ప్రత్తాన్ కామమన్నాద్య-న్దుహ ఉత్తానేషు కపాలేష్వధి శ్రయత్యయాతయామత్వాయ త్రయః పురోడాశా భవన్తి త్రయ ఇమే లోకా ఏషాం-లోఁకానామాప్త్యా ఉత్తరఉత్తరో జ్యాయా-న్భవత్యేవమివ హీమే లోకా-స్సమృద్ధ్యై సర్వేషామభి-గమయన్నవ ద్యత్యఛమ్బట్కారం-వ్యఁత్యాసమన్వాహానిర్దాహాయ ॥ 28 ॥

(పురోడాశం - త్రయః - షడ్విగ్ంశతిశ్చ) (అ. 6)
దేవాసురా-స్సంయఁత్తా ఆస-న్తా-న్దేవానసురా అజయ-న్తే దేవాః పరాజిగ్యానా అసురాణాం-వైఁశ్యముపా-ఽఽయ-న్తేభ్య ఇన్ద్రియం-వీఁర్యమపాక్రామ-త్తదిన్ద్రో-ఽచాయ-త్తదన్వపాక్రామ-త్తదవరుధ-న్నాశక్నో-త్తదస్మాదభ్యర్ధో ఽచర-థ్స ప్రజాపతిముపాధావ-త్తమేతయా సర్వపృష్ఠయా-ఽయాజయ-త్తయైవా-ఽస్మి-న్నిన్ద్రియం-వీఁర్య-మదధాద్య ఇన్ద్రియకామో [ఇన్ద్రియకామః, వీర్యకామ-స్స్యాత్-] 29
వీర్యకామ-స్స్యా-త్తమేతయా సర్వపృష్ఠయా యాజయేదేతా ఏవ దేవతా-స్స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి తా ఏవాస్మి-న్నిన్ద్రియం-వీఁర్య-న్దధతియదిన్ద్రాయ రాథన్తరాయ నిర్వపతి యదేవాగ్నే-స్తేజస్తదేవావ రున్ధేయదిన్ద్రాయ బార్హతాయ యదేవేన్ద్రస్య తేజస్తదేవావ రున్ధే యదిన్ద్రాయ వైరూపాయ యదేవ సవితు-స్తేజస్త- [సవితు-స్తేజస్తత్, ఏవావ రున్ధే] 30
-దేవావ రున్ధే యదిన్ద్రాయ వైరాజాయ యదేవ ధాతు-స్తేజస్త-దేవావ రున్ధే యదిన్ద్రాయ శాక్వరాయ యదేవ మరుతా-న్తేజస్త-దేవావ రున్ధే యదిన్ద్రాయ రైవతాయ యదేవ బృహస్పతే-స్తేజస్త-దేవా-ఽవ రున్ధ ఏతావన్తి వై తేజాగ్ంసి తాన్యేవావ రున్ధ ఉత్తానేషు కపాలేష్వధి శ్రయత్యయాతయామత్వాయ ద్వాదశకపాలః పురోడాశో [పురోడాశః, భవతి వైశ్వదేవత్వాయ] 31
భవతి వైశ్వదేవత్వాయ సమన్త-మ్పర్యవద్యతి సమన్త-మేవేన్ద్రియం-వీఁర్యం-యఁజమానే దధాతి వ్యత్యాస-మన్వాహానిర్దాహాయాశ్వ ఋషభో వృష్ణిర్బస్త-స్సా-దక్షిణా-వృషత్వాయైతయైవ యజేతా-ఽభిశస్యమాన ఏతాశ్చేద్వా అస్యదేవతా అన్న-మదన్త్యదన్త్యు-వేవా-ఽస్య మనుష్యాః ॥ 32 ॥

(ఇన్ద్రియకామః-సవితుస్తేజస్తత్ - పురోడాశో -ఽష్టాత్రిగ్ంశచ్చ) (అ. 7)
రజనో వై కౌణేయః క్రతుజిత-ఞ్జానకి-ఞ్చక్షుర్వన్యమయా-త్తస్మా ఏతామిష్టి-న్నిరవప-దగ్నయే భ్రాజస్వతే పురోడాశ-మష్టాకపాలగ్ం సౌర్య-ఞ్చరుమగ్నయే భ్రాజస్వతే పురోడాశ-మష్టాకపాల-న్తయైవాస్మిన్ చక్షురదధా-ద్య-శ్చక్షుష్కామ-స్స్యా-త్తస్మా ఏతామిష్టి-న్నిర్వపే-దగ్నయే భ్రాజస్వతే పురోడాశమష్టాకపాలగ్ం సౌర్య-ఞ్చరుమగ్నయే భ్రాజస్వతే పురోడాశ-మష్టాకపాలమగ్నే ర్వై చక్షుషా మనుష్యా వి- [చక్షుషా మనుష్యా వి, పశ్యన్తి సూర్యస్య] 33
పశ్యన్తి సూర్యస్య దేవా అగ్ని-ఞ్చైవ సూర్య-ఞ్చ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి తావేవాస్మిన్ చక్షు-ర్ధత్త-శ్చక్షుష్మా-నేవ భవతి యదాగ్నేయౌ భవత-శ్చక్షుషీ ఏవాస్మి-న్త-త్ప్రతి దధాతి య-థ్సౌర్యో నాసికా-న్తేనాభితః సౌర్యమాగ్నేయౌ భవత-స్తస్మా-దభితో నాసికా-ఞ్చక్షుషీ తస్మా-న్నాసికయా చక్షుషీ విధృతే సమానీ యాజ్యానువాక్యే భవత-స్సమానగ్ం హి చక్షు-స్సమృద్ధ్యా ఉదుత్య-ఞ్జాతవేదసగ్ం సప్త త్వా హరితో రథే చిత్ర-న్దేవానాముదగాదనీకమితి పిణ్డా-న్ప్రయచ్ఛతి చక్షు-రేవాస్మై ప్రయచ్ఛతి యదేవ తస్య తత్ ॥ 34 ॥

(వి - హ్య - ష్టావిగ్ంశతిశ్చ) (అ. 8)
ధ్రువో-ఽసి ధ్రువో-ఽహగ్ం సజాతేషు భూయాస-న్ధీరశ్చేత్తా వసువి-ద్ధ్రువో-ఽసి ధ్రువో-ఽహగ్ం సజాతేషు భూయాస-ముగ్రశ్చేత్తా వసువి-ద్ధ్రువో-ఽసి ధ్రువో-ఽహగ్ం సజాతేషు భూయాస-మభిభూశ్చేత్తా వసువి-దామన-మస్యామనస్య దేవా యే సజాతాః కుమారా-స్సమనసస్తానహ-ఙ్కామయే హృదా తే మా-ఙ్కామయన్తాగ్ం హృదా తా-న్మ ఆమనసః కృధి స్వాహా ఽఽమనమ- [స్వాహా ఽఽమనమసి, ఆమనస్య] 35
-స్యామనస్య దేవా యా-స్స్త్రియ-స్సమనసస్తా అహ-ఙ్కామయే హృదా తా మా-ఙ్కామయన్తాగ్ం హృదా తా మ ఆమనసః కృధి స్వాహా వైశ్వదేవీగ్ం-సాఙ్గ్రహణీ-న్నిర్వపేద్గ్రామకామో వైశ్వదేవా వై సజాతా విశ్వానేవ దేవాన్థ్స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి త ఏవాస్మై సజాతా-న్ప్ర యచ్ఛన్తి గ్రామ్యేవ భవతి సాఙ్గ్రహణీ భవతి మనోగ్రహణం-వైఁసగ్రంహణ-మ్మన ఏవ సజాతానాం- [ఏవ సజాతానామ్, గృహ్ణాతి ధ్రువో-ఽసి] 36
-గృహ్ణాతి ధ్రువో-ఽసి ధ్రువో-ఽహగ్ం సజాతేషు భూయాసమితి పరిధీ-న్పరి దధాత్యాశిషమేవైతామా శాస్తే-ఽథో ఏతదేవ సర్వగ్ం సజాతేష్వధి భవతి యస్యైవం-విఁదుష ఏతే పరిధయః పరిధీయన్త ఆమ నమస్యామనస్య దేవా ఇతి తిస్ర ఆహుతీ ర్జుహోత్యేతావన్తో వై సజాతా యే మహాన్తో యే క్షుల్లకా యా-స్స్త్రియస్తానేవావ రున్ధే త ఏనమవరుద్ధా ఉప తిష్ఠన్తే ॥ 37 ॥

(స్వాహా ఽఽమనమసి - సజాతానాగ్ం - రున్ధే - పఞ్చ చ ) (అ. 9)
యన్నవ-మైత్త-న్నవనీత-మభవద్య-దసర్ప-త్త-థ్సర్పిరభవ-ద్యదద్ధియత త-ద్ఘృతమభవదశ్వినోః ప్రాణో-ఽసి తస్య తే దత్తాం-యఁయోః ప్రాణో-ఽసి స్వాహేన్ద్రస్య ప్రాణో-ఽసి తస్య తే దదాతు యస్య ప్రాణో-ఽసి స్వాహా మిత్రావరుణయోః ప్రాణో-ఽసి తస్య తే దత్తాం-యఁయోః ప్రాణో-ఽసి స్వాహా విశ్వేషా-న్దేవానా-మ్ప్రాణో-ఽసి [విశ్వేషా-న్దేవానా-మ్ప్రాణో-ఽసి, తస్య తే] 38
తస్య తే దదతు యేషా-మ్ప్రాణో-ఽసి స్వాహా ఘృతస్య ధారామమృతస్య పన్థామిన్ద్రేణ దత్తా-మ్ప్రయతా-మ్మరుద్భిః । త-త్త్వా విష్ణుః పర్యపశ్య-త్త-త్త్వేడా గవ్యైరయత్ ॥ పావమానేన త్వా స్తోమేన గాయత్రస్య వర్తన్యోపాగ్ంశో ర్వీర్యేణ దేవస్త్వా సవితో-థ్సృజతు జీవాతవే జీవనస్యాయై బృహ-ద్రథన్తరయోస్త్వా స్తోమేన త్రిష్టుభో వర్తన్యా శుక్రస్య వీర్యేణ దేవస్త్వా సవితో- [సవితోత్, సృజతు జీవాతవే] 39
-థ్సృజతు జీవాతవే జీవనస్యాయా అగ్నేస్త్వా మాత్రయా జగత్యై వర్తన్యా-ఽఽగ్రయణస్య వీర్యేణ దేవస్త్వా సవితో-థ్సృజతు జీవాతవే జీవనస్యాయా ఇమమగ్న ఆయుషే వర్చసే కృధి ప్రియగ్ం రేతో వరుణ సోమ రాజన్న్ । మా తేవాస్మా అదితే శర్మ యచ్ఛ విశ్వే దేవా జరదష్టిర్యథా-ఽసత్ ॥ అగ్నిరాయుష్మాన్-థ్స వనస్పతిభి-రాయుష్మా-న్తేన త్వా-ఽఽయుషా-ఽఽయుష్మన్త-ఙ్కరోమి సోమ ఆయుష్మాన్-థ్స ఓషధీభి ర్యజ్ఞ ఆయుష్మాన్-థ్స దక్షిణాభి ర్బ్రహ్మా-ఽఽయుష్మ-త్త-ద్బ్రాహ్మణైరాయుష్మ-ద్దేవా ఆయుష్మన్తస్తే-ఽమృతేన పితర ఆయుష్మన్తస్తే స్వధయా-ఽఽయుష్మన్తస్తేన త్వా ఽఽయుషా-ఽఽ యుష్మన్త-ఙ్కరోమి ॥ 40 ॥

(విశ్వేషా-న్దేవానా-మ్ప్రాణో-ఽసి - త్రిష్టుభో వర్తన్యా శుక్రస్య వీర్యేణ దేవస్త్వా సవితోథ్ - సోమ ఆయుష్మాన్ - పఞ్చవిగ్ంశతిశ్చ) (అ. 10)
అగ్నిం-వాఁ ఏతస్య శరీర-ఙ్గచ్ఛతి సోమగ్ం రసో వరుణ ఏనం-వఁరుణపాశేన గృహ్ణాతి సరస్వతీం-వాఁగగ్నావిష్ణూ ఆత్మా యస్య జ్యోగామయతి యో జ్యోగామయావీ స్యాద్యో వా కామయేత సర్వమాయురియామితి తస్మా ఏతామిష్టి-న్నిర్వపేదాగ్నేయ -మష్టాకపాలగ్ం సౌమ్య-ఞ్చరుం-వాఁరుణ-న్దశకపాలగ్ం సారస్వత-ఞ్చరుమాగ్నావైష్ణవ-మేకాదశకపాల-మగ్నేరేవాస్య శరీర-న్నిష్క్రీణాతి సోమాద్రసం- [సోమాద్రసమ్, వారుణేనైవైనం-] 41
-ఁవారుణేనైవైనం-వఁరుణపాశా-న్ముఞ్చతి సారస్వతేన వాచ-న్దధాత్యగ్ని-స్సర్వా దేవతా విష్ణుర్యజ్ఞో దేవతాభిశ్చైవైనం-యఁజ్ఞేన చ భిషజ్యత్యుత యదీతాసు ర్భవతి జీవత్యేవ యన్నవ-మైత్త-న్నవనీత-మభవ-దిత్యాజ్య- మవేక్షతే-రూపమేవాస్యై-తన్మహిమానం-వ్యాఁచష్టే-ఽశ్వినోః ప్రాణో-ఽసీత్యాహాశ్వినౌ వై దేవానాం- [దేవానామ్, భిషజౌ] 42
-భిషజౌ తాభ్యామేవాస్మై భేషజ-ఙ్కరోతీన్ద్రస్య ప్రాణో ఽసీత్యాహేన్ద్రియ- మేవాస్మిన్నేతేన దధాతి మిత్రావరుణయోః ప్రాణో-ఽసీత్యాహ ప్రాణాపానావే- వాస్మిన్నేతేన దధాతి విశ్వేషా-న్దేవానా-మ్ప్రాణో-ఽసీత్యాహ వీర్యమేవాస్మిన్నేతేన దధాతి ఘృతస్య ధారామమృతస్య పన్థామిత్యాహ యథాయజురేవైత-త్పావమానేన త్వా స్తోమేనే- [స్తోమేనేతి, ఆహ ప్రాణమేవాస్మి-] 43
-త్యాహ ప్రాణమేవాస్మి-న్నేతేన దధాతి బృహ-ద్రథన్తరయోస్త్వా స్తోమేనేత్యాహౌజ ఏవాస్మిన్నేతేన దధాత్యగ్నేస్త్వా మాత్రయేత్యాహా-ఽఽత్మాన-మేవాస్మిన్నేతేన దధాత్యృత్విజః పర్యాహుర్యావన్త ఏవర్త్విజస్త ఏన-మ్భిషజ్యన్తి బ్రహ్మణో హస్తమన్వారభ్య పర్యాహురేకధైవ యజమాన ఆయుర్దధతి యదేవ తస్య తద్ధిరణ్యా- [తద్ధిరణ్యాత్, ఘృత-న్నిష్పిబత్యాయుర్వై] 44
-ద్ఘృత-న్నిష్పిబత్యాయుర్వై ఘృతమమృతగ్ం హిరణ్యమమృతాదేవా ఽఽయుర్నిష్పిబతి శతమాన-మ్భవతి శతాయుః పురుష-శ్శతేన్ద్రియ ఆయుష్యేవేన్ద్రియే ప్రతితిష్ఠత్యథో ఖలు యావతీ-స్సమా ఏష్య-న్మన్యేత తావన్మానగ్గ్ స్యా-థ్సమృద్ధ్యా ఇమమగ్న ఆయుషే వర్చసే కృధీత్యాహా ఽఽయురేవాస్మిన్. వర్చో దధాతి విశ్వే దేవా జరదష్టిర్యథా ఽసదిత్యా -హ జరదష్టిమేవైన-ఙ్కరోత్యగ్ని-రాయుష్మానితి హస్త-ఙ్గృహ్ణాత్యేతే వై దేవా ఆయుష్మన్తస్త ఏవాస్మిన్నాయుర్దధతి సర్వమాయురేతి ॥ 45 ॥

(రసం-దేవానాగ్-స్తోమేనేతి-హిరణ్యా-దసదితి-ద్వావిగ్ంశతిశ్చ) (అ. 11)
ప్రజాపతి ర్వరుణాయాశ్వమనయ-థ్స స్వా-న్దేవతామార్చ్ఛ-థ్స పర్యదీర్యత స ఏతం-వాఁరుణ-ఞ్చతుష్-కపాలమపశ్య-త్త-న్నిరవప-త్తతో వై స వరుణ- పాశాదముచ్యత వరుణో వా ఏత-ఙ్గృహ్ణాతి యో-ఽశ్వ-మ్ప్రతిగృహ్ణాతి యావతో-ఽశ్వా-న్ప్రతిగృహ్ణీయా-త్తావతో వారుణాన్ చతుష్కపాలా-న్నిర్వపే-ద్వరుణమేవ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి స ఏవైనం-వఁరుణపాశాన్ -ముఞ్చతి [వరుణపాశాన్ -ముఞ్చతి, చతుష్కపాలా] 46
చతుష్కపాలా భవన్తి చతుష్పాద్ధ్యశ్వ-స్సమృద్ధ్యా ఏకమతిరిక్త-న్నిర్వపే-ద్యమేవ ప్రతిగ్రాహీ భవతి యం-వాఁ నాద్ధ్యేతి తస్మాదేవ వరుణపాశా-న్ముచ్యతే యద్యపర-మ్ప్రతిగ్రాహీ స్యా-థ్సౌర్యమేకకపాలమను నిర్వపేదముమేవా ఽఽదిత్యముచ్చార-ఙ్కురుతే ఽపో-ఽవభృథమవైత్యఫ్సు వై వరుణ-స్సాక్షాదేవ వరుణమవ యజతే ఽపోనప్త్రీయ-ఞ్చరు-మ్పునరేత్య నిర్వపేదఫ్సు యోనిర్వా అశ్వ-స్స్వామేవైనం-యోఁని-ఙ్గమయతి స ఏనగ్ం శాన్త ఉప తిష్ఠతే ॥ 47 ॥

(ముఞ్చతి - చరుగ్ం - సప్తదశ చ) (అ. 12)
యా వామిన్ద్రావరుణా యతవ్యా తనూస్తయేమమగ్ం హసో ముఞ్చతం-యాఁ వామిన్ద్రా వరుణా సహస్యా రక్షస్యా తేజస్యా తనూస్తయే మమగ్ం హసో ముఞ్చతం-యోఁ వామిన్ద్రా వరుణా వగ్నౌ స్రామస్తం-వాఁ మే తేనా వయజేయో వామిన్ద్రా వరుణా ద్విపాథ్సు పశుషు చతుష్పాథ్సు గోష్ఠే గృహేష్వఫ్స్వోషధీషు వనస్పతిషు స్రామస్తం-వాఁ మే తేనావ యజ ఇన్ద్రో వా ఏతస్యే- [ఏతస్య, ఇన్ద్రియేణాప క్రామతి] 48
-న్ద్రియేణాప క్రామతి వరుణ ఏనం-వఁరుణపాశేన గృహ్ణాతి యః పాప్మనా గృహీతో భవతి యః పాప్మనా గృహీత-స్స్యా-త్తస్మా ఏతామైన్ద్రావరుణీ-మ్పయస్యా-న్నిర్వపేదిన్ద్ర ఏవాస్మి-న్నిన్ద్రియ-న్దధాతి వరుణ ఏనం ఁవరుణపాశా-న్ముఞ్చతి పయస్యా భవతి పయో హి వా ఏతస్మా-దపక్రామత్యథైష పాప్మనా గృహీతో య-త్పయస్యా భవతి పయ ఏవాస్మి-న్తయా దధాతి పయస్యాయా- [పయస్యాయామ్, పురోడాశమవ] 49
-మ్పురోడాశమవ దధాత్యాత్మన్వన్త-మేవైన-ఙ్కరోత్యథో ఆయతనవన్త-మేవ చతుర్ధా వ్యూహతి దిక్ష్వేవ ప్రతితిష్ఠతి పున-స్సమూహతి దిగ్భ్య ఏవాస్మై భేషజ-ఙ్కరోతి సమూహ్యావ ద్యతి యథా-ఽఽవిద్ధ-న్నిష్కృన్తతి తాదృగేవ తద్యో వామిన్ద్రా-వరుణావగ్నౌ స్రామస్తం-వాఁమేతేనావ యజ ఇత్యాహ దురిష్ట్యా ఏవైన-మ్పాతి యో వా మిన్ద్రా వరుణా ద్విపాథ్సు పశుషు స్రామస్తం-వాఁ మే తేనావ యజ ఇత్యాహైతావతీర్వా ఆప ఓషధయో వనస్పతయః ప్రజాః పశవ ఉపజీవనీయాస్తా ఏవాస్మై వరుణపాశా-న్ముఞ్చతి ॥ 50 ॥

(ఏతస్య - పయస్యాయాం - పాతి - షడ్విగ్ంశతిశ్చ ) (అ. 13)
స ప్రత్నవన్ని కావ్యేన్ద్రం-వోఁ విశ్వత-స్పరీన్ద్ర-న్నరః ॥ త్వ-న్నః సోమ విశ్వతో రక్షా రాజన్నఘాయతః । న రిష్యే-త్త్వావత-స్సఖా ॥ యా తే ధామాని దివి యా పృథివ్యాం-యాఁ పర్వతేష్వోషధీష్వఫ్సు ॥ తేభిర్నో విశ్వై-స్సుమనా అహేడ-న్రాజన్-థ్సోమ ప్రతి హవ్యా గృభాయ ॥ అగ్నీషోమా సవేదసా సహూతీ వనత-ఙ్గిరః । స-న్దేవత్రా బభూవథుః ॥ యువ- [యువమ్, ఏతాని దివి రోచనాన్యగ్నిశ్చ] 51
-మేతాని దివి రోచనాన్యగ్నిశ్చ సోమ సక్రతూ అధత్తమ్ ॥ యువగ్ం సిన్ధూగ్ం రభిశస్తేరవద్యా-దగ్నీషోమా-వముఞ్చత-ఙ్గృభీతాన్ ॥ అగ్నీషోమావిమగ్ం సు మే శృణుతం-వృఁషణా హవమ్ । ప్రతి సూక్తాని హర్యత-మ్భవత-న్దాశుషే మయః ॥ ఆ-ఽన్య-న్దివో మాతరిశ్వా జభారా-ఽమథ్నాదన్య-మ్పరి శ్యేనో అద్రేః । అగ్నీషోమా బ్రహ్మణా వావృధానోరుం-యఁజ్ఞాయ చక్రథురు లోకమ్ ॥ అగ్నీషోమా హవిషః ప్రస్థితస్య వీతగ్ం [వీతమ్, హర్యతం-వృఁషణా జుషేథామ్ ।] 52
హర్యతం-వృఁషణా జుషేథామ్ । సుశర్మాణా స్వవసా హి భూతమథా ధత్తం-యఁజమానాయ శం-యోః ఁ॥ ఆప్యాయస్వ, స-న్తే ॥ గణానా-న్త్వా గణపతిగ్ం హవామహే కవి-ఙ్కవీనా-ముపమశ్రవస్తమమ్ । జ్యేష్ఠరాజ-మ్బ్రహ్మణా-మ్బ్రహ్మణస్పత ఆ నః శృణ్వన్నూతిభిః సీద సాదనమ్ । స ఇజ్జనేన స విశా స జన్మనా స పుత్రైర్వాజ-మ్భరతే ధనా నృభిః । దేవానాం-యః ఁపితర-మావివాసతి [ ] 53
శ్రద్ధామనా హవిషా బ్రహ్మణస్పతిమ్ ॥ స సుష్టుభా స ఋక్వతా గణేన వలగ్ం రురోజ ఫలిగగ్ం రవేణ । బృహస్పతి-రుస్రియా హవ్యసూదః కనిక్రదద్- వావశతీరుదాజత్ ॥ మరుతో యద్ధ వో దివో, యా వ-శ్శర్మ ॥ అర్యమా ఽఽయాతి వృషభస్తువిష్మా-న్దాతా వసూనా-మ్పురుహూతో అర్హన్న్ । సహస్రాక్షో గోత్రభి-ద్వజ్రబాహురస్మాసు దేవో ద్రవిణ-న్దధాతు ॥ యే తే-ఽర్యమ-న్బహవో దేవయానాః పన్థానో [పన్థానః, రాజ-న్దివ ఆచరన్తి ।] 54
రాజ-న్దివ ఆచరన్తి । తేభిర్నో దేవ మహి శర్మ యచ్ఛ శ-న్న ఏధి ద్విపదే శ-ఞ్చతుష్పదే ॥ బుద్ధ్నాదగ్ర-మఙ్గిరోభి-ర్గృణానో వి పర్వతస్య దృగ్ంహితాన్యైరత్ । రుజ-ద్రోధాగ్ంసి-కృత్రిమాణ్యేషాగ్ం-సోమస్య తా-మద ఇన్ద్ర-శ్చకార ॥ బుద్ధ్నా-దగ్రేణ వి మిమాయ మానై-ర్వజ్రేణ ఖాన్యతృణ-న్నదీనామ్ । వృథా ఽసృజ-త్పథిభి ర్దీర్ఘయాథై-స్సోమస్య తా మద ఇన్ద్రశ్చకార । ॥ 55 ॥
ప్ర యో జజ్ఞే విద్వాగ్ం అస్య బన్ధుం-విఁశ్వాని దేవో జనిమా వివక్తి । బ్రహ్మ బ్రహ్మణ ఉజ్జభార మద్ధ్యాన్నీచాదుచ్చా స్వధయా-ఽభి ప్రతస్థౌ ॥ మహా-న్మహీ అస్తభాయద్వి జాతో ద్యాగ్ం సద్మ పార్థివ-ఞ్చ రజః । స బుద్ధ్నాదాష్ట జనుషా-ఽభ్యగ్ర-మ్బృహస్పతి ర్దేవతాయస్య సమ్రాట్ ॥ బుద్ధ్నాద్యో అగ్రమభ్యర్త్యోజసా బృహస్పతిమా వివాసన్తి దేవాః । భినద్వలం-విఁ పురో దర్దరీతి కనిక్రద-థ్సువరపో జిగాయ ॥ 56 ॥