3.4 - ৱি ৱা এতস্য যজ্ঞঃ - কৃষ্ণ যজুৰ্ৱেদ তৈত্তিৰীয সংহিতা পাঠঃ

কৃষ্ণ যজুৰ্ৱেদীয তৈত্তিৰীয সংহিতাযা-ন্তৃতীযকাণ্ডে চতুৰ্থঃ প্ৰশ্নঃ - ইষ্টিহোমাভিধানং
ও-ন্নমঃ পৰমাত্মনে, শ্ৰী মহাগণপতযে নমঃ,

শ্ৰী গুৰুভ্যো নমঃ । হৰিঃ ওম্ ॥
ৱি ৱা এতস্য যজ্ঞ ঋদ্ধ্যতে যস্য হৱিৰতিৰিচ্যতে সূৰ্যো দেৱো দিৱিষদ্ভ্য ইত্যাহ বৃহস্পতিনা চৈৱাস্য প্ৰজাপতিনা চ যজ্ঞস্য ৱ্যৃদ্ধমপি ৱপতি ৰক্ষাগ্ংসি ৱা এত-ত্পশুগ্ং সচন্তে যদেকদেৱত্য আলব্ধো ভূযা-ন্ভৱতি যস্যাস্তে হৰিতো গৰ্ভ ইত্যাহ দেৱত্ৰৈৱৈনা-ঙ্গমযতি ৰক্ষসামপহত্যা আ ৱৰ্তন ৱৰ্তযেত্যাহ [ৱৰ্তযেত্যাহ, ব্ৰহ্মণৈৱৈন-মা] 1
ব্ৰহ্মণৈৱৈন-মা ৱৰ্তযতি ৱি তে ভিনদ্মি তকৰীমিত্যাহ যথাযজুৰেৱৈতদু- ৰুদ্ৰফ্সো ৱিশ্ৱৰূপ ইন্দুৰিত্যাহ প্ৰজা ৱৈ পশৱ ইন্দুঃ প্ৰজযৈৱৈন-ম্পশুভি-স্সমৰ্ধযতি দিৱং-ৱৈঁ যজ্ঞস্য ৱ্যৃদ্ধ-ঙ্গচ্ছতি পৃথিৱীমতিৰিক্ত-ন্তদ্যন্ন শমযেদাৰ্তিমাৰ্চ্ছে-দ্যজমানো মহী দ্যৌঃ পৃথিৱীচ ন ই- [ন ইতি, আহ দ্যাৱাপৃথিৱীভ্যামেৱ] 2
-ত্যাহ দ্যাৱাপৃথিৱীভ্যামেৱ যজ্ঞস্য ৱ্যৃদ্ধ-ঞ্চাতিৰিক্ত-ঞ্চ শমযতি না-ঽঽৰ্তিমাৰ্চ্ছতি যজমানো ভস্মনা-ঽভি সমূহতি স্ৱগাকৃত্যা অথো অনযোৰ্ৱা এষ গৰ্ভো-ঽনযোৰেৱৈন-ন্দধাতি যদৱদ্যেদতি তদ্ৰেচযেদ্যন্নাৱদ্যে-ত্পশোৰালব্ধস্য নাৱ দ্যে-ত্পুৰস্তান্নাভ্যা অন্যদৱদ্যে-দুপৰিষ্টাদন্য-ত্পুৰস্তাদ্ৱৈ নাভ্যৈ [ ] 3
প্ৰাণ উপৰিষ্টাদপানো যাৱানেৱ পশুস্তস্যাৱ দ্যতি ৱিষ্ণৱে শিপিৱিষ্টায জুহোতি যদ্ৱৈ যজ্ঞস্যাতিৰিচ্যতে যঃ পশোৰ্ভূমা যা পুষ্টিস্ত-দ্ৱিষ্ণুঃ শিপিৱিষ্টো ঽতিৰিক্ত এৱাতিৰিক্ত-ন্দধাত্যতিৰিক্তস্য শান্ত্যা অষ্টাপ্ৰূড্ঢিৰণ্য-ন্দক্ষিণা-ঽষ্টাপদী হ্যেষা ঽঽত্মা নৱমঃ পশোৰাপ্ত্যা অন্তৰকোশ উষ্ণীষেণা-ঽঽৱিষ্টিত-ম্ভৱত্যেৱমিৱ হি পশুৰুল্বমিৱ চৰ্মেৱ মাগ্ংসমিৱাস্থীৱ যাৱানেৱ পশুস্তমাপ্ত্ৱা-ঽৱ ৰুন্ধেযস্যৈষা যজ্ঞে প্ৰাযশ্চিত্তিঃ ক্ৰিযত ইষ্ট্ৱা ৱসীযা-ন্ভৱতি ॥ 4 ॥

(ৱৰ্তযত্যাহ-ন ইতি-ৱৈ নাভ্যা-উল্বমিৱৈ-কৱিগ্ংশতিশ্চ) (অ. 1)
আ ৱাযো ভূষ শুচিপা উপ ন-স্সহস্ৰ-ন্তে নিযুতো ৱিশ্ৱৱাৰ । উপো তে অন্ধো মদ্যমযামি যস্য দেৱ দধিষে পূৰ্ৱপেযম্ ॥ আকূত্যৈ ত্ৱা কামায ত্ৱা সমৃধে ত্ৱা কিক্কিটা তে মনঃ প্ৰজাপতযে স্ৱাহা কিক্কিটা তে প্ৰাণং-ৱাঁযৱে স্ৱাহা কিক্কিটা তে চক্ষু-স্সূৰ্যায স্ৱাহা কিক্কিটা তে শ্ৰোত্ৰ-ন্দ্যাৱাপৃথিৱীভ্যাগ্ স্ৱাহা কিক্কিটা তে ৱাচগ্ং সৰস্ৱত্যৈ স্ৱাহা [সৰস্ৱত্যৈ স্ৱাহা, ত্ৱ-ন্তুৰীযা] 5
ত্ৱ-ন্তুৰীযা ৱশিনী ৱশা-ঽসি সকৃদ্য-ত্ত্ৱা মনসা গৰ্ভ আ-ঽশযত্ । ৱশা ত্ৱং-ৱঁশিনী গচ্ছ দেৱান্-থ্সত্যা-স্সন্তু যজমানস্য কামাঃ ॥ অজা-ঽসি ৰযিষ্ঠা পৃথিৱ্যাগ্ং সীদোৰ্ধ্ৱা-ঽন্তৰিক্ষমুপ তিষ্ঠস্ৱ দিৱি তে বৃহদ্ভাঃ ॥ তন্তু-ন্তন্ৱ-ন্ৰজসো ভানুমন্ৱিহি জ্যোতিষ্মতঃ পথো ৰক্ষ ধিযা কৃতান্ ॥ অনুল্বণং-ৱঁযত জোগুৱামপো মনু ৰ্ভৱ জনযা দৈৱ্য-ঞ্জনম্ ॥ মনসো হৱিৰসি প্ৰজাপতেৰ্ৱৰ্ণো গাত্ৰাণা-ন্তে গাত্ৰভাজো ভূযাস্ম ॥ 6 ॥

(সৰস্ৱত্যৈ স্ৱাহা - মনু - স্ত্ৰযোদশ চ) (অ. 2)
ইমে ৱৈ সহা-ঽঽস্তা-ন্তে ৱাযুৰ্ৱ্যৱা-ত্তে গৰ্ভমদধাতা-ন্তগ্ং সোমঃ প্ৰাজনয-দগ্নিৰগ্ৰসত স এত-ম্প্ৰজাপতিৰাগ্নেয-মষ্টাকপালমপশ্য-ত্ত-ন্নিৰৱপ-ত্তেনৈৱৈনামগ্নেৰধি নিৰক্ৰীণা-ত্তস্মাদপ্যন্যদেৱত্যামালভমান আগ্নেযমষ্টাকপাল-ম্পুৰস্তান্নিৰ্ৱপেদগ্নেৰেৱৈনামধি নিষ্ক্ৰীযা-ঽঽলভতে য- [যত্, ৱাযুৰ্ৱ্যৱা-] 7
-দ্ৱাযুৰ্ৱ্যৱা-ত্তস্মা-দ্ৱাযৱ্যা যদিমে গৰ্ভমদধাতা-ন্তস্মা-দ্দ্যাৱাপৃথিৱ্যা য-থ্সোমঃ প্ৰাজনযদগ্নিৰগ্ৰসত তস্মাদগ্নীষোমীযা যদনযোৰ্ৱিযত্যো-ৰ্ৱাগৱদ-ত্তস্মা-থ্সাৰস্ৱতী য-ত্প্ৰজাপতিৰগ্নেৰধি নিৰক্ৰীণা-ত্তস্মা-ত্প্ৰাজাপত্যা সা ৱা এষা সৰ্ৱদেৱত্যা যদজা ৱশা ৱাযৱ্যামা লভেত ভূতিকামো ৱাযুৰ্ৱৈ ক্ষেপিষ্ঠা দেৱতা ৱাযুমেৱ স্ৱেন [স্ৱেন, ভাগধেযেনোপ ধাৱতি] 8
ভাগধেযেনোপ ধাৱতি স এৱৈন-ম্ভূতি-ঙ্গমযতি দ্যাৱাপৃথিৱ্যামা লভেত কৃষমাণঃ প্ৰতিষ্ঠাকামো দিৱ এৱাস্মৈ পৰ্জন্যো ৱৰ্ষতি ৱ্যস্যামোষধযো ৰোহন্তি সমৰ্ধুকমস্য সস্য-ম্ভৱত্যগ্নীষোমীযামা লভেত যঃ কামযেতান্নৱানন্নাদ-স্স্যামিত্যগ্নিনৈৱান্নমৱ ৰুন্ধে সোমেনান্নাদ্য-মন্নৱানেৱান্নাদো ভৱতি সাৰস্ৱতীমা লভেত য [যঃ, ঈশ্ৱৰো ৱাচো] 9
ঈশ্ৱৰো ৱাচো ৱদিতো-স্সন্. ৱাচ-ন্নৱদে-দ্ৱাগ্ৱৈ সৰস্ৱতী সৰস্ৱতীমেৱ স্ৱেন ভাগধেযেনোপ ধাৱতি সৈৱাস্মিন্. ৱাচ-ন্দধাতি প্ৰাজাপত্যামা লভেত যঃ কামযেতানভিজিতমভি জযেযমিতি প্ৰজাপতি-স্সৰ্ৱা দেৱতা দেৱতাভিৰেৱা-নভিজিতমভি জযতি ৱাযৱ্যযোপাকৰোতি ৱাযোৰেৱৈনামৱৰুদ্ধ্যা-ঽঽলভত আকূত্যৈ ত্ৱা কামায ত্ৱে- [কামায ত্ৱা, ইত্যাহ যথাযজু-] 10
-ত্যাহ যথাযজু-ৰেৱৈত-ত্কিক্কিটাকাৰ-ঞ্জুহোতি কিক্কিটাকাৰেণ ৱৈ গ্ৰাম্যাঃ পশৱো ৰমন্তে প্ৰা-ঽঽৰণ্যাঃ পতন্তি য-ত্কিক্কিটাকাৰ-ঞ্জুহোতি গ্ৰাম্যাণা-ম্পশূনা-ন্ধৃত্যৈ পৰ্যগ্নৌ ক্ৰিযমাণে জুহোতি জীৱন্তীমেৱৈনাগ্ং সুৱৰ্গং-লোঁক-ঙ্গমযতি ত্ৱ-ন্তুৰীযা ৱশিনী ৱশা-ঽসীত্যাহ দেৱত্ৰৈৱৈনা-ঙ্গমযতি সত্যা-স্সন্তু যজমানস্য কামা ইত্যাহৈষ ৱৈ কামো [ৱৈ কামঃ, যজমানস্য] 11
যজমানস্য যদনাৰ্ত উদৃচ-ঙ্গচ্ছতি তস্মাদেৱমাহা-ঽজা-ঽসি ৰযিষ্ঠেত্যাহৈ ষ্ৱেৱৈনাং-লোঁকেষু প্ৰতিষ্ঠাপযতি দিৱি তে বৃহদ্ভা ইত্যাহ সুৱৰ্গ এৱাস্মৈ লোকে জ্যোতি-ৰ্দধাতি তন্তু-ন্তন্ৱ-ন্ৰজসো ভানুমন্ৱিহীত্যাহেমানেৱাস্মৈ লোকান্ জ্যোতিষ্মতঃ কৰোত্যনুল্বণং-ৱঁযত জোগুৱামপ ই- [জোগুৱামপ ইতি, আহ যদেৱ] 12
-ত্যাহ যদেৱ যজ্ঞ উল্বণ-ঙ্ক্ৰিযতে তস্যৈৱৈষা শান্তিৰ্মনুৰ্ভৱ জনযা দৈৱ্য-ঞ্জনমিত্যাহ মানৱ্যো ৱৈ প্ৰজাস্তা এৱা-ঽঽদ্যাঃ কুৰুতে মনসো হৱিৰসীত্যাহ স্ৱগাকৃত্যৈ গাত্ৰাণা-ন্তে গাত্ৰভাজো ভূযাস্মেত্যাহা ঽঽশিষমেৱৈতামা শাস্তে তস্যৈ ৱা এতস্যা একমেৱা-দেৱযজনং ঁযদালব্ধাযা-মভ্ৰো [-মভ্ৰঃ, ভৱতি] 13
ভৱতি যদালব্ধাযামভ্ৰ-স্স্যাদফ্সু ৱাপ্ৰৱেশযে-থ্সৰ্ৱাং-ৱাঁ প্ৰাশ্ঞীযাদ্যদফ্সু প্ৰৱেশযেদ্যজ্ঞৱেশস-ঙ্কুৰ্যা-থ্সৰ্ৱামেৱ প্ৰাশ্ঞীযাদিন্দ্ৰিযমেৱা-ঽঽত্ম-ন্ধ-ত্তে সা ৱা এষা ত্ৰযাণামেৱাৱ ৰুদ্ধা সংৱঁথ্সৰসদঃ সহস্ৰযাজিনো গৃহমেধিনস্ত এৱৈতযা যজেৰ-ন্তেষামেৱৈষা-ঽঽপ্তা ॥ 14 ॥

(যথ্ - স্ৱেন - সাৰস্ৱতীমা লভেত যঃ - কামায ত্ৱা - কামো - ঽপ ইত্য - ভ্ৰো - দ্ৱিচত্ৱাৰিগ্ংশচ্চ) (অ. 3)
চিত্ত-ঞ্চ চিত্তিশ্চা ঽঽকূত-ঞ্চা-ঽঽকূতিশ্চ ৱিজ্ঞাত-ঞ্চ ৱিজ্ঞান-ঞ্চ মনশ্চ শক্ৱৰীশ্চ দৰ্শশ্চ পূৰ্ণমাসশ্চ বৃহচ্চ ৰথন্তৰ-ঞ্চ প্ৰজাপতিৰ্জযানিন্দ্ৰায ৱৃষ্ণে প্ৰাযচ্ছদুগ্ৰঃ পৃতনাজ্যেষু তস্মৈ ৱিশ-স্সমনমন্ত সৰ্ৱা-স্স উগ্ৰ-স্সহি হৱ্যো বভূৱদেৱাসুৰা-স্সংযঁত্তা আসন্থ্স ইন্দ্ৰঃ প্ৰজাপতিমুপা ধাৱ-ত্তস্মা এতাঞ্জযা-ন্প্ৰাযচ্ছ-ত্তানজুহো-ত্ততো ৱৈ দেৱা অসুৰানজযন্. যদজয-ন্তজ্জযানা-ঞ্জযত্ৱগ্গ্ স্পৰ্ধমানেনৈতে হোতৱ্যা জযত্যেৱ তা-ম্পৃতনাম্ ॥ 15 ॥

(উপ - পঞ্চৱিগ্ংশতিশ্চ) (অ. 4)
অগ্নিৰ্ভূতানামধিপতি-স্সমা-ঽৱত্ৱিন্দ্ৰো জ্যেষ্ঠানাং-যঁমঃ পৃথিৱ্যা ৱাযুৰন্তৰিক্ষস্য সূৰ্যোদিৱশ্চন্দ্ৰমা নক্ষত্ৰাণা-ম্বৃহস্পতিৰ্ব্ৰহ্মণো মিত্ৰ-স্সত্যানাং-ৱঁৰুণো-ঽপাগ্ং সমুদ্ৰ-স্স্ৰোত্যানামন্নগ্ং সাম্ৰাজ্যানামধিপতি তন্মা-ঽৱতু সোম ওষধীনাগ্ং সৱিতা প্ৰসৱানাগ্ং ৰুদ্ৰঃ পশূনা-ন্ত্ৱষ্টা ৰূপাণাং-ৱিঁষ্ণুঃ পৰ্ৱতানা-ম্মৰুতো গণানামধিপতযস্তে মাৱন্তু পিতৰঃ পিতামহাঃ পৰে-ঽৱৰে ততাস্ততামহা ইহ মা-ঽৱত । অস্মি-ন্ব্ৰহ্মন্নস্মিন্ ক্ষত্ৰে-ঽস্যা-মাশিষ্যস্যা-ম্পুৰোধাযামস্মিন্-কৰ্মন্নস্যা-ন্দেৱহূত্যাম্ ॥ 16 ॥

(অৱৰে - সপ্তদশ চ) (অ. 5)
দেৱা ৱৈ যদ্যজ্ঞে-ঽকুৰ্ৱত তদসুৰা অকুৰ্ৱত তে দেৱা এতানভ্যাতানানপশ্যন্- তানভ্যাতন্ৱত যদ্দেৱানা-ঙ্কৰ্মা-ঽঽসীদাৰ্ধ্যত তদ্যদসুৰাণা-ন্ন তদাৰ্ধ্যত যেন কৰ্মণেৰ্থ্সে-ত্তত্ৰ হোতৱ্যা ঋদ্ধ্নোত্যেৱ তেন কৰ্মণা যদ্ৱিশ্ৱে দেৱা-স্সমভৰ-ন্তস্মা-দভ্যাতানা ৱৈশ্ৱদেৱাযত্-প্ৰজাপতিৰ্জযা-ন্প্ৰাযচ্ছ-ত্তস্মাজ্জযাঃ প্ৰাজাপত্যা [প্ৰাজাপত্যাঃ, য-দ্ৰাষ্ট্ৰভৃদ্ভী] 17
য-দ্ৰাষ্ট্ৰভৃদ্ভী ৰাষ্ট্ৰমা-ঽদদত ত-দ্ৰাষ্ট্ৰভৃতাগ্ং ৰাষ্ট্ৰভৃত্ত্ৱ-ন্তে দেৱা অভ্যাতানৈৰসুৰানভ্যাতন্ৱত জযৈৰজযন্-ৰাষ্ট্ৰভৃদ্ভী ৰাষ্ট্ৰমা-ঽদদত যদ্দেৱা অভ্যাতানৈৰসুৰানভ্যাতন্ৱত তদভ্যাতানানামভ্যাতানত্ৱং-যঁজ্জযৈৰজয-ন্তজ্জযানা-ঞ্জযত্ৱং-যঁ-দ্ৰাষ্ট্ৰভৃদ্ভী ৰাষ্ট্ৰমা-ঽদদত ত-দ্ৰাষ্ট্ৰভৃতাগ্ং ৰাষ্ট্ৰভৃত্ত্ৱ-ন্ততো দেৱা অভৱ-ন্পৰা-ঽসুৰা যো ভ্ৰাতৃৱ্যৱান্-থ্স্যা-থ্স এতান্ জুহুযাদভ্যাতানৈৰেৱ ভ্ৰাতৃৱ্যানভ্যাতনুতে জযৈৰ্জযতি ৰাষ্ট্ৰভৃদ্ভী ৰাষ্ট্ৰমা দত্তে ভৱত্যাত্মনা পৰা-ঽস্য ভ্ৰাতৃৱ্যো ভৱতি ॥ 18 ॥

(প্ৰাজাপত্যাঃ-সো-ঽ-ষ্টা দশ চ) (অ. 6)
ঋতাষা-ডৃতধামা-ঽগ্নি-ৰ্গন্ধৰ্ৱস্ত-স্যৌষধযো-ঽফ্সৰস ঊৰ্জো নাম স ইদ-ম্ব্ৰহ্ম ক্ষত্ৰ-ম্পাতু তা ইদ-ম্ব্ৰহ্ম ক্ষত্ৰ-ম্পান্তু তস্মৈ স্ৱাহা তাভ্য-স্স্ৱাহা সগ্ংহিতো ৱিশ্ৱসামা সূৰ্যো গন্ধৰ্ৱ-স্তস্য মৰীচযো-ঽফ্সৰস আযুৱঃ সুষুম্ন-স্সূৰ্য ৰশ্মি-শ্চন্দ্ৰমা গন্ধৰ্ৱ-স্তস্য নক্ষত্ৰাণ্য-ফ্সৰসো বেকুৰযোভুজ্যু-স্সুপৰ্ণো যজ্ঞো গন্ধৰ্ৱ-স্তস্য দক্ষিণা অপ্সৰসঃ স্তৱাঃ প্ৰজাপতি-ৰ্ৱিশ্ৱকৰ্মা মনো [মনঃ, গন্ধৰ্ৱস্তস্য-ৰ্খ্সামান্য-ফ্সৰসো] 19
গন্ধৰ্ৱস্তস্য-ৰ্খ্সামান্য-ফ্সৰসো ৱহ্নযৈষিৰো ৱিশ্ৱৱ্যচা ৱাতো গন্ধৰ্ৱ-স্তস্যা-ঽঽপো ঽফ্সৰসো মুদাভুৱনস্য পতে যস্যত উপৰি গৃহা ইহ চ । স নো ৰাস্ৱাজ্যানিগ্ং ৰাযস্পোষগ্ং সুৱীৰ্যগ্ং সংৱঁথ্সৰীণাগ্ স্ৱস্তিম্ ॥ পৰমেষ্ঠ্যধিপতি-ৰ্মৃত্যু-ৰ্গন্ধৰ্ৱ-স্তস্য ৱিশ্ৱমপ্সৰসো ভুৱঃ সুক্ষিতিঃ- সুভূতি-ৰ্ভদ্ৰকৃ-থ্সুৱৰ্ৱা-ন্পৰ্জন্যো গন্ধৰ্ৱ-স্তস্য ৱিদ্যুতো ঽফ্সৰসো ৰুচো দূৰে হেতি-ৰমৃডযো [দূৰে হেতি-ৰমৃডযঃ, মৃত্যুৰ্গন্ধৰ্ৱ-স্তস্য] 20
মৃত্যুৰ্গন্ধৰ্ৱ-স্তস্য প্ৰজা অফ্সৰসো ভীৰুৱশ্চৰুঃ কৃপণ কাশী কামো গন্ধৰ্ৱ-স্তস্যাধযো ঽফ্সৰসঃ শোচযন্তীৰ্নাম স ইদ-ম্ব্ৰহ্ম ক্ষত্ৰ-ম্পাত তা ইদ-ম্ব্ৰহ্ম ক্ষত্ৰ-ম্পান্তু তস্মৈ স্ৱাহা তাভ্য-স্স্ৱাহা স নো ভুৱনস্য পতে যস্যত উপৰি গৃহা ইহ চ । উৰু ব্ৰহ্মণে-ঽস্মৈ ক্ষত্ৰায মহি শৰ্ম যচ্ছ ॥ 21 ॥

(মনো - ঽমৃডযঃ - ষট্চত্ৱাৰিগ্ংশচ্চ) (অ. 7)
ৰাষ্ট্ৰকামায হোতৱ্যা ৰাষ্ট্ৰং-ৱৈঁ ৰাষ্ট্ৰভৃতো ৰাষ্ট্ৰেণৈৱাস্মৈ ৰাষ্ট্ৰমৱ ৰুন্ধে ৰাষ্ট্ৰমেৱ ভৱত্যাত্মনে হোতৱ্যা ৰাষ্ট্ৰং-ৱৈঁ ৰাষ্ট্ৰভৃতো ৰাষ্ট্ৰ-ম্প্ৰজা ৰাষ্ট্ৰ-ম্পশৱো ৰাষ্ট্ৰং-যঁচ্ছ্ৰেষ্ঠো ভৱতি ৰাষ্ট্ৰেণৈৱ ৰাষ্ট্ৰমৱ ৰুন্ধে ৱসিষ্ঠ-স্সমানানা-ম্ভৱতি গ্ৰামকামায হোতৱ্যা ৰাষ্ট্ৰং-ৱৈঁ ৰাষ্ট্ৰভৃতো ৰাষ্ট্ৰগ্ং সজাতা ৰাষ্ট্ৰেণৈৱাস্মৈ ৰাষ্ট্ৰগ্ং সজাতানৱ ৰুন্ধে গ্ৰা- [ৰুন্ধে গ্ৰামী, এৱ ভৱত্যধিদেৱনে] 22
-ম্যেৱ ভৱত্যধিদেৱনে জুহোত্যধিদেৱন এৱাস্মৈ সজাতানৱ ৰুন্ধে ত এনমৱৰুদ্ধা উপ তিষ্ঠন্তে ৰথমুখ ওজস্কামস্য হোতৱ্যা ওজো ৱৈ ৰাষ্ট্ৰভৃত ওজো ৰথ ওজসৈৱাস্মা ওজো-ঽৱ ৰুন্ধ ওজস্ৱ্যেৱ ভৱতি যো ৰাষ্ট্ৰাদপভূত-স্স্যা-ত্তস্মৈ হোতৱ্যা যাৱন্তো-ঽস্য ৰথা-স্স্যুস্তা-ন্ব্ৰূযা-দ্যুন্ধ্ৱমিতি ৰাষ্ট্ৰমেৱা-ঽস্মৈ যুন- [ৰাষ্ট্ৰমেৱা-ঽস্মৈ যুনক্তি, আহুতযো ৱা] 23
-ক্ত্যাহুতযো ৱা এতস্যাকৢপ্তা যস্য ৰাষ্ট্ৰ-ন্ন কল্পতে স্ৱৰথস্য দক্ষিণ-ঞ্চক্ৰ-ম্প্ৰৱৃহ্য নাডীমভি জুহুযাদাহুতীৰেৱাস্য কল্পযতি তা অস্য কল্পমানা ৰাষ্ট্ৰমনু কল্পতে সঙ্গ্ৰামে সংযঁত্তে হোতৱ্যা ৰাষ্ট্ৰং-ৱৈঁ ৰাষ্ট্ৰভৃতো ৰাষ্ট্ৰে খলু ৱা এতে ৱ্যাযচ্ছন্তে যে সঙ্গ্ৰামগ্ং সং-যঁন্তি যস্য পূৰ্ৱস্য জুহ্ৱতি স এৱ ভৱতি জযতি তগ্ং সগ্ৰাম্ম-ম্মান্ধুক ইদ্ধ্মো [ইদ্ধ্মঃ, ভৱত্যঙ্গাৰা] 24
ভৱত্যঙ্গাৰা এৱ প্ৰতিৱেষ্টমানা অমিত্ৰাণামস্য সেনা-ম্প্ৰতিৱেষ্টযন্তি য উন্মাদ্যে-ত্তস্মৈ হোতৱ্যা গন্ধৰ্ৱাফ্সৰসো ৱা এতমুন্মাদযন্তি য উন্মাদ্যত্যেতে খলু ৱৈ গন্ধৰ্ৱাফ্সৰসো যদ্ৰাষ্ট্ৰভৃতস্তস্মৈ স্ৱাহা তাভ্য-স্স্ৱাহেতি জুহোতি তেনৈৱৈনাঞ্ছমযতি নৈযগ্ৰোধ ঔদুম্বৰ আশ্ৱত্থঃ প্লাক্ষ ইতীদ্ধ্মো ভৱত্যেতে ৱৈ গন্ধৰ্ৱাফ্সৰসা-ঙ্গৃহা-স্স্ৱ এৱৈনা- [এৱৈনান্, আযতনে] 25
-নাযতনে শমযত্যভিচৰতা প্ৰতিলোমগ্ং হোতৱ্যাঃ প্ৰাণানেৱাস্য প্ৰতীচঃ প্ৰতি যৌতি ত-ন্ততো যেন কেন চ স্তৃণুতে স্ৱকৃত ইৰিণে জুহোতি প্ৰদৰে ৱৈতদ্ৱা অস্যৈ নিৰ্-ঋতিগৃহীত-ন্নিৰ্-ঋতিগৃহীত এৱৈন-ন্নিৰ্-ঋত্যা গ্ৰাহযতি যদ্ৱাচঃ ক্ৰূৰ-ন্তেন ৱষ-ট্কৰোতি ৱাচ এৱৈন-ঙ্ক্ৰূৰেণ প্ৰৱৃশ্চতি তাজগাৰ্তিমাৰ্চ্ছতি যস্য কামযেতান্নাদ্য- [কামযেতান্নাদ্যম্, আ দদীযেতি] 26
-মা দদীযেতি তস্য সভাযামুত্তানো নিপদ্য ভুৱনস্য পত ইতি তৃণানি স-ঙ্গৃহ্ণীযা-ত্প্ৰজাপতিৰ্ৱৈ ভুৱনস্য পতিঃ প্ৰজাপতিনৈৱাস্যান্নাদ্যমা দত্ত ইদমহমমুষ্যা ঽঽমুষ্যাযণস্যান্নাদ্যগ্ং হৰামীত্যাহান্নাদ্যমেৱাস্য হৰতি ষড্ভিৰ্হৰতি ষড্ৱা ঋতৱঃ প্ৰজাপতিনৈৱাস্যা-ন্নাদ্যমাদাযৰ্তৱো ঽস্মা অনু প্ৰযচ্ছন্তি [প্ৰযচ্ছন্তি, যো জ্যেষ্ঠবন্ধু-] 27
যো জ্যেষ্ঠবন্ধু-ৰপ ভূত-স্স্যা-ত্তগ্গ্স্থলে-ঽৱসায্য ব্ৰহ্মৌদন-ঞ্চতুঃ শৰাৱ-ম্পক্ত্ৱা তস্মৈ হোতৱ্যা ৱৰ্ষ্ম ৱৈ ৰাষ্ট্ৰভৃতো ৱষ্ম স্থলং-ৱঁৰ্ষ্মণৈৱৈনং-ৱঁষ্ম সমানানা-ঙ্গমযতি চতুঃ শৰাৱো ভৱতি দিক্ষ্ৱেৱ প্ৰতিতিষ্ঠতি ক্ষীৰে ভৱতি ৰুচমেৱাস্মি-ন্দধাত্যুদ্ধৰতি শৃতত্ৱায সৰ্পিষ্ৱা-ন্ভৱতি মেদ্ধ্যত্ৱায চত্ৱাৰ আৰ্ষেযাঃ প্ৰা-ঽশ্ঞন্তি দিশামেৱ জ্যোতিষি জুহোতি ॥ 28 ॥

(গ্ৰামী - যুনক্তী - ধ্মঃ - স্ৱ এৱৈনা - নন্নাদ্যং - ঁযচ্ছন্ত্যে - কান্ন পঞ্চাশচ্চ) (অ. 8)
দেৱিকা নিৱৰ্পে-ত্প্ৰজাকামশ্ছন্দাগ্ংসি ৱৈ দেৱিকাশ্ছন্দাগ্ংসীৱ খলু ৱৈ প্ৰজাশ্ছন্দোভিৰেৱাস্মৈ প্ৰজাঃ প্ৰজনযতি প্ৰথম-ন্ধাতাৰ-ঙ্কৰোতি মিথুনী এৱ তেন কৰোত্যন্ৱেৱাস্মা অনুমতিৰ্মন্যতে ৰাতে ৰাকা প্ৰ সিনীৱালী জনযতি প্ৰজাস্ৱেৱ প্ৰজাতাসু কুহ্ৱা ৱাচ-ন্দধাত্যেতা এৱ নিৱৰ্পে-ত্পশুকামশ্ছন্দাগ্ংসি ৱৈ দেৱিকাশ্ছন্দাগ্ংসী- [দেৱিকাশ্ছন্দাগ্ংসি, ইৱ খলু ৱৈ] 29
-ৱ খলু ৱৈ পশৱশ্ছন্দোভিৰেৱাস্মৈ পশূ-ন্প্ৰজনযতি প্ৰথম-ন্ধাতাৰ-ঙ্কৰোতি প্ৰৈৱ তেন ৱাপযত্যন্ৱেৱাস্মা অনুমতিৰ্মন্যতে ৰাতে ৰাকা প্ৰ সিনীৱালী জনযতি পশূনেৱ প্ৰজাতান্ কুহ্ৱা প্ৰতিষ্ঠাপযত্যেতা এৱ নিৰ্ৱপে-দ্গ্ৰামকামশ্ছন্দাগ্ংসি ৱৈ দেৱিকাশ্ছন্দাগ্ংসী ৱ খলু ৱৈ গ্ৰামশ্ছন্দোভিৰেৱাস্মৈ গ্ৰাম- [গ্ৰামম্, অৱ ৰুন্ধে] 30
-মৱ ৰুন্ধে মদ্ধ্যতো ধাতাৰ-ঙ্কৰোতি মদ্ধ্যত এৱৈন-ঙ্গ্ৰামস্য দধাত্যেতা এৱ নিৰ্ৱপেজ্জ্যোগামযাৱী ছন্দাগ্ংসি ৱৈ দেৱিকাশ্ছন্দাগ্ংসি খলু ৱা এতমভি মন্যন্তে যস্য জ্যোগামযতি ছন্দোভিৰেৱৈন-মগদ-ঙ্কৰোতি মদ্ধ্যতো ধাতাৰ-ঙ্কৰোতি মদ্ধ্যতো ৱা এতস্যাকৢপ্তং-যঁস্য জ্যোগামযতি মদ্ধ্যত এৱাস্য তেন কল্পযত্যেতা এৱ নি- [ এৱ নিঃ, ৱপেদ্যং-যঁজ্ঞো] 31
-ৰ্ৱপেদ্যং-যঁজ্ঞো নোপনমেচ্ছন্দাগ্ংসি ৱৈ দেৱিকাশ্ছন্দাগ্ংসি খলু ৱা এত-ন্নোপ নমন্তি যং-যঁজ্ঞো নোপনমতি প্ৰথম-ন্ধাতাৰ-ঙ্কৰোতি মুখত এৱাস্মৈ ছন্দাগ্ংসি দধাত্যুপৈনং-যঁজ্ঞো নমত্যেতা এৱ নিৱৰ্পেদীজানশ্ছন্দাগ্ংসি ৱৈ দেৱিকা যাতযামানীৱ খলু ৱা এতস্য ছন্দাগ্ংসি য ঈজান উত্তম-ন্ধাতাৰ-ঙ্কৰো- [উত্তম-ন্ধাতাৰ-ঙ্কৰোতি, উপৰিষ্টাদেৱাস্মৈ] 32
-ত্যুপৰিষ্টাদেৱাস্মৈ ছন্দাগ্স্যযাতযামান্যৱ ৰুন্ধ উপৈনমুত্তৰো যজ্ঞো নমত্যেতা এৱ নিৱৰ্পেদ্য-ম্মেধা নোপনমেচ্ছন্দাগ্ংসি ৱৈ দেৱিকাশ্ছন্দাগ্ংসি খলু ৱা এত-ন্নোপ নমন্তি য-ম্মেধা নোপনমতি প্ৰথম-ন্ধাতাৰ-ঙ্কৰোতি মুখত এৱাস্মৈ ছন্দাগ্ংসি দধাত্যুপৈন-ম্মেধা নমত্যেতা এৱ নিৱৰ্পে- [নিৱৰ্পেত্, ৰুক্কামশ্ছন্দাগ্ংসি ৱৈ] 33
-দ্ৰুক্কামশ্ছন্দাগ্ংসি ৱৈ দেৱিকাশ্ছন্দাগ্ংসীৱ খলু ৱৈ ৰুক্ ছন্দোভিৰেৱাস্মি-ন্ৰুচ-ন্দধাতিক্ষীৰে ভৱন্তি ৰুচমেৱাস্মি-ন্দধতি মদ্ধ্যতো ধাতাৰ-ঙ্কৰোতি মদ্ধ্যত এৱৈনগ্ং ৰুচো দধাতিগাযত্ৰী ৱা অনুমতিস্ত্ৰিষ্টুগ্ৰাকা জগতী সিনীৱাল্যনুষ্টুপ্ কুহূৰ্ধাতা ৱষট্কাৰঃ পূৰ্ৱপক্ষো ৰাকা-ঽপৰপক্ষঃ কুহূৰমাৱাস্যা সিনীৱালী পৌৰ্ণমাস্যনুমতিশ্চন্দ্ৰমা ধাতা-ঽষ্টৌ [ ] 34
ৱসৱো-ঽষ্টাক্ষৰা গাযত্ৰ্যেকাদশ ৰুদ্ৰা একাদশাক্ষৰা ত্ৰিষ্টুব্ দ্ৱাদশা-ঽঽদিত্যা দ্ৱাদশাক্ষৰা জগতী প্ৰজাপতিৰনুষ্টুব্ ধাতা ৱষট্কাৰ এতদ্ৱৈ দেৱিকা-স্সৰ্ৱাণি চ ছন্দাগ্ংসি সৰ্ৱাশ্চ দেৱতা ৱষট্কাৰস্তা য-থ্সহ সৰ্ৱা নিৰ্ৱপেদীশ্ৱৰা এন-ম্প্ৰদহো দ্ৱে প্ৰথমে নিৰুপ্য ধাতুস্তৃতীয-ন্নিৱৰ্পে-ত্তথো এৱোত্তৰে নিৱৰ্পে-ত্তথৈন-ন্ন প্ৰদহন্ত্য থো যস্মৈ কামায নিৰুপ্যন্তে তমেৱা-ঽঽভিৰুপা-ঽঽপ্নোতি ॥ 35 ॥

(পশুকামশ্ছন্দাগ্ংসি ৱৈ দেৱিকাশ্ছন্দাগ্ংসি-গ্ৰামং-কল্পযত্যেতা এৱ নি-ৰুত্তমন্ধাতাৰ-ঙ্কৰোতি - মেধা নমত্যেতা এৱ নিৰ্ৱপে - দষ্টৌ - দহন্তি - নৱ চ) (অ. 9)

(দেৱিকাঃ প্ৰজাকামো মিথুনী পশুকামঃ প্ৰৈৱ গ্ৰামকামো জ্যোগামযাৱী যং-যঁজ্ঞো য ঈজানো য-ম্মেধা ৰুক্কামো-ঽষ্টৌ । দেৱিকা ভৱন্তি দধতি ৰাষ্ট্ৰকামায ভৱতি দধাতি ।)
ৱাস্তোষ্পতে প্ৰতি জানী হ্যস্মান্-থ্স্ৱাৱেশো অনমীৱো ভৱানঃ । য-ত্ত্ৱেমহে প্ৰতিতন্নো জুষস্ৱ শন্ন এধি দ্ৱিপদে শঞ্চতুষ্পদে ॥ ৱাস্তোষ্পতে শগ্মযা সগ্ং সদাতে সক্ষীমহি ৰণ্ৱযা গাতুমত্যা । আৱঃ, ক্ষেম উত যোগে ৱৰন্নো যূয-ম্পাত স্ৱস্তিভি-স্সদানঃ ॥ য-থ্সায-ম্প্ৰাতৰগ্নিহোত্ৰ-ঞ্জুহোত্যাহুতীষ্টকা এৱ তা উপ ধত্তে [তা উপ ধত্তে, যজমানো-ঽহোৰাত্ৰাণি] 36
যজমানো-ঽহোৰাত্ৰাণি ৱা এতস্যেষ্টকা য আহিতাগ্নিৰ্য-থ্সায-ম্প্ৰাতৰ্জুহোত্যহোৰাত্ৰাণ্যেৱা ঽঽপ্ত্ৱেষ্টকাঃ কৃত্ৱোপ ধত্তে দশ সমানত্ৰ জুহোতি দশাক্ষৰা ৱিৰা-ড্ৱিৰাজমেৱা-ঽঽপ্ত্ৱেষ্টকা-ঙ্কৃত্ৱোপ ধত্তে-ঽথো ৱিৰাজ্যেৱ যজ্ঞমাপ্নোতি চিত্যশ্চিত্যো-ঽস্য ভৱতি তস্মাদ্যত্ৰ দশোষিত্ৱা প্ৰযাতি ত-দ্যজ্ঞৱাস্ত্ৱৱাস্ত্ৱেৱ তদ্য-ত্ততো-ঽৰ্ৱাচীনগ্ং [তদ্য-ত্ততো-ঽৰ্ৱাচীনম্, ৰুদ্ৰঃ খলু ৱৈ] 37
ৰুদ্ৰঃ খলু ৱৈ ৱাস্তোষ্পতিৰ্যদহুত্ৱা ৱাস্তোষ্পতীয-ম্প্ৰযাযা-দ্ৰুদ্ৰ এন-ম্ভূত্ৱা-ঽগ্নিৰনূত্থায হন্যাদ্ৱাস্তোষ্পতীয-ঞ্জুহোতি ভাগধেযেনৈৱৈনগ্ং শমযতি না-ঽঽৰ্তিমাৰ্চ্ছতি যজমানো যদ্যুক্তে জুহুযাদ্যথা প্ৰযাতে ৱাস্তাৱাহুতি-ঞ্জুহোতি তাদৃগেৱ তদ্যদযুক্তে জুহুযাদ্যথা ক্ষেম আহুতি-ঞ্জুহোতি তাদৃগেৱ তদহুতমস্য ৱাস্তোষ্পতীযগ্গ্ স্যা- [স্যাত্, দক্ষিণো] 38
-দ্দক্ষিণো যুক্তো ভৱতি সৱ্যো-ঽযুক্তো-ঽথ ৱাস্তোষ্পতীয-ঞ্জুহোত্যুভযমেৱা-ঽ কৰপৰিৱৰ্গমেৱৈনগ্ং শমযতি যদেকযা জুহুযাদ্দৰ্ৱিহোম-ঙ্কুৰ্যা-ত্পুৰো-ঽনুৱাক্যা মনূচ্য যাজ্যযা জুহোতি সদেৱত্ৱায যদ্ধুত আদদ্ধ্যা-দ্ৰুদ্ৰ-ঙ্গৃহানন্ৱাৰোহযে-দ্যদৱক্ষাণান্যস-ম্প্ৰক্ষাপ্য প্ৰযাযাদ্যথা যজ্ঞৱেশসং-ৱাঁ-ঽঽদহনং-ৱাঁ তাদৃগেৱ তদযন্তে যোনিৰ্-ঋত্ৱিয ইত্যৰণ্যো-স্সমাৰোহয- [ইত্যৰণ্যো-স্সমাৰোহযতি, এষ ৱা] 39
-ত্যেষ ৱা অগ্নেৰ্যোনি-স্স্ৱ এৱৈনং-যোঁনৌ সমাৰোহযত্যথো খল্ৱাহুৰ্যদৰণ্যো-স্সমাৰূঢো নশ্যেদুদস্যাগ্নি-স্সীদে-ত্পুনৰাধেযঃ স্যাদিতি যা তে অগ্নে যজ্ঞিযা তনূস্তযেহ্যা ৰোহেত্যাত্মন্-থ্সমাৰোহযতে যজমানো ৱা অগ্নেৰ্যোনি-স্স্ৱাযামেৱৈনং-যোঁন্যাগ্ং সমাৰোহযতে ॥ 40 ॥

(ধত্তে-ঽৰ্ৱাচীনগ্গ্ -স্যা-থ্সমাৰোহযতি -পঞ্চচত্ৱাৰিগ্ংশচ্চ) (অ. 10)
ত্ৱমগ্নে বৃহদ্ৱযো দধাসি দেৱ দাশুষে । কৱিৰ্গৃহপতিৰ্যুৱা ॥ হৱ্যৱাডগ্নিৰজৰঃ পিতা নো ৱিভুৰ্ৱিভাৱা সুদৃশীকো অস্মে । সুগাৰ্হপত্যা-স্সমিষো দিদীহ্যস্মদ্ৰিযখ্স-ম্মিমীহি শ্ৰৱাগ্ংসি ॥ ত্ৱ-ঞ্চ সোম নো ৱশো জীৱাতু-ন্ন মৰামহে । প্ৰিযস্তোত্ৰো ৱনস্পতিঃ ॥ ব্ৰহ্মা দেৱানা-ম্পদৱীঃ কৱীনামৃষিৰ্ৱিপ্ৰাণা-ম্মহিষো মৃগাণাম্ । শ্যেনো গৃদ্ধ্ৰাণাগ্ স্ৱধিতি ৰ্ৱনানাগ্ং সোমঃ [সোমঃ, পৱিত্ৰমত্যেতি] 41
পৱিত্ৰমত্যেতি ৰেভন্ন্ ॥ আ ৱিশ্ৱদেৱগ্ং সত্পতিগ্ং সূক্তৈৰদ্যা ৱৃণীমহে । সত্যসৱগ্ং সৱিতাৰম্ ॥ আসত্যেন ৰজসা ৱৰ্তমানো নিৱেশযন্নমৃত-ম্মৰ্ত্যঞ্চ । হিৰণ্যযেন সৱিতা ৰথেনা-ঽঽ দেৱোযাতি ভুৱনা ৱিপশ্যন্ন্ ॥ যথা নো অদিতিঃ কৰ-ত্পশ্ৱে নৃভ্যো যথা গৱে । যথা তোকায ৰুদ্ৰিযম্ ॥ মা নস্তোকে তনযে মা ন আযুষি মা নো গোষু মা [ ] 42
নো অশ্ৱেষু ৰীৰিষঃ । ৱীৰা-ন্মানো ৰুদ্ৰ ভামিতো ৱধীৰ্হৱিষ্মন্তো নমসা ৱিধেম তে ॥ উদপ্ৰুতো ন ৱযো ৰক্ষমাণা ৱাৱদতো অভ্ৰিযস্যেৱ ঘোষাঃ । গিৰিভ্ৰজো নোৰ্মযো মদন্তো বৃহস্পতিমভ্যৰ্কা অনাৱন্ন্ ॥ হগ্ংসৈৰিৱ সখিভিৰ্ৱাৱদদ্ভিৰশ্মন্- মযানি নহনা ৱ্যস্যন্ন্ । বৃহস্পতিৰভিকনিক্ৰদদ্গা উত প্ৰাস্তৌদুচ্চ ৱিদ্ৱাগ্ং অগাযত্ ॥ এন্দ্ৰ সানসিগ্ং ৰযিগ্ং [ৰযিম্, সজিত্ৱানগ্ং সদাসহম্ ।] 43
সজিত্ৱানগ্ং সদাসহম্ । ৱৰ্ষিষ্ঠমূতযে ভৰ ॥ প্ৰ সসাহিষে পুৰুহূত শত্ৰূন্ জ্যেষ্ঠস্তে শুষ্ম ইহ ৰাতিৰস্তু । ইন্দ্ৰা-ঽঽ ভৰ দক্ষিণেনা ৱসূনি পতি-স্সিন্ধূনামসি ৰেৱতীনাম্ ॥ ত্ৱগ্ং সুতস্য পীতযে সদ্যো ৱৃদ্ধো অজাযথাঃ । ইন্দ্ৰ জ্যৈষ্ঠ্যায সুক্ৰতো ॥ ভুৱস্ত্ৱমিন্দ্ৰ ব্ৰহ্মণা মহা-ন্ভুৱো ৱিশ্ৱেষু সৱনেষু যজ্ঞিযঃ । ভুৱো নৄগ্শ্চ্যৌত্নো ৱিশ্ৱস্মি-ন্ভৰে জ্যেষ্ঠশ্চ মন্ত্ৰো [মন্ত্ৰঃ, ৱিশ্ৱচৰ্ষণে ।] 44
ৱিশ্ৱচৰ্ষণে ॥ মিত্ৰস্য চৰ্ষণীধৃত-শ্শ্ৰৱো দেৱস্য সানসিম্ ।

সত্য-ঞ্চিত্ৰ শ্ৰৱস্তমম্ ॥ মিত্ৰো জনান্ যাতযতি প্ৰজান-ন্মিত্ৰো দাধাৰ পৃথিৱীমুত দ্যাম্ । মিত্ৰঃ কৃষ্টীৰনিমিষা-ঽভি চষ্টে সত্যায হৱ্য-ঙ্ঘৃতৱ-দ্ৱিধেম ॥ প্ৰসমিত্ৰ মৰ্তো অস্তু প্ৰযস্ৱান্. যস্ত আদিত্য শিক্ষতি ৱ্ৰতেন । ন হন্যতে ন জীযতে ত্ৱোতো নৈনমগ্ংহো অশ্ঞোত্যন্তিতো ন দূৰাত্ ॥ য- [যত্, চিদ্ধি তে ৱিশো] 45
-চ্চিদ্ধি তে ৱিশো যথা প্ৰদেৱ ৱৰুণ ৱ্ৰতম্ । মিনীমসি দ্যৱিদ্যৱি ॥ য-ত্কিঞ্চেদং-ৱঁৰুণ দৈৱ্যে জনে-ঽভিদ্ৰোহ-ম্মনুষ্যাশ্চৰামসি । অচিত্তীয-ত্তৱ ধৰ্মা যুযোপিমমা নস্তস্মা দেনসো দেৱ ৰীৰিষঃ ॥ কিতৱাসো যদ্ৰি ৰিপুৰ্ন দীৱি যদ্ৱা ঘা সত্য মুতযন্ন ৱিদ্ম । সৰ্ৱা তা ৱিষ্য শিথিৰে ৱ দেৱাথা তে স্যাম ৱৰুণ প্ৰিযাসঃ ॥ 46 ॥