കൃഷ്ണ യജുര്വേദീയ തൈത്തിരീയ സംഹിതായാ-ന്തൃതീയകാണ്ഡേ ചതുര്ഥഃ പ്രശ്നഃ - ഇഷ്ടിഹോമാഭിധാനം
ഓ-ന്നമഃ പരമാത്മനേ, ശ്രീ മഹാഗണപതയേ നമഃ,
ഓ-ന്നമഃ പരമാത്മനേ, ശ്രീ മഹാഗണപതയേ നമഃ,
ശ്രീ ഗുരുഭ്യോ നമഃ । ഹരിഃ ഓമ് ॥
വി വാ ഏതസ്യ യജ്ഞ ഋദ്ധ്യതേ യസ്യ ഹവിരതിരിച്യതേ സൂര്യോ ദേവോ ദിവിഷദ്ഭ്യ ഇത്യാഹ ബൃഹസ്പതിനാ ചൈവാസ്യ പ്രജാപതിനാ ച യജ്ഞസ്യ വ്യൃദ്ധമപി വപതി രക്ഷാഗ്ംസി വാ ഏത-ത്പശുഗ്ം സചന്തേ യദേകദേവത്യ ആലബ്ധോ ഭൂയാ-ന്ഭവതി യസ്യാസ്തേ ഹരിതോ ഗര്ഭ ഇത്യാഹ ദേവത്രൈവൈനാ-ങ്ഗമയതി രക്ഷസാമപഹത്യാ ആ വര്തന വര്തയേത്യാഹ [വര്തയേത്യാഹ, ബ്രഹ്മണൈവൈന-മാ] 1
ബ്രഹ്മണൈവൈന-മാ വര്തയതി വി തേ ഭിനദ്മി തകരീമിത്യാഹ യഥായജുരേവൈതദു- രുദ്രഫ്സോ വിശ്വരൂപ ഇന്ദുരിത്യാഹ പ്രജാ വൈ പശവ ഇന്ദുഃ പ്രജയൈവൈന-മ്പശുഭി-സ്സമര്ധയതി ദിവം-വൈഁ യജ്ഞസ്യ വ്യൃദ്ധ-ങ്ഗച്ഛതി പൃഥിവീമതിരിക്ത-ന്തദ്യന്ന ശമയേദാര്തിമാര്ച്ഛേ-ദ്യജമാനോ മഹീ ദ്യൌഃ പൃഥിവീച ന ഇ- [ന ഇതി, ആഹ ദ്യാവാപൃഥിവീഭ്യാമേവ] 2
-ത്യാഹ ദ്യാവാപൃഥിവീഭ്യാമേവ യജ്ഞസ്യ വ്യൃദ്ധ-ഞ്ചാതിരിക്ത-ഞ്ച ശമയതി നാ-ഽഽര്തിമാര്ച്ഛതി യജമാനോ ഭസ്മനാ-ഽഭി സമൂഹതി സ്വഗാകൃത്യാ അഥോ അനയോര്വാ ഏഷ ഗര്ഭോ-ഽനയോരേവൈന-ന്ദധാതി യദവദ്യേദതി തദ്രേചയേദ്യന്നാവദ്യേ-ത്പശോരാലബ്ധസ്യ നാവ ദ്യേ-ത്പുരസ്താന്നാഭ്യാ അന്യദവദ്യേ-ദുപരിഷ്ടാദന്യ-ത്പുരസ്താദ്വൈ നാഭ്യൈ [ ] 3
പ്രാണ ഉപരിഷ്ടാദപാനോ യാവാനേവ പശുസ്തസ്യാവ ദ്യതി വിഷ്ണവേ ശിപിവിഷ്ടായ ജുഹോതി യദ്വൈ യജ്ഞസ്യാതിരിച്യതേ യഃ പശോര്ഭൂമാ യാ പുഷ്ടിസ്ത-ദ്വിഷ്ണുഃ ശിപിവിഷ്ടോ ഽതിരിക്ത ഏവാതിരിക്ത-ന്ദധാത്യതിരിക്തസ്യ ശാന്ത്യാ അഷ്ടാപ്രൂഡ്ഢിരണ്യ-ന്ദക്ഷിണാ-ഽഷ്ടാപദീ ഹ്യേഷാ ഽഽത്മാ നവമഃ പശോരാപ്ത്യാ അന്തരകോശ ഉഷ്ണീഷേണാ-ഽഽവിഷ്ടിത-മ്ഭവത്യേവമിവ ഹി പശുരുല്ബമിവ ചര്മേവ മാഗ്ംസമിവാസ്ഥീവ യാവാനേവ പശുസ്തമാപ്ത്വാ-ഽവ രുന്ധേയസ്യൈഷാ യജ്ഞേ പ്രായശ്ചിത്തിഃ ക്രിയത ഇഷ്ട്വാ വസീയാ-ന്ഭവതി ॥ 4 ॥
വി വാ ഏതസ്യ യജ്ഞ ഋദ്ധ്യതേ യസ്യ ഹവിരതിരിച്യതേ സൂര്യോ ദേവോ ദിവിഷദ്ഭ്യ ഇത്യാഹ ബൃഹസ്പതിനാ ചൈവാസ്യ പ്രജാപതിനാ ച യജ്ഞസ്യ വ്യൃദ്ധമപി വപതി രക്ഷാഗ്ംസി വാ ഏത-ത്പശുഗ്ം സചന്തേ യദേകദേവത്യ ആലബ്ധോ ഭൂയാ-ന്ഭവതി യസ്യാസ്തേ ഹരിതോ ഗര്ഭ ഇത്യാഹ ദേവത്രൈവൈനാ-ങ്ഗമയതി രക്ഷസാമപഹത്യാ ആ വര്തന വര്തയേത്യാഹ [വര്തയേത്യാഹ, ബ്രഹ്മണൈവൈന-മാ] 1
ബ്രഹ്മണൈവൈന-മാ വര്തയതി വി തേ ഭിനദ്മി തകരീമിത്യാഹ യഥായജുരേവൈതദു- രുദ്രഫ്സോ വിശ്വരൂപ ഇന്ദുരിത്യാഹ പ്രജാ വൈ പശവ ഇന്ദുഃ പ്രജയൈവൈന-മ്പശുഭി-സ്സമര്ധയതി ദിവം-വൈഁ യജ്ഞസ്യ വ്യൃദ്ധ-ങ്ഗച്ഛതി പൃഥിവീമതിരിക്ത-ന്തദ്യന്ന ശമയേദാര്തിമാര്ച്ഛേ-ദ്യജമാനോ മഹീ ദ്യൌഃ പൃഥിവീച ന ഇ- [ന ഇതി, ആഹ ദ്യാവാപൃഥിവീഭ്യാമേവ] 2
-ത്യാഹ ദ്യാവാപൃഥിവീഭ്യാമേവ യജ്ഞസ്യ വ്യൃദ്ധ-ഞ്ചാതിരിക്ത-ഞ്ച ശമയതി നാ-ഽഽര്തിമാര്ച്ഛതി യജമാനോ ഭസ്മനാ-ഽഭി സമൂഹതി സ്വഗാകൃത്യാ അഥോ അനയോര്വാ ഏഷ ഗര്ഭോ-ഽനയോരേവൈന-ന്ദധാതി യദവദ്യേദതി തദ്രേചയേദ്യന്നാവദ്യേ-ത്പശോരാലബ്ധസ്യ നാവ ദ്യേ-ത്പുരസ്താന്നാഭ്യാ അന്യദവദ്യേ-ദുപരിഷ്ടാദന്യ-ത്പുരസ്താദ്വൈ നാഭ്യൈ [ ] 3
പ്രാണ ഉപരിഷ്ടാദപാനോ യാവാനേവ പശുസ്തസ്യാവ ദ്യതി വിഷ്ണവേ ശിപിവിഷ്ടായ ജുഹോതി യദ്വൈ യജ്ഞസ്യാതിരിച്യതേ യഃ പശോര്ഭൂമാ യാ പുഷ്ടിസ്ത-ദ്വിഷ്ണുഃ ശിപിവിഷ്ടോ ഽതിരിക്ത ഏവാതിരിക്ത-ന്ദധാത്യതിരിക്തസ്യ ശാന്ത്യാ അഷ്ടാപ്രൂഡ്ഢിരണ്യ-ന്ദക്ഷിണാ-ഽഷ്ടാപദീ ഹ്യേഷാ ഽഽത്മാ നവമഃ പശോരാപ്ത്യാ അന്തരകോശ ഉഷ്ണീഷേണാ-ഽഽവിഷ്ടിത-മ്ഭവത്യേവമിവ ഹി പശുരുല്ബമിവ ചര്മേവ മാഗ്ംസമിവാസ്ഥീവ യാവാനേവ പശുസ്തമാപ്ത്വാ-ഽവ രുന്ധേയസ്യൈഷാ യജ്ഞേ പ്രായശ്ചിത്തിഃ ക്രിയത ഇഷ്ട്വാ വസീയാ-ന്ഭവതി ॥ 4 ॥
(വര്തയത്യാഹ-ന ഇതി-വൈ നാഭ്യാ-ഉല്ബമിവൈ-കവിഗ്ംശതിശ്ച) (അ. 1)
ആ വായോ ഭൂഷ ശുചിപാ ഉപ ന-സ്സഹസ്ര-ന്തേ നിയുതോ വിശ്വവാര । ഉപോ തേ അന്ധോ മദ്യമയാമി യസ്യ ദേവ ദധിഷേ പൂര്വപേയമ് ॥ ആകൂത്യൈ ത്വാ കാമായ ത്വാ സമൃധേ ത്വാ കിക്കിടാ തേ മനഃ പ്രജാപതയേ സ്വാഹാ കിക്കിടാ തേ പ്രാണം-വാഁയവേ സ്വാഹാ കിക്കിടാ തേ ചക്ഷു-സ്സൂര്യായ സ്വാഹാ കിക്കിടാ തേ ശ്രോത്ര-ന്ദ്യാവാപൃഥിവീഭ്യാഗ് സ്വാഹാ കിക്കിടാ തേ വാചഗ്ം സരസ്വത്യൈ സ്വാഹാ [സരസ്വത്യൈ സ്വാഹാ, ത്വ-ന്തുരീയാ] 5
ത്വ-ന്തുരീയാ വശിനീ വശാ-ഽസി സകൃദ്യ-ത്ത്വാ മനസാ ഗര്ഭ ആ-ഽശയത് । വശാ ത്വം-വഁശിനീ ഗച്ഛ ദേവാന്-ഥ്സത്യാ-സ്സന്തു യജമാനസ്യ കാമാഃ ॥ അജാ-ഽസി രയിഷ്ഠാ പൃഥിവ്യാഗ്ം സീദോര്ധ്വാ-ഽന്തരിക്ഷമുപ തിഷ്ഠസ്വ ദിവി തേ ബൃഹദ്ഭാഃ ॥ തന്തു-ന്തന്വ-ന്രജസോ ഭാനുമന്വിഹി ജ്യോതിഷ്മതഃ പഥോ രക്ഷ ധിയാ കൃതാന് ॥ അനുല്ബണം-വഁയത ജോഗുവാമപോ മനു ര്ഭവ ജനയാ ദൈവ്യ-ഞ്ജനമ് ॥ മനസോ ഹവിരസി പ്രജാപതേര്വര്ണോ ഗാത്രാണാ-ന്തേ ഗാത്രഭാജോ ഭൂയാസ്മ ॥ 6 ॥
ആ വായോ ഭൂഷ ശുചിപാ ഉപ ന-സ്സഹസ്ര-ന്തേ നിയുതോ വിശ്വവാര । ഉപോ തേ അന്ധോ മദ്യമയാമി യസ്യ ദേവ ദധിഷേ പൂര്വപേയമ് ॥ ആകൂത്യൈ ത്വാ കാമായ ത്വാ സമൃധേ ത്വാ കിക്കിടാ തേ മനഃ പ്രജാപതയേ സ്വാഹാ കിക്കിടാ തേ പ്രാണം-വാഁയവേ സ്വാഹാ കിക്കിടാ തേ ചക്ഷു-സ്സൂര്യായ സ്വാഹാ കിക്കിടാ തേ ശ്രോത്ര-ന്ദ്യാവാപൃഥിവീഭ്യാഗ് സ്വാഹാ കിക്കിടാ തേ വാചഗ്ം സരസ്വത്യൈ സ്വാഹാ [സരസ്വത്യൈ സ്വാഹാ, ത്വ-ന്തുരീയാ] 5
ത്വ-ന്തുരീയാ വശിനീ വശാ-ഽസി സകൃദ്യ-ത്ത്വാ മനസാ ഗര്ഭ ആ-ഽശയത് । വശാ ത്വം-വഁശിനീ ഗച്ഛ ദേവാന്-ഥ്സത്യാ-സ്സന്തു യജമാനസ്യ കാമാഃ ॥ അജാ-ഽസി രയിഷ്ഠാ പൃഥിവ്യാഗ്ം സീദോര്ധ്വാ-ഽന്തരിക്ഷമുപ തിഷ്ഠസ്വ ദിവി തേ ബൃഹദ്ഭാഃ ॥ തന്തു-ന്തന്വ-ന്രജസോ ഭാനുമന്വിഹി ജ്യോതിഷ്മതഃ പഥോ രക്ഷ ധിയാ കൃതാന് ॥ അനുല്ബണം-വഁയത ജോഗുവാമപോ മനു ര്ഭവ ജനയാ ദൈവ്യ-ഞ്ജനമ് ॥ മനസോ ഹവിരസി പ്രജാപതേര്വര്ണോ ഗാത്രാണാ-ന്തേ ഗാത്രഭാജോ ഭൂയാസ്മ ॥ 6 ॥
(സരസ്വത്യൈ സ്വാഹാ - മനു - സ്ത്രയോദശ ച) (അ. 2)
ഇമേ വൈ സഹാ-ഽഽസ്താ-ന്തേ വായുര്വ്യവാ-ത്തേ ഗര്ഭമദധാതാ-ന്തഗ്ം സോമഃ പ്രാജനയ-ദഗ്നിരഗ്രസത സ ഏത-മ്പ്രജാപതിരാഗ്നേയ-മഷ്ടാകപാലമപശ്യ-ത്ത-ന്നിരവപ-ത്തേനൈവൈനാമഗ്നേരധി നിരക്രീണാ-ത്തസ്മാദപ്യന്യദേവത്യാമാലഭമാന ആഗ്നേയമഷ്ടാകപാല-മ്പുരസ്താന്നിര്വപേദഗ്നേരേവൈനാമധി നിഷ്ക്രീയാ-ഽഽലഭതേ യ- [യത്, വായുര്വ്യവാ-] 7
-ദ്വായുര്വ്യവാ-ത്തസ്മാ-ദ്വായവ്യാ യദിമേ ഗര്ഭമദധാതാ-ന്തസ്മാ-ദ്ദ്യാവാപൃഥിവ്യാ യ-ഥ്സോമഃ പ്രാജനയദഗ്നിരഗ്രസത തസ്മാദഗ്നീഷോമീയാ യദനയോര്വിയത്യോ-ര്വാഗവദ-ത്തസ്മാ-ഥ്സാരസ്വതീ യ-ത്പ്രജാപതിരഗ്നേരധി നിരക്രീണാ-ത്തസ്മാ-ത്പ്രാജാപത്യാ സാ വാ ഏഷാ സര്വദേവത്യാ യദജാ വശാ വായവ്യാമാ ലഭേത ഭൂതികാമോ വായുര്വൈ ക്ഷേപിഷ്ഠാ ദേവതാ വായുമേവ സ്വേന [സ്വേന, ഭാഗധേയേനോപ ധാവതി] 8
ഭാഗധേയേനോപ ധാവതി സ ഏവൈന-മ്ഭൂതി-ങ്ഗമയതി ദ്യാവാപൃഥിവ്യാമാ ലഭേത കൃഷമാണഃ പ്രതിഷ്ഠാകാമോ ദിവ ഏവാസ്മൈ പര്ജന്യോ വര്ഷതി വ്യസ്യാമോഷധയോ രോഹന്തി സമര്ധുകമസ്യ സസ്യ-മ്ഭവത്യഗ്നീഷോമീയാമാ ലഭേത യഃ കാമയേതാന്നവാനന്നാദ-സ്സ്യാമിത്യഗ്നിനൈവാന്നമവ രുന്ധേ സോമേനാന്നാദ്യ-മന്നവാനേവാന്നാദോ ഭവതി സാരസ്വതീമാ ലഭേത യ [യഃ, ഈശ്വരോ വാചോ] 9
ഈശ്വരോ വാചോ വദിതോ-സ്സന്. വാച-ന്നവദേ-ദ്വാഗ്വൈ സരസ്വതീ സരസ്വതീമേവ സ്വേന ഭാഗധേയേനോപ ധാവതി സൈവാസ്മിന്. വാച-ന്ദധാതി പ്രാജാപത്യാമാ ലഭേത യഃ കാമയേതാനഭിജിതമഭി ജയേയമിതി പ്രജാപതി-സ്സര്വാ ദേവതാ ദേവതാഭിരേവാ-നഭിജിതമഭി ജയതി വായവ്യയോപാകരോതി വായോരേവൈനാമവരുദ്ധ്യാ-ഽഽലഭത ആകൂത്യൈ ത്വാ കാമായ ത്വേ- [കാമായ ത്വാ, ഇത്യാഹ യഥായജു-] 10
-ത്യാഹ യഥായജു-രേവൈത-ത്കിക്കിടാകാര-ഞ്ജുഹോതി കിക്കിടാകാരേണ വൈ ഗ്രാമ്യാഃ പശവോ രമന്തേ പ്രാ-ഽഽരണ്യാഃ പതന്തി യ-ത്കിക്കിടാകാര-ഞ്ജുഹോതി ഗ്രാമ്യാണാ-മ്പശൂനാ-ന്ധൃത്യൈ പര്യഗ്നൌ ക്രിയമാണേ ജുഹോതി ജീവന്തീമേവൈനാഗ്ം സുവര്ഗം-ലോഁക-ങ്ഗമയതി ത്വ-ന്തുരീയാ വശിനീ വശാ-ഽസീത്യാഹ ദേവത്രൈവൈനാ-ങ്ഗമയതി സത്യാ-സ്സന്തു യജമാനസ്യ കാമാ ഇത്യാഹൈഷ വൈ കാമോ [വൈ കാമഃ, യജമാനസ്യ] 11
യജമാനസ്യ യദനാര്ത ഉദൃച-ങ്ഗച്ഛതി തസ്മാദേവമാഹാ-ഽജാ-ഽസി രയിഷ്ഠേത്യാഹൈ ഷ്വേവൈനാം-ലോഁകേഷു പ്രതിഷ്ഠാപയതി ദിവി തേ ബൃഹദ്ഭാ ഇത്യാഹ സുവര്ഗ ഏവാസ്മൈ ലോകേ ജ്യോതി-ര്ദധാതി തന്തു-ന്തന്വ-ന്രജസോ ഭാനുമന്വിഹീത്യാഹേമാനേവാസ്മൈ ലോകാന് ജ്യോതിഷ്മതഃ കരോത്യനുല്ബണം-വഁയത ജോഗുവാമപ ഇ- [ജോഗുവാമപ ഇതി, ആഹ യദേവ] 12
-ത്യാഹ യദേവ യജ്ഞ ഉല്ബണ-ങ്ക്രിയതേ തസ്യൈവൈഷാ ശാന്തിര്മനുര്ഭവ ജനയാ ദൈവ്യ-ഞ്ജനമിത്യാഹ മാനവ്യോ വൈ പ്രജാസ്താ ഏവാ-ഽഽദ്യാഃ കുരുതേ മനസോ ഹവിരസീത്യാഹ സ്വഗാകൃത്യൈ ഗാത്രാണാ-ന്തേ ഗാത്രഭാജോ ഭൂയാസ്മേത്യാഹാ ഽഽശിഷമേവൈതാമാ ശാസ്തേ തസ്യൈ വാ ഏതസ്യാ ഏകമേവാ-ദേവയജനം ഁയദാലബ്ധായാ-മഭ്രോ [-മഭ്രഃ, ഭവതി] 13
ഭവതി യദാലബ്ധായാമഭ്ര-സ്സ്യാദഫ്സു വാപ്രവേശയേ-ഥ്സര്വാം-വാഁ പ്രാശ്ഞീയാദ്യദഫ്സു പ്രവേശയേദ്യജ്ഞവേശസ-ങ്കുര്യാ-ഥ്സര്വാമേവ പ്രാശ്ഞീയാദിന്ദ്രിയമേവാ-ഽഽത്മ-ന്ധ-ത്തേ സാ വാ ഏഷാ ത്രയാണാമേവാവ രുദ്ധാ സംവഁഥ്സരസദഃ സഹസ്രയാജിനോ ഗൃഹമേധിനസ്ത ഏവൈതയാ യജേര-ന്തേഷാമേവൈഷാ-ഽഽപ്താ ॥ 14 ॥
ഇമേ വൈ സഹാ-ഽഽസ്താ-ന്തേ വായുര്വ്യവാ-ത്തേ ഗര്ഭമദധാതാ-ന്തഗ്ം സോമഃ പ്രാജനയ-ദഗ്നിരഗ്രസത സ ഏത-മ്പ്രജാപതിരാഗ്നേയ-മഷ്ടാകപാലമപശ്യ-ത്ത-ന്നിരവപ-ത്തേനൈവൈനാമഗ്നേരധി നിരക്രീണാ-ത്തസ്മാദപ്യന്യദേവത്യാമാലഭമാന ആഗ്നേയമഷ്ടാകപാല-മ്പുരസ്താന്നിര്വപേദഗ്നേരേവൈനാമധി നിഷ്ക്രീയാ-ഽഽലഭതേ യ- [യത്, വായുര്വ്യവാ-] 7
-ദ്വായുര്വ്യവാ-ത്തസ്മാ-ദ്വായവ്യാ യദിമേ ഗര്ഭമദധാതാ-ന്തസ്മാ-ദ്ദ്യാവാപൃഥിവ്യാ യ-ഥ്സോമഃ പ്രാജനയദഗ്നിരഗ്രസത തസ്മാദഗ്നീഷോമീയാ യദനയോര്വിയത്യോ-ര്വാഗവദ-ത്തസ്മാ-ഥ്സാരസ്വതീ യ-ത്പ്രജാപതിരഗ്നേരധി നിരക്രീണാ-ത്തസ്മാ-ത്പ്രാജാപത്യാ സാ വാ ഏഷാ സര്വദേവത്യാ യദജാ വശാ വായവ്യാമാ ലഭേത ഭൂതികാമോ വായുര്വൈ ക്ഷേപിഷ്ഠാ ദേവതാ വായുമേവ സ്വേന [സ്വേന, ഭാഗധേയേനോപ ധാവതി] 8
ഭാഗധേയേനോപ ധാവതി സ ഏവൈന-മ്ഭൂതി-ങ്ഗമയതി ദ്യാവാപൃഥിവ്യാമാ ലഭേത കൃഷമാണഃ പ്രതിഷ്ഠാകാമോ ദിവ ഏവാസ്മൈ പര്ജന്യോ വര്ഷതി വ്യസ്യാമോഷധയോ രോഹന്തി സമര്ധുകമസ്യ സസ്യ-മ്ഭവത്യഗ്നീഷോമീയാമാ ലഭേത യഃ കാമയേതാന്നവാനന്നാദ-സ്സ്യാമിത്യഗ്നിനൈവാന്നമവ രുന്ധേ സോമേനാന്നാദ്യ-മന്നവാനേവാന്നാദോ ഭവതി സാരസ്വതീമാ ലഭേത യ [യഃ, ഈശ്വരോ വാചോ] 9
ഈശ്വരോ വാചോ വദിതോ-സ്സന്. വാച-ന്നവദേ-ദ്വാഗ്വൈ സരസ്വതീ സരസ്വതീമേവ സ്വേന ഭാഗധേയേനോപ ധാവതി സൈവാസ്മിന്. വാച-ന്ദധാതി പ്രാജാപത്യാമാ ലഭേത യഃ കാമയേതാനഭിജിതമഭി ജയേയമിതി പ്രജാപതി-സ്സര്വാ ദേവതാ ദേവതാഭിരേവാ-നഭിജിതമഭി ജയതി വായവ്യയോപാകരോതി വായോരേവൈനാമവരുദ്ധ്യാ-ഽഽലഭത ആകൂത്യൈ ത്വാ കാമായ ത്വേ- [കാമായ ത്വാ, ഇത്യാഹ യഥായജു-] 10
-ത്യാഹ യഥായജു-രേവൈത-ത്കിക്കിടാകാര-ഞ്ജുഹോതി കിക്കിടാകാരേണ വൈ ഗ്രാമ്യാഃ പശവോ രമന്തേ പ്രാ-ഽഽരണ്യാഃ പതന്തി യ-ത്കിക്കിടാകാര-ഞ്ജുഹോതി ഗ്രാമ്യാണാ-മ്പശൂനാ-ന്ധൃത്യൈ പര്യഗ്നൌ ക്രിയമാണേ ജുഹോതി ജീവന്തീമേവൈനാഗ്ം സുവര്ഗം-ലോഁക-ങ്ഗമയതി ത്വ-ന്തുരീയാ വശിനീ വശാ-ഽസീത്യാഹ ദേവത്രൈവൈനാ-ങ്ഗമയതി സത്യാ-സ്സന്തു യജമാനസ്യ കാമാ ഇത്യാഹൈഷ വൈ കാമോ [വൈ കാമഃ, യജമാനസ്യ] 11
യജമാനസ്യ യദനാര്ത ഉദൃച-ങ്ഗച്ഛതി തസ്മാദേവമാഹാ-ഽജാ-ഽസി രയിഷ്ഠേത്യാഹൈ ഷ്വേവൈനാം-ലോഁകേഷു പ്രതിഷ്ഠാപയതി ദിവി തേ ബൃഹദ്ഭാ ഇത്യാഹ സുവര്ഗ ഏവാസ്മൈ ലോകേ ജ്യോതി-ര്ദധാതി തന്തു-ന്തന്വ-ന്രജസോ ഭാനുമന്വിഹീത്യാഹേമാനേവാസ്മൈ ലോകാന് ജ്യോതിഷ്മതഃ കരോത്യനുല്ബണം-വഁയത ജോഗുവാമപ ഇ- [ജോഗുവാമപ ഇതി, ആഹ യദേവ] 12
-ത്യാഹ യദേവ യജ്ഞ ഉല്ബണ-ങ്ക്രിയതേ തസ്യൈവൈഷാ ശാന്തിര്മനുര്ഭവ ജനയാ ദൈവ്യ-ഞ്ജനമിത്യാഹ മാനവ്യോ വൈ പ്രജാസ്താ ഏവാ-ഽഽദ്യാഃ കുരുതേ മനസോ ഹവിരസീത്യാഹ സ്വഗാകൃത്യൈ ഗാത്രാണാ-ന്തേ ഗാത്രഭാജോ ഭൂയാസ്മേത്യാഹാ ഽഽശിഷമേവൈതാമാ ശാസ്തേ തസ്യൈ വാ ഏതസ്യാ ഏകമേവാ-ദേവയജനം ഁയദാലബ്ധായാ-മഭ്രോ [-മഭ്രഃ, ഭവതി] 13
ഭവതി യദാലബ്ധായാമഭ്ര-സ്സ്യാദഫ്സു വാപ്രവേശയേ-ഥ്സര്വാം-വാഁ പ്രാശ്ഞീയാദ്യദഫ്സു പ്രവേശയേദ്യജ്ഞവേശസ-ങ്കുര്യാ-ഥ്സര്വാമേവ പ്രാശ്ഞീയാദിന്ദ്രിയമേവാ-ഽഽത്മ-ന്ധ-ത്തേ സാ വാ ഏഷാ ത്രയാണാമേവാവ രുദ്ധാ സംവഁഥ്സരസദഃ സഹസ്രയാജിനോ ഗൃഹമേധിനസ്ത ഏവൈതയാ യജേര-ന്തേഷാമേവൈഷാ-ഽഽപ്താ ॥ 14 ॥
(യഥ് - സ്വേന - സാരസ്വതീമാ ലഭേത യഃ - കാമായ ത്വാ - കാമോ - ഽപ ഇത്യ - ഭ്രോ - ദ്വിചത്വാരിഗ്ംശച്ച) (അ. 3)
ചിത്ത-ഞ്ച ചിത്തിശ്ചാ ഽഽകൂത-ഞ്ചാ-ഽഽകൂതിശ്ച വിജ്ഞാത-ഞ്ച വിജ്ഞാന-ഞ്ച മനശ്ച ശക്വരീശ്ച ദര്ശശ്ച പൂര്ണമാസശ്ച ബൃഹച്ച രഥന്തര-ഞ്ച പ്രജാപതിര്ജയാനിന്ദ്രായ വൃഷ്ണേ പ്രായച്ഛദുഗ്രഃ പൃതനാജ്യേഷു തസ്മൈ വിശ-സ്സമനമന്ത സര്വാ-സ്സ ഉഗ്ര-സ്സഹി ഹവ്യോ ബഭൂവദേവാസുരാ-സ്സംയഁത്താ ആസന്ഥ്സ ഇന്ദ്രഃ പ്രജാപതിമുപാ ധാവ-ത്തസ്മാ ഏതാഞ്ജയാ-ന്പ്രായച്ഛ-ത്താനജുഹോ-ത്തതോ വൈ ദേവാ അസുരാനജയന്. യദജയ-ന്തജ്ജയാനാ-ഞ്ജയത്വഗ്ഗ് സ്പര്ധമാനേനൈതേ ഹോതവ്യാ ജയത്യേവ താ-മ്പൃതനാമ് ॥ 15 ॥
ചിത്ത-ഞ്ച ചിത്തിശ്ചാ ഽഽകൂത-ഞ്ചാ-ഽഽകൂതിശ്ച വിജ്ഞാത-ഞ്ച വിജ്ഞാന-ഞ്ച മനശ്ച ശക്വരീശ്ച ദര്ശശ്ച പൂര്ണമാസശ്ച ബൃഹച്ച രഥന്തര-ഞ്ച പ്രജാപതിര്ജയാനിന്ദ്രായ വൃഷ്ണേ പ്രായച്ഛദുഗ്രഃ പൃതനാജ്യേഷു തസ്മൈ വിശ-സ്സമനമന്ത സര്വാ-സ്സ ഉഗ്ര-സ്സഹി ഹവ്യോ ബഭൂവദേവാസുരാ-സ്സംയഁത്താ ആസന്ഥ്സ ഇന്ദ്രഃ പ്രജാപതിമുപാ ധാവ-ത്തസ്മാ ഏതാഞ്ജയാ-ന്പ്രായച്ഛ-ത്താനജുഹോ-ത്തതോ വൈ ദേവാ അസുരാനജയന്. യദജയ-ന്തജ്ജയാനാ-ഞ്ജയത്വഗ്ഗ് സ്പര്ധമാനേനൈതേ ഹോതവ്യാ ജയത്യേവ താ-മ്പൃതനാമ് ॥ 15 ॥
(ഉപ - പഞ്ചവിഗ്ംശതിശ്ച) (അ. 4)
അഗ്നിര്ഭൂതാനാമധിപതി-സ്സമാ-ഽവത്വിന്ദ്രോ ജ്യേഷ്ഠാനാം-യഁമഃ പൃഥിവ്യാ വായുരന്തരിക്ഷസ്യ സൂര്യോദിവശ്ചന്ദ്രമാ നക്ഷത്രാണാ-മ്ബൃഹസ്പതിര്ബ്രഹ്മണോ മിത്ര-സ്സത്യാനാം-വഁരുണോ-ഽപാഗ്ം സമുദ്ര-സ്സ്രോത്യാനാമന്നഗ്ം സാമ്രാജ്യാനാമധിപതി തന്മാ-ഽവതു സോമ ഓഷധീനാഗ്ം സവിതാ പ്രസവാനാഗ്ം രുദ്രഃ പശൂനാ-ന്ത്വഷ്ടാ രൂപാണാം-വിഁഷ്ണുഃ പര്വതാനാ-മ്മരുതോ ഗണാനാമധിപതയസ്തേ മാവന്തു പിതരഃ പിതാമഹാഃ പരേ-ഽവരേ തതാസ്തതാമഹാ ഇഹ മാ-ഽവത । അസ്മി-ന്ബ്രഹ്മന്നസ്മിന് ക്ഷത്രേ-ഽസ്യാ-മാശിഷ്യസ്യാ-മ്പുരോധായാമസ്മിന്-കര്മന്നസ്യാ-ന്ദേവഹൂത്യാമ് ॥ 16 ॥
അഗ്നിര്ഭൂതാനാമധിപതി-സ്സമാ-ഽവത്വിന്ദ്രോ ജ്യേഷ്ഠാനാം-യഁമഃ പൃഥിവ്യാ വായുരന്തരിക്ഷസ്യ സൂര്യോദിവശ്ചന്ദ്രമാ നക്ഷത്രാണാ-മ്ബൃഹസ്പതിര്ബ്രഹ്മണോ മിത്ര-സ്സത്യാനാം-വഁരുണോ-ഽപാഗ്ം സമുദ്ര-സ്സ്രോത്യാനാമന്നഗ്ം സാമ്രാജ്യാനാമധിപതി തന്മാ-ഽവതു സോമ ഓഷധീനാഗ്ം സവിതാ പ്രസവാനാഗ്ം രുദ്രഃ പശൂനാ-ന്ത്വഷ്ടാ രൂപാണാം-വിഁഷ്ണുഃ പര്വതാനാ-മ്മരുതോ ഗണാനാമധിപതയസ്തേ മാവന്തു പിതരഃ പിതാമഹാഃ പരേ-ഽവരേ തതാസ്തതാമഹാ ഇഹ മാ-ഽവത । അസ്മി-ന്ബ്രഹ്മന്നസ്മിന് ക്ഷത്രേ-ഽസ്യാ-മാശിഷ്യസ്യാ-മ്പുരോധായാമസ്മിന്-കര്മന്നസ്യാ-ന്ദേവഹൂത്യാമ് ॥ 16 ॥
(അവരേ - സപ്തദശ ച) (അ. 5)
ദേവാ വൈ യദ്യജ്ഞേ-ഽകുര്വത തദസുരാ അകുര്വത തേ ദേവാ ഏതാനഭ്യാതാനാനപശ്യന്- താനഭ്യാതന്വത യദ്ദേവാനാ-ങ്കര്മാ-ഽഽസീദാര്ധ്യത തദ്യദസുരാണാ-ന്ന തദാര്ധ്യത യേന കര്മണേര്ഥ്സേ-ത്തത്ര ഹോതവ്യാ ഋദ്ധ്നോത്യേവ തേന കര്മണാ യദ്വിശ്വേ ദേവാ-സ്സമഭര-ന്തസ്മാ-ദഭ്യാതാനാ വൈശ്വദേവായത്-പ്രജാപതിര്ജയാ-ന്പ്രായച്ഛ-ത്തസ്മാജ്ജയാഃ പ്രാജാപത്യാ [പ്രാജാപത്യാഃ, യ-ദ്രാഷ്ട്രഭൃദ്ഭീ] 17
യ-ദ്രാഷ്ട്രഭൃദ്ഭീ രാഷ്ട്രമാ-ഽദദത ത-ദ്രാഷ്ട്രഭൃതാഗ്ം രാഷ്ട്രഭൃത്ത്വ-ന്തേ ദേവാ അഭ്യാതാനൈരസുരാനഭ്യാതന്വത ജയൈരജയന്-രാഷ്ട്രഭൃദ്ഭീ രാഷ്ട്രമാ-ഽദദത യദ്ദേവാ അഭ്യാതാനൈരസുരാനഭ്യാതന്വത തദഭ്യാതാനാനാമഭ്യാതാനത്വം-യഁജ്ജയൈരജയ-ന്തജ്ജയാനാ-ഞ്ജയത്വം-യഁ-ദ്രാഷ്ട്രഭൃദ്ഭീ രാഷ്ട്രമാ-ഽദദത ത-ദ്രാഷ്ട്രഭൃതാഗ്ം രാഷ്ട്രഭൃത്ത്വ-ന്തതോ ദേവാ അഭവ-ന്പരാ-ഽസുരാ യോ ഭ്രാതൃവ്യവാന്-ഥ്സ്യാ-ഥ്സ ഏതാന് ജുഹുയാദഭ്യാതാനൈരേവ ഭ്രാതൃവ്യാനഭ്യാതനുതേ ജയൈര്ജയതി രാഷ്ട്രഭൃദ്ഭീ രാഷ്ട്രമാ ദത്തേ ഭവത്യാത്മനാ പരാ-ഽസ്യ ഭ്രാതൃവ്യോ ഭവതി ॥ 18 ॥
ദേവാ വൈ യദ്യജ്ഞേ-ഽകുര്വത തദസുരാ അകുര്വത തേ ദേവാ ഏതാനഭ്യാതാനാനപശ്യന്- താനഭ്യാതന്വത യദ്ദേവാനാ-ങ്കര്മാ-ഽഽസീദാര്ധ്യത തദ്യദസുരാണാ-ന്ന തദാര്ധ്യത യേന കര്മണേര്ഥ്സേ-ത്തത്ര ഹോതവ്യാ ഋദ്ധ്നോത്യേവ തേന കര്മണാ യദ്വിശ്വേ ദേവാ-സ്സമഭര-ന്തസ്മാ-ദഭ്യാതാനാ വൈശ്വദേവായത്-പ്രജാപതിര്ജയാ-ന്പ്രായച്ഛ-ത്തസ്മാജ്ജയാഃ പ്രാജാപത്യാ [പ്രാജാപത്യാഃ, യ-ദ്രാഷ്ട്രഭൃദ്ഭീ] 17
യ-ദ്രാഷ്ട്രഭൃദ്ഭീ രാഷ്ട്രമാ-ഽദദത ത-ദ്രാഷ്ട്രഭൃതാഗ്ം രാഷ്ട്രഭൃത്ത്വ-ന്തേ ദേവാ അഭ്യാതാനൈരസുരാനഭ്യാതന്വത ജയൈരജയന്-രാഷ്ട്രഭൃദ്ഭീ രാഷ്ട്രമാ-ഽദദത യദ്ദേവാ അഭ്യാതാനൈരസുരാനഭ്യാതന്വത തദഭ്യാതാനാനാമഭ്യാതാനത്വം-യഁജ്ജയൈരജയ-ന്തജ്ജയാനാ-ഞ്ജയത്വം-യഁ-ദ്രാഷ്ട്രഭൃദ്ഭീ രാഷ്ട്രമാ-ഽദദത ത-ദ്രാഷ്ട്രഭൃതാഗ്ം രാഷ്ട്രഭൃത്ത്വ-ന്തതോ ദേവാ അഭവ-ന്പരാ-ഽസുരാ യോ ഭ്രാതൃവ്യവാന്-ഥ്സ്യാ-ഥ്സ ഏതാന് ജുഹുയാദഭ്യാതാനൈരേവ ഭ്രാതൃവ്യാനഭ്യാതനുതേ ജയൈര്ജയതി രാഷ്ട്രഭൃദ്ഭീ രാഷ്ട്രമാ ദത്തേ ഭവത്യാത്മനാ പരാ-ഽസ്യ ഭ്രാതൃവ്യോ ഭവതി ॥ 18 ॥
(പ്രാജാപത്യാഃ-സോ-ഽ-ഷ്ടാ ദശ ച) (അ. 6)
ഋതാഷാ-ഡൃതധാമാ-ഽഗ്നി-ര്ഗന്ധര്വസ്ത-സ്യൌഷധയോ-ഽഫ്സരസ ഊര്ജോ നാമ സ ഇദ-മ്ബ്രഹ്മ ക്ഷത്ര-മ്പാതു താ ഇദ-മ്ബ്രഹ്മ ക്ഷത്ര-മ്പാന്തു തസ്മൈ സ്വാഹാ താഭ്യ-സ്സ്വാഹാ സഗ്ംഹിതോ വിശ്വസാമാ സൂര്യോ ഗന്ധര്വ-സ്തസ്യ മരീചയോ-ഽഫ്സരസ ആയുവഃ സുഷുമ്ന-സ്സൂര്യ രശ്മി-ശ്ചന്ദ്രമാ ഗന്ധര്വ-സ്തസ്യ നക്ഷത്രാണ്യ-ഫ്സരസോ ബേകുരയോഭുജ്യു-സ്സുപര്ണോ യജ്ഞോ ഗന്ധര്വ-സ്തസ്യ ദക്ഷിണാ അപ്സരസഃ സ്തവാഃ പ്രജാപതി-ര്വിശ്വകര്മാ മനോ [മനഃ, ഗന്ധര്വസ്തസ്യ-ര്ഖ്സാമാന്യ-ഫ്സരസോ] 19
ഗന്ധര്വസ്തസ്യ-ര്ഖ്സാമാന്യ-ഫ്സരസോ വഹ്നയൈഷിരോ വിശ്വവ്യചാ വാതോ ഗന്ധര്വ-സ്തസ്യാ-ഽഽപോ ഽഫ്സരസോ മുദാഭുവനസ്യ പതേ യസ്യത ഉപരി ഗൃഹാ ഇഹ ച । സ നോ രാസ്വാജ്യാനിഗ്ം രായസ്പോഷഗ്ം സുവീര്യഗ്ം സംവഁഥ്സരീണാഗ് സ്വസ്തിമ് ॥ പരമേഷ്ഠ്യധിപതി-ര്മൃത്യു-ര്ഗന്ധര്വ-സ്തസ്യ വിശ്വമപ്സരസോ ഭുവഃ സുക്ഷിതിഃ- സുഭൂതി-ര്ഭദ്രകൃ-ഥ്സുവര്വാ-ന്പര്ജന്യോ ഗന്ധര്വ-സ്തസ്യ വിദ്യുതോ ഽഫ്സരസോ രുചോ ദൂരേ ഹേതി-രമൃഡയോ [ദൂരേ ഹേതി-രമൃഡയഃ, മൃത്യുര്ഗന്ധര്വ-സ്തസ്യ] 20
മൃത്യുര്ഗന്ധര്വ-സ്തസ്യ പ്രജാ അഫ്സരസോ ഭീരുവശ്ചരുഃ കൃപണ കാശീ കാമോ ഗന്ധര്വ-സ്തസ്യാധയോ ഽഫ്സരസഃ ശോചയന്തീര്നാമ സ ഇദ-മ്ബ്രഹ്മ ക്ഷത്ര-മ്പാത താ ഇദ-മ്ബ്രഹ്മ ക്ഷത്ര-മ്പാന്തു തസ്മൈ സ്വാഹാ താഭ്യ-സ്സ്വാഹാ സ നോ ഭുവനസ്യ പതേ യസ്യത ഉപരി ഗൃഹാ ഇഹ ച । ഉരു ബ്രഹ്മണേ-ഽസ്മൈ ക്ഷത്രായ മഹി ശര്മ യച്ഛ ॥ 21 ॥
ഋതാഷാ-ഡൃതധാമാ-ഽഗ്നി-ര്ഗന്ധര്വസ്ത-സ്യൌഷധയോ-ഽഫ്സരസ ഊര്ജോ നാമ സ ഇദ-മ്ബ്രഹ്മ ക്ഷത്ര-മ്പാതു താ ഇദ-മ്ബ്രഹ്മ ക്ഷത്ര-മ്പാന്തു തസ്മൈ സ്വാഹാ താഭ്യ-സ്സ്വാഹാ സഗ്ംഹിതോ വിശ്വസാമാ സൂര്യോ ഗന്ധര്വ-സ്തസ്യ മരീചയോ-ഽഫ്സരസ ആയുവഃ സുഷുമ്ന-സ്സൂര്യ രശ്മി-ശ്ചന്ദ്രമാ ഗന്ധര്വ-സ്തസ്യ നക്ഷത്രാണ്യ-ഫ്സരസോ ബേകുരയോഭുജ്യു-സ്സുപര്ണോ യജ്ഞോ ഗന്ധര്വ-സ്തസ്യ ദക്ഷിണാ അപ്സരസഃ സ്തവാഃ പ്രജാപതി-ര്വിശ്വകര്മാ മനോ [മനഃ, ഗന്ധര്വസ്തസ്യ-ര്ഖ്സാമാന്യ-ഫ്സരസോ] 19
ഗന്ധര്വസ്തസ്യ-ര്ഖ്സാമാന്യ-ഫ്സരസോ വഹ്നയൈഷിരോ വിശ്വവ്യചാ വാതോ ഗന്ധര്വ-സ്തസ്യാ-ഽഽപോ ഽഫ്സരസോ മുദാഭുവനസ്യ പതേ യസ്യത ഉപരി ഗൃഹാ ഇഹ ച । സ നോ രാസ്വാജ്യാനിഗ്ം രായസ്പോഷഗ്ം സുവീര്യഗ്ം സംവഁഥ്സരീണാഗ് സ്വസ്തിമ് ॥ പരമേഷ്ഠ്യധിപതി-ര്മൃത്യു-ര്ഗന്ധര്വ-സ്തസ്യ വിശ്വമപ്സരസോ ഭുവഃ സുക്ഷിതിഃ- സുഭൂതി-ര്ഭദ്രകൃ-ഥ്സുവര്വാ-ന്പര്ജന്യോ ഗന്ധര്വ-സ്തസ്യ വിദ്യുതോ ഽഫ്സരസോ രുചോ ദൂരേ ഹേതി-രമൃഡയോ [ദൂരേ ഹേതി-രമൃഡയഃ, മൃത്യുര്ഗന്ധര്വ-സ്തസ്യ] 20
മൃത്യുര്ഗന്ധര്വ-സ്തസ്യ പ്രജാ അഫ്സരസോ ഭീരുവശ്ചരുഃ കൃപണ കാശീ കാമോ ഗന്ധര്വ-സ്തസ്യാധയോ ഽഫ്സരസഃ ശോചയന്തീര്നാമ സ ഇദ-മ്ബ്രഹ്മ ക്ഷത്ര-മ്പാത താ ഇദ-മ്ബ്രഹ്മ ക്ഷത്ര-മ്പാന്തു തസ്മൈ സ്വാഹാ താഭ്യ-സ്സ്വാഹാ സ നോ ഭുവനസ്യ പതേ യസ്യത ഉപരി ഗൃഹാ ഇഹ ച । ഉരു ബ്രഹ്മണേ-ഽസ്മൈ ക്ഷത്രായ മഹി ശര്മ യച്ഛ ॥ 21 ॥
(മനോ - ഽമൃഡയഃ - ഷട്ചത്വാരിഗ്ംശച്ച) (അ. 7)
രാഷ്ട്രകാമായ ഹോതവ്യാ രാഷ്ട്രം-വൈഁ രാഷ്ട്രഭൃതോ രാഷ്ട്രേണൈവാസ്മൈ രാഷ്ട്രമവ രുന്ധേ രാഷ്ട്രമേവ ഭവത്യാത്മനേ ഹോതവ്യാ രാഷ്ട്രം-വൈഁ രാഷ്ട്രഭൃതോ രാഷ്ട്ര-മ്പ്രജാ രാഷ്ട്ര-മ്പശവോ രാഷ്ട്രം-യഁച്ഛ്രേഷ്ഠോ ഭവതി രാഷ്ട്രേണൈവ രാഷ്ട്രമവ രുന്ധേ വസിഷ്ഠ-സ്സമാനാനാ-മ്ഭവതി ഗ്രാമകാമായ ഹോതവ്യാ രാഷ്ട്രം-വൈഁ രാഷ്ട്രഭൃതോ രാഷ്ട്രഗ്ം സജാതാ രാഷ്ട്രേണൈവാസ്മൈ രാഷ്ട്രഗ്ം സജാതാനവ രുന്ധേ ഗ്രാ- [രുന്ധേ ഗ്രാമീ, ഏവ ഭവത്യധിദേവനേ] 22
-മ്യേവ ഭവത്യധിദേവനേ ജുഹോത്യധിദേവന ഏവാസ്മൈ സജാതാനവ രുന്ധേ ത ഏനമവരുദ്ധാ ഉപ തിഷ്ഠന്തേ രഥമുഖ ഓജസ്കാമസ്യ ഹോതവ്യാ ഓജോ വൈ രാഷ്ട്രഭൃത ഓജോ രഥ ഓജസൈവാസ്മാ ഓജോ-ഽവ രുന്ധ ഓജസ്വ്യേവ ഭവതി യോ രാഷ്ട്രാദപഭൂത-സ്സ്യാ-ത്തസ്മൈ ഹോതവ്യാ യാവന്തോ-ഽസ്യ രഥാ-സ്സ്യുസ്താ-ന്ബ്രൂയാ-ദ്യുന്ധ്വമിതി രാഷ്ട്രമേവാ-ഽസ്മൈ യുന- [രാഷ്ട്രമേവാ-ഽസ്മൈ യുനക്തി, ആഹുതയോ വാ] 23
-ക്ത്യാഹുതയോ വാ ഏതസ്യാകൢപ്താ യസ്യ രാഷ്ട്ര-ന്ന കല്പതേ സ്വരഥസ്യ ദക്ഷിണ-ഞ്ചക്ര-മ്പ്രവൃഹ്യ നാഡീമഭി ജുഹുയാദാഹുതീരേവാസ്യ കല്പയതി താ അസ്യ കല്പമാനാ രാഷ്ട്രമനു കല്പതേ സങ്ഗ്രാമേ സംയഁത്തേ ഹോതവ്യാ രാഷ്ട്രം-വൈഁ രാഷ്ട്രഭൃതോ രാഷ്ട്രേ ഖലു വാ ഏതേ വ്യായച്ഛന്തേ യേ സങ്ഗ്രാമഗ്ം സം-യഁന്തി യസ്യ പൂര്വസ്യ ജുഹ്വതി സ ഏവ ഭവതി ജയതി തഗ്ം സഗ്രാമ്മ-മ്മാന്ധുക ഇദ്ധ്മോ [ഇദ്ധ്മഃ, ഭവത്യങ്ഗാരാ] 24
ഭവത്യങ്ഗാരാ ഏവ പ്രതിവേഷ്ടമാനാ അമിത്രാണാമസ്യ സേനാ-മ്പ്രതിവേഷ്ടയന്തി യ ഉന്മാദ്യേ-ത്തസ്മൈ ഹോതവ്യാ ഗന്ധര്വാഫ്സരസോ വാ ഏതമുന്മാദയന്തി യ ഉന്മാദ്യത്യേതേ ഖലു വൈ ഗന്ധര്വാഫ്സരസോ യദ്രാഷ്ട്രഭൃതസ്തസ്മൈ സ്വാഹാ താഭ്യ-സ്സ്വാഹേതി ജുഹോതി തേനൈവൈനാഞ്ഛമയതി നൈയഗ്രോധ ഔദുമ്ബര ആശ്വത്ഥഃ പ്ലാക്ഷ ഇതീദ്ധ്മോ ഭവത്യേതേ വൈ ഗന്ധര്വാഫ്സരസാ-ങ്ഗൃഹാ-സ്സ്വ ഏവൈനാ- [ഏവൈനാന്, ആയതനേ] 25
-നായതനേ ശമയത്യഭിചരതാ പ്രതിലോമഗ്ം ഹോതവ്യാഃ പ്രാണാനേവാസ്യ പ്രതീചഃ പ്രതി യൌതി ത-ന്തതോ യേന കേന ച സ്തൃണുതേ സ്വകൃത ഇരിണേ ജുഹോതി പ്രദരേ വൈതദ്വാ അസ്യൈ നിര്-ഋതിഗൃഹീത-ന്നിര്-ഋതിഗൃഹീത ഏവൈന-ന്നിര്-ഋത്യാ ഗ്രാഹയതി യദ്വാചഃ ക്രൂര-ന്തേന വഷ-ട്കരോതി വാച ഏവൈന-ങ്ക്രൂരേണ പ്രവൃശ്ചതി താജഗാര്തിമാര്ച്ഛതി യസ്യ കാമയേതാന്നാദ്യ- [കാമയേതാന്നാദ്യമ്, ആ ദദീയേതി] 26
-മാ ദദീയേതി തസ്യ സഭായാമുത്താനോ നിപദ്യ ഭുവനസ്യ പത ഇതി തൃണാനി സ-ങ്ഗൃഹ്ണീയാ-ത്പ്രജാപതിര്വൈ ഭുവനസ്യ പതിഃ പ്രജാപതിനൈവാസ്യാന്നാദ്യമാ ദത്ത ഇദമഹമമുഷ്യാ ഽഽമുഷ്യായണസ്യാന്നാദ്യഗ്ം ഹരാമീത്യാഹാന്നാദ്യമേവാസ്യ ഹരതി ഷഡ്ഭിര്ഹരതി ഷഡ്വാ ഋതവഃ പ്രജാപതിനൈവാസ്യാ-ന്നാദ്യമാദായര്തവോ ഽസ്മാ അനു പ്രയച്ഛന്തി [പ്രയച്ഛന്തി, യോ ജ്യേഷ്ഠബന്ധു-] 27
യോ ജ്യേഷ്ഠബന്ധു-രപ ഭൂത-സ്സ്യാ-ത്തഗ്ഗ്സ്ഥലേ-ഽവസായ്യ ബ്രഹ്മൌദന-ഞ്ചതുഃ ശരാവ-മ്പക്ത്വാ തസ്മൈ ഹോതവ്യാ വര്ഷ്മ വൈ രാഷ്ട്രഭൃതോ വഷ്മ സ്ഥലം-വഁര്ഷ്മണൈവൈനം-വഁഷ്മ സമാനാനാ-ങ്ഗമയതി ചതുഃ ശരാവോ ഭവതി ദിക്ഷ്വേവ പ്രതിതിഷ്ഠതി ക്ഷീരേ ഭവതി രുചമേവാസ്മി-ന്ദധാത്യുദ്ധരതി ശൃതത്വായ സര്പിഷ്വാ-ന്ഭവതി മേദ്ധ്യത്വായ ചത്വാര ആര്ഷേയാഃ പ്രാ-ഽശ്ഞന്തി ദിശാമേവ ജ്യോതിഷി ജുഹോതി ॥ 28 ॥
രാഷ്ട്രകാമായ ഹോതവ്യാ രാഷ്ട്രം-വൈഁ രാഷ്ട്രഭൃതോ രാഷ്ട്രേണൈവാസ്മൈ രാഷ്ട്രമവ രുന്ധേ രാഷ്ട്രമേവ ഭവത്യാത്മനേ ഹോതവ്യാ രാഷ്ട്രം-വൈഁ രാഷ്ട്രഭൃതോ രാഷ്ട്ര-മ്പ്രജാ രാഷ്ട്ര-മ്പശവോ രാഷ്ട്രം-യഁച്ഛ്രേഷ്ഠോ ഭവതി രാഷ്ട്രേണൈവ രാഷ്ട്രമവ രുന്ധേ വസിഷ്ഠ-സ്സമാനാനാ-മ്ഭവതി ഗ്രാമകാമായ ഹോതവ്യാ രാഷ്ട്രം-വൈഁ രാഷ്ട്രഭൃതോ രാഷ്ട്രഗ്ം സജാതാ രാഷ്ട്രേണൈവാസ്മൈ രാഷ്ട്രഗ്ം സജാതാനവ രുന്ധേ ഗ്രാ- [രുന്ധേ ഗ്രാമീ, ഏവ ഭവത്യധിദേവനേ] 22
-മ്യേവ ഭവത്യധിദേവനേ ജുഹോത്യധിദേവന ഏവാസ്മൈ സജാതാനവ രുന്ധേ ത ഏനമവരുദ്ധാ ഉപ തിഷ്ഠന്തേ രഥമുഖ ഓജസ്കാമസ്യ ഹോതവ്യാ ഓജോ വൈ രാഷ്ട്രഭൃത ഓജോ രഥ ഓജസൈവാസ്മാ ഓജോ-ഽവ രുന്ധ ഓജസ്വ്യേവ ഭവതി യോ രാഷ്ട്രാദപഭൂത-സ്സ്യാ-ത്തസ്മൈ ഹോതവ്യാ യാവന്തോ-ഽസ്യ രഥാ-സ്സ്യുസ്താ-ന്ബ്രൂയാ-ദ്യുന്ധ്വമിതി രാഷ്ട്രമേവാ-ഽസ്മൈ യുന- [രാഷ്ട്രമേവാ-ഽസ്മൈ യുനക്തി, ആഹുതയോ വാ] 23
-ക്ത്യാഹുതയോ വാ ഏതസ്യാകൢപ്താ യസ്യ രാഷ്ട്ര-ന്ന കല്പതേ സ്വരഥസ്യ ദക്ഷിണ-ഞ്ചക്ര-മ്പ്രവൃഹ്യ നാഡീമഭി ജുഹുയാദാഹുതീരേവാസ്യ കല്പയതി താ അസ്യ കല്പമാനാ രാഷ്ട്രമനു കല്പതേ സങ്ഗ്രാമേ സംയഁത്തേ ഹോതവ്യാ രാഷ്ട്രം-വൈഁ രാഷ്ട്രഭൃതോ രാഷ്ട്രേ ഖലു വാ ഏതേ വ്യായച്ഛന്തേ യേ സങ്ഗ്രാമഗ്ം സം-യഁന്തി യസ്യ പൂര്വസ്യ ജുഹ്വതി സ ഏവ ഭവതി ജയതി തഗ്ം സഗ്രാമ്മ-മ്മാന്ധുക ഇദ്ധ്മോ [ഇദ്ധ്മഃ, ഭവത്യങ്ഗാരാ] 24
ഭവത്യങ്ഗാരാ ഏവ പ്രതിവേഷ്ടമാനാ അമിത്രാണാമസ്യ സേനാ-മ്പ്രതിവേഷ്ടയന്തി യ ഉന്മാദ്യേ-ത്തസ്മൈ ഹോതവ്യാ ഗന്ധര്വാഫ്സരസോ വാ ഏതമുന്മാദയന്തി യ ഉന്മാദ്യത്യേതേ ഖലു വൈ ഗന്ധര്വാഫ്സരസോ യദ്രാഷ്ട്രഭൃതസ്തസ്മൈ സ്വാഹാ താഭ്യ-സ്സ്വാഹേതി ജുഹോതി തേനൈവൈനാഞ്ഛമയതി നൈയഗ്രോധ ഔദുമ്ബര ആശ്വത്ഥഃ പ്ലാക്ഷ ഇതീദ്ധ്മോ ഭവത്യേതേ വൈ ഗന്ധര്വാഫ്സരസാ-ങ്ഗൃഹാ-സ്സ്വ ഏവൈനാ- [ഏവൈനാന്, ആയതനേ] 25
-നായതനേ ശമയത്യഭിചരതാ പ്രതിലോമഗ്ം ഹോതവ്യാഃ പ്രാണാനേവാസ്യ പ്രതീചഃ പ്രതി യൌതി ത-ന്തതോ യേന കേന ച സ്തൃണുതേ സ്വകൃത ഇരിണേ ജുഹോതി പ്രദരേ വൈതദ്വാ അസ്യൈ നിര്-ഋതിഗൃഹീത-ന്നിര്-ഋതിഗൃഹീത ഏവൈന-ന്നിര്-ഋത്യാ ഗ്രാഹയതി യദ്വാചഃ ക്രൂര-ന്തേന വഷ-ട്കരോതി വാച ഏവൈന-ങ്ക്രൂരേണ പ്രവൃശ്ചതി താജഗാര്തിമാര്ച്ഛതി യസ്യ കാമയേതാന്നാദ്യ- [കാമയേതാന്നാദ്യമ്, ആ ദദീയേതി] 26
-മാ ദദീയേതി തസ്യ സഭായാമുത്താനോ നിപദ്യ ഭുവനസ്യ പത ഇതി തൃണാനി സ-ങ്ഗൃഹ്ണീയാ-ത്പ്രജാപതിര്വൈ ഭുവനസ്യ പതിഃ പ്രജാപതിനൈവാസ്യാന്നാദ്യമാ ദത്ത ഇദമഹമമുഷ്യാ ഽഽമുഷ്യായണസ്യാന്നാദ്യഗ്ം ഹരാമീത്യാഹാന്നാദ്യമേവാസ്യ ഹരതി ഷഡ്ഭിര്ഹരതി ഷഡ്വാ ഋതവഃ പ്രജാപതിനൈവാസ്യാ-ന്നാദ്യമാദായര്തവോ ഽസ്മാ അനു പ്രയച്ഛന്തി [പ്രയച്ഛന്തി, യോ ജ്യേഷ്ഠബന്ധു-] 27
യോ ജ്യേഷ്ഠബന്ധു-രപ ഭൂത-സ്സ്യാ-ത്തഗ്ഗ്സ്ഥലേ-ഽവസായ്യ ബ്രഹ്മൌദന-ഞ്ചതുഃ ശരാവ-മ്പക്ത്വാ തസ്മൈ ഹോതവ്യാ വര്ഷ്മ വൈ രാഷ്ട്രഭൃതോ വഷ്മ സ്ഥലം-വഁര്ഷ്മണൈവൈനം-വഁഷ്മ സമാനാനാ-ങ്ഗമയതി ചതുഃ ശരാവോ ഭവതി ദിക്ഷ്വേവ പ്രതിതിഷ്ഠതി ക്ഷീരേ ഭവതി രുചമേവാസ്മി-ന്ദധാത്യുദ്ധരതി ശൃതത്വായ സര്പിഷ്വാ-ന്ഭവതി മേദ്ധ്യത്വായ ചത്വാര ആര്ഷേയാഃ പ്രാ-ഽശ്ഞന്തി ദിശാമേവ ജ്യോതിഷി ജുഹോതി ॥ 28 ॥
(ഗ്രാമീ - യുനക്തീ - ധ്മഃ - സ്വ ഏവൈനാ - നന്നാദ്യം - ഁയച്ഛന്ത്യേ - കാന്ന പഞ്ചാശച്ച) (അ. 8)
ദേവികാ നിവര്പേ-ത്പ്രജാകാമശ്ഛന്ദാഗ്ംസി വൈ ദേവികാശ്ഛന്ദാഗ്ംസീവ ഖലു വൈ പ്രജാശ്ഛന്ദോഭിരേവാസ്മൈ പ്രജാഃ പ്രജനയതി പ്രഥമ-ന്ധാതാര-ങ്കരോതി മിഥുനീ ഏവ തേന കരോത്യന്വേവാസ്മാ അനുമതിര്മന്യതേ രാതേ രാകാ പ്ര സിനീവാലീ ജനയതി പ്രജാസ്വേവ പ്രജാതാസു കുഹ്വാ വാച-ന്ദധാത്യേതാ ഏവ നിവര്പേ-ത്പശുകാമശ്ഛന്ദാഗ്ംസി വൈ ദേവികാശ്ഛന്ദാഗ്ംസീ- [ദേവികാശ്ഛന്ദാഗ്ംസി, ഇവ ഖലു വൈ] 29
-വ ഖലു വൈ പശവശ്ഛന്ദോഭിരേവാസ്മൈ പശൂ-ന്പ്രജനയതി പ്രഥമ-ന്ധാതാര-ങ്കരോതി പ്രൈവ തേന വാപയത്യന്വേവാസ്മാ അനുമതിര്മന്യതേ രാതേ രാകാ പ്ര സിനീവാലീ ജനയതി പശൂനേവ പ്രജാതാന് കുഹ്വാ പ്രതിഷ്ഠാപയത്യേതാ ഏവ നിര്വപേ-ദ്ഗ്രാമകാമശ്ഛന്ദാഗ്ംസി വൈ ദേവികാശ്ഛന്ദാഗ്ംസീ വ ഖലു വൈ ഗ്രാമശ്ഛന്ദോഭിരേവാസ്മൈ ഗ്രാമ- [ഗ്രാമമ്, അവ രുന്ധേ] 30
-മവ രുന്ധേ മദ്ധ്യതോ ധാതാര-ങ്കരോതി മദ്ധ്യത ഏവൈന-ങ്ഗ്രാമസ്യ ദധാത്യേതാ ഏവ നിര്വപേജ്ജ്യോഗാമയാവീ ഛന്ദാഗ്ംസി വൈ ദേവികാശ്ഛന്ദാഗ്ംസി ഖലു വാ ഏതമഭി മന്യന്തേ യസ്യ ജ്യോഗാമയതി ഛന്ദോഭിരേവൈന-മഗദ-ങ്കരോതി മദ്ധ്യതോ ധാതാര-ങ്കരോതി മദ്ധ്യതോ വാ ഏതസ്യാകൢപ്തം-യഁസ്യ ജ്യോഗാമയതി മദ്ധ്യത ഏവാസ്യ തേന കല്പയത്യേതാ ഏവ നി- [ ഏവ നിഃ, വപേദ്യം-യഁജ്ഞോ] 31
-ര്വപേദ്യം-യഁജ്ഞോ നോപനമേച്ഛന്ദാഗ്ംസി വൈ ദേവികാശ്ഛന്ദാഗ്ംസി ഖലു വാ ഏത-ന്നോപ നമന്തി യം-യഁജ്ഞോ നോപനമതി പ്രഥമ-ന്ധാതാര-ങ്കരോതി മുഖത ഏവാസ്മൈ ഛന്ദാഗ്ംസി ദധാത്യുപൈനം-യഁജ്ഞോ നമത്യേതാ ഏവ നിവര്പേദീജാനശ്ഛന്ദാഗ്ംസി വൈ ദേവികാ യാതയാമാനീവ ഖലു വാ ഏതസ്യ ഛന്ദാഗ്ംസി യ ഈജാന ഉത്തമ-ന്ധാതാര-ങ്കരോ- [ഉത്തമ-ന്ധാതാര-ങ്കരോതി, ഉപരിഷ്ടാദേവാസ്മൈ] 32
-ത്യുപരിഷ്ടാദേവാസ്മൈ ഛന്ദാഗ്സ്യയാതയാമാന്യവ രുന്ധ ഉപൈനമുത്തരോ യജ്ഞോ നമത്യേതാ ഏവ നിവര്പേദ്യ-മ്മേധാ നോപനമേച്ഛന്ദാഗ്ംസി വൈ ദേവികാശ്ഛന്ദാഗ്ംസി ഖലു വാ ഏത-ന്നോപ നമന്തി യ-മ്മേധാ നോപനമതി പ്രഥമ-ന്ധാതാര-ങ്കരോതി മുഖത ഏവാസ്മൈ ഛന്ദാഗ്ംസി ദധാത്യുപൈന-മ്മേധാ നമത്യേതാ ഏവ നിവര്പേ- [നിവര്പേത്, രുക്കാമശ്ഛന്ദാഗ്ംസി വൈ] 33
-ദ്രുക്കാമശ്ഛന്ദാഗ്ംസി വൈ ദേവികാശ്ഛന്ദാഗ്ംസീവ ഖലു വൈ രുക് ഛന്ദോഭിരേവാസ്മി-ന്രുച-ന്ദധാതിക്ഷീരേ ഭവന്തി രുചമേവാസ്മി-ന്ദധതി മദ്ധ്യതോ ധാതാര-ങ്കരോതി മദ്ധ്യത ഏവൈനഗ്ം രുചോ ദധാതിഗായത്രീ വാ അനുമതിസ്ത്രിഷ്ടുഗ്രാകാ ജഗതീ സിനീവാല്യനുഷ്ടുപ് കുഹൂര്ധാതാ വഷട്കാരഃ പൂര്വപക്ഷോ രാകാ-ഽപരപക്ഷഃ കുഹൂരമാവാസ്യാ സിനീവാലീ പൌര്ണമാസ്യനുമതിശ്ചന്ദ്രമാ ധാതാ-ഽഷ്ടൌ [ ] 34
വസവോ-ഽഷ്ടാക്ഷരാ ഗായത്ര്യേകാദശ രുദ്രാ ഏകാദശാക്ഷരാ ത്രിഷ്ടുബ് ദ്വാദശാ-ഽഽദിത്യാ ദ്വാദശാക്ഷരാ ജഗതീ പ്രജാപതിരനുഷ്ടുബ് ധാതാ വഷട്കാര ഏതദ്വൈ ദേവികാ-സ്സര്വാണി ച ഛന്ദാഗ്ംസി സര്വാശ്ച ദേവതാ വഷട്കാരസ്താ യ-ഥ്സഹ സര്വാ നിര്വപേദീശ്വരാ ഏന-മ്പ്രദഹോ ദ്വേ പ്രഥമേ നിരുപ്യ ധാതുസ്തൃതീയ-ന്നിവര്പേ-ത്തഥോ ഏവോത്തരേ നിവര്പേ-ത്തഥൈന-ന്ന പ്രദഹന്ത്യ ഥോ യസ്മൈ കാമായ നിരുപ്യന്തേ തമേവാ-ഽഽഭിരുപാ-ഽഽപ്നോതി ॥ 35 ॥
ദേവികാ നിവര്പേ-ത്പ്രജാകാമശ്ഛന്ദാഗ്ംസി വൈ ദേവികാശ്ഛന്ദാഗ്ംസീവ ഖലു വൈ പ്രജാശ്ഛന്ദോഭിരേവാസ്മൈ പ്രജാഃ പ്രജനയതി പ്രഥമ-ന്ധാതാര-ങ്കരോതി മിഥുനീ ഏവ തേന കരോത്യന്വേവാസ്മാ അനുമതിര്മന്യതേ രാതേ രാകാ പ്ര സിനീവാലീ ജനയതി പ്രജാസ്വേവ പ്രജാതാസു കുഹ്വാ വാച-ന്ദധാത്യേതാ ഏവ നിവര്പേ-ത്പശുകാമശ്ഛന്ദാഗ്ംസി വൈ ദേവികാശ്ഛന്ദാഗ്ംസീ- [ദേവികാശ്ഛന്ദാഗ്ംസി, ഇവ ഖലു വൈ] 29
-വ ഖലു വൈ പശവശ്ഛന്ദോഭിരേവാസ്മൈ പശൂ-ന്പ്രജനയതി പ്രഥമ-ന്ധാതാര-ങ്കരോതി പ്രൈവ തേന വാപയത്യന്വേവാസ്മാ അനുമതിര്മന്യതേ രാതേ രാകാ പ്ര സിനീവാലീ ജനയതി പശൂനേവ പ്രജാതാന് കുഹ്വാ പ്രതിഷ്ഠാപയത്യേതാ ഏവ നിര്വപേ-ദ്ഗ്രാമകാമശ്ഛന്ദാഗ്ംസി വൈ ദേവികാശ്ഛന്ദാഗ്ംസീ വ ഖലു വൈ ഗ്രാമശ്ഛന്ദോഭിരേവാസ്മൈ ഗ്രാമ- [ഗ്രാമമ്, അവ രുന്ധേ] 30
-മവ രുന്ധേ മദ്ധ്യതോ ധാതാര-ങ്കരോതി മദ്ധ്യത ഏവൈന-ങ്ഗ്രാമസ്യ ദധാത്യേതാ ഏവ നിര്വപേജ്ജ്യോഗാമയാവീ ഛന്ദാഗ്ംസി വൈ ദേവികാശ്ഛന്ദാഗ്ംസി ഖലു വാ ഏതമഭി മന്യന്തേ യസ്യ ജ്യോഗാമയതി ഛന്ദോഭിരേവൈന-മഗദ-ങ്കരോതി മദ്ധ്യതോ ധാതാര-ങ്കരോതി മദ്ധ്യതോ വാ ഏതസ്യാകൢപ്തം-യഁസ്യ ജ്യോഗാമയതി മദ്ധ്യത ഏവാസ്യ തേന കല്പയത്യേതാ ഏവ നി- [ ഏവ നിഃ, വപേദ്യം-യഁജ്ഞോ] 31
-ര്വപേദ്യം-യഁജ്ഞോ നോപനമേച്ഛന്ദാഗ്ംസി വൈ ദേവികാശ്ഛന്ദാഗ്ംസി ഖലു വാ ഏത-ന്നോപ നമന്തി യം-യഁജ്ഞോ നോപനമതി പ്രഥമ-ന്ധാതാര-ങ്കരോതി മുഖത ഏവാസ്മൈ ഛന്ദാഗ്ംസി ദധാത്യുപൈനം-യഁജ്ഞോ നമത്യേതാ ഏവ നിവര്പേദീജാനശ്ഛന്ദാഗ്ംസി വൈ ദേവികാ യാതയാമാനീവ ഖലു വാ ഏതസ്യ ഛന്ദാഗ്ംസി യ ഈജാന ഉത്തമ-ന്ധാതാര-ങ്കരോ- [ഉത്തമ-ന്ധാതാര-ങ്കരോതി, ഉപരിഷ്ടാദേവാസ്മൈ] 32
-ത്യുപരിഷ്ടാദേവാസ്മൈ ഛന്ദാഗ്സ്യയാതയാമാന്യവ രുന്ധ ഉപൈനമുത്തരോ യജ്ഞോ നമത്യേതാ ഏവ നിവര്പേദ്യ-മ്മേധാ നോപനമേച്ഛന്ദാഗ്ംസി വൈ ദേവികാശ്ഛന്ദാഗ്ംസി ഖലു വാ ഏത-ന്നോപ നമന്തി യ-മ്മേധാ നോപനമതി പ്രഥമ-ന്ധാതാര-ങ്കരോതി മുഖത ഏവാസ്മൈ ഛന്ദാഗ്ംസി ദധാത്യുപൈന-മ്മേധാ നമത്യേതാ ഏവ നിവര്പേ- [നിവര്പേത്, രുക്കാമശ്ഛന്ദാഗ്ംസി വൈ] 33
-ദ്രുക്കാമശ്ഛന്ദാഗ്ംസി വൈ ദേവികാശ്ഛന്ദാഗ്ംസീവ ഖലു വൈ രുക് ഛന്ദോഭിരേവാസ്മി-ന്രുച-ന്ദധാതിക്ഷീരേ ഭവന്തി രുചമേവാസ്മി-ന്ദധതി മദ്ധ്യതോ ധാതാര-ങ്കരോതി മദ്ധ്യത ഏവൈനഗ്ം രുചോ ദധാതിഗായത്രീ വാ അനുമതിസ്ത്രിഷ്ടുഗ്രാകാ ജഗതീ സിനീവാല്യനുഷ്ടുപ് കുഹൂര്ധാതാ വഷട്കാരഃ പൂര്വപക്ഷോ രാകാ-ഽപരപക്ഷഃ കുഹൂരമാവാസ്യാ സിനീവാലീ പൌര്ണമാസ്യനുമതിശ്ചന്ദ്രമാ ധാതാ-ഽഷ്ടൌ [ ] 34
വസവോ-ഽഷ്ടാക്ഷരാ ഗായത്ര്യേകാദശ രുദ്രാ ഏകാദശാക്ഷരാ ത്രിഷ്ടുബ് ദ്വാദശാ-ഽഽദിത്യാ ദ്വാദശാക്ഷരാ ജഗതീ പ്രജാപതിരനുഷ്ടുബ് ധാതാ വഷട്കാര ഏതദ്വൈ ദേവികാ-സ്സര്വാണി ച ഛന്ദാഗ്ംസി സര്വാശ്ച ദേവതാ വഷട്കാരസ്താ യ-ഥ്സഹ സര്വാ നിര്വപേദീശ്വരാ ഏന-മ്പ്രദഹോ ദ്വേ പ്രഥമേ നിരുപ്യ ധാതുസ്തൃതീയ-ന്നിവര്പേ-ത്തഥോ ഏവോത്തരേ നിവര്പേ-ത്തഥൈന-ന്ന പ്രദഹന്ത്യ ഥോ യസ്മൈ കാമായ നിരുപ്യന്തേ തമേവാ-ഽഽഭിരുപാ-ഽഽപ്നോതി ॥ 35 ॥
(പശുകാമശ്ഛന്ദാഗ്ംസി വൈ ദേവികാശ്ഛന്ദാഗ്ംസി-ഗ്രാമം-കല്പയത്യേതാ ഏവ നി-രുത്തമന്ധാതാര-ങ്കരോതി - മേധാ നമത്യേതാ ഏവ നിര്വപേ - ദഷ്ടൌ - ദഹന്തി - നവ ച) (അ. 9)
(ദേവികാഃ പ്രജാകാമോ മിഥുനീ പശുകാമഃ പ്രൈവ ഗ്രാമകാമോ ജ്യോഗാമയാവീ യം-യഁജ്ഞോ യ ഈജാനോ യ-മ്മേധാ രുക്കാമോ-ഽഷ്ടൌ । ദേവികാ ഭവന്തി ദധതി രാഷ്ട്രകാമായ ഭവതി ദധാതി ।)
വാസ്തോഷ്പതേ പ്രതി ജാനീ ഹ്യസ്മാന്-ഥ്സ്വാവേശോ അനമീവോ ഭവാനഃ । യ-ത്ത്വേമഹേ പ്രതിതന്നോ ജുഷസ്വ ശന്ന ഏധി ദ്വിപദേ ശഞ്ചതുഷ്പദേ ॥ വാസ്തോഷ്പതേ ശഗ്മയാ സഗ്ം സദാതേ സക്ഷീമഹി രണ്വയാ ഗാതുമത്യാ । ആവഃ, ക്ഷേമ ഉത യോഗേ വരന്നോ യൂയ-മ്പാത സ്വസ്തിഭി-സ്സദാനഃ ॥ യ-ഥ്സായ-മ്പ്രാതരഗ്നിഹോത്ര-ഞ്ജുഹോത്യാഹുതീഷ്ടകാ ഏവ താ ഉപ ധത്തേ [താ ഉപ ധത്തേ, യജമാനോ-ഽഹോരാത്രാണി] 36
യജമാനോ-ഽഹോരാത്രാണി വാ ഏതസ്യേഷ്ടകാ യ ആഹിതാഗ്നിര്യ-ഥ്സായ-മ്പ്രാതര്ജുഹോത്യഹോരാത്രാണ്യേവാ ഽഽപ്ത്വേഷ്ടകാഃ കൃത്വോപ ധത്തേ ദശ സമാനത്ര ജുഹോതി ദശാക്ഷരാ വിരാ-ഡ്വിരാജമേവാ-ഽഽപ്ത്വേഷ്ടകാ-ങ്കൃത്വോപ ധത്തേ-ഽഥോ വിരാജ്യേവ യജ്ഞമാപ്നോതി ചിത്യശ്ചിത്യോ-ഽസ്യ ഭവതി തസ്മാദ്യത്ര ദശോഷിത്വാ പ്രയാതി ത-ദ്യജ്ഞവാസ്ത്വവാസ്ത്വേവ തദ്യ-ത്തതോ-ഽര്വാചീനഗ്ം [തദ്യ-ത്തതോ-ഽര്വാചീനമ്, രുദ്രഃ ഖലു വൈ] 37
രുദ്രഃ ഖലു വൈ വാസ്തോഷ്പതിര്യദഹുത്വാ വാസ്തോഷ്പതീയ-മ്പ്രയായാ-ദ്രുദ്ര ഏന-മ്ഭൂത്വാ-ഽഗ്നിരനൂത്ഥായ ഹന്യാദ്വാസ്തോഷ്പതീയ-ഞ്ജുഹോതി ഭാഗധേയേനൈവൈനഗ്ം ശമയതി നാ-ഽഽര്തിമാര്ച്ഛതി യജമാനോ യദ്യുക്തേ ജുഹുയാദ്യഥാ പ്രയാതേ വാസ്താവാഹുതി-ഞ്ജുഹോതി താദൃഗേവ തദ്യദയുക്തേ ജുഹുയാദ്യഥാ ക്ഷേമ ആഹുതി-ഞ്ജുഹോതി താദൃഗേവ തദഹുതമസ്യ വാസ്തോഷ്പതീയഗ്ഗ് സ്യാ- [സ്യാത്, ദക്ഷിണോ] 38
-ദ്ദക്ഷിണോ യുക്തോ ഭവതി സവ്യോ-ഽയുക്തോ-ഽഥ വാസ്തോഷ്പതീയ-ഞ്ജുഹോത്യുഭയമേവാ-ഽ കരപരിവര്ഗമേവൈനഗ്ം ശമയതി യദേകയാ ജുഹുയാദ്ദര്വിഹോമ-ങ്കുര്യാ-ത്പുരോ-ഽനുവാക്യാ മനൂച്യ യാജ്യയാ ജുഹോതി സദേവത്വായ യദ്ധുത ആദദ്ധ്യാ-ദ്രുദ്ര-ങ്ഗൃഹാനന്വാരോഹയേ-ദ്യദവക്ഷാണാന്യസ-മ്പ്രക്ഷാപ്യ പ്രയായാദ്യഥാ യജ്ഞവേശസം-വാഁ-ഽഽദഹനം-വാഁ താദൃഗേവ തദയന്തേ യോനിര്-ഋത്വിയ ഇത്യരണ്യോ-സ്സമാരോഹയ- [ഇത്യരണ്യോ-സ്സമാരോഹയതി, ഏഷ വാ] 39
-ത്യേഷ വാ അഗ്നേര്യോനി-സ്സ്വ ഏവൈനം-യോഁനൌ സമാരോഹയത്യഥോ ഖല്വാഹുര്യദരണ്യോ-സ്സമാരൂഢോ നശ്യേദുദസ്യാഗ്നി-സ്സീദേ-ത്പുനരാധേയഃ സ്യാദിതി യാ തേ അഗ്നേ യജ്ഞിയാ തനൂസ്തയേഹ്യാ രോഹേത്യാത്മന്-ഥ്സമാരോഹയതേ യജമാനോ വാ അഗ്നേര്യോനി-സ്സ്വായാമേവൈനം-യോഁന്യാഗ്ം സമാരോഹയതേ ॥ 40 ॥
വാസ്തോഷ്പതേ പ്രതി ജാനീ ഹ്യസ്മാന്-ഥ്സ്വാവേശോ അനമീവോ ഭവാനഃ । യ-ത്ത്വേമഹേ പ്രതിതന്നോ ജുഷസ്വ ശന്ന ഏധി ദ്വിപദേ ശഞ്ചതുഷ്പദേ ॥ വാസ്തോഷ്പതേ ശഗ്മയാ സഗ്ം സദാതേ സക്ഷീമഹി രണ്വയാ ഗാതുമത്യാ । ആവഃ, ക്ഷേമ ഉത യോഗേ വരന്നോ യൂയ-മ്പാത സ്വസ്തിഭി-സ്സദാനഃ ॥ യ-ഥ്സായ-മ്പ്രാതരഗ്നിഹോത്ര-ഞ്ജുഹോത്യാഹുതീഷ്ടകാ ഏവ താ ഉപ ധത്തേ [താ ഉപ ധത്തേ, യജമാനോ-ഽഹോരാത്രാണി] 36
യജമാനോ-ഽഹോരാത്രാണി വാ ഏതസ്യേഷ്ടകാ യ ആഹിതാഗ്നിര്യ-ഥ്സായ-മ്പ്രാതര്ജുഹോത്യഹോരാത്രാണ്യേവാ ഽഽപ്ത്വേഷ്ടകാഃ കൃത്വോപ ധത്തേ ദശ സമാനത്ര ജുഹോതി ദശാക്ഷരാ വിരാ-ഡ്വിരാജമേവാ-ഽഽപ്ത്വേഷ്ടകാ-ങ്കൃത്വോപ ധത്തേ-ഽഥോ വിരാജ്യേവ യജ്ഞമാപ്നോതി ചിത്യശ്ചിത്യോ-ഽസ്യ ഭവതി തസ്മാദ്യത്ര ദശോഷിത്വാ പ്രയാതി ത-ദ്യജ്ഞവാസ്ത്വവാസ്ത്വേവ തദ്യ-ത്തതോ-ഽര്വാചീനഗ്ം [തദ്യ-ത്തതോ-ഽര്വാചീനമ്, രുദ്രഃ ഖലു വൈ] 37
രുദ്രഃ ഖലു വൈ വാസ്തോഷ്പതിര്യദഹുത്വാ വാസ്തോഷ്പതീയ-മ്പ്രയായാ-ദ്രുദ്ര ഏന-മ്ഭൂത്വാ-ഽഗ്നിരനൂത്ഥായ ഹന്യാദ്വാസ്തോഷ്പതീയ-ഞ്ജുഹോതി ഭാഗധേയേനൈവൈനഗ്ം ശമയതി നാ-ഽഽര്തിമാര്ച്ഛതി യജമാനോ യദ്യുക്തേ ജുഹുയാദ്യഥാ പ്രയാതേ വാസ്താവാഹുതി-ഞ്ജുഹോതി താദൃഗേവ തദ്യദയുക്തേ ജുഹുയാദ്യഥാ ക്ഷേമ ആഹുതി-ഞ്ജുഹോതി താദൃഗേവ തദഹുതമസ്യ വാസ്തോഷ്പതീയഗ്ഗ് സ്യാ- [സ്യാത്, ദക്ഷിണോ] 38
-ദ്ദക്ഷിണോ യുക്തോ ഭവതി സവ്യോ-ഽയുക്തോ-ഽഥ വാസ്തോഷ്പതീയ-ഞ്ജുഹോത്യുഭയമേവാ-ഽ കരപരിവര്ഗമേവൈനഗ്ം ശമയതി യദേകയാ ജുഹുയാദ്ദര്വിഹോമ-ങ്കുര്യാ-ത്പുരോ-ഽനുവാക്യാ മനൂച്യ യാജ്യയാ ജുഹോതി സദേവത്വായ യദ്ധുത ആദദ്ധ്യാ-ദ്രുദ്ര-ങ്ഗൃഹാനന്വാരോഹയേ-ദ്യദവക്ഷാണാന്യസ-മ്പ്രക്ഷാപ്യ പ്രയായാദ്യഥാ യജ്ഞവേശസം-വാഁ-ഽഽദഹനം-വാഁ താദൃഗേവ തദയന്തേ യോനിര്-ഋത്വിയ ഇത്യരണ്യോ-സ്സമാരോഹയ- [ഇത്യരണ്യോ-സ്സമാരോഹയതി, ഏഷ വാ] 39
-ത്യേഷ വാ അഗ്നേര്യോനി-സ്സ്വ ഏവൈനം-യോഁനൌ സമാരോഹയത്യഥോ ഖല്വാഹുര്യദരണ്യോ-സ്സമാരൂഢോ നശ്യേദുദസ്യാഗ്നി-സ്സീദേ-ത്പുനരാധേയഃ സ്യാദിതി യാ തേ അഗ്നേ യജ്ഞിയാ തനൂസ്തയേഹ്യാ രോഹേത്യാത്മന്-ഥ്സമാരോഹയതേ യജമാനോ വാ അഗ്നേര്യോനി-സ്സ്വായാമേവൈനം-യോഁന്യാഗ്ം സമാരോഹയതേ ॥ 40 ॥
(ധത്തേ-ഽര്വാചീനഗ്ഗ് -സ്യാ-ഥ്സമാരോഹയതി -പഞ്ചചത്വാരിഗ്ംശച്ച) (അ. 10)
ത്വമഗ്നേ ബൃഹദ്വയോ ദധാസി ദേവ ദാശുഷേ । കവിര്ഗൃഹപതിര്യുവാ ॥ ഹവ്യവാഡഗ്നിരജരഃ പിതാ നോ വിഭുര്വിഭാവാ സുദൃശീകോ അസ്മേ । സുഗാര്ഹപത്യാ-സ്സമിഷോ ദിദീഹ്യസ്മദ്രിയഖ്സ-മ്മിമീഹി ശ്രവാഗ്ംസി ॥ ത്വ-ഞ്ച സോമ നോ വശോ ജീവാതു-ന്ന മരാമഹേ । പ്രിയസ്തോത്രോ വനസ്പതിഃ ॥ ബ്രഹ്മാ ദേവാനാ-മ്പദവീഃ കവീനാമൃഷിര്വിപ്രാണാ-മ്മഹിഷോ മൃഗാണാമ് । ശ്യേനോ ഗൃദ്ധ്രാണാഗ് സ്വധിതി ര്വനാനാഗ്ം സോമഃ [സോമഃ, പവിത്രമത്യേതി] 41
പവിത്രമത്യേതി രേഭന്ന് ॥ ആ വിശ്വദേവഗ്ം സത്പതിഗ്ം സൂക്തൈരദ്യാ വൃണീമഹേ । സത്യസവഗ്ം സവിതാരമ് ॥ ആസത്യേന രജസാ വര്തമാനോ നിവേശയന്നമൃത-മ്മര്ത്യഞ്ച । ഹിരണ്യയേന സവിതാ രഥേനാ-ഽഽ ദേവോയാതി ഭുവനാ വിപശ്യന്ന് ॥ യഥാ നോ അദിതിഃ കര-ത്പശ്വേ നൃഭ്യോ യഥാ ഗവേ । യഥാ തോകായ രുദ്രിയമ് ॥ മാ നസ്തോകേ തനയേ മാ ന ആയുഷി മാ നോ ഗോഷു മാ [ ] 42
നോ അശ്വേഷു രീരിഷഃ । വീരാ-ന്മാനോ രുദ്ര ഭാമിതോ വധീര്ഹവിഷ്മന്തോ നമസാ വിധേമ തേ ॥ ഉദപ്രുതോ ന വയോ രക്ഷമാണാ വാവദതോ അഭ്രിയസ്യേവ ഘോഷാഃ । ഗിരിഭ്രജോ നോര്മയോ മദന്തോ ബൃഹസ്പതിമഭ്യര്കാ അനാവന്ന് ॥ ഹഗ്ംസൈരിവ സഖിഭിര്വാവദദ്ഭിരശ്മന്- മയാനി നഹനാ വ്യസ്യന്ന് । ബൃഹസ്പതിരഭികനിക്രദദ്ഗാ ഉത പ്രാസ്തൌദുച്ച വിദ്വാഗ്ം അഗായത് ॥ ഏന്ദ്ര സാനസിഗ്ം രയിഗ്ം [രയിമ്, സജിത്വാനഗ്ം സദാസഹമ് ।] 43
സജിത്വാനഗ്ം സദാസഹമ് । വര്ഷിഷ്ഠമൂതയേ ഭര ॥ പ്ര സസാഹിഷേ പുരുഹൂത ശത്രൂന് ജ്യേഷ്ഠസ്തേ ശുഷ്മ ഇഹ രാതിരസ്തു । ഇന്ദ്രാ-ഽഽ ഭര ദക്ഷിണേനാ വസൂനി പതി-സ്സിന്ധൂനാമസി രേവതീനാമ് ॥ ത്വഗ്ം സുതസ്യ പീതയേ സദ്യോ വൃദ്ധോ അജായഥാഃ । ഇന്ദ്ര ജ്യൈഷ്ഠ്യായ സുക്രതോ ॥ ഭുവസ്ത്വമിന്ദ്ര ബ്രഹ്മണാ മഹാ-ന്ഭുവോ വിശ്വേഷു സവനേഷു യജ്ഞിയഃ । ഭുവോ നൄഗ്ശ്ച്യൌത്നോ വിശ്വസ്മി-ന്ഭരേ ജ്യേഷ്ഠശ്ച മന്ത്രോ [മന്ത്രഃ, വിശ്വചര്ഷണേ ।] 44
വിശ്വചര്ഷണേ ॥ മിത്രസ്യ ചര്ഷണീധൃത-ശ്ശ്രവോ ദേവസ്യ സാനസിമ് ।
ത്വമഗ്നേ ബൃഹദ്വയോ ദധാസി ദേവ ദാശുഷേ । കവിര്ഗൃഹപതിര്യുവാ ॥ ഹവ്യവാഡഗ്നിരജരഃ പിതാ നോ വിഭുര്വിഭാവാ സുദൃശീകോ അസ്മേ । സുഗാര്ഹപത്യാ-സ്സമിഷോ ദിദീഹ്യസ്മദ്രിയഖ്സ-മ്മിമീഹി ശ്രവാഗ്ംസി ॥ ത്വ-ഞ്ച സോമ നോ വശോ ജീവാതു-ന്ന മരാമഹേ । പ്രിയസ്തോത്രോ വനസ്പതിഃ ॥ ബ്രഹ്മാ ദേവാനാ-മ്പദവീഃ കവീനാമൃഷിര്വിപ്രാണാ-മ്മഹിഷോ മൃഗാണാമ് । ശ്യേനോ ഗൃദ്ധ്രാണാഗ് സ്വധിതി ര്വനാനാഗ്ം സോമഃ [സോമഃ, പവിത്രമത്യേതി] 41
പവിത്രമത്യേതി രേഭന്ന് ॥ ആ വിശ്വദേവഗ്ം സത്പതിഗ്ം സൂക്തൈരദ്യാ വൃണീമഹേ । സത്യസവഗ്ം സവിതാരമ് ॥ ആസത്യേന രജസാ വര്തമാനോ നിവേശയന്നമൃത-മ്മര്ത്യഞ്ച । ഹിരണ്യയേന സവിതാ രഥേനാ-ഽഽ ദേവോയാതി ഭുവനാ വിപശ്യന്ന് ॥ യഥാ നോ അദിതിഃ കര-ത്പശ്വേ നൃഭ്യോ യഥാ ഗവേ । യഥാ തോകായ രുദ്രിയമ് ॥ മാ നസ്തോകേ തനയേ മാ ന ആയുഷി മാ നോ ഗോഷു മാ [ ] 42
നോ അശ്വേഷു രീരിഷഃ । വീരാ-ന്മാനോ രുദ്ര ഭാമിതോ വധീര്ഹവിഷ്മന്തോ നമസാ വിധേമ തേ ॥ ഉദപ്രുതോ ന വയോ രക്ഷമാണാ വാവദതോ അഭ്രിയസ്യേവ ഘോഷാഃ । ഗിരിഭ്രജോ നോര്മയോ മദന്തോ ബൃഹസ്പതിമഭ്യര്കാ അനാവന്ന് ॥ ഹഗ്ംസൈരിവ സഖിഭിര്വാവദദ്ഭിരശ്മന്- മയാനി നഹനാ വ്യസ്യന്ന് । ബൃഹസ്പതിരഭികനിക്രദദ്ഗാ ഉത പ്രാസ്തൌദുച്ച വിദ്വാഗ്ം അഗായത് ॥ ഏന്ദ്ര സാനസിഗ്ം രയിഗ്ം [രയിമ്, സജിത്വാനഗ്ം സദാസഹമ് ।] 43
സജിത്വാനഗ്ം സദാസഹമ് । വര്ഷിഷ്ഠമൂതയേ ഭര ॥ പ്ര സസാഹിഷേ പുരുഹൂത ശത്രൂന് ജ്യേഷ്ഠസ്തേ ശുഷ്മ ഇഹ രാതിരസ്തു । ഇന്ദ്രാ-ഽഽ ഭര ദക്ഷിണേനാ വസൂനി പതി-സ്സിന്ധൂനാമസി രേവതീനാമ് ॥ ത്വഗ്ം സുതസ്യ പീതയേ സദ്യോ വൃദ്ധോ അജായഥാഃ । ഇന്ദ്ര ജ്യൈഷ്ഠ്യായ സുക്രതോ ॥ ഭുവസ്ത്വമിന്ദ്ര ബ്രഹ്മണാ മഹാ-ന്ഭുവോ വിശ്വേഷു സവനേഷു യജ്ഞിയഃ । ഭുവോ നൄഗ്ശ്ച്യൌത്നോ വിശ്വസ്മി-ന്ഭരേ ജ്യേഷ്ഠശ്ച മന്ത്രോ [മന്ത്രഃ, വിശ്വചര്ഷണേ ।] 44
വിശ്വചര്ഷണേ ॥ മിത്രസ്യ ചര്ഷണീധൃത-ശ്ശ്രവോ ദേവസ്യ സാനസിമ് ।
സത്യ-ഞ്ചിത്ര ശ്രവസ്തമമ് ॥ മിത്രോ ജനാന് യാതയതി പ്രജാന-ന്മിത്രോ ദാധാര പൃഥിവീമുത ദ്യാമ് । മിത്രഃ കൃഷ്ടീരനിമിഷാ-ഽഭി ചഷ്ടേ സത്യായ ഹവ്യ-ങ്ഘൃതവ-ദ്വിധേമ ॥ പ്രസമിത്ര മര്തോ അസ്തു പ്രയസ്വാന്. യസ്ത ആദിത്യ ശിക്ഷതി വ്രതേന । ന ഹന്യതേ ന ജീയതേ ത്വോതോ നൈനമഗ്ംഹോ അശ്ഞോത്യന്തിതോ ന ദൂരാത് ॥ യ- [യത്, ചിദ്ധി തേ വിശോ] 45
-ച്ചിദ്ധി തേ വിശോ യഥാ പ്രദേവ വരുണ വ്രതമ് । മിനീമസി ദ്യവിദ്യവി ॥ യ-ത്കിഞ്ചേദം-വഁരുണ ദൈവ്യേ ജനേ-ഽഭിദ്രോഹ-മ്മനുഷ്യാശ്ചരാമസി । അചിത്തീയ-ത്തവ ധര്മാ യുയോപിമമാ നസ്തസ്മാ ദേനസോ ദേവ രീരിഷഃ ॥ കിതവാസോ യദ്രി രിപുര്ന ദീവി യദ്വാ ഘാ സത്യ മുതയന്ന വിദ്മ । സര്വാ താ വിഷ്യ ശിഥിരേ വ ദേവാഥാ തേ സ്യാമ വരുണ പ്രിയാസഃ ॥ 46 ॥
-ച്ചിദ്ധി തേ വിശോ യഥാ പ്രദേവ വരുണ വ്രതമ് । മിനീമസി ദ്യവിദ്യവി ॥ യ-ത്കിഞ്ചേദം-വഁരുണ ദൈവ്യേ ജനേ-ഽഭിദ്രോഹ-മ്മനുഷ്യാശ്ചരാമസി । അചിത്തീയ-ത്തവ ധര്മാ യുയോപിമമാ നസ്തസ്മാ ദേനസോ ദേവ രീരിഷഃ ॥ കിതവാസോ യദ്രി രിപുര്ന ദീവി യദ്വാ ഘാ സത്യ മുതയന്ന വിദ്മ । സര്വാ താ വിഷ്യ ശിഥിരേ വ ദേവാഥാ തേ സ്യാമ വരുണ പ്രിയാസഃ ॥ 46 ॥
(സോമോ-ഗോഷു മാ- രയിം - മന്ത്രോ -യ-ച്ഛിഥിരാ-സപ്ത ച ) (അ. 11)
(വി വാ ഏതസ്യാ - ഽഽവായോ - ഇമേ വൈ - ചിത്തഞ്ചാ - ഽഗ്നിര്ഭൂതാനാം - ദേവാ വാ അഭ്യാതാനാ - നൃതാഷാഡ് - രാഷ്ട്രകാമായ - ദേവികാ - വാസ്തോഷ്പതേ - ത്വമഗ്നേ ബൃഹ - ദേകാദശ )
(വി വാ ഏതസ്യേ - ത്യാഹ - മൃത്യുര്ഗന്ധര്വോ - ഽവ രുന്ധേ മദ്ധ്യത - സ്ത്വമഗ്നേ ബൃഹഥ് - ഷട്ചത്വാരിഗ്ംശത്)
(വി വാ ഏതസ്യ, പ്രിയാസഃ )
॥ ഹരിഃ ഓമ് ॥
॥ കൃഷ്ണ യജുര്വേദീയ തൈത്തിരീയ സംഹിതായാ-ന്തൃതീയകാണ്ഡേ ചതുര്ഥഃ പ്രശ്ന-സ്സമാപ്തഃ ॥