3.5 - পূৰ্ণা পশ্চাদুত পূৰ্ণা - কৃষ্ণ যজুৰ্ৱেদ তৈত্তিৰীয সংহিতা পাঠঃ

কৃষ্ণ যজুৰ্ৱেদীয তৈত্তিৰীয সংহিতাযা-ন্তৃতীযকাণ্ডে পঞ্চমঃ প্ৰশ্নঃ - ইষ্টিশেষাভিধানং
ও-ন্নমঃ পৰমাত্মনে, শ্ৰী মহাগণপতযে নমঃ,

শ্ৰী গুৰুভ্যো নমঃ । হৰিঃ ওম্ ॥
পূৰ্ণা পশ্চাদুত পূৰ্ণা পুৰস্তাদু-ন্মদ্ধ্যতঃ পৌৰ্ণমাসী জিগায । তস্যা-ন্দেৱা অধি সংৱঁসন্ত উত্তমে নাক ইহ মাদযন্তাম্ ॥ যত্তে দেৱা অদধু ৰ্ভাগধেযমমাৱাস্যে সংৱঁসন্তো মহিত্ৱা । সানো যজ্ঞ-ম্পিপৃহি ৱিশ্ৱৱাৰে ৰযি-ন্নো ধেহি সুভগে সুৱীৰম্ ॥নিৱেশনী সঙ্গমনী ৱসূনাং-ৱিঁশ্ৱা ৰূপাণি ৱসূন্যাৱেশযন্তী । সহস্ৰপোষগ্ং সুভগা ৰৰাণা সা ন আগন্. ৱৰ্চসা [আগন্. ৱৰ্চসা, সংৱিঁদানা ।] 1
সংৱিঁদানা ॥ অগ্নীষোমৌ প্ৰথমৌ ৱীৰ্যেণ ৱসূ-ন্ৰুদ্ৰানাদিত্যানিহ জিন্ৱতম্ । মাদ্ধ্যগ্ং হি পৌৰ্ণমাস-ঞ্জুষেথা-ম্ব্ৰহ্মণা ৱৃদ্ধৌ সুকৃতেন সাতাৱথা-ঽস্মভ্যগ্ং সহৱীৰাগ্ং ৰযি-ন্নি যচ্ছতম্ ॥ আদিত্যাশ্চা-ঽঙ্গিৰসশ্চাগ্নীনা-ঽদধত তে দৰ্শপূৰ্ণমাসৌ প্ৰৈফ্স-ন্তেষামঙ্গিৰসা-ন্নিৰুপ্তগ্ং হৱিৰাসীদথা-ঽঽদিত্যা এতৌ হোমাৱপশ্য-ন্তাৱজুহৱুস্ততো ৱৈ তে দৰ্শপূৰ্ণমাসৌ [ ] 2
পূৰ্ৱ আ ঽলভন্ত দৰ্শপূৰ্ণমাসা-ৱালভমান এতৌ হোমৌ পুৰস্তাজ্জুহুযা-থ্সাক্ষাদেৱ দৰ্শপূৰ্ণমাসাৱা লভতে ব্ৰহ্মৱাদিনো ৱদন্তি স ত্ৱৈ দৰ্শপূৰ্ণমাসাৱা লভেত য এনযোৰনু-লোমঞ্চ প্ৰতিলোমঞ্চ ৱিদ্যাদিত্যমাৱাস্যাযা ঊৰ্ধ্ৱ-ন্তদনুলোম-ম্পৌৰ্ণমাস্যৈ প্ৰতীচীন-ন্ত-ত্প্ৰতিলোমং-যঁ-ত্পৌৰ্ণমাসী-ম্পূৰ্ৱামালভেত প্ৰতিলোমমেনাৱা লভেতা-মুমপক্ষীযমাণ-মন্ৱপ- [-মন্ৱপ, ক্ষীযেত সাৰস্ৱতৌ হোমৌ] 3
-ক্ষীযেত সাৰস্ৱতৌ হোমৌ পুৰস্তাজ্জুহুযাদমাৱাস্যা ৱৈ সৰস্ৱত্যনুলোম-মেৱৈনাৱা লভতে ঽমুমাপ্যাযমানমন্ৱা প্যাযত আগ্নাৱৈষ্ণৱ-মেকাদশকপাল-ম্পুৰস্তান্নিৰ্ৱপে-থ্সৰস্ৱত্যৈ চৰুগ্ং সৰস্ৱতে দ্ৱাদশকপালং-যঁদাগ্নেযো ভৱত্যগ্নিৰ্ৱৈ যজ্ঞমুখং-যঁজ্ঞমুখমেৱৰ্ধি-ম্পুৰস্তা-দ্ধত্তে য-দ্ৱৈষ্ণৱো ভৱতি যজ্ঞো ৱৈ ৱিষ্ণুৰ্যজ্ঞমেৱা-ঽঽৰভ্য প্ৰতনুতে সৰস্ৱত্যৈ চৰুৰ্ভৱতি সৰস্ৱতে দ্ৱাদশকপালো-ঽমাৱাস্যা ৱৈ সৰস্ৱতী পূৰ্ণমাস-স্সৰস্ৱা-ন্তাৱেৱ সাক্ষাদা ৰভত ঋদ্ধ্নোত্যাভ্যা-ন্দ্ৱাদশকপাল-স্সৰস্ৱতে ভৱতি মিথুনত্ৱায প্ৰজাত্যৈ মিথুনৌ গাৱৌ দক্ষিণা সমৃদ্ধ্যৈ ॥ 4 ॥

(ৱৰ্চসা - ৱৈ তে দৰ্শপূৰ্ণমাসা - ৱপ - তনুতে সৰস্ৱত্যৈ - পঞ্চৱিগ্ংশতিশ্চ) (অ. 1)
ঋষযো ৱা ইন্দ্ৰ-ম্প্ৰত্যক্ষ-ন্নাপশ্য-ন্তং-ৱঁসিষ্ঠঃ প্ৰত্যক্ষমপশ্য-থ্সো-ঽব্ৰৱী-দ্ব্ৰাহ্মণ-ন্তে ৱক্ষ্যামি যথা ত্ৱত্পুৰোহিতাঃ প্ৰজাঃ প্ৰজনিষ্যন্তে-ঽথ মেতৰেভ্য ঋষিভ্যো মা প্ৰৱোচ ইতি তস্মা এতান্থ্স্তোম-ভাগানব্ৰৱী-ত্ততো ৱসিষ্ঠপুৰোহিতাঃ প্ৰজাঃ প্ৰাজাযন্ত তস্মা-দ্ৱাসিষ্ঠো ব্ৰহ্মা কাৰ্যঃ প্ৰৈৱ জাযতে ৰশ্মিৰসি ক্ষযায ত্ৱা ক্ষয-ঞ্জিন্ৱে- [ক্ষয-ঞ্জিন্ৱেতি, আহ দেৱা ৱৈ] 5
-ত্যাহ দেৱা ৱৈ ক্ষযো দেৱেভ্য এৱ যজ্ঞ-ম্প্ৰা-ঽঽহ প্ৰেতিৰসি ধৰ্মায ত্ৱা ধৰ্ম-ঞ্জিন্ৱেত্যাহ মনুষ্যা ৱৈ ধৰ্মো মনুষ্যেভ্য এৱ যজ্ঞ-ম্প্ৰা-ঽঽহান্ৱিতিৰসি দিৱে ত্ৱা দিৱ-ঞ্জিন্ৱেত্যাহৈভ্য এৱ লোকেভ্যো যজ্ঞ-ম্প্ৰা-ঽঽহৱিষ্টম্ভো-ঽসি ৱৃষ্ট্যৈ ত্ৱা ৱৃষ্টি-ঞ্জিন্ৱেত্যাহ ৱৃষ্টিমেৱা-ঽৱ- [ৱৃষ্টিমেৱা-ঽৱ, ৰুন্ধে প্ৰৱা-] 6
-ৰুন্ধে প্ৰৱা-ঽস্যনুৱা-ঽসীত্যাহ মিথুনত্ৱাযোশিগসি ৱসুভ্যস্ত্ৱা ৱসূঞ্জিন্ৱেত্যাহাষ্টৌ ৱসৱ একাদশ ৰুদ্ৰা দ্ৱাদশা-ঽঽদিত্যা এতাৱন্তো ৱৈ দেৱাস্তেভ্য এৱ যজ্ঞ-ম্প্ৰা-ঽঽহৌজো-ঽসি পিতৃভ্যস্ত্ৱা পিতৄন্ জিন্ৱেত্যাহ দেৱানেৱ পিতৄননু সন্তনোতি তন্তুৰসি প্ৰজাভ্যস্ত্ৱা প্ৰজা জিন্ৱে- [প্ৰজা জিন্ৱ, ইত্যাহ পিতৄনেৱ] 7
-ত্যাহ পিতৄনেৱ প্ৰজা অনু সন্তনোতি পৃতনাষাডসি পশুভ্যস্ত্ৱা পশূঞ্জিন্ৱেত্যাহ প্ৰজা এৱ পশূননু সন্তনোতিৰেৱদস্যো-ষধীভ্য স্ত্ৱৌষধী-ৰ্জিন্ৱেত্যাহৌষধীষ্ৱেৱ পশূ-ন্প্ৰতিষ্ঠাপযত্যভিজিদসি যুক্তগ্ৰাৱেন্দ্ৰায ত্ৱেন্দ্ৰ-ঞ্জিন্ৱেত্যাহাভিজিত্যা অধিপতিৰসি প্ৰাণায ত্ৱা প্ৰাণ- [প্ৰাণম্, জিন্ৱেত্যাহ] 8
-ঞ্জিন্ৱেত্যাহ প্ৰজাস্ৱেৱ প্ৰাণা-ন্দধাতি ত্ৰিৱৃদসি প্ৰৱৃদসীত্যাহ মিথুনত্ৱায সগ্ংৰোহো-ঽসি নীৰোহো-ঽসীত্যাহ প্ৰজাত্যৈ ৱসুকো-ঽসি ৱেষশ্ৰিৰসি ৱস্যষ্টিৰসীত্যাহ প্ৰতিষ্ঠিত্যৈ ॥ 9 ॥

(জিন্ৱেত্য - ৱ - প্ৰজা জিন্ৱ - প্ৰাণন্ - ত্ৰিগ্ংশচ্চ) (অ. 2)
অগ্নিনা দেৱেন পৃতনা জযামি গাযত্ৰেণ ছন্দসা ত্ৰিৱৃতা স্তোমেন ৰথন্তৰেণ সাম্না ৱষট্কাৰেণ ৱজ্ৰেণ পূৰ্ৱজা-ন্ভ্ৰাতৃৱ্যানধৰা-ন্পাদযাম্যৱৈনা-ন্বাধে প্ৰত্যেনান্নুদে-ঽস্মিন্ ক্ষযে-ঽস্মি-ন্ভূমিলোকে যো-ঽস্মা-ন্দ্ৱেষ্টি যঞ্চ ৱয-ন্দ্ৱিষ্মো ৱিষ্ণোঃ ক্ৰমেণা-ঽত্যেনান্ ক্ৰামামীন্দ্ৰেণ দেৱেন পৃতনা জযামি ত্ৰৈষ্টুভেন ছন্দসা পঞ্চদশেন স্তোমেন বৃহতা সাম্না ৱষট্কাৰেণ ৱজ্ৰেণ [ৱজ্ৰেণ, সহজান্. ৱিশ্ৱেভিৰ্দেৱেভিঃ পৃতনা] 10
সহজান্. ৱিশ্ৱেভিৰ্দেৱেভিঃ পৃতনা জযামি জাগতেন ছন্দসা সপ্তদশেন স্তোমেন ৱামদেৱ্যেন সাম্না ৱষট্কাৰেণ ৱজ্ৰেণা পৰজানিন্দ্ৰেণ সযুজো ৱযগ্ং সাসহ্যাম পৃতন্যতঃ । ঘ্নন্তো ৱৃত্ৰাণ্যপ্ৰতি । যত্তে অগ্নে তেজস্তেনাহ-ন্তেজস্ৱী ভূযাসং-যঁত্তে অগ্নে ৱৰ্চস্তেনাহং-ৱঁৰ্চস্ৱী ভূযাসং-যঁত্তে অগ্নে হৰস্তেনাহগ্ং হৰস্ৱী ভূযাসম্ ॥ 11 ॥

(বৃহতা সাম্না ৱষট্কাৰেণ ৱজ্ৰেণ - ষট্চত্ৱাৰিগ্ংশচ্চ) (অ. 3)
যে দেৱা যজ্ঞহনো যজ্ঞমুষঃ পৃথিৱ্যামদ্ধ্যাসতে । অগ্নিৰ্মা তেভ্যো ৰক্ষতু গচ্ছেম সুকৃতো ৱযম্ ॥ আ-ঽগন্ম মিত্ৰাৱৰুণা ৱৰেণ্যা ৰাত্ৰীণা-ম্ভাগো যুৱযোৰ্যো অস্তি । নাক-ঙ্গৃহ্ণানা-স্সুকৃতস্য লোকে তৃতীযে পৃষ্ঠে অধি ৰোচনে দিৱঃ ॥ যে দেৱা যজ্ঞহনো যজ্ঞমুষো-ঽন্তৰিক্ষে-ঽদ্ধ্যাসতে । ৱাযুৰ্মা তেভ্যো ৰক্ষতু গচ্ছেম সুকৃতো ৱযম্ ॥ যাস্তে ৰাত্ৰী-স্সৱিত- [ৰাত্ৰী-স্সৱিতঃ, দেৱযানীৰন্তৰা] 12
-ৰ্দেৱযানীৰন্তৰা দ্যাৱাপৃথিৱী ৱিযন্তি । গৃহৈশ্চ সৰ্ৱৈঃ প্ৰজযা ন্ৱগ্ৰে সুৱো ৰুহাণাস্তৰতা ৰজাগ্ংসি ॥ যে দেৱা যজ্ঞহনো যজ্ঞমুষো দিৱ্যদ্ধ্যাসতে । সূৰ্যো মা তেভ্যো ৰক্ষতু গচ্ছেম সুকৃতো ৱযম্ ॥ যেনেন্দ্ৰায সমভৰঃ পযাগ্স্যুত্তমেন হৱিষা জাতৱেদঃ । তেনা-ঽগ্নে ত্ৱমুত ৱৰ্ধযেমগ্ং সজাতানাগ্ শ্ৰৈষ্ঠ্য আ ধেহ্যেনম্ ॥ যজ্ঞহনো ৱৈ দেৱা যজ্ঞমুষ- [দেৱা যজ্ঞমুষঃ, সন্তি ত এষু] 13
-স্সন্তি ত এষু লোকেষ্ৱাসত আদদানা ৱিমথ্নানা যো দদাতি যো যজতে তস্য । যে দেৱা যজ্ঞহনঃ পৃথিৱ্যামদ্ধ্যাসতে যে অন্তৰিক্ষে যে দিৱীত্যাহেমানেৱ লোকাগ্স্তীৰ্ত্ৱা সগৃহ-স্সপশু-স্সুৱৰ্গং-লোঁকমেত্যপ ৱৈ সোমেনেজানাদ্দেৱতাশ্চ যজ্ঞশ্চ ক্ৰামন্ত্যাগ্নেয-ম্পঞ্চকপালমুদৱসানীয-ন্নিৰ্ৱপেদগ্নি-স্সৰ্ৱা দেৱতাঃ [দেৱতাঃ, পাঙ্ক্তো যজ্ঞো] 14
পাঙ্ক্তো যজ্ঞো দেৱতাশ্চৈৱ যজ্ঞঞ্চাৱ ৰুন্ধেগাযত্ৰো ৱা অগ্নিৰ্গাযত্ৰ ছন্দাস্ত-ঞ্ছন্দসা ৱ্যৰ্ধযতি য-ত্পঞ্চকপাল-ঙ্কৰোত্যষ্টাকপালঃ কাৰ্যো-ঽষ্টাক্ষৰা গাযত্ৰী গাযত্ৰো-ঽগ্নি-ৰ্গাযত্ৰ ছন্দা-স্স্ৱেনৈৱৈন-ঞ্ছন্দসা সমৰ্ধযতি পঙ্ক্ত্যৌ যাজ্যানুৱাক্যে ভৱতঃ পাঙ্ক্তো যজ্ঞস্তেনৈৱ যজ্ঞান্নৈতি ॥ 15 ॥

(সৱিত-ৰ্দেৱা যজ্ঞমুষঃ - সৰ্ৱা দেৱতা - স্ত্ৰিচত্ৱাৰিগ্ংশচ্চ) (অ. 4)
সূৰ্যো মা দেৱো দেৱেভ্যঃ পাতু ৱাযুৰন্তৰিক্ষা-দ্যজমানো-ঽগ্নিৰ্মা পাতু চক্ষুষঃ । সক্ষ শূষ সৱিতৰ্ৱিশ্ৱচৰ্ষণ এতেভিঃ সোম নামভিৰ্ৱিধেম তে তেভিঃ সোম নামভিৰ্ৱিধেম তে ॥ অহ-ম্পৰস্তাদ-হমৱস্তাদহ-ঞ্জ্যোতিষা ৱি তমো ৱৱাৰ । যদন্তৰিক্ষ-ন্তদু মে পিতা-ঽভূদহগ্ং সূৰ্যমুভযতো দদৰ্শাহ-ম্ভূযা সমুত্তম-স্সমানানা- [সমুত্তম-স্সমানানাম্, আ সমুদ্ৰা-] 16
-মা সমুদ্ৰা-দা-ঽন্তৰিক্ষাত্-প্ৰজাপতিৰুদধি-ঞ্চ্যাৱযাতীন্দ্ৰঃ প্ৰস্নৌতু মৰুতো ৱৰ্ষযন্তূন্নম্ভয পৃথিৱী-ম্ভিন্ধীদ-ন্দিৱ্য-ন্নভঃ । উদ্নো দিৱ্যস্য নো দেহীশানো ৱিসৃজা দৃতিম্ ॥ পশৱো ৱা এতে যদাদিত্য এষ ৰুদ্ৰো যদগ্নিৰোষধীঃ প্ৰাস্যাগ্নাৱাদিত্য-ঞ্জুহোতি ৰুদ্ৰাদেৱ পশূনন্তৰ্দধাত্যথো ওষধীষ্ৱেৱ পশূ- [পশূন্, প্ৰতিষ্ঠাপযতি] 17
-ন্প্ৰতিষ্ঠাপযতি কৱিৰ্যজ্ঞস্য ৱিতনোতি পন্থা-ন্নাকস্য পৃষ্ঠে অধি ৰোচনে দিৱঃ । যেন হৱ্যং-ৱঁহসি যাসি দূত ইতঃ প্ৰচেতা অমুত-স্সনীযান্ ॥ যাস্তে ৱিশ্ৱা-স্সমিধ-স্সন্ত্যগ্নেযাঃ পৃথিৱ্যা-ম্বৰ্হিষি সূৰ্যে যাঃ । তাস্তে গচ্ছন্ত্ৱাহুতি-ঙ্ঘৃতস্য দেৱাযতে যজমানায শৰ্ম ॥ আশাসান-স্সুৱীৰ্যগ্ং ৰাযস্পোষগ্গ্ স্ৱশ্ৱিযম্ । বৃহস্পতিনা ৰাযা স্ৱগাকৃতো মহ্যং-যঁজমানায তিষ্ঠ ॥ 18 ॥

(সমানানা-মোষধীষ্ৱেৱ পশূন্ - মহ্যং-যঁজমানা - যৈকঞ্চ) (অ. 5)
স-ন্ত্ৱা নহ্যামি পযসা ঘৃতেন স-ন্ত্ৱা নহ্যাম্যপ ওষধীভিঃ । স-ন্ত্ৱা নহ্যামি প্ৰজযা-ঽহমদ্য সা দীক্ষিতা সনৱো ৱাজমস্মে ॥ প্ৰৈতু ব্ৰহ্মণস্পত্নী ৱেদিং-ৱঁৰ্ণেন সীদতু । অথাহমনুকামিনী স্ৱে লোকে ৱিশা ইহ ॥ সুপ্ৰজসস্ত্ৱা ৱযগ্ং সুপত্নীৰুপ সেদিম । অগ্নে সপত্নদম্ভনমদব্ধাসো অদাভ্যম্ ॥ ইমং-ৱিঁষ্যামি ৱৰুণস্য পাশং- [পাশম্, যমবদ্ধ্নীত] 19
-ঁযমবদ্ধ্নীত সৱিতা সুকেতঃ । ধাতুশ্চ যোনৌ সুকৃতস্য লোকে স্যোন-ম্মে সহ পত্যা কৰোমি ॥ প্ৰেহ্যুদেহ্যৃতস্য ৱামীৰন্ৱগ্নিস্তে-ঽগ্ৰ-ন্নযত্ৱদিতিৰ্মদ্ধ্য-ন্দদতাগ্ং ৰুদ্ৰাৱসৃষ্টা-ঽসি যুৱা নাম মা মা হিগ্ংসীৰ্ৱসুভ্যো ৰুদ্ৰেভ্য আদিত্যেভ্যো ৱিশ্ৱেভ্যো ৱো দেৱেভ্যঃ পন্নেজনীৰ্গৃহ্ণামি যজ্ঞায ৱঃ পন্নেজনী-স্সাদযামি ৱিশ্ৱস্য তে ৱিশ্ৱাৱতো ৱৃষ্ণিযাৱত- [ৱৃষ্ণিযাৱতঃ, তৱাগ্নে ৱামীৰনু] 20
-স্তৱাগ্নে ৱামীৰনু সদৃংশি ৱিশ্ৱা ৰেতাগ্ংসি ধিষীযা-ঽগ-ন্দেৱান্. যজ্ঞো নি দেৱীৰ্দেৱেভ্যো যজ্ঞমশিষন্নস্মিন্-থ্সুন্ৱতি যজমান আশিষ-স্স্ৱাহাকৃতা-স্সমুদ্ৰেষ্ঠা গন্ধৰ্ৱমাতিষ্ঠতানু । ৱাতস্য পত্মন্নিড ঈডিতাঃ ॥ 21 ॥

(পাশং - ঁৱৃষ্ণিযাৱত - স্ত্ৰিগ্ংশচ্চ) (অ. 6)
ৱষট্কাৰো ৱৈ গাযত্ৰিযৈ শিৰো-ঽছিন-ত্তস্যৈ ৰসঃ পৰা-ঽপত-থ্স পৃথিৱী-ম্প্ৰাৱিশথ্স খদিৰো-ঽভৱদ্যস্য খাদিৰ-স্স্ৰুৱো ভৱতি ছন্দসামেৱ ৰসেনাৱ দ্যতি সৰসা অস্যা-ঽঽহুতযো ভৱন্তি তৃতীযস্যামিতো দিৱি সোম আসী-ত্ত-ঙ্গাযত্ৰ্যা-ঽ হৰ-ত্তস্য পৰ্ণমচ্ছিদ্যত ত-ত্পৰ্ণো-ঽভৱ-ত্ত-ত্পৰ্ণস্য পৰ্ণত্ৱং-যঁস্য পৰ্ণমযী জুহূ- [জুহূঃ, ভৱতি সৌম্যা] 22
-ৰ্ভৱতি সৌম্যা অস্যা-ঽঽহুতযো ভৱন্তি জুষন্তে-ঽস্য দেৱা আহুতীৰ্দেৱা ৱৈ ব্ৰহ্মন্নৱদন্ত ত-ত্পৰ্ণ উপা-ঽশৃণো-থ্সুশ্ৰৱা ৱৈ নাম যস্য পৰ্ণমযী জুহূৰ্ভৱতি ন পাপগ্গ্ শ্লোকগ্ং শৃণোতি ব্ৰহ্ম ৱৈ পৰ্ণো ৱিণ্মৰুতো-ঽন্নং-ৱিঁণ্মাৰুতো-ঽশ্ৱত্থো যস্য পৰ্ণমযী জুহূৰ্ভৱত্যা-শ্ৱত্-থ্যুপভৃদ্- ব্ৰহ্মণৈৱান্নমৱ ৰুন্ধে-ঽথো ব্ৰহ্মৈ- [ৰুন্ধে-ঽথো ব্ৰহ্ম, এৱ ৱিশ্যদ্ধ্যূহতি] 23
-ৱ ৱিশ্যদ্ধ্যূহতি ৰাষ্ট্ৰং-ৱৈঁ পৰ্ণো ৱিডশ্ৱত্থো য-ত্পৰ্ণমযী জুহূৰ্ভৱত্যা-শ্ৱত্থ্যুপভৃ-দ্ৰাষ্ট্ৰমেৱ ৱিশ্যদ্ধ্যূহতি প্ৰজাপতিৰ্ৱা অজুহো-থ্সা যত্ৰা-ঽঽহুতিঃ প্ৰত্যতিষ্ঠ-ত্ততো ৱিকঙ্কত উদতিষ্ঠ-ত্ততঃ প্ৰজা অসৃজত যস্য ৱৈকঙ্কতী ধ্ৰুৱা ভৱতি প্ৰত্যৱাস্যা ঽঽহুতযস্তিষ্ঠন্ত্যথো প্ৰৈৱ জাযত এতদ্ৱৈ স্ৰুচাগ্ং ৰূপং-যঁস্যৈৱগ্ং ৰূপা-স্স্ৰুচো ভৱন্তি সৰ্ৱাণ্যেৱৈনগ্ং ৰূপাণি পশূনামুপতিষ্ঠন্তে নাস্যাপ-ৰূপমাত্মঞ্জাযতে ॥ 24 ॥

(জুহূ - ৰথো ব্ৰহ্ম - স্ৰুচাগ্ং - সপ্তদশ চ) (অ. 7)
উপযামগৃহীতো-ঽসি প্ৰজাপতযে ত্ৱা জ্যোতিষ্মতে জ্যোতিষ্মন্ত-ঙ্গৃহ্ণামি দক্ষায দক্ষৱৃধে ৰাত-ন্দেৱেভ্যো-ঽগ্নি জিহ্ৱেভ্যস্ত্ৱৰ্তাযুভ্য ইন্দ্ৰজ্যেষ্ঠেভ্যো ৱৰুণৰাজভ্যো ৱাতাপিভ্যঃ পৰ্জন্যাত্মভ্যো দিৱে ত্ৱা-ঽন্তৰিক্ষায ত্ৱা পৃথিৱ্যৈ ত্ৱা-ঽপেন্দ্ৰ দ্ৱিষতো মনো-ঽপ জিজ্যাসতো জহ্যপ যো নো-ঽৰাতীযতি ত-ঞ্জহি প্ৰাণায ত্ৱা-ঽপানায ত্ৱা ৱ্যানায ত্ৱা সতে ত্ৱা-ঽসতে ত্ৱা-ঽদ্ভ্যস্ত্ৱৌষধীভ্যো ৱিশ্ৱেভ্যস্ত্ৱা ভূতেভ্যো যতঃ প্ৰজা অক্খিদ্ৰা অজাযন্ত তস্মৈ ত্ৱা প্ৰজাপতযে ৱিভূদাৱংনে জ্যোতিষ্মতে জ্যোতিষ্মন্ত-ঞ্জুহোমি ॥ 25 ॥

(ওষধীভ্য - শ্চতুৰ্দশ চ) (অ. 8)
যাং-ৱাঁ অদ্ধ্ৱৰ্যুশ্চ যজমানশ্চ দেৱতামন্তৰিতস্তস্যা আ ৱৃশ্চ্যেতে প্ৰাজাপত্য-ন্দধিগ্ৰহ-ঙ্গৃহ্ণীযা-ত্প্ৰজাপতি-স্সৰ্ৱা দেৱতা দেৱতাভ্য এৱ নিহ্নুৱাতে জ্যেষ্ঠো ৱা এষ গ্ৰহাণাং-যঁস্যৈষ গৃহ্যতে জ্যৈষ্ঠ্যমেৱ গচ্ছতি সৰ্ৱাসাং-ৱাঁ এতদ্দেৱতানাগ্ং ৰূপং-যঁদেষ গ্ৰহো যস্যৈষ গৃহ্যতে সৰ্ৱাণ্যেৱৈনগ্ং ৰূপাণি পশূনামুপতিষ্ঠন্ত উপযামগৃহীতো- [উপযামগৃহীতঃ, অসি প্ৰজাপতযে] 26
-ঽসি প্ৰজাপতযে ত্ৱা জ্যোতিষ্মতে জ্যোতিষ্মন্ত-ঙ্গৃহ্ণামীত্যাহ জ্যোতিৰেৱৈনগ্ং সমানানা-ঙ্কৰোত্যগ্নি-জিহ্ৱেভ্যস্ত্ৱৰ্তাযুভ্য ইত্যাহৈতাৱতীৰ্ৱৈ দেৱতাস্তাভ্য এৱৈনগ্ং সৰ্ৱাভ্যো গৃহ্ণাত্যপেন্দ্ৰ দ্ৱিষতো মন ইত্যাহ ভ্ৰাতৃৱ্যাপনুত্ত্যৈ প্ৰাণায ত্ৱা-ঽপানায ত্ৱেত্যাহ প্ৰাণানেৱ যজমানে দধাতি তস্মৈ ত্ৱা প্ৰজাপতযে ৱিভূদাৱংনে জ্যোতিষ্মতে জ্যোতিষ্মন্ত-ঞ্জুহোমী- [জ্যোতিষ্মন্ত-ঞ্জুহোমি, ইত্যাহ প্ৰজাপতি-] 27
-ত্যাহ প্ৰজাপতি-স্সৰ্ৱা দেৱতা-স্সৰ্ৱাভ্য এৱৈন-ন্দেৱতাভ্যো জুহোত্যাজ্যগ্ৰহ-ঙ্গৃহ্ণীযা-ত্তেজস্কামস্য তেজো ৱা আজ্য-ন্তেজস্ৱ্যেৱ ভৱতি সোমগ্ৰহ-ঙ্গৃহ্ণীযা-দ্ব্ৰহ্মৱৰ্চসকামস্য ব্ৰহ্মৱৰ্চসং-ৱৈঁ সোমো ব্ৰহ্মৱৰ্চস্যেৱ ভৱতি দধিগ্ৰহ-ঙ্গৃহ্ণীযা-ত্পশুকামস্যোৰ্গ্ৱৈ দদ্ধ্যূৰ্-ক্পশৱ ঊৰ্জৈৱাস্মা ঊৰ্জ-ম্পশূনৱ ৰুন্ধে ॥ 28 ॥

(উপযামগৃহীতো - জুহোমি - ত্ৰিচত্ৱাৰিগ্ংশচ্চ) (অ. 9)
ত্ৱে ক্ৰতুমপি ৱৃঞ্জন্তি ৱিশ্ৱে দ্ৱিৰ্যদেতে ত্ৰি-ৰ্ভৱন্ত্যূমাঃ । স্ৱাদো-স্স্ৱাদীয-স্স্ৱাদুনা সৃজা সমত ঊ ষু মধু মধুনা-ঽভি যোধি । উপযামগৃহীতো-ঽসি প্ৰজাপতযে ত্ৱা জুষ্ট-ঙ্গৃহ্ণাম্যেষ তে যোনিঃ প্ৰজাপতযে ত্ৱা ॥ প্ৰাণগ্ৰহা-ন্গৃহ্ণাত্যেতাৱদ্ৱা অস্তি যাৱদেতে গ্ৰহা-স্স্তোমাশ্ছন্দাগ্ংসি পৃষ্ঠানি দিশো যাৱদেৱাস্তি ত- [যাৱদেৱাস্তি তত্, অৱ ৰুন্ধে] 29
-দৱ ৰুন্ধে জ্যেষ্ঠা ৱা এতা-ন্ব্ৰাহ্মণাঃ পুৰা ৱিদামক্ৰ-ন্তস্মা-ত্তেষাগ্ং সৰ্ৱা দিশো-ঽভিজিতা অভূৱন্. যস্যৈ তে গৃহ্যন্তে জ্যৈষ্ঠ্যমেৱ গচ্ছত্যভি দিশো জযতি পঞ্চ গৃহ্যন্তে পঞ্চ দিশ-স্সৰ্ৱাস্ৱেৱ দিক্ষ্-ৱৃদ্ধ্নুৱন্তি নৱনৱ গৃহ্যন্তে নৱ ৱৈ পুৰুষে প্ৰাণাঃ প্ৰাণানেৱ যজমানেষু দধতি প্ৰাযণীযে চোদযনীযে চ গৃহ্যন্তে প্ৰাণা ৱৈ প্ৰাণগ্ৰহাঃ [প্ৰাণা ৱৈ প্ৰাণগ্ৰহাঃ, প্ৰাণৈৰেৱ] 30
প্ৰাণৈৰেৱ প্ৰযন্তি প্ৰাণৈৰুদ্যন্তি দশমে-ঽহ-ন্গৃহ্যন্তে প্ৰাণা ৱৈ প্ৰাণগ্ৰহাঃ প্ৰাণেভ্যঃ খলু ৱা এত-ত্প্ৰজা যন্তি যদ্ৱামদেৱ্যং-যোঁনেশ্চ্যৱতে দশমে-ঽহন্. ৱামদেৱ্যং-যোঁনেশ্চ্যৱতে য-দ্দশমে-ঽহ-ন্গৃহ্যন্তে প্ৰাণেভ্য এৱ ত-ত্প্ৰজা নযন্তি । 31

(তত্ - প্ৰাণগ্ৰহাঃ - সপ্তৱিগ্ংশচ্চ) (অ. 10)
প্ৰ দেৱন্দেৱ্যা ধিযা ভৰতা জাতৱেদসম্ । হৱ্যা নো ৱক্ষদানুষক্ ॥ অযমু ষ্য প্ৰদেৱযুৰ্হোতা যজ্ঞায নীযতে । ৰথো ন যোৰভীৱৃতো ঘৃণীৱান্ চেততি ত্মনা ॥ অযমগ্নিৰুৰুষ্যত্যমৃতাদিৱ জন্মনঃ । সহসশ্চি-থ্সহীযা-ন্দেৱো জীৱাতৱে কৃতঃ ॥ ইডাযাস্ত্ৱা পদে ৱয-ন্নাভা পৃথিৱ্যা অধি । জাতৱেদো নি ধীমহ্যগ্নে হৱ্যায ৱোঢৱে । 32
অগ্নে ৱিশ্ৱেভি-স্স্ৱনীক দেৱৈৰূৰ্ণাৱন্ত-ম্প্ৰথম-স্সীদ যোনিম্ । কুলাযিন-ঙ্ঘৃতৱন্তগ্ং সৱিত্ৰে যজ্ঞ-ন্নয যজমানায সাধু ॥ সীদ হোত-স্স্ৱ উ লোকে চিকিত্ৱান্থ্সাদযা যজ্ঞগ্ং সুকৃতস্য যোনৌ । দেৱাৱীৰ্দেৱান্. হৱিষা যজাস্যগ্নে বৃহ-দ্যজমানে ৱযো ধাঃ ॥ নি হোতা হোতৃষদনে ৱিদানস্ত্ৱেষো দীদিৱাগ্ং অসদ-থ্সুদক্ষঃ । অদব্ধৱ্ৰত-প্ৰমতিৰ্ৱসিষ্ঠ-স্সহস্ৰ-ম্ভৰ-শ্শুচিজিহ্ৱো অগ্নিঃ ॥ ত্ৱ-ন্দূতস্ত্ৱ- [ত্ৱ-ন্দূতস্ত্ৱম্, উ নঃ পৰস্পাস্ত্ৱং-ৱঁস্য আ] 33
-মু নঃ পৰস্পাস্ত্ৱং-ৱঁস্য আ ৱৃষভ প্ৰণেতা । অগ্নে তোকস্য নস্তনে তনূনামপ্ৰযুচ্ছ-ন্দীদ্যদ্বোধি গোপাঃ ॥ অভি ত্ৱা দেৱ সৱিতৰীশানং-ৱাঁৰ্যাণাম্ । সদা-ঽৱ-ন্ভাগমীমহে ॥ মহী দ্যৌঃ পৃথিৱী চন ইমং-যঁজ্ঞ-ম্মিমিক্ষতাম্ । পিপৃতা-ন্নো ভৰীমভিঃ ॥ ত্ৱামগ্নে পুষ্কৰাদদ্ধ্যথৰ্ৱা নিৰমন্থত । মূৰ্ধ্নো ৱিশ্ৱস্য ৱাঘতঃ ॥ তমু- [তমু, ত্ৱা দদ্ধ্যঙ্ঙৃষিঃ] 34
-ত্ৱা দদ্ধ্যঙ্ঙৃষিঃ পুত্ৰ ঈধে অথৰ্ৱণঃ । ৱৃত্ৰহণ-ম্পুৰন্দৰম্ ॥ তমু ত্ৱা পাথ্যো ৱৃষা সমীধে দস্যুহন্তমম্ । ধন-ঞ্জযগ্ং ৰণেৰণে ॥ উত ব্ৰুৱন্তু জন্তৱ উদগ্নিৰ্ৱৃত্ৰহা-ঽজনি । ধন-ঞ্জযো ৰণেৰণে ॥ আ যগ্ং হস্তে ন খাদিনগ্ং শিশু-ঞ্জাত-ন্ন বিভ্ৰতি । ৱিশামগ্নিগ্গ্ স্ৱদ্ধ্ৱৰম্ ॥ প্ৰদেৱ-ন্দেৱৱীতযে ভৰতা ৱসুৱিত্তমম্ । আস্ৱে যোনৌ নি ষীদতু ॥ আ [ ] 35
জাত-ঞ্জাতৱেদসি প্ৰিযগ্ং শিশীতা-ঽতিথিম্ । স্যোন আ গৃহপতিম্ ॥ অগ্নিনা-ঽগ্নি-স্সমিদ্ধ্যতে কৱিৰ্গৃহপতিৰ্যুৱা । হৱ্যৱা-ড্জুহ্ৱাস্যঃ ॥ ত্ৱগ্গ্ হ্যগ্নে অগ্নিনা ৱিপ্ৰো ৱিপ্ৰেণ সন্থ্সতা । সখা সখ্যা সমিদ্ধ্যসে ॥ ত-ম্মৰ্জযন্ত সুক্ৰতু-ম্পুৰোযাৱানমাজিষু । স্ৱেষু ক্ষযেষু ৱাজিনম্ ॥ যজ্ঞেন যজ্ঞমযজন্ত দেৱাস্তানি ধৰ্মাণি প্ৰথমান্যাসন্ন্ । তে হ নাক-ম্মহিমানঃ সচন্তে যত্ৰ পূৰ্ৱে সাদ্ধ্যা-স্সন্তি দেৱাঃ ॥ 36 ॥