3.5 - పూర్ణా పశ్చాదుత పూర్ణా - కృష్ణ యజుర్వేద తైత్తిరీయ సంహితా పాఠః

కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ సంహితాయా-న్తృతీయకాణ్డే పఞ్చమః ప్రశ్నః - ఇష్టిశేషాభిధానం
ఓ-న్నమః పరమాత్మనే, శ్రీ మహాగణపతయే నమః,

శ్రీ గురుభ్యో నమః । హరిః ఓమ్ ॥
పూర్ణా పశ్చాదుత పూర్ణా పురస్తాదు-న్మద్ధ్యతః పౌర్ణమాసీ జిగాయ । తస్యా-న్దేవా అధి సంవఁసన్త ఉత్తమే నాక ఇహ మాదయన్తామ్ ॥ యత్తే దేవా అదధు ర్భాగధేయమమావాస్యే సంవఁసన్తో మహిత్వా । సానో యజ్ఞ-మ్పిపృహి విశ్వవారే రయి-న్నో ధేహి సుభగే సువీరమ్ ॥నివేశనీ సఙ్గమనీ వసూనాం-విఁశ్వా రూపాణి వసూన్యావేశయన్తీ । సహస్రపోషగ్ం సుభగా రరాణా సా న ఆగన్. వర్చసా [ఆగన్. వర్చసా, సంవిఁదానా ।] 1
సంవిఁదానా ॥ అగ్నీషోమౌ ప్రథమౌ వీర్యేణ వసూ-న్రుద్రానాదిత్యానిహ జిన్వతమ్ । మాద్ధ్యగ్ం హి పౌర్ణమాస-ఞ్జుషేథా-మ్బ్రహ్మణా వృద్ధౌ సుకృతేన సాతావథా-ఽస్మభ్యగ్ం సహవీరాగ్ం రయి-న్ని యచ్ఛతమ్ ॥ ఆదిత్యాశ్చా-ఽఙ్గిరసశ్చాగ్నీనా-ఽదధత తే దర్శపూర్ణమాసౌ ప్రైఫ్స-న్తేషామఙ్గిరసా-న్నిరుప్తగ్ం హవిరాసీదథా-ఽఽదిత్యా ఏతౌ హోమావపశ్య-న్తావజుహవుస్తతో వై తే దర్శపూర్ణమాసౌ [ ] 2
పూర్వ ఆ ఽలభన్త దర్శపూర్ణమాసా-వాలభమాన ఏతౌ హోమౌ పురస్తాజ్జుహుయా-థ్సాక్షాదేవ దర్శపూర్ణమాసావా లభతే బ్రహ్మవాదినో వదన్తి స త్వై దర్శపూర్ణమాసావా లభేత య ఏనయోరను-లోమఞ్చ ప్రతిలోమఞ్చ విద్యాదిత్యమావాస్యాయా ఊర్ధ్వ-న్తదనులోమ-మ్పౌర్ణమాస్యై ప్రతీచీన-న్త-త్ప్రతిలోమం-యఁ-త్పౌర్ణమాసీ-మ్పూర్వామాలభేత ప్రతిలోమమేనావా లభేతా-ముమపక్షీయమాణ-మన్వప- [-మన్వప, క్షీయేత సారస్వతౌ హోమౌ] 3
-క్షీయేత సారస్వతౌ హోమౌ పురస్తాజ్జుహుయాదమావాస్యా వై సరస్వత్యనులోమ-మేవైనావా లభతే ఽముమాప్యాయమానమన్వా ప్యాయత ఆగ్నావైష్ణవ-మేకాదశకపాల-మ్పురస్తాన్నిర్వపే-థ్సరస్వత్యై చరుగ్ం సరస్వతే ద్వాదశకపాలం-యఁదాగ్నేయో భవత్యగ్నిర్వై యజ్ఞముఖం-యఁజ్ఞముఖమేవర్ధి-మ్పురస్తా-ద్ధత్తే య-ద్వైష్ణవో భవతి యజ్ఞో వై విష్ణుర్యజ్ఞమేవా-ఽఽరభ్య ప్రతనుతే సరస్వత్యై చరుర్భవతి సరస్వతే ద్వాదశకపాలో-ఽమావాస్యా వై సరస్వతీ పూర్ణమాస-స్సరస్వా-న్తావేవ సాక్షాదా రభత ఋద్ధ్నోత్యాభ్యా-న్ద్వాదశకపాల-స్సరస్వతే భవతి మిథునత్వాయ ప్రజాత్యై మిథునౌ గావౌ దక్షిణా సమృద్ధ్యై ॥ 4 ॥

(వర్చసా - వై తే దర్శపూర్ణమాసా - వప - తనుతే సరస్వత్యై - పఞ్చవిగ్ంశతిశ్చ) (అ. 1)
ఋషయో వా ఇన్ద్ర-మ్ప్రత్యక్ష-న్నాపశ్య-న్తం-వఁసిష్ఠః ప్రత్యక్షమపశ్య-థ్సో-ఽబ్రవీ-ద్బ్రాహ్మణ-న్తే వక్ష్యామి యథా త్వత్పురోహితాః ప్రజాః ప్రజనిష్యన్తే-ఽథ మేతరేభ్య ఋషిభ్యో మా ప్రవోచ ఇతి తస్మా ఏతాన్థ్స్తోమ-భాగానబ్రవీ-త్తతో వసిష్ఠపురోహితాః ప్రజాః ప్రాజాయన్త తస్మా-ద్వాసిష్ఠో బ్రహ్మా కార్యః ప్రైవ జాయతే రశ్మిరసి క్షయాయ త్వా క్షయ-ఞ్జిన్వే- [క్షయ-ఞ్జిన్వేతి, ఆహ దేవా వై] 5
-త్యాహ దేవా వై క్షయో దేవేభ్య ఏవ యజ్ఞ-మ్ప్రా-ఽఽహ ప్రేతిరసి ధర్మాయ త్వా ధర్మ-ఞ్జిన్వేత్యాహ మనుష్యా వై ధర్మో మనుష్యేభ్య ఏవ యజ్ఞ-మ్ప్రా-ఽఽహాన్వితిరసి దివే త్వా దివ-ఞ్జిన్వేత్యాహైభ్య ఏవ లోకేభ్యో యజ్ఞ-మ్ప్రా-ఽఽహవిష్టమ్భో-ఽసి వృష్ట్యై త్వా వృష్టి-ఞ్జిన్వేత్యాహ వృష్టిమేవా-ఽవ- [వృష్టిమేవా-ఽవ, రున్ధే ప్రవా-] 6
-రున్ధే ప్రవా-ఽస్యనువా-ఽసీత్యాహ మిథునత్వాయోశిగసి వసుభ్యస్త్వా వసూఞ్జిన్వేత్యాహాష్టౌ వసవ ఏకాదశ రుద్రా ద్వాదశా-ఽఽదిత్యా ఏతావన్తో వై దేవాస్తేభ్య ఏవ యజ్ఞ-మ్ప్రా-ఽఽహౌజో-ఽసి పితృభ్యస్త్వా పితౄన్ జిన్వేత్యాహ దేవానేవ పితౄనను సన్తనోతి తన్తురసి ప్రజాభ్యస్త్వా ప్రజా జిన్వే- [ప్రజా జిన్వ, ఇత్యాహ పితౄనేవ] 7
-త్యాహ పితౄనేవ ప్రజా అను సన్తనోతి పృతనాషాడసి పశుభ్యస్త్వా పశూఞ్జిన్వేత్యాహ ప్రజా ఏవ పశూనను సన్తనోతిరేవదస్యో-షధీభ్య స్త్వౌషధీ-ర్జిన్వేత్యాహౌషధీష్వేవ పశూ-న్ప్రతిష్ఠాపయత్యభిజిదసి యుక్తగ్రావేన్ద్రాయ త్వేన్ద్ర-ఞ్జిన్వేత్యాహాభిజిత్యా అధిపతిరసి ప్రాణాయ త్వా ప్రాణ- [ప్రాణమ్, జిన్వేత్యాహ] 8
-ఞ్జిన్వేత్యాహ ప్రజాస్వేవ ప్రాణా-న్దధాతి త్రివృదసి ప్రవృదసీత్యాహ మిథునత్వాయ సగ్ంరోహో-ఽసి నీరోహో-ఽసీత్యాహ ప్రజాత్యై వసుకో-ఽసి వేషశ్రిరసి వస్యష్టిరసీత్యాహ ప్రతిష్ఠిత్యై ॥ 9 ॥

(జిన్వేత్య - వ - ప్రజా జిన్వ - ప్రాణన్ - త్రిగ్ంశచ్చ) (అ. 2)
అగ్నినా దేవేన పృతనా జయామి గాయత్రేణ ఛన్దసా త్రివృతా స్తోమేన రథన్తరేణ సామ్నా వషట్కారేణ వజ్రేణ పూర్వజా-న్భ్రాతృవ్యానధరా-న్పాదయామ్యవైనా-న్బాధే ప్రత్యేనాన్నుదే-ఽస్మిన్ క్షయే-ఽస్మి-న్భూమిలోకే యో-ఽస్మా-న్ద్వేష్టి యఞ్చ వయ-న్ద్విష్మో విష్ణోః క్రమేణా-ఽత్యేనాన్ క్రామామీన్ద్రేణ దేవేన పృతనా జయామి త్రైష్టుభేన ఛన్దసా పఞ్చదశేన స్తోమేన బృహతా సామ్నా వషట్కారేణ వజ్రేణ [వజ్రేణ, సహజాన్. విశ్వేభిర్దేవేభిః పృతనా] 10
సహజాన్. విశ్వేభిర్దేవేభిః పృతనా జయామి జాగతేన ఛన్దసా సప్తదశేన స్తోమేన వామదేవ్యేన సామ్నా వషట్కారేణ వజ్రేణా పరజానిన్ద్రేణ సయుజో వయగ్ం సాసహ్యామ పృతన్యతః । ఘ్నన్తో వృత్రాణ్యప్రతి । యత్తే అగ్నే తేజస్తేనాహ-న్తేజస్వీ భూయాసం-యఁత్తే అగ్నే వర్చస్తేనాహం-వఁర్చస్వీ భూయాసం-యఁత్తే అగ్నే హరస్తేనాహగ్ం హరస్వీ భూయాసమ్ ॥ 11 ॥

(బృహతా సామ్నా వషట్కారేణ వజ్రేణ - షట్చత్వారిగ్ంశచ్చ) (అ. 3)
యే దేవా యజ్ఞహనో యజ్ఞముషః పృథివ్యామద్ధ్యాసతే । అగ్నిర్మా తేభ్యో రక్షతు గచ్ఛేమ సుకృతో వయమ్ ॥ ఆ-ఽగన్మ మిత్రావరుణా వరేణ్యా రాత్రీణా-మ్భాగో యువయోర్యో అస్తి । నాక-ఙ్గృహ్ణానా-స్సుకృతస్య లోకే తృతీయే పృష్ఠే అధి రోచనే దివః ॥ యే దేవా యజ్ఞహనో యజ్ఞముషో-ఽన్తరిక్షే-ఽద్ధ్యాసతే । వాయుర్మా తేభ్యో రక్షతు గచ్ఛేమ సుకృతో వయమ్ ॥ యాస్తే రాత్రీ-స్సవిత- [రాత్రీ-స్సవితః, దేవయానీరన్తరా] 12
-ర్దేవయానీరన్తరా ద్యావాపృథివీ వియన్తి । గృహైశ్చ సర్వైః ప్రజయా న్వగ్రే సువో రుహాణాస్తరతా రజాగ్ంసి ॥ యే దేవా యజ్ఞహనో యజ్ఞముషో దివ్యద్ధ్యాసతే । సూర్యో మా తేభ్యో రక్షతు గచ్ఛేమ సుకృతో వయమ్ ॥ యేనేన్ద్రాయ సమభరః పయాగ్స్యుత్తమేన హవిషా జాతవేదః । తేనా-ఽగ్నే త్వముత వర్ధయేమగ్ం సజాతానాగ్ శ్రైష్ఠ్య ఆ ధేహ్యేనమ్ ॥ యజ్ఞహనో వై దేవా యజ్ఞముష- [దేవా యజ్ఞముషః, సన్తి త ఏషు] 13
-స్సన్తి త ఏషు లోకేష్వాసత ఆదదానా విమథ్నానా యో దదాతి యో యజతే తస్య । యే దేవా యజ్ఞహనః పృథివ్యామద్ధ్యాసతే యే అన్తరిక్షే యే దివీత్యాహేమానేవ లోకాగ్స్తీర్త్వా సగృహ-స్సపశు-స్సువర్గం-లోఁకమేత్యప వై సోమేనేజానాద్దేవతాశ్చ యజ్ఞశ్చ క్రామన్త్యాగ్నేయ-మ్పఞ్చకపాలముదవసానీయ-న్నిర్వపేదగ్ని-స్సర్వా దేవతాః [దేవతాః, పాఙ్క్తో యజ్ఞో] 14
పాఙ్క్తో యజ్ఞో దేవతాశ్చైవ యజ్ఞఞ్చావ రున్ధేగాయత్రో వా అగ్నిర్గాయత్ర ఛన్దాస్త-ఞ్ఛన్దసా వ్యర్ధయతి య-త్పఞ్చకపాల-ఙ్కరోత్యష్టాకపాలః కార్యో-ఽష్టాక్షరా గాయత్రీ గాయత్రో-ఽగ్ని-ర్గాయత్ర ఛన్దా-స్స్వేనైవైన-ఞ్ఛన్దసా సమర్ధయతి పఙ్క్త్యౌ యాజ్యానువాక్యే భవతః పాఙ్క్తో యజ్ఞస్తేనైవ యజ్ఞాన్నైతి ॥ 15 ॥

(సవిత-ర్దేవా యజ్ఞముషః - సర్వా దేవతా - స్త్రిచత్వారిగ్ంశచ్చ) (అ. 4)
సూర్యో మా దేవో దేవేభ్యః పాతు వాయురన్తరిక్షా-ద్యజమానో-ఽగ్నిర్మా పాతు చక్షుషః । సక్ష శూష సవితర్విశ్వచర్షణ ఏతేభిః సోమ నామభిర్విధేమ తే తేభిః సోమ నామభిర్విధేమ తే ॥ అహ-మ్పరస్తాద-హమవస్తాదహ-ఞ్జ్యోతిషా వి తమో వవార । యదన్తరిక్ష-న్తదు మే పితా-ఽభూదహగ్ం సూర్యముభయతో దదర్శాహ-మ్భూయా సముత్తమ-స్సమానానా- [సముత్తమ-స్సమానానామ్, ఆ సముద్రా-] 16
-మా సముద్రా-దా-ఽన్తరిక్షాత్-ప్రజాపతిరుదధి-ఞ్చ్యావయాతీన్ద్రః ప్రస్నౌతు మరుతో వర్షయన్తూన్నమ్భయ పృథివీ-మ్భిన్ధీద-న్దివ్య-న్నభః । ఉద్నో దివ్యస్య నో దేహీశానో విసృజా దృతిమ్ ॥ పశవో వా ఏతే యదాదిత్య ఏష రుద్రో యదగ్నిరోషధీః ప్రాస్యాగ్నావాదిత్య-ఞ్జుహోతి రుద్రాదేవ పశూనన్తర్దధాత్యథో ఓషధీష్వేవ పశూ- [పశూన్, ప్రతిష్ఠాపయతి] 17
-న్ప్రతిష్ఠాపయతి కవిర్యజ్ఞస్య వితనోతి పన్థా-న్నాకస్య పృష్ఠే అధి రోచనే దివః । యేన హవ్యం-వఁహసి యాసి దూత ఇతః ప్రచేతా అముత-స్సనీయాన్ ॥ యాస్తే విశ్వా-స్సమిధ-స్సన్త్యగ్నేయాః పృథివ్యా-మ్బర్హిషి సూర్యే యాః । తాస్తే గచ్ఛన్త్వాహుతి-ఙ్ఘృతస్య దేవాయతే యజమానాయ శర్మ ॥ ఆశాసాన-స్సువీర్యగ్ం రాయస్పోషగ్గ్ స్వశ్వియమ్ । బృహస్పతినా రాయా స్వగాకృతో మహ్యం-యఁజమానాయ తిష్ఠ ॥ 18 ॥

(సమానానా-మోషధీష్వేవ పశూన్ - మహ్యం-యఁజమానా - యైకఞ్చ) (అ. 5)
స-న్త్వా నహ్యామి పయసా ఘృతేన స-న్త్వా నహ్యామ్యప ఓషధీభిః । స-న్త్వా నహ్యామి ప్రజయా-ఽహమద్య సా దీక్షితా సనవో వాజమస్మే ॥ ప్రైతు బ్రహ్మణస్పత్నీ వేదిం-వఁర్ణేన సీదతు । అథాహమనుకామినీ స్వే లోకే విశా ఇహ ॥ సుప్రజసస్త్వా వయగ్ం సుపత్నీరుప సేదిమ । అగ్నే సపత్నదమ్భనమదబ్ధాసో అదాభ్యమ్ ॥ ఇమం-విఁష్యామి వరుణస్య పాశం- [పాశమ్, యమబద్ధ్నీత] 19
-ఁయమబద్ధ్నీత సవితా సుకేతః । ధాతుశ్చ యోనౌ సుకృతస్య లోకే స్యోన-మ్మే సహ పత్యా కరోమి ॥ ప్రేహ్యుదేహ్యృతస్య వామీరన్వగ్నిస్తే-ఽగ్ర-న్నయత్వదితిర్మద్ధ్య-న్దదతాగ్ం రుద్రావసృష్టా-ఽసి యువా నామ మా మా హిగ్ంసీర్వసుభ్యో రుద్రేభ్య ఆదిత్యేభ్యో విశ్వేభ్యో వో దేవేభ్యః పన్నేజనీర్గృహ్ణామి యజ్ఞాయ వః పన్నేజనీ-స్సాదయామి విశ్వస్య తే విశ్వావతో వృష్ణియావత- [వృష్ణియావతః, తవాగ్నే వామీరను] 20
-స్తవాగ్నే వామీరను సదృంశి విశ్వా రేతాగ్ంసి ధిషీయా-ఽగ-న్దేవాన్. యజ్ఞో ని దేవీర్దేవేభ్యో యజ్ఞమశిషన్నస్మిన్-థ్సున్వతి యజమాన ఆశిష-స్స్వాహాకృతా-స్సముద్రేష్ఠా గన్ధర్వమాతిష్ఠతాను । వాతస్య పత్మన్నిడ ఈడితాః ॥ 21 ॥

(పాశం - ఁవృష్ణియావత - స్త్రిగ్ంశచ్చ) (అ. 6)
వషట్కారో వై గాయత్రియై శిరో-ఽఛిన-త్తస్యై రసః పరా-ఽపత-థ్స పృథివీ-మ్ప్రావిశథ్స ఖదిరో-ఽభవద్యస్య ఖాదిర-స్స్రువో భవతి ఛన్దసామేవ రసేనావ ద్యతి సరసా అస్యా-ఽఽహుతయో భవన్తి తృతీయస్యామితో దివి సోమ ఆసీ-త్త-ఙ్గాయత్ర్యా-ఽ హర-త్తస్య పర్ణమచ్ఛిద్యత త-త్పర్ణో-ఽభవ-త్త-త్పర్ణస్య పర్ణత్వం-యఁస్య పర్ణమయీ జుహూ- [జుహూః, భవతి సౌమ్యా] 22
-ర్భవతి సౌమ్యా అస్యా-ఽఽహుతయో భవన్తి జుషన్తే-ఽస్య దేవా ఆహుతీర్దేవా వై బ్రహ్మన్నవదన్త త-త్పర్ణ ఉపా-ఽశృణో-థ్సుశ్రవా వై నామ యస్య పర్ణమయీ జుహూర్భవతి న పాపగ్గ్ శ్లోకగ్ం శృణోతి బ్రహ్మ వై పర్ణో విణ్మరుతో-ఽన్నం-విఁణ్మారుతో-ఽశ్వత్థో యస్య పర్ణమయీ జుహూర్భవత్యా-శ్వత్-థ్యుపభృద్- బ్రహ్మణైవాన్నమవ రున్ధే-ఽథో బ్రహ్మై- [రున్ధే-ఽథో బ్రహ్మ, ఏవ విశ్యద్ధ్యూహతి] 23
-వ విశ్యద్ధ్యూహతి రాష్ట్రం-వైఁ పర్ణో విడశ్వత్థో య-త్పర్ణమయీ జుహూర్భవత్యా-శ్వత్థ్యుపభృ-ద్రాష్ట్రమేవ విశ్యద్ధ్యూహతి ప్రజాపతిర్వా అజుహో-థ్సా యత్రా-ఽఽహుతిః ప్రత్యతిష్ఠ-త్తతో వికఙ్కత ఉదతిష్ఠ-త్తతః ప్రజా అసృజత యస్య వైకఙ్కతీ ధ్రువా భవతి ప్రత్యవాస్యా ఽఽహుతయస్తిష్ఠన్త్యథో ప్రైవ జాయత ఏతద్వై స్రుచాగ్ం రూపం-యఁస్యైవగ్ం రూపా-స్స్రుచో భవన్తి సర్వాణ్యేవైనగ్ం రూపాణి పశూనాముపతిష్ఠన్తే నాస్యాప-రూపమాత్మఞ్జాయతే ॥ 24 ॥

(జుహూ - రథో బ్రహ్మ - స్రుచాగ్ం - సప్తదశ చ) (అ. 7)
ఉపయామగృహీతో-ఽసి ప్రజాపతయే త్వా జ్యోతిష్మతే జ్యోతిష్మన్త-ఙ్గృహ్ణామి దక్షాయ దక్షవృధే రాత-న్దేవేభ్యో-ఽగ్ని జిహ్వేభ్యస్త్వర్తాయుభ్య ఇన్ద్రజ్యేష్ఠేభ్యో వరుణరాజభ్యో వాతాపిభ్యః పర్జన్యాత్మభ్యో దివే త్వా-ఽన్తరిక్షాయ త్వా పృథివ్యై త్వా-ఽపేన్ద్ర ద్విషతో మనో-ఽప జిజ్యాసతో జహ్యప యో నో-ఽరాతీయతి త-ఞ్జహి ప్రాణాయ త్వా-ఽపానాయ త్వా వ్యానాయ త్వా సతే త్వా-ఽసతే త్వా-ఽద్భ్యస్త్వౌషధీభ్యో విశ్వేభ్యస్త్వా భూతేభ్యో యతః ప్రజా అక్ఖిద్రా అజాయన్త తస్మై త్వా ప్రజాపతయే విభూదావంనే జ్యోతిష్మతే జ్యోతిష్మన్త-ఞ్జుహోమి ॥ 25 ॥

(ఓషధీభ్య - శ్చతుర్దశ చ) (అ. 8)
యాం-వాఁ అద్ధ్వర్యుశ్చ యజమానశ్చ దేవతామన్తరితస్తస్యా ఆ వృశ్చ్యేతే ప్రాజాపత్య-న్దధిగ్రహ-ఙ్గృహ్ణీయా-త్ప్రజాపతి-స్సర్వా దేవతా దేవతాభ్య ఏవ నిహ్నువాతే జ్యేష్ఠో వా ఏష గ్రహాణాం-యఁస్యైష గృహ్యతే జ్యైష్ఠ్యమేవ గచ్ఛతి సర్వాసాం-వాఁ ఏతద్దేవతానాగ్ం రూపం-యఁదేష గ్రహో యస్యైష గృహ్యతే సర్వాణ్యేవైనగ్ం రూపాణి పశూనాముపతిష్ఠన్త ఉపయామగృహీతో- [ఉపయామగృహీతః, అసి ప్రజాపతయే] 26
-ఽసి ప్రజాపతయే త్వా జ్యోతిష్మతే జ్యోతిష్మన్త-ఙ్గృహ్ణామీత్యాహ జ్యోతిరేవైనగ్ం సమానానా-ఙ్కరోత్యగ్ని-జిహ్వేభ్యస్త్వర్తాయుభ్య ఇత్యాహైతావతీర్వై దేవతాస్తాభ్య ఏవైనగ్ం సర్వాభ్యో గృహ్ణాత్యపేన్ద్ర ద్విషతో మన ఇత్యాహ భ్రాతృవ్యాపనుత్త్యై ప్రాణాయ త్వా-ఽపానాయ త్వేత్యాహ ప్రాణానేవ యజమానే దధాతి తస్మై త్వా ప్రజాపతయే విభూదావంనే జ్యోతిష్మతే జ్యోతిష్మన్త-ఞ్జుహోమీ- [జ్యోతిష్మన్త-ఞ్జుహోమి, ఇత్యాహ ప్రజాపతి-] 27
-త్యాహ ప్రజాపతి-స్సర్వా దేవతా-స్సర్వాభ్య ఏవైన-న్దేవతాభ్యో జుహోత్యాజ్యగ్రహ-ఙ్గృహ్ణీయా-త్తేజస్కామస్య తేజో వా ఆజ్య-న్తేజస్వ్యేవ భవతి సోమగ్రహ-ఙ్గృహ్ణీయా-ద్బ్రహ్మవర్చసకామస్య బ్రహ్మవర్చసం-వైఁ సోమో బ్రహ్మవర్చస్యేవ భవతి దధిగ్రహ-ఙ్గృహ్ణీయా-త్పశుకామస్యోర్గ్వై దద్ధ్యూర్-క్పశవ ఊర్జైవాస్మా ఊర్జ-మ్పశూనవ రున్ధే ॥ 28 ॥

(ఉపయామగృహీతో - జుహోమి - త్రిచత్వారిగ్ంశచ్చ) (అ. 9)
త్వే క్రతుమపి వృఞ్జన్తి విశ్వే ద్విర్యదేతే త్రి-ర్భవన్త్యూమాః । స్వాదో-స్స్వాదీయ-స్స్వాదునా సృజా సమత ఊ షు మధు మధునా-ఽభి యోధి । ఉపయామగృహీతో-ఽసి ప్రజాపతయే త్వా జుష్ట-ఙ్గృహ్ణామ్యేష తే యోనిః ప్రజాపతయే త్వా ॥ ప్రాణగ్రహా-న్గృహ్ణాత్యేతావద్వా అస్తి యావదేతే గ్రహా-స్స్తోమాశ్ఛన్దాగ్ంసి పృష్ఠాని దిశో యావదేవాస్తి త- [యావదేవాస్తి తత్, అవ రున్ధే] 29
-దవ రున్ధే జ్యేష్ఠా వా ఏతా-న్బ్రాహ్మణాః పురా విదామక్ర-న్తస్మా-త్తేషాగ్ం సర్వా దిశో-ఽభిజితా అభూవన్. యస్యై తే గృహ్యన్తే జ్యైష్ఠ్యమేవ గచ్ఛత్యభి దిశో జయతి పఞ్చ గృహ్యన్తే పఞ్చ దిశ-స్సర్వాస్వేవ దిక్ష్-వృద్ధ్నువన్తి నవనవ గృహ్యన్తే నవ వై పురుషే ప్రాణాః ప్రాణానేవ యజమానేషు దధతి ప్రాయణీయే చోదయనీయే చ గృహ్యన్తే ప్రాణా వై ప్రాణగ్రహాః [ప్రాణా వై ప్రాణగ్రహాః, ప్రాణైరేవ] 30
ప్రాణైరేవ ప్రయన్తి ప్రాణైరుద్యన్తి దశమే-ఽహ-న్గృహ్యన్తే ప్రాణా వై ప్రాణగ్రహాః ప్రాణేభ్యః ఖలు వా ఏత-త్ప్రజా యన్తి యద్వామదేవ్యం-యోఁనేశ్చ్యవతే దశమే-ఽహన్. వామదేవ్యం-యోఁనేశ్చ్యవతే య-ద్దశమే-ఽహ-న్గృహ్యన్తే ప్రాణేభ్య ఏవ త-త్ప్రజా నయన్తి । 31

(తత్ - ప్రాణగ్రహాః - సప్తవిగ్ంశచ్చ) (అ. 10)
ప్ర దేవన్దేవ్యా ధియా భరతా జాతవేదసమ్ । హవ్యా నో వక్షదానుషక్ ॥ అయము ష్య ప్రదేవయుర్హోతా యజ్ఞాయ నీయతే । రథో న యోరభీవృతో ఘృణీవాన్ చేతతి త్మనా ॥ అయమగ్నిరురుష్యత్యమృతాదివ జన్మనః । సహసశ్చి-థ్సహీయా-న్దేవో జీవాతవే కృతః ॥ ఇడాయాస్త్వా పదే వయ-న్నాభా పృథివ్యా అధి । జాతవేదో ని ధీమహ్యగ్నే హవ్యాయ వోఢవే । 32
అగ్నే విశ్వేభి-స్స్వనీక దేవైరూర్ణావన్త-మ్ప్రథమ-స్సీద యోనిమ్ । కులాయిన-ఙ్ఘృతవన్తగ్ం సవిత్రే యజ్ఞ-న్నయ యజమానాయ సాధు ॥ సీద హోత-స్స్వ ఉ లోకే చికిత్వాన్థ్సాదయా యజ్ఞగ్ం సుకృతస్య యోనౌ । దేవావీర్దేవాన్. హవిషా యజాస్యగ్నే బృహ-ద్యజమానే వయో ధాః ॥ ని హోతా హోతృషదనే విదానస్త్వేషో దీదివాగ్ం అసద-థ్సుదక్షః । అదబ్ధవ్రత-ప్రమతిర్వసిష్ఠ-స్సహస్ర-మ్భర-శ్శుచిజిహ్వో అగ్నిః ॥ త్వ-న్దూతస్త్వ- [త్వ-న్దూతస్త్వమ్, ఉ నః పరస్పాస్త్వం-వఁస్య ఆ] 33
-ము నః పరస్పాస్త్వం-వఁస్య ఆ వృషభ ప్రణేతా । అగ్నే తోకస్య నస్తనే తనూనామప్రయుచ్ఛ-న్దీద్యద్బోధి గోపాః ॥ అభి త్వా దేవ సవితరీశానం-వాఁర్యాణామ్ । సదా-ఽవ-న్భాగమీమహే ॥ మహీ ద్యౌః పృథివీ చన ఇమం-యఁజ్ఞ-మ్మిమిక్షతామ్ । పిపృతా-న్నో భరీమభిః ॥ త్వామగ్నే పుష్కరాదద్ధ్యథర్వా నిరమన్థత । మూర్ధ్నో విశ్వస్య వాఘతః ॥ తము- [తము, త్వా దద్ధ్యఙ్ఙృషిః] 34
-త్వా దద్ధ్యఙ్ఙృషిః పుత్ర ఈధే అథర్వణః । వృత్రహణ-మ్పురన్దరమ్ ॥ తము త్వా పాథ్యో వృషా సమీధే దస్యుహన్తమమ్ । ధన-ఞ్జయగ్ం రణేరణే ॥ ఉత బ్రువన్తు జన్తవ ఉదగ్నిర్వృత్రహా-ఽజని । ధన-ఞ్జయో రణేరణే ॥ ఆ యగ్ం హస్తే న ఖాదినగ్ం శిశు-ఞ్జాత-న్న బిభ్రతి । విశామగ్నిగ్గ్ స్వద్ధ్వరమ్ ॥ ప్రదేవ-న్దేవవీతయే భరతా వసువిత్తమమ్ । ఆస్వే యోనౌ ని షీదతు ॥ ఆ [ ] 35
జాత-ఞ్జాతవేదసి ప్రియగ్ం శిశీతా-ఽతిథిమ్ । స్యోన ఆ గృహపతిమ్ ॥ అగ్నినా-ఽగ్ని-స్సమిద్ధ్యతే కవిర్గృహపతిర్యువా । హవ్యవా-డ్జుహ్వాస్యః ॥ త్వగ్గ్ హ్యగ్నే అగ్నినా విప్రో విప్రేణ సన్థ్సతా । సఖా సఖ్యా సమిద్ధ్యసే ॥ త-మ్మర్జయన్త సుక్రతు-మ్పురోయావానమాజిషు । స్వేషు క్షయేషు వాజినమ్ ॥ యజ్ఞేన యజ్ఞమయజన్త దేవాస్తాని ధర్మాణి ప్రథమాన్యాసన్న్ । తే హ నాక-మ్మహిమానః సచన్తే యత్ర పూర్వే సాద్ధ్యా-స్సన్తి దేవాః ॥ 36 ॥