କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ସଂହିତାଯା-ନ୍ତୃତୀଯକାଣ୍ଡେ ପଞ୍ଚମଃ ପ୍ରଶ୍ନଃ - ଇଷ୍ଟିଶେଷାଭିଧାନଂ
ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତଯେ ନମଃ,
ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତଯେ ନମଃ,
ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଭ୍ଯୋ ନମଃ । ହରିଃ ଓମ୍ ॥
ପୂର୍ଣା ପଶ୍ଚାଦୁତ ପୂର୍ଣା ପୁରସ୍ତାଦୁ-ନ୍ମଦ୍ଧ୍ଯତଃ ପୌର୍ଣମାସୀ ଜିଗାଯ । ତସ୍ଯା-ନ୍ଦେଵା ଅଧି ସଂଵଁସନ୍ତ ଉତ୍ତମେ ନାକ ଇହ ମାଦଯନ୍ତାମ୍ ॥ ଯତ୍ତେ ଦେଵା ଅଦଧୁ ର୍ଭାଗଧେଯମମାଵାସ୍ଯେ ସଂଵଁସନ୍ତୋ ମହିତ୍ଵା । ସାନୋ ଯଜ୍ଞ-ମ୍ପିପୃହି ଵିଶ୍ଵଵାରେ ରଯି-ନ୍ନୋ ଧେହି ସୁଭଗେ ସୁଵୀରମ୍ ॥ନିଵେଶନୀ ସଙ୍ଗମନୀ ଵସୂନାଂ-ଵିଁଶ୍ଵା ରୂପାଣି ଵସୂନ୍ଯାଵେଶଯନ୍ତୀ । ସହସ୍ରପୋଷଗ୍ଂ ସୁଭଗା ରରାଣା ସା ନ ଆଗନ୍. ଵର୍ଚସା [ଆଗନ୍. ଵର୍ଚସା, ସଂଵିଁଦାନା ।] 1
ସଂଵିଁଦାନା ॥ ଅଗ୍ନୀଷୋମୌ ପ୍ରଥମୌ ଵୀର୍ଯେଣ ଵସୂ-ନ୍ରୁଦ୍ରାନାଦିତ୍ଯାନିହ ଜିନ୍ଵତମ୍ । ମାଦ୍ଧ୍ଯଗ୍ଂ ହି ପୌର୍ଣମାସ-ଞ୍ଜୁଷେଥା-ମ୍ବ୍ରହ୍ମଣା ଵୃଦ୍ଧୌ ସୁକୃତେନ ସାତାଵଥା-ଽସ୍ମଭ୍ଯଗ୍ଂ ସହଵୀରାଗ୍ଂ ରଯି-ନ୍ନି ଯଚ୍ଛତମ୍ ॥ ଆଦିତ୍ଯାଶ୍ଚା-ଽଙ୍ଗିରସଶ୍ଚାଗ୍ନୀନା-ଽଦଧତ ତେ ଦର୍ଶପୂର୍ଣମାସୌ ପ୍ରୈଫ୍ସ-ନ୍ତେଷାମଙ୍ଗିରସା-ନ୍ନିରୁପ୍ତଗ୍ଂ ହଵିରାସୀଦଥା-ଽଽଦିତ୍ଯା ଏତୌ ହୋମାଵପଶ୍ଯ-ନ୍ତାଵଜୁହଵୁସ୍ତତୋ ଵୈ ତେ ଦର୍ଶପୂର୍ଣମାସୌ [ ] 2
ପୂର୍ଵ ଆ ଽଲଭନ୍ତ ଦର୍ଶପୂର୍ଣମାସା-ଵାଲଭମାନ ଏତୌ ହୋମୌ ପୁରସ୍ତାଜ୍ଜୁହୁଯା-ଥ୍ସାକ୍ଷାଦେଵ ଦର୍ଶପୂର୍ଣମାସାଵା ଲଭତେ ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନୋ ଵଦନ୍ତି ସ ତ୍ଵୈ ଦର୍ଶପୂର୍ଣମାସାଵା ଲଭେତ ଯ ଏନଯୋରନୁ-ଲୋମଞ୍ଚ ପ୍ରତିଲୋମଞ୍ଚ ଵିଦ୍ଯାଦିତ୍ଯମାଵାସ୍ଯାଯା ଊର୍ଧ୍ଵ-ନ୍ତଦନୁଲୋମ-ମ୍ପୌର୍ଣମାସ୍ଯୈ ପ୍ରତୀଚୀନ-ନ୍ତ-ତ୍ପ୍ରତିଲୋମଂ-ଯଁ-ତ୍ପୌର୍ଣମାସୀ-ମ୍ପୂର୍ଵାମାଲଭେତ ପ୍ରତିଲୋମମେନାଵା ଲଭେତା-ମୁମପକ୍ଷୀଯମାଣ-ମନ୍ଵପ- [-ମନ୍ଵପ, କ୍ଷୀଯେତ ସାରସ୍ଵତୌ ହୋମୌ] 3
-କ୍ଷୀଯେତ ସାରସ୍ଵତୌ ହୋମୌ ପୁରସ୍ତାଜ୍ଜୁହୁଯାଦମାଵାସ୍ଯା ଵୈ ସରସ୍ଵତ୍ଯନୁଲୋମ-ମେଵୈନାଵା ଲଭତେ ଽମୁମାପ୍ଯାଯମାନମନ୍ଵା ପ୍ଯାଯତ ଆଗ୍ନାଵୈଷ୍ଣଵ-ମେକାଦଶକପାଲ-ମ୍ପୁରସ୍ତାନ୍ନିର୍ଵପେ-ଥ୍ସରସ୍ଵତ୍ଯୈ ଚରୁଗ୍ଂ ସରସ୍ଵତେ ଦ୍ଵାଦଶକପାଲଂ-ଯଁଦାଗ୍ନେଯୋ ଭଵତ୍ଯଗ୍ନିର୍ଵୈ ଯଜ୍ଞମୁଖଂ-ଯଁଜ୍ଞମୁଖମେଵର୍ଧି-ମ୍ପୁରସ୍ତା-ଦ୍ଧତ୍ତେ ଯ-ଦ୍ଵୈଷ୍ଣଵୋ ଭଵତି ଯଜ୍ଞୋ ଵୈ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଯଜ୍ଞମେଵା-ଽଽରଭ୍ଯ ପ୍ରତନୁତେ ସରସ୍ଵତ୍ଯୈ ଚରୁର୍ଭଵତି ସରସ୍ଵତେ ଦ୍ଵାଦଶକପାଲୋ-ଽମାଵାସ୍ଯା ଵୈ ସରସ୍ଵତୀ ପୂର୍ଣମାସ-ସ୍ସରସ୍ଵା-ନ୍ତାଵେଵ ସାକ୍ଷାଦା ରଭତ ଋଦ୍ଧ୍ନୋତ୍ଯାଭ୍ଯା-ନ୍ଦ୍ଵାଦଶକପାଲ-ସ୍ସରସ୍ଵତେ ଭଵତି ମିଥୁନତ୍ଵାଯ ପ୍ରଜାତ୍ଯୈ ମିଥୁନୌ ଗାଵୌ ଦକ୍ଷିଣା ସମୃଦ୍ଧ୍ଯୈ ॥ 4 ॥
ପୂର୍ଣା ପଶ୍ଚାଦୁତ ପୂର୍ଣା ପୁରସ୍ତାଦୁ-ନ୍ମଦ୍ଧ୍ଯତଃ ପୌର୍ଣମାସୀ ଜିଗାଯ । ତସ୍ଯା-ନ୍ଦେଵା ଅଧି ସଂଵଁସନ୍ତ ଉତ୍ତମେ ନାକ ଇହ ମାଦଯନ୍ତାମ୍ ॥ ଯତ୍ତେ ଦେଵା ଅଦଧୁ ର୍ଭାଗଧେଯମମାଵାସ୍ଯେ ସଂଵଁସନ୍ତୋ ମହିତ୍ଵା । ସାନୋ ଯଜ୍ଞ-ମ୍ପିପୃହି ଵିଶ୍ଵଵାରେ ରଯି-ନ୍ନୋ ଧେହି ସୁଭଗେ ସୁଵୀରମ୍ ॥ନିଵେଶନୀ ସଙ୍ଗମନୀ ଵସୂନାଂ-ଵିଁଶ୍ଵା ରୂପାଣି ଵସୂନ୍ଯାଵେଶଯନ୍ତୀ । ସହସ୍ରପୋଷଗ୍ଂ ସୁଭଗା ରରାଣା ସା ନ ଆଗନ୍. ଵର୍ଚସା [ଆଗନ୍. ଵର୍ଚସା, ସଂଵିଁଦାନା ।] 1
ସଂଵିଁଦାନା ॥ ଅଗ୍ନୀଷୋମୌ ପ୍ରଥମୌ ଵୀର୍ଯେଣ ଵସୂ-ନ୍ରୁଦ୍ରାନାଦିତ୍ଯାନିହ ଜିନ୍ଵତମ୍ । ମାଦ୍ଧ୍ଯଗ୍ଂ ହି ପୌର୍ଣମାସ-ଞ୍ଜୁଷେଥା-ମ୍ବ୍ରହ୍ମଣା ଵୃଦ୍ଧୌ ସୁକୃତେନ ସାତାଵଥା-ଽସ୍ମଭ୍ଯଗ୍ଂ ସହଵୀରାଗ୍ଂ ରଯି-ନ୍ନି ଯଚ୍ଛତମ୍ ॥ ଆଦିତ୍ଯାଶ୍ଚା-ଽଙ୍ଗିରସଶ୍ଚାଗ୍ନୀନା-ଽଦଧତ ତେ ଦର୍ଶପୂର୍ଣମାସୌ ପ୍ରୈଫ୍ସ-ନ୍ତେଷାମଙ୍ଗିରସା-ନ୍ନିରୁପ୍ତଗ୍ଂ ହଵିରାସୀଦଥା-ଽଽଦିତ୍ଯା ଏତୌ ହୋମାଵପଶ୍ଯ-ନ୍ତାଵଜୁହଵୁସ୍ତତୋ ଵୈ ତେ ଦର୍ଶପୂର୍ଣମାସୌ [ ] 2
ପୂର୍ଵ ଆ ଽଲଭନ୍ତ ଦର୍ଶପୂର୍ଣମାସା-ଵାଲଭମାନ ଏତୌ ହୋମୌ ପୁରସ୍ତାଜ୍ଜୁହୁଯା-ଥ୍ସାକ୍ଷାଦେଵ ଦର୍ଶପୂର୍ଣମାସାଵା ଲଭତେ ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନୋ ଵଦନ୍ତି ସ ତ୍ଵୈ ଦର୍ଶପୂର୍ଣମାସାଵା ଲଭେତ ଯ ଏନଯୋରନୁ-ଲୋମଞ୍ଚ ପ୍ରତିଲୋମଞ୍ଚ ଵିଦ୍ଯାଦିତ୍ଯମାଵାସ୍ଯାଯା ଊର୍ଧ୍ଵ-ନ୍ତଦନୁଲୋମ-ମ୍ପୌର୍ଣମାସ୍ଯୈ ପ୍ରତୀଚୀନ-ନ୍ତ-ତ୍ପ୍ରତିଲୋମଂ-ଯଁ-ତ୍ପୌର୍ଣମାସୀ-ମ୍ପୂର୍ଵାମାଲଭେତ ପ୍ରତିଲୋମମେନାଵା ଲଭେତା-ମୁମପକ୍ଷୀଯମାଣ-ମନ୍ଵପ- [-ମନ୍ଵପ, କ୍ଷୀଯେତ ସାରସ୍ଵତୌ ହୋମୌ] 3
-କ୍ଷୀଯେତ ସାରସ୍ଵତୌ ହୋମୌ ପୁରସ୍ତାଜ୍ଜୁହୁଯାଦମାଵାସ୍ଯା ଵୈ ସରସ୍ଵତ୍ଯନୁଲୋମ-ମେଵୈନାଵା ଲଭତେ ଽମୁମାପ୍ଯାଯମାନମନ୍ଵା ପ୍ଯାଯତ ଆଗ୍ନାଵୈଷ୍ଣଵ-ମେକାଦଶକପାଲ-ମ୍ପୁରସ୍ତାନ୍ନିର୍ଵପେ-ଥ୍ସରସ୍ଵତ୍ଯୈ ଚରୁଗ୍ଂ ସରସ୍ଵତେ ଦ୍ଵାଦଶକପାଲଂ-ଯଁଦାଗ୍ନେଯୋ ଭଵତ୍ଯଗ୍ନିର୍ଵୈ ଯଜ୍ଞମୁଖଂ-ଯଁଜ୍ଞମୁଖମେଵର୍ଧି-ମ୍ପୁରସ୍ତା-ଦ୍ଧତ୍ତେ ଯ-ଦ୍ଵୈଷ୍ଣଵୋ ଭଵତି ଯଜ୍ଞୋ ଵୈ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଯଜ୍ଞମେଵା-ଽଽରଭ୍ଯ ପ୍ରତନୁତେ ସରସ୍ଵତ୍ଯୈ ଚରୁର୍ଭଵତି ସରସ୍ଵତେ ଦ୍ଵାଦଶକପାଲୋ-ଽମାଵାସ୍ଯା ଵୈ ସରସ୍ଵତୀ ପୂର୍ଣମାସ-ସ୍ସରସ୍ଵା-ନ୍ତାଵେଵ ସାକ୍ଷାଦା ରଭତ ଋଦ୍ଧ୍ନୋତ୍ଯାଭ୍ଯା-ନ୍ଦ୍ଵାଦଶକପାଲ-ସ୍ସରସ୍ଵତେ ଭଵତି ମିଥୁନତ୍ଵାଯ ପ୍ରଜାତ୍ଯୈ ମିଥୁନୌ ଗାଵୌ ଦକ୍ଷିଣା ସମୃଦ୍ଧ୍ଯୈ ॥ 4 ॥
(ଵର୍ଚସା - ଵୈ ତେ ଦର୍ଶପୂର୍ଣମାସା - ଵପ - ତନୁତେ ସରସ୍ଵତ୍ଯୈ - ପଞ୍ଚଵିଗ୍ଂଶତିଶ୍ଚ) (ଅ. 1)
ଋଷଯୋ ଵା ଇନ୍ଦ୍ର-ମ୍ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷ-ନ୍ନାପଶ୍ଯ-ନ୍ତଂ-ଵଁସିଷ୍ଠଃ ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷମପଶ୍ଯ-ଥ୍ସୋ-ଽବ୍ରଵୀ-ଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣ-ନ୍ତେ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଯଥା ତ୍ଵତ୍ପୁରୋହିତାଃ ପ୍ରଜାଃ ପ୍ରଜନିଷ୍ଯନ୍ତେ-ଽଥ ମେତରେଭ୍ଯ ଋଷିଭ୍ଯୋ ମା ପ୍ରଵୋଚ ଇତି ତସ୍ମା ଏତାନ୍ଥ୍ସ୍ତୋମ-ଭାଗାନବ୍ରଵୀ-ତ୍ତତୋ ଵସିଷ୍ଠପୁରୋହିତାଃ ପ୍ରଜାଃ ପ୍ରାଜାଯନ୍ତ ତସ୍ମା-ଦ୍ଵାସିଷ୍ଠୋ ବ୍ରହ୍ମା କାର୍ଯଃ ପ୍ରୈଵ ଜାଯତେ ରଶ୍ମିରସି କ୍ଷଯାଯ ତ୍ଵା କ୍ଷଯ-ଞ୍ଜିନ୍ଵେ- [କ୍ଷଯ-ଞ୍ଜିନ୍ଵେତି, ଆହ ଦେଵା ଵୈ] 5
-ତ୍ଯାହ ଦେଵା ଵୈ କ୍ଷଯୋ ଦେଵେଭ୍ଯ ଏଵ ଯଜ୍ଞ-ମ୍ପ୍ରା-ଽଽହ ପ୍ରେତିରସି ଧର୍ମାଯ ତ୍ଵା ଧର୍ମ-ଞ୍ଜିନ୍ଵେତ୍ଯାହ ମନୁଷ୍ଯା ଵୈ ଧର୍ମୋ ମନୁଷ୍ଯେଭ୍ଯ ଏଵ ଯଜ୍ଞ-ମ୍ପ୍ରା-ଽଽହାନ୍ଵିତିରସି ଦିଵେ ତ୍ଵା ଦିଵ-ଞ୍ଜିନ୍ଵେତ୍ଯାହୈଭ୍ଯ ଏଵ ଲୋକେଭ୍ଯୋ ଯଜ୍ଞ-ମ୍ପ୍ରା-ଽଽହଵିଷ୍ଟମ୍ଭୋ-ଽସି ଵୃଷ୍ଟ୍ଯୈ ତ୍ଵା ଵୃଷ୍ଟି-ଞ୍ଜିନ୍ଵେତ୍ଯାହ ଵୃଷ୍ଟିମେଵା-ଽଵ- [ଵୃଷ୍ଟିମେଵା-ଽଵ, ରୁନ୍ଧେ ପ୍ରଵା-] 6
-ରୁନ୍ଧେ ପ୍ରଵା-ଽସ୍ଯନୁଵା-ଽସୀତ୍ଯାହ ମିଥୁନତ୍ଵାଯୋଶିଗସି ଵସୁଭ୍ଯସ୍ତ୍ଵା ଵସୂଞ୍ଜିନ୍ଵେତ୍ଯାହାଷ୍ଟୌ ଵସଵ ଏକାଦଶ ରୁଦ୍ରା ଦ୍ଵାଦଶା-ଽଽଦିତ୍ଯା ଏତାଵନ୍ତୋ ଵୈ ଦେଵାସ୍ତେଭ୍ଯ ଏଵ ଯଜ୍ଞ-ମ୍ପ୍ରା-ଽଽହୌଜୋ-ଽସି ପିତୃଭ୍ଯସ୍ତ୍ଵା ପିତୄନ୍ ଜିନ୍ଵେତ୍ଯାହ ଦେଵାନେଵ ପିତୄନନୁ ସନ୍ତନୋତି ତନ୍ତୁରସି ପ୍ରଜାଭ୍ଯସ୍ତ୍ଵା ପ୍ରଜା ଜିନ୍ଵେ- [ପ୍ରଜା ଜିନ୍ଵ, ଇତ୍ଯାହ ପିତୄନେଵ] 7
-ତ୍ଯାହ ପିତୄନେଵ ପ୍ରଜା ଅନୁ ସନ୍ତନୋତି ପୃତନାଷାଡସି ପଶୁଭ୍ଯସ୍ତ୍ଵା ପଶୂଞ୍ଜିନ୍ଵେତ୍ଯାହ ପ୍ରଜା ଏଵ ପଶୂନନୁ ସନ୍ତନୋତିରେଵଦସ୍ଯୋ-ଷଧୀଭ୍ଯ ସ୍ତ୍ଵୌଷଧୀ-ର୍ଜିନ୍ଵେତ୍ଯାହୌଷଧୀଷ୍ଵେଵ ପଶୂ-ନ୍ପ୍ରତିଷ୍ଠାପଯତ୍ଯଭିଜିଦସି ଯୁକ୍ତଗ୍ରାଵେନ୍ଦ୍ରାଯ ତ୍ଵେନ୍ଦ୍ର-ଞ୍ଜିନ୍ଵେତ୍ଯାହାଭିଜିତ୍ଯା ଅଧିପତିରସି ପ୍ରାଣାଯ ତ୍ଵା ପ୍ରାଣ- [ପ୍ରାଣମ୍, ଜିନ୍ଵେତ୍ଯାହ] 8
-ଞ୍ଜିନ୍ଵେତ୍ଯାହ ପ୍ରଜାସ୍ଵେଵ ପ୍ରାଣା-ନ୍ଦଧାତି ତ୍ରିଵୃଦସି ପ୍ରଵୃଦସୀତ୍ଯାହ ମିଥୁନତ୍ଵାଯ ସଗ୍ଂରୋହୋ-ଽସି ନୀରୋହୋ-ଽସୀତ୍ଯାହ ପ୍ରଜାତ୍ଯୈ ଵସୁକୋ-ଽସି ଵେଷଶ୍ରିରସି ଵସ୍ଯଷ୍ଟିରସୀତ୍ଯାହ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ୍ଯୈ ॥ 9 ॥
ଋଷଯୋ ଵା ଇନ୍ଦ୍ର-ମ୍ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷ-ନ୍ନାପଶ୍ଯ-ନ୍ତଂ-ଵଁସିଷ୍ଠଃ ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷମପଶ୍ଯ-ଥ୍ସୋ-ଽବ୍ରଵୀ-ଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣ-ନ୍ତେ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଯଥା ତ୍ଵତ୍ପୁରୋହିତାଃ ପ୍ରଜାଃ ପ୍ରଜନିଷ୍ଯନ୍ତେ-ଽଥ ମେତରେଭ୍ଯ ଋଷିଭ୍ଯୋ ମା ପ୍ରଵୋଚ ଇତି ତସ୍ମା ଏତାନ୍ଥ୍ସ୍ତୋମ-ଭାଗାନବ୍ରଵୀ-ତ୍ତତୋ ଵସିଷ୍ଠପୁରୋହିତାଃ ପ୍ରଜାଃ ପ୍ରାଜାଯନ୍ତ ତସ୍ମା-ଦ୍ଵାସିଷ୍ଠୋ ବ୍ରହ୍ମା କାର୍ଯଃ ପ୍ରୈଵ ଜାଯତେ ରଶ୍ମିରସି କ୍ଷଯାଯ ତ୍ଵା କ୍ଷଯ-ଞ୍ଜିନ୍ଵେ- [କ୍ଷଯ-ଞ୍ଜିନ୍ଵେତି, ଆହ ଦେଵା ଵୈ] 5
-ତ୍ଯାହ ଦେଵା ଵୈ କ୍ଷଯୋ ଦେଵେଭ୍ଯ ଏଵ ଯଜ୍ଞ-ମ୍ପ୍ରା-ଽଽହ ପ୍ରେତିରସି ଧର୍ମାଯ ତ୍ଵା ଧର୍ମ-ଞ୍ଜିନ୍ଵେତ୍ଯାହ ମନୁଷ୍ଯା ଵୈ ଧର୍ମୋ ମନୁଷ୍ଯେଭ୍ଯ ଏଵ ଯଜ୍ଞ-ମ୍ପ୍ରା-ଽଽହାନ୍ଵିତିରସି ଦିଵେ ତ୍ଵା ଦିଵ-ଞ୍ଜିନ୍ଵେତ୍ଯାହୈଭ୍ଯ ଏଵ ଲୋକେଭ୍ଯୋ ଯଜ୍ଞ-ମ୍ପ୍ରା-ଽଽହଵିଷ୍ଟମ୍ଭୋ-ଽସି ଵୃଷ୍ଟ୍ଯୈ ତ୍ଵା ଵୃଷ୍ଟି-ଞ୍ଜିନ୍ଵେତ୍ଯାହ ଵୃଷ୍ଟିମେଵା-ଽଵ- [ଵୃଷ୍ଟିମେଵା-ଽଵ, ରୁନ୍ଧେ ପ୍ରଵା-] 6
-ରୁନ୍ଧେ ପ୍ରଵା-ଽସ୍ଯନୁଵା-ଽସୀତ୍ଯାହ ମିଥୁନତ୍ଵାଯୋଶିଗସି ଵସୁଭ୍ଯସ୍ତ୍ଵା ଵସୂଞ୍ଜିନ୍ଵେତ୍ଯାହାଷ୍ଟୌ ଵସଵ ଏକାଦଶ ରୁଦ୍ରା ଦ୍ଵାଦଶା-ଽଽଦିତ୍ଯା ଏତାଵନ୍ତୋ ଵୈ ଦେଵାସ୍ତେଭ୍ଯ ଏଵ ଯଜ୍ଞ-ମ୍ପ୍ରା-ଽଽହୌଜୋ-ଽସି ପିତୃଭ୍ଯସ୍ତ୍ଵା ପିତୄନ୍ ଜିନ୍ଵେତ୍ଯାହ ଦେଵାନେଵ ପିତୄନନୁ ସନ୍ତନୋତି ତନ୍ତୁରସି ପ୍ରଜାଭ୍ଯସ୍ତ୍ଵା ପ୍ରଜା ଜିନ୍ଵେ- [ପ୍ରଜା ଜିନ୍ଵ, ଇତ୍ଯାହ ପିତୄନେଵ] 7
-ତ୍ଯାହ ପିତୄନେଵ ପ୍ରଜା ଅନୁ ସନ୍ତନୋତି ପୃତନାଷାଡସି ପଶୁଭ୍ଯସ୍ତ୍ଵା ପଶୂଞ୍ଜିନ୍ଵେତ୍ଯାହ ପ୍ରଜା ଏଵ ପଶୂନନୁ ସନ୍ତନୋତିରେଵଦସ୍ଯୋ-ଷଧୀଭ୍ଯ ସ୍ତ୍ଵୌଷଧୀ-ର୍ଜିନ୍ଵେତ୍ଯାହୌଷଧୀଷ୍ଵେଵ ପଶୂ-ନ୍ପ୍ରତିଷ୍ଠାପଯତ୍ଯଭିଜିଦସି ଯୁକ୍ତଗ୍ରାଵେନ୍ଦ୍ରାଯ ତ୍ଵେନ୍ଦ୍ର-ଞ୍ଜିନ୍ଵେତ୍ଯାହାଭିଜିତ୍ଯା ଅଧିପତିରସି ପ୍ରାଣାଯ ତ୍ଵା ପ୍ରାଣ- [ପ୍ରାଣମ୍, ଜିନ୍ଵେତ୍ଯାହ] 8
-ଞ୍ଜିନ୍ଵେତ୍ଯାହ ପ୍ରଜାସ୍ଵେଵ ପ୍ରାଣା-ନ୍ଦଧାତି ତ୍ରିଵୃଦସି ପ୍ରଵୃଦସୀତ୍ଯାହ ମିଥୁନତ୍ଵାଯ ସଗ୍ଂରୋହୋ-ଽସି ନୀରୋହୋ-ଽସୀତ୍ଯାହ ପ୍ରଜାତ୍ଯୈ ଵସୁକୋ-ଽସି ଵେଷଶ୍ରିରସି ଵସ୍ଯଷ୍ଟିରସୀତ୍ଯାହ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ୍ଯୈ ॥ 9 ॥
(ଜିନ୍ଵେତ୍ଯ - ଵ - ପ୍ରଜା ଜିନ୍ଵ - ପ୍ରାଣନ୍ - ତ୍ରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 2)
ଅଗ୍ନିନା ଦେଵେନ ପୃତନା ଜଯାମି ଗାଯତ୍ରେଣ ଛନ୍ଦସା ତ୍ରିଵୃତା ସ୍ତୋମେନ ରଥନ୍ତରେଣ ସାମ୍ନା ଵଷଟ୍କାରେଣ ଵଜ୍ରେଣ ପୂର୍ଵଜା-ନ୍ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯାନଧରା-ନ୍ପାଦଯାମ୍ଯଵୈନା-ନ୍ବାଧେ ପ୍ରତ୍ଯେନାନ୍ନୁଦେ-ଽସ୍ମିନ୍ କ୍ଷଯେ-ଽସ୍ମି-ନ୍ଭୂମିଲୋକେ ଯୋ-ଽସ୍ମା-ନ୍ଦ୍ଵେଷ୍ଟି ଯଞ୍ଚ ଵଯ-ନ୍ଦ୍ଵିଷ୍ମୋ ଵିଷ୍ଣୋଃ କ୍ରମେଣା-ଽତ୍ଯେନାନ୍ କ୍ରାମାମୀନ୍ଦ୍ରେଣ ଦେଵେନ ପୃତନା ଜଯାମି ତ୍ରୈଷ୍ଟୁଭେନ ଛନ୍ଦସା ପଞ୍ଚଦଶେନ ସ୍ତୋମେନ ବୃହତା ସାମ୍ନା ଵଷଟ୍କାରେଣ ଵଜ୍ରେଣ [ଵଜ୍ରେଣ, ସହଜାନ୍. ଵିଶ୍ଵେଭିର୍ଦେଵେଭିଃ ପୃତନା] 10
ସହଜାନ୍. ଵିଶ୍ଵେଭିର୍ଦେଵେଭିଃ ପୃତନା ଜଯାମି ଜାଗତେନ ଛନ୍ଦସା ସପ୍ତଦଶେନ ସ୍ତୋମେନ ଵାମଦେଵ୍ଯେନ ସାମ୍ନା ଵଷଟ୍କାରେଣ ଵଜ୍ରେଣା ପରଜାନିନ୍ଦ୍ରେଣ ସଯୁଜୋ ଵଯଗ୍ଂ ସାସହ୍ଯାମ ପୃତନ୍ଯତଃ । ଘ୍ନନ୍ତୋ ଵୃତ୍ରାଣ୍ଯପ୍ରତି । ଯତ୍ତେ ଅଗ୍ନେ ତେଜସ୍ତେନାହ-ନ୍ତେଜସ୍ଵୀ ଭୂଯାସଂ-ଯଁତ୍ତେ ଅଗ୍ନେ ଵର୍ଚସ୍ତେନାହଂ-ଵଁର୍ଚସ୍ଵୀ ଭୂଯାସଂ-ଯଁତ୍ତେ ଅଗ୍ନେ ହରସ୍ତେନାହଗ୍ଂ ହରସ୍ଵୀ ଭୂଯାସମ୍ ॥ 11 ॥
ଅଗ୍ନିନା ଦେଵେନ ପୃତନା ଜଯାମି ଗାଯତ୍ରେଣ ଛନ୍ଦସା ତ୍ରିଵୃତା ସ୍ତୋମେନ ରଥନ୍ତରେଣ ସାମ୍ନା ଵଷଟ୍କାରେଣ ଵଜ୍ରେଣ ପୂର୍ଵଜା-ନ୍ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯାନଧରା-ନ୍ପାଦଯାମ୍ଯଵୈନା-ନ୍ବାଧେ ପ୍ରତ୍ଯେନାନ୍ନୁଦେ-ଽସ୍ମିନ୍ କ୍ଷଯେ-ଽସ୍ମି-ନ୍ଭୂମିଲୋକେ ଯୋ-ଽସ୍ମା-ନ୍ଦ୍ଵେଷ୍ଟି ଯଞ୍ଚ ଵଯ-ନ୍ଦ୍ଵିଷ୍ମୋ ଵିଷ୍ଣୋଃ କ୍ରମେଣା-ଽତ୍ଯେନାନ୍ କ୍ରାମାମୀନ୍ଦ୍ରେଣ ଦେଵେନ ପୃତନା ଜଯାମି ତ୍ରୈଷ୍ଟୁଭେନ ଛନ୍ଦସା ପଞ୍ଚଦଶେନ ସ୍ତୋମେନ ବୃହତା ସାମ୍ନା ଵଷଟ୍କାରେଣ ଵଜ୍ରେଣ [ଵଜ୍ରେଣ, ସହଜାନ୍. ଵିଶ୍ଵେଭିର୍ଦେଵେଭିଃ ପୃତନା] 10
ସହଜାନ୍. ଵିଶ୍ଵେଭିର୍ଦେଵେଭିଃ ପୃତନା ଜଯାମି ଜାଗତେନ ଛନ୍ଦସା ସପ୍ତଦଶେନ ସ୍ତୋମେନ ଵାମଦେଵ୍ଯେନ ସାମ୍ନା ଵଷଟ୍କାରେଣ ଵଜ୍ରେଣା ପରଜାନିନ୍ଦ୍ରେଣ ସଯୁଜୋ ଵଯଗ୍ଂ ସାସହ୍ଯାମ ପୃତନ୍ଯତଃ । ଘ୍ନନ୍ତୋ ଵୃତ୍ରାଣ୍ଯପ୍ରତି । ଯତ୍ତେ ଅଗ୍ନେ ତେଜସ୍ତେନାହ-ନ୍ତେଜସ୍ଵୀ ଭୂଯାସଂ-ଯଁତ୍ତେ ଅଗ୍ନେ ଵର୍ଚସ୍ତେନାହଂ-ଵଁର୍ଚସ୍ଵୀ ଭୂଯାସଂ-ଯଁତ୍ତେ ଅଗ୍ନେ ହରସ୍ତେନାହଗ୍ଂ ହରସ୍ଵୀ ଭୂଯାସମ୍ ॥ 11 ॥
(ବୃହତା ସାମ୍ନା ଵଷଟ୍କାରେଣ ଵଜ୍ରେଣ - ଷଟ୍ଚତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 3)
ଯେ ଦେଵା ଯଜ୍ଞହନୋ ଯଜ୍ଞମୁଷଃ ପୃଥିଵ୍ଯାମଦ୍ଧ୍ଯାସତେ । ଅଗ୍ନିର୍ମା ତେଭ୍ଯୋ ରକ୍ଷତୁ ଗଚ୍ଛେମ ସୁକୃତୋ ଵଯମ୍ ॥ ଆ-ଽଗନ୍ମ ମିତ୍ରାଵରୁଣା ଵରେଣ୍ଯା ରାତ୍ରୀଣା-ମ୍ଭାଗୋ ଯୁଵଯୋର୍ଯୋ ଅସ୍ତି । ନାକ-ଙ୍ଗୃହ୍ଣାନା-ସ୍ସୁକୃତସ୍ଯ ଲୋକେ ତୃତୀଯେ ପୃଷ୍ଠେ ଅଧି ରୋଚନେ ଦିଵଃ ॥ ଯେ ଦେଵା ଯଜ୍ଞହନୋ ଯଜ୍ଞମୁଷୋ-ଽନ୍ତରିକ୍ଷେ-ଽଦ୍ଧ୍ଯାସତେ । ଵାଯୁର୍ମା ତେଭ୍ଯୋ ରକ୍ଷତୁ ଗଚ୍ଛେମ ସୁକୃତୋ ଵଯମ୍ ॥ ଯାସ୍ତେ ରାତ୍ରୀ-ସ୍ସଵିତ- [ରାତ୍ରୀ-ସ୍ସଵିତଃ, ଦେଵଯାନୀରନ୍ତରା] 12
-ର୍ଦେଵଯାନୀରନ୍ତରା ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵୀ ଵିଯନ୍ତି । ଗୃହୈଶ୍ଚ ସର୍ଵୈଃ ପ୍ରଜଯା ନ୍ଵଗ୍ରେ ସୁଵୋ ରୁହାଣାସ୍ତରତା ରଜାଗ୍ଂସି ॥ ଯେ ଦେଵା ଯଜ୍ଞହନୋ ଯଜ୍ଞମୁଷୋ ଦିଵ୍ଯଦ୍ଧ୍ଯାସତେ । ସୂର୍ଯୋ ମା ତେଭ୍ଯୋ ରକ୍ଷତୁ ଗଚ୍ଛେମ ସୁକୃତୋ ଵଯମ୍ ॥ ଯେନେନ୍ଦ୍ରାଯ ସମଭରଃ ପଯାଗ୍ସ୍ଯୁତ୍ତମେନ ହଵିଷା ଜାତଵେଦଃ । ତେନା-ଽଗ୍ନେ ତ୍ଵମୁତ ଵର୍ଧଯେମଗ୍ଂ ସଜାତାନାଗ୍ ଶ୍ରୈଷ୍ଠ୍ଯ ଆ ଧେହ୍ଯେନମ୍ ॥ ଯଜ୍ଞହନୋ ଵୈ ଦେଵା ଯଜ୍ଞମୁଷ- [ଦେଵା ଯଜ୍ଞମୁଷଃ, ସନ୍ତି ତ ଏଷୁ] 13
-ସ୍ସନ୍ତି ତ ଏଷୁ ଲୋକେଷ୍ଵାସତ ଆଦଦାନା ଵିମଥ୍ନାନା ଯୋ ଦଦାତି ଯୋ ଯଜତେ ତସ୍ଯ । ଯେ ଦେଵା ଯଜ୍ଞହନଃ ପୃଥିଵ୍ଯାମଦ୍ଧ୍ଯାସତେ ଯେ ଅନ୍ତରିକ୍ଷେ ଯେ ଦିଵୀତ୍ଯାହେମାନେଵ ଲୋକାଗ୍ସ୍ତୀର୍ତ୍ଵା ସଗୃହ-ସ୍ସପଶୁ-ସ୍ସୁଵର୍ଗଂ-ଲୋଁକମେତ୍ଯପ ଵୈ ସୋମେନେଜାନାଦ୍ଦେଵତାଶ୍ଚ ଯଜ୍ଞଶ୍ଚ କ୍ରାମନ୍ତ୍ଯାଗ୍ନେଯ-ମ୍ପଞ୍ଚକପାଲମୁଦଵସାନୀଯ-ନ୍ନିର୍ଵପେଦଗ୍ନି-ସ୍ସର୍ଵା ଦେଵତାଃ [ଦେଵତାଃ, ପାଙ୍କ୍ତୋ ଯଜ୍ଞୋ] 14
ପାଙ୍କ୍ତୋ ଯଜ୍ଞୋ ଦେଵତାଶ୍ଚୈଵ ଯଜ୍ଞଞ୍ଚାଵ ରୁନ୍ଧେଗାଯତ୍ରୋ ଵା ଅଗ୍ନିର୍ଗାଯତ୍ର ଛନ୍ଦାସ୍ତ-ଞ୍ଛନ୍ଦସା ଵ୍ଯର୍ଧଯତି ଯ-ତ୍ପଞ୍ଚକପାଲ-ଙ୍କରୋତ୍ଯଷ୍ଟାକପାଲଃ କାର୍ଯୋ-ଽଷ୍ଟାକ୍ଷରା ଗାଯତ୍ରୀ ଗାଯତ୍ରୋ-ଽଗ୍ନି-ର୍ଗାଯତ୍ର ଛନ୍ଦା-ସ୍ସ୍ଵେନୈଵୈନ-ଞ୍ଛନ୍ଦସା ସମର୍ଧଯତି ପଙ୍କ୍ତ୍ଯୌ ଯାଜ୍ଯାନୁଵାକ୍ଯେ ଭଵତଃ ପାଙ୍କ୍ତୋ ଯଜ୍ଞସ୍ତେନୈଵ ଯଜ୍ଞାନ୍ନୈତି ॥ 15 ॥
ଯେ ଦେଵା ଯଜ୍ଞହନୋ ଯଜ୍ଞମୁଷଃ ପୃଥିଵ୍ଯାମଦ୍ଧ୍ଯାସତେ । ଅଗ୍ନିର୍ମା ତେଭ୍ଯୋ ରକ୍ଷତୁ ଗଚ୍ଛେମ ସୁକୃତୋ ଵଯମ୍ ॥ ଆ-ଽଗନ୍ମ ମିତ୍ରାଵରୁଣା ଵରେଣ୍ଯା ରାତ୍ରୀଣା-ମ୍ଭାଗୋ ଯୁଵଯୋର୍ଯୋ ଅସ୍ତି । ନାକ-ଙ୍ଗୃହ୍ଣାନା-ସ୍ସୁକୃତସ୍ଯ ଲୋକେ ତୃତୀଯେ ପୃଷ୍ଠେ ଅଧି ରୋଚନେ ଦିଵଃ ॥ ଯେ ଦେଵା ଯଜ୍ଞହନୋ ଯଜ୍ଞମୁଷୋ-ଽନ୍ତରିକ୍ଷେ-ଽଦ୍ଧ୍ଯାସତେ । ଵାଯୁର୍ମା ତେଭ୍ଯୋ ରକ୍ଷତୁ ଗଚ୍ଛେମ ସୁକୃତୋ ଵଯମ୍ ॥ ଯାସ୍ତେ ରାତ୍ରୀ-ସ୍ସଵିତ- [ରାତ୍ରୀ-ସ୍ସଵିତଃ, ଦେଵଯାନୀରନ୍ତରା] 12
-ର୍ଦେଵଯାନୀରନ୍ତରା ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵୀ ଵିଯନ୍ତି । ଗୃହୈଶ୍ଚ ସର୍ଵୈଃ ପ୍ରଜଯା ନ୍ଵଗ୍ରେ ସୁଵୋ ରୁହାଣାସ୍ତରତା ରଜାଗ୍ଂସି ॥ ଯେ ଦେଵା ଯଜ୍ଞହନୋ ଯଜ୍ଞମୁଷୋ ଦିଵ୍ଯଦ୍ଧ୍ଯାସତେ । ସୂର୍ଯୋ ମା ତେଭ୍ଯୋ ରକ୍ଷତୁ ଗଚ୍ଛେମ ସୁକୃତୋ ଵଯମ୍ ॥ ଯେନେନ୍ଦ୍ରାଯ ସମଭରଃ ପଯାଗ୍ସ୍ଯୁତ୍ତମେନ ହଵିଷା ଜାତଵେଦଃ । ତେନା-ଽଗ୍ନେ ତ୍ଵମୁତ ଵର୍ଧଯେମଗ୍ଂ ସଜାତାନାଗ୍ ଶ୍ରୈଷ୍ଠ୍ଯ ଆ ଧେହ୍ଯେନମ୍ ॥ ଯଜ୍ଞହନୋ ଵୈ ଦେଵା ଯଜ୍ଞମୁଷ- [ଦେଵା ଯଜ୍ଞମୁଷଃ, ସନ୍ତି ତ ଏଷୁ] 13
-ସ୍ସନ୍ତି ତ ଏଷୁ ଲୋକେଷ୍ଵାସତ ଆଦଦାନା ଵିମଥ୍ନାନା ଯୋ ଦଦାତି ଯୋ ଯଜତେ ତସ୍ଯ । ଯେ ଦେଵା ଯଜ୍ଞହନଃ ପୃଥିଵ୍ଯାମଦ୍ଧ୍ଯାସତେ ଯେ ଅନ୍ତରିକ୍ଷେ ଯେ ଦିଵୀତ୍ଯାହେମାନେଵ ଲୋକାଗ୍ସ୍ତୀର୍ତ୍ଵା ସଗୃହ-ସ୍ସପଶୁ-ସ୍ସୁଵର୍ଗଂ-ଲୋଁକମେତ୍ଯପ ଵୈ ସୋମେନେଜାନାଦ୍ଦେଵତାଶ୍ଚ ଯଜ୍ଞଶ୍ଚ କ୍ରାମନ୍ତ୍ଯାଗ୍ନେଯ-ମ୍ପଞ୍ଚକପାଲମୁଦଵସାନୀଯ-ନ୍ନିର୍ଵପେଦଗ୍ନି-ସ୍ସର୍ଵା ଦେଵତାଃ [ଦେଵତାଃ, ପାଙ୍କ୍ତୋ ଯଜ୍ଞୋ] 14
ପାଙ୍କ୍ତୋ ଯଜ୍ଞୋ ଦେଵତାଶ୍ଚୈଵ ଯଜ୍ଞଞ୍ଚାଵ ରୁନ୍ଧେଗାଯତ୍ରୋ ଵା ଅଗ୍ନିର୍ଗାଯତ୍ର ଛନ୍ଦାସ୍ତ-ଞ୍ଛନ୍ଦସା ଵ୍ଯର୍ଧଯତି ଯ-ତ୍ପଞ୍ଚକପାଲ-ଙ୍କରୋତ୍ଯଷ୍ଟାକପାଲଃ କାର୍ଯୋ-ଽଷ୍ଟାକ୍ଷରା ଗାଯତ୍ରୀ ଗାଯତ୍ରୋ-ଽଗ୍ନି-ର୍ଗାଯତ୍ର ଛନ୍ଦା-ସ୍ସ୍ଵେନୈଵୈନ-ଞ୍ଛନ୍ଦସା ସମର୍ଧଯତି ପଙ୍କ୍ତ୍ଯୌ ଯାଜ୍ଯାନୁଵାକ୍ଯେ ଭଵତଃ ପାଙ୍କ୍ତୋ ଯଜ୍ଞସ୍ତେନୈଵ ଯଜ୍ଞାନ୍ନୈତି ॥ 15 ॥
(ସଵିତ-ର୍ଦେଵା ଯଜ୍ଞମୁଷଃ - ସର୍ଵା ଦେଵତା - ସ୍ତ୍ରିଚତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 4)
ସୂର୍ଯୋ ମା ଦେଵୋ ଦେଵେଭ୍ଯଃ ପାତୁ ଵାଯୁରନ୍ତରିକ୍ଷା-ଦ୍ଯଜମାନୋ-ଽଗ୍ନିର୍ମା ପାତୁ ଚକ୍ଷୁଷଃ । ସକ୍ଷ ଶୂଷ ସଵିତର୍ଵିଶ୍ଵଚର୍ଷଣ ଏତେଭିଃ ସୋମ ନାମଭିର୍ଵିଧେମ ତେ ତେଭିଃ ସୋମ ନାମଭିର୍ଵିଧେମ ତେ ॥ ଅହ-ମ୍ପରସ୍ତାଦ-ହମଵସ୍ତାଦହ-ଞ୍ଜ୍ଯୋତିଷା ଵି ତମୋ ଵଵାର । ଯଦନ୍ତରିକ୍ଷ-ନ୍ତଦୁ ମେ ପିତା-ଽଭୂଦହଗ୍ଂ ସୂର୍ଯମୁଭଯତୋ ଦଦର୍ଶାହ-ମ୍ଭୂଯା ସମୁତ୍ତମ-ସ୍ସମାନାନା- [ସମୁତ୍ତମ-ସ୍ସମାନାନାମ୍, ଆ ସମୁଦ୍ରା-] 16
-ମା ସମୁଦ୍ରା-ଦା-ଽନ୍ତରିକ୍ଷାତ୍-ପ୍ରଜାପତିରୁଦଧି-ଞ୍ଚ୍ଯାଵଯାତୀନ୍ଦ୍ରଃ ପ୍ରସ୍ନୌତୁ ମରୁତୋ ଵର୍ଷଯନ୍ତୂନ୍ନମ୍ଭଯ ପୃଥିଵୀ-ମ୍ଭିନ୍ଧୀଦ-ନ୍ଦିଵ୍ଯ-ନ୍ନଭଃ । ଉଦ୍ନୋ ଦିଵ୍ଯସ୍ଯ ନୋ ଦେହୀଶାନୋ ଵିସୃଜା ଦୃତିମ୍ ॥ ପଶଵୋ ଵା ଏତେ ଯଦାଦିତ୍ଯ ଏଷ ରୁଦ୍ରୋ ଯଦଗ୍ନିରୋଷଧୀଃ ପ୍ରାସ୍ଯାଗ୍ନାଵାଦିତ୍ଯ-ଞ୍ଜୁହୋତି ରୁଦ୍ରାଦେଵ ପଶୂନନ୍ତର୍ଦଧାତ୍ଯଥୋ ଓଷଧୀଷ୍ଵେଵ ପଶୂ- [ପଶୂନ୍, ପ୍ରତିଷ୍ଠାପଯତି] 17
-ନ୍ପ୍ରତିଷ୍ଠାପଯତି କଵିର୍ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ଵିତନୋତି ପନ୍ଥା-ନ୍ନାକସ୍ଯ ପୃଷ୍ଠେ ଅଧି ରୋଚନେ ଦିଵଃ । ଯେନ ହଵ୍ଯଂ-ଵଁହସି ଯାସି ଦୂତ ଇତଃ ପ୍ରଚେତା ଅମୁତ-ସ୍ସନୀଯାନ୍ ॥ ଯାସ୍ତେ ଵିଶ୍ଵା-ସ୍ସମିଧ-ସ୍ସନ୍ତ୍ଯଗ୍ନେଯାଃ ପୃଥିଵ୍ଯା-ମ୍ବର୍ହିଷି ସୂର୍ଯେ ଯାଃ । ତାସ୍ତେ ଗଚ୍ଛନ୍ତ୍ଵାହୁତି-ଙ୍ଘୃତସ୍ଯ ଦେଵାଯତେ ଯଜମାନାଯ ଶର୍ମ ॥ ଆଶାସାନ-ସ୍ସୁଵୀର୍ଯଗ୍ଂ ରାଯସ୍ପୋଷଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵଶ୍ଵିଯମ୍ । ବୃହସ୍ପତିନା ରାଯା ସ୍ଵଗାକୃତୋ ମହ୍ଯଂ-ଯଁଜମାନାଯ ତିଷ୍ଠ ॥ 18 ॥
ସୂର୍ଯୋ ମା ଦେଵୋ ଦେଵେଭ୍ଯଃ ପାତୁ ଵାଯୁରନ୍ତରିକ୍ଷା-ଦ୍ଯଜମାନୋ-ଽଗ୍ନିର୍ମା ପାତୁ ଚକ୍ଷୁଷଃ । ସକ୍ଷ ଶୂଷ ସଵିତର୍ଵିଶ୍ଵଚର୍ଷଣ ଏତେଭିଃ ସୋମ ନାମଭିର୍ଵିଧେମ ତେ ତେଭିଃ ସୋମ ନାମଭିର୍ଵିଧେମ ତେ ॥ ଅହ-ମ୍ପରସ୍ତାଦ-ହମଵସ୍ତାଦହ-ଞ୍ଜ୍ଯୋତିଷା ଵି ତମୋ ଵଵାର । ଯଦନ୍ତରିକ୍ଷ-ନ୍ତଦୁ ମେ ପିତା-ଽଭୂଦହଗ୍ଂ ସୂର୍ଯମୁଭଯତୋ ଦଦର୍ଶାହ-ମ୍ଭୂଯା ସମୁତ୍ତମ-ସ୍ସମାନାନା- [ସମୁତ୍ତମ-ସ୍ସମାନାନାମ୍, ଆ ସମୁଦ୍ରା-] 16
-ମା ସମୁଦ୍ରା-ଦା-ଽନ୍ତରିକ୍ଷାତ୍-ପ୍ରଜାପତିରୁଦଧି-ଞ୍ଚ୍ଯାଵଯାତୀନ୍ଦ୍ରଃ ପ୍ରସ୍ନୌତୁ ମରୁତୋ ଵର୍ଷଯନ୍ତୂନ୍ନମ୍ଭଯ ପୃଥିଵୀ-ମ୍ଭିନ୍ଧୀଦ-ନ୍ଦିଵ୍ଯ-ନ୍ନଭଃ । ଉଦ୍ନୋ ଦିଵ୍ଯସ୍ଯ ନୋ ଦେହୀଶାନୋ ଵିସୃଜା ଦୃତିମ୍ ॥ ପଶଵୋ ଵା ଏତେ ଯଦାଦିତ୍ଯ ଏଷ ରୁଦ୍ରୋ ଯଦଗ୍ନିରୋଷଧୀଃ ପ୍ରାସ୍ଯାଗ୍ନାଵାଦିତ୍ଯ-ଞ୍ଜୁହୋତି ରୁଦ୍ରାଦେଵ ପଶୂନନ୍ତର୍ଦଧାତ୍ଯଥୋ ଓଷଧୀଷ୍ଵେଵ ପଶୂ- [ପଶୂନ୍, ପ୍ରତିଷ୍ଠାପଯତି] 17
-ନ୍ପ୍ରତିଷ୍ଠାପଯତି କଵିର୍ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ଵିତନୋତି ପନ୍ଥା-ନ୍ନାକସ୍ଯ ପୃଷ୍ଠେ ଅଧି ରୋଚନେ ଦିଵଃ । ଯେନ ହଵ୍ଯଂ-ଵଁହସି ଯାସି ଦୂତ ଇତଃ ପ୍ରଚେତା ଅମୁତ-ସ୍ସନୀଯାନ୍ ॥ ଯାସ୍ତେ ଵିଶ୍ଵା-ସ୍ସମିଧ-ସ୍ସନ୍ତ୍ଯଗ୍ନେଯାଃ ପୃଥିଵ୍ଯା-ମ୍ବର୍ହିଷି ସୂର୍ଯେ ଯାଃ । ତାସ୍ତେ ଗଚ୍ଛନ୍ତ୍ଵାହୁତି-ଙ୍ଘୃତସ୍ଯ ଦେଵାଯତେ ଯଜମାନାଯ ଶର୍ମ ॥ ଆଶାସାନ-ସ୍ସୁଵୀର୍ଯଗ୍ଂ ରାଯସ୍ପୋଷଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵଶ୍ଵିଯମ୍ । ବୃହସ୍ପତିନା ରାଯା ସ୍ଵଗାକୃତୋ ମହ୍ଯଂ-ଯଁଜମାନାଯ ତିଷ୍ଠ ॥ 18 ॥
(ସମାନାନା-ମୋଷଧୀଷ୍ଵେଵ ପଶୂନ୍ - ମହ୍ଯଂ-ଯଁଜମାନା - ଯୈକଞ୍ଚ) (ଅ. 5)
ସ-ନ୍ତ୍ଵା ନହ୍ଯାମି ପଯସା ଘୃତେନ ସ-ନ୍ତ୍ଵା ନହ୍ଯାମ୍ଯପ ଓଷଧୀଭିଃ । ସ-ନ୍ତ୍ଵା ନହ୍ଯାମି ପ୍ରଜଯା-ଽହମଦ୍ଯ ସା ଦୀକ୍ଷିତା ସନଵୋ ଵାଜମସ୍ମେ ॥ ପ୍ରୈତୁ ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତ୍ନୀ ଵେଦିଂ-ଵଁର୍ଣେନ ସୀଦତୁ । ଅଥାହମନୁକାମିନୀ ସ୍ଵେ ଲୋକେ ଵିଶା ଇହ ॥ ସୁପ୍ରଜସସ୍ତ୍ଵା ଵଯଗ୍ଂ ସୁପତ୍ନୀରୁପ ସେଦିମ । ଅଗ୍ନେ ସପତ୍ନଦମ୍ଭନମଦବ୍ଧାସୋ ଅଦାଭ୍ଯମ୍ ॥ ଇମଂ-ଵିଁଷ୍ଯାମି ଵରୁଣସ୍ଯ ପାଶଂ- [ପାଶମ୍, ଯମବଦ୍ଧ୍ନୀତ] 19
-ଁଯମବଦ୍ଧ୍ନୀତ ସଵିତା ସୁକେତଃ । ଧାତୁଶ୍ଚ ଯୋନୌ ସୁକୃତସ୍ଯ ଲୋକେ ସ୍ଯୋନ-ମ୍ମେ ସହ ପତ୍ଯା କରୋମି ॥ ପ୍ରେହ୍ଯୁଦେହ୍ଯୃତସ୍ଯ ଵାମୀରନ୍ଵଗ୍ନିସ୍ତେ-ଽଗ୍ର-ନ୍ନଯତ୍ଵଦିତିର୍ମଦ୍ଧ୍ଯ-ନ୍ଦଦତାଗ୍ଂ ରୁଦ୍ରାଵସୃଷ୍ଟା-ଽସି ଯୁଵା ନାମ ମା ମା ହିଗ୍ଂସୀର୍ଵସୁଭ୍ଯୋ ରୁଦ୍ରେଭ୍ଯ ଆଦିତ୍ଯେଭ୍ଯୋ ଵିଶ୍ଵେଭ୍ଯୋ ଵୋ ଦେଵେଭ୍ଯଃ ପନ୍ନେଜନୀର୍ଗୃହ୍ଣାମି ଯଜ୍ଞାଯ ଵଃ ପନ୍ନେଜନୀ-ସ୍ସାଦଯାମି ଵିଶ୍ଵସ୍ଯ ତେ ଵିଶ୍ଵାଵତୋ ଵୃଷ୍ଣିଯାଵତ- [ଵୃଷ୍ଣିଯାଵତଃ, ତଵାଗ୍ନେ ଵାମୀରନୁ] 20
-ସ୍ତଵାଗ୍ନେ ଵାମୀରନୁ ସଦୃଂଶି ଵିଶ୍ଵା ରେତାଗ୍ଂସି ଧିଷୀଯା-ଽଗ-ନ୍ଦେଵାନ୍. ଯଜ୍ଞୋ ନି ଦେଵୀର୍ଦେଵେଭ୍ଯୋ ଯଜ୍ଞମଶିଷନ୍ନସ୍ମିନ୍-ଥ୍ସୁନ୍ଵତି ଯଜମାନ ଆଶିଷ-ସ୍ସ୍ଵାହାକୃତା-ସ୍ସମୁଦ୍ରେଷ୍ଠା ଗନ୍ଧର୍ଵମାତିଷ୍ଠତାନୁ । ଵାତସ୍ଯ ପତ୍ମନ୍ନିଡ ଈଡିତାଃ ॥ 21 ॥
ସ-ନ୍ତ୍ଵା ନହ୍ଯାମି ପଯସା ଘୃତେନ ସ-ନ୍ତ୍ଵା ନହ୍ଯାମ୍ଯପ ଓଷଧୀଭିଃ । ସ-ନ୍ତ୍ଵା ନହ୍ଯାମି ପ୍ରଜଯା-ଽହମଦ୍ଯ ସା ଦୀକ୍ଷିତା ସନଵୋ ଵାଜମସ୍ମେ ॥ ପ୍ରୈତୁ ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତ୍ନୀ ଵେଦିଂ-ଵଁର୍ଣେନ ସୀଦତୁ । ଅଥାହମନୁକାମିନୀ ସ୍ଵେ ଲୋକେ ଵିଶା ଇହ ॥ ସୁପ୍ରଜସସ୍ତ୍ଵା ଵଯଗ୍ଂ ସୁପତ୍ନୀରୁପ ସେଦିମ । ଅଗ୍ନେ ସପତ୍ନଦମ୍ଭନମଦବ୍ଧାସୋ ଅଦାଭ୍ଯମ୍ ॥ ଇମଂ-ଵିଁଷ୍ଯାମି ଵରୁଣସ୍ଯ ପାଶଂ- [ପାଶମ୍, ଯମବଦ୍ଧ୍ନୀତ] 19
-ଁଯମବଦ୍ଧ୍ନୀତ ସଵିତା ସୁକେତଃ । ଧାତୁଶ୍ଚ ଯୋନୌ ସୁକୃତସ୍ଯ ଲୋକେ ସ୍ଯୋନ-ମ୍ମେ ସହ ପତ୍ଯା କରୋମି ॥ ପ୍ରେହ୍ଯୁଦେହ୍ଯୃତସ୍ଯ ଵାମୀରନ୍ଵଗ୍ନିସ୍ତେ-ଽଗ୍ର-ନ୍ନଯତ୍ଵଦିତିର୍ମଦ୍ଧ୍ଯ-ନ୍ଦଦତାଗ୍ଂ ରୁଦ୍ରାଵସୃଷ୍ଟା-ଽସି ଯୁଵା ନାମ ମା ମା ହିଗ୍ଂସୀର୍ଵସୁଭ୍ଯୋ ରୁଦ୍ରେଭ୍ଯ ଆଦିତ୍ଯେଭ୍ଯୋ ଵିଶ୍ଵେଭ୍ଯୋ ଵୋ ଦେଵେଭ୍ଯଃ ପନ୍ନେଜନୀର୍ଗୃହ୍ଣାମି ଯଜ୍ଞାଯ ଵଃ ପନ୍ନେଜନୀ-ସ୍ସାଦଯାମି ଵିଶ୍ଵସ୍ଯ ତେ ଵିଶ୍ଵାଵତୋ ଵୃଷ୍ଣିଯାଵତ- [ଵୃଷ୍ଣିଯାଵତଃ, ତଵାଗ୍ନେ ଵାମୀରନୁ] 20
-ସ୍ତଵାଗ୍ନେ ଵାମୀରନୁ ସଦୃଂଶି ଵିଶ୍ଵା ରେତାଗ୍ଂସି ଧିଷୀଯା-ଽଗ-ନ୍ଦେଵାନ୍. ଯଜ୍ଞୋ ନି ଦେଵୀର୍ଦେଵେଭ୍ଯୋ ଯଜ୍ଞମଶିଷନ୍ନସ୍ମିନ୍-ଥ୍ସୁନ୍ଵତି ଯଜମାନ ଆଶିଷ-ସ୍ସ୍ଵାହାକୃତା-ସ୍ସମୁଦ୍ରେଷ୍ଠା ଗନ୍ଧର୍ଵମାତିଷ୍ଠତାନୁ । ଵାତସ୍ଯ ପତ୍ମନ୍ନିଡ ଈଡିତାଃ ॥ 21 ॥
(ପାଶଂ - ଁଵୃଷ୍ଣିଯାଵତ - ସ୍ତ୍ରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 6)
ଵଷଟ୍କାରୋ ଵୈ ଗାଯତ୍ରିଯୈ ଶିରୋ-ଽଛିନ-ତ୍ତସ୍ଯୈ ରସଃ ପରା-ଽପତ-ଥ୍ସ ପୃଥିଵୀ-ମ୍ପ୍ରାଵିଶଥ୍ସ ଖଦିରୋ-ଽଭଵଦ୍ଯସ୍ଯ ଖାଦିର-ସ୍ସ୍ରୁଵୋ ଭଵତି ଛନ୍ଦସାମେଵ ରସେନାଵ ଦ୍ଯତି ସରସା ଅସ୍ଯା-ଽଽହୁତଯୋ ଭଵନ୍ତି ତୃତୀଯସ୍ଯାମିତୋ ଦିଵି ସୋମ ଆସୀ-ତ୍ତ-ଙ୍ଗାଯତ୍ର୍ଯା-ଽ ହର-ତ୍ତସ୍ଯ ପର୍ଣମଚ୍ଛିଦ୍ଯତ ତ-ତ୍ପର୍ଣୋ-ଽଭଵ-ତ୍ତ-ତ୍ପର୍ଣସ୍ଯ ପର୍ଣତ୍ଵଂ-ଯଁସ୍ଯ ପର୍ଣମଯୀ ଜୁହୂ- [ଜୁହୂଃ, ଭଵତି ସୌମ୍ଯା] 22
-ର୍ଭଵତି ସୌମ୍ଯା ଅସ୍ଯା-ଽଽହୁତଯୋ ଭଵନ୍ତି ଜୁଷନ୍ତେ-ଽସ୍ଯ ଦେଵା ଆହୁତୀର୍ଦେଵା ଵୈ ବ୍ରହ୍ମନ୍ନଵଦନ୍ତ ତ-ତ୍ପର୍ଣ ଉପା-ଽଶୃଣୋ-ଥ୍ସୁଶ୍ରଵା ଵୈ ନାମ ଯସ୍ଯ ପର୍ଣମଯୀ ଜୁହୂର୍ଭଵତି ନ ପାପଗ୍ଗ୍ ଶ୍ଲୋକଗ୍ଂ ଶୃଣୋତି ବ୍ରହ୍ମ ଵୈ ପର୍ଣୋ ଵିଣ୍ମରୁତୋ-ଽନ୍ନଂ-ଵିଁଣ୍ମାରୁତୋ-ଽଶ୍ଵତ୍ଥୋ ଯସ୍ଯ ପର୍ଣମଯୀ ଜୁହୂର୍ଭଵତ୍ଯା-ଶ୍ଵତ୍-ଥ୍ଯୁପଭୃଦ୍- ବ୍ରହ୍ମଣୈଵାନ୍ନମଵ ରୁନ୍ଧେ-ଽଥୋ ବ୍ରହ୍ମୈ- [ରୁନ୍ଧେ-ଽଥୋ ବ୍ରହ୍ମ, ଏଵ ଵିଶ୍ଯଦ୍ଧ୍ଯୂହତି] 23
-ଵ ଵିଶ୍ଯଦ୍ଧ୍ଯୂହତି ରାଷ୍ଟ୍ରଂ-ଵୈଁ ପର୍ଣୋ ଵିଡଶ୍ଵତ୍ଥୋ ଯ-ତ୍ପର୍ଣମଯୀ ଜୁହୂର୍ଭଵତ୍ଯା-ଶ୍ଵତ୍ଥ୍ଯୁପଭୃ-ଦ୍ରାଷ୍ଟ୍ରମେଵ ଵିଶ୍ଯଦ୍ଧ୍ଯୂହତି ପ୍ରଜାପତିର୍ଵା ଅଜୁହୋ-ଥ୍ସା ଯତ୍ରା-ଽଽହୁତିଃ ପ୍ରତ୍ଯତିଷ୍ଠ-ତ୍ତତୋ ଵିକଙ୍କତ ଉଦତିଷ୍ଠ-ତ୍ତତଃ ପ୍ରଜା ଅସୃଜତ ଯସ୍ଯ ଵୈକଙ୍କତୀ ଧ୍ରୁଵା ଭଵତି ପ୍ରତ୍ଯଵାସ୍ଯା ଽଽହୁତଯସ୍ତିଷ୍ଠନ୍ତ୍ଯଥୋ ପ୍ରୈଵ ଜାଯତ ଏତଦ୍ଵୈ ସ୍ରୁଚାଗ୍ଂ ରୂପଂ-ଯଁସ୍ଯୈଵଗ୍ଂ ରୂପା-ସ୍ସ୍ରୁଚୋ ଭଵନ୍ତି ସର୍ଵାଣ୍ଯେଵୈନଗ୍ଂ ରୂପାଣି ପଶୂନାମୁପତିଷ୍ଠନ୍ତେ ନାସ୍ଯାପ-ରୂପମାତ୍ମଞ୍ଜାଯତେ ॥ 24 ॥
ଵଷଟ୍କାରୋ ଵୈ ଗାଯତ୍ରିଯୈ ଶିରୋ-ଽଛିନ-ତ୍ତସ୍ଯୈ ରସଃ ପରା-ଽପତ-ଥ୍ସ ପୃଥିଵୀ-ମ୍ପ୍ରାଵିଶଥ୍ସ ଖଦିରୋ-ଽଭଵଦ୍ଯସ୍ଯ ଖାଦିର-ସ୍ସ୍ରୁଵୋ ଭଵତି ଛନ୍ଦସାମେଵ ରସେନାଵ ଦ୍ଯତି ସରସା ଅସ୍ଯା-ଽଽହୁତଯୋ ଭଵନ୍ତି ତୃତୀଯସ୍ଯାମିତୋ ଦିଵି ସୋମ ଆସୀ-ତ୍ତ-ଙ୍ଗାଯତ୍ର୍ଯା-ଽ ହର-ତ୍ତସ୍ଯ ପର୍ଣମଚ୍ଛିଦ୍ଯତ ତ-ତ୍ପର୍ଣୋ-ଽଭଵ-ତ୍ତ-ତ୍ପର୍ଣସ୍ଯ ପର୍ଣତ୍ଵଂ-ଯଁସ୍ଯ ପର୍ଣମଯୀ ଜୁହୂ- [ଜୁହୂଃ, ଭଵତି ସୌମ୍ଯା] 22
-ର୍ଭଵତି ସୌମ୍ଯା ଅସ୍ଯା-ଽଽହୁତଯୋ ଭଵନ୍ତି ଜୁଷନ୍ତେ-ଽସ୍ଯ ଦେଵା ଆହୁତୀର୍ଦେଵା ଵୈ ବ୍ରହ୍ମନ୍ନଵଦନ୍ତ ତ-ତ୍ପର୍ଣ ଉପା-ଽଶୃଣୋ-ଥ୍ସୁଶ୍ରଵା ଵୈ ନାମ ଯସ୍ଯ ପର୍ଣମଯୀ ଜୁହୂର୍ଭଵତି ନ ପାପଗ୍ଗ୍ ଶ୍ଲୋକଗ୍ଂ ଶୃଣୋତି ବ୍ରହ୍ମ ଵୈ ପର୍ଣୋ ଵିଣ୍ମରୁତୋ-ଽନ୍ନଂ-ଵିଁଣ୍ମାରୁତୋ-ଽଶ୍ଵତ୍ଥୋ ଯସ୍ଯ ପର୍ଣମଯୀ ଜୁହୂର୍ଭଵତ୍ଯା-ଶ୍ଵତ୍-ଥ୍ଯୁପଭୃଦ୍- ବ୍ରହ୍ମଣୈଵାନ୍ନମଵ ରୁନ୍ଧେ-ଽଥୋ ବ୍ରହ୍ମୈ- [ରୁନ୍ଧେ-ଽଥୋ ବ୍ରହ୍ମ, ଏଵ ଵିଶ୍ଯଦ୍ଧ୍ଯୂହତି] 23
-ଵ ଵିଶ୍ଯଦ୍ଧ୍ଯୂହତି ରାଷ୍ଟ୍ରଂ-ଵୈଁ ପର୍ଣୋ ଵିଡଶ୍ଵତ୍ଥୋ ଯ-ତ୍ପର୍ଣମଯୀ ଜୁହୂର୍ଭଵତ୍ଯା-ଶ୍ଵତ୍ଥ୍ଯୁପଭୃ-ଦ୍ରାଷ୍ଟ୍ରମେଵ ଵିଶ୍ଯଦ୍ଧ୍ଯୂହତି ପ୍ରଜାପତିର୍ଵା ଅଜୁହୋ-ଥ୍ସା ଯତ୍ରା-ଽଽହୁତିଃ ପ୍ରତ୍ଯତିଷ୍ଠ-ତ୍ତତୋ ଵିକଙ୍କତ ଉଦତିଷ୍ଠ-ତ୍ତତଃ ପ୍ରଜା ଅସୃଜତ ଯସ୍ଯ ଵୈକଙ୍କତୀ ଧ୍ରୁଵା ଭଵତି ପ୍ରତ୍ଯଵାସ୍ଯା ଽଽହୁତଯସ୍ତିଷ୍ଠନ୍ତ୍ଯଥୋ ପ୍ରୈଵ ଜାଯତ ଏତଦ୍ଵୈ ସ୍ରୁଚାଗ୍ଂ ରୂପଂ-ଯଁସ୍ଯୈଵଗ୍ଂ ରୂପା-ସ୍ସ୍ରୁଚୋ ଭଵନ୍ତି ସର୍ଵାଣ୍ଯେଵୈନଗ୍ଂ ରୂପାଣି ପଶୂନାମୁପତିଷ୍ଠନ୍ତେ ନାସ୍ଯାପ-ରୂପମାତ୍ମଞ୍ଜାଯତେ ॥ 24 ॥
(ଜୁହୂ - ରଥୋ ବ୍ରହ୍ମ - ସ୍ରୁଚାଗ୍ଂ - ସପ୍ତଦଶ ଚ) (ଅ. 7)
ଉପଯାମଗୃହୀତୋ-ଽସି ପ୍ରଜାପତଯେ ତ୍ଵା ଜ୍ଯୋତିଷ୍ମତେ ଜ୍ଯୋତିଷ୍ମନ୍ତ-ଙ୍ଗୃହ୍ଣାମି ଦକ୍ଷାଯ ଦକ୍ଷଵୃଧେ ରାତ-ନ୍ଦେଵେଭ୍ଯୋ-ଽଗ୍ନି ଜିହ୍ଵେଭ୍ଯସ୍ତ୍ଵର୍ତାଯୁଭ୍ଯ ଇନ୍ଦ୍ରଜ୍ଯେଷ୍ଠେଭ୍ଯୋ ଵରୁଣରାଜଭ୍ଯୋ ଵାତାପିଭ୍ଯଃ ପର୍ଜନ୍ଯାତ୍ମଭ୍ଯୋ ଦିଵେ ତ୍ଵା-ଽନ୍ତରିକ୍ଷାଯ ତ୍ଵା ପୃଥିଵ୍ଯୈ ତ୍ଵା-ଽପେନ୍ଦ୍ର ଦ୍ଵିଷତୋ ମନୋ-ଽପ ଜିଜ୍ଯାସତୋ ଜହ୍ଯପ ଯୋ ନୋ-ଽରାତୀଯତି ତ-ଞ୍ଜହି ପ୍ରାଣାଯ ତ୍ଵା-ଽପାନାଯ ତ୍ଵା ଵ୍ଯାନାଯ ତ୍ଵା ସତେ ତ୍ଵା-ଽସତେ ତ୍ଵା-ଽଦ୍ଭ୍ଯସ୍ତ୍ଵୌଷଧୀଭ୍ଯୋ ଵିଶ୍ଵେଭ୍ଯସ୍ତ୍ଵା ଭୂତେଭ୍ଯୋ ଯତଃ ପ୍ରଜା ଅକ୍ଖିଦ୍ରା ଅଜାଯନ୍ତ ତସ୍ମୈ ତ୍ଵା ପ୍ରଜାପତଯେ ଵିଭୂଦାଵଂନେ ଜ୍ଯୋତିଷ୍ମତେ ଜ୍ଯୋତିଷ୍ମନ୍ତ-ଞ୍ଜୁହୋମି ॥ 25 ॥
ଉପଯାମଗୃହୀତୋ-ଽସି ପ୍ରଜାପତଯେ ତ୍ଵା ଜ୍ଯୋତିଷ୍ମତେ ଜ୍ଯୋତିଷ୍ମନ୍ତ-ଙ୍ଗୃହ୍ଣାମି ଦକ୍ଷାଯ ଦକ୍ଷଵୃଧେ ରାତ-ନ୍ଦେଵେଭ୍ଯୋ-ଽଗ୍ନି ଜିହ୍ଵେଭ୍ଯସ୍ତ୍ଵର୍ତାଯୁଭ୍ଯ ଇନ୍ଦ୍ରଜ୍ଯେଷ୍ଠେଭ୍ଯୋ ଵରୁଣରାଜଭ୍ଯୋ ଵାତାପିଭ୍ଯଃ ପର୍ଜନ୍ଯାତ୍ମଭ୍ଯୋ ଦିଵେ ତ୍ଵା-ଽନ୍ତରିକ୍ଷାଯ ତ୍ଵା ପୃଥିଵ୍ଯୈ ତ୍ଵା-ଽପେନ୍ଦ୍ର ଦ୍ଵିଷତୋ ମନୋ-ଽପ ଜିଜ୍ଯାସତୋ ଜହ୍ଯପ ଯୋ ନୋ-ଽରାତୀଯତି ତ-ଞ୍ଜହି ପ୍ରାଣାଯ ତ୍ଵା-ଽପାନାଯ ତ୍ଵା ଵ୍ଯାନାଯ ତ୍ଵା ସତେ ତ୍ଵା-ଽସତେ ତ୍ଵା-ଽଦ୍ଭ୍ଯସ୍ତ୍ଵୌଷଧୀଭ୍ଯୋ ଵିଶ୍ଵେଭ୍ଯସ୍ତ୍ଵା ଭୂତେଭ୍ଯୋ ଯତଃ ପ୍ରଜା ଅକ୍ଖିଦ୍ରା ଅଜାଯନ୍ତ ତସ୍ମୈ ତ୍ଵା ପ୍ରଜାପତଯେ ଵିଭୂଦାଵଂନେ ଜ୍ଯୋତିଷ୍ମତେ ଜ୍ଯୋତିଷ୍ମନ୍ତ-ଞ୍ଜୁହୋମି ॥ 25 ॥
(ଓଷଧୀଭ୍ଯ - ଶ୍ଚତୁର୍ଦଶ ଚ) (ଅ. 8)
ଯାଂ-ଵାଁ ଅଦ୍ଧ୍ଵର୍ଯୁଶ୍ଚ ଯଜମାନଶ୍ଚ ଦେଵତାମନ୍ତରିତସ୍ତସ୍ଯା ଆ ଵୃଶ୍ଚ୍ଯେତେ ପ୍ରାଜାପତ୍ଯ-ନ୍ଦଧିଗ୍ରହ-ଙ୍ଗୃହ୍ଣୀଯା-ତ୍ପ୍ରଜାପତି-ସ୍ସର୍ଵା ଦେଵତା ଦେଵତାଭ୍ଯ ଏଵ ନିହ୍ନୁଵାତେ ଜ୍ଯେଷ୍ଠୋ ଵା ଏଷ ଗ୍ରହାଣାଂ-ଯଁସ୍ଯୈଷ ଗୃହ୍ଯତେ ଜ୍ଯୈଷ୍ଠ୍ଯମେଵ ଗଚ୍ଛତି ସର୍ଵାସାଂ-ଵାଁ ଏତଦ୍ଦେଵତାନାଗ୍ଂ ରୂପଂ-ଯଁଦେଷ ଗ୍ରହୋ ଯସ୍ଯୈଷ ଗୃହ୍ଯତେ ସର୍ଵାଣ୍ଯେଵୈନଗ୍ଂ ରୂପାଣି ପଶୂନାମୁପତିଷ୍ଠନ୍ତ ଉପଯାମଗୃହୀତୋ- [ଉପଯାମଗୃହୀତଃ, ଅସି ପ୍ରଜାପତଯେ] 26
-ଽସି ପ୍ରଜାପତଯେ ତ୍ଵା ଜ୍ଯୋତିଷ୍ମତେ ଜ୍ଯୋତିଷ୍ମନ୍ତ-ଙ୍ଗୃହ୍ଣାମୀତ୍ଯାହ ଜ୍ଯୋତିରେଵୈନଗ୍ଂ ସମାନାନା-ଙ୍କରୋତ୍ଯଗ୍ନି-ଜିହ୍ଵେଭ୍ଯସ୍ତ୍ଵର୍ତାଯୁଭ୍ଯ ଇତ୍ଯାହୈତାଵତୀର୍ଵୈ ଦେଵତାସ୍ତାଭ୍ଯ ଏଵୈନଗ୍ଂ ସର୍ଵାଭ୍ଯୋ ଗୃହ୍ଣାତ୍ଯପେନ୍ଦ୍ର ଦ୍ଵିଷତୋ ମନ ଇତ୍ଯାହ ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯାପନୁତ୍ତ୍ଯୈ ପ୍ରାଣାଯ ତ୍ଵା-ଽପାନାଯ ତ୍ଵେତ୍ଯାହ ପ୍ରାଣାନେଵ ଯଜମାନେ ଦଧାତି ତସ୍ମୈ ତ୍ଵା ପ୍ରଜାପତଯେ ଵିଭୂଦାଵଂନେ ଜ୍ଯୋତିଷ୍ମତେ ଜ୍ଯୋତିଷ୍ମନ୍ତ-ଞ୍ଜୁହୋମୀ- [ଜ୍ଯୋତିଷ୍ମନ୍ତ-ଞ୍ଜୁହୋମି, ଇତ୍ଯାହ ପ୍ରଜାପତି-] 27
-ତ୍ଯାହ ପ୍ରଜାପତି-ସ୍ସର୍ଵା ଦେଵତା-ସ୍ସର୍ଵାଭ୍ଯ ଏଵୈନ-ନ୍ଦେଵତାଭ୍ଯୋ ଜୁହୋତ୍ଯାଜ୍ଯଗ୍ରହ-ଙ୍ଗୃହ୍ଣୀଯା-ତ୍ତେଜସ୍କାମସ୍ଯ ତେଜୋ ଵା ଆଜ୍ଯ-ନ୍ତେଜସ୍ଵ୍ଯେଵ ଭଵତି ସୋମଗ୍ରହ-ଙ୍ଗୃହ୍ଣୀଯା-ଦ୍ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚସକାମସ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚସଂ-ଵୈଁ ସୋମୋ ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚସ୍ଯେଵ ଭଵତି ଦଧିଗ୍ରହ-ଙ୍ଗୃହ୍ଣୀଯା-ତ୍ପଶୁକାମସ୍ଯୋର୍ଗ୍ଵୈ ଦଦ୍ଧ୍ଯୂର୍-କ୍ପଶଵ ଊର୍ଜୈଵାସ୍ମା ଊର୍ଜ-ମ୍ପଶୂନଵ ରୁନ୍ଧେ ॥ 28 ॥
ଯାଂ-ଵାଁ ଅଦ୍ଧ୍ଵର୍ଯୁଶ୍ଚ ଯଜମାନଶ୍ଚ ଦେଵତାମନ୍ତରିତସ୍ତସ୍ଯା ଆ ଵୃଶ୍ଚ୍ଯେତେ ପ୍ରାଜାପତ୍ଯ-ନ୍ଦଧିଗ୍ରହ-ଙ୍ଗୃହ୍ଣୀଯା-ତ୍ପ୍ରଜାପତି-ସ୍ସର୍ଵା ଦେଵତା ଦେଵତାଭ୍ଯ ଏଵ ନିହ୍ନୁଵାତେ ଜ୍ଯେଷ୍ଠୋ ଵା ଏଷ ଗ୍ରହାଣାଂ-ଯଁସ୍ଯୈଷ ଗୃହ୍ଯତେ ଜ୍ଯୈଷ୍ଠ୍ଯମେଵ ଗଚ୍ଛତି ସର୍ଵାସାଂ-ଵାଁ ଏତଦ୍ଦେଵତାନାଗ୍ଂ ରୂପଂ-ଯଁଦେଷ ଗ୍ରହୋ ଯସ୍ଯୈଷ ଗୃହ୍ଯତେ ସର୍ଵାଣ୍ଯେଵୈନଗ୍ଂ ରୂପାଣି ପଶୂନାମୁପତିଷ୍ଠନ୍ତ ଉପଯାମଗୃହୀତୋ- [ଉପଯାମଗୃହୀତଃ, ଅସି ପ୍ରଜାପତଯେ] 26
-ଽସି ପ୍ରଜାପତଯେ ତ୍ଵା ଜ୍ଯୋତିଷ୍ମତେ ଜ୍ଯୋତିଷ୍ମନ୍ତ-ଙ୍ଗୃହ୍ଣାମୀତ୍ଯାହ ଜ୍ଯୋତିରେଵୈନଗ୍ଂ ସମାନାନା-ଙ୍କରୋତ୍ଯଗ୍ନି-ଜିହ୍ଵେଭ୍ଯସ୍ତ୍ଵର୍ତାଯୁଭ୍ଯ ଇତ୍ଯାହୈତାଵତୀର୍ଵୈ ଦେଵତାସ୍ତାଭ୍ଯ ଏଵୈନଗ୍ଂ ସର୍ଵାଭ୍ଯୋ ଗୃହ୍ଣାତ୍ଯପେନ୍ଦ୍ର ଦ୍ଵିଷତୋ ମନ ଇତ୍ଯାହ ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯାପନୁତ୍ତ୍ଯୈ ପ୍ରାଣାଯ ତ୍ଵା-ଽପାନାଯ ତ୍ଵେତ୍ଯାହ ପ୍ରାଣାନେଵ ଯଜମାନେ ଦଧାତି ତସ୍ମୈ ତ୍ଵା ପ୍ରଜାପତଯେ ଵିଭୂଦାଵଂନେ ଜ୍ଯୋତିଷ୍ମତେ ଜ୍ଯୋତିଷ୍ମନ୍ତ-ଞ୍ଜୁହୋମୀ- [ଜ୍ଯୋତିଷ୍ମନ୍ତ-ଞ୍ଜୁହୋମି, ଇତ୍ଯାହ ପ୍ରଜାପତି-] 27
-ତ୍ଯାହ ପ୍ରଜାପତି-ସ୍ସର୍ଵା ଦେଵତା-ସ୍ସର୍ଵାଭ୍ଯ ଏଵୈନ-ନ୍ଦେଵତାଭ୍ଯୋ ଜୁହୋତ୍ଯାଜ୍ଯଗ୍ରହ-ଙ୍ଗୃହ୍ଣୀଯା-ତ୍ତେଜସ୍କାମସ୍ଯ ତେଜୋ ଵା ଆଜ୍ଯ-ନ୍ତେଜସ୍ଵ୍ଯେଵ ଭଵତି ସୋମଗ୍ରହ-ଙ୍ଗୃହ୍ଣୀଯା-ଦ୍ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚସକାମସ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚସଂ-ଵୈଁ ସୋମୋ ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚସ୍ଯେଵ ଭଵତି ଦଧିଗ୍ରହ-ଙ୍ଗୃହ୍ଣୀଯା-ତ୍ପଶୁକାମସ୍ଯୋର୍ଗ୍ଵୈ ଦଦ୍ଧ୍ଯୂର୍-କ୍ପଶଵ ଊର୍ଜୈଵାସ୍ମା ଊର୍ଜ-ମ୍ପଶୂନଵ ରୁନ୍ଧେ ॥ 28 ॥
(ଉପଯାମଗୃହୀତୋ - ଜୁହୋମି - ତ୍ରିଚତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 9)
ତ୍ଵେ କ୍ରତୁମପି ଵୃଞ୍ଜନ୍ତି ଵିଶ୍ଵେ ଦ୍ଵିର୍ଯଦେତେ ତ୍ରି-ର୍ଭଵନ୍ତ୍ଯୂମାଃ । ସ୍ଵାଦୋ-ସ୍ସ୍ଵାଦୀଯ-ସ୍ସ୍ଵାଦୁନା ସୃଜା ସମତ ଊ ଷୁ ମଧୁ ମଧୁନା-ଽଭି ଯୋଧି । ଉପଯାମଗୃହୀତୋ-ଽସି ପ୍ରଜାପତଯେ ତ୍ଵା ଜୁଷ୍ଟ-ଙ୍ଗୃହ୍ଣାମ୍ଯେଷ ତେ ଯୋନିଃ ପ୍ରଜାପତଯେ ତ୍ଵା ॥ ପ୍ରାଣଗ୍ରହା-ନ୍ଗୃହ୍ଣାତ୍ଯେତାଵଦ୍ଵା ଅସ୍ତି ଯାଵଦେତେ ଗ୍ରହା-ସ୍ସ୍ତୋମାଶ୍ଛନ୍ଦାଗ୍ଂସି ପୃଷ୍ଠାନି ଦିଶୋ ଯାଵଦେଵାସ୍ତି ତ- [ଯାଵଦେଵାସ୍ତି ତତ୍, ଅଵ ରୁନ୍ଧେ] 29
-ଦଵ ରୁନ୍ଧେ ଜ୍ଯେଷ୍ଠା ଵା ଏତା-ନ୍ବ୍ରାହ୍ମଣାଃ ପୁରା ଵିଦାମକ୍ର-ନ୍ତସ୍ମା-ତ୍ତେଷାଗ୍ଂ ସର୍ଵା ଦିଶୋ-ଽଭିଜିତା ଅଭୂଵନ୍. ଯସ୍ଯୈ ତେ ଗୃହ୍ଯନ୍ତେ ଜ୍ଯୈଷ୍ଠ୍ଯମେଵ ଗଚ୍ଛତ୍ଯଭି ଦିଶୋ ଜଯତି ପଞ୍ଚ ଗୃହ୍ଯନ୍ତେ ପଞ୍ଚ ଦିଶ-ସ୍ସର୍ଵାସ୍ଵେଵ ଦିକ୍ଷ୍-ଵୃଦ୍ଧ୍ନୁଵନ୍ତି ନଵନଵ ଗୃହ୍ଯନ୍ତେ ନଵ ଵୈ ପୁରୁଷେ ପ୍ରାଣାଃ ପ୍ରାଣାନେଵ ଯଜମାନେଷୁ ଦଧତି ପ୍ରାଯଣୀଯେ ଚୋଦଯନୀଯେ ଚ ଗୃହ୍ଯନ୍ତେ ପ୍ରାଣା ଵୈ ପ୍ରାଣଗ୍ରହାଃ [ପ୍ରାଣା ଵୈ ପ୍ରାଣଗ୍ରହାଃ, ପ୍ରାଣୈରେଵ] 30
ପ୍ରାଣୈରେଵ ପ୍ରଯନ୍ତି ପ୍ରାଣୈରୁଦ୍ଯନ୍ତି ଦଶମେ-ଽହ-ନ୍ଗୃହ୍ଯନ୍ତେ ପ୍ରାଣା ଵୈ ପ୍ରାଣଗ୍ରହାଃ ପ୍ରାଣେଭ୍ଯଃ ଖଲୁ ଵା ଏତ-ତ୍ପ୍ରଜା ଯନ୍ତି ଯଦ୍ଵାମଦେଵ୍ଯଂ-ଯୋଁନେଶ୍ଚ୍ଯଵତେ ଦଶମେ-ଽହନ୍. ଵାମଦେଵ୍ଯଂ-ଯୋଁନେଶ୍ଚ୍ଯଵତେ ଯ-ଦ୍ଦଶମେ-ଽହ-ନ୍ଗୃହ୍ଯନ୍ତେ ପ୍ରାଣେଭ୍ଯ ଏଵ ତ-ତ୍ପ୍ରଜା ନଯନ୍ତି । 31
ତ୍ଵେ କ୍ରତୁମପି ଵୃଞ୍ଜନ୍ତି ଵିଶ୍ଵେ ଦ୍ଵିର୍ଯଦେତେ ତ୍ରି-ର୍ଭଵନ୍ତ୍ଯୂମାଃ । ସ୍ଵାଦୋ-ସ୍ସ୍ଵାଦୀଯ-ସ୍ସ୍ଵାଦୁନା ସୃଜା ସମତ ଊ ଷୁ ମଧୁ ମଧୁନା-ଽଭି ଯୋଧି । ଉପଯାମଗୃହୀତୋ-ଽସି ପ୍ରଜାପତଯେ ତ୍ଵା ଜୁଷ୍ଟ-ଙ୍ଗୃହ୍ଣାମ୍ଯେଷ ତେ ଯୋନିଃ ପ୍ରଜାପତଯେ ତ୍ଵା ॥ ପ୍ରାଣଗ୍ରହା-ନ୍ଗୃହ୍ଣାତ୍ଯେତାଵଦ୍ଵା ଅସ୍ତି ଯାଵଦେତେ ଗ୍ରହା-ସ୍ସ୍ତୋମାଶ୍ଛନ୍ଦାଗ୍ଂସି ପୃଷ୍ଠାନି ଦିଶୋ ଯାଵଦେଵାସ୍ତି ତ- [ଯାଵଦେଵାସ୍ତି ତତ୍, ଅଵ ରୁନ୍ଧେ] 29
-ଦଵ ରୁନ୍ଧେ ଜ୍ଯେଷ୍ଠା ଵା ଏତା-ନ୍ବ୍ରାହ୍ମଣାଃ ପୁରା ଵିଦାମକ୍ର-ନ୍ତସ୍ମା-ତ୍ତେଷାଗ୍ଂ ସର୍ଵା ଦିଶୋ-ଽଭିଜିତା ଅଭୂଵନ୍. ଯସ୍ଯୈ ତେ ଗୃହ୍ଯନ୍ତେ ଜ୍ଯୈଷ୍ଠ୍ଯମେଵ ଗଚ୍ଛତ୍ଯଭି ଦିଶୋ ଜଯତି ପଞ୍ଚ ଗୃହ୍ଯନ୍ତେ ପଞ୍ଚ ଦିଶ-ସ୍ସର୍ଵାସ୍ଵେଵ ଦିକ୍ଷ୍-ଵୃଦ୍ଧ୍ନୁଵନ୍ତି ନଵନଵ ଗୃହ୍ଯନ୍ତେ ନଵ ଵୈ ପୁରୁଷେ ପ୍ରାଣାଃ ପ୍ରାଣାନେଵ ଯଜମାନେଷୁ ଦଧତି ପ୍ରାଯଣୀଯେ ଚୋଦଯନୀଯେ ଚ ଗୃହ୍ଯନ୍ତେ ପ୍ରାଣା ଵୈ ପ୍ରାଣଗ୍ରହାଃ [ପ୍ରାଣା ଵୈ ପ୍ରାଣଗ୍ରହାଃ, ପ୍ରାଣୈରେଵ] 30
ପ୍ରାଣୈରେଵ ପ୍ରଯନ୍ତି ପ୍ରାଣୈରୁଦ୍ଯନ୍ତି ଦଶମେ-ଽହ-ନ୍ଗୃହ୍ଯନ୍ତେ ପ୍ରାଣା ଵୈ ପ୍ରାଣଗ୍ରହାଃ ପ୍ରାଣେଭ୍ଯଃ ଖଲୁ ଵା ଏତ-ତ୍ପ୍ରଜା ଯନ୍ତି ଯଦ୍ଵାମଦେଵ୍ଯଂ-ଯୋଁନେଶ୍ଚ୍ଯଵତେ ଦଶମେ-ଽହନ୍. ଵାମଦେଵ୍ଯଂ-ଯୋଁନେଶ୍ଚ୍ଯଵତେ ଯ-ଦ୍ଦଶମେ-ଽହ-ନ୍ଗୃହ୍ଯନ୍ତେ ପ୍ରାଣେଭ୍ଯ ଏଵ ତ-ତ୍ପ୍ରଜା ନଯନ୍ତି । 31
(ତତ୍ - ପ୍ରାଣଗ୍ରହାଃ - ସପ୍ତଵିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 10)
ପ୍ର ଦେଵନ୍ଦେଵ୍ଯା ଧିଯା ଭରତା ଜାତଵେଦସମ୍ । ହଵ୍ଯା ନୋ ଵକ୍ଷଦାନୁଷକ୍ ॥ ଅଯମୁ ଷ୍ଯ ପ୍ରଦେଵଯୁର୍ହୋତା ଯଜ୍ଞାଯ ନୀଯତେ । ରଥୋ ନ ଯୋରଭୀଵୃତୋ ଘୃଣୀଵାନ୍ ଚେତତି ତ୍ମନା ॥ ଅଯମଗ୍ନିରୁରୁଷ୍ଯତ୍ଯମୃତାଦିଵ ଜନ୍ମନଃ । ସହସଶ୍ଚି-ଥ୍ସହୀଯା-ନ୍ଦେଵୋ ଜୀଵାତଵେ କୃତଃ ॥ ଇଡାଯାସ୍ତ୍ଵା ପଦେ ଵଯ-ନ୍ନାଭା ପୃଥିଵ୍ଯା ଅଧି । ଜାତଵେଦୋ ନି ଧୀମହ୍ଯଗ୍ନେ ହଵ୍ଯାଯ ଵୋଢଵେ । 32
ଅଗ୍ନେ ଵିଶ୍ଵେଭି-ସ୍ସ୍ଵନୀକ ଦେଵୈରୂର୍ଣାଵନ୍ତ-ମ୍ପ୍ରଥମ-ସ୍ସୀଦ ଯୋନିମ୍ । କୁଲାଯିନ-ଙ୍ଘୃତଵନ୍ତଗ୍ଂ ସଵିତ୍ରେ ଯଜ୍ଞ-ନ୍ନଯ ଯଜମାନାଯ ସାଧୁ ॥ ସୀଦ ହୋତ-ସ୍ସ୍ଵ ଉ ଲୋକେ ଚିକିତ୍ଵାନ୍ଥ୍ସାଦଯା ଯଜ୍ଞଗ୍ଂ ସୁକୃତସ୍ଯ ଯୋନୌ । ଦେଵାଵୀର୍ଦେଵାନ୍. ହଵିଷା ଯଜାସ୍ଯଗ୍ନେ ବୃହ-ଦ୍ଯଜମାନେ ଵଯୋ ଧାଃ ॥ ନି ହୋତା ହୋତୃଷଦନେ ଵିଦାନସ୍ତ୍ଵେଷୋ ଦୀଦିଵାଗ୍ଂ ଅସଦ-ଥ୍ସୁଦକ୍ଷଃ । ଅଦବ୍ଧଵ୍ରତ-ପ୍ରମତିର୍ଵସିଷ୍ଠ-ସ୍ସହସ୍ର-ମ୍ଭର-ଶ୍ଶୁଚିଜିହ୍ଵୋ ଅଗ୍ନିଃ ॥ ତ୍ଵ-ନ୍ଦୂତସ୍ତ୍ଵ- [ତ୍ଵ-ନ୍ଦୂତସ୍ତ୍ଵମ୍, ଉ ନଃ ପରସ୍ପାସ୍ତ୍ଵଂ-ଵଁସ୍ଯ ଆ] 33
-ମୁ ନଃ ପରସ୍ପାସ୍ତ୍ଵଂ-ଵଁସ୍ଯ ଆ ଵୃଷଭ ପ୍ରଣେତା । ଅଗ୍ନେ ତୋକସ୍ଯ ନସ୍ତନେ ତନୂନାମପ୍ରଯୁଚ୍ଛ-ନ୍ଦୀଦ୍ଯଦ୍ବୋଧି ଗୋପାଃ ॥ ଅଭି ତ୍ଵା ଦେଵ ସଵିତରୀଶାନଂ-ଵାଁର୍ଯାଣାମ୍ । ସଦା-ଽଵ-ନ୍ଭାଗମୀମହେ ॥ ମହୀ ଦ୍ଯୌଃ ପୃଥିଵୀ ଚନ ଇମଂ-ଯଁଜ୍ଞ-ମ୍ମିମିକ୍ଷତାମ୍ । ପିପୃତା-ନ୍ନୋ ଭରୀମଭିଃ ॥ ତ୍ଵାମଗ୍ନେ ପୁଷ୍କରାଦଦ୍ଧ୍ଯଥର୍ଵା ନିରମନ୍ଥତ । ମୂର୍ଧ୍ନୋ ଵିଶ୍ଵସ୍ଯ ଵାଘତଃ ॥ ତମୁ- [ତମୁ, ତ୍ଵା ଦଦ୍ଧ୍ଯଙ୍ଙୃଷିଃ] 34
-ତ୍ଵା ଦଦ୍ଧ୍ଯଙ୍ଙୃଷିଃ ପୁତ୍ର ଈଧେ ଅଥର୍ଵଣଃ । ଵୃତ୍ରହଣ-ମ୍ପୁରନ୍ଦରମ୍ ॥ ତମୁ ତ୍ଵା ପାଥ୍ଯୋ ଵୃଷା ସମୀଧେ ଦସ୍ଯୁହନ୍ତମମ୍ । ଧନ-ଞ୍ଜଯଗ୍ଂ ରଣେରଣେ ॥ ଉତ ବ୍ରୁଵନ୍ତୁ ଜନ୍ତଵ ଉଦଗ୍ନିର୍ଵୃତ୍ରହା-ଽଜନି । ଧନ-ଞ୍ଜଯୋ ରଣେରଣେ ॥ ଆ ଯଗ୍ଂ ହସ୍ତେ ନ ଖାଦିନଗ୍ଂ ଶିଶୁ-ଞ୍ଜାତ-ନ୍ନ ବିଭ୍ରତି । ଵିଶାମଗ୍ନିଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵଦ୍ଧ୍ଵରମ୍ ॥ ପ୍ରଦେଵ-ନ୍ଦେଵଵୀତଯେ ଭରତା ଵସୁଵିତ୍ତମମ୍ । ଆସ୍ଵେ ଯୋନୌ ନି ଷୀଦତୁ ॥ ଆ [ ] 35
ଜାତ-ଞ୍ଜାତଵେଦସି ପ୍ରିଯଗ୍ଂ ଶିଶୀତା-ଽତିଥିମ୍ । ସ୍ଯୋନ ଆ ଗୃହପତିମ୍ ॥ ଅଗ୍ନିନା-ଽଗ୍ନି-ସ୍ସମିଦ୍ଧ୍ଯତେ କଵିର୍ଗୃହପତିର୍ଯୁଵା । ହଵ୍ଯଵା-ଡ୍ଜୁହ୍ଵାସ୍ଯଃ ॥ ତ୍ଵଗ୍ଗ୍ ହ୍ଯଗ୍ନେ ଅଗ୍ନିନା ଵିପ୍ରୋ ଵିପ୍ରେଣ ସନ୍ଥ୍ସତା । ସଖା ସଖ୍ଯା ସମିଦ୍ଧ୍ଯସେ ॥ ତ-ମ୍ମର୍ଜଯନ୍ତ ସୁକ୍ରତୁ-ମ୍ପୁରୋଯାଵାନମାଜିଷୁ । ସ୍ଵେଷୁ କ୍ଷଯେଷୁ ଵାଜିନମ୍ ॥ ଯଜ୍ଞେନ ଯଜ୍ଞମଯଜନ୍ତ ଦେଵାସ୍ତାନି ଧର୍ମାଣି ପ୍ରଥମାନ୍ଯାସନ୍ନ୍ । ତେ ହ ନାକ-ମ୍ମହିମାନଃ ସଚନ୍ତେ ଯତ୍ର ପୂର୍ଵେ ସାଦ୍ଧ୍ଯା-ସ୍ସନ୍ତି ଦେଵାଃ ॥ 36 ॥
ପ୍ର ଦେଵନ୍ଦେଵ୍ଯା ଧିଯା ଭରତା ଜାତଵେଦସମ୍ । ହଵ୍ଯା ନୋ ଵକ୍ଷଦାନୁଷକ୍ ॥ ଅଯମୁ ଷ୍ଯ ପ୍ରଦେଵଯୁର୍ହୋତା ଯଜ୍ଞାଯ ନୀଯତେ । ରଥୋ ନ ଯୋରଭୀଵୃତୋ ଘୃଣୀଵାନ୍ ଚେତତି ତ୍ମନା ॥ ଅଯମଗ୍ନିରୁରୁଷ୍ଯତ୍ଯମୃତାଦିଵ ଜନ୍ମନଃ । ସହସଶ୍ଚି-ଥ୍ସହୀଯା-ନ୍ଦେଵୋ ଜୀଵାତଵେ କୃତଃ ॥ ଇଡାଯାସ୍ତ୍ଵା ପଦେ ଵଯ-ନ୍ନାଭା ପୃଥିଵ୍ଯା ଅଧି । ଜାତଵେଦୋ ନି ଧୀମହ୍ଯଗ୍ନେ ହଵ୍ଯାଯ ଵୋଢଵେ । 32
ଅଗ୍ନେ ଵିଶ୍ଵେଭି-ସ୍ସ୍ଵନୀକ ଦେଵୈରୂର୍ଣାଵନ୍ତ-ମ୍ପ୍ରଥମ-ସ୍ସୀଦ ଯୋନିମ୍ । କୁଲାଯିନ-ଙ୍ଘୃତଵନ୍ତଗ୍ଂ ସଵିତ୍ରେ ଯଜ୍ଞ-ନ୍ନଯ ଯଜମାନାଯ ସାଧୁ ॥ ସୀଦ ହୋତ-ସ୍ସ୍ଵ ଉ ଲୋକେ ଚିକିତ୍ଵାନ୍ଥ୍ସାଦଯା ଯଜ୍ଞଗ୍ଂ ସୁକୃତସ୍ଯ ଯୋନୌ । ଦେଵାଵୀର୍ଦେଵାନ୍. ହଵିଷା ଯଜାସ୍ଯଗ୍ନେ ବୃହ-ଦ୍ଯଜମାନେ ଵଯୋ ଧାଃ ॥ ନି ହୋତା ହୋତୃଷଦନେ ଵିଦାନସ୍ତ୍ଵେଷୋ ଦୀଦିଵାଗ୍ଂ ଅସଦ-ଥ୍ସୁଦକ୍ଷଃ । ଅଦବ୍ଧଵ୍ରତ-ପ୍ରମତିର୍ଵସିଷ୍ଠ-ସ୍ସହସ୍ର-ମ୍ଭର-ଶ୍ଶୁଚିଜିହ୍ଵୋ ଅଗ୍ନିଃ ॥ ତ୍ଵ-ନ୍ଦୂତସ୍ତ୍ଵ- [ତ୍ଵ-ନ୍ଦୂତସ୍ତ୍ଵମ୍, ଉ ନଃ ପରସ୍ପାସ୍ତ୍ଵଂ-ଵଁସ୍ଯ ଆ] 33
-ମୁ ନଃ ପରସ୍ପାସ୍ତ୍ଵଂ-ଵଁସ୍ଯ ଆ ଵୃଷଭ ପ୍ରଣେତା । ଅଗ୍ନେ ତୋକସ୍ଯ ନସ୍ତନେ ତନୂନାମପ୍ରଯୁଚ୍ଛ-ନ୍ଦୀଦ୍ଯଦ୍ବୋଧି ଗୋପାଃ ॥ ଅଭି ତ୍ଵା ଦେଵ ସଵିତରୀଶାନଂ-ଵାଁର୍ଯାଣାମ୍ । ସଦା-ଽଵ-ନ୍ଭାଗମୀମହେ ॥ ମହୀ ଦ୍ଯୌଃ ପୃଥିଵୀ ଚନ ଇମଂ-ଯଁଜ୍ଞ-ମ୍ମିମିକ୍ଷତାମ୍ । ପିପୃତା-ନ୍ନୋ ଭରୀମଭିଃ ॥ ତ୍ଵାମଗ୍ନେ ପୁଷ୍କରାଦଦ୍ଧ୍ଯଥର୍ଵା ନିରମନ୍ଥତ । ମୂର୍ଧ୍ନୋ ଵିଶ୍ଵସ୍ଯ ଵାଘତଃ ॥ ତମୁ- [ତମୁ, ତ୍ଵା ଦଦ୍ଧ୍ଯଙ୍ଙୃଷିଃ] 34
-ତ୍ଵା ଦଦ୍ଧ୍ଯଙ୍ଙୃଷିଃ ପୁତ୍ର ଈଧେ ଅଥର୍ଵଣଃ । ଵୃତ୍ରହଣ-ମ୍ପୁରନ୍ଦରମ୍ ॥ ତମୁ ତ୍ଵା ପାଥ୍ଯୋ ଵୃଷା ସମୀଧେ ଦସ୍ଯୁହନ୍ତମମ୍ । ଧନ-ଞ୍ଜଯଗ୍ଂ ରଣେରଣେ ॥ ଉତ ବ୍ରୁଵନ୍ତୁ ଜନ୍ତଵ ଉଦଗ୍ନିର୍ଵୃତ୍ରହା-ଽଜନି । ଧନ-ଞ୍ଜଯୋ ରଣେରଣେ ॥ ଆ ଯଗ୍ଂ ହସ୍ତେ ନ ଖାଦିନଗ୍ଂ ଶିଶୁ-ଞ୍ଜାତ-ନ୍ନ ବିଭ୍ରତି । ଵିଶାମଗ୍ନିଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵଦ୍ଧ୍ଵରମ୍ ॥ ପ୍ରଦେଵ-ନ୍ଦେଵଵୀତଯେ ଭରତା ଵସୁଵିତ୍ତମମ୍ । ଆସ୍ଵେ ଯୋନୌ ନି ଷୀଦତୁ ॥ ଆ [ ] 35
ଜାତ-ଞ୍ଜାତଵେଦସି ପ୍ରିଯଗ୍ଂ ଶିଶୀତା-ଽତିଥିମ୍ । ସ୍ଯୋନ ଆ ଗୃହପତିମ୍ ॥ ଅଗ୍ନିନା-ଽଗ୍ନି-ସ୍ସମିଦ୍ଧ୍ଯତେ କଵିର୍ଗୃହପତିର୍ଯୁଵା । ହଵ୍ଯଵା-ଡ୍ଜୁହ୍ଵାସ୍ଯଃ ॥ ତ୍ଵଗ୍ଗ୍ ହ୍ଯଗ୍ନେ ଅଗ୍ନିନା ଵିପ୍ରୋ ଵିପ୍ରେଣ ସନ୍ଥ୍ସତା । ସଖା ସଖ୍ଯା ସମିଦ୍ଧ୍ଯସେ ॥ ତ-ମ୍ମର୍ଜଯନ୍ତ ସୁକ୍ରତୁ-ମ୍ପୁରୋଯାଵାନମାଜିଷୁ । ସ୍ଵେଷୁ କ୍ଷଯେଷୁ ଵାଜିନମ୍ ॥ ଯଜ୍ଞେନ ଯଜ୍ଞମଯଜନ୍ତ ଦେଵାସ୍ତାନି ଧର୍ମାଣି ପ୍ରଥମାନ୍ଯାସନ୍ନ୍ । ତେ ହ ନାକ-ମ୍ମହିମାନଃ ସଚନ୍ତେ ଯତ୍ର ପୂର୍ଵେ ସାଦ୍ଧ୍ଯା-ସ୍ସନ୍ତି ଦେଵାଃ ॥ 36 ॥
(ଵୋଢଵେ- ଦୂତସ୍ତ୍ଵଂ - ତମୁ - ସୀଦତ୍ଵା - ଯତ୍ର - ଚତ୍ଵାରି ଚ) (ଅ. 11)
(ପୂର୍ଣ - ର୍ଷଯୋ - ଽଗ୍ନିନା - ଯେ ଦେଵାଃ - ସୂର୍ଯୋ ମା - ସନ୍ତ୍ଵା ନହ୍ଯାମି - ଵଷଟ୍କାର-ସ୍ସ ଖଦିର - ଉପଯାମଗୃହୀତୋ-ଽସି - ଯାଂ-ଵୈଁ - ତ୍ଵେ କ୍ରତୁଂ - ପ୍ରଦେଵ - ମେକାଦଶ )
(ପୂର୍ଣା - ସହଜାନ୍ - ତଵା-ଽଗ୍ନେ - ପ୍ରାଣୈରେଵ - ଷଟ୍ତ୍ରିଗ୍ଂଶତ୍)
(ପୂର୍ଣା, ସନ୍ତି ଦେଵାଃ)
॥ ହରିଃ ଓମ୍ ॥
(ପ୍ରଜାପତି - ଯୋ ଵା - ଅଗ୍ନେ - ଵି ଵୈ - ପୂର୍ଣା - ପଞ୍ଚ) (5)
॥ କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ସଂହିତାଯା-ନ୍ତୃତୀଯକାଣ୍ଡେ ପଞ୍ଚମଃ ପ୍ରଶ୍ନ-ସ୍ସମାପ୍ତଃ ॥