4.2 - ଵିଷ୍ଣୋଃ କ୍ରମୋସ୍ଯଭିମାତିହା - କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦ ତୈତ୍ତିରୀଯ ସଂହିତା ପାଠଃ

କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ସଂହିତାଯା-ଞ୍ଚତୁର୍ଥକାଣ୍ଡେ ଦ୍ଵୀତୀଯଃ ପ୍ରଶ୍ନଃ - ଦେଵଯଜନଗ୍ରହାଭିଧାନଂ
ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତଯେ ନମଃ,

ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଭ୍ଯୋ ନମଃ । ହରିଃ ଓମ୍ ॥
ଵିଷ୍ଣୋଃ କ୍ରମୋ-ଽସ୍ଯଭିମାତିହା ଗାଯତ୍ର-ଞ୍ଛନ୍ଦ ଆ ରୋହ ପୃଥିଵୀମନୁ ଵିକ୍ରମସ୍ଵ ନିର୍ଭକ୍ତ-ସ୍ସ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵିଷ୍ମୋ ଵିଷ୍ଣୋଃ କ୍ରମୋ-ଽସ୍ଯଭିଶସ୍ତିହା ତ୍ରୈଷ୍ଟୁଭ-ଞ୍ଛନ୍ଦ ଆ ରୋହାନ୍ତରିକ୍ଷମନୁ ଵିକ୍ରମସ୍ଵ ନିର୍ଭକ୍ତ-ସ୍ସ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵିଷ୍ମୋ ଵିଷ୍ଣୋଃ କ୍ରମୋ-ଽସ୍ଯରାତୀଯତୋ ହନ୍ତା ଜାଗତ-ଞ୍ଛନ୍ଦ ଆ ରୋହ ଦିଵମନୁ ଵିକ୍ରମସ୍ଵ ନିର୍ଭକ୍ତ-ସ୍ସ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵିଷ୍ମୋ ଵିଷ୍ଣୋଃ [ଵିଷ୍ଣୋଃ, କ୍ରମୋ-ଽସି ଶତ୍ରୂଯତୋ] 1
କ୍ରମୋ-ଽସି ଶତ୍ରୂଯତୋ ହନ୍ତା-ଽନୁଷ୍ଟୁଭ-ଞ୍ଛନ୍ଦ ଆ ରୋହ ଦିଶୋ-ଽନୁ ଵିକ୍ରମସ୍ଵ ନିର୍ଭକ୍ତ-ସ୍ସ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵିଷ୍ମଃ ॥ ଅକ୍ରନ୍ଦଦଗ୍ନି-ସ୍ସ୍ତନଯନ୍ନିଵ ଦ୍ଯୌଃ, କ୍ଷାମା ରେରିହ-ଦ୍ଵୀରୁଧଃ ସମଞ୍ଜନ୍ନ୍ । ସଦ୍ଯୋ ଜଜ୍ଞାନୋ ଵି ହୀମିଦ୍ଧୋ ଅଖ୍ଯଦା ରୋଦସୀ ଭାନୁନା ଭାତ୍ଯନ୍ତଃ ॥ ଅଗ୍ନେ-ଽଭ୍ଯାଵର୍ତିନ୍ନଭି ନ ଆ ଵର୍ତସ୍ଵା-ଽଽଯୁଷା ଵର୍ଚସା ସନ୍ଯା ମେଧଯା ପ୍ରଜଯା ଧନେନ ॥ ଅଗ୍ନେ [ଅଗ୍ନେ, ଅଙ୍ଗିର-ଶ୍ଶତ-ନ୍ତେ] 2
ଅଙ୍ଗିର-ଶ୍ଶତ-ନ୍ତେ ସନ୍ତ୍ଵାଵୃତଃ ସହସ୍ର-ନ୍ତ ଉପାଵୃତଃ । ତାସା-ମ୍ପୋଷସ୍ଯ ପୋଷେଣ ପୁନର୍ନୋ ନଷ୍ଟମା କୃଧି ପୁନର୍ନୋ ରଯିମା କୃଧି ॥ ପୁନରୂର୍ଜା ନିଵର୍ତସ୍ଵ ପୁନରଗ୍ନ ଇଷା-ଽଽଯୁଷା । ପୁନର୍ନଃ ପାହି ଵିଶ୍ଵତଃ ॥ ସହ ରଯ୍ଯା ନି ଵର୍ତସ୍ଵାଗ୍ନେ ପିନ୍ଵସ୍ଵ ଧାରଯା । ଵିଶ୍ଵଫ୍ସ୍ନିଯା ଵିଶ୍ଵ ତସ୍ପରି ॥ ଉଦୁତ୍ତମଂ-ଵଁରୁଣ ପାଶ ମସ୍ମଦଵା-ଽଧମଂ- [-ଽଧମମ୍, ଵି ମଦ୍ଧ୍ଯମଗ୍ଗ୍ ଶ୍ରଥାଯ ।] 3
-ଁଵି ମଦ୍ଧ୍ଯମଗ୍ଗ୍ ଶ୍ରଥାଯ । ଅଥା ଵଯମାଦିତ୍ଯ ଵ୍ରତେ ତଵାନାଗସୋ ଅଦିତଯେ ସ୍ଯାମ ॥ ଆ ତ୍ଵା-ଽହାର୍ଷ-ମନ୍ତରଭୂର୍ଧ୍ରୁଵସ୍ତିଷ୍ଠା ଽଵିଚାଚଲିଃ । ଵିଶସ୍ତ୍ଵା ସର୍ଵା ଵାଞ୍ଛନ୍ତ୍ଵସ୍ମି-ନ୍ରାଷ୍ଟ୍ରମଧି ଶ୍ରଯ ॥ଅଗ୍ରେ ବୃହନ୍ନୁଷସାମୂର୍ଧ୍ଵୋ ଅସ୍ଥାନ୍ନିର୍ଜଗ୍ମିଵାନ୍-ତମସୋ ଜ୍ଯୋତିଷା-ଽଽଗାତ୍ । ଅଗ୍ନିର୍ଭାନୁନା ରୁଶତା ସ୍ଵଙ୍ଗ ଆ ଜାତୋ ଵିଶ୍ଵା ସଦ୍ମାନ୍ଯପ୍ରାଃ ॥ ସୀଦ ତ୍ଵ-ମ୍ମାତୁରସ୍ଯା [ସୀଦ ତ୍ଵ-ମ୍ମାତୁରସ୍ଯାଃ, ଉପସ୍ଥେ ଵିଶ୍ଵାନ୍ଯଗ୍ନେ] 4
ଉପସ୍ଥେ ଵିଶ୍ଵାନ୍ଯଗ୍ନେ ଵଯୁନାନି ଵିଦ୍ଵାନ୍ । ମୈନାମର୍ଚିଷା ମା ତପସା-ଽଭି ଶୂଶୁଚୋ-ଽନ୍ତରସ୍ଯାଗ୍ଂ ଶୁକ୍ରଜ୍ଯୋତିର୍ଵି ଭାହି ॥ ଅନ୍ତରଗ୍ନେ ରୁଚା ତ୍ଵମୁଖାଯୈ ସଦନେ ସ୍ଵେ । ତସ୍ଯାସ୍ତ୍ଵଗ୍ଂ ହରସା ତପଞ୍ଜାତଵେଦ-ଶ୍ଶିଵୋ ଭଵ ॥ ଶିଵୋ ଭୂତ୍ଵା ମହ୍ଯମଗ୍ନେ-ଽଥୋ ସୀଦ ଶିଵସ୍ତ୍ଵମ୍ । ଶିଵାଃ କୃତ୍ଵା ଦିଶ-ସ୍ସର୍ଵା-ସ୍ସ୍ଵାଂ-ଯୋଁନିମିହା-ଽଽ ସଦଃ ॥ ହଗ୍ଂସ-ଶ୍ଶୁଚିଷ ଦ୍ଵସୁରନ୍ତରିକ୍ଷ-ସଦ୍ଧୋତା ଵେଦିଷଦତିଥି ର୍ଦୁରୋଣସତ୍ । ନୃଷଦ୍ଵରସ-ଦୃତସ-ଦ୍ଵ୍ଯୋମସ-ଦବ୍ଜା ଗୋଜା ଋତଜା ଅଦ୍ରିଜା ଋତ-ମ୍ବୃହତ୍ ॥ 5 ॥

(ଦିଵମନୁ ଵି କ୍ରମସ୍ଵ ନିର୍ଭକ୍ତ-ସ୍ସ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵିଷ୍ମୋ ଵିଷ୍ଣୋ - ର୍ଧନେନାଗ୍ନେ - ଽଧମ - ମସ୍ଯାଃ - ଶୁଚିଷଥ୍ - ଷୋଡଶ ଚ) (ଅ. 1)
ଦିଵସ୍ପରି ପ୍ରଥମ-ଞ୍ଜଜ୍ଞେ ଅଗ୍ନିରସ୍ମ-ଦ୍ଦ୍ଵିତୀଯ-ମ୍ପରି ଜାତଵେଦାଃ । ତୃତୀଯମଫ୍ସୁ ନୃମଣା ଅଜସ୍ରମିନ୍ଧାନ ଏନ-ଞ୍ଜରତେ ସ୍ଵାଧୀଃ ॥ ଵିଦ୍ମା ତେ ଅଗ୍ନେ ତ୍ରେଧା ତ୍ରଯାଣି ଵିଦ୍ମା ତେ ସଦ୍ମ ଵିଭୃତ-ମ୍ପୁରୁତ୍ରା । ଵିଦ୍ମା ତେ ନାମ ପରମ-ଙ୍ଗୁହା ଯଦ୍ଵିଦ୍ମା ତମୁଥ୍ସଂ-ଯଁତ ଆଜଗନ୍ଥ ॥ ସମୁଦ୍ରେ ତ୍ଵା ନୃମଣା ଅଫ୍ସ୍ଵନ୍ତର୍ନୃଚକ୍ଷା ଈଧେ ଦିଵୋ ଅଗ୍ନ ଊଧନ୍ନ୍ । ତୃତୀଯେ ତ୍ଵା [ତୃତୀଯେ ତ୍ଵା, ରଜସି ତସ୍ଥିଵାଗ୍ଂ ସମୃତସ୍ଯ] 6
ରଜସି ତସ୍ଥିଵାଗ୍ଂ ସମୃତସ୍ଯ ଯୋନୌ ମହିଷା ଅହିନ୍ଵନ୍ନ୍ ॥ ଅକ୍ରନ୍ଦଦଗ୍ନି-ସ୍ସ୍ତନଯନ୍ନିଵ ଦ୍ଯୌଃ, କ୍ଷାମା ରେରିହ-ଦ୍ଵୀରୁଧଃ ସମଞ୍ଜନ୍ନ୍ । ସଦ୍ଯୋ ଜଜ୍ଞାନୋ ଵି ହୀମିଦ୍ଧୋ ଅଖ୍ଯଦା ରୋଦସୀ ଭାନୁନା ଭାତ୍ଯନ୍ତଃ ॥ ଉଶି-କ୍ପାଵକୋ ଅରତି-ସ୍ସୁମେଧା ମର୍ତେଷ୍ଵଗ୍ନିରମୃତୋ ନିଧାଯି । ଇଯର୍ତି ଧୂମମରୁଷ-ମ୍ଭରିଭ୍ରଦୁଚ୍ଛୁକ୍ରେଣ ଶୋଚିଷା ଦ୍ଯାମିନକ୍ଷତ୍ ॥ ଵିଶ୍ଵସ୍ଯ କେତୁର୍ଭୁଵନସ୍ଯ ଗର୍ଭ ଆ [ ] 7
ରୋଦସୀ ଅପୃଣାଜ୍ଜାଯମାନଃ । ଵୀଡୁ-ଞ୍ଚିଦଦ୍ରିମଭିନ-ତ୍ପରାଯନ୍ ଜନା ଯଦଗ୍ନିମଯଜନ୍ତ ପଞ୍ଚ ॥ ଶ୍ରୀଣାମୁଦାରୋ ଧରୁଣୋ ରଯୀଣା-ମ୍ମନୀଷାଣା-ମ୍ପ୍ରାର୍ପଣ-ସ୍ସୋମଗୋପାଃ । ଵସୋ-ସ୍ସୂନୁ-ସ୍ସହସୋ ଅଫ୍ସୁ ରାଜା ଵି ଭାତ୍ଯଗ୍ର ଉଷସାମିଧାନଃ ॥ ଯସ୍ତେ ଅଦ୍ଯ କୃଣଵ-ଦ୍ଭଦ୍ରଶୋଚେ-ଽପୂପ-ନ୍ଦେଵ ଘୃତଵନ୍ତମଗ୍ନେ । ପ୍ରତ-ନ୍ନଯ ପ୍ରତରାଂ-ଵଁସ୍ଯୋ ଅଚ୍ଛାଭି ଦ୍ଯୁମ୍ନ-ନ୍ଦେଵଭକ୍ତଂ-ଯଁଵିଷ୍ଠ ॥ ଆ [ ] 8
ତ-ମ୍ଭଜ ସୌଶ୍ରଵସେଷ୍ଵଗ୍ନ ଉକ୍ଥ-ଉକ୍ଥ ଆ ଭଜ ଶସ୍ଯମାନେ । ପ୍ରିଯ-ସ୍ସୂର୍ଯେ ପ୍ରିଯୋ ଅଗ୍ନା ଭଵାତ୍ଯୁଜ୍ଜାତେନ ଭିନଦଦୁଜ୍ଜନିତ୍ଵୈଃ ॥ ତ୍ଵାମଗ୍ନେ ଯଜମାନା ଅନୁ ଦ୍ଯୂନ୍. ଵିଶ୍ଵା ଵସୂନି ଦଧିରେ ଵାର୍ଯାଣି । ତ୍ଵଯା ସହ ଦ୍ରଵିଣମିଚ୍ଛମାନା ଵ୍ରଜ-ଙ୍ଗୋମନ୍ତମୁଶିଜୋ ଵି ଵଵ୍ରୁଃ ॥ ଦୃଶାନୋ ରୁକ୍ମ ଉର୍ଵ୍ଯା ଵ୍ଯଦ୍ଯୌ-ଦ୍ଦୁର୍ମର୍ଷମାଯୁଃ ଶ୍ରିଯେ ରୁଚାନଃ । ଅଗ୍ନିରମୃତୋ ଅଭଵ-ଦ୍ଵଯୋଭିର୍ଯଦେ- -ନ-ନ୍ଦ୍ଯୌରଜନଯ-ଥ୍ସୁରେତାଃ ॥ 9 ॥

(ତୃତିଯେ ତ୍ଵା - ଗର୍ଭ ଆ - ଯଵିଷ୍ଠା-ଽଽ - ଯ - ଚ୍ଚତ୍ଵାରି ଚ) (ଅ. 2)
ଅନ୍ନପତେ-ଽନ୍ନସ୍ଯ ନୋ ଦେହ୍ଯନମୀଵସ୍ଯ ଶୁଷ୍ମିଣଃ । ପ୍ର ପ୍ରଦାତାର-ନ୍ତାରିଷ ଊର୍ଜ-ନ୍ନୋ ଧେହି ଦ୍ଵିପଦେ ଚତୁଷ୍ପଦେ ॥ ଉଦୁ ତ୍ଵା ଵିଶ୍ଵେ ଦେଵା ଅଗ୍ନେ ଭରନ୍ତୁ ଚିତ୍ତିଭିଃ । ସ ନୋ ଭଵ ଶିଵତମ-ସ୍ସୁପ୍ରତୀକୋ ଵିଭାଵସୁଃ ॥ ପ୍ରେଦଗ୍ନେ ଜ୍ଯୋତିଷ୍ମାନ୍. ଯାହି ଶିଵେଭିରର୍ଚିଭିସ୍ତ୍ଵମ୍ । ବୃହଦ୍ଭି-ର୍ଭାନୁଭି-ର୍ଭାସ-ନ୍ମା ହିଗ୍ଂସୀ ସ୍ତନୁଵା ପ୍ରଜାଃ ॥ ସମିଧା-ଽଗ୍ନି-ନ୍ଦୁଵସ୍ଯତ ଘୃତୈର୍ବୋଧଯତାତିଥିମ୍ । ଆ- [ଆ, ଅସ୍ମିନ୍. ହଵ୍ଯା ଜୁହୋତନ ।] 10
-ଽସ୍ମିନ୍. ହଵ୍ଯା ଜୁହୋତନ ॥ ପ୍ରପ୍ରାଯମଗ୍ନିର୍ଭରତସ୍ଯ ଶୃଣ୍ଵେ ଵି ଯ-ଥ୍ସୂର୍ଯୋ ନ ରୋଚତେ ବୃହଦ୍ଭାଃ । ଅଭି ଯଃ ପୂରୁ-ମ୍ପୃତନାସୁ ତସ୍ଥୌ ଦୀଦାଯ ଦୈଵ୍ଯୋ ଅତିଥି-ଶ୍ଶିଵୋ ନଃ ॥ ଆପୋ ଦେଵୀଃ ପ୍ରତି ଗୃହ୍ଣୀତ ଭସ୍ମୈତ-ଥ୍ସ୍ଯୋନେ କୃଣୁଦ୍ଧ୍ଵଗ୍ଂ ସୁରଭାଵୁ ଲୋକେ । ତସ୍ମୈ ନମନ୍ତା-ଞ୍ଜନଯ-ସ୍ସୁପତ୍ନୀର୍ମାତେଵ ପୁତ୍ର-ମ୍ବିଭୃତା ସ୍ଵେନମ୍ ॥ ଅଫ୍ସ୍ଵଗ୍ନେ ସଧିଷ୍ଟଵ- [ଅଫ୍ସ୍ଵଗ୍ନେ ସଧିଷ୍ଟଵ, ସୌଷଧୀରନୁ ରୁଦ୍ଧ୍ଯସେ ।] 11
ସୌଷଧୀରନୁ ରୁଦ୍ଧ୍ଯସେ । ଗର୍ଭେ ସଞ୍ଜାଯସେ ପୁନଃ ॥ ଗର୍ଭୋ ଅସ୍ଯୋଷଧୀନା-ଙ୍ଗର୍ଭୋ ଵନସ୍ପତୀନାମ୍ । ଗର୍ଭୋ ଵିଶ୍ଵସ୍ଯ ଭୂତସ୍ଯାଗ୍ନେ ଗର୍ଭୋ ଅପାମସି ॥ ପ୍ରସଦ୍ଯ ଭସ୍ମନା ଯୋନିମପଶ୍ଚ ପୃଥିଵୀମଗ୍ନେ । ସଗ୍ଂସୃଜ୍ଯ ମାତୃଭିସ୍ତ୍ଵ-ଞ୍ଜ୍ଯୋତିଷ୍ମା-ନ୍ପୁନରା-ଽସଦଃ ॥ ପୁନରାସଦ୍ଯ ସଦନମପଶ୍ଚ ପୃଥିଵୀମଗ୍ନେ । ଶେଷେ ମାତୁର୍ଯଥୋପସ୍ଥେ ଽନ୍ତରସ୍ଯାଗ୍ଂ ଶିଵତମଃ ॥ ପୁନରୂର୍ଜା [ ] 12
-ନି ଵର୍ତସ୍ଵ ପୁନରଗ୍ନ ଇଷା ଽଽଯୁଷା । ପୁନର୍ନଃ ପାହି ଵିଶ୍ଵତଃ ॥ ସହ ରଯ୍ଯା ନି ଵର୍ତସ୍ଵାଗ୍ନେ ପିନ୍ଵସ୍ଵ ଧାରଯା । ଵିଶ୍ଵଫ୍ସ୍ନିଯା ଵିଶ୍ଵତସ୍ପରି ॥ ପୁନସ୍ତ୍ଵା ଽଽଦିତ୍ଯା ରୁଦ୍ରା ଵସଵ-ସ୍ସମିନ୍ଧତା-ମ୍ପୁନର୍ବ୍ରହ୍ମାଣୋ ଵସୁନୀଥ ଯଜ୍ଞୈଃ । ଘୃତେନ ତ୍ଵ-ନ୍ତନୁଵୋ ଵର୍ଧଯସ୍ଵ ସତ୍ଯା-ସ୍ସନ୍ତୁ ଯଜମାନସ୍ଯ କାମାଃ ॥ ବୋଧା ନୋ ଅସ୍ଯ ଵଚସୋ ଯଵିଷ୍ଠ ମଗ୍ଂହିଷ୍ଠସ୍ଯ ପ୍ରଭୃତସ୍ଯ ସ୍ଵଧାଵଃ । ପୀଯତି ତ୍ଵୋ ଅନୁ ତ୍ଵୋ ଗୃଣାତି ଵନ୍ଦାରୁସ୍ତେ ତନୁଵଂ-ଵଁନ୍ଦେ ଅଗ୍ନେ ॥ ସ ବୋଧି ସୂରିର୍ମଘଵା ଵସୁଦାଵା ଵସୁପତିଃ । ଯୁଯୋଦ୍ଧ୍ଯସ୍ମ-ଦ୍ଦ୍ଵେଷାଗ୍ଂସି ॥ 13 ॥

(ଆ - ତଵୋ - ର୍ଜା-ଽ - ନୁ - ଷୋଡଶ ଚ) (ଅ. 3)
ଅପେତ ଵୀତ ଵି ଚ ସର୍ପତାତୋ ଯେ-ଽତ୍ର ସ୍ଥ ପୁରାଣା ଯେ ଚ ନୂତନାଃ । ଅଦାଦିଦଂ-ଯଁମୋ-ଽଵସାନ-ମ୍ପୃଥିଵ୍ଯା ଅକ୍ରନ୍ନିମ-ମ୍ପିତରୋ ଲୋକମସ୍ମୈ ॥ ଅଗ୍ନେର୍ଭସ୍ମାସ୍ଯଗ୍ନେଃ ପୁରୀଷମସି ସଜ୍ଞାନ୍ନମସି କାମଧରଣ-ମ୍ମଯି ତେ କାମଧରଣ-ମ୍ଭୂଯାତ୍ ॥ ସଂ-ଯାଁ ଵଃ ପ୍ରିଯାସ୍ତନୁଵ-ସ୍ସ-ମ୍ପ୍ରିଯା ହୃଦଯାନି ଵଃ । ଆତ୍ମା ଵୋ ଅସ୍ତୁ [ଅସ୍ତୁ, ସମ୍ପ୍ରିଯ] 14
ସମ୍ପ୍ରିଯ-ସ୍ସମ୍ପ୍ରିଯାସ୍ତନୁଵୋ ମମ ॥ ଅଯଗ୍ଂ ସୋ ଅଗ୍ନିର୍ଯସ୍ମିନ୍-ଥ୍ସୋମମିନ୍ଦ୍ରଃ ସୁତ-ନ୍ଦଧେ ଜଠରେ ଵାଵଶାନଃ । ସହସ୍ରିଯଂ-ଵାଁଜମତ୍ଯ-ନ୍ନ ସପ୍ତିଗ୍ଂ ସସଵାନ୍-ଥ୍ସନ୍-ଥ୍ସ୍ତୂଯସେ ଜାତଵେଦଃ ॥ ଅଗ୍ନେ ଦିଵୋ ଅର୍ଣମଚ୍ଛା ଜିଗାସ୍ଯଚ୍ଛା ଦେଵାଗ୍ଂ ଊଚିଷେ ଧିଷ୍ଣିଯା ଯେ । ଯାଃ ପରସ୍ତା-ଦ୍ରୋଚନେ ସୂର୍ଯସ୍ଯ ଯାଶ୍ଚା ଵସ୍ତା-ଦୁପତିଷ୍ଠନ୍ତ ଆପଃ ॥ ଅଗ୍ନେ ଯ-ତ୍ତେ ଦିଵି ଵର୍ଚଃ ପୃଥିଵ୍ଯାଂ-ଯଁଦୋଷଧୀ- [ପୃଥିଵ୍ଯାଂ-ଯଁଦୋଷଧୀଷୁ, ଅଫ୍ସୁ ଵା ଯଜତ୍ର ।] 15
-ଷ୍ଵଫ୍ସୁ ଵା ଯଜତ୍ର । ଯେନାନ୍ତରିକ୍ଷ-ମୁର୍ଵାତତନ୍ଥ ତ୍ଵେଷ-ସ୍ସ ଭାନୁରର୍ଣଵୋ ନୃଚକ୍ଷାଃ ॥ ପୁରୀଷ୍ଯାସୋ ଅଗ୍ନଯଃ ପ୍ରାଵଣେଭିଃ ସଜୋଷସଃ । ଜୁଷନ୍ତାଗ୍ଂ ହଵ୍ଯମାହୁତମନମୀଵା ଇଷୋ ମହୀଃ ॥ ଇଡାମଗ୍ନେ ପୁରୁଦଗ୍ଂ ସଗ୍ଂ ସନି-ଙ୍ଗୋ-ଶ୍ଶଶ୍ଵତ୍ତମଗ୍ଂ ହଵମାନାଯ ସାଧ । ସ୍ଯାନ୍ନଃ ସୂନୁସ୍ତନଯୋ ଵିଜାଵା-ଽଗ୍ନେ ସା ତେ ସୁମତିର୍ଭୂତ୍ଵସ୍ମେ ॥ ଅଯ-ନ୍ତେ ଯୋନିର୍-ଋତ୍ଵିଯୋ ଯତୋ ଜାତୋ ଅରୋଚଥାଃ । ତ-ଞ୍ଜାନ- [ତ-ଞ୍ଜାନନ୍ନ୍, ଅଗ୍ନ ଆ ରୋହାଥା ନୋ] 16
-ନ୍ନଗ୍ନ ଆ ରୋହାଥା ନୋ ଵର୍ଧଯା ରଯିମ୍ ॥ ଚିଦସି ତଯା ଦେଵତଯା-ଽଙ୍ଗିରସ୍ଵ-ଦ୍ଧ୍ରୁଵା ସୀଦ ପରିଚିଦସି ତଯା ଦେଵତଯା-ଽଙ୍ଗିରସ୍ଵ-ଦ୍ଧ୍ରୁଵା ସୀଦ ଲୋକ-ମ୍ପୃଣ ଛିଦ୍ର-ମ୍ପୃଣାଥୋ ସୀଦ ଶିଵା ତ୍ଵମ୍ । ଇନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନୀ ତ୍ଵା ବୃହସ୍ପତିରସ୍ମିନ୍. ଯୋନାଵସୀଷଦନ୍ନ୍ ॥ ତା ଅସ୍ଯ ସୂଦଦୋହସ-ସ୍ସୋମଗ୍ଗ୍ ଶ୍ରୀଣନ୍ତି ପୃଶ୍ଞଯଃ । ଜନ୍ମ-ନ୍ଦେଵାନାଂ-ଵିଁଶସ୍ତ୍ରିଷ୍ଵା ରୋଚନେ ଦିଵଃ ॥ 17 ॥

(ଅସ୍ତ୍ଵୋ - ଷଧୀଷୁ - ଜାନ - ନ୍ନଷ୍ଟାଚତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 4)
ସମିତଗ୍ଂ ସଙ୍କଲ୍ପେଥାଗ୍ଂ ସମ୍ପ୍ରିଯୌ ରୋଚିଷ୍ଣୂ ସୁମନସ୍ଯମାନୌ । ଇଷମୂର୍ଜମଭି ସଂଵଁସାନୌ ସଂ-ଵାଁ-ମ୍ମନାଗ୍ଂସି ସଂ-ଵ୍ରଁତା ସମୁ ଚିତ୍ତାନ୍ଯା-ଽକରମ୍ ॥ ଅଗ୍ନେ ପୁରୀଷ୍ଯାଧିପା ଭଵା ତ୍ଵ-ନ୍ନଃ । ଇଷମୂର୍ଜଂ-ଯଁଜମାନାଯ ଧେହି ॥ ପୁରୀଷ୍ଯସ୍ତ୍ଵମଗ୍ନେ ରଯିମା-ନ୍ପୁଷ୍ଟିମାଗ୍ଂ ଅସି । ଶିଵାଃ କୃତ୍ଵା ଦିଶ-ସ୍ସର୍ଵା-ସ୍ସ୍ଵାଂ-ଯୋଁନିମିହା-ଽସଦଃ ॥ ଭଵତ-ନ୍ନ-ସ୍ସମନସୌ ସମୋକସା [ସମୋକସୌ, ଅରେପସୌ ।] 18
-ଵରେପସୌ । ମା ଯଜ୍ଞଗ୍ଂ ହିଗ୍ଂସିଷ୍ଟ-ମ୍ମା ଯଜ୍ଞପତି-ଞ୍ଜାତଵେଦସୌ ଶିଵୌ ଭଵତମଦ୍ଯ ନଃ ॥ ମାତେଵ ପୁତ୍ର-ମ୍ପୃଥିଵୀ ପୁରୀଷ୍ଯମଗ୍ନିଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵେ ଯୋନାଵଭାରୁଖା । ତାଂ-ଵିଁଶ୍ଵୈର୍ଦେଵୈର୍-ଋତୁଭିଃ ସଂଵିଁଦାନଃ ପ୍ରଜାପତିର୍ଵିଶ୍ଵକର୍ମା ଵି ମୁଞ୍ଚତୁ ॥ ଯଦସ୍ଯ ପାରେ ରଜସ-ଶ୍ଶୁକ୍ର-ଞ୍ଜ୍ଯୋତିରଜାଯତ । ତ-ନ୍ନଃ ପର୍ଷଦତି ଦ୍ଵିଷୋ-ଽଗ୍ନେ ଵୈଶ୍ଵାନର ସ୍ଵାହା ॥ ନମ-ସ୍ସୁ ତେ ନିର୍-ଋତେ ଵିଶ୍ଵରୂପେ- [ଵିଶ୍ଵରୂପେ, ଅଯସ୍ମଯଂ-ଵିଁ ଚୃତା] 19
-ଽଯସ୍ମଯଂ-ଵିଁ ଚୃତା ବନ୍ଧମେତମ୍ । ଯମେନ ତ୍ଵଂ-ଯଁମ୍ଯା ସଂ-ଵିଁଦାନୋତ୍ତମ-ନ୍ନାକମଧି ରୋହଯେମମ୍ ॥ ଯତ୍ତେ ଦେଵୀ ନିର୍-ଋତିରାବବନ୍ଧ ଦାମ ଗ୍ରୀଵାସ୍ଵ ଵିଚର୍ତ୍ଯମ୍ । ଇଦ-ନ୍ତେ ତ-ଦ୍ଵିଷ୍ଯାଂ-ଯାଁଯୁଷୋ ନ ମଦ୍ଧ୍ଯାଦଥା ଜୀଵଃ ପିତୁମଦ୍ଧି ପ୍ରମୁକ୍ତଃ ॥ ଯସ୍ଯାସ୍ତେ ଅସ୍ଯାଃ କ୍ରୂର ଆସଞ୍ଜୁହୋମ୍ଯେଷା-ମ୍ବନ୍ଧାନାମଵସର୍ଜନାଯ । ଭୂମିରିତି ତ୍ଵା ଜନା ଵିଦୁର୍ନିର୍-ଋତି- [ଵିଦୁର୍ନିର୍-ଋତିଃ, ଇତି ତ୍ଵା ଽହ-ମ୍ପରି] 20
-ରିତି ତ୍ଵା ଽହ-ମ୍ପରି ଵେଦ ଵିଶ୍ଵତଃ ॥ ଅସୁନ୍ଵନ୍ତମ ଯଜମାନମିଚ୍ଛ ସ୍ତେନସ୍ଯେତ୍ଯାନ୍-ତସ୍କରସ୍ଯାନ୍ ଵେଷି । ଅନ୍ଯ ମସ୍ମ-ଦିଚ୍ଛ ସା ତ ଇତ୍ଯା ନମୋ ଦେଵି ନିର୍-ଋତେ ତୁଭ୍ଯମସ୍ତୁ ॥ ଦେଵୀମହ-ନ୍ନିର୍-ଋତିଂ-ଵଁନ୍ଦମାନଃ ପିତେଵ ପୁତ୍ର-ନ୍ଦସଯେ ଵଚୋଭିଃ । ଵିଶ୍ଵସ୍ଯ ଯା ଜାଯମାନସ୍ଯ ଵେଦ ଶିରଃ ଶିରଃ ପ୍ରତି ସୂରୀ ଵି ଚଷ୍ଟେ ॥ ନିଵେଶନ-ସ୍ସଙ୍ଗମନୋ ଵସୂନାଂ-ଵିଁଶ୍ଵା ରୂପା-ଽଭି ଚଷ୍ଟେ [ରୂପା-ଽଭି ଚଷ୍ଟେ, ଶଚୀଭିଃ ।] 21
ଶଚୀଭିଃ । ଦେଵ ଇଵ ସଵିତା ସତ୍ଯଧର୍ମେନ୍ଦ୍ରୋ ନ ତସ୍ଥୌ ସମରେ ପଥୀନାମ୍ ॥ ସଂ-ଵଁରତ୍ରା ଦଧାତନ ନିରାହାଵାନ୍ କୃଣୋତନ । ସିଞ୍ଚାମହା ଅଵଟମୁଦ୍ରିଣଂ-ଵଁଯଂ-ଵିଁଶ୍ଵା-ଽହା-ଽଦସ୍ତମକ୍ଷିତମ୍ ॥ ନିଷ୍କୃତାହା-ଵମଵଟଗ୍ଂ ସୁଵରତ୍ରଗ୍ଂ ସୁଷେଚନମ୍ । ଉଦ୍ରିଣଗ୍ଂ ସିଞ୍ଚେ ଅକ୍ଷିତମ୍ ॥ ସୀରା ଯୁଞ୍ଜନ୍ତି କଵଯୋ ଯୁଗା ଵି ତନ୍ଵତେ ପୃଥକ୍ । ଧୀରା ଦେଵେଷୁ ସୁମ୍ନଯା ॥ ଯୁନକ୍ତ ସୀରା ଵି ଯୁଗା ତନୋତ କୃତେ ଯୋନୌ ଵପତେହ [ ] 22
ବୀଜମ୍ । ଗିରା ଚ ଶ୍ରୁଷ୍ଟି-ସ୍ସଭରା ଅସନ୍ନୋ ନେଦୀଯ ଇ-ଥ୍ସୃଣ୍ଯା ପକ୍ଵମା ଽଯତ୍ ॥ ଲାଙ୍ଗଲ-ମ୍ପଵୀରଵଗ୍ଂ ସୁଶେଵଗ୍ଂ ସୁମତିଥ୍ସରୁ । ଉଦି-ତ୍କୃଷତି ଗାମଵି-ମ୍ପ୍ରଫର୍ଵ୍ଯ-ଞ୍ଚ ପୀଵରୀମ୍ । ପ୍ରସ୍ଥାଵ-ଦ୍ରଥଵାହନମ୍ ॥ ଶୁନ-ନ୍ନଃ ଫାଲା ଵି ତୁଦନ୍ତୁ ଭୂମିଗ୍ଂ ଶୁନ-ଙ୍କୀନାଶା ଅଭି ଯନ୍ତୁ ଵାହାନ୍ । ଶୁନ-ମ୍ପର୍ଜନ୍ଯୋ ମଧୁନା ପଯୋଭି-ଶ୍ଶୁନାସୀରା ଶୁନମସ୍ମାସୁ ଧତ୍ତମ୍ ॥ କାମ-ଙ୍କାମଦୁଘେ ଧୁକ୍ଷ୍ଵ ମିତ୍ରାଯ ଵରୁଣାଯ ଚ । ଇନ୍ଦ୍ରାଯାଗ୍ନଯେ ପୂଷ୍ଣ ଓଷଧୀଭ୍ଯଃ ପ୍ରଜାଭ୍ଯଃ ॥ଘୃତେନ ସୀତା ମଧୁନା ସମକ୍ତା ଵିଶ୍ଵୈର୍ଦେଵୈରନୁମତା ମରୁଦ୍ଭିଃ । ଊର୍ଜସ୍ଵତୀ ପଯସା ପିନ୍ଵମାନା-ଽସ୍ମାନ୍-ଥ୍ସୀତେ ପଯସା-ଽଭ୍ଯା-ଵଵୃଥ୍ସ୍ଵ ॥ 23 ॥

(ସମୋକସୌ-ଵିଶ୍ଵରୂପେ-ଵିଦୁର୍ନିର୍-ଋତି-ରଭି ଚଷ୍ଟ-ଇହ-ମିତ୍ରାଯ-ଦ୍ଵାଵିଗ୍ଂଶତିଶ୍ଚ) (ଅ. 5)
ଯା ଜାତା ଓଷଧଯୋ ଦେଵେଭ୍ଯସ୍ତ୍ରିଯୁଗ-ମ୍ପୁରା । ମନ୍ଦାମି ବଭ୍ରୂଣାମହଗ୍ଂ ଶତ-ନ୍ଧାମାନି ସପ୍ତ ଚ ॥ ଶତଂ-ଵୋଁ ଅବ-ନ୍ଧାମାନି ସହସ୍ରମୁତ ଵୋ ରୁହଃ । ଅଥା ଶତକ୍ରତ୍ଵୋ ଯୂଯମିମ-ମ୍ମେ ଅଗଦ-ଙ୍କୃତ ॥ ପୁଷ୍ପାଵତୀଃ ପ୍ରସୂଵତୀଃ ଫଲିନୀରଫଲା ଉତ । ଅଶ୍ଵା ଇଵ ସଜିତ୍ଵରୀ-ର୍ଵୀରୁଧଃ ପାରଯିଷ୍ଣଵଃ ॥ ଓଷଧୀରିତି ମାତର-ସ୍ତଦ୍ଵୋ ଦେଵୀ-ରୁପ ବ୍ରୁଵେ । ରପାଗ୍ଂସି ଵିଘ୍ନତୀରିତ ରପ- [ଵିଘ୍ନତୀରିତ ରପଃ, ଚାତଯମାନାଃ ।] 24
-ଶ୍ଚାତଯମାନାଃ ॥ ଅଶ୍ଵତ୍ଥେ ଵୋ ନିଷଦନ-ମ୍ପର୍ଣେ ଵୋ ଵସତିଃ କୃତା । ଗୋଭାଜ ଇ-ତ୍କିଲାସଥ ଯ-ଥ୍ସନଵଥ ପୂରୁଷମ୍ ॥ ଯଦହଂ-ଵାଁଜଯ-ନ୍ନିମା ଓଷଧୀର୍ହସ୍ତ ଆଦଧେ । ଆତ୍ମା ଯକ୍ଷ୍ମସ୍ଯ ନଶ୍ଯତି ପୁରା ଜୀଵଗୃଭୋ ଯଥା ॥ ଯଦୋଷଧଯ-ସ୍ସଙ୍ଗଚ୍ଛନ୍ତେ ରାଜାନ-ସ୍ସମିତା ଵିଵ । ଵିପ୍ର-ସ୍ସ ଉଚ୍ଯତେ ଭିଷଗ୍-ରକ୍ଷୋହା ଽମୀଵ ଚାତନଃ ॥ ନିଷ୍କୃତି-ର୍ନାମଵୋ ମାତା-ଽଥା ଯୂଯଗ୍ଗ୍ସ୍ଥ ସଙ୍କୃତୀଃ । ସରାଃ ପତତ୍ରିଣୀ- [ସରାଃ ପତତ୍ରିଣୀଃ, ସ୍ଥନ ଯଦା ମଯତି] 25
-ସ୍ଥନ ଯଦା ମଯତି ନିଷ୍କୃତ ॥ ଅନ୍ଯା ଵୋ ଅନ୍ଯାମଵ-ତ୍ଵନ୍ଯା-ଽନ୍ଯସ୍ଯା ଉପାଵତ । ତା-ସ୍ସର୍ଵା ଓଷଧଯ-ସ୍ସଂଵିଁଦାନା ଇଦ-ମ୍ମେ ପ୍ରାଵତା ଵଚଃ ॥ ଉଚ୍ଛୁଷ୍ମା ଓଷଧୀନା-ଙ୍ଗାଵୋ ଗୋଷ୍ଠା ଦିଵେରତେ । ଧନଗ୍ଂ ସନିଷ୍ଯନ୍ତୀ ନାମାତ୍ମାନ-ନ୍ତଵ ପୂରୁଷ ॥ ଅତି ଵିଶ୍ଵାଃ ପରିଷ୍ଠାଃ ସ୍ତେନ ଇଵ ଵ୍ରଜମକ୍ରମୁଃ । ଓଷଧଯଃ ପ୍ରାଚୁଚ୍ଯଵୁ ର୍ଯ-ତ୍କି-ଞ୍ଚ ତନୁଵାଗ୍ଂ ରପଃ ॥ ଯା- [ଯାଃ, ତ ଆତସ୍ଥୁ-ରାତ୍ମାନଂ-ଯାଁ] 26
-ସ୍ତ ଆତସ୍ଥୁ-ରାତ୍ମାନଂ-ଯାଁ ଆଵିଵିଶୁଃ ପରୁଃ ପରୁଃ । ତାସ୍ତେ ଯକ୍ଷ୍ମଂ-ଵିଁବାଧନ୍ତା ମୁଗ୍ରୋ ମଦ୍ଧ୍ଯମଶୀରିଵ ॥ ସାକଂ-ଯଁକ୍ଷ୍ମ ପ୍ର ପତ ଶ୍ଯେନେନ କିକିଦୀଵିନା । ସାକଂ-ଵାଁତସ୍ଯ-ଧ୍ରାଜ୍ଯା ସାକ-ନ୍ନଶ୍ଯ ନିହାକଯା ॥ ଅଶ୍ଵାଵତୀଗ୍ଂ ସୋମଵତୀ ମୂର୍ଜଯନ୍ତୀ ମୁଦୋଜସମ୍ । ଆ ଵିଥ୍ସି ସର୍ଵା ଓଷଧୀରସ୍ମା ଅରିଷ୍ଟତାତଯେ ॥ ଯାଃ ଫଲିନୀର୍ଯା ଅଫଲା ଅପୁଷ୍ପା ଯାଶ୍ଚ ପୁଷ୍ପିଣୀଃ । ବୃହସ୍ପତି ପ୍ରସୂତା ସ୍ତାନୋ ମୁଞ୍ଚନ୍ତ୍ଵଗ୍ଂ ହସଃ ॥ ଯା [ଯାଃ, ଓଷଧଯ-ସ୍ସୋମରାଜ୍ଞୀଃ] 27
ଓଷଧଯ-ସ୍ସୋମରାଜ୍ଞୀଃ ପ୍ରଵିଷ୍ଟାଃ ପୃଥିଵୀମନୁ । ତାସା-ନ୍ତ୍ଵମସ୍ଯୁତ୍ତମା ପ୍ରଣୋ ଜୀଵାତଵେ-ସୁଵ ॥ ଅଵପତନ୍ତୀରଵଦ-ନ୍ଦିଵ ଓଷଧଯଃ ପରି । ଯ-ଞ୍ଜୀଵ ମଶ୍ଞଵା ମହୈ ନ ସ ରିଷ୍ଯାତି ପୂରୁଷଃ ॥ ଯାଶ୍ଚେଦ ମୁପ-ଶୃଣ୍ଵନ୍ତି ଯାଶ୍ଚ ଦୂର-ମ୍ପରାଗତାଃ । ଇହ ସଙ୍ଗତ୍ଯ ତା-ସ୍ସର୍ଵା ଅସ୍ମୈ ସ-ନ୍ଦତ୍ତ ଭେଷଜମ୍ ॥ ମା ଵୋ ରିଷ-ତ୍ଖନିତା ଯସ୍ମୈ ଚାହ-ଙ୍ଖନାମି ଵଃ । ଦ୍ଵିପ-ଚ୍ଚତୁଷ୍ପ-ଦସ୍ମାକଗ୍ଂ ସର୍ଵ-ମସ୍ତ୍ଵନାତୁରମ୍ ॥ ଓଷଧଯ-ସ୍ସଂ-ଵଁଦନ୍ତେ ସୋମେନ ସହ ରାଜ୍ଞା । ଯସ୍ମୈ କରୋତି ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ତଗ୍ଂ ରାଜ-ନ୍ପାରଯାମସି ॥ 28 ॥

(ରପଃ - ପତତ୍ରିଣୀ- ର୍ଯା - ଅଗ୍ଂହସୋ ଯାଃ - ଖନାମି ଵୋ - ଽଷ୍ଟାଦଶ ଚ) (ଅ. 6)
ମା ନୋ ହିଗ୍ଂସୀଜ୍ଜନିତା ଯଃ ପୃଥିଵ୍ଯା ଯୋ ଵା ଦିଵଗ୍ଂ ସତ୍ଯଧର୍ମା ଜଜାନ । ଯଶ୍ଚାପଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରା ବୃହତୀର୍ଜଜାନ କସ୍ମୈ ଦେଵାଯ ହଵିଷା ଵିଧେମ ॥ ଅଭ୍ଯାଵର୍ତସ୍ଵ ପୃଥିଵି ଯଜ୍ଞେନ ପଯସା ସହ । ଵପା-ନ୍ତେ ଅଗ୍ନିରିଷିତୋ-ଽଵ ସର୍ପତୁ ॥ ଅଗ୍ନେ ଯ-ତ୍ତେ ଶୁକ୍ରଂ-ଯଁଚ୍ଚନ୍ଦ୍ରଂ-ଯଁ-ତ୍ପୂତଂ-ଯଁ-ଦ୍ଯଜ୍ଞିଯମ୍ । ତ-ଦ୍ଦେଵେଭ୍ଯୋ ଭରାମସି ॥ ଇଷମୂର୍ଜମହମିତ ଆ [ଆ, ଦଦ ଋତସ୍ଯ ଧାମ୍ନୋ] 29
ଦଦ ଋତସ୍ଯ ଧାମ୍ନୋ ଅମୃତସ୍ଯ ଯୋନେଃ । ଆ ନୋ ଗୋଷୁ ଵିଶତ୍ଵୌଷଧୀଷୁ ଜହାମି ସେଦିମନିରାମମୀଵାମ୍ ॥ ଅଗ୍ନେ ତଵ ଶ୍ରଵୋ ଵଯୋ ମହି ଭ୍ରାଜନ୍ତ୍ଯର୍ଚଯୋ ଵିଭାଵସୋ । ବୃହ-ଦ୍ଭାନୋ ଶଵସା ଵାଜମୁକ୍ଥ୍ଯ-ନ୍ଦଧାସି ଦାଶୁଷେ କଵେ ॥ ଇରଜ୍ଯନ୍ନଗ୍ନେ ପ୍ରଥଯସ୍ଵ ଜନ୍ତୁଭିରସ୍ମେ ରାଯୋ ଅମର୍ତ୍ଯ । ସ ଦର୍ଶତସ୍ଯ ଵପୁଷୋ ଵି ରାଜସି ପୃଣକ୍ଷି ସାନସିଗ୍ଂ ରଯିମ୍ ॥ ଊର୍ଜୋ ନପାଜ୍ଜାତଵେଦ-ସ୍ସୁଶସ୍ତିଭି-ର୍ମନ୍ଦସ୍ଵ [ ] 30
ଧୀତିଭିର୍ହିତଃ । ତ୍ଵେ ଇଷ-ସ୍ସ-ନ୍ଦଧୁ-ର୍ଭୂରିରେତସ-ଶ୍ଚିତ୍ରୋ ତଯୋ ଵାମଜାତାଃ ॥ ପାଵକଵର୍ଚା-ଶ୍ଶୁକ୍ରଵର୍ଚା ଅନୂନଵର୍ଚା ଉଦିଯର୍ଷି ଭାନୁନା । ପୁତ୍ରଃ ପିତରା ଵିଚରନ୍ନୁପାଵସ୍ଯୁଭେ ପୃଣକ୍ଷି ରୋଦସୀ ॥ ଋତାଵାନ-ମ୍ମହିଷଂ-ଵିଁଶ୍ଵଚର୍ଷଣିମଗ୍ନିଗ୍ଂ ସୁମ୍ନାଯ ଦଧିରେ ପୁରୋ ଜନାଃ । ଶ୍ରୁତ୍କର୍ଣଗ୍ଂ ସପ୍ରଥସ୍ତମ-ନ୍ତ୍ଵା ଗିରା ଦୈଵ୍ଯ-ମ୍ମାନୁଷା ଯୁଗା ॥ ନିଷ୍କର୍ତାର-ମଦ୍ଧ୍ଵରସ୍ଯ ପ୍ରଚେତସ-ଙ୍କ୍ଷଯନ୍ତଗ୍ଂ ରାଧସେ ମହେ । ରାତି-ମ୍ଭୃଗୂଣାମୁଶିଜ-ଙ୍କଵିକ୍ରତୁ-ମ୍ପୃଣକ୍ଷି ସାନସିଗ୍ଂ - [ସାନସିମ୍, ରଯିମ୍ ।] 31
ରଯିମ୍ ॥ ଚିତଃ ସ୍ଥ ପରିଚିତ ଊର୍ଧ୍ଵଚିତଃ ଶ୍ରଯଦ୍ଧ୍ଵ-ନ୍ତଯା ଦେଵତଯା-ଽଙ୍ଗିରସ୍ଵ-ଦ୍ଧ୍ରୁଵା-ସ୍ସୀଦତ ॥ ଆ ପ୍ଯାଯସ୍ଵ ସମେତୁ ତେ ଵିଶ୍ଵତଃ ସୋମ ଵୃଷ୍ଣିଯମ୍ । ଭଵା ଵାଜସ୍ଯ ସଙ୍ଗଥେ ॥ ସ-ନ୍ତେ ପଯାଗ୍ଂସି ସମୁ ଯନ୍ତୁ ଵାଜା-ସ୍ସଂ-ଵୃଁଷ୍ଣିଯା-ନ୍ଯଭିମାତିଷାହଃ । ଆପ୍ଯାଯମାନୋ ଅମୃତାଯ ସୋମ ଦିଵି ଶ୍ରଵାଗ୍ସ୍ଯୁତ୍ତମାନି ଧିଷ୍ଵ ॥ 32 ॥

(ଆ - ମନ୍ଦସ୍ଵ - ସାନସି - ମେକାନ୍ନଚତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 7)
ଅଭ୍ଯସ୍ଥା-ଦ୍ଵିଶ୍ଵାଃ ପୃତନା ଅରାତୀସ୍ତଦଗ୍ନିରାହ ତଦୁ ସୋମ ଆହ । ବୃହସ୍ପତିଃ ସଵିତା ତନ୍ମ ଆହ ପୂଷା ମା-ଽଧା-ଥ୍ସୁକୃତସ୍ଯ ଲୋକେ ॥ ଯଦକ୍ରନ୍ଦଃ ପ୍ରଥମ-ଞ୍ଜାଯମାନ ଉଦ୍ଯନ୍-ଥ୍ସମୁଦ୍ରାଦୁତ ଵା ପୁରୀଷାତ୍ । ଶ୍ଯେନସ୍ଯ ପକ୍ଷା ହରିଣସ୍ଯ ବାହୂ ଉପସ୍ତୁତ-ଞ୍ଜନିମ ତ-ତ୍ତେ ଅର୍ଵନ୍ନ୍ ॥ ଅପା-ମ୍ପୃଷ୍ଠମସି ଯୋନିରଗ୍ନେ-ସ୍ସମୁଦ୍ରମଭିତଃ ପିନ୍ଵମାନମ୍ । ଵର୍ଧମାନ-ମ୍ମହ [ଵର୍ଧମାନ-ମ୍ମହଃ, ଆ ଚ ପୁଷ୍କର-ନ୍ଦିଵୋ] 33
ଆ ଚ ପୁଷ୍କର-ନ୍ଦିଵୋ ମାତ୍ରଯା ଵରିଣା ପ୍ରଥସ୍ଵ ॥ ବ୍ରହ୍ମ ଜଜ୍ଞାନ-ମ୍ପ୍ରଥମ-ମ୍ପୁରସ୍ତାଦ୍ଵି ସୀମତ-ସ୍ସୁରୁଚୋ ଵେନ ଆଵଃ । ସ ବୁଦ୍ଧ୍ନିଯା ଉପମା ଅସ୍ଯ ଵିଷ୍ଠା-ସ୍ସତଶ୍ଚ ଯୋନିମସତଶ୍ଚ ଵିଵଃ ॥ ହିରଣ୍ଯଗର୍ଭ-ସ୍ସମଵର୍ତତାଗ୍ରେ ଭୂତସ୍ଯ ଜାତଃ ପତିରେକ ଆସୀତ୍ । ସ ଦାଧାର ପୃଥିଵୀ-ନ୍ଦ୍ଯାମୁତେମା-ଙ୍କସ୍ମୈ ଦେଵାଯ ହଵିଷା ଵିଧେମ ॥ ଦ୍ରଫ୍ସଶ୍ଚସ୍କନ୍ଦ ପୃଥିଵୀମନୁ- [ପୃଥିଵୀମନୁ, ଦ୍ଯାମିମ-ଞ୍ଚ] 34
-ଦ୍ଯାମିମ-ଞ୍ଚ ଯୋନିମନୁ ଯଶ୍ଚ ପୂର୍ଵଃ । ତୃତୀଯଂ-ଯୋଁନିମନୁ ସଞ୍ଚରନ୍ତ-ନ୍ଦ୍ରଫ୍ସ-ଞ୍ଜୁହୋମ୍ଯନୁ ସପ୍ତ ହୋତ୍ରାଃ ॥ ନମୋ ଅସ୍ତୁ ସର୍ପେଭ୍ଯୋ ଯେ କେ ଚ ପୃଥିଵୀମନୁ । ଯେ ଅନ୍ତରିକ୍ଷେ ଯେ ଦିଵି ତେଭ୍ଯଃ ସର୍ପେଭ୍ଯୋ ନମଃ ॥ ଯେ-ଽଦୋ ରୋଚନେ ଦିଵୋ ଯେ ଵା ସୂର୍ଯସ୍ଯ ରଶ୍ମିଷୁ । ଯେଷାମଫ୍ସୁ ସଦଃ କୃତ-ନ୍ତେଭ୍ଯଃ ସର୍ପେଭ୍ଯୋ ନମଃ ॥ ଯା ଇଷଵୋ ଯାତୁ ଧାନାନାଂ ଁଯେ ଵା ଵନସ୍ପତୀଗ୍ଂରନୁ । ଯେ ଵା-ଽଵଟେଷୁ ଶେରତେ ତେଭ୍ଯଃ ସର୍ପେଭ୍ଯୋ ନମଃ ॥ 35 ॥

(ମହୋ - ଽନୁ - ଯାତୁଧାନାନା - ମେକାଦଶ ଚ) (ଅ. 8)
ଧ୍ରୁଵା-ଽସି ଧରୁଣା-ଽସ୍ତୃତା ଵିଶ୍ଵକର୍ମଣା ସୁକୃତା । ମା ତ୍ଵା ସମୁଦ୍ର ଉଦ୍ଵଧୀନ୍ମା ସୁପର୍ଣୋ ଵ୍ଯଥମାନା ପୃଥିଵୀ-ନ୍ଦୃଗ୍ଂହ ॥ ପ୍ରଜାପତିସ୍ତ୍ଵା ସାଦଯତୁ ପୃଥିଵ୍ଯାଃ ପୃଷ୍ଠେ ଵ୍ଯଚସ୍ଵତୀ-ମ୍ପ୍ରଥସ୍ଵତୀ-ମ୍ପ୍ରଥୋ-ଽସି ପୃଥିଵ୍ଯସି ଭୂରସି ଭୂମିରସ୍ଯଦିତିରସି ଵିଶ୍ଵଧାଯା ଵିଶ୍ଵସ୍ଯ ଭୁଵନସ୍ଯ ଧର୍ତ୍ରୀ ପୃଥିଵୀଂ-ଯଁଚ୍ଛ ପୃଥିଵୀ-ନ୍ଦୃଗ୍ଂହ ପୃଥିଵୀ-ମ୍ମା ହିଗ୍ଂସୀର୍ଵିଶ୍ଵସ୍ମୈ ପ୍ରାଣାଯାପାନାଯ ଵ୍ଯାନାଯୋଦାନାଯ ପ୍ରତିଷ୍ଠାଯୈ [ପ୍ରତିଷ୍ଠାଯୈ, ଚରିତ୍ରାଯା-] 36
ଚରିତ୍ରାଯା-ଽଗ୍ନିସ୍ତ୍ଵା-ଽଭି ପାତୁ ମହ୍ଯା ସ୍ଵସ୍ତ୍ଯା ଛର୍ଦିଷା ଶନ୍ତମେନ ତଯା ଦେଵତଯା-ଽଙ୍ଗିରସ୍ଵ-ଦ୍ଧ୍ରୁଵା ସୀଦ ॥ କାଣ୍ଡା-ତ୍କାଣ୍ଡା-ତ୍ପ୍ରରୋହନ୍ତୀ ପରୁଷଃପରୁଷଃ ପରି । ଏଵା ନୋ ଦୂର୍ଵେ ପ୍ର ତନୁ ସହସ୍ରେଣ ଶତେନ ଚ ॥ ଯା ଶତେନ ପ୍ରତନୋଷି ସହସ୍ରେଣ ଵିରୋହସି । ତସ୍ଯାସ୍ତେ ଦେଵୀଷ୍ଟକେ ଵିଧେମ ହଵିଷା ଵଯମ୍ ॥ ଅଷାଢା-ଽସି ସହମାନା ସହସ୍ଵାରାତୀ-ସ୍ସହସ୍ଵାରାତୀଯତ-ସ୍ସହସ୍ଵ ପୃତନା-ସ୍ସହସ୍ଵ ପୃତନ୍ଯତଃ । ସହସ୍ରଵୀର୍ଯା- [ସହସ୍ରଵୀର୍ଯା, ଅସି ସା ମା ଜିନ୍ଵ ।] 37
-ଽସି ସା ମା ଜିନ୍ଵ ॥ ମଧୁ ଵାତା ଋତାଯତେ ମଧୁ କ୍ଷରନ୍ତି ସିନ୍ଧଵଃ । ମାଦ୍ଧ୍ଵୀର୍ନ-ସ୍ସନ୍ତ୍ଵୋଷଧୀଃ ॥ ମଧୁ ନକ୍ତମୁତୋଷସି ମଧୁମ-ତ୍ପାର୍ଥିଵଗ୍ଂ ରଜଃ । ମଧୁ ଦ୍ଯୌରସ୍ତୁ ନଃ ପିତା ॥ ମଧୁମା-ନ୍ନୋ ଵନସ୍ପତି-ର୍ମଧୁମାଗ୍ଂ ଅସ୍ତୁ ସୂର୍ଯଃ । ମାଦ୍ଧ୍ଵୀର୍ଗାଵୋ ଭଵନ୍ତୁ ନଃ ॥ ମହୀ ଦ୍ଯୌଃ ପୃଥିଵୀ ଚ ନ ଇମଂ-ଯଁଜ୍ଞ-ମ୍ମିମିକ୍ଷତାମ୍ । ପିପୃତା-ନ୍ନୋ ଭରୀମଭିଃ ॥ ତ-ଦ୍ଵିଷ୍ଣୋଃ ପରମ- [ପରମମ୍, ପଦଗ୍ଂ ସଦା ପଶ୍ଯନ୍ତି] 38
-ମ୍ପଦଗ୍ଂ ସଦା ପଶ୍ଯନ୍ତି ସୂରଯଃ । ଦିଵୀଵ ଚକ୍ଷୁରାତତମ୍ ॥ ଧ୍ରୁଵା-ଽସି ପୃଥିଵି ସହସ୍ଵ ପୃତନ୍ଯତଃ । ସ୍ଯୂତା ଦେଵେଭିରମୃତେନା ଽଽଗାଃ ॥ ଯାସ୍ତେ ଅଗ୍ନେ ସୂର୍ଯେ ରୁଚ ଉଦ୍ଯତୋ ଦିଵମାତନ୍ଵନ୍ତି ରଶ୍ମିଭିଃ । ତାଭି-ସ୍ସର୍ଵାଭୀ ରୁଚେ ଜନାଯ ନସ୍କୃଧି ॥ ଯା ଵୋ ଦେଵା-ସ୍ସୂର୍ଯେ ରୁଚୋ ଗୋଷ୍ଵଶ୍ଵେଷୁ ଯା ରୁଚଃ । ଇନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନୀ ତାଭି-ସ୍ସର୍ଵାଭୀ ରୁଚ-ନ୍ନୋ ଧତ୍ତ ବୃହସ୍ପତେ ॥ ଵିରା- [ଵିରାଟ୍, ଜ୍ଯୋତିରଧାରଯ-] 39
-ଡ୍ଜ୍ଯୋତିରଧାରଯ-ଥ୍ସମ୍ରା-ଡ୍ଜ୍ଯୋତିରଧାରଯ-ଥ୍ସ୍ଵରା-ଡ୍ଜ୍ଯୋତିରଧାରଯତ୍ ॥ ଅଗ୍ନେ ଯୁକ୍ଷ୍ଵା ହି ଯେ ତଵାଶ୍ଵାସୋ ଦେଵ ସାଧଵଃ । ଅରଂ-ଵଁହନ୍ତ୍ଯାଶଵଃ ॥ ଯୁକ୍ଷ୍ଵା ହି ଦେଵହୂତମାଗ୍ଂ ଅଶ୍ଵାଗ୍ଂ ଅଗ୍ନେ ରଥୀରିଵ । ନି ହୋତା ପୂର୍ଵ୍ଯ-ସ୍ସଦଃ ॥ ଦ୍ରଫ୍ସଶ୍ଚସ୍କନ୍ଦ ପୃଥିଵୀମନୁ ଦ୍ଯାମିମ-ଞ୍ଚ ଯୋନିମନୁ ଯଶ୍ଚ ପୂର୍ଵଃ । ତୃତୀଯଂ-ଯୋଁନିମନୁ ସଞ୍ଚରନ୍ତ-ନ୍ଦ୍ରଫ୍ସ-ଞ୍ଜୁହୋମ୍ଯନୁ ସପ୍ତ [ ] 40
ହୋତ୍ରାଃ ॥ ଅଭୂଦିଦଂ-ଵିଁଶ୍ଵସ୍ଯ ଭୁଵନସ୍ଯ ଵାଜିନମଗ୍ନେ-ର୍ଵୈଶ୍ଵାନରସ୍ଯ ଚ । ଅଗ୍ନିର୍ଜ୍ଯୋତିଷା ଜ୍ଯୋତିଷ୍ମା-ନ୍ରୁକ୍ମୋ ଵର୍ଚସା ଵର୍ଚସ୍ଵାନ୍ ॥ ଋଚେ ତ୍ଵା ରୁଚେ ତ୍ଵା ସମି-ଥ୍ସ୍ରଵନ୍ତି ସରିତୋ ନ ଧେନାଃ । ଅନ୍ତର୍ହୃଦା ମନସା ପୂଯମାନାଃ ॥ ଘୃତସ୍ଯ ଧାରା ଅଭି ଚାକଶୀମି । ହିରଣ୍ଯଯୋ ଵେତସୋ ମଦ୍ଧ୍ଯ ଆସାମ୍ ॥ ତସ୍ମିନ୍ଥ୍ସୁପର୍ଣୋ ମଧୁକୃ-ତ୍କୁଲାଯୀ ଭଜନ୍ନାସ୍ତେ ମଧୁ ଦେଵତାଭ୍ଯଃ । ତସ୍ଯା ସ ତେ ହରଯ-ସ୍ସପ୍ତ ତୀରେ ସ୍ଵଧା-ନ୍ଦୁହାନା ଅମୃତସ୍ଯ ଧାରାମ୍ ॥ 41 ॥

(ପ୍ରତିଷ୍ଠାଯୈ - ସହସ୍ରଵୀର୍ଯା - ପରମଂ - ଁଵିରାଟ୍ଥ୍ - ସପ୍ତ - ତୀରେ - ଚତ୍ଵାରି ଚ) (ଅ. 9)
ଆଦିତ୍ଯ-ଙ୍ଗର୍ଭ-ମ୍ପଯସା ସମଞ୍ଜନ୍-ଥ୍ସହସ୍ରସ୍ଯ ପ୍ରତିମାଂ-ଵିଁଶ୍ଵରୂପମ୍ । ପରି ଵୃଙ୍ଗ୍ଧି ହରସା ମା-ଽଭି ମୃକ୍ଷ-ଶ୍ଶତାଯୁଷ-ଙ୍କୃଣୁହି ଚୀଯମାନଃ ॥ ଇମ-ମ୍ମା ହିଗ୍ଂସୀର୍ଦ୍ଵିପାଦ-ମ୍ପଶୂନାଗ୍ଂ ସହସ୍ରାକ୍ଷ ମେଧ ଆ ଚୀଯମାନଃ । ମଯୁମାରଣ୍ଯମନୁ ତେ ଦିଶାମି ତେନ ଚିନ୍ଵାନସ୍ତନୁଵୋ ନି ଷୀଦ ॥ ଵାତସ୍ଯ ଧ୍ରାଜିଂ-ଵଁରୁଣସ୍ଯ ନାଭିମଶ୍ଵ-ଞ୍ଜଜ୍ଞାନଗ୍ଂ ସରିରସ୍ଯ ମଦ୍ଧ୍ଯେ । ଶିଶୁ-ନ୍ନଦୀନାଗ୍ଂ ହରିମଦ୍ରିବୁଦ୍ଧମଗ୍ନେ ମା ହିଗ୍ଂସୀଃ [ମା ହିଗ୍ଂସୀଃ, ପରମେ ଵ୍ଯୋମନ୍ନ୍ ।] 42
ପରମେ ଵ୍ଯୋମନ୍ନ୍ ॥ ଇମ-ମ୍ମା ହିଗ୍ଂସୀରେକଶଫ-ମ୍ପଶୂନା-ଙ୍କନିକ୍ରଦଂ-ଵାଁଜିନଂ-ଵାଁଜିନେଷୁ । ଗୌରମାରଣ୍ଯମନୁ ତେ ଦିଶାମି ତେନ ଚିନ୍ଵାନସ୍ତନୁଵୋ ନି ଷୀଦ ॥ ଅଜସ୍ରମିନ୍ଦୁମରୁଷ-ମ୍ଭୁରଣ୍ଯୁମଗ୍ନିମୀଡେ ପୂର୍ଵଚିତ୍ତୌ ନମୋଭିଃ । ସ ପର୍ଵଭିର୍-ଋତୁଶଃ କଲ୍ପମାନୋ ଗା-ମ୍ମା ହିଗ୍ଂସୀରଦିତିଂ-ଵିଁରାଜମ୍ ॥ ଇମଗ୍ଂ ସମୁଦ୍ରଗ୍ଂ ଶତଧାରମୁ-ଥ୍ସଂ-ଵ୍ଯଁଚ୍ଯମାନ-ମ୍ଭୁଵନସ୍ଯ ମଦ୍ଧ୍ଯେ । ଘୃତ-ନ୍ଦୁହାନା-ମଦିତି-ଞ୍ଜନାଯାଗ୍ନେ ମା [-ମଦିତି-ଞ୍ଜନାଯାଗ୍ନେ ମା, ହିଗ୍ଂସୀଃ ପରମେ ଵ୍ଯୋମନ୍ନ୍ ।] 43
ହିଗ୍ଂସୀଃ ପରମେ ଵ୍ଯୋମନ୍ନ୍ । ଗଵଯମାରଣ୍ଯମନୁ ତେ ଦିଶାମି ତେନ ଚିନ୍ଵାନସ୍ତନୁଵୋ ନି ଷୀଦ ॥ ଵରୂତ୍ରି-ନ୍ତ୍ଵଷ୍ଟୁର୍ଵରୁଣସ୍ଯ ନାଭିମଵି-ଞ୍ଜଜ୍ଞାନାଗ୍ଂ ରଜସଃ ପରସ୍ମାତ୍ । ମହୀଗ୍ଂ ସାହସ୍ରୀମସୁରସ୍ଯ ମାଯାମଗ୍ନେ ମା ହିଗ୍ଂସୀଃ ପରମେ ଵ୍ଯୋମନ୍ନ୍ ॥ ଇମାମୂର୍ଣାଯୁଂ-ଵଁରୁଣସ୍ଯ ମାଯା-ନ୍ତ୍ଵଚ-ମ୍ପଶୂନା-ନ୍ଦ୍ଵିପଦା-ଞ୍ଚତୁଷ୍ପଦାମ୍ । ତ୍ଵଷ୍ଟୁଃ ପ୍ରଜାନା-ମ୍ପ୍ରଥମ-ଞ୍ଜନିତ୍ରମଗ୍ନେ ମା ହିଗ୍ଂସୀଃ ପରମେ ଵ୍ଯୋମନ୍ନ୍ । ଉଷ୍ଟ୍ରମାରଣ୍ଯମନୁ [ଉଷ୍ଟ୍ରମାରଣ୍ଯମନୁ, ତେ ଦିଶାମି ତେନ] 44
ତେ ଦିଶାମି ତେନ ଚିନ୍ଵାନସ୍ତନୁଵୋ ନି ଷୀଦ ॥ ଯୋ ଅଗ୍ନିରଗ୍ନେସ୍ତ-ପସୋ-ଽଧି ଜାତ-ଶ୍ଶୋଚା-ତ୍ପୃଥିଵ୍ଯା ଉତ ଵା ଦିଵସ୍ପରି । ଯେନ ପ୍ରଜା ଵିଶ୍ଵକର୍ମା ଵ୍ଯାନ-ଟ୍ତମଗ୍ନେ ହେଡଃ ପରି ତେ ଵୃଣକ୍ତୁ ॥ ଅଜା ହ୍ଯଗ୍ନେରଜନିଷ୍ଟ ଗର୍ଭା-ଥ୍ସା ଵା ଅପଶ୍ଯଜ୍ଜନିତାରମଗ୍ରେ । ତଯା ରୋହମାଯନ୍ନୁପ ମେଦ୍ଧ୍ଯାସସ୍ତଯା ଦେଵା ଦେଵତାମଗ୍ର ଆଯନ୍ନ୍ । ଶରଭ-( )-ମାରଣ୍ଯମନୁ ତେ ଦିଶାମି ତେନ ଚିନ୍ଵାନସ୍ତନୁଵୋ ନିଷୀଦ ॥ 45 ॥

(ଅଗ୍ନେ ମା ହିଗ୍ଂସୀ - ରଗ୍ନେ ମୋଷ୍ଟ୍ରମା - ରଣ୍ଯମନୁ - ଶରଭନ୍ - ନଵ ଚ) (ଅ. 10)
(ଆଦିତ୍ଯ ମିମନ୍ଦ୍ଵିପାଦେ ମଯୁଂ-ଵାଁତସ୍ଯା ଽଶ୍ଵ ମିମ ମେକଶଫ ଙ୍ଗୌରମ ଜସ୍ରଙ୍ଗଵଯଂ-ଵଁରୂତ୍ରି ମଵି ମିମାମୂର୍ଣାର୍ଯୁ ମୁଷ୍ଟ୍ରଂ-ଯୋଁ ଅଗ୍ନି-ଶ୍ଶରଭଂ )
ଇନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନୀ ରୋଚନା ଦିଵଃ ପରି ଵାଜେଷୁ ଭୂଷଥଃ । ତଦ୍ଵା-ଞ୍ଚେତି ପ୍ରଵୀର୍ଯମ୍ ॥ ଶ୍ଞଥ-ଦ୍ଵୃତ୍ରମୁତ ସନୋତି ଵାଜମିନ୍ଦ୍ରା ଯୋ ଅଗ୍ନୀ ସହୁରୀ ସପର୍ଯାତ୍ । ଇରଜ୍ଯନ୍ତା ଵସଵ୍ଯସ୍ଯ ଭୂରେ-ସ୍ସହସ୍ତମା ସହସା ଵାଜଯନ୍ତା ॥ ପ୍ର ଚର୍ଷଣିଭ୍ଯଃ ପୃତନା ହଵେଷୁ ପ୍ର ପୃଥିଵ୍ଯା ରିରିଚାଥେ ଦିଵଶ୍ଚ । ପ୍ର ସିନ୍ଧୁଭ୍ଯଃ ପ୍ରଗିରିଭ୍ଯୋ ମହିତ୍ଵା ପ୍ରେନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନୀ ଵିଶ୍ଵା ଭୁଵନା-ଽତ୍ଯନ୍ଯା ॥ ମରୁତୋ ଯସ୍ଯ ହି [ ] 46
କ୍ଷଯେ ପାଥା ଦିଵୋ ଵିମହସଃ । ସ ସୁଗୋପାତମୋ ଜନଃ ॥ ଯଜ୍ଞୈର୍ଵା ଯଜ୍ଞଵାହସୋ ଵିପ୍ରସ୍ଯ ଵା ମତୀନାମ୍ । ମରୁତ-ଶ୍ଶୃଣୁତା ହଵମ୍ ॥ ଶ୍ରିଯସେ କ-ମ୍ଭାନୁଭି-ସ୍ସ-ମ୍ମିମିକ୍ଷିରେ ତେ ରଶ୍ମିଭିସ୍ତ ଋକ୍ଵଭି-ସ୍ସୁଖାଦଯଃ । ତେ ଵାଶୀମନ୍ତ ଇଷ୍ମିଣୋ ଅଭୀରଵୋ ଵିଦ୍ରେ ପ୍ରିଯସ୍ଯ ମାରୁତସ୍ଯ ଧାମ୍ନଃ ॥ ଅଵ ତେ ହେଡ, ଉଦୁତ୍ତମମ୍ ॥ କଯା ନଶ୍ଚିତ୍ର ଆ ଭୁଵଦୂତୀ ସଦା ଵୃଧ-ସ୍ସଖା । କଯା ଶଚିଷ୍ଠଯା ଵୃତା ॥ 47 ॥
କୋ ଅଦ୍ଯ ଯୁଙ୍କ୍ତେ ଧୁରି ଗା ଋତସ୍ଯ ଶିମୀଵତୋ ଭାମିନୋ ଦୁର୍ହୃଣାଯୂନ୍ । ଆସନ୍ନିଷୂନ୍. ହୃଥ୍ସ୍ଵସୋ ମଯୋଭୂନ୍. ଯ ଏଷା-ମ୍ଭୃତ୍ଯାମୃଣଧ-ଥ୍ସ ଜୀଵାତ୍ ॥ ଅଗ୍ନେ ନଯା, ଽଽଦେଵାନାଗ୍ଂ ଶନ୍ନୋ ଭଵନ୍ତୁ, ଵାଜେଵାଜେ। ଅଫ୍ସ୍ଵଗ୍ନେ ସଧିଷ୍ଟଵ ସୌଷଧୀରନୁ ରୁଦ୍ଧ୍ଯସେ । ଗର୍ଭେ ସଞ୍ଜାଯସେ ପୁନଃ ॥ ଵୃଷା ସୋମ ଦ୍ଯୁମାଗ୍ଂ ଅସି ଵୃଷା ଦେଵ ଵୃଷଵ୍ରତଃ । ଵୃଷା ଧର୍ମାଣି ଦଧିଷେ ॥ ଇମ-ମ୍ମେ ଵରୁଣ , ତତ୍ତ୍ଵା ଯାମିତ୍ଵ-ନ୍ନୋ ଅଗ୍ନେସ ତ୍ଵ-ନ୍ନୋ ଅଗ୍ନେ ॥ 48 ॥